dicaearchus-messenius.fragmenta 2.1
Τῶν τοίνυν συντόμως τε ὁμοῦ καὶ ἀκριβῶς τὰ Ἑλληνικὰ συναγαγόντων ἐστὶ καὶ ὁ περιπατητικὸς Δικαίαρχος , ὃς τὸν ἀρχαῖον βίον τῆς Ἑλλάδος ἀφηγούμενος τοὺς παλαιοὺς καὶ ἐγγὺς θεῶν φησι γεγονότας , βελτίστους τε ὄντας φύσει καὶ τὸν ἄριστον ἐζηκότας βίον , ὡς χρυσοῦν γένος νομίζεσθαι , παραβαλλομένους πρὸς τοὺς νῦν κιβδήλου καὶ φαυλοτάτης ὑπάρχοντας ὕλης , μηδὲν φονεύειν ἔμψυχον . Ὃ δὴ καὶ τοὺς ποιητὰς παριστάντας χρυσοῦν μὲν ἐπονομάζειν γένος,«Ἐσθλὰ δὲ πάντα , » λέγειν , τοῖσιν ἔην · καρπὸν δ’ ἔφερεν ζείδωρος ἄρουρα αὐτομάτη , πολλόν τε καὶ ἄφθονον · οἱ δ’ ἐθελημοὶ ἥσυχοι ἔργ’ ἐνέμοντο σὺν ἐσθλοῖσιν πολέεσσιν . Ἃ δὴ καὶ ἐξηγούμενος ὁ Δικαίαρχος τὸν ἐπὶ Κρόνου βίον τοιοῦτον εἶναί φησι , εἰ δεῖ λαμβάνειν μὲν αὐτὸν ὡς γεγονότα καὶ μὴ μάτην ἐπιπεφημισμένον , τὸ δὲ λίαν μυθικὸν ἀφέντας εἰς τὸ διὰ τοῦ λόγου φυσικὸν ἀνάγειν · αὐτόματα μὲν γὰρ πάντα ἐφύετο εἰκότως , οὐ γὰρ αὐτοί γε κατεσκεύαζον οὐθὲν διὰ τὸ μήτε ( μήπω vg . ) τὴν γεωργίαν ἔχειν πω τέχνην , μηθ’ ἑτέραν μηδεμίαν ἁπλῶς . Τὸ δ’ αὐτὸ καὶ τοῦ σχολὴν ἄγειν αἴτιον ἐγίγνετο αὐτοῖς καὶ τοῦ διάγειν ἄνευ πόνων καὶ μερίμνης , εἰ δέ τι τῶν γλαφυρωτάτων ἰατρῶν ἐπακολουθῆσαι δεῖ διανοίᾳ , καὶ τοῦ μὴ νοσεῖν · οὐθὲν γὰρ εἰς ὑγίειαν αὐτῶν μεῖζον παράγγελμα εὕροι τις ἂν ἢ τὸ μὴ ποιεῖν περιττώματα , ὧν διὰ παντὸς ἐκεῖνοι καθαρὰ τὰ σώματα ἐφύλαττον · οὔτε γὰρ τὴν τῆς φύσεως ἰσχυροτέραν τροφὴν , ἀλλ’ ἧς ἡ φύσις ἰσχυροτέρα , προσεφέροντο , οὔτε τὴν πλείω τῆς μετρίας διὰ τὴν ἑτοιμότητα , ἀλλ’ ὡς τὰ πολλὰ τὴν ἐλάττων τῆς ἱκανῆς διὰ τὴν σπάνιν . Ἀλλὰ μὴν οὐδὲ πόλεμοι αὐτοῖς ἦσαν , οὐδὲ στάσεις πρὸς ἀλλήλους · ἆθλον γὰρ οὐθὲν ἀξιόλογον ἐν τῷ μέσῳ προκείμενον ὑπῆρχεν , ὑπὲρ ὅτου τις ἂν διαφορὰν τοσαύτην ἐνεστήσατο , ὥστε τὸ κεφάλαιον εἶναι τοῦ βίου συνέβαινε σχολὴν , ῥᾳθυμίαν ἀπὸ τῶν ἀναγκαίων , ὑγίειαν , εἰρήνην , φιλίαν . Τοῖς δὲ ὑστέροις ἐφιεμένοις μεγάλων καὶ πολλοῖς περιπίπτουσι κακοῖς ποθεινὸς εἰκότως ἐκεῖνος ὁ βίος ἐγίγνετο . Δηλοῖ δὲ τὸ λιτὸν τῶν πρώτων καὶ αὐτοσχέδιον τῆς τροφῆς τὸ μεθύστερον ῥηθὲν Ἅλις δρυὸς , τοῦ μεταβάλλοντος πρώτου οἷα εἰκὸς τοῦτο φθεγξαμένου . Ὕστερον ὁ νομαδικὸς εἰσῆλθεν βίος , καθ’ ὃν περιττοτέραν , ἤδη κτῆσιν προσπε4ριεβάλλοντο καὶ ζῴων ἥψαντο κατανοήσαντες ὅτι τὰ μὲν ἀσινῆ ἐτύγχανεν ὄντα , τὰ δὲ κακοῦργα καὶ χαλεπά · καὶ οὕτω δὴ τὰ μὲν ἐτιθάσευσαν , τοῖς δὲ ἐπέθεντο . Καὶ ἅμα ἐν τῷ αὐτῷ βίῳ συνεισῆλθε πόλεμος , καὶ ταῦτα , φησὶν , οὐχ ἡμεῖς , ἀλλ’ οἱ τὰ παλαιὰ ἱστορίᾳ διεξελθόντες εἰρήκασιν · ἤδη ( ἐπειδὴ ? ) γὰρ ἀξιόλογα κτήματα ἦν ὑπάρχοντα · οἱ μὲν ἐπὶ τὸ παρελέσθαι φιλοτιμίαν ἐποιοῦντο , ἀθροιζόμενοί τε καὶ παρακαλοῦντες ἀλλήλους , οἱ δὲ ἐπὶ τὸ διαφυλάξαι . Προῖόντος δὲ κατὰ μικρὸν οὕτω τοῦ χρόνου , κατανοοῦντες ἀεὶ τῶν χρησίμων εἶναι δοκούντων , εἰς τὸ τρίτον τε καὶ γεωργικὸν ἐνέπεσον εἶδος . Ταυτὶ μὲν Δικαιάρχου τὰ παλαιὰ τῶν Ἑλληνικῶν διεξιόντος μακάριόν τε τὸν βίον ἀφηγουμένου τῶν παλαιοτάτων , ὃν οὐχ ἧττον τῶν ἄλλων καὶ ἡ ἀποχὴ τῶν ἐμψύχων συνεπλήρου . Διὸ πόλεμος οὐκ ἦν ὡς ἂν ἀδικίας ἐξεληλαμένης . Συνεισῆλθε δὲ ὕστερον καὶ πόλεμος καὶ εἰς ἀλλήλους πλεονεξία ἅμα τῇ τῶν ζῴων ἀδικίᾳ · ὃ καὶ θαυμαστὸν τῶν τολμησάντων τὴν ἀποχὴν τῶν ζῴων ἀδικίας μητέρα εἰπεῖν , τῆς ἱστορίας καὶ τῆς πείρας ἅμα τῷ φόνῳ αὐτῶν τρυφήν τε καὶ πόλεμον καὶ ἀδικίαν συνεισελθεῖν μηνυούσης .
Lemmas: Τοί τοίνυν σύντομος τε ὁμοῦ καί ἀκριβῶς ὁ Ἑλληνικός συνάγω εἰμί καί ὁ περιπατητικός Δικαίαρχος , ὅς ὁ ἀρχαῖος βίος ὁ Ἑλλάς ἀφηγέομαι ὁ παλαιός καί ἐγγύς θεός φημί γίγνομαι , ἀγαθός τε είμαι φύσις καί ὁ ἀγαθός ζῶ βίος , ὡς χρύσεος γένος νομίζω , παραβάλλω πρός ὁ νῦν κίβδηλος καί φαῦλος ὑπάρχω ὕλη , μηδείς φονεύω ἔμψυχος . ὅς δή καί ὁ ποιητής παρίστημι χρύσεος μέν ἐπονομάζω γένος,«Ἐσθλὰ δέ πᾶς , » λέγω , ὁ εἰμί · καρπός δέ φέρω ζείδωρος ἄρουρα αὐτόματος , πολύς τε καί ἄφθονος · ὁ δέ ἐθελημός ἥσυχος ἔργον νέμω σύν ἐσθλός πολύς . ὅς δή καί ἐξηγέομαι ὁ Δικαίαρχος ὁ ἐπί Κρόνος βίος τοιοῦτος εἰμί φημί , εἰμί δέω λαμβάνω μέν αὐτός ὡς γίγνομαι καί μή μάτην ἐπιφημίζω , ὁ δέ λίαν μυθικός ἀφίημι εἰς ὁ διά ὁ λόγος φυσικός ἀνάγω · αὐτόματος μέν γάρ πᾶς φύω ἔοικα , οὐ γάρ αὐτός γε κατασκευάζω οὐδείς διά ὁ μήτε ( μήπω vg . ) ὁ γεωργία ἔχω πω τέχνη , μήτε ἕτερος μηδείς ἁπλῶς . Τέ δέ αὐτός καί ὁ σχολή ἄγω αἴτιος γίγνομαι αὐτός καί ὁ διάγω ἄνευ πόνος καί μέριμνα , εἰμί δέ τίς ὁ γλαφυρός ἰατρός ἐπακολουθέω δέω διάνοια , καί ὁ μή νοσέω · οὐδείς γάρ εἰς ὑγίεια αὐτός μέγας παράγγελμα εὑρίσκω τις ἄν ἢ ὁ μή ποιέω περίσσωμα , ἐάν διά πᾶς ἐκεῖνος καθαρός ὁ σῶμα φυλάσσω · οὔτε γάρ ὁ ὁ φύσις ἰσχυρός τροφή , ἀλλά ὅς ὁ φύσις ἰσχυρός , προσφέρω , οὔτε ὁ πλείων ὁ μέτριος διά ὁ ἑτοιμότης , ἀλλά ὡς ὁ πολύς ὁ μικρός ὁ ἱκανός διά ὁ σπάνις . ἀλλά μήν οὐδέ πόλεμος αὐτός ἥδω , οὐδέ στάσις πρός ἀλλήλων · ἆθλον γάρ οὐδείς ἀξιόλογος ἐν ὁ μέσος πρόκειμαι ὑπάρχω , ὑπέρ ὅστις τις ἄν διαφορά τοσοῦτος ἐνίστημι , ὥστε ὁ κεφάλαιος ἔρχομαι ὁ βίος συμβαίνω σχολή , ῥᾳθυμία ἀπό ὁ ἀναγκαῖος , ὑγίεια , εἰρήνη , φίλιος . ὁ δέ ὕστερος ἐφίημι μέγας καί πολύς περιπίπτω κακός ποθεινός ἔοικα ἐκεῖνος ὁ βίος γίγνομαι . δηλόω δέ ὁ λιτός ὁ πρῶτος καί αὐτοσχέδιος ὁ τροφή ὁ μεθύστερος λέγω Ἅλις δρῦς , ὁ μεταβάλλω πρῶτος οἷος ἔοικα οὗτος φθέγγομαι . Ὕστερος ὁ νομαδικός εἰσέρχομαι βίος , κατά ὅς περισσός , ἤδη κτῆσις προσπεριβάλλω καί ζῷον ἅπτω κατανοέω ὅτι ὁ μέν ἀσινής τυγχάνω εἰμί , ὁ δέ κακοῦργος καί χαλεπός · καί οὕτως δή ὁ μέν τιθασεύω , ὁ δέ ἐπιτίθημι . καί ἅμα ἐν ὁ αὐτός βίος συνεισέρχομαι πόλεμος , καί οὗτος , φημί , οὐ ἐγώ , ἀλλά ὁ ὁ παλαιός ἱστορία διεξέρχομαι λέγω · ἤδη ( ἐπεί ? ) γάρ ἀξιόλογος κτῆμα εἰμί ὑπάρχω · ὁ μέν ἐπί ὁ παραιρέω φιλοτιμία ποιέω , ἀθροίζω τε καί παρακαλέω ἀλλήλων , ὁ δέ ἐπί ὁ διαφυλάσσω . προῖω δέ κατά μικρός οὕτως ὁ χρόνος , κατανοέω ἀεί ὁ χρήσιμος ἔρχομαι δοκέω , εἰς ὁ τρίτος τε καί γεωργικός ἐμπίπτω εἶδος . οὗτος μέν Δικαίαρχος ὁ παλαιός ὁ Ἑλληνικός διεξέρχομαι μακάριος τε ὁ βίος ἀφηγέομαι ὁ παλαιός , ὅς οὐ κακός ὁ ἄλλος καί ὁ ἀποχή ὁ ἔμψυχος συμπληρόω . Διὸ πόλεμος οὐ εἰμί ὡς ἄν ἀδικία ἐξελαύνω . συνεισέρχομαι δέ ὕστερον καί πόλεμος καί εἰς ἀλλήλων πλεονεξία ἅμα ὁ ὁ ζῷον ἀδικία · ὁ καί θαυμαστός ὁ τολμάω ὁ ἀποχή ὁ ζῷον ἀδικία μήτηρ λέγω , ὁ ἱστορία καί ὁ πεῖρα ἅμα ὁ φόνος αὐτός τρυφή τε καί πόλεμος καί ἀδικία συνεισέρχομαι μηνύω .