democritus-philosophy.testimonia nausiphanes_diels_fvs2_0411.1
σμικρότητι καὶ τῷ μανῷ καὶ πυκνῷ , θερμόν δὲ καὶ ψυχρόν καὶ τὰ ἄλλα τοῖς σχήμασιν . ἔπειτα βαρέος μὲν καὶ κοῦφον καὶ σκληροῦ καὶ μαλακοῦ καθ’ αὐτὰ ποιεῖν φύσεις ( μέγεθος μὲν γὰρ καὶ σμικρότης καὶ τὸ πυκνὸν καὶ τὸ μανὸν οὐ πρὸς ἕτερόν ἐστι ) , θερμόν δὲ καὶ ψυχρόν καὶ τὰ ἄλλα πρὸς τὴν αἴσθησιν , καὶ ταῦτα πολλάκις λέγοντα διότι τοῦ χυμοῦ [ θεμοῦ Zeller ] τὸ σχῆμα σφαιροειδές , ὅλως δὲ μέγιστον ἐναντίωμα καὶ κοινόν ἐστί πάντων , ἄμα μὲν πάθη ποιεῖν τῆς αἰσθήσεως , ἄμα δὲ τοῖς σχήμασι διορίζειν · καὶ τὸ αὐτὸ φαίνεσθαι τοῖς μὲν πικροῖς τοῖς δὲ γλυκεῖ τοῖς δ’ ἄλλως · οὔτε γὰρ οἷον ( τε ) τὸ σχῆμα πάθος εἶναι οὔτε ταὐτὸν τοῖς μὲν σφαιροειδεῖς τοῖς δ’ ἄλλως ( ἀνάγκη δ’ [ εἴπερ ] ἴσως , εἴπερ τοῖς μὲν γλυκεῖ τοῖς δὲ πικροῖς ) οὐδὲ κατὰ τὰς ἡμετέρας ἔξεις μεταβάλλειν τὰς μορφάς . ἀπλῶς δὲ τὸ μὲν σχῆμα καθ’ αὐτὸ ἐστι , τὸ δὲ γλυκεῖ καὶ ὅλως τὸ αἰσθητὸν πρὸς ἄλλο καὶ ἐν ἄλλοις , ὡς φησιν . ἀποπον δὲ καὶ τὸ πᾶσιν ἀξιοῦν ταὐτὸ φαίνεσθαι τῶν αὐτῶν αἰσθανομένων καὶ τούτων τὴν ἀλήθειαν ἐλέγχειν , καὶ ταῦτα εἰρηκότα πρότερον τὸ τοῖς ἀνομοίως διακειμένοις ἀνόμοια φαίνεσθαι καὶ πάλιν τὸ μηδὲν μᾶλλον ἕτερον ἑτέρου τυγχάνειν τῆς ἀληθείας . εἴκός γὰρ τὸ βέλτιον τοῦ χειρόνου καὶ τὸ ὑγιαῖνον τοῦ κάμνοντος · κατὰ φύσιν γὰρ μᾶλλον . ἐπὶ δὲ εἴπερ μὴ ἐστι φύσις τῶν αἰσθητῶν διὰ τὸ μὴ ταῦτὰ πᾶσι φαίνεσθαι , δῆλον ὡς οὐδὲ τῶν ζῴων οὐδὲ τῶν ἄλλων σωμάτων · οὐδὲ γὰρ περὶ τούτων ὁμοδοξοῦσαι . καὶ τοῦ εἰ μὴ καὶ διὰ τῶν αὐτῶν γίνεται πᾶσι τὸ γλυκεῖ καὶ τὸ πικρόν , ἀλλ’ ἡ γε φύσις τοῦ πικροῦ καὶ τοῦ γλυκέος ἡ αὐτὴ φαίνεται πᾶσιν . ὅπερ καὶ αὐτὸς ἂν δόξειεν ἐπιμαρτυρεῖν . πῶς γὰρ ἂν τὸ ἡμῖν πικρὸν ἄλλοις ἢν γλυκεῖ καὶ στρυφνόν , εἰ μὴ τις ἦν ὡρισμένη φύσις αὐτῶν . ἐπὶ δὲ ποιεῖ σαφέστερον ἐν οἷς φησι γίνεσθαι μὲν ἕκαστον καὶ εἶναι κατ’ ἀλήθειαν , ἵδιως δὲ ἐπὶ πικροῦ μοιρᾶν ἔχειν συνέσεως . ὥστε διὰ τε τούτων ἐναντίον ἂν φαίνη τὸ μὴ ποιεῖν φύσιν τινὰ τῶν αἰσθητῶν , καὶ πρὸς τούτοις ὅπερ ἐλέχθη καὶ πρότερον , ὅταν σχῆμα μὲν ἀποδιδῶ τῆς ( πικρᾶς ) οὐσίας ὡσπερ καὶ τῶν ἄλλων , μὴ εἶναι δὲ λέγῃ φύσιν · ἢ γὰρ οὐδεὸς ὅλως ἢ καὶ τούτων ἔσται , τῆς αὐτῆς γε ὑπαρχούσης αἰτίας . ἐπὶ δὲ τὸ θερμόν τε καὶ ψυχρόν ἄπερ ἀρχὰς τιθέασιν εἴκός ἔχειν τινὰ φύσιν , εἰ δὲ ταῦτα καὶ τὰ ἄλλα . νῦν δὲ σκληροῦ μὲν καὶ μαλακοῦ καὶ βαρέος καὶ κοῦφον ποιεῖ τιν’ οὐσίαν , ἄπερ οὐχ ἥκτον ἔδοξε λέγεσθαι πρὸς ἡμᾶς , θερμοῦ δὲ καὶ ψυχροῦ καὶ τῶν ἄλλων οὐδενός . καὶ τοῦ τὸ γε βαρὺ καὶ κοῦφρον ὅταν διορίξῃ τοῖς μεγέθεσιν , ἀνάγκη τὰ ἀπλὰ πάντα τὴν αὐτὴν ἔχειν ὁρμὴν τῆς φοράς , ὥστε μίας τινος ἂν ὕλης εἴη καὶ τῆς αὐτῆς φύσεως . ἀλλὰ περὶ μὲν τούτων ἔοικε συνηκολουθηκέναι τοῖς ποιοῦσιν ὅλως τὸ φρονεῖν κατὰ τὴν ἀλλοίωσιν , ἥπερ ἐστὶν ἀρχαιότατη δόξα . πάντες γὰρ οἱ παλαιοὶ καὶ [ οἱ ] ποιηταὶ καὶ σοφοὶ κατὰ τὴν διάθεσιν ἀποδιδάσι τὸ φρονεῖν . τῶν δὲ χυλῶν ἑκάστῳ τὸ σχῆμα ἀποδιδῶσι πρὸς τὴν δύναμιν ἀφομοιῶν τὴν ἐν τοῖς πάθεσιν · ὅπερ οὐ μόνον ἐξ ἐκείνων , ἀλλὰ καὶ ἐκ τῶν αἰσθητηρίων δεῖ συμβαίνειν ἄλλως τε καὶ πάθη τούτων ἐστιν . οὐ γὰρ πᾶν τὸ σφαιροειδὲς οὐδὲ τὰ ἄλλα σχήματα τὴν αὐτὴν ἔχει δύναμιν , ὥστε καὶ κατὰ τὸ [ κάτω ] ὑποκείμενον δεῖ διορίζειν , πότερον ἐξ ὁμοίων ἢ ἐξ ἀνομοίων ἐστί , καὶ πῶς ἢ τῶν αἰσθήσεων ἀλλοίωσις γίνεται , καὶ πρὸς τούτοις ὁμοίως ἐπὶ πάντων ἀποδοῦναι τῶν διὰ τῆς ἀφῆς καὶ μὴ μόνον τὰ περὶ γεύσιν . ἀλλὰ καὶ ταῦτα μὲν ἦτοι διαφορὰν τινὰ ἔχει πρὸς τοὺς χυλοὺς , ἣν δεῖ διελθεῖν , ἢ καὶ παρεῖται δυνατόν ὅν ὁμοίως εἰπεῖν . τῶν δὲ χρωμάτων ἀπλὰ μὲν λέγει τέτταρα . λευκὸν μὲν οὖν εἶναι τὸ λεῖον . ὁ γὰρ ἂν μὴ τραχύ μηδ’ ἐπισκιαζόν ἢ μηδὲ δυσθόδον , τὸ τοιοῦτον πᾶν λαμπρόν εἶναι . δεῖ δὲ καὶ εὐθύτρυπα καὶ διανυῆ τὰ λαμπρὰ εἶναι . τὰ μὲν
Lemmas: μικρότης καί ὁ μανός καί πυκνός , θερμός δέ καί ψυχρός καί ὁ ἄλλος ὁ σχῆμα . ἔπειτα βαρύς μέν καί κοῦφος καί σκληρός καί μαλακός κατά αὐτός ποιέω φύσις ( μέγεθος μέν γάρ καί μικρότης καί ὁ πυκνός καί ὁ μανός οὖον πρός ἕτερος εἰμί ) , θερμός δέ καί ψυχρός καί ὁ ἄλλος πρός ὁ αἴσθησις , καί οὗτος πολλάκις λέγω διότι ὁ χυμός [ θεμόω Zeller ] ὁ σχῆμα σφαιροειδής , ὅλως δέ μέγας ἐναντίωμα καί κοινός εἰμί πᾶς , ἄμη μέν πάθος ποιέω ὁ αἴσθησις , ἄμη δέ ὁ σχῆμα διορίζω · καί ὁ αὐτός φαίνω ὁ μέν πικρός ὁ δέ γλυκύς ὁ δέ ἄλλως · οὔτε γάρ οἷος ( τε ) ὁ σχῆμα πάθος εἰμί οὔτε αὐτός ὁ μέν σφαιροειδής ὁ δέ ἄλλως ( ἀνάγκη δέ [ εἴπερ ] ἴσως , εἴπερ ὁ μέν γλυκύς ὁ δέ πικρός ) οὐδέ κατά ὁ ἡμέτερος ξέω μεταβάλλω ὁ μορφή . ἀπλόος δέ ὁ μέν σχῆμα κατά αὐτός εἰμί , ὁ δέ γλυκύς καί ὅλως ὁ αἰσθητός πρός ἄλλος καί ἐν ἄλλος , ὡς φημί . ἀποπονέω δέ καί ὁ πᾶς ἀξιόω αὐτός φαίνω ὁ αὐτός αἰσθάνομαι καί οὗτος ὁ ἀλήθεια ἐλέγχω , καί οὗτος ἐρῶ πρότερος ὁ ὁ ἀνομοίως διάκειμαι ἀνόμοιος φαίνω καί πάλιν ὁ μηδείς μᾶλλον ἕτερος ἕτερος τυγχάνω ὁ ἀλήθεια . εἰκός γάρ ὁ ἀγαθός ὁ χειρονοος καί ὁ ὑγιαίνω ὁ κάμνω · κατά φύσις γάρ μᾶλλον . ἐπί δέ εἴπερ μή εἰμί φύσις ὁ αἰσθητής διά ὁ μή οὗτος πᾶς φαίνω , δῆλος ὡς οὐδέ ὁ ζῷον οὐδέ ὁ ἄλλος σῶμα · οὐδέ γάρ περί οὗτος ὁμοδοξέω . καί ὁ εἰμί μή καί διά ὁ αὐτός γίγνομαι πᾶς ὁ γλυκύς καί ὁ πικρός , ἀλλά ὁ γε φύσις ὁ πικρός καί ὁ γλυκύς ὁ αὐτός φαίνω πᾶς . ὅσπερ καί αὐτός εἄν δοκέω ἐπιμαρτυρέω . πῶς γάρ εἄν ὁ ἐγώ πικρός ἄλλος εἄν γλυκύς καί στρυφνός , εἰμί μή τις εἰμί ὁρίζω φύσις αὐτός . ἐπί δέ ποιέω σαφής ἐν ὅς φημί γίγνομαι μέν ἕκαστος καί εἰμί κατά ἀλήθεια , ἰδίως δέ ἐπί πικρός μοῖρα ἔχω σύνεσις . ὥστε διά τε οὗτος ἐναντίος εἄν φαίνω ὁ μή ποιέω φύσις τις ὁ αἰσθητής , καί πρός οὗτος ὅσπερ λέγω καί πρότερος , ὅταν σχῆμα μέν ἀποδίδωμι ὁ ( πικρός ) οὐσία ὡς καί ὁ ἄλλος , μή εἰμί δέ λέγω φύσις · ἢ γάρ οὖδας ὅλως ἢ καί οὗτος εἰμί , ὁ αὐτός γε ὑπάρχω αἴτιος . ἐπί δέ ὁ θερμός τε καί ψυχρός Ἄπερ ἀρχή τίθημι εἰκός ἔχω τις φύσις , εἰμί δέ οὗτος καί ὁ ἄλλος . νῦν δέ σκληρός μέν καί μαλακός καί βαρύς καί κοῦφος ποιέω τις οὐσία , Ἄπερ οὐ ἕκτος δοκέω λέγω πρός ἐγώ , θερμός δέ καί ψυχρός καί ὁ ἄλλος οὐδείς . καί ὁ ὁ γε βαρύς καί κοῦφρον ὅταν διορίζω ὁ μέγεθος , ἀνάγκη ὁ ἁπλόος πᾶς ὁ αὐτός ἔχω ὁρμή ὁ φορός , ὥστε μίας τις εἄν ὕλη εἰμί καί ὁ αὐτός φύσις . ἀλλά περί μέν οὗτος ἔοικα συνακολουθέω ὁ ποιέω ὅλως ὁ φρονέω κατά ὁ ἀλλοίωσις , ὅσπερ εἰμί αρχαίος δόξα . πᾶς γάρ ὁ παλαιός καί [ ὁ ] ποιητής καί σοφός κατά ὁ διάθεσις ἀποδίδωμι ὁ φρονέω . ὁ δέ χυλός ἕκαστος ὁ σχῆμα ἀποδίδωμι πρός ὁ δύναμις ἀφομοιόω ὁ ἐν ὁ πάθος · ὅσπερ οὖον μόνος ἐκ ἐκεῖνος , ἀλλά καί ἐκ ὁ αἰσθητήριον δεῖ συμβαίνω ἄλλως τε καί πάθος οὗτος εἰμί . οὖον γάρ πᾶς ὁ σφαιροειδής οὐδέ ὁ ἄλλος σχῆμα ὁ αὐτός ἔχω δύναμις , ὥστε καί κατά ὁ [ κάτω ] ὑπόκειμαι δεῖ διορίζω , πότερος ἐκ ὅμοιος ἢ ἐκ ἀνόμοιος εἰμί , καί πῶς ἢ ὁ αἴσθησις ἀλλοίωσις γίγνομαι , καί πρός οὗτος ὁμοίως ἐπί πᾶς ἀποδίδωμι ὁ διά ὁ ἀφῆς καί μή μόνος ὁ περί γεῦσις . ἀλλά καί οὗτος μέν ἦ διαφορά τις ἔχω πρός ὁ χυλός , ὅς δεῖ διέρχομαι , ἢ καί παρίημι δυνατός ὅς ὁμοίως εἶπον . ὁ δέ χρῶμα ἁπλόος μέν λέγω τέσσαρες . λευκός μέν οὖν εἰμί ὁ λεῖος . ὁ γάρ εἄν μή τραχύς μηδέ ἐπισκιάζω ἢ μηδέ δυσθόδον , ὁ τοιοῦτος πᾶς λαμπρός εἰμί . δεῖ δέ καί εὐθύτρυπος καί διανύω ὁ λαμπρός εἰμί . ὁ μέν