democritus-philosophy.testimonia nausiphanes_diels_fvs2_0410.1
κενόν . τὸν δὲ μόλυβδον ἑλαττον ἔχοντα κενὸν ὁμαλῶς συγκεῖσθαι ( καλ ) κατὰ πᾶν ὁμοίως · διὸ βαρύτερον μὲν , μαλακώτερον δ᾽ εἶναι τοῦ αὐθροῦ . μὲν βαρέος καὶ κοῦφον καὶ σκληροῦ καὶ μαλακοῦ ἐν τούτοις ἀφωρῆζει . τῶν δὲ ἄλλων αἰσθητῶν οὐδενὸς εἶναι φύσιν , ἀλλὰ πάντα πάθη τῆς αἰσθήσεως 5 ἀλλοιουμένης , ἐξ ἧς γίνεσθαι τὴν φαντασίαν . οὐδὲ γὰρ τοῦ ψυχροῦ καὶ τοῦ θερμοῦ φύσιν ὑπάρχειν , ἀλλὰ τὸ σχῆμα μεταπίπτον ἐργάζεσθαι καὶ τὴν ἡμετέραν ἀλλοιοῦσιν · ὁ τι γὰρ ἂν ἀθροὺν ἢ , τοῦτ᾽ ἐνισχύειν ἑκάστῳι , τὸ δ᾽ εἰς μακρὰ διανενημένον ἀναίσθητον εἶναι . σημεῖον δ᾽ ὡς οὐκ εἴσι φύσει τὸ μὴ ταῦτὰ πᾶσι φαίνεσθαι τοῖς ζῴοις ἀλλ᾽ ὁ ἡμῖν γλυκύ , τοῦτ᾽ ἄλλοις πικρὸν 10 καὶ ἑτέροις ὀξὺ καὶ ἄλλοις ὀσμῇ τοῖς δὲ στρυφνόν , καὶ τὰ ἄλλα δ᾽ ὡσαύτως . ἔτι δ᾽ αὐτοὺς μεταβάλλειν τῇ χρήσει κατὰ τὰ πάθη καὶ τὰς ἡλικίας · 64 ἢ καὶ φανερὸν ὡς ἡ διάθεσις αἰτία τῆς φαντασίας . ἀπλῶς μὲν οὖν περὶ τῶν αἰσθητῶν οὕτω δεῖν ὑπολαμβάνειν . οὐ μὴν ἀλλ᾽ ὥσπερ καὶ τὰ ἄλλα καὶ ταῦτα ἀνατιθῆσι τοῖς σχήμασι · πλὴν οὐχ ἀπάντων ἀποδίδωσι τὰς μορφάς , ἀλλὰ 15 μᾶλλον τῶν χυλῶν καὶ τῶν χρωμάτων , καὶ τούτων ἀκριβέστερον διορίζει τὰ περὶ τοὺς χυλοὺς ἀναφέρων τὴν φαντασίαν πρὸς ἄνθρωπον . τὸν μὲν οὖν ὀξῖν εἶναι τῷ σχήματι γνωνοειδῆ τε καὶ πολυκαμπῆ 65 καὶ μικρὸν καὶ λεπτόν . διὰ γὰρ τὴν ὀρμὴτητα ταχὺ καὶ πάντῃ διαδύεσθαι , τραχὺν δ᾽ ὄντα καὶ γνωνοειδῆ συνάγειν καὶ συσπᾶν · διὸ καὶ θερμαίνειν τὸ 20 σῶμα κενότητος ἐμποιοῦντα · μάλιστα γὰρ θερμοῦ δια τὸ πλεῖστον ἔχον κενόν . τὸν δὲ γλυκύν ἐκ περιφερῶν συγκεῖσθαι σχημάτων κοῦκ ἄγαν μικρῶν · διὸ καὶ διαχεῖν ὅλως τὸ σῶμα καὶ οὐ βιαίως καὶ οὐ ταχὺ πάντα περαίνειν · τοὺς <δ᾽> ἄλλους ταράττειν , ὅτι διαδύνων πλανᾶι τὰ ἄλλα καὶ ὑγραίνει · ὑγραίνόμεναι δὲ καὶ ἐκ τῆς τάξεως κινούμενα συρρεῖν εἰς τὴν κοιλίαν · ταύτην 25 γὰρ εὐπορώτατον εἶναι διὰ τὸ ταύτῃ πλεῖστον εἶναι κενόν . τὸν δὲ στρυφνὸν 66 ἐκ μεγάλων σχημάτων καὶ πολυγωνίων καὶ περιφερῆς ἥκιστ᾽ ἔχοντων · ταῦτα γὰρ ὅταν εἰς τὰ σώματα ἐλθῶ , ἐπιτυφλοῦν ἐμπλάττοντα τὰ φλέβια καὶ σωλίνεν συρρεῖν · διὸ καὶ τὰς κοιλίας ἰστάναι . τὸν δὲ πικρὸν ἐκ μικρῶν καὶ λείων καὶ περιφερῶν τὴν περιφέρειαν εὐληχότα καὶ καμπὰς ἔχουσαν · διὸ καὶ 30 γλισχρὸν καὶ κολλώδη . ἄλμυρὸν δὲ τὸν ἐκ μεγάλων καὶ οὐ περιφερῶν , ἀλλ᾽ ἐπ᾽ ἐνίων καὶ σκαληνῶν , διὸ οὐδὲ πολυκαμπῶν ( βοῦλεται δὲ σκαληνὰ λέγειν ἄπερ παράλλαξιν [ περιπλάξιν Dyroff , s . S . 360 , 46 ] ἔχει πρὸς ἄλληλα καὶ συμπλοχὴν ) · μεγάλων μὲν , ὅτι ἡ ἄλμυρις ἐπιπολάζει · μικρὰ γὰρ ὄντα καὶ τυπτόμενα τοῖς περιέχουσι μειγνύσθαι ἂν τῷ παντὶ · οὐ περιφερῶν δ᾽ ὅτι τὸ 35 μὲν ἄλμυρὸν τραχὺ τὸ δὲ περιφερὲς λεῖον · οὐ σκαληνῶν δὲ διὰ τὸ μὴ περιπαλάττεσθαι , διὸ ψαφαρὸν εἶναι . τὸν δὲ ὀσμὴν μικρὸν καὶ περι - 67 φερῆ καὶ γνωνοειδῆ , σκαληνὸν δὲ οὐκ ἔχειν . τὸν μὲν γὰρ ὀσμὴν πολυγωνίων τε ὄντα τῇ τραχύτητι θερμαίνειν καὶ διαχεῖν διὰ τὸ μικρὸν εἶναι καὶ περιφερῆ καὶ γνωνοειδῆ · καὶ γὰρ τὸ γνωνοειδὲς εἶναι τοιοῦτον . ὡσαύτως δὲ καὶ 40 τὰς ἄλλας ἑκάστου δυνάμεις ἀποδίδωσιν ἀνάγων εἰς τὰ σχήματα . ἀπάντων δὲ τῶν σχημάτων οὐδὲν ἀκέραιον εἶναι καὶ ἀμιγὲς τοῖς ἄλλοις , ἀλλ᾽ ἐν ἑκάστῳι πολλὰ εἶναι καὶ τὸν αὐτὸν ἔχειν λείον καὶ τραχὺς καὶ περιφεροὺς καὶ ὀξέος καὶ τῶν λοιπῶν . οὐ δ᾽ ἂν ἐνὴι πλεῖστον , τοῦτο μάλιστα ἐνισχύειν πρὸς τε τὴν αἴσθησιν καὶ τὴν δύναμιν . ἔτι δὲ εἰς ὁποῖαν ἔξιν ἂν εἰσέλθῃ , διαφέρειν 45 [ γὰρ ] οὐχ ὅλγῳ . καὶ διὰ τοῦτο τὸ αὐτὸ τάναντία , καὶ τάναντία τὸ αὐτὸ 68 πάθος ποιεῖν ἐνίοτε . καὶ περὶ μὲν τῶν χυλῶν οὕτως ἀφώριξεν . ἄτοπον δ᾽ ἂν φαίνηι πρῶτον μὲν τὸ μὴ πάντων ὁμοίως ἀποδοῦναι τὰς αἰτίας , ἀλλὰ βαρὺ μὲν καὶ κοῦφον καὶ μαλαχὸν καὶ σκληρὸν καὶ μεγέθει καὶ
Lemmas: κενός . ὁ δέ μόλυβδος μικρός ἔχω κενός ὁμαλός σύγκειμαι ( καλστις ) κατά πᾶς ὁμοίως · διό βαρύς μέν , μαλακός δέ εἰμί ὁ αυθρης . μέν βαρύς καί κοῦφος καί σκληρός καί μαλακός ἐν οὗτος ἀφοράω . ὁ δέ ἄλλος αἰσθητής οὐδείς εἰμί φύσις , ἀλλά πᾶς πάθος ὁ αἴσθησις 5 ἀλλοιόω , ἐκ ὅς γίγνομαι ὁ φαντασία . οὐδέ γάρ ὁ ψυχρός καί ὁ θερμός φύσις ὑπάρχω , ἀλλά ὁ σχῆμα μεταπίπτω ἐργάζομαι καί ὁ ἡμέτερος ἀλλοιόω · ὁ τίς γάρ εἄν ἀθρέω ἢ , οὗτος ἐνισχύω ἕκαστος , ὁ δέ εἰς μακρός διανοέομαι ἀναίσθητος εἰμί . σημεῖον δέ ὡς οὐ εἰμί φύσις ὁ μή οὗτος πᾶς φαίνω ὁ ζῷον ἀλλά ὁ ἐγώ γλυκύς , οὗτος ἄλλος πικρός 10 καί ἕτερος ὀξύς2 καί ἄλλος ὀσμή ὁ δέ στρυφνός , καί ὁ ἄλλος δέ ὡσαύτως . ἔτι δέ αὐτός μεταβάλλω ὁ χρῆσις κατά ὁ πάθος καί ὁ ἡλικία · 64 ἢ καί φανερός ὡς ὁ διάθεσις αἰτία ὁ φαντασία . ἀπλόος μέν οὖν περί ὁ αἰσθητής οὗτος δήω ὑπολαμβάνω . οὖον μήv ἀλλά ὥσπερ καί ὁ ἄλλος καί οὗτος ἀνατίθημι ὁ σχῆμα · πλήν οὐ ἀπαντάω ἀποδίδωμι ὁ μορφή , ἀλλά 15 μᾶλλον ὁ χυλός καί ὁ χρῶμα , καί οὗτος ἀκριβής διορίζω ὁ περί ὁ χυλός ἀναφέρω ὁ φαντασία πρός ἄνθρωπος . ὁ μέν οὖν ἄλοξ εἰμί ὁ σχῆμα γωνοειδής τε καί πολυκαμπής 65 καί μικρός καί λεπτός . διά γάρ ὁ ὀρμὴτητα ταχύς καί πάντῃ διαδύνω , τραχύς δέ εἰμί καί γωνοειδής συνάγω καί συσπάω · διό καί θερμαίνω ὁ 20 σῶμα κενότης ἐμποιέω · μάλιστα γάρ θερμός διά ὁ πλεῖστος ἔχω κενός . ὁ δέ γλυκύς ἐκ περιφερής σύγκειμαι σχῆμα Κούκ ἄγαν μικρός · διό καί διαχέω ὅλως ὁ σῶμα καί οὖον βίαιος καί οὖον ταχύς πᾶς περαίνω · ὁ <δ᾽> ἄλλος ταράσσω , ὅτι διαδύνω πλάνη ὁ ἄλλος καί ὑγραίνω · ὑγραίνω δέ καί ἐκ ὁ τάξις κινέω συρρέω εἰς ὁ κοιλία · οὗτος 25 γάρ εὔπορος εἰμί διά ὁ οὗτος πλεῖστος εἰμί κενός . ὁ δέ στρυφνός 66 ἐκ μέγας σχῆμα καί πολυγώνιον καί περιφερής ἥκιστος ἔχω · οὗτος γάρ ὅταν εἰς ὁ σῶμα ἔρχομαι , ἐπιτυφλόω ἐμπλήσσω ὁ φλέβιον καί σωλίνος συρρέω · διό καί ὁ κοιλία ἵστημι . ὁ δέ πικρός ἐκ μικρός καί λεῖος καί περιφερής ὁ περιφέρεια εὐληχότα καί καμπή ἔχω · διό καί 30 γλίσχρος καί κολλώδης . ἁλμυρός δέ ὁ ἐκ μέγας καί οὖον περιφερής , ἀλλά ἐπί ἔνιοι καί σκαληνός , διό οὐδέ πολυκαμπής ( βούλομαι δέ σκαληνός λέγω Ἄπερ παράλλαξις [ περιπλάσσω Dyroff , s . S . 360 , 46 ] ἔχω πρός ἀλλήλων καί συμπλοκή ) · μέγας μέν , ὅτι ὁ ἁλμυρίς ἐπιπολάζω · μικρός γάρ εἰμί καί τύπτω ὁ περιέχω μίγνυμι εἄν ὁ πᾶς · οὖον περιφερής δέ ὅτι ὁ 35 μέν ἁλμυρός τραχύς ὁ δέ περιφερής λεῖος · οὖον σκαληνός δέ διά ὁ μή περιπαλάσσομαι , διό ψαφαρός εἰμί . ὁ δέ ὀσμή μικρός καί περί - 67 φέρω καί γωνοειδής , σκαληνός δέ οὐ ἔχω . ὁ μέν γάρ ὀσμή πολυγώνιον τε εἰμί ὁ τραχύτης θερμαίνω καί διαχέω διά ὁ μικρός εἰμί καί περιφερής καί γωνοειδής · καί γάρ ὁ γωνοειδής εἰμί τοιοῦτος . ὡσαύτως δέ καί 40 ὁ ἄλλος ἕκαστος δύναμις ἀποδίδωμι ἀνάγω εἰς ὁ σχῆμα . ἀπαντάω δέ ὁ σχῆμα οὐδείς ἀκέραιος εἰμί καί ἀμιγής ὁ ἄλλος , ἀλλά ἐν ἕκαστος πολύς εἰμί καί ὁ αὐτός ἔχω λεῖος καί τραχύς καί περιφερής καί ὀξύς καί ὁ λοιπός . οὖον δέ εἄν ναῦς πλεῖστος , οὗτος μάλιστα ἐνισχύω πρός τε ὁ αἴσθησις καί ὁ δύναμις . ἔτι δέ εἰς ὁποῖος ἐξέρχομαι εἄν εἰσέρχομαι , διαφέρω 45 [ γάρ ] οὐ ὅλγῳ . καί διά οὗτος ὁ αὐτός τἀναντία , καί τἀναντία ὁ αὐτός 68 πάθος ποιέω ἐνίοτε . καί περί μέν ὁ χυλός οὕτως ἀφορίζω . ἄτοπος δέ εἄν φαίνω πρῶτος μέν ὁ μή πᾶς ὁμοίως ἀποδίδωμι ὁ αἴτιος , ἀλλά βαρύς μέν καί κοῦφος καί μαλακός καί σκληρός καί μέγεθος καί