ciscoriordan/open-greek-corpus-annotations huggingface dataset:
damianus-scriptor-de-opticis.optica damianus_schoene_0019.1
Δαμανοῦ τοῦ Ἡλιοδώρου Λαρισσαίου κεφάλαια τῶν ὀπτικῶν ὑποθέσεων
Lemmas: Δαμάνου ὁ Ἡλιόδωρος Λαρισσαῖος κεφάλαιος ὁ ὀπτικός ὑπόθεσις
damianus-scriptor-de-opticis.optica damianus_schoene_0019.10
θ´ . ὅτι τῷ περὶ τὸν ἄξονα τοῦ κώνου φωτὶ μάλιστα καθορῶμεν .
Lemmas: θʹ . ὅτι ὁ περί ὁ ἄξων ὁ κῶνος φάος μάλιστα καθοράω .
damianus-scriptor-de-opticis.optica damianus_schoene_0019.11
ι´ . ὅτι ἡ ὀπτικὴ δύναμις πρὸς τὰ ἔμπροσθεν μάλιστα πέφυκεν ἐνεργεῖν .
Lemmas: ἰ . ὅτι ὁ ὀπτικός δύναμις πρός ὁ ἔμπροσθεν μάλιστα φύω ἐνεργέω .
damianus-scriptor-de-opticis.optica damianus_schoene_0019.12
ια´ . ὅτι ἡ τοῦ τῆς ὄψεως κώνου κορυφὴ ἐντὸς ἐστι τῆς κόρης καὶ κέντρον ἐστὶν σφαῖρας , εἴπερ τεταρτημόριον ἀποτέμνεται ὁ κύκλος τῆς κόρης .
Lemmas: ια´ . ὅτι ὁ ὁ ὁ ὄψις κῶνος κορυφή ἐντός εἰμί ὁ κόρη καί κέντρον εἰμί σφαῖρα , εἴπερ τεταρτημόριον ἀποτέμνω ὁ κύκλος ὁ κόρη .
damianus-scriptor-de-opticis.optica damianus_schoene_0019.13
ιβ´ . ὅτι τὰ ὁρώμενα ἢτοι κατ´ ἰθυφάνειαν ὁρᾶται ἢ κατὰ ἀνάκλασιν ἢ κατὰ διάκλασιν τῆς ὄψεως τῆς ἡμετέρας .
Lemmas: ιβ´ . ὅτι ὁ ὁράω ἤτοι κατ´ ἰθυφάνεια ὁράω ἢ κατά ἀνάκλασις ἢ κατά διάκλασις ὁ ὄψις ὁ ἡμέτερος .
damianus-scriptor-de-opticis.optica damianus_schoene_0019.14
ιγ´ . περὶ τῆς πρὸς τὸν ἥλιον ὁμοιότητος τῆς ἡμετέρας ὄψεως .
Lemmas: ιγ´ . περί ὁ πρός ὁ ἥλιος ὁμοιότης ὁ ἡμέτερος ὄψις .
damianus-scriptor-de-opticis.optica damianus_schoene_0019.15
ιδ´ . ὅτι κλωμένη ἡ ἡμετέρα ὄψις ἴσας ποιεῖ γωνίας τὰς πρὸς ὃ κλᾶται · ὁμοίως δὲ καὶ αἱ ἀκτῖνες τοῦ ἡλίου .
Lemmas: ιδ´ . ὅτι κλάω ὁ ἡμέτερος ὄψις ἴσος ποιέω γωνία ὁ πρός ὁ κλάω · ὅμοιος δέ καί ὁ ἀκτίς ὁ ἥλιος .
damianus-scriptor-de-opticis.optica damianus_schoene_0019.2
α´ . Ὅτι προβολῆς τινος ἀφ´ ἡμῶν γινομένης ἐπιβάλλομεν τοῖς ὁρωμένοις .
Lemmas: αʹ . Ὅτι προβολή τις ἀφή ἐγώ γίγνομαι ἐπιβάλλω ὁ ὁράω .
damianus-scriptor-de-opticis.optica damianus_schoene_0019.3
β´ . ὅτι τοῦτο τὸ προβαλλόμενον ἀφ´ ἡμῶν φῶς ἐστιν .
Lemmas: ββʹ . ὅτι οὗτος ὁ προβάλλω ἀφή ἐγώ φάος εἰμί .
damianus-scriptor-de-opticis.optica damianus_schoene_0019.4
γ´ . ὅτι τὸ προβαλλόμενον φῶς ἐπ´ εὐθείας φέρεται .
Lemmas: γγʹ . ὅτι ὁ προβάλλω φάος ἐπι εὐθεῖα φέρω .
damianus-scriptor-de-opticis.optica damianus_schoene_0019.5
δ´ . ὅτι καὶ ἐν σχήματι κωνικῶ .
Lemmas: δδʹ . ὅτι καί ἐν σχῆμα κωνικός .
damianus-scriptor-de-opticis.optica damianus_schoene_0019.6
ε´ . ὅτι καὶ ἐν ὀρθογωνίῳ φέρεται τῷ κώνῳ .
Lemmas: ἀείδω . ὅτι καί ἐν ὀρθογώνιον φέρω ὁ κῶνος .
damianus-scriptor-de-opticis.optica damianus_schoene_0019.7
ζ´ . ὅτι ὁ τῆς ὄψεως κῶνος οὐκ ἔστι πλήρης ὁμοίου φωτός .
Lemmas: ζζ . ὅτι ὁ ὁ ὄψις κῶνος οὐ εἰμί πλήρης ὅμοιος φάος .
damianus-scriptor-de-opticis.optica damianus_schoene_0019.8
ζ´ . ὅτι τὰ ὁρώμενα κατ´ ὀρθὰς ἢ κατ´ ὀξείας ὁρᾶται γωνίας .
Lemmas: ζζ . ὅτι ὁ ὁράω κατ´ ὀρθός ἢ κατ´ ὀξύς ὁράω γωνία .
damianus-scriptor-de-opticis.optica damianus_schoene_0019.9
η´ . διὰ τί τὰ ὑπὸ μείζονος γωνίας ὁρώμενα μείζονα φαίνεται .
Lemmas: ἡηʹ . διά τίς ὁ ὑπό μέγας γωνία ὁράω μέγας φαίνω .
damianus-scriptor-de-opticis.optica damianus_schoene_0021.1
4 Περὶ τῶν ὀπτικῶν ὑποθέσεων
Lemmas: 4 περι ὁ ὀπτικός ὑπόθεσις
damianus-scriptor-de-opticis.optica damianus_schoene_0021.2
α' . Ὅτι μὲν οὖν προβολῆς τινος ἀφ' ἡμῶν γινομένης ἐπιβάλλομεν τοῖς ὁρωμένοις ὁποῖ καὶ τὸ τῶν ὀφθαλμῶν σχῆμα οὐ κοῖλον οὐδὲ πρὸς ὑποδοχὴν τινος πεποιημένον , ὥσπερ τὰ ἄλλα αἰσθητήρια , ἀλλὰ σφαιροειδὲς ὑπάρχειν .
Lemmas: ὅς . ὅτι μέν οὖν προβολή τις ἀπό ἐγώ γίγνομαι ἐπιβάλλω ὁ ὁράω ὁποῖος καί ὁ ὁ ὀφθαλμός σχῆμα οὐ κοῖλος οὐδέ πρός ὑποδοχή τις ποιέω , ὥσπερ ὁ ἄλλος αἰσθητήριον , ἀλλά σφαιροειδής ὑπάρχω .
damianus-scriptor-de-opticis.optica damianus_schoene_0021.3
β' . ὅτι δὲ τοῦτο τὸ προβαλλόμενον ἀφ' ἡμῶν φῶς ἐστιν , αἱ τ' ἀπολάμπουσαι τῶν ὀμμάτων δηλοῦσι μαρμαρυγαὶ καὶ τὸ τινὰς καὶ νύκτωρ ὁρᾶν οὐδὲν τοῦ ἐξωθεν προσδεομένους φωτός , ὥσπερ οὐδὲ τὰ νυκτίνομα τῶν ζῴων · οἷος ἐκεῖνος ὁ Τιβέριος γέγονεν ὁ Ῥωμαίων βασιλεὺς . τῶν δὲ γε νυκτινύμων ζῴων τὰ ὀμματα καὶ ἐκλάμποντα φαίνεται νύκτωρ δίκην πυρός . ἀλλ' ὅτι μὲν φωτὸς προβολὴ τοῖς ὁρατοῖς ἐπιβάλλομεν , δῆλον μὲν καὶ ἐκ τούτων · ἐτὶ δὲ σαφέστερον ἔσται , ἐπειδὰν τὴν πρὸς τὸν ἥλιον ὁμοιότητα τῆς ἡμετέρας ὄψεως παραστήσωμεν ( c . 13 S . 14 , 16 ff . ) .
Lemmas: βε . ὅτι δέ οὗτος ὁ προβάλλω ἀπό ἐγώ φάος εἰμί , ὁ τε ἀπολάμπω ὁ ὄμμα δηλόω μαρμαρυγή καί ὁ τις καί νύκτωρ ὁράω οὐδείς ὁ ἐξωθεν προσδέω φάος , ὥσπερ οὐδέ ὁ νυκτινόμος ὁ ζῷον · οἷος ἐκεῖνος ὁ Τιβέριος γίγνομαι ὁ Ῥωμαῖος βασιλεύς . ὁ δέ γε νυκτινύμων ζῷον ὁ ὄμμα καί ἐκλάμπω φαίνω νύκτωρ δίκη πῦρ . ἀλλά ὅτι μέν φάος προβολή ὁ ὁρατός ἐπιβάλλω , δῆλος μέν καί ἐκ οὗτος · τίμι δέ σαφής εἰμί , ἐπειδάν ὁ πρός ὁ ἥλιος ὁμοιότης ὁ ἡμέτερος ὄψις παρίστημι ( c . 13 S . 14 , 16 ff . ) .
damianus-scriptor-de-opticis.optica damianus_schoene_0021.4
γ' . ὅτι δὲ τὸ προβαλλόμενον τοῦτο ἀφ' ἡμῶν , ὃ δὴ καὶ ὄψιν ἔθος καλεῖν , ἐπ' εὐθείας τε φέρεται καὶ ἐν σχήματι κώνου ὀρθογωνίου , καὶ ὁ Πτολεμαῖος δι' ὀργάνων ἀπέδειξεν ἐν τῇ αὐτοῦ ὀπτικῇ πραγματείᾳ , ἔνεστι δὲ καὶ λόγῳ θεωρῆσαι . εἰ γὰρ μέλλοι τάχιστα ἡ ὄψις πρὸς τὸ ὁρατὸν ἀφικνεῖσθαι , ἐπ' εὐθείας ἐνεχθήσεται · αὕτη γὰρ πασῶν ἐλάχιστη γραμμῶν τῶν τὰ αὐτὰ πέρατα ἔχουσῶν ( Archimed . de sph . et cyl . I postul . 1 Bd . I S . 8 , 23 Heib . ) . καὶ αὖ πάλιν εἰ μέλλοι ὡς ἐνδέχεται πλεῖστον ἐπιλήψεσθαι τοῦ ὁρωμένου , κατὰ κύκλον αὐτῷ ἐπιβαλεῖ .
Lemmas: γε . ὅτι δέ ὁ προβάλλω οὗτος ἀπό ἐγώ , ὁ δή καί ὄψις ἔθος καλέω , ἐπί εὐθεῖα τε φέρω καί ἐν σχῆμα κῶνος ὀρθογώνιον , καί ὁ Πτολεμαῖος διά ὄργανον ἀποδείκνυμι ἐν ὁ αὐτός ὀπτικός πραγματεία , ἔνειμι δέ καί λόγος θεωρέω . εἰμί γάρ μέλλω ταχύς ὁ ὄψις πρός ὁ ὁρατός ἀφικνέομαι , ἐπί εὐθεῖα φέρω · οὗτος γάρ πᾶς λίγος γραμμή ὁ ὁ αὐτός πέρας ἔχω ( Archimed . de sph . et cyl . I postul . 1 Bd . I S . 8 , 23 Heib . ) . καί αὖ πάλιν εἰμί μέλλω ὡς ἐνδέχομαι πλεῖστος ἐπιλαμβάνω ὁ ὁράω , κατά κύκλος αὐτός ἐπιβάλλω .
damianus-scriptor-de-opticis.optica damianus_schoene_0021.5
1 Δαμανοῦ Φιλοσόφου τοῦ ἡλιοδώρου Λαρισαίου περὶ ὀπτικῶν ὑποθέσεων κεφαλ . αὐ B || 2 προσβολὴ B προσβολὴ τινι M || γινομένης fehlt in B M || 5 τὰ τῶν ἄλλων αἰσθητῶν B τὴν τῶν ἄλλων αἰσθητηρίων M || 7 αἱ τε M || 8 οὐδὲ B || 9 πρὸς δεομένου M || νυκτίνομα P M || 11 γε und τὰ fehlt in B || 12 ἀλλ' ὅτι ] hier neuer Abschnitt und am Rande γ' B M || 13 καὶ fehlt in B || 14 τοῦτον B || 15 τὸν fehlt in M || παραστήσαιμεν B || 17 γ' fehlt in B M || ὅτι δὲ ] λέγω δὴ ὅτι M || 18 ἐπεὐθείας P ἐπ' εὐθὺ B M || 19 ὀρθογωνίου ὥσπερ οὖν καὶ M || καὶ ὁ τε Πτολεμαῖος B || ὀργάνου B || 20 ἀπέδειξε τῇ M || [ ἔνεστι ] hier beginnt in B M ein neuer Abschnitt ; am Rand δ . || 20 . 21 δὲ τοῦτο καὶ M || 21 μέλλει B M || 22 ἐπεὐθείας P . || 25 μέλλει B M || 26 ἐπιβάλλοι M ||
Lemmas: 1 Δαμάνου Φιλόσοφος ὁ Ἡλιόδωρος Λαρισαῖος περί ὀπτικός ὑπόθεσις κεφαλ . αὖος B || 2 προσβολή B προσβολή τις M || γίγνομαι fehlt in B M || 5 ὁ ὁ ἄλλος αἰσθητός B ὁ ὁ ἄλλος αἰσθητήριον M || 7 ὁ τε M || 8 οὐδέ B || 9 πρός δέω M || νυκτινόμος P M || 11 γε und ὁ fehlt in B || 12 ἀλλά ὅτι ] hier neuer Abschnitt und am Rande γε B M || 13 καί fehlt in B || 14 οὗτος B || 15 ὁ fehlt in M || παρίστημι B || 17 γε fehlt in B M || ὅτι δέ ] λέγω δή ὅτι M || 18 επευθειος P ἐπί εὐθύς2 B M || 19 ὀρθογώνιον ὥσπερ οὖν καί M || καί ὁ τε Πτολεμαῖος B || ὄργανον B || 20 ἀποδείκνυμι ὁ M || [ ἔνειμι ] hier beginnt in B M ein neuer Abschnitt ; am Rand δ . || 20 . 21 δέ οὗτος καί M || 21 μέλλω B M || 22 επευθειος P . || 25 μέλλω B M || 26 ἐπιβάλλω M ||
damianus-scriptor-de-opticis.optica damianus_schoene_0023.1
οὐτος γὰρ τῶν ἐπιπέδων τε καὶ ἰσοπεριμέτρων αὐτῷ 5 σχημάτων πολυχωρητότατος ἀποδείκνυται . δεῖ δὲ τὴν ὄψιν καὶ ταχέως ἐπιβάλλειν τοῖς ὁρατοῖς καὶ ὡς ἐνδέχεται πλεῖστον ἕκαστον θεωρεῖν ἅμα · λυσιτελεῖ γὰρ ταῦτα τῷ ζῷῳ , πᾶν δὲ ὃ τι περ λυσιτελὲς ἐστι καὶ ἀγαθὸν τοῖς ζῴοις , ἡ φύσις ἀσπάζεται καὶ θέλει ποιεῖν · ὥστε κατὰ τὸν εἰκότα λόγον ἐπ’ εὐθείας ἡ ὄψις ἐνεχθήσεται καὶ κατὰ κύκλον ἐπιβάλεῖ τοῖς ὁρωμένοις .
Lemmas: ους γάρ ὁ ἐπίπεδος τε καί ἰσοπερίμετρος αὐτός 5 σχῆμα πολυχώρητος ἀποδείκνυμι . δέω δέ ὁ ὄψις καί ταχέως ἐπιβάλλω ὁ ὁρατός καί ὡς ἐνδέχομαι πλεῖστος ἕκαστος θεωρέω ἅμα · λυσιτελέω γάρ οὗτος ὁ ζῷον , πᾶς δέ ὁ τίς περ λυσιτελής εἰμί καί ἀγαθός ὁ ζῷον , ὁ φύσις ἀσπάζομαι καί ἐθέλω ποιέω · ὥστε κατά ὁ ἔοικα λόγος ἐπί εὐθεῖα ὁ ὄψις φέρω καί κατά κύκλος ἐπιβάλλω ὁ ὁράω .
damianus-scriptor-de-opticis.optica damianus_schoene_0023.2
δ’ . οὕτω δὲ φερομένη καὶ οὕτως ἐπιβάλλουσα τοῖς 10 ὁρατοῖς ἢτοι κυλινδρικὸν ἢ κωνικὸν ἔχει τὸ σχῆμα , εἴγε δὴ καὶ τεταγμένον ἔχει , ὥσπερ οὖν εὔλογον ἔχειν . ἀλλὰ μὴν κυλινδρικὸν οὐκ ἔχει · οὐ γὰρ ἂν ἐδύνατο τοῖς μείζοσι τῆς κόρης μεγέθεσιν ἀθρόως ἐπιβάλλειν καὶ πρὸς τούτῳ 15 ἅπαντα ἅμα ὅλα τὰ ὁρώμενα ἐδόκει αὐτῇ ἴσα κατὰ μέγεθος εἶναι . κωνικὸν ἄρα ἔχει τὸ σχῆμα . οὕτω δὲ ἔχουσα καὶ τοῖς διαφόροις μεγέθεσι τῶν ὁρωμένων οἷα τε ἔσται διαφερούση κατὰ μέγεθος ἐπιβάλλειν τῇ αὐτῆς βάσει .
Lemmas: δέ . οὕτως δέ φέρω καί οὕτως ἐπιβάλλω ὁ 10 ὁρατός ἤτοι κυλινδρικός ἢ κωνικός ἔχω ὁ σχῆμα , εἰ δή καί τάσσω ἔχω , ὥσπερ οὖν εὔλογος ἔχω . ἀλλά μήν κυλινδρικός οὐ ἔχω · οὐ γάρ ἄν δύναμαι ὁ μέγας ὁ κόρη μέγεθος ἀθρόος ἐπιβάλλω καί πρός οὗτος 15 ἅπας ἅμα ὅλος ὁ ὁράω δοκέω αὐτός ἴσος κατά μέγεθος ἔρχομαι . κωνικός ἄρα ἔχω ὁ σχῆμα . οὕτως δέ ἔχω καί ὁ διάφορος μέγεθος ὁ ὁράω οἷος τε εἰμί διαφέρω κατά μέγεθος ἐπιβάλλω ὁ αὐτηες͂ς βάσις .
damianus-scriptor-de-opticis.optica damianus_schoene_0023.3
ε’ . ὅτι μὲν οὖν τὸ τῆς ὄψεως σχῆμα κώνός ἐστιν , 20 οὕτως ἂν τις τῷ λόγῳ κατασκευάσειεν · ὅτι δὲ καὶ ὀρθογώνιος κώνος ὡρισμένος τῷ εἴδει — εἶδος γάρ ἐστιν εἰδικώτατον ὥσπερ οὖν καὶ ἡ ὀρθὴ γωνία — δῆλον . οἱ γὰρ ἄμβλυγώνιοι τε καὶ ὀξυγώνιοι ἄοριστοι κατὰ τὸ εἶδος
Lemmas: εἰ . ὅτι μέν οὖν ὁ ὁ ὄψις σχῆμα κῶνος εἰμί , 20 οὕτως ἄν τις ὁ λόγος κατασκευάζω · ὅτι δέ καί ὀρθογώνιος κώνος ὁρίζω ὁ εἶδος — εἶδος γάρ εἰμί εἰδικός ὥσπερ οὖν καί ὁ ὀρθός γωνία — δῆλος . ὁ γάρ αμβλυγώνιος τε καί ὀξυγώνιος ἀόριστος κατά ὁ εἶδος
damianus-scriptor-de-opticis.optica damianus_schoene_0024.1
2 Anonym . in Hultsch's Ausg . des Pappus Bd.III S.1138 , 1 ὅτι τῶν ἰσοπεριμέτρων σχημάτων πολυχωρητότερος ὁ κύκλος , vergl . S.1158 , 1 ff . ; Pappus V 10 , 19 S.334 , 18 δῆλον ὅτι μέγιστος πάντων τῶν ἰσοπεριμέτρων σχημάτων ὁ κύκλος . Vergl . auch Galen . Bd.III S.668f . K .
Lemmas: 2 Anonym . in Hultsch's Ausg . des Pappus Bd.III S.1138 , 1 ὅτι ὁ ἰσοπερίμετρος σχῆμα πολυχώρητος ὁ κύκλος , vergl . S.1158 , 1 ff . ; Pappus V 10 , 19 S.334 , 18 δῆλος ὅτι μέγας πᾶς ὁ ἰσοπερίμετρος σχῆμα ὁ κύκλος . Vergl . auch Galen . Bd.III S.668f . K .
damianus-scriptor-de-opticis.optica damianus_schoene_0025.1
ὑπάρχουσιν , ἐπεὶπερ καὶ αἱ τοιαῦται τῶν γωνιῶν τὸ μᾶλλόν τε καὶ ἧττον εἰς ἄπειρον ἐπιδέχονται . ἡ δὲ φύσις τὸ ὡρισμένον πρὸ τοῦ ἀορίστου ἐθέλει ποιεῖν ὡς ἂν ἄμεινον καὶ οὐχ ἧκιστα λογικοῦ ζῴου ἀρμόττον φύσει · ὥστε κατὰ 5 γε τὸ εὐλογον ὀρθογώνιος ἔσται ὁ τῆς ὄψεως κῶνος . τούτῳ δὲ καὶ τὰ φαινόμενα συμφωνεῖ . τοῦ τε γὰρ οὐρανοῦ σφαιροειδοῦς ὄντος τεταρτημόριον ἄμα ὁρῶμεν · καὶ δὴ καὶ τῆς τοῦ ὁρίζοντος περιφερείας τὸ αὐτὸ βλέπομεν μέρος . ἐὰν δὲ γε κύκλον τινὸς ἐντὸς καὶ πρὸς 10 τῇ περιφερείᾳ γενόμενοι θεωρῶμεν αὐτόν , ἡμικύκλιον ἄμα ὅλον ὁρῶμεθα . ταῦτα δὲ οὐκ ἂν ποτε οὕτω συνέβαινεν , εἰγε μὴ ὀρθογώνιος ἦν ὁ τῆς ὄψεως κῶνος . ἀλλὰ πρὸς τὸ τοῦ στοιχε(ω)τοῦ τοῦ λέγοντος · ‘οὐδὲν τῶν ὁρωμένων ἄμα ὅλον ὁρᾶται’ ( Euclid . Opt.1 S.2,21 ; 156,2 Heib . ) 15 ἡμεῖς ἐναντία λέγειν δοκοῦντες , ὅτι δὴ τεταρτημόριον τοῦ οὐρανοῦ ἄμα ὅλον ὁρᾶται , ταῦτα πρὸς λύσιν ἐπάγομεν , ὡς ὅτε μὲν ὁλοσχερῶς ἐπιβάλλομεν τοῖς ὁρωμένοις , ὅτε δὲ κατὰ τὸ ἐνδεχόμενον ἀκριβές . ὁλοσχερῶς μὲν οὖν ἄμα ὁρᾶσθαί φαμεν πάντα τὰ ὑφ’ ἡμῶν ὁρώμενα , 20 ἀκριβῶς δ’ οὐδ’ ὁτιοῦν . δεῖ γὰρ εἰ μέλλοιμεν ἀκριβῶς τι ὁρᾶν , πάντα αὐτοῦ τὰ μέρη ἐπιπορευθῆναι τὰ μεταξὺ τῶν ἀπὸ τοῦ ὀμματος φερομένων ἀκτίνων παρεμπεσόντα · καὶ ἂ δὴ ἔλαθεν ἡμᾶς ἀναγκαίως κατὰ τὴν πρώτην ἐπιβολήν , ταῦτα τῇ τῶν ὄψεων ἐπιδρομῇ θεασόμεθα .
Lemmas: ὑπάρχω , ἐπεί καί ὁ τοιοῦτος ὁ γωνία ὁ μάλα τε καί κακός εἰς ἤπειρος ἐπιδέχομαι . ὁ δέ φύσις ὁ ὁρίζω πρό ὁ ἀόριστος ἐθέλω ποιέω ὡς ἄν ἀγαθός καί οὐ ἦκα λογικός ζῷον ἁρμόττω φύσις · ὥστε κατά 5 γε ὁ εὔλογος ὀρθογώνιος εἰμί ὁ ὁ ὄψις κῶνος . οὗτος δέ καί ὁ φαίνω συμφωνέω . ὁ τε γάρ οὐρανός σφαιροειδής εἰμί τεταρτημόριον ἄμη ὁράω · καί δή καί ὁ ὁ ὁρίζων περιφέρεια ὁ αὐτός βλέπω μέρος . ἐάν δέ γε κύκλος τις ἐντός καί πρός 10 ὁ περιφέρεια γίγνομαι θεωρέω αὐτός , ἡμικύκλιον ἄμη ὅλος ὁράω . οὗτος δέ οὐ ἄν ποτέ οὕτως συμβαίνω , εἰ μή ὀρθογώνιος εἰμί ὁ ὁ ὄψις κῶνος . ἀλλά πρός ὁ ὁ στοιχε(ω)τοῦ ὁ λέγω · ‘οὐδὲν ὁ ὁράω ἄμη ὅλος ὁράω ( Euclid . Opt.1 S.2,21 ; 156,2 Heib . ) 15 ἐγώ ἐναντίος λέγω δοκέω , ὅτι δή τεταρτημόριον ὁ οὐρανός ἄμη ὅλος ὁράω , οὗτος πρός λύσις ἐπάγω , ὡς ὅτε μέν ὁλοσχερής ἐπιβάλλω ὁ ὁράω , ὅτε δέ κατά ὁ ἐνδέχομαι ἀκριβής . ὁλοσχερής μέν οὖν ἄμη ὁράω φημί πᾶς ὁ ὑπό ἐγώ ὁράω , 20 ἀκριβῶς δέ οὐδέ ὁστισοῦν . δέω γάρ εἰμί μέλλω ἀκριβῶς τίς ὁράω , πᾶς αὐτός ὁ μέρος ἐπιπορεύομαι ὁ μεταξύ ὁ ἀπό ὁ ὄμμα φέρω ἀκτίς παρεμπίπτω · καί ὅς δή λανθάνω ἐγώ ἀναγκαῖος κατά ὁ πρῶτος ἐπιβολή , οὗτος ὁ ὁ ὄψις ἐπιδρομή θεάομαι .
damianus-scriptor-de-opticis.optica damianus_schoene_0025.2
25 ζ’ . γινώσκειν δὴ δεῖ ὅτι τὸ κωνικὸν τοῦτο καὶ φωτοειδὲς τῆς ὄψεως σχῆμα διὰ τῶν ἀδήλων πόρων τῆς
Lemmas: 25 γῆ . γινώσκω δή δέω ὅτι ὁ κωνικός οὗτος καί φωτοειδής ὁ ὄψις σχῆμα διά ὁ ἄδηλος πόρος ὁ
damianus-scriptor-de-opticis.optica damianus_schoene_0027.1
κόρης φερόμενον σχίζεται ἐξ ἀνάγκης εἰς κεχωρισμένας
Lemmas: κόρη φέρω σχίζω ἐκ ἀνάγκη εἰς χωρίζω
damianus-scriptor-de-opticis.optica damianus_schoene_0027.10
τούμεναι τῆς διαμέτρου , ἢτοι δὲ ἀρμόζονται εἰς τὸν
Lemmas: τούμεναι ὁ διάμετρος , ἤτοι δέ ἁρμόζω εἰς ὁ
damianus-scriptor-de-opticis.optica damianus_schoene_0027.11
κύκλον ἢ οὔ .
Lemmas: κύκλος ἢ οὐ .
damianus-scriptor-de-opticis.optica damianus_schoene_0027.12
η' . αἰεὶ δὲ τὰ ὑπὸ μείζονος γωνίας ὁρώμενα μείζονα
Lemmas: ἤ . ἀεί δέ ὁ ὑπό μέγας γωνία ὁράω μέγας
damianus-scriptor-de-opticis.optica damianus_schoene_0027.13
πλείονι γὰρ αὐτοῖς ἐπιβάλλομεν τῷ φωτί .
Lemmas: πολύς γάρ αὐτός ἐπιβάλλω ὁ φάος .
damianus-scriptor-de-opticis.optica damianus_schoene_0027.14
θ' . ἐκεῖνο δὲ οἶμαι καὶ βραχὺ ἐπιστήσαντι δῆλον
Lemmas: ὁ . ἐκεῖνος δέ οἴομαι καί βραχύς ἐφίστημι δῆλος
damianus-scriptor-de-opticis.optica damianus_schoene_0027.15
ἂν γένοιτο , ὅτι τῷ περὶ τὸν ἄξονα τῆς ὄψεως φωτὶ μάλιστά
Lemmas: ἄν γίγνομαι , ὅτι ὁ περί ὁ ἄξων ὁ ὄψις φάος μάλα
damianus-scriptor-de-opticis.optica damianus_schoene_0027.16
πως δοκοῦμεν ὁρᾶν . ἐὰν γοῦν θεάσθαι τι ἀκριβῶς
Lemmas: πως δοκέω ὁράω . ἐάν γοῦν θεάομαι τίς ἀκριβῶς
damianus-scriptor-de-opticis.optica damianus_schoene_0027.17
βελήσωμεν , ἐπιστρέφομεν οὕτω τὴν ὄψιν , ὥστε κατ' αὐτὸ
Lemmas: βάλλω , ἐπιστρέφω οὕτως ὁ ὄψις , ὥστε κατά αὐτός
damianus-scriptor-de-opticis.optica damianus_schoene_0027.18
τὸ μεσαίτατον τῆς βάσεως τῷ τῆς ὄψεως κώνῳ προσβάλλειν
Lemmas: ὁ μέσος ὁ βάσις ὁ ὁ ὄψις κῶνος προσβάλλω
damianus-scriptor-de-opticis.optica damianus_schoene_0027.19
τῷ ὁρωμένῳ . διὰ τοι τοῦτο καὶ ῥαφίδος εἰ τύχοι
Lemmas: ὁ ὁράω . διά τοι οὗτος καί ῥαφίς εἰμί τυγχάνω
damianus-scriptor-de-opticis.optica damianus_schoene_0027.2
μὲν ἀλλήλων ἀκτίνας , συναναγαζούσας δὲ πάντα τὸν με -
Lemmas: μέν ἀλλήλων ἀκτίς , συναναγαζουω δέ πᾶς ὁ ἐγώ -
damianus-scriptor-de-opticis.optica damianus_schoene_0027.20
παρακειμένης τινὸς προσβάλλοντες τὴν ὄψιν ἐπὶ τὸν
Lemmas: παράκειμαι τις προσβάλλω ὁ ὄψις ἐπί ὁ
damianus-scriptor-de-opticis.optica damianus_schoene_0027.21
τόπον , ἐν ᾧ κεῖμένη τυγχάνει , οὐχ ὁρῶμεν αὐτήν , ἕως ἂν
Lemmas: τόπος , ἐν ὅς κεῖμαι τυγχάνω , οὐ ὁράω αὐτός , ἠώς ἄν
damianus-scriptor-de-opticis.optica damianus_schoene_0027.22
κατὰ τὸν ἄξονά πως ἢ κατὰ τὰς περὶ αὐτὸν ἀκτίνας
Lemmas: κατά ὁ ἄξων πως ἢ κατά ὁ περί αὐτός ἀκτίς
damianus-scriptor-de-opticis.optica damianus_schoene_0027.23
αὐτῇ ἐπιβάλωμεν .
Lemmas: αὐτός ἐπιβάλλω .
damianus-scriptor-de-opticis.optica damianus_schoene_0027.24
1 φερομένου B || eis fehlt in B || 1 . 2 eis ἀκτίνας κεχ . μὲν ἀλλήλων M ||
Lemmas: 1 φέρω B || eis fehlt in B || 1 . 2 eis ἀκτίς χ . μέν ἀλλήλων M ||
damianus-scriptor-de-opticis.optica damianus_schoene_0027.25
2 δὲ ] καὶ B || 3 αὐτὸν M || 5 ἢ κατὰ M || ἀμβλείας fehlt in M || 7 mit τοῦ
Lemmas: 2 δέ ] καί B || 3 αὐτός M || 5 ἢ κατά M || ἀμβλύς fehlt in M || 7 mit ὁ
damianus-scriptor-de-opticis.optica damianus_schoene_0027.26
αὐταὶ P B M || 9 . 10 ἐλαττοῦσαι M ἐλάττους μέντοι H . Schöne || 12 in M am
Lemmas: αὐτός P B M || 9 . 10 ἐλασσόω M μικρός μέντοι H . Schöne || 12 in M am
damianus-scriptor-de-opticis.optica damianus_schoene_0027.27
oder γένοιτο || τοῦ P || 18 ἐβελήσωμεν P M ἐβελήσαιμεν B || 19 το P ||
Lemmas: oder γίγνομαι || ὁ P || 18 βάλλω P M βάλλω B || 19 το P ||
damianus-scriptor-de-opticis.optica damianus_schoene_0027.28
τὸ μεσαίτατον ] πάλιν οἱ τὸ μέσον M || τοῦ τῆς ὄψεως κώνου B M vielleicht
Lemmas: ὁ μέσος ] πάλιν ὁ ὁ μέσος M || ὁ ὁ ὄψις κῶνος B M vielleicht
damianus-scriptor-de-opticis.optica damianus_schoene_0027.29
richtig || 22 ἐν ᾧ καὶ κεῖμένη M || κεῖμενοι τυγχάνοντες B || 23 ἄξονα M ||
Lemmas: richtig || 22 ἐν ὅς καί κεῖμαι M || κεῖμαι τυγχάνω B || 23 ἄξων M ||
damianus-scriptor-de-opticis.optica damianus_schoene_0027.3
ταξὺ αὐτῶν τόπον , τούτεστιν ὅλον τοῦ κώνου τὸ βάθος .
Lemmas: ταξὺ αὐτός τόπος , τουτέστιν ὅλος ὁ κῶνος ὁ βάθος .
damianus-scriptor-de-opticis.optica damianus_schoene_0027.30
περὶ αὐτῶν B M || 24 ἐπιβάλλομεν B M ||
Lemmas: περί αὐτός B M || 24 ἐπιβάλλω B M ||
damianus-scriptor-de-opticis.optica damianus_schoene_0027.4
ζ' . ὁρᾶται δὲ τὰ ὁρώμενα ἢτοι κατ' ὀρθὰς γωνίας
Lemmas: γῆ . ὁράω δέ ὁ ὁράω ἤτοι κατά ὀρθός γωνία
damianus-scriptor-de-opticis.optica damianus_schoene_0027.5
ἢ κατ' ὀξείας , κατὰ δὲ ἀμβλείας οὐδέποτε συνίστανται
Lemmas: ἢ κατά ὀξύς , κατά δέ ἀμβλύς οὐδέποτε συνίστημι
damianus-scriptor-de-opticis.optica damianus_schoene_0027.6
γὰρ αἱ γωνίαι , καθ' ἃς ὁρῶμεν , πρὸς αὐτῇ τῇ κορυφῇ
Lemmas: γάρ ὁ γωνία , κατά ὅς ὁράω , πρός αὐτός ὁ κορυφή
damianus-scriptor-de-opticis.optica damianus_schoene_0027.7
τοῦ τῆς ὄψεως κώνου . καὶ αἱ μὲν ὀρθαὶ ἐπὶ διαμέτρων
Lemmas: ὁ ὁ ὄψις κῶνος . καί ὁ μέν ὀρθός ἐπί διάμετρος
damianus-scriptor-de-opticis.optica damianus_schoene_0027.8
βεβήκασι τῆς βάσεως τοῦ κώνου , αἱ δὲ ὀξεῖαι ἐπὶ τινων
Lemmas: βαίνω ὁ βάσις ὁ κῶνος , ὁ δέ ὀξύς ἐπί τις
damianus-scriptor-de-opticis.optica damianus_schoene_0027.9
εὐθειῶν , αἱ εἰσὶν καὶ αὐταὶ ἐν τῇ βάσει τοῦ κώνου ἐλατί' .
Lemmas: εὐθύς , ὁ εἰμί καί αὐτός ἐν ὁ βάσις ὁ κῶνος ελάτι .
damianus-scriptor-de-opticis.optica damianus_schoene_0029.1
τούτου δὲ αἴτιον , ὅτι ἡ ὀπτικὴ δύναμις μάλιστα πῶς εἰς τὸ ὑπρόσθεν τὴν ἐνέργειαν ἔχει , εἰς δὲ τὰ πλάγια οὐχ ὁμοίως πέφυκεν . πρόσω τοίνυν κατὰ φύσιν στησάντων ἡμῶν τὸ τῆς ὄψεως σχῆμα ἀκριβῶς μὲν πρόσω ὁ ἄξων ἂν εἴη τοῦ κώνου , συνέχθης δὲ αἱ τούτῳ πλησιάζουσαι ἀκτῖνες τῆς ὄψεως · αἱ γὰρ τοι λοιπαὶ ἄνω τε καὶ κάτω καὶ εἰς τὰ πλάγια φέρονται . οὕτω δὲ τοι πρόσω πέφυκεν ἡ ὀπτικὴ δύναμις ἐνεργεῖν , ὥστε τὰ κατόπιν ἢ ὅλως τὰ μὴ ἔμπροσθεν ἡμῶν κείμενα ἐν κατόπτρῳ θεωρούμενὰ τινι πρόσω εἶναι ταῦτα φαντάζεσθαι κἂν τοῖς ἐνοπτρίζουσιν ἐνυπάρχειν αὐτά .
Lemmas: οὗτος δέ αἴτιος , ὅτι ὁ ὀπτικός δύναμις μάλιστα πῶς εἰς ὁ ὑπέρχομαι ὁ ἐνέργεια ἔχω , εἰς δέ ὁ πλάγιος οὐ ὅμοιος φύω . πρόσω τοίνυν κατά φύσις ἵστημι ἐγώ ὁ ὁ ὄψις σχῆμα ἀκριβῶς μέν πρόσω ὁ ἄξων ἄν εἰμί ὁ κῶνος , συνέχθω δέ ὁ οὗτος πλησιάζω ἀκτίς ὁ ὄψις · ὁ γάρ τοι λοιπός ἄνω τε καί κάτω καί εἰς ὁ πλάγιος φέρω . οὕτως δέ τοι πρόσω φύω ὁ ὀπτικός δύναμις ἐνεργέω , ὥστε ὁ κατόπιν ἢ ὅλος ὁ μή ἔμπροσθεν ἐγώ κεῖμαι ἐν κάτοπτρον θεωρέω τις πρόσω ἔρχομαι οὗτος φαντάζω κἀν ὁ ἐνοπτρίζω ἐνυπάρχω αὐτός .
damianus-scriptor-de-opticis.optica damianus_schoene_0029.2
ια' . δῆλον δὲ ὅτι ἡ τοῦ τῆς ὄψεως κώνου κορυφὴ οὐκ ἔστιν ἐπὶ τῆς τοῦ ὀφθαλμοῦ κόρης · οὐ γὰρ ἂν ποτὲ ἀπὸ παντὸς μέρους τῆς κόρης ἑωρώμεν · ἀλλ' ἔστιν ἐντὸς καὶ ἐν τῷ τοῦ ὀφθαλμοῦ βάθει . βάσις δὲ ἐστὶ τοῦ κώνου ἡ πρώτη καὶ ἐλάχιστη ὁ κύκλος , οὐ πέραν ἐστὶν ἢ τὴν κόρην περιγράφουσα περιφέρεια . αὕτη γὰρ τοι ἡ κόρη οὐ κύκλος , ἀλλὰ τεταρτημορίου σφαῖρας ἐστὶν ἐπιφάνεια , εἴπερ γε ὀρθογώνιος ἐστὶν ὁ τῆς ὄψεως κῶνος ὡς ἐδείξαμεν ( c . 5 ) .
Lemmas: ἰά . δῆλος δέ ὅτι ὁ ὁ ὁ ὄψις κῶνος κορυφή οὐ εἰμί ἐπί ὁ ὁ ὀφθαλμός κόρη · οὐ γάρ ἄν ποτέ ἀπό πᾶς μέρος ὁ κόρη ὁράω · ἀλλά εἰμί ἐντός καί ἐν ὁ ὁ ὀφθαλμός βάθος . βάσις δέ εἰμί ὁ κῶνος ὁ πρῶτος καί λίγος ὁ κύκλος , οὐ πέραν εἰμί ἢ ὁ κόρη περιγράφω περιφέρεια . οὗτος γάρ τοι ὁ κόρη οὐ κύκλος , ἀλλά τεταρτημόριον σφαῖρα εἰμί ἐπιφάνεια , εἴπερ γε ὀρθογώνιος εἰμί ὁ ὁ ὄψις κῶνος ὡς δείκνυμι ( c . 5 ) .
damianus-scriptor-de-opticis.optica damianus_schoene_0029.3
ιβ' . ἐπιβάλλομεν δὲ τοῖς ὁρωμένοις ἢτοι κατ' εὐθυωρίαν ἀκλάστου μενούσης μέχρι καὶ τῶν ὁρωμένων τῆς φερομένης ὄψεως , ἢ καὶ κλασθείσης ἤδη · οἷον ὅτε εἰς ὕδωρ ἐνορώμεν , τὴν μὲν τοῦ ὕδατος ἐπιφάνειαν κατ' εὐθὺ καὶ ἀκλάστου φερομένης τῆς ὄψεως θεωροῦμεν , τὰ δὲ
Lemmas: ἶβις . ἐπιβάλλω δέ ὁ ὁράω ἤτοι κατά εὐθυωρία ἄκλαστος μένω μέχρι καί ὁ ὁράω ὁ φέρω ὄψις , ἢ καί κλάω ἤδη · οἷος ὅτε εἰς ὕδωρ ἐνοράω , ὁ μέν ὁ ὕδωρ ἐπιφάνεια κατά εὐθύς2 καί ἄκλαστος φέρω ὁ ὄψις θεωρέω , ὁ δέ
damianus-scriptor-de-opticis.optica damianus_schoene_0031.1
καθ’ ὕδατος νηχόμενα ἢ καὶ κείμενα προϊούσης μὲν ἤδη τῆς ὄψεως εἰς τὸ βάθος ὁρῶμεν . [ ἀνα]κλωμένης μέντοι ὑπὸ τῆς αὐτοῦ ἀντερείσεως . ἐὰν γοῦν εἰς ἄγγειον κενὸν <......> οὐχ ὁράται , τοῦ αὐτοῦ ἀποστήματος ὄντος ἐὰν ὕδωρ ἐγχυθῇ ὀφθήσεται τὸ ἐμβληθέν , ὃ δὴ πρότερον οὐχ ὤρατο , οὕτω δὴ τὰ καθ’ ὕδατος θεωροῦμεν . τῶν δὲ γε ἐξω τοῦ ὕδατος καὶ ὑπερκειμένων ἐμφάσεις ὁρῶμέν τινας ἐν αὐτῷ , ἀνακλωμένων δηλονότι πρὸς αὐτὰ τῶν ἀκτίνων τῆς ὄψεως ἀπὸ τῆς τοῦ ὕδατος ἐπιφανείας . ὁθεν καὶ λέγειν ἔθος τοῖς παλαιοῖς , ὅσα μὲν δι’ ἀέρος καὶ ἀκλάστουν φερομένης τῆς ὄψεως θεωροῦμεν , ταῦτα κατ’ ἰθυφανὲς πάντα θεωρεῖσθαι , ὧν δὲ τὰς ἐμφάσεις ὁρῶμεν ἐν ὕδασιν ἢ ὅλως ἐν κατοπτρῷ , ταῦτα κατὰ ἀντιφάνειαν ὁρᾶσθαι , τὰ δὲ καθ’ ὕδατος ἢ διὰ διαφανῶν θεωρούμενα ταῦτα κατὰ διαφάνειαν ἅπαντα καθορᾶσθαι .
Lemmas: κατά ὕδωρ νήχω ἢ καί κεῖμαι προέρχομαι μέν ἤδη ὁ ὄψις εἰς ὁ βάθος ὁράω . [ ἀνακλάω μέντοι ὑπό ὁ αὐτός ἀντέρεισις . ἐάν γοῦν εἰς ἀγγεῖον κενός <......> οὐ ὁράω , ὁ αὐτός ἀπόστημα εἰμί ἐάν ὕδωρ ἐγχύνω ὁράω ὁ ἐμβάλλω , ὁ δή πρότερος οὐ ὁράω , οὕτως δή ὁ κατά ὕδωρ θεωρέω . ὁ δέ γε ἐξω ὁ ὕδωρ καί ὑπέρκειμαι ἔμφασις ὁράω τις ἐν αὐτός , ἀνακλάω δηλονότι πρός αὐτός ὁ ἀκτίς ὁ ὄψις ἀπό ὁ ὁ ὕδωρ ἐπιφάνεια . ὅθεν καί λέγω ἔθος ὁ παλαιός , ὅσος μέν διά αέρας καί ἀκλάστουν φέρω ὁ ὄψις θεωρέω , οὗτος κατά ἰθυφανής πᾶς θεωρέω , ὅς δέ ὁ ἔμφασις ὁράω ἐν ὕδωρ ἢ ὅλος ἐν κάτοπτρον , οὗτος κατά ἀντιφάνεια ὁράω , ὁ δέ κατά ὕδωρ ἢ διά διαφανής θεωρέω οὗτος κατά διαφάνεια ἅπας καθοράω .
damianus-scriptor-de-opticis.optica damianus_schoene_0031.2
ιγ’ . τὴν δὲ εἰρημένην τῆς ὄψεως ἐπ’ εὐθείας τε φοράν καὶ δὴ καὶ ἀνάκλασιν καὶ προσέτι τὴν ἐπὶ πλεῖστον αὐτῆς τε καὶ ἄχρονον πρόοδον , ταῦτα δὴ πάντα
Lemmas: πνίξ . ὁ δέ λέγω ὁ ὄψις ἐπί εὐθύς τε φορά καί δή καί ἀνάκλασις καί προσέτι ὁ ἐπί πλεῖστος αὐτηες͂ς τε καί ἄχρονος πρόοδος , οὗτος δή πᾶς
damianus-scriptor-de-opticis.optica damianus_schoene_0033.1
όρᾶν ἐξεστι καὶ ἐπὶ τῶν τ
Lemmas: ὁράω ἔξεστι καί ἐπί ὁ τ
damianus-scriptor-de-opticis.optica damianus_schoene_0033.10
10ὡσπερ ἢ τῆς ἡμετέρας ἄ
Lemmas: ὥσπερ ἢ ὁ ἡμέτερος άντε
damianus-scriptor-de-opticis.optica damianus_schoene_0033.11
τελειοῦσθαι δοκεῖ , οὕτω καὶ
Lemmas: τελειόω δοκέω , οὕτως καί
damianus-scriptor-de-opticis.optica damianus_schoene_0033.12
ἀχρόνως γίνεσθαι δόξειεν .
Lemmas: ἄχρονος γίγνομαι δοκέω .
damianus-scriptor-de-opticis.optica damianus_schoene_0033.13
προσθουντος ἡμῖν , εἶτα δ
Lemmas: προσθέω ἐγώ , εἶτα δ
damianus-scriptor-de-opticis.optica damianus_schoene_0033.14
ἀχρόνως ἡμῖν δοκεῖ τὸ ἠλ
Lemmas: ἄχρονος ἐγώ δοκέω ὁ ἀλ
damianus-scriptor-de-opticis.optica damianus_schoene_0033.15
15ἡμεῖς ἀναβλέψαντες μόνον
Lemmas: ἐγώ ἀναβλέπω μόνος
damianus-scriptor-de-opticis.optica damianus_schoene_0033.16
τοῖς οὐρανίοις . ἀλλὰ καὶ δι
Lemmas: ὁ οὐράνιος . ἀλλά καί διά
damianus-scriptor-de-opticis.optica damianus_schoene_0033.17
καὶ φερομένας ὁρῶμεν τὰ
Lemmas: καί φέρω ὁράω ὁ
damianus-scriptor-de-opticis.optica damianus_schoene_0033.18
ὕδατος ἢ ὑέλου ἢ κέρατος
Lemmas: ὕδωρ ἢ ὕαλος ἢ κέρας
damianus-scriptor-de-opticis.optica damianus_schoene_0033.19
διὰ τούτων καὶ τὴν ἡμετέραν
Lemmas: διά οὗτος καί ὁ ἡμέτερος
damianus-scriptor-de-opticis.optica damianus_schoene_0033.2
ὡς κἀντεῦθεν βεβαιούσθαι
Lemmas: ὡς ἐντεῦθεν βεβαιόω
damianus-scriptor-de-opticis.optica damianus_schoene_0033.20
20ἀνακλασθαι . δὲ ἀπὸ τῶν α
Lemmas: ἀνακλάω . δέ ἀπό ὁ α
damianus-scriptor-de-opticis.optica damianus_schoene_0033.21
τὴν ἡμετέραν ὄψιν συμβαί
Lemmas: ὁ ἡμέτερος ὄψις συμβαίνω
damianus-scriptor-de-opticis.optica damianus_schoene_0033.22
πά[ρα]σχεῖν γωνίας . δῆλον
Lemmas: παρέχω γωνία . δῆλος
damianus-scriptor-de-opticis.optica damianus_schoene_0033.23
ἀνακλάσεως οὖσης ἠλιακῶν
Lemmas: ἀνάκλασις σέω ἡλιακός
damianus-scriptor-de-opticis.optica damianus_schoene_0033.24
ἀπὸ τινος τῶν ὅσα πυκνά
Lemmas: ἀπό τις ὁ ὅσος πυκνός
damianus-scriptor-de-opticis.optica damianus_schoene_0033.25
25οὕτω τὸ ἡμέτερον ὄμμα , α
Lemmas: εὕω ὁ ἡμέτερος ὄμμα , α
damianus-scriptor-de-opticis.optica damianus_schoene_0033.26
κλασθεῖσαις ἀκτίσιν , ὁρᾶν
Lemmas: κλάω ἀκτίς , ὁράω
damianus-scriptor-de-opticis.optica damianus_schoene_0033.27
ἀφ' οὗπερ ἀνεκλάσθησαν α
Lemmas: ἀπό ὅσπερ ἀνακλάω α
damianus-scriptor-de-opticis.optica damianus_schoene_0033.29
τοσοῦτον corrigirt || 9 δόξει ὅτανγε M
Lemmas: τοσοῦτος corrigirt || 9 δοκέω ὅταν M
damianus-scriptor-de-opticis.optica damianus_schoene_0033.3
μένα ἡμῖν , ὅτι δὴ φῶς πρό
Lemmas: μένος ἐγώ , ὅτι δή φάος πρό
damianus-scriptor-de-opticis.optica damianus_schoene_0033.30
ἐπέκτασιν M || 12 νέφους ] ἐφη B || 13
Lemmas: ἐπέκτασις M || 12 νέφος ] φημί B || 13
damianus-scriptor-de-opticis.optica damianus_schoene_0033.31
21 ὅσας ] ὀρθάς P || τούτων M || 22 παρασ
Lemmas: 21 ὅσος ] ὀρθός P || οὗτος M || 22 Παρᾶς
damianus-scriptor-de-opticis.optica damianus_schoene_0033.32
22 . 23 ἐὰν γὰρ ἀνακλάσεως γὰρ οὖσης
Lemmas: 22 . 23 ἐάν γάρ ἀνάκλασις γάρ σέω
damianus-scriptor-de-opticis.optica damianus_schoene_0033.33
ῶν τοῦ ἡλίου ἀκτίνων συμβαίνοντα ,
Lemmas: εἰμί ὁ ἥλιος ἀκτίς συμβαίνω ,
damianus-scriptor-de-opticis.optica damianus_schoene_0033.34
σθαί πως τὰ κατ’ ἀρχὰς ( c . 2 ) εἰρη -
Lemmas: ἕπομαι πως ὁ κατά ἀρχή ( c . 2 ) εἴρω -
damianus-scriptor-de-opticis.optica damianus_schoene_0033.35
πρόεσιν ἀπὸ τῶν ἡμετέρων ὀμμά -
Lemmas: πρόεσις ἀπό ὁ ἡμέτερος ὄμμα -
damianus-scriptor-de-opticis.optica damianus_schoene_0033.36
πάθη ἐπί τε τῆς ἡμετέρας ὄψεως
Lemmas: πάθος ἐπί τε ὁ ἡμέτερος ὄψις
damianus-scriptor-de-opticis.optica damianus_schoene_0033.37
μβαίνει φωτός . ὅσον μὲν γὰρ διά -
Lemmas: μβαίνω φάος . ὅσον μέν γάρ διά -
damianus-scriptor-de-opticis.optica damianus_schoene_0033.38
τοτείνεται φῶς , ἀρχόμενον μὲν ἀπ’
Lemmas: τονέω φάος , ἄρχω μέν ἀπό
damianus-scriptor-de-opticis.optica damianus_schoene_0033.39
σφαῖρας , προϊὸν δὲ μέχρι γῆς καὶ
Lemmas: σφαῖρα , προϊών δέ μέχρι γῆ καί
damianus-scriptor-de-opticis.optica damianus_schoene_0033.4
των , εἶγε τὰ αὐτὰ πάθη
Lemmas: ὁ , εἰμί ὁ αὐτός πάθος
damianus-scriptor-de-opticis.optica damianus_schoene_0033.40
σοῦτον καὶ ἡ ἡμετέρα ὄψις προϊέναι
Lemmas: σουτός καί ὁ ἡμέτερος ὄψις προέρχομαι
damianus-scriptor-de-opticis.optica damianus_schoene_0033.41
τὰ οὐράνια βλέπομεν . καὶ αὖ πάλιν
Lemmas: ὁ οὐράνιος βλέπω . καί αὖ πάλιν
damianus-scriptor-de-opticis.optica damianus_schoene_0033.42
ας ὄψεως πρόοδος ἀχρόνως ἐπικαὶ
Lemmas: μονοτονία ὄψις πρόοδος ἄχρονος ἐπικός
damianus-scriptor-de-opticis.optica damianus_schoene_0033.43
ἡ τοῦ ἡλιακοῦ φωτὸς ἐπέκτασις
Lemmas: ὁ ὁ ἡλιακός φάος ἐπέκτασις
damianus-scriptor-de-opticis.optica damianus_schoene_0033.44
ειεν . ὥσπερ γὰρ τρόπον νέφους ἐπι -
Lemmas: ἄγω . ὥσπερ γάρ τρόπος νέφος ἐπι -
damianus-scriptor-de-opticis.optica damianus_schoene_0033.45
τα δὲ παραλαβάντος αὐτίκα καὶ
Lemmas: τος δέ παραλαμβάνω αὐτίκα καί
damianus-scriptor-de-opticis.optica damianus_schoene_0033.46
τὸ ἡλιακὸν φῶς ἐπιβάλλειν , οὕτως
Lemmas: ὁ ἡλιακός φάος ἐπιβάλλω , οὕτως
damianus-scriptor-de-opticis.optica damianus_schoene_0033.47
μόνον εὐθὺς ἐπιβάλλομεν τὴν ὄψιν
Lemmas: μόνος εὐθύς ἐπιβάλλω ὁ ὄψις
damianus-scriptor-de-opticis.optica damianus_schoene_0033.48
καὶ δι’ ὧν σωμάτων διακλωμένας τε
Lemmas: καί διά ὅς σῶμα διακλάω τε
damianus-scriptor-de-opticis.optica damianus_schoene_0033.49
ν τὰς ἀφ’ ἡλίου ἀκτῖνας , οἷον δι’
Lemmas: ν ὁ ἀπό ἥλιος ἀκτίς , οἷος διά
damianus-scriptor-de-opticis.optica damianus_schoene_0033.5
5κάπι τοῦ ἠλιακοῦ συμβαίν
Lemmas: κάπη ὁ ἡλιακός συμβαίνω
damianus-scriptor-de-opticis.optica damianus_schoene_0033.50
ρατος βοὸς ἢ τῶν τοιούτων τινός ,
Lemmas: ρατος βοῦς ἢ ὁ τοιοῦτος τις ,
damianus-scriptor-de-opticis.optica damianus_schoene_0033.51
μετέραν ὄψιν συμβαίνει χωρεῖν . καὶ
Lemmas: μετεράω ὄψις συμβαίνω χωρέω . καί
damianus-scriptor-de-opticis.optica damianus_schoene_0033.52
ῶν αὐτῶν τό τε ἡλιακὸν φῶς καὶ
Lemmas: εἰμί αὐτός ὁ τε ἡλιακός φάος καί
damianus-scriptor-de-opticis.optica damianus_schoene_0033.53
συμβαίνει , καὶ πρὸς ὑμᾶς γε τοῦτο
Lemmas: συμβαίνω , καί πρός σύ γε οὗτος
damianus-scriptor-de-opticis.optica damianus_schoene_0033.54
δηλον δὲ τοῦτο ἐντεῦθεν · ἐὰν γὰρ
Lemmas: δῆλος δέ οὗτος ἐντεῦθεν · ἐάν γάρ
damianus-scriptor-de-opticis.optica damianus_schoene_0033.55
ιακῶν ἀκτίνων ἀφ’ ὕδατος ἢ ὁλος
Lemmas: ἰακός ἀκτίς ἀπό ὕδωρ ἢ ὅλος
damianus-scriptor-de-opticis.optica damianus_schoene_0033.56
υκνὰ ἐστι καὶ λεία , καταστήσωμεν
Lemmas: υκνὰ εἰμί καί λεία , καθίστημι
damianus-scriptor-de-opticis.optica damianus_schoene_0033.57
μα , ὡς εἶναι μὲν αὐτὸ ἐν ταῖς ἀναδρῶν
Lemmas: πήδημα , ὡς ἔρχομαι μέν αὐτός ἐν ὁ ἀναδράω
damianus-scriptor-de-opticis.optica damianus_schoene_0033.58
δὲ πρὸς τὸν τοῦ ὕδατος τόπον ,
Lemmas: δέ πρός ὁ ὁ ὕδωρ τόπος ,
damianus-scriptor-de-opticis.optica damianus_schoene_0033.59
σαν αἱ τοῦ ἡλίου ἀκτῖνες , ὁψόμεθα
Lemmas: σάω ὁ ὁ ἥλιος ἀκτίς , ὁράω
damianus-scriptor-de-opticis.optica damianus_schoene_0033.6
στημα τὸ ἠλιακὸν ἀποτελεῖ
Lemmas: στῆμα ὁ ἡλιακός ἀποτελέω
damianus-scriptor-de-opticis.optica damianus_schoene_0033.60
Übers . || ταῦτά B M || 5 τοῦ ] τινοῦ B || συμ -
Lemmas: Übers . || οὗτος B M || 5 ὁ ] τίνω B || σναυ -
damianus-scriptor-de-opticis.optica damianus_schoene_0033.61
|| . ὅσον ] ὅς B [ γάρ ] . τὸ B || 6 ἡλιακόν ] ἐξ ὧν
Lemmas: || . ὅσον ] ὅς B [ γάρ ] . ὁ B || 6 ἡλιακός ] ἐκ ὅς
damianus-scriptor-de-opticis.optica damianus_schoene_0033.62
lt in B M || [ βοὸς ] γε B M || 19 συμβαίνειν M ||
Lemmas: lt in B M || [ βοῦς ] γε B M || 19 συμβαίνω M ||
damianus-scriptor-de-opticis.optica damianus_schoene_0033.63
οῦσης M || 24 λίαν M || 25 αὐτὸ μέν M ||
Lemmas: σέω M || 24 λίαν M || 25 αὐτός μέν M ||
damianus-scriptor-de-opticis.optica damianus_schoene_0033.7
αὐτῆς τοῦ ἠλίου τῆς σφαί
Lemmas: αὐτηες͂ς ὁ Ἥλιος ὁ σφι
damianus-scriptor-de-opticis.optica damianus_schoene_0033.8
τῶν ταύτης μυχῶν , τοσοῦτόν
Lemmas: ὁ οὗτος μυχός , τοσοῦτος
damianus-scriptor-de-opticis.optica damianus_schoene_0033.9
δόξειεν , ὥστε γε πρὸς τὰ οἰ
Lemmas: δοκέω , ὥστε γε πρός ὁ ὅς
damianus-scriptor-de-opticis.optica damianus_schoene_0034.1
24 Plat . Resp . VI 510 A λέγω δὲ τὰς εἰκόνας πρῶτον μὲν τὰς σκιάς , ἔπειτα τὰ ἐν τοῖς ὕδασι φαντάσματα καὶ ἐν τοῖς ὅσα πυκνὰ τε καὶ λεία καὶ φανὰ ξυνέστηκε καὶ πᾶν τὸ τοιούτον .
Lemmas: 24 Plat . Resp . VI 510 A λέγω δέ ὁ εἰκών πρῶτος μέν ὁ σκιά , ἔπειτα ὁ ἐν ὁ ὕδωρ φάντασμα καί ἐν ὁ ὅσος πυκνός τε καί λεία καί φανός συνίστημι καί πᾶς ὁ τοιοῦτος .
damianus-scriptor-de-opticis.optica damianus_schoene_0035.1
ὡς ἐν κατόπτρῳ τῷ ὕδατι τὸν ἡλιακὸν κύκλον , ἐφαρμοζουσῶν δηλονότι τῶν τῆς ἡμετέρας ὄψεως ἀκτίνων ταῖς τοῦ ἡλίου ἀκτίνι διὰ τὸ πρὸς ἕσας τε καὶ αὐτὰς ἀνακλᾶσθαι γωνίας . καὶ ἡ ἀνάκλασις δέ , ὡς ὕστερον ἀπο - 5 δεῖξομεν ( c . 14 , S . 22 , 2 ff . ) , ὁμοίως φαίνεται γινομένη ἐπὶ τε τῆς ἡμετέρας ὄψεως καπὶ τῶν ἡλιακῶν ἀκτίνων . ἀλλὰ καὶ τὸ χρώννυσθαι πῶς ἀπὸ τούτων , πρὸς ἅπερ ἀνακλῶνται ἢ διακλῶνται , συμβαίνει μὲν τῷ τοῦ ἡλίου φωτί , συμβαίνει δὲ καὶ τῇ ἡμετέρᾳ ὄψει , ὥστ' ἐπιφαίνεσθαι ὁμοίως τοῖς 10 οὕτω μὲν ὑφ' ἡμῶν ὁρωμένοις , οὕτω δὲ ὑφ' ἡλίου καταλαμπομένοις . εἰ γὰρ ἀνίσχων ὁ ἥλιος ἢ δυόμενος διὰ τινος ἐρυθροῦ διαλάμπει νέφους , ὁρᾶν ἐστιν ἅπαντα φοινικά , καὶ γῆν καὶ θάλατταν καὶ ἅπλως ὅσα ἂν καταλάμπῃ . τούτοις δὴ παραπλήσια καὶ περὶ τὴν ἡμετέραν ὄψιν ἐστι 15 θεωρήσαι . ὁποῖον γὰρ ἂν τύχῃ τὸ τοῦ διαφανοῦς χρώμα , τοιουτόχρουν καὶ τὸ δι' αὐτοῦ φαινόμενον δόξειεν ἂν ὁρᾶν . καὶ αὖ πάλιν εἰ τις λαβὼν ἐνόπτρον ὁποιοῦν τῷ χρώματι πρὸς αὐτὸ θεωροῖ , πάντα τὰ ἐν αὐτῷ ἐμφαινόμενα ὁμόχροα τῷ ἐνόπτρῳ φανείτα , τῆς ὄψεως 20 δηλονότι πρὸς τὰ ὁρώμενα ἀνακλωμένης καὶ τὸ τοῦ ἐνόπτρου χρώμα ἐπιφερούσης αὐτοῖς . ταῦτα δὲ συμβαίνειν φαμὲν ἐπὶ τε τῆς ἡμετέρας ὄψεως καὶ ἐπὶ τῶν ἡλιακῶν ἀκτίνων . ἐὰν δὲ ἀνάκλασις ἀπ' ἀργυρῶν τινων γίνηται τῶν ἐνόπτρων ἢ ἀπὸ καθαρῶν καὶ ἡρεμουόντων ὑδάτων , 25 οὐδὲν ἀποφέρεται χρώμα οὔτε τὸ ἡλιακὸν φῶς οὔθ' ἡ ἡμετέρα ὄψις , ὡς ἂν ἄχρουστέρων πῶς ὄντων . διὸ καὶ τοιαῦτα εἶναι τὰ χρώματα δοκεῖ , οἷαί ἂν αἱ ἀπὸ τοιού -
Lemmas: ὡς ἐν κάτοπτρον ὁ ὕδωρ ὁ ἡλιακός κύκλος , ἐφαρμόζω δηλονότι ὁ ὁ ἡμέτερος ὄψις ἀκτίς ὁ ὁ ἥλιος ἀκτίς διά ὁ πρός ἵζω τε καί αὐτός ἀνακλάω γωνία . καί ὁ ἀνάκλασις δέ , ὡς ὕστερον ἀπος - 5 δείκνυμι ( c . 14 , S . 22 , 2 ff . ) , ὅμοιος φαίνω γίγνομαι ἐπί τε ὁ ἡμέτερος ὄψις ἐͅπὶ ὁ ἡλιακός ἀκτίς . ἀλλά καί ὁ χρώζω πῶς ἀπό οὗτος , πρός ὅς ἀνακλάω ἢ διακλάω , συμβαίνω μέν ὁ ὁ ἥλιος φάος , συμβαίνω δέ καί ὁ ἡμέτερος ὄψις , ὥστε ἐπιφαίνω ὅμοιος ὁ 10 οὗτος μέν ὑπό ἐγώ ὁράω , οὕτως δέ ὑπό ἥλιος καταλάμπω . εἰμί γάρ ἀνίσχω ὁ ἥλιος ἢ δύω διά τις ἐρυθρός διαλάμπω νέφος , ὁράω εἰμί ἅπας Φοῖνιξ , καί γῆ καί θάλασσα καί ἁπλόος ὅσος ἄν καταλάμπω . οὗτος δή παραπλήσιος καί περί ὁ ἡμέτερος ὄψις εἰμί 15 θεωρέω . ὁποῖος γάρ ἄν τυγχάνω ὁ ὁ διαφανής χρώμα , τοιουτόχρουν καί ὁ διά αὐτός φαίνω δοκέω ἄν ὁράω . καί αὖ πάλιν εἰμί τις λαμβάνω ἔνοπτρον ὁποιοῦν ὁ χρῶμα πρός αὐτός θεωρέω , πᾶς ὁ ἐν αὐτός ἐμφαίνω ὁμόχροος ὁ ἔνοπτρον φαίνω , ὁ ὄψις 20 δηλονότι πρός ὁ ὁράω ἀνακλάω καί ὁ ὁ ἔνοπτρον χρώμα ἐπιφέρω αὐτός . οὗτος δέ συμβαίνω φημί ἐπί τε ὁ ἡμέτερος ὄψις καί ἐπί ὁ ἡλιακός ἀκτίς . ἐάν δέ ἀνάκλασις ἀπό ἀργύρεος τις γίγνομαι ὁ ἔνοπτρον ἢ ἀπό καθαρός καί ηρεμουω ὕδωρ , 25 οὐδείς ἀποφέρω χρώμα οὔτε ὁ ἡλιακός φάος οὔτε ὁ ἡμέτερος ὄψις , ὡς ἄν ἄχρους πῶς εἰμί . διό καί τοιοῦτος ἔρχομαι ὁ χρῶμα δοκέω , οἷος ἄν ὁ ἀπό τοσιῦ -
damianus-scriptor-de-opticis.optica damianus_schoene_0035.2
1 . 2 ἐφαρμοζουσῶν M || 2 ἡμετέρας fehlt in B || 2 , 3 ταῖς τοῦ bis Z . 6 ἀκτίνων in P am Rand von derselben Hand nachgetragen || 3 ἕσας ] ὁρθὰς P || τε ] γε H . Schöne ; oder zu streichen || καὶ τὰς αὐτὰς M || 5 ὁμοία B || γινομένη M || 7 χρωννύσθαι πῶς M || ἅπερ ] οἷς M || 9 ὥστε M || ἀποφαίνεσθαι B ἐπιφέρεσθαι πῶς ( für ἐπιφ . ὁμ . ) M || 11 εἰ γὰρ ἀνίσχων ] ἵσχων M || 12 διαλάμπειν B M || νέφους ] ἐφή B || 13 καταλαμποι P || 14 δέ ] δή M || περὶ ] παρὰ P M || 14 , 15 ὄψιν ἐστι θ . ] αἴσθησιν θεωρήσειέν τις ( τις aus τε corrigirt ) M || 15 γὰρ fehlt in M || 16 τοσουτόχρουν αὐτὸ κατὰ τὸ M || ὁράσθωι δόξειεν ἂν M || 18 θεωρή B θεωρεῖν M || 19 ὁμόχροια M || 21 αὐτῆς B M || δὲ fehlt in B || 23 ἐὰν δέ ] μήτε M || 23 , 24 τινων — καθαρῶν fehlt in M || γίνεται ἐνόπτρων P || 24 , 25 ὑδάτων γίνεται ἢ διάκλασις · ἀπὸ γὰρ δή τῶν τοιούτων οὐδὲν M || 25 ἡ fehlt in M || 26 ὡς ἂνα χρωστέρον πῶς M || 26 , 27 καὶ τὰ τοιαῦτα M || 27 δοκεῖ ἡ als ἂν ἀπὸ M αἱ vor ἀπὸ fehlt auch in B ; den Sinn , den der Zusammenhang fordert , sucht die Übersetzung wiederzugeben ; der griechische Wortlaut bleibt weifelhaf , vielleicht : δοκεῖ οἷς ἂν ; || ἀπὸ τούτων B ||
Lemmas: 1 . 2 ἐφαρμόζω M || 2 ἡμέτερος fehlt in B || 2 , 3 ὁ ὁ bis Z . 6 ἀκτίς in P am Rand von derselben Hand nachgetragen || 3 ἵζω ] ὁρθαί P || τε ] γε H . Schöne ; oder zu streichen || καί ὁ αὐτός M || 5 ὅμοιος B || γίγνομαι M || 7 χρώννυμι πῶς M || ὅς ] ὅς M || 9 ὥστε M || ἀποφαίνω B ἐπιφέρω πῶς ( für ἐπιφί . ωμ . ) M || 11 εἰμί γάρ ἀνίσχω ] ἴσχω M || 12 διαλάμπω B M || νέφος ] φημί B || 13 καταλάμπω P || 14 δέ ] δή M || περί ] παρά P M || 14 , 15 ὄψις εἰμί θ . ] αἴσθησις θεωρέω τις ( τις aus τε corrigirt ) M || 15 γάρ fehlt in M || 16 τοσουτόχρουν αὐτός κατά ὁ M || ὁράω δοκέω ἄν M || 18 θεωρέω B θεωρέω M || 19 ὁμόχροια M || 21 αὐτηες͂ς B M || δέ fehlt in B || 23 ἐάν δέ ] μήτε M || 23 , 24 τις — καθαρός fehlt in M || γίγνομαι ἔνοπτρον P || 24 , 25 ὕδωρ γίγνομαι ἢ διάκλασις · ἀπό γάρ δή ὁ τοιοῦτος οὐδείς M || 25 ὁ fehlt in M || 26 ὡς ἄναξ χρωστέρον πῶς M || 26 , 27 καί ὁ τοιοῦτος M || 27 δοκέω ὁ als ἄν ἀπό M ὁ vor ἀπό fehlt auch in B ; den Sinn , den der Zusammenhang fordert , sucht die Übersetzung wiederzugeben ; der griechische Wortlaut bleibt weifelhaf , vielleicht : δοκέω ὅς ἄν ; || ἀπό οὗτος B ||
damianus-scriptor-de-opticis.optica damianus_schoene_0037.1
των ἢ διὰ τοιούτων κλώμεναι ἀκτῖνες προσβάλλωσιν , ὁποία ἂν καὶ κατ’ ἀλήθειαν ὑπάρχοι . ἐξ ἀπάντων δὲ τούτων οὐκ ἔστιν ὅστις οἶμαι αἰσχυνθείη λέγων φῶς τι ἀπὸ τῶν ἡμετέρων ὀμμάτων προῖέναι , οὕτως ἀφθονον τὴν πρὸς 5 ἥλιον ὁμοιότητα τῆς ἡμετέρας ὄψεως θεωρήσας . Πλάτων δὲ ὁ μέγας ( de rep . 508 A ) καὶ ἡλιοειδέστατον ἔφατο εἶναι τὴν ὄψιν τῶν περὶ τὰς αἰσθήσεις ὀργάνων .
Lemmas: ὁ ἢ διά τοιοῦτος κλάω ἀκτίς προσβάλλω , ὁποῖος ἄν καί κατά ἀλήθεια ὑπάρχω . ἐκ ἀπαντάω δέ οὗτος οὐ εἰμί ὅστις οἴομαι αἰσχύνω λέγω φάος τίς ἀπό ὁ ἡμέτερος ὄμμα προΐημι , οὕτως ἄφθονος ὁ πρός 5 ἥλιος ὁμοιότης ὁ ἡμέτερος ὄψις θεωρέω . Πλάτων δέ ὁ μέγας ( de rep . 508 A ) καί ἡλιοειδής φημί ἔρχομαι ὁ ὄψις ὁ περί ὁ αἴσθησις ὄργανον .
damianus-scriptor-de-opticis.optica damianus_schoene_0037.2
ιθ’ . ἐτι δὲ εἰδέναι δεῖ ὅτι αἱ ἀνακλάσεις αὗται καὶ διακλάσεις τῆς ὄψεως οὐκ ἀτάκτως ἐπιτελοῦνται . πρὸς γὰρ 10 ἴσας γίνονται γωνίας ἀεί , αἱ δὴ καὶ συνίστανται πρὸς ἐκεῖνο , ἀφ’ οὗπερ ἀνακλῶνται ἢ διακλῶνται αἱ τῆς ὄψεως τῆς ἡμετέρας ἀκτῖνες . ἀπέδειξε γὰρ ὁ μηχανικὸς Ἥρων ἐν τοῖς αὐτοῦ κατοπτρικοῖς , ὅτι αἱ πρὸς ἴσας γωνίας κλώμεναι εὐθεῖαι ἐλάχισται εἰσι τῶν μέσων τῶν ἀπὸ τῆς αὐτῆς 15 καὶ ὁμοιομεροῦς γραμμῆς πρὸς τὰ αὐτὰ κλωμένων πρὸς ἀνίσους γωνίας . τοῦτο δὲ ἀποδείξας φησὶν ὅτι εἰ μὴ μέλλοι ἡ φύσις μάτην περιάγειν τὴν ἡμετέραν ὄψιν , πρὸς ἴσας αὐτὴν ἀνακλάσει γωνίας . ὁμοίως δὲ δεῖξθήσεται , ὅτι καὶ
Lemmas: εὐθύς . ἔτι δέ οἶδα δέω ὅτι ὁ ἀνάκλασις αὐτός καί διάκλασις ὁ ὄψις οὐ ἄτακτος ἐπιτελέω . πρός γάρ 10 ἴσος γίγνομαι γωνία ἀεί , ὁ δή καί συνίστημι πρός ἐκεῖνος , ἀπό ὅσπερ ἀνακλάω ἢ διακλάω ὁ ὁ ὄψις ὁ ἡμέτερος ἀκτίς . ἀποδείκνυμι γάρ ὁ μηχανικός Ἥρων ἐν ὁ αὐτός κατοπτρικός , ὅτι ὁ πρός ἴσος γωνία κλάω εὐθεῖα μικρός εἰμί ὁ μέσος ὁ ἀπό ὁ αὐτηες͂ς 15 καί ὁμοιομερής γραμμή πρός ὁ αὐτός κλάω πρός ἄνισος γωνία . οὗτος δέ ἀποδείκνυμι φημί ὅτι εἰμί μή μέλλω ὁ φύσις μάτην περιάγω ὁ ἡμέτερος ὄψις , πρός ἴσος αὐτός ἀνακλάω γωνία . ὅμοιος δέ δείκνυμι , ὅτι καί
damianus-scriptor-de-opticis.optica damianus_schoene_0037.3
5 Plato Resp . VI 508 A οὐκ ἔστιν ἥλιος ἡ ὄψις οὔτε αὕτη οὔτ’ ἐν ᾧ ἐγγίγνεται , ὁ δὴ καλοῦμεν ὀμμα . Οὐ γὰρ οὖν . Ἄλλ’ ἡλιοειδέστατόν γε οἶμαι τῶν περὶ τὰς αἰσθήσεις ὀργάνων , vergl . 509 A ; Plotin . Ennead . I 6 , 9 οὐ γὰρ ἂν πώποτε εἴδεν ὀφθαλμὸς ἥλιον ἡλιοειδὴς μὴ γεγεννημένος ; Goethe Gedichte III S . 149 Loep . Wär’ nicht das Auge sonnenhaft , die Sonne könnt’ es nie erblicken .
Lemmas: 5 Plato Resp . VI 508 A οὐ εἰμί ἥλιος ὁ ὄψις οὔτε οὗτος οὔτε ἐν ὅς ἐγγίγνομαι , ὁ δή καλέω ὄμμα . οὐ γάρ οὖν . ἄλλος ἡλιοειδής γε οἴομαι ὁ περί ὁ αἴσθησις ὄργανον , vergl . 509 A ; Plotin . Ennead . I 6 , 9 οὐ γάρ ἄν πώποτε ὁράω ὀφθαλμός ἥλιος ἡλιοειδής μή γεννάω ; Goethe Gedichte III S . 149 Loep . Wär’ nicht das Auge sonnenhaft , die Sonne könnt’ es nie erblicken .
damianus-scriptor-de-opticis.optica damianus_schoene_0038.1
ἐὰν μὴ δώσωμεν πρὸς ἴσας γωνίας γίνεσθαι τὴν ἀνάκλασιν , πρὸς ἀνίσους ματαιοποιεῖ ἡ φύσις καὶ ἀντὶ τοῦ διὰ βραχέος περιόδου φθάσαι τὸ ὁρώμενον τὴν ὄψιν , διὰ μακρᾶς περιόδου τοῦτο φανήσεται καταλαμβάνουσα . εὑρεθήσονται γὰρ αἱ τὰς ἀνίσους γωνίας περιέχουσαι εὐθεῖαι , αἵπνες ἀπὸ τῆς ὄψεως [ περιέχουσαι ] φέρονται ( φερομένας Ald . Id . ) πρὸς ( περὶ Ald . Id . ) τὸ κάτοπτρον κἀκεῖθεν πρὸς ( περὶ Ald . Id . ) τὸ ὁρώμενον , μείζονες οὖσαι τῶν τὰς ἴσας γωνίας περιεχουσῶν εὐθειῶν . Hierauf folgt derselbe Beweis wie im liber Ptolomei in ausführlicherer Fassung , aber nur für ebene Spiegel .
Lemmas: ἐάν μή δόω πρός ἴσος γωνία γίγνομαι ὁ ἀνάκλασις , πρός ἄνισος ματαιοποιέω ὁ φύσις καί ἀντί ὁ διά βραχύς περίοδος φθάνω ὁ ὁράω ὁ ὄψις , διά μακρός περίοδος οὗτος φαίνω καταλαμβάνω . εὑρίσκω γάρ ὁ ὁ ἄνισος γωνία περιέχω εὐθεῖα , αἵπνες ἀπό ὁ ὄψις [ περιέχω ] φέρω ( φέρω Ald . Id . ) πρός ( περί Ald . Id . ) ὁ κάτοπτρον ἐκεῖθεν πρός ( περί Ald . Id . ) ὁ ὁράω , μέγας εἰμί ὁ ὁ ἴσος γωνία περιέχω εὐθεῖα . Hierauf folgt derselbe Beweis wie im liber Ptolomei in ausführlicherer Fassung , aber nur für ebene Spiegel .
damianus-scriptor-de-opticis.optica damianus_schoene_0038.2
15 Proclus ad Eucl . S . 201 , 21 Friedl . . . . ὅταν ζητῇ ( sc . ἡ γεωμετρία ) τίς ἡ ὁμοιομερὴς ἐστὶ γραμμή . τοῦτο γὰρ ζητοῦσα ἢ τὸν ὅρον εὑρεῖν ἐθέλει τῆς τοιαύτης γραμμῆς , ὅτι ὁμοιομερὴς ἐστὶ γραμμὴ ἢ πάντα τὰ μόρια πᾶσιν ἐφαρμόζοντα ἔχουσα , ἢ αὐτὰ τὰ εἴδη τῶν ὁμοιομερῶν γραμμῶν λαβεῖν , οἷον ὅτι ἡ εὐθεῖά ἐστιν ἢ περιφερεῖς ἢ περὶ κύλινδρον ἐλικ . Vergl . S . 251 , 8 ὁ Γεμῖνος . . . δείκνυσιν ὅτι μόναι τρεῖς εἰσὶ γραμμαὶ καὶ οὐ πλεῖον αἱ ὁμοιομερεῖς · εὐθεῖα καὶ περιφερεῖς καὶ ἢ περὶ κύλινδρον ἐλικ ( ähnlich S . 112 , 19 ff . ) .
Lemmas: 15 Proclus ad Eucl . S . 201 , 21 Friedl . . . . ὅταν ζητέω ( sc . ὁ γεωμετρία ) τίς ὁ ὁμοιομερής εἰμί γραμμή . οὗτος γάρ ζητέω ἢ ὁ ὅρος εὑρίσκω ἐθέλω ὁ τοιοῦτος γραμμή , ὅτι ὁμοιομερής εἰμί γραμμή ἢ πᾶς ὁ μόριον πᾶς ἐφαρμόζω ἔχω , ἢ αὐτός ὁ εἶδος ὁ ὁμοιομερής γραμμή λαμβάνω , οἷος ὅτι ὁ εὐθύς εἰμί ἢ περιφερής ἢ περί κύλινδρος ἕλιξ . Vergl . S . 251 , 8 ὁ Γεμῖνος . . . δείκνυμι ὅτι μόνος τρεῖς εἰμί γραμμή καί οὐ πλέως ὁ ὁμοιομερής · εὐθύς καί περιφερής καί ἢ περί κύλινδρος ἕλιξ ( ähnlich S . 112 , 19 ff . ) .
damianus-scriptor-de-opticis.optica damianus_schoene_0039.1
ἡ διάκλασις τῆς ὄψεως τῆς ἡμετέρας πρὸς ἴσας ἐπιτελεῖται γωνίας . ἐκ δὲ τούτου φανερὸν , ὡς καὶ αἱ τοῦ ἡλίου ἀκτῖνες πρὸς ἴσας κλῶνται γωνίας · οὐ γὰρ πού τῇ ἡμετέρα ὄψει ἐν ἰσότητι τοῦτο συμβαίνειν δεῖ λέγειν , ταῖς δὲ τοῦ ἡλίου ἀκτίσι κατὰ τὸ ἄνισον καὶ ἄτακτον . ἀπεδείξαμεν δὲ κἂν τοῖς ἔμπροσθεν ( c . 13 ) ἐπὶ γε τῶν ἀνακλάσεων ἴσας συνίστασθαι γωνίας ὑπὸ τῶν ἡλακῶν ἀκτίνων ταῖς τῆς ἡμετέρας ὄψεως , ἥτις ἀποδέδεκται πρὸς ἴσας κλᾶσθαι γωνίας .
Lemmas: ὁ διάκλασις ὁ ὄψις ὁ ἡμέτερος πρός ἴσος ἐπιτελέω γωνία . ἐκ δέ οὗτος φανερός , ὡς καί ὁ ὁ ἥλιος ἀκτίς πρός ἴσος κλάω γωνία · οὐ γάρ ποῦ ὁ ἡμέτερος ὄψις ἐν ἰσότης οὗτος συμβαίνω δέω λέγω , ὁ δέ ὁ ἥλιος ἀκτίς κατά ὁ ἄνισος καί ἄτακτος . ἀποδείκνυμι δέ κἀν ὁ ἔμπροσθεν ( c . 13 ) ἐπί γε ὁ ἀνάκλασις ἴσος συνίστημι γωνία ὑπό ὁ ἡλακῶν ἀκτίς ὁ ὁ ἡμέτερος ὄψις , ὅστις ἀποδέχομαι πρός ἴσος κλάω γωνία .
damianus-scriptor-de-opticis.optica damianus_schoene_0039.2
Ὅτι αἱ πρὸς ὅμμα τε καὶ ὀρθογώνιοι στοαὶ πόρρωθεν μειούροι φαίνονται , καὶ τῶν πύργων οἱ τετράγωνοι στρογγύλοι καὶ προσπίπτοντες πόρρωθεν ὁρώμενοι , ἄνισα δὲ τὰ ἴσα φαντώματα παρὰ τὰς θέσεις καὶ τὰ μήκη . ὅτι ὑποτίθεται ἡ ὀπτικὴ τὰς ἀπὸ τοῦ ὄμματος ὄψεις κατ’ εὐθείας γραμμὰς φέρεσθαι καὶ τοῦ ὄμματος συμπεριφερομένου συμπεριφέρεσθαι καὶ τὰς ὄψεις καὶ ἅμα τῷ ὄμματι διανοιγομένῳ πρὸς τὸ ὁρώμενον τὰς ὄψεις γίνεσθαι .
Lemmas: ὅτι ὁ πρός ὄμμα τε καί ὀρθογώνιος στοά πρόσωθεν μείουρος φαίνω , καί ὁ πύργος ὁ τετράγωνος στρογγύλος καί προσπίπτω πρόσωθεν ὁράω , ἄνισος δέ ὁ ἴσος φαντώματα παρά ὁ θέσις καί ὁ μηκή . ὅτι ὑποτίθημι ὁ ὀπτικός ὁ ἀπό ὁ ὄμμα ὄψις κατά εὐθύς γραμμή φέρω καί ὁ ὄμμα συμπεριφέρω συμπεριφέρω καί ὁ ὄψις καί ἅμα ὁ ὄμμα διανοίγω πρός ὁ ὁράω ὁ ὄψις γίγνομαι .
damianus-scriptor-de-opticis.optica damianus_schoene_0041.1
καὶ καθ’ ἕτερον δὲ τρόπον ὑποτίθεται τὰ μὲν δι’ αἰθέρος καὶ ἀέρος ὁρώμενα κατ’ εὐθείας γραμμὰς ὁρᾶσθαι · φέρεσθαι γὰρ πᾶν φῶς κατ’ εὐθείας γραμμὰς · ὅσα δὲ διαφαίνειται δι’ ὑέλων ἢ ὑμῶν ἢ ὕδατος , κατὰ κεκλασμένας · τὰ 5 δὲ ἐμφαινόμενα ἐν τοῖς κατοπτρίζουσι κατὰ ἀνακλωμένας γωνίας .
Lemmas: καί κατά ἕτερος δέ τρόπος ὑποτίθημι ὁ μέν διά αἰθήρ καί αέρας ὁράω κατά εὐθύς γραμμή ὁράω · φέρω γάρ πᾶς φάος κατά εὐθύς γραμμή · ὅσος δέ διαφαίνω διά ύαλος ἢ σύ ἢ ὕδωρ , κατά κλάω · ὁ 5 δέ ἐμφαίνω ἐν ὁ κατοπτρίζω κατά ἀνακλάω γωνία .
damianus-scriptor-de-opticis.optica damianus_schoene_0041.2
ὅτι οὔτε φυσιολογεῖ ἢ ὀπτικὴ οὔτε ζητεῖ , εἴτε ἀπόρροιαί τινες ἐπὶ τὰ πέρατα τῶν σωμάτων φέρονται ἀπὸ τῶν ὀφθῶν ἀκτίνων ἐκχεομένων , εἴτε ἀπορρέοντα εἴδωλα ἀπὸ 10 τῶν αἰσθητῶν εἰς τῶν ὀφθῶν εἰσδύεται κατὰ στάμην ἐνεχθέντα , εἴτε συνεκτείνεται ἢ συνεχέρεται ὁ μεταξὺ ἀήρ τῷ τῆς ὄψεως αὐγοειδεῖ πνεύματι . μόνον δὲ σκοπεῖ εἰ σώζεται καθ’ ἑκάστην ὑπόθεσιν ἢ ἰθυντένεια τῆς φοράς ἢ τάσεως καὶ τὸ κατὰ τὴν συναγωγὴν εἰς γωνίαν τὴν σύννευσιν 15 γίνεσθαι , ἐπειδὰν μειζόνων ἢ ἐλαττόνων ὄψεως ἢ θεωρία . προηγουμένως τε σκέπτεται ὡς ἀπὸ παντὸς τῆς κόρης ἢ τοῦ ὁρωμένου μέρους ἢ ὄψις ἐγγίνεται , οὐχὶ δὲ ἀπὸ τινος ὡρισμένου σημείου , καὶ ὅτι κατὰ γωνίαν ὅτε μὲν εἴσω νενευκυίαν , ὅτε δὲ ἔξω κορυφουμένην , ὅτε δὲ κατὰ 20 παραλλήλους .
Lemmas: ὅτι οὔτε φυσιολογέω ἢ ὀπτικός οὔτε ζητέω , εἴτε ἀπόρροια τις ἐπί ὁ πέρας ὁ σῶμα φέρω ἀπό ὁ ὁράω ἀκτίς ἐκχέω , εἴτε ἀπορρέω εἴδωλον ἀπό 10 ὁ αἰσθητός εἰς ὁ ὁράω εἰσδύνω κατά ἵστημι φέρω , εἴτε συνεκτείνω ἢ συνεχέρεται ὁ μεταξύ ἀήρ ὁ ὁ ὄψις αὐγοειδής πνεῦμα . μόνος δέ σκοπέω εἰμί σῴζω κατά ἕκαστος ὑπόθεσις ἢ ἰθύνω ὁ φορά ἢ τάσις καί ὁ κατά ὁ συναγωγή εἰς γωνία ὁ σύννευσις 15 γίγνομαι , ἐπειδάν μέγας ἢ μικρός ὄψις ἢ θεωρία . προηγουμένως τε σκοπέω ὡς ἀπό πᾶς ὁ κόρη ἢ ὁ ὁράω μέρος ἢ ὄψις ἐγγίγνομαι , οὐ δέ ἀπό τις ὁρίζω σημεῖον , καί ὅτι κατά γωνία ὅτε μέν εἴσω νεύω , ὅτε δέ ἔξω κορυφόω , ὅτε δέ κατά 20 παράλληλος .
damianus-scriptor-de-opticis.optica damianus_schoene_0041.3
12 τῷ τῆς ὄψεως αὐγοειδεῖ πνεύματι ] vergl . Plut . Symp . quaest . I 8 , 4 S . 626 C ἡμεῖς δὲ τὴν Πλατωνικὴν φυλάττοντες ἀρχὴν λέγομεν ὅτι πνεῦμα τῶν ὀμμάτων αὐγοειδὲς ἐκπίπτον ἀνακινδᾶται τῷ περὶ τὰ σώματα φωτὶ u . s . w . ; ebd . weiter unten : εἴτε ῥεῦμα χρῆ προσταγορεύειν τὸ διὰ τῆς κόρης φερόμενον εἴτε πνεῦμα φωτοειδὲς εἴτε αὐγὴν . Vergl . Galen . de plac . Hipp . et Plat . VIII 4 ( V 612K , 610 Mueller ) ὅτι ἐπ’ ἐκείνων τῶν νεύρων αὐγοειδὲς φέρεται πνεῦμα u . s . w . vergl . III 642K ) ; de usu part . corp . XVI 3 ( IV 275K ) τὸ τῆς ὄψεως ὄργανον αὐγοειδὲς ἔχειν πνεῦμα διὰ παντὸς ἐπιρρεῖν ἐξ ἐγκεφάλου ; comm . in Hipp . prognost . I 23
Lemmas: 12 ὁ ὁ ὄψις αὐγοειδής πνεῦμα ] vergl . Plut . Symp . quaest . I 8 , 4 S . 626 C ἐγώ δέ ὁ Πλατωνικός φυλάσσω ἀρχή λέγω ὅτι πνεῦμα ὁ ὄμμα αὐγοειδής ἐκπίπτω ἀνακινδᾶται ὁ περί ὁ σῶμα φάος u . s . w . ; ebd . weiter unten : εἴτε ῥεῦμα χράω προσταγορευω ὁ διά ὁ κόρη φέρω εἴτε πνεῦμα φωτοειδής εἴτε αὐγή . Vergl . Galen . de plac . Hipp . et Plat . VIII 4 ( V 612K , 610 Mueller ) ὅτι ἐπί ἐκεῖνος ὁ νεῦρον αὐγοειδής φέρω πνεῦμα u . s . w . vergl . III 642K ) ; de usu part . corp . XVI 3 ( IV 275K ) ὁ ὁ ὄψις ὄργανον αὐγοειδής ἔχω πνεῦμα διά πᾶς ἐπιρρέω ἐκ ἐγκέφαλος ; comm . in Hipp . prognost . I 23
damianus-scriptor-de-opticis.optica damianus_schoene_0042.1
( XVIII 2 S . 72 K ) ὅτι τὸ πνεῦμα τὸ ὀπτικὸν αὐγοειδὲς ὂν ἐαυτῷ συνομοιοῖ τὸ μεταξὺ τοῦ τε κρυσταλλοειδοῦς καὶ τῆς κόρης ὑγρὸν λεπτὸν καὶ καθαρὸν ὑπάρχον , ὁμοιότατον τῷ περιεχομένῳ κατὰ τὰ ὅς , ᾧ καὶ κατὰ τὰς ( τῆς Kalbfleisch ) ὀφθαλμίας χρῶμεθα . δέδεικται δὲ ὅτι καὶ διὰ τούτου τοῦ ὑγροῦ φέρεται τὸ πνεῦμα κατὰ τὸ τῆς κόρης τρήμα πρὸς τὸν ἀέρα τὸν ἐκτὸς , συμπαραγὲς αὐτῷ γινόμενον . ἀλλὰ καὶ ὅτι τούτῳ τῷ ἀέρι συμφωτισθέντι χρήται καθάπερ ὀργάνῳ συμφύτῳ , τοιούτῳ τὴν δύναμιν ὅτι , ὁποίον ἐν τῷ σώματι τὸ νεῦρόν ἐστιν ; dazu J . von Mueller , Abh . d . Münchener Akad . I . Cl . XX . Bd . II . Abth . S . 473 .
Lemmas: ( XVIII 2 S . 72 K ) ὅτι ὁ πνεῦμα ὁ ὀπτικός αὐγοειδής εἰμί αὐτός συνομοιόω ὁ μεταξύ ὁ τε κρυσταλλοειδής καί ὁ κόρη ὑγρός λεπτός καί καθαρός ὑπάρχω , ὅμοιος ὁ περιέχω κατά ὁ ὅς , ὅς καί κατά ὁ ( ὁ Kalbfleisch ) ὀφθαλμία χράω . δείκνυμι δέ ὅτι καί διά οὗτος ὁ ὑγρός φέρω ὁ πνεῦμα κατά ὁ ὁ κόρη τρῆμα πρός ὁ αέρας ὁ ἐκτός , συμπαραγὲς αὐτός γίγνομαι . ἀλλά καί ὅτι οὗτος ὁ ἀήρ συμφωτίζω χράω καθά ὄργανον σύμφυτος , τοιοῦτος ὁ δύναμις ὅτι , ὁποῖος ἐν ὁ σῶμα ὁ νεῦρον εἰμί ; dazu J . von Mueller , Abh . d . Münchener Akad . I . Cl . XX . Bd . II . Abth . S . 473 .