cyrillus-theology.thesaurus-de-sancta-consubstantiali-trinitate pg075_0176.5
« Τοσοῦτον κρείττων γενόμενος τῶν ἀγγέλων , » ἐπὶ τοῦ Υἱοῦ φησὶν ὁ Παῦλος , οὐ τῇ φύσει τῶν ἀγγέλων τὴν τοῦ Θεοῦ Λόγου συγκρίνεσθαι θέλων , οὐδὲ τῶν ἀνομοίων οὐσιῶν ἐξίσου ποιούμενος τὴν ἐξέτασιν ( ἀσύγκριτον γὰρ πρᾶγμα θεότητος καὶ ἀπαράβλητον ) , ἀλλὰ τὴν ἐπὶ ταῖς διακονίαις εἰσφέρων διαφορὰν , ἵν’ ἀφ’ ὧν ἑκάστῳ ἐπιστεύθη καὶ ψυχωρήσεν , ἐκ τούτων ὅστις εἴη γνωσθῇ . Ὅτι δὲ τὸ « κρείττων » ὡς πρὸς τὴν τῶν ἀγγέλων διακονίαν ἔχει τὴν σύγκρισιν , γένοιτ’ ἂν ἐνθενδὲ καταφανές . Σκοπὸς γὰ τῷ Παύλῳ κρεῖττονα τῶν νομικῶν ἐνταλμάτων ἐπιδεῖξαι τὰ διὰ Χριστοῦ χρηττόμενα . Πῶς οὖν ποιεῖται τὰς ἀποδείξεις ; Ἐπὶ τοὺς διακονοῦντας χωρεῖ , καὶ ταῖς τούτων διαφοραῖς ἀναλόγως ὁρίζει τὰ ὑπ’ αὐτῶν διακονούμενα . Ἄγγελοι μὲν οὖν διακονοῦσι τὸν νόμον , καὶ λαλεῖται δι’ αὐτῶν · ὁ δὲ Υἱός , τὴν διὰ τῶν Εὐαγγελίων χρητύτεν γνῶσιν . Ἄλλὰ κρείττων , φησίν , ὁ Υἱὸς τῶν ἀγγέλων · καθὸ τῶν ἀμεινόνων κατέστη διακονίας , κατὰ τοῦτο κρείττων . Διακονεῖται δὲ τὰ μεγάλα διὰ μεγάλων , καὶ τὰ μικρὰ διὰ τῶν μικρῶν . Μέγας δὲ ὁ Υἱός , καθὸ ἀπαύγασμα καὶ χαρακτὴρ , καθὸ ἀκούει · « Κάθου ἐκ δεξιῶν μου , » καθὸ πρωτότοκος καὶ ὑπ’ αὐτῶν ἀγγέλων προσκυνούμενος . Οἱ δὲ ἄγγελοι , τούτων οὐδέν , ἀλλ’ οἱ μὲν ὡς λειτουργοὶ παρεστήκασιν , ὡς δούλοι προσκυνεῦσιν , ὡς ὑπηρέται τρέχουσι διὰ τοὺς μέλλοντας κληρονομεῖν σωτηρίαν . Κρείττων ἄρα τοῦ Σωτῆρος ἡ διακονία τῆς δι’ ἀγγέλων , ὅσῳπερ ὁ μὲν ἐν τούτοις , οἱ δὲ ἐν ἐκείνοις . Διὰ ταύτην τοιγαροῦν τὴν αἰτίαν ὁ Παῦλος τὰς διακονίας συγκρίνειν βελήσας , λέγει · « Κρείττων γενόμενος τῶν ἀγγέλων . » Ὅτε δὲ ἐπὶ τὴν τῶν οὐσιῶν ἔρχεται σύγκρισιν , λέγει · « Ὡσῶ διαφορώτερον παρ’ αὐτοὺς κεκληρονόμηκεν ὄνομα . » Οὐκέτι , κρείττον , ἀλλὰ , διαφορώτερον , ὁ δὲ καὶ πολλὴν εἰσφέρει τὴν ἐξαλλαγήν .
Lemmas: « τοσοῦτος ἀγαθός γίγνομαι ὁ ἄγγελος , » ἐπί ὁ υἱός φημί ὁ Παῦλος , οὖον ὁ φύσις ὁ ἄγγελος ὁ ὁ Θεός Λόγος συγκρίνω ἐθέλω , οὐδέ ὁ ἀνόμοιος οὐσία ἐξισόω ποιέω ὁ ἐξέτασις ( ἀσύγκριτος γάρ πρᾶγμα θεότης καί ἀπαράβλητος ) , ἀλλά ὁ ἐπί ὁ διακονία εἰσφέρω διαφορά , ἵνα ἀπό ὅς ἕκαστος πιστεύω καί ψυχωρεω , ἐκ οὗτος ὅστις εἰμί γιγνώσκω . ὅτι2 δέ ὁ « ἀγαθός » ὡς πρός ὁ ὁ ἄγγελος διακονία ἔχω ὁ σύγκρισις , γίγνομαι εἄν ἐνθένδε καταφανής . Σκοπός γε ὁ Παῦλος ἀγαθός ὁ νομικός ἔνταλμα ἐπιδείκνυμι ὁ διά Χριστός χράω . Πῶς οὖν ποιέω ὁ ἀποδείκνυμι ; ἐπί ὁ διακονέω χωρέω , καί ὁ οὗτος διαφορά ἀνάλογος ὁρίζω ὁ ὑπό αὐτός διακονέω . Ἄγγελος μέν οὖν διακονέω ὁ νόμος , καί λαλέω διά αὐτός · ὁ δέ υἱός , ὁ διά ὁ Εὐαγγελίων χρητύτεν γνῶσις . ἀλλά ἀγαθός , φημί , ὁ υἱός ὁ ἄγγελος · καθό ὁ ἀγαθός καθίστημι διακονία , κατά οὗτος ἀγαθός . διακονέω δέ ὁ μέγας διά μέγας , καί ὁ μικρός διά ὁ μικρός . Μέγας δέ ὁ υἱός , καθό ἀπαύγασμα καί χαρακτήρ , καθό ἀκούω · « κάθημαι ἐκ δεξιός ἐγώ , » καθό πρωτότοκος καί ὑπό αὐτός ἄγγελος προσκυνέω . ὁ δέ ἄγγελος , οὗτος οὐδείς , ἀλλά ὁ μέν ὡς λειτουργός παρίστημι , ὡς δοῦλος προσκυνέω , ὡς ὑπηρέτης τρέχω διά ὁ μέλλω κληρονομέω σωτηρία . Κρείττων ἄρα ὁ Σωτήρ ὁ διακονία ὁ διά ἄγγελος , ὅσος ὁ μέν ἐν οὗτος , ὁ δέ ἐν ἐκεῖνος . Ζεύς οὗτος τοιγάρ ὁ αἴτιος ὁ Παῦλος ὁ διακονία συγκρίνω βάλλω , λέγω · « Κρείττων γίγνομαι ὁ ἄγγελος . » ὅτε δέ ἐπί ὁ ὁ οὐσία ἔρχομαι σύγκρισις , λέγω · « ὠθέω διάφορος παρά αὐτός κληρονομέω ὄνομα . » οὐκέτι , ἀγαθός , ἀλλά , διάφορος , ὁ δέ καί πολύς εἰσφέρω ὁ ἐξαλλαγή .