cyrillus-theology.glaphyra-in-pentateuchum Ex.1.1.5
ε . Ἄθρει δὲ ὅπως πᾶν ἄρσεν ἐπιβουλεύεσθαι προστεταχότος τοῦ Φαραὼ , κρύπτει μὲν τὸ βρέφος ἡ τεκοῦσα γυνὴ , καθιεῖσα δὲ μετὰ τοῦτο καὶ ἐγκατακλείσασα τῇ θίβῃ , ἤτοι τῇ κλειστῇ , ῥίπτει μὲν αὐτὸ ἐν τοῖς ἕλεσιν , ἀναλαμβάνει δὲ παραχρῆμα παρ’ αὐτοῖς εὑροῦσα τοῖς ὕδασιν ἡ τοῦ διώκοντος παῖς , καὶ ἀνοίγει μὲν τὴν θίβην , εἶτα κλαῖον εὑροῦσα τὸ βρέφος . ὅτι τε Ἑβραῖος εἴη συνίησιν ἀκριβῶς , καὶ ἀναδίδωσι τρέφειν τῇ τεκούσῃ , πάλιν μισθὸν τῶν τροφῶν ὑποσχομένη . Τίνα δὴ νοῦν ἐφαρμόσαιμεν ἂν τοῖς τοιοῖσδε λόγοις ; ἢ τί τὸ μυστήριον περιαθρεῖν ἀναγκαῖον ; Πρὸ μὲν γὰρ τῆς τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν ἐπιδημίας οὐκ ἦν ἐπὶ τῆς γῆς τὸ ἄρσεν ἀνεπιβούλευτον . Ἄρσεν δὲ νοοῦμεν τὸ ὡς ἐν ἀνδρείᾳ τῇ πνευματικῇ , καὶ ἧς ἂν εἶεν καρποὶ τὰ ἁνδάνοντα τῷ Θεῷ . Οὐκοῦν ἐν κινδύνῳ τὸ ἄρσεν , μονονουχὶ ταῖς κοσμικαῖς ἡδοναῖς οἷά τε βορβόροις ἢ τέλμασιν ἐγκαθιέντος τοῦ Σατανᾶ , καὶ ἐναποπνίγοντος τοὺς παραιτουμένους τὸ ἄναλκι καὶ θηλυπρεπὲς , τὸ ὡς ἐν ἤθει φημὶ καὶ τρόποις . Τοιγάρτοι καὶ ἔφασκον οἱ Πνευματοφόροι κατατεθηπότες , οἶμαί που , τὴν ἀπάντων ἐκτροπὴν ἐπὶ τὸ μὴ ἔχον ὀρθῶς · Πάντες ἐξέκλιναν , ἅμα ἠχρειώθησαν , οὐκ ἔστι ποιῶν χρηστότητα , οὐκ ἔστιν ἕως ἑνός . Ἦν γὰρ ἤδη πως καὶ ἀνεπιτήδευτον παντελῶς ἅπασιν ἀνθρώποις τὸ ἀγαθὸν , οὐκ ἀφιέντος ἀνδρίζεσθαι τοῦ τῆς ἁμαρτίας εὑρετοῦ . Ἐπειδὴ δὲ γέγονε μεθ’ ἡμῶν , καὶ τοῖς ἐπιβουλευομένοις ἐναρίθμιος ἦν ὁ Ἐμμανουὴλ , τὸ φύσει τε καὶ ἀληθῶς ἄῤῥεν βρέφος , τουτέστι τὸ θρύπτεσθαι μὴ εἰδός · οὐ γὰρ μεμαλάκισται πρὸς ἁμαρτίαν · διέλαθε μὲν ἐν ἀρχαῖς τὸν ἄρχοντα τοῦ αἰῶνος τούτου · κέκρυπται γὰρ τὸ παιδίον , τουτέστι Μωσῆς · ἐπειδὴ δὲ προῆλθεν εἰς ἡλικίαν , τοῖς τοῦ διαβόλου στρατηγήμασι κατατεθηγμένη πρὸς μιαιφονίαν ἡ τεκοῦσα Συναγωγή · πέφηνε γὰρ ἐξ Ἰουδαίων ὁ κατὰ σάρκα Χριστός · κατέκλεισεν ἐν μνημείῳ . Τύπος δ’ ἂν γένοιτο καὶ τοῦδε σαφὴς διὰ χειρὸς ὥσπερ τῆς ἰδίας μητρὸς ἐν τῇ καλουμένῃ θίβῃ καθιέμενος ὁ Μωσῆς , καὶ πρός γε τούτοις ἐκτιθέμενος . Ἠλλοτρίωσε γὰρ ἑαυτῆς τὸν Ἐμμανουὴλ ἡ τῶν Ἰουδαίων Συναγωγή . Ἀλλ’ ἥ γε τοῦ Φαραὼ θυγάτηρ , τουτέστιν , ἡ ἐξ ἐθνῶν Ἐκκλησία , καίτοι πατέρα ποτὲ λαχοῦσα τὸν Σατανᾶν , εὑρίσκει παρ’ ὕδασιν , ὧν ἂν νοοῖτο τύπος τὸ ἅγιον βάπτισμα , δι’ οὗ καὶ ἐν ᾧ Χριστὸς εὑρίσκεται , καὶ ἀνοίγει τὴν θίβην . Ὅτι γὰρ οὐ μεμένηκεν ἐν νεκροῖς , ἀνεβίω δὲ μᾶλλον πατήσας τὸν θάνατον , ἔξω τε μνημείου γέγονε , πεπιστεύκασιν ἀληθῶς οἱ διὰ πίστεως εὑρηκότες τὸν δι’ ἡμᾶς εἰς θάνατον , ἵνα καὶ ὑπὲρ ἡμῶν εἰς ζωήν . Εὑρίσκει δὲ κλαῖον τὸ παιδίον . Περιτευξόμεθα δὲ καὶ ἡμεῖς τῷ Χριστῷ τὴν τῶν Ἰουδαίων ἀνοσιότητα , καὶ τὰ εἰς αὐτὸν γεγονότα διηγουμένῳ , μονονουχὶ δὲ καὶ κλαίοντι . Δυσφορητικῶς γάρ φησιν · Ὤρυξαν χεῖράς μου καὶ πόδας μου , ἐξηρίθμησαν πάντα τὰ ὀστᾶ μου . Αὐτοὶ δὲ κατενόησαν , καὶ ἐπεῖδόν με · διεμερίσαντο τὰ ἱμάτιά μου ἑαυτοῖς , καὶ ἐπὶ τὸν ἱματισμόν μου ἔβαλον κλῆρον . Καὶ μὴν καὶ ἑτέρωθί που · Ἔδωκαν εἰς τὸ βρῶμά μου χολὴν , καὶ εἰς τὴν δίψαν μου ἐπότισάν με ὄξος . Ὅτι δὲ καὶ ἐξ Ἰουδαίων πέφηνεν ὁ Χριστὸς , ἐπέγνω τε καὶ πεπίστευκεν ἡ ἐξ ἐθνῶν Ἐκκλησία . Εἶπε γὰρ , φησὶν , ἡ θυγάτηρ Φαραώ · Ἀπὸ τῶν παιδίων τῶν Ἑβραίων τοῦτο . Πλὴν ὅτι κατὰ καιροὺς παρὰ τῆς ἐξ ἐθνῶν Ἐκκλησίας δέξεται Χριστὸν ἡ τῶν Ἰουδαίων Συναγωγὴ , μυσταγωγούμενοι δηλονότι τὸ ἐπ’ αὐτῷ μυστήριον , παραδείξειεν ἂν καὶ λίαν ἀμογητὶ ἐκ τῆς θυγατρὸς Φαραὼ παραδέξασθαι τὸ παιδίον τὴν τεκοῦσαν αὐτό . Ἐκθεμένη γὰρ ὥσπερ τὸν Ἰησοῦν ἡ τῶν Ἰουδαίων Συναγωγὴ , καὶ ἀποβαλοῦσα ταῖς ἀπειθείαις , ἐν τελευταίοις αὐτὸν καιροῖς παραδέξεται ταῖς τῆς Ἐκκλησίας μυσταγωγουμένη φωναῖς . Καὶ ὅτι μὴ ἀκερδὲς , ἀλλ’ ἐν μεγάλαις ἐλπίσι τὸ χρῆμα αὐτὴ λοιπὸν ἀναπεπεισμένη . Θέα γὰρ ὅπως ἡ τοῦ Φαραὼ θυγάτηρ μισθοὺς ἐπηγγέλλετο τῇ Μωσέως μητρὶ , παιδοκομεῖν ἑλομένῃ τὸ ἐξ αὐτῆς . Οὐκοῦν ἡ Μωσέως γένεσις καὶ τὰ ἐπ’ αὐτῷ κατασημήνειεν ἂν καὶ μάλα σαφῶς τοῖς ἀρτίφροσι τὸ Χριστοῦ μυστήριον , δι’ οὗ καὶ μεθ’ οὗ τῷ Θεῷ καὶ Πατρὶ ἡ δόξα σὺν ἁγίῳ Πνεύματι νῦν καὶ ἀεὶ καὶ εἰς τοὺς ἀπεράντους αἰῶνας . Ἀμήν .
Lemmas: ε . ἀθρέω δέ ὅπως πᾶς ἄρσην ἐπιβουλεύω προστάσσω ὁ Φαραώ , κρύπτω μέν ὁ βρέφος ὁ τίκτω γυνή , καθίημι δέ μετά οὗτος καί ἐγκατακλείω ὁ θῖβις , ἤτοι ὁ κλειστός , ῥίπτω μέν αὐτός ἐν ὁ ἕλος , ἀναλαμβάνω δέ παραχρῆμα παρά αὐτός εὑρίσκω ὁ ὕδωρ ὁ ὁ διώκω παῖς , καί ἀνοίγω μέν ὁ θίβα , εἶτα καλέω εὑρίσκω ὁ βρέφος . ὅτι τε Ἑβραῖος εἰμί συνίημι ἀκριβῶς , καί ἀναδίδωμι τρέφω ὁ τίκτω , πάλιν μισθός ὁ τροφή ὑπισχνέομαι . τίς δή νόος ἐφαρμόζω εἄν ὁ τοιόσδε λόγος ; ἢ τίς ὁ μυστήριον περιαθρέω ἀναγκαῖος ; πρό μέν γάρ ὁ ὁ Σωτήρ ἐγώ ἐπιδημία οὐ εἰμί ἐπί ὁ γῆ ὁ ἄρσην ἀνεπιβούλευτος . Ἄρσην δέ νοέω ὁ ὡς ἐν ἀνδρεῖος ὁ πνευματικός , καί ὅς εἄν ἄγω καρπός ὁ ἁνδάνω ὁ Θεός . οὐκοῦν ἐν κίνδυνος ὁ ἄρσην , μονονού ὁ κοσμικός ἡδονή οἷος τε βόρβορος ἢ τέλμα ἐγκαθίημι ὁ Σατανᾶς , καί ἐναποπνίγω ὁ παραιτέομαι ὁ ἄναλκις καί θηλυπρεπής , ὁ ὡς ἐν ἠθέω φημί καί τρόπος . τοιγάρ καί φάσκω ὁ πνευματοφόρος καταθήπω , οἴομαι ποῦ , ὁ ἀπαντάω ἐκτροπή ἐπί ὁ μή ἔχω ὀρθῶς · πάνετες ἐκκλίνω , ἅμα ἀχρειόω , οὐ εἰμί ποιέω χρηστότης , οὐ εἰμί ἠώς εἷς . ἦς γάρ ἤδη πως καί ἀνεπιτήδευτος παντελῶς ἅπας ἄνθρωπος ὁ ἀγαθός , οὐ ἀφίημι ἀνδρίζω ὁ ὁ ἁμαρτία εὑρετής . ἐπεί δέ γίγνομαι μετά ἐγώ , καί ὁ ἐπιβουλεύω ἐναρίθμιος εἰμί ὁ Ἐμμανουήλ , ὁ φύσις τε καί ἀληθής ἄρσην βρέφος , τουτέστι ὁ θρύπτω μή οἶδα · οὖον γάρ μαλακίζομαι πρός ἁμαρτία · διαλανθάνω μέν ἐν ἀρχή ὁ ἄρχω ὁ αἰών οὗτος · κρύπτω γάρ ὁ παιδίον , τουτέστι Μωσῆς · ἐπεί δέ προέρχομαι εἰς ἡλικία , ὁ ὁ διάβολος στρατήγημα κατατίθημι πρός μιαιφονία ὁ τίκτω συναγωγή · φαίνω γάρ ἐκ Ἰουδαῖος ὁ κατά σάρξ Χριστός · κατακλείω ἐν μνημεῖον . Τύπος δέ εἄν γίγνομαι καί ὅδε σαφής διά χείρ ὥσπερ ὁ ἴδιος μήτηρ ἐν ὁ καλέω θῖβις καθίημι ὁ Μωσῆς , καί πρός γε οὗτος ἐκτίθημι . ἀλλοτριόω γάρ ἑαυτοῦ ὁ Ἐμμανουήλ ὁ ὁ Ἰουδαῖος συναγωγή . ἀλλά ὅς γε ὁ Φαραώ θυγάτηρ , τουτέστιν , ὁ ἐκ ἔθνος ἐκκλησία , καίτοι πατήρ ποτέ λαγχάνω ὁ Σατανᾶς , εὑρίσκω παρά ὕδωρ , ὅς εἄν νοέω τύπος ὁ ἅγιος βάπτισμα , διά ὅς καί ἐν ὅς Χριστός εὑρίσκω , καί ἀνοίγω ὁ θίβα . ὅτι2 γάρ οὖον μένω ἐν νεκρός , ἀναβιόω δέ μᾶλλον πατέω ὁ θάνατος , ἔξω τε μνημεῖον γίγνομαι , πιστεύω ἀληθής ὁ διά πίστις εὑρίσκω ὁ διά ἐγώ εἰς θάνατος , ἵνα καί ὑπέρ ἐγώ εἰς ζωή . εὑρίσκω δέ καλέω ὁ παιδίον . περιτυγχάνω δέ καί ἐγώ ὁ Χριστός ὁ ὁ Ἰουδαῖος ἀνοσιότης , καί ὁ εἰς αὐτός γίγνομαι διηγέομαι , μονονού δέ καί καλέω . Δυσφορητικῶς γάρ φημί · ὀρύσσω χείρ ἐγώ καί πούς ἐγώ , ἐξαριθμέω πᾶς ὁ ὀστέον ἐγώ . αὐτός δέ κατανοέω , καί ἐφοράω ἐγώ · διαμερίζω ὁ ἱμάτιον ἐγώ ἑαυτοῦ , καί ἐπί ὁ ἱματισμός ἐγώ βάλλω κλῆρος . καί μήv καί ἑτέρωθι ποῦ · δίδωμι εἰς ὁ βρῶμα ἐγώ χολή , καί εἰς ὁ δίψα ἐγώ ποτίζω ἐγώ ὄξος . ὅτι2 δέ καί ἐκ Ἰουδαῖος φαίνω ὁ Χριστός , ἐπιγιγνώσκω τε καί πιστεύω ὁ ἐκ ἔθνος ἐκκλησία . εἶπον γάρ , φημί , ὁ θυγάτηρ Φαραώ · ἀπό ὁ παιδίον ὁ Ἑβραῖος οὗτος . πλήν ὅτι κατά καιρός παρά ὁ ἐκ ἔθνος ἐκκλησία δέχομαι Χριστός ὁ ὁ Ἰουδαῖος συναγωγή , μυσταγωγέω δηλονότι ὁ ἐπί αὐτός μυστήριον , παραδείκνυμι εἄν καί λίαν ἀμογητί ἐκ ὁ θυγάτηρ Φαραώ παραδέχομαι ὁ παιδίον ὁ τίκτω αὐτός . ἐκτίθημι γάρ ὥσπερ ὁ Ἰησοῦς ὁ ὁ Ἰουδαῖος συναγωγή , καί ἀποβάλλω ὁ ἀπείθεια , ἐν τελευταῖος αὐτός καιρός παραδείκνυμι ὁ ὁ ἐκκλησία μυσταγωγέω φωνή . καί ὅτι μή ἀκερδής , ἀλλά ἐν μέγας ἐλπίς ὁ χρῆμα αὐτός λοιπός ἀναπείθω . Θέα γάρ ὅπως ὁ ὁ Φαραώ θυγάτηρ μισθός ἐπαγγέλλω ὁ Μωσῆς μήτηρ , παιδοκομέω αἱρέω ὁ ἐκ αὐτός . οὐκοῦν ὁ Μωσῆς γένεσις καί ὁ ἐπί αὐτός κατασημαίνω εἄν καί μάλα σαφῶς ὁ ἀρτίφρων ὁ Χριστός μυστήριον , διά ὅς καί μετά ὅς ὁ Θεός καί πατήρ ὁ δόξα σύν ἅγιος πνεῦμα νῦν καί ἀεί καί εἰς ὁ ἀπέραντος αἰών . ἀμήν .