cyrillus-theology.glaphyra-in-pentateuchum Dt.1.5.3
γ . Ὅτι δὲ καὶ ἡ διὰ νόμου παίδευσις οὐδενὶ μέν που τάχα τῶν πρὸ τῆς ἐπιδημίας κατέστη γνώριμος νοηθεῖσα πνευματικῶς , τεθαύμασται δὲ λοιπὸν ἐπιλάμψαντος τοῦ Χριστοῦ , μονονουχὶ δὲ ἐν ὄψει τέθειται μικροῖς καὶ μεγάλοις , καταφοιτήσαντος ἐφ’ ἡμᾶς τοῦ ἁγίου Πνεύματος , δι’ οὗ συνίεμεν καὶ τὰ βάθη τοῦ Θεοῦ , σαφὲς κἀκ τῶνδε δὴ πάλιν . Ἔχει γὰρ ὧδε · Καὶ ἔγραψε Μωσῆς πάντα τὰ ῥήματα τοῦ νόμου τούτου εἰς βιβλίον , καὶ ἔδωκε τοῖς ἱερεῦσι τοῖς υἱοῖς Λευὶ , τοῖς αἴρουσι τὴν κιβωτὸν τῆς διαθήκης Κυρίου , καὶ τοῖς πρεσβυτέροις υἱῶν Ἰσραήλ . Καὶ ἐνετείλατο Μωσῆς αὐτοῖς ἐν τῇ ἡμέρᾳ ἐκείνῃ , λέγων · Μετὰ ἐπτὰ ἔτη ἐν καιρῷ ἐνιαυτοῦ ἀφέσεως , ἐν ἑορτῇ Σκηνοπηγίας , ἐν τῷ συμπορεύεσθαι πάντα Ἰσραὴλ , ὀφθῆναι ἐνώπιον Κυρίου τοῦ Θεοῦ σου , ἐν τῷ τόπῳ ᾧ ἂν ἐκλέξηται Κύριος , ἀναγνώσεσθε τὸν νόμον τοῦτον ἐναντίον παντὸς Ἰσραὴλ εἰς τὰ ὦτα αὐτῶν . Ἐκκλησιάζετε τὸν λαὸν , τοὺς ἄνδρας καὶ τὰς γυναῖκας , καὶ τὰ ἔκγονα , καὶ τὸν προσήλυτόν σου τὸν ἐν ταῖς πόλεσί σου , ἵνα ἀκούσωσι , καὶ ἵνα μάθωσι φοβεῖσθαι Κύριον τὸν Θεὸν αὐτῶν , καὶ ἀκούσωνται ποιεῖν πάντας τοὺς λόγους τοῦ νόμου τούτου . Ἀκούεις ὅτι γέγραφε μὲν τὸν νόμον · ἐπισκήπτει δὲ καὶ τοῖς ἐξειλεγμένοις ἱερεῦσί τέ φημι , καὶ μέν τοι καὶ πρεσβυτέροις ἑβδόμου παρελάσοντος ἔτους , ἐν καιρῷ τῆς ἀφέσεως , ἐν ἑορτῇ τῆς Σκηνοπηγίας , ἐκκλησιάζειν ἅπαντας νεανίας καὶ πρεσβύτας , γύναιά τε καὶ παῖδας , καὶ τότε συνειλεγμένοις ἀναγινώσκειν αὐτόν . Ὅτι γὰρ ἔμελλον πολλοὶ καὶ οὐκ εὐαρίθμητοι παριππεύσειν χρόνοι , ἄχρις ἂν ἐπιλάμψῃ Χριστὸς , καὶ ὁ τῆς ἐνανθρωπήσεως ἀναδειχθείη καιρὸς , ἀναμάθοι τις ἂν διά γε τοῦ δεῖν δι’ ἑπτὰ ἐτῶν ποιεῖν τὴν ἀνάγνωσιν . Ὁ γὰρ ἑπτὰ ἀριθμὸς πληθύος ἂν εἴη σημαντικὸς παρὰ τῇ θείᾳ Γραφῇ , κατ’ ἐκεῖνο δὲ , οἶμαί που , τὸ Στεῖρα δὲ ἔτεκεν ἑπτά . Καὶ πάλιν · Μὴ καταπιστεύσῃς τῷ ἐχθρῷ σου εἰς τὸν αἰῶνα · ἑπτὰ γάρ εἰσι πονηρίαι ἐν καρδίᾳ αὐτοῦ . Ἔφη δέ που καὶ ὁ Παροιμιαστής · Ἑπτάκις πεσεῖται ὁ δίκαιος , καὶ ἀναστήσεται . Ἐπιτήρει δὲ ὅτι ἐν ἔτεσι τοῖς ἑπτὰ τοῖς πρὸ τῆς ἀφέσεως , τουτέστιν , ἐν χρόνοις τοῖς πρὸ τῆς ἐπιδημίας , ὁ νόμος οὐκ ἀνεγινώσκετο . Ὅμοιον γὰρ τὸ μηδ’ ὅλως ἀναγινώσκειν αὐτὸν , τὸ μηδὲν δύνασθαι νοεῖν , κἂν εἴ τις αὐτὸν ἀναγινώσκοι τυχόν . Γνώριμος δὲ , ὡς ἔφην , τότε δὴ γέγονε μικροῖς καὶ μεγάλοις , ὅτε καὶ ὁ τῆς ἀφέσεως ἐνέστη καιρός . Ὁ μὲν γὰρ νόμος τοῖς ἀρχαιοτέροις ἐνετέλλετο , λέγων · Δι’ ἑπτὰ ἐτῶν ποιήσεις ἄφεσιν , καὶ οὕτω ποιήσεις αὐτήν . Ἄφες πᾶν χρέος ἴδιον ὃ ὀφείλει σοι ὁ πλησίον . Καὶ πάλιν · Ἐὰν κτήσεις παῖδα Ἑβραῖον , ἓξ ἔτη δουλεύσει σοι · τῷ δὲ ἔτει τῷ ἑβδόμῳ ἀφήσεις αὐτὸν ἐλεύθερον ἀπὸ σοῦ . Ὁ δὲ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστὸς ἐπὶ τέλει τῶν αἰώνων , καὶ μονονουχὶ ἑπτὰ ἐτῶν , ἀφῆκε τὰ ὀφειλήματα , καὶ ἀνῆκεν ἡμαρτηκότας , καὶ χρεωφειλέταις οὖσιν , ἐχαρίσατο , κατὰ τὴν εὐαγγελικὴν παραβολὴν , δούλους ὄντας τῆς ἁμαρτίας , καὶ ὑπεζευγμένους τῷ Σατανᾷ , τῷ τῆς ἐλευθερίας πνεύματι λαμπροὺς ἀπέφηνε καὶ ἠγλαϊσμένους . Ἀνεδείχθη δὲ τῆς ἀφέσεως ὁ καιρὸς , ἐν καιρῷ τῆς Σκηνοπηγίας , ἢ τὸ τῆς ἀναστάσεως ὑποδηλοῖ μυστήριον , ὅτε τὸ ἑκάστου τῶν ἐν γῇ κειμένων διαπήγνυται σκῆνος , ἤ τοι τὸ σῶμα . Ἐπειδὴ γὰρ ἐκ νεκρῶν ἀνεβίω Χριστὸς , πατήσας τὸν θάνατον , καὶ σκυλεύσας τὸν ᾅδην , καὶ εἰρηκὼς τοῖς ἐν δεσμοῖς · Ἐξέλθετε , καὶ τοῖς ἐν τῷ σκότει , ἀνακαλύφθητε , τότε τῷ ἁγίῳ ἀνακαλλύνων Πνεύματι τὴν ἀνθρώπου φύσιν , ὡς ἐν ἀπαρχῇ τοῦ γένους , καὶ τῶν ἀνακτιζομένων εἰς ἁγιασμὸν , ἐνεφύσησε τοῖς ἁγίοις ἀποστόλοις λέγων · Λάβετε Πνεῦμα ἅγιον . Τότε καὶ ἀνεῴχθησαν οἱ τῆς διανοίας ἡμῶν ὀφθαλμοί . Τότε πεφωτίσμεθα , καὶ τὸν πάλαι κεκρυμμένον , καὶ οὐδενί που τάχα τῶν ἀρχαιοτέρων γνώριμον νενοήκαμεν νόμον . Τότε συνεγηγέρμεθα καὶ ἐκ τῶν περάτων τῆς γῆς , εἰς ὃν ἐξελέξατο τόπον , τουτέστι , τὴν Ἐκκλησίαν , ἐκεῖ γεγονόσιν ἡμῖν τὸν ἐν σκιαῖς καὶ τύποις διερμηνεύουσι νόμον οἱ ἀπόλεκτοί τε καὶ ἱεροὶ μυσταγωγοὶ καὶ διδάσκαλοι . Καὶ γοῦν ὁ θεσπέσιος Παῦλος τοὺς τύπους εὖ μάλα μεταστοιχειῶν εἰς πνευματικὴν θεωρίαν , καὶ ἐπιστέλλει , καί φησι · Εἰ γὰρ τὸ αἷμα ταύρων καὶ τράγων , καὶ σποδὸς δαμάλεως ῥαντίζουσα τοὺς κεκοινωμένους ἁγιάζει πρὸς τὴν τῆς σαρκὸς καθαρότητα · πόσῳ μᾶλλον τὸ αἷμα τοῦ Χριστοῦ ; Σφαζόντων δὲ τῶν ἐξ Ἰσραὴλ τὸν ἀμνὸν , καὶ προσεδρευόντων ταῖς σκιαῖς , τὸν τοῦ μυστηρίου τύπον εἰς Χριστὸν ἀναφέρων , ἔφη πάλιν , ὅτι Τὸ πάσχα ἡμῶν ἐτύθη Χριστός . Ἐπιστέλλει δὲ καὶ ἑτέροις · Λέγετέ μοι , οἱ ὑπὸ νόμου θέλοντες εἶναι , τὸν νόμον οὐκ ἀκούετε ; Γέγραπται γὰρ , ὅτι Ἀβραὰμ δύο υἱοὺς ἔσχεν , ἕνα ἐκ τῆς παιδίσκης , καὶ ἕνα ἐκ τῆς ἐλευθέρας . Ἀλλ’ ὁ μὲν ἐκ τῆς παιδίσκης , κατὰ σάρκα γεγένηται · ὁ δὲ ἐκ τῆς ἐλευθέρας , δι’ ἐπαγγελίας · ἅτινά ἐστιν ἀλληγορούμενα . Αὗται γάρ εἰσι δύο Διαθῆκαι · μία μὲν ἀπὸ ὄρους Σινᾶ , εἰς δουλείαν γεννῶσα , ἥτις ἐστὶν Ἀγάρ . Τὸ γὰρ Ἀγὰρ Σινᾶ ὄρος ἐστὶν ἐν τῇ Ἀραβίᾳ , συστοιχεῖ δὲ τῇ νῦν Ἱερουσαλήμ . Δουλεύει γὰρ μετὰ τῶν τέκνων αὐτῆς . Ἡ δὲ ἄνω Ἱερουσαλὴμ ἐλευθέρα ἐστὶν , ἥτις ἐστὶ μήτηρ ἡμῶν . Μυσταγωγούμενοι τοίνυν πνευματικῶς τὸν νόμον τὸν θεῖον ἐν ἑαυτοῖς εἰσδεχόμεθα φόβον . Ὅτι δὲ ἔμελλε συσταλήσεσθαι κατὰ καιροὺς τῆς ἐν τύποις καὶ σκιᾷ λατρείας ἡ δύναμις , παρέδειξε πάλιν αἰνιγματωδῶς ὁ Μωσῆς . Γέγραπται γὰρ ὅτι ἡνίκα δὲ συνετέλεσε Μωσῆς γράφων πάντας τοὺς λόγους τοῦ νόμου τούτου εἰς βιβλίον , ἕως εἰς τέλος , καὶ ἐνετείλατο τοῖς Λευίταις τοῖς αἴρουσιν τὴν κιβωτὸν τῆς Διαθήκης Κυρίου , λέγων · Λαβόντες τὸ βιβλίον τοῦτο , θήσετε αὐτὸ ἐκ πλαγίων τῆς κιβωτοῦ τῆς Διαθήκης Κυρίου τοῦ Θεοῦ ἡμῶν . Σύνες οὖν ὅπως εἰς ἔν τι μέρος τῆς κιβωτοῦ , καὶ οὐκ ἐν αὐτῷ τῷ μέσῳ προστέταχεν ἀποκεῖσθαι τὸν νόμον · ὡς ὅσον οὐδέπω παρεσομένων τῶν νέων καὶ διὰ Χριστοῦ θεσπισμάτων , οἷς ἦν ἀνάγκη παραχωρεῖν τὴν ἀρχαιοτέραν ἐντολήν · μονονουχὶ δὲ καὶ διδόναι τόπον , ἢ καὶ ἐκ μέσου χωρεῖν , ἴνα τὸ τυχὸν ἐπεισφέρηται . Οὐκ ἀποβάλλεται μὲν γὰρ τῆς ἁγίας κιβωτοῦ · δεκτὸς γὰρ ἐν Ἐκκλησίαις ὁ διὰ Μωσέως νόμος , πλὴν , οὐκ ἐν πρώτῳ τέθειται τόπῳ · συνεστάλη δὲ ὥσπερ καὶ μεμένηκεν ἐκ πλαγίου , παραχωρῶν , ὡς ἔφην , τοῖς ἀσυγκρίτως ὑπερκειμένοις , τουτέστι , τοῖς θείοις τε καὶ εὐαγγελικοῖς θεσπίσμασι , δι’ ὧν ἡμᾶς εἰς θεογνωσίαν , καὶ εἰς πᾶσαν εἴδησιν ἀρετῆς πεπαιδαγώγηκεν ὁ Χριστός · δι’ οὗ καὶ μεθ’ οὗ τῷ Θεῷ καὶ Πατρὶ ἡ δόξα σὺν ἁγίῳ Πνεύματι εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων . Ἀμήν .
Lemmas: γ . ὅτι2 δέ καί ὁ διά νόμος παίδευσις οὐδείς μέν ποῦ τάχα ὁ πρό ὁ ἐπιδημία καθίστημι γνώριμος νοέω πνευματικός , θαυμάζω δέ λοιπός ἐπιλάμπω ὁ Χριστός , μονονού δέ ἐν ὁράω τίθημι μικρός καί μέγας , καταφοιτάω ἐπί ἐγώ ὁ ἅγιος πνεῦμα , διά ὅς συνίημι καί ὁ βάθος ὁ Θεός , σαφής ἐκ ὅδε δή πάλιν . ἔχις γάρ ὧδε · καί γράφω Μωσῆς πᾶς ὁ ῥῆμα ὁ νόμος οὗτος εἰς βιβλίον , καί δίδωμι ὁ ἱερεύς ὁ υἱός Λευί , ὁ ἀείρω ὁ κιβωτός ὁ διαθήκη κύριος , καί ὁ πρέσβυς υἱός Ἰσραήλ . καί ἐντέλλω Μωσῆς αὐτός ἐν ὁ ἡμέρα ἐκεῖνος , λέγω · μετά ἑπτά ἔτος ἐν καιρός ἐνιαυτός ἄφεσις , ἐν ἑορτή σκηνοπηγία , ἐν ὁ συμπορεύομαι πᾶς Ἰσραήλ , ὁράω ἐνώπιος κύριος ὁ Θεός σύ , ἐν ὁ τόπος ὅς εἄν ἐκλέγω Κύριος , ἀναγιγνώσκω ὁ νόμος οὗτος ἐναντίος πᾶς Ἰσραήλ εἰς ὁ οὖς αὐτός . ἐκκλησιάζω ὁ λαός , ὁ ἀνήρ καί ὁ γυνή , καί ὁ ἔκγονος , καί ὁ προσήλυτος σύ ὁ ἐν ὁ πόλις σύ , ἵνα ἀκούω , καί ἵνα μανθάνω φοβέω κύριος ὁ θεός αὐτός , καί ἀκούω ποιέω πᾶς ὁ λόγος ὁ νόμος οὗτος . ἀκούω ὅτι γράφω μέν ὁ νόμος · ἐπισκήπτω δέ καί ὁ ἐκλέγω ἱερεύς τε φημί , καί μέν ὅς καί πρέσβυς ἕβδομος παραλανθάνω ἔτος , ἐν καιρός ὁ ἄφεσις , ἐν ἑορτή ὁ σκηνοπηγία , ἐκκλησιάζω ἅπας νεανίας καί πρεσβύτης , γύναιον τε καί παῖς , καί τότε συλλέγω ἀναγιγνώσκω αὐτός . ὅτι2 γάρ μέλλω πολύς καί οὐ εὐαρίθμητος παριππεύω χρόνος , ἄχρι εἄν ἐπιλάμπω Χριστός , καί ὁ ὁ ἐνανθρώπησις ἀναδείκνυμι καιρός , ἀναμανθάνω τις εἄν διά γε ὁ δήω διά ἑπτά ἔτος ποιέω ὁ ἀνάγνωσις . ὁ γάρ ἑπτά ἀριθμός πλῆθος εἄν εἰμί σημαντικός παρά ὁ θεῖος γραφή , κατά ἐκεῖνος δέ , οἴομαι ποῦ , ὁ στεῖρα δέ τίκτω ἑπτά . καί πάλιν · μή καταπιστεύω ὁ ἐχθρός σύ εἰς ὁ αἰών · ἑπτά γάρ εἰμί πονηρία ἐν Καρδία αὐτός . φημί δέ ποῦ καί ὁ παροιμιαστής · ἑπτάκις πίπτω ὁ δίκαιος , καί ἀνίστημι . ἐπιτηρέω δέ ὅτι ἐν ἔτος ὁ ἑπτά ὁ πρό ὁ ἄφεσις , τουτέστιν , ἐν χρόνος ὁ πρό ὁ ἐπιδημία , ὁ νόμος οὐ ἀναγιγνώσκω . Ὅμοιος γάρ ὁ μηδέ ὅλως ἀναγιγνώσκω αὐτός , ὁ μηδείς δύναμαι νοέω , κἀν εἰμί τις αὐτός ἀναγιγνώσκω τυγχάνω . Γνώριμος δέ , ὡς φημί , τότε δή γίγνομαι μικρός καί μέγας , ὅτε καί ὁ ὁ ἄφεσις ἐνίστημι καιρός . ὁ μέν γάρ νόμος ὁ ἀρχαῖος ἐντέλλω , λέγω · διά ἑπτά ἔτος ποιέω ἄφεσις , καί οὗτος ποιέω αὐτός . ἄφες πᾶς χρέος ἴδιος ὅς ὀφείλω σύ ὁ πλησίος . καί πάλιν · ἐάν κτήσεις παῖς Ἑβραῖος , ἓξ ἔτος δουλεύω σύ · ὁ δέ ἔτος ὁ ἕβδομος ἀφίημι αὐτός ἐλεύθερος ἀπό σύ . ὁ δέ Κύριος ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός ἐπί τέλος ὁ αἰών , καί μονονού ἑπτά ἔτος , ἀφίημι ὁ ὀφείλημα , καί ἀνίημι ἁμαρτάνω , καί χρεωφειλέτης εἰμί , χαρίζομαι , κατά ὁ εὐαγγελικός παραβολή , δοῦλος εἰμί ὁ ἁμαρτία , καί ὑποζεύγνυμι ὁ Σατανᾶς , ὁ ὁ ἐλευθερία πνεῦμα λαμπρός ἀποφαίνω καί ἀγλαίζω . ἀναδείκνυμι δέ ὁ ἄφεσις ὁ καιρός , ἐν καιρός ὁ σκηνοπηγία , ἢ ὁ ὁ ἀνάστασις ὑποδηλόω μυστήριον , ὅτε ὁ ἕκαστος ὁ ἐν γῆ κεῖμαι διαπήγνυμι σκῆνος , ἤ ὅς ὁ σῶμα . ἐπεί γάρ ἐκ νεκρός ἀναβιόω Χριστός , πατέω ὁ θάνατος , καί σκυλεύω ὁ ᾍδης , καί ἐρῶ ὁ ἐν δεσμός · ἐξέρχομαι , καί ὁ ἐν ὁ σκότος , ἀνακαλύπτω , τότε ὁ ἅγιος ἀνακαλλύνω πνεῦμα ὁ ἄνθρωπος φύσις , ὡς ἐν ἀπαρχή ὁ γένος , καί ὁ ἀνακτίζω εἰς ἁγιασμός , ἐμφυσάω ὁ ἅγιος ἀπόστολος λέγω · λαμβάνω πνεῦμα ἅγιος . τότε καί ἀνοίγω ὁ ὁ διάνοια ἐγώ ὀφθαλμός . τότε φωτίζω , καί ὁ πάλαι κρύπτω , καί οὐδείς ποῦ τάχα ὁ ἀρχαῖος γνώριμος νοέω νόμος . τότε συγγηρέω καί ἐκ ὁ πέρας ὁ γῆ , εἰς ὅς ἐκλέγω τόπος , τουτέστι , ὁ ἐκκλησία , ἐκεῖ γίγνομαι ἐγώ ὁ ἐν σκιά καί τύπος διερμηνεύω νόμος ὁ ἀπολεκτέω τε καί ἱερός μυσταγωγός καί διδάσκαλος . καί γοῦν ὁ θεσπέσιος Παῦλος ὁ τύπος εὕω μάλα μεταστοιχειόω εἰς πνευματικός θεωρία , καί ἐπιστέλλω , καί φημί · εἰμί γάρ ὁ αἷμα ταῦρος καί τράγος , καί σποδός δάμαλις ῥαντίζω ὁ κοινόω ἁγίζω πρός ὁ ὁ σάρξ καθαρότης · πόσος μᾶλλον ὁ αἷμα ὁ Χριστός ; σφάζω δέ ὁ ἐκ Ἰσραήλ ὁ ἀμνός , καί προσεδρεύω ὁ σκιά , ὁ ὁ μυστήριον τύπος εἰς Χριστός ἀναφέρω , φημί πάλιν , ὅτι ὁ πάσχα ἐγώ θύω Χριστός . ἐπιστέλλω δέ καί ἕτερος · λέγω ἐγώ , ὁ ὑπό νόμος ἐθέλω εἰμί , ὁ νόμος οὐ ἀκούω ; γράφω γάρ , ὅτι Ἀβραάμ δύο υἱός ἔχω , εἷς ἐκ ὁ παιδίσκη , καί εἷς ἐκ ὁ ἐλεύθερος . ἀλλά ὁ μέν ἐκ ὁ παιδίσκη , κατά σάρξ γίγνομαι · ὁ δέ ἐκ ὁ ἐλεύθερος , διά ἐπαγγελία · ὅστις εἰμί ἀλληγορέω . οὗτος γάρ εἰμί δύο διαθήκη · εἷς μέν ἀπό ὄρος Σινᾶ , εἰς δουλεία γεννάω , ὅστις εἰμί Αγάρ . ὁ γάρ Αγάρ Σινᾶ ὄρος εἰμί ἐν ὁ Ἀραβία , συστοιχώ δέ ὁ νῦν Ἱερουσαλήμ . δουλεύω γάρ μετά ὁ τέκνον αὐτός . ὁ δέ ἄνω Ἱεροσόλυμα ἐλεύθερος εἰμί , ὅστις εἰμί μήτηρ ἐγώ . Μυσταγωγέω τοίνυν πνευματικός ὁ νόμος ὁ θέω ἐν ἑαυτοῦ εἰσδέχομαι φόβος . ὅτι2 δέ μέλλω συστέλλω κατά καιρός ὁ ἐν τύπος καί σκιά λατρεία ὁ δύναμις , παραδείκνυμι πάλιν αἰνιγματωδῶς ὁ Μωσῆς . γράφω γάρ ὅτι ἡνίκα δέ συντελέω Μωσῆς γράφω πᾶς ὁ λόγος ὁ νόμος οὗτος εἰς βιβλίον , ἠώς εἰς τέλος , καί ἐντέλλω ὁ Λευίτης ὁ ἀείρω ὁ κιβωτός ὁ διαθήκη κύριος , λέγω · λαμβάνω ὁ βιβλίον οὗτος , τίθημι αὐτός ἐκ πλάγιος ὁ κιβωτός ὁ διαθήκη κύριος ὁ Θεός ἐγώ . συνίημι οὖν ὅπως εἰς ἐν τίς μέρος ὁ κιβωτός , καί οὐ ἐν αὐτός ὁ μέσος προστάσσω ἀποκέω ὁ νόμος · ὡς ὅσος οὐδέπω πάρειμι ὁ νέος καί διά Χριστός θέσπισμα , ὅς εἰμί ἀνάγκη παραχωρέω ὁ ἀρχαῖος ἐντολή · μονονού δέ καί δίδωμι τόπος , ἢ καί ἐκ μέσος χωρέω , ἵνα ὁ τυγχάνω ἐπεισφέρω . οὐ ἀποβάλλω μέν γάρ ὁ ἅγιος κιβωτός · δεκτός γάρ ἐν ἐκκλησία ὁ διά Μωσῆς νόμος , πλήν , οὐ ἐν πρῶτος τίθημι τόπος · συστέλλω δέ ὥσπερ καί μένω ἐκ πλάγιος , παραχωρέω , ὡς φημί , ὁ ἀσύγκριτος ὑπέρκειμαι , τουτέστι , ὁ θεῖον τε καί εὐαγγελικός θέσπισμα , διά ὅς ἐγώ εἰς θεογνωσία , καί εἰς πᾶς εἴδησις ἀρετή παιδαγωγέω ὁ Χριστός · διά ὅς καί μετά ὅς ὁ Θεός καί πατήρ ὁ δόξα σύν ἅγιος πνεῦμα εἰς ὁ αἰών ὁ αἰών . ἀμήν .