cyrillus-theology.glaphyra-in-pentateuchum Ex.1.1.3
γ · Ἀλλ’ ἱστάσθω μὲν ἐν τούτῳ τῆς ἱστορίας ὁ λόγος . Φράζωμεν δὲ ἤδη , τοῖς ἐσωτάτω θεωρήμασιν ἐνιέντες τὸν νοῦν , ὅτι , τῆς ἀνθρώπου διανοίας ἐγκειμένης ἐπιμελῶς ἐπὶ τὰ πονηρὰ ἐκ νεότητος αὐτοῦ , ἐνδείᾳ τῶν ἄνωθεν ἀγαθῶν , ἅπαν , ὡς ἔπος εἰπεῖν , τὸ ἐπὶ γῆς ἐφθείρετο γένος , καὶ λιμὸς οἷά τις τῶν οὐρανίων ἡμᾶς κατεβόσκετο μαθημάτων , καθάπερ ἀμέλει καταθρήσαιμεν ἂν καὶ τὸν ὡς ἐν τύπῳ παραβολῆς γραφόμενον ἄσωτον , ὃς τὴν πατρῴαν οὐσίαν ἐν ἀλλοδαπῇ κατεδήδοκεν , ἐπεθύμει τε χορτασθῆναι τῶν κερατίων [ ὧν ἤσθιον ] οἱ χοῖροι . Ταύτῃτοι προσδεδραμήκαμεν τοῖς γεωδεστέροις , ἀφέντες τὸ ἄμεινον καὶ τὸ δεῖν ἐφίεσθαι τῶν λυσιτελεστέρων , δι’ ὧν ἦν εἰκὸς εὐμενείας τῆς ἄνωθεν οὐχ ἁμαρτεῖν , καὶ οἰκειότητα τὴν ὡς πρὸς Θεὸν πλουτοῦντας ὁρᾶσθαι . Διωλισθηκότες δὴ οὖν παντὸς τοῦ ἀνέχειν ἰσχύοντος εἴς γε τὸ εὖ εἶναι καὶ μετὰ Θεοῦ , ταμίαν μὲν οὐκέτι τῶν καθ’ ἡμᾶς ἐποιούμεθα τὸν φύσει τε καὶ ἀληθῶς ὄντα Δεσπότην . Γῆς δὲ ὥσπερ ἀγίας , τῆς φιλοθέου ζωῆς ἐκκεχωρηκότες , καὶ εἰς τὴν αἰσχίω τε καὶ ἀκαλλεστέραν , καὶ ὑπὸ τῷ διαβόλῳ κειμένην μονονουχὶ κατεῤῥυηκότες , ἐν ἴσῳ γεγόναμεν τοῖς ἐκ Χαναὰν κατοιχομένοις εἰς Αἴγυπτον , καὶ ὑπὸ χεῖρα γεγενημένοις τὴν Φαραώ τε καὶ Αἰγυπτίων , οἳ ταῖς τῶν δαιμονίων λατρείαις ἐκτόπως ἐγκείμενοι , καὶ πᾶν εἶδος φαυλότητος οὐκ ἀνεπιτήδευτον ἔχοντες , παραδείξειαν ἂν ὡς ἐν εἰκόνι λοιπὸν ἐν ἑαυτοῖς αὐτόν τε τὸν Σατανᾶν , καὶ τοὺς ὑπ’ αὐτῷ , οὓς καὶ θεοὺς ἐνόμιζον , ἐκκεκρουσμένους μὲν τῆς ἀρίστης φρονήσεως , ἀχλύν τε καὶ σκότον τὸν ἐξ ἀμαθείας ἠῤῥωστηκότες . Ἐπειδὴ δὲ ὑπὸ δεινῷ καὶ ἀλιτηρίῳ δεσπότῃ γεγόναμεν , φημὶ δὴ τῷ Σατανᾷ , πηλῷ καὶ πλινθείᾳ κατετρυχόμεθα , φημὶ δὴ τοῖς περὶ γῆν τε καὶ τοῖς ἐν αὐτῇ βδελυρωτάτοις σπουδάσμασιν οὐκ ἀνιδρωτὶ τελουμένοις . Οὐ γὰρ ἀπήλλακται πόνων , κἂν εἰ τὸ εἰκαῖον ἔχοι τυχὸν , ὁ τοῦδε τοῦ βίου περισπασμός . Ἐπιστάτας δὲ ὥσπερ τῶν ἔργων τῶν ὅτι μάλιστα φιλτάτων αὐτῷ κατεχειροτόνησε τῶν ἀδικουμένων ὁ Σατανᾶς τοὺς ἀκαθάρτους δαίμονας , ἤτοι τὰς ὑπ’ αὐτῷ δυνάμεις , οἳ ταῖς πολυτρόποις τῶν παθῶν πλεονεξίαις τὸν ἑκάστου τῶν ἐπὶ τῆς γῆς καταφορτίζουσι νοῦν , δεδιότες , οἶμαι , μὴ ἄρα που σχολαῖον τῆς διανοίας τὸν ὀφθαλμὸν ἀνέντες πρὸς Θεὸν , τῆς ὑπ’ αὐτῷ δουλείας ἐκλύσειαν τὸν αὐχένα · φιλελευθέρα γὰρ λίαν ἡ ἀνθρώπου φύσις . Ὅτι δὲ δόξα καὶ πλοῦτος τοῖς ἀκαθάρτοις δαίμοσι καὶ αὐτῷ τῷ Σατανᾷ λελόγισταί τε καὶ ἔστιν ὁ εἰκαῖος ἡμῶν περισπασμὸς , καὶ οἱ περὶ σάρκα πόνοι , καὶ σπουδὴ βλέπουσα πρὸς τὰ γεωδέστερα , παραδείξειεν ἂν αἰνιγματωδῶς τὸ πόλεις ἐγείρειν τῷ Φαραὼ τοῖς ἐξ Ἰσραὴλ , πηλῷ καὶ πλινθείᾳ τρυχομένοις · κατεστυγμένον τε ὅτι ποιεῖται τὸ ἄρσεν , τουτέστι , τὸ νενευκὸς εἰς ἀνδρείαν , δῆλον δὲ ὅτι τὴν ἐπ’ ἀρεταῖς . Μονονουχὶ δὲ καὶ ἀποπνίγει τὸ μάχιμον τοῖς τῶν ἡδονῶν ἐγκαθιεὶς τέλμασιν , προσίεται δὲ τὸ μὴ εὐσθενὲς , καὶ ὡς ἄχρηστον ἀμαχεὶ τοῖς ἰδίοις ὑποφέρει ζυγοῖς , ἐκδείξειεν οὐκ ἀσυμφανῶς τὸ ῥίπτεσθαι μὲν δεῖν τὸ ἄρσεν ἐν ὕδασι λέγειν , ζωογονεῖσθαι δὲ τὸ θῆλυ . Τύπος γὰρ ἂν γένοιντο τῶν ἀφανεστέρων τὰ ὡς ἐν ὄψει τε καὶ ἐναργείᾳ . Οὐκοῦν ἄνωθέν τε καὶ ἐκ πατέρων ἠῤῥωστηκότες τὴν ἁμαρτίαν , καὶ τῇ τῶν ἀγαθῶν ἐνδείᾳ πεπιεσμένοι , τάχα που καὶ ἀβουλήτως οἱ τάλανες τῷ τῆς κακίας ἐξάρχοντι Σατανᾷ κατεζεύγμεθα , καὶ τοῖς τῆς φαυλότητος ἐπιστάταις ὑπενηνέγμεθα , φημὶ δὴ τοῖς ἀκαθάρτοις δαίμοσι , καὶ ἦν ἐν λοίσθῳ τοῦ παντὸς ἤδη κακοῦ τὰ καθ’ ἡμᾶς , ἐκλελοιπότος οὐδενὸς τῶν εἰς ἀθλιότητα καὶ ταλαιπωρίαν , πλὴν ἠλέει Θεὸς , ἐξείλετό τε καὶ σέσωκε . Καὶ τίνα δὴ τρόπον , διὰ τῶν ἐφεξῆς καὶ παρεζευγμένων εἰσόμεθα . Παροίσομεν γὰρ εἰς εἰκόνα καὶ ὑποτύπωσιν τῆς διὰ Χριστοῦ σωτηρίας τὰ ἐπὶ τῷ θεσπεσίῳ Μωσεῖ γεγραμμένα .
Lemmas: γ · ἀλλά ἵστημι μέν ἐν οὗτος ὁ ἱστορία ὁ λόγος . φράζω δέ ἤδη , ὁ εἴδομαι θεώρημα ἐνίημι ὁ νόος , ὅτι , ὁ ἄνθρωπος διάνοια ἔγκειμαι ἐπιμελής ἐπί ὁ πονηρός ἐκ νεότης αὐτός , ἔνδεια ὁ ἄνωθεν ἀγαθός , ἅπας , ὡς ἔπος εἶπον , ὁ ἐπί γῆ φθείρω γένος , καί λιμός οἷος τις ὁ οὐράνιος ἐγώ καταβόσκω μάθημα , καθάπερ ἀμελέω καταθρέω εἄν καί ὁ ὡς ἐν τύπος παραβολή γράφω ἄσωτος , ὅς ὁ πατρῷος οὐσία ἐν ἀλλοδαπός κατεσθίω , ἐπιθυμέω τε χορτάζω ὁ κερατωνία [ ὅς ἐσθίω ] ὁ χοῖρος . Ταύτῃτοι προστρέχω ὁ γεώδης , ἀφίημι ὁ ἀγαθός καί ὁ δήω ἐφίημι ὁ λυσιτελής , διά ὅς εἰμί εἰκός εὐμένεια ὁ ἄνωθεν οὐ ἁμαρτάνω , καί οἰκειότης ὁ ὡς πρός θεός πλουτέω ὁράω . διωλισθηκοαιρεω δή οὖν πᾶς ὁ ἀνέχω ἰσχύω εἰς γε ὁ εὕω εἰμί καί μετά Θεός , ταμίας μέν οὐκέτι ὁ κατά ἐγώ ποιέω ὁ φύσις τε καί ἀληθής εἰμί δεσπότης . Γῆ δέ ὥσπερ Ἀγίας , ὁ φιλόθεος ζωή ἐκχωρέω , καί εἰς ὁ αἰσχρός τε καί ἀκαλλής , καί ὑπό ὁ διάβολος κεῖμαι μονονού καταλύω , ἐν ἴσος γίγνομαι ὁ ἐκ Χαναάν κατοίχομαι εἰς Αἴγυπτος , καί ὑπό χείρ γίγνομαι ὁ Φαραώ τε καί Αἰγύπτιος , ἕ ὁ ὁ δαιμόνιος λατρεία ἔκτοπος ἔγκειμαι , καί πᾶς εἶδος φαυλότης οὐ ἀνεπιτήδευτος ἔχω , παραδείκνυμι εἄν ὡς ἐν εἰκών λοιπός ἐν ἑαυτοῦ αὐτός τε ὁ Σατανᾶς , καί ὁ ὑπό αὐτός , ὅς καί θεός νομίζω , ἐκκρούω μέν ὁ ἀγαθός φρόνησις , ἀχλύς τε καί σκότος ὁ ἐκ ἀμάθεια ηρρωστηκοαιρεω . ἐπεί δέ ὑπό δεινός καί ἀλιτήριος δεσπότης γίγνομαι , φημί δή ὁ Σατανᾶς , πηλός καί πλινθεία κατατρύχω , φημί δή ὁ περί γῆ τε καί ὁ ἐν αὐτός βδελυρός σπούδασμα οὐ ἀνιδρωτί τελέω . οὖον γάρ ἀπαλλάσσω πόνος , κἀν εἰμί ὁ εἰκαῖος ἔχω τυγχάνω , ὁ ὅδε ὁ βίος περισπασμός . Ἐπιστάτης δέ ὥσπερ ὁ ἔργον ὁ ὅτι μάλιστα φίλος αὐτός καταχειροτονέω ὁ ἀδικέω ὁ Σατανᾶς ὁ ἀκάθαρτος δαίμων , ἤτοι ὁ ὑπό αὐτός δύναμις , ἕ ὁ πολύτροπος ὁ πάθος πλεονεξία ὁ ἕκαστος ὁ ἐπί ὁ γῆ καταφορτίζω νόος , δείδω , οἴομαι , μή ἄρα ποῦ σχολαῖος ὁ διάνοια ὁ ὀφθαλμός ἀνίημι πρός θεός , ὁ ὑπό αὐτός δουλεία ἐκλύω ὁ αὐχήν · φιλελεύθερος γάρ λίαν ὁ ἄνθρωπος φύσις . ὅτι2 δέ δόξα καί πλοῦτος ὁ ἀκάθαρτος δαίμων καί αὐτός ὁ Σατανᾶς λογίζομαι τε καί εἰμί ὁ εἰκαῖος ἐγώ περισπασμός , καί ὁ περί σάρξ πόνος , καί σπουδή βλέπω πρός ὁ γεώδης , παραδείκνυμι εἄν αἰνιγματωδῶς ὁ πόλις ἐγείρω ὁ Φαραώ ὁ ἐκ Ἰσραήλ , πηλός καί πλινθεία τρύχω · καταστίζω τε ὅτι ποιέω ὁ ἄρσην , τουτέστι , ὁ νέω εἰς ἀνδρεῖος , δῆλος δέ ὅτι ὁ ἐπί ἀρετή . μονονού δέ καί ἀποπνίγω ὁ μάχιμος ὁ ὁ ἡδονή ἐγκαθίημι τέλμα , προσίημι δέ ὁ μή εὐσθενής , καί ὡς ἄχρηστος ἀμαχεί ὁ ἴδιος ὑποφέρω ζυγόν , ἐκδείκνυμι οὐ ἀσυμφανῶς ὁ ῥίπτω μέν δήω ὁ ἄρσην ἐν ὕδωρ λέγω , ζωογονέω δέ ὁ θῆλυς . Τύπος γάρ εἄν γίγνομαι ὁ ἀφανής ὁ ὡς ἐν ὁράω τε καί ἐνάργεια . οὐκοῦν ἄνωθεν τε καί ἐκ πατήρ ηρρωστηκοαιρεω ὁ ἁμαρτία , καί ὁ ὁ ἀγαθός ἔνδεια πιέζω , τάχα ποῦ καί ἀβούλητος ὁ τάλας ὁ ὁ κακία ἐξάρχω Σατανᾶς καταζεύγνυμι , καί ὁ ὁ φαυλότης ἐπιστάτης ὑποφέρω , φημί δή ὁ ἀκάθαρτος δαίμων , καί εἰμί ἐν λοῖσθος ὁ πᾶς ἤδη κακός ὁ κατά ἐγώ , ἐκλείπω οὐδείς ὁ εἰς ἀθλιότης καί ταλαιπωρία , πλήν ἐλεέω θεός , ἐξαιρέω τε καί σῴζω . καί τίς δή τρόπος , διά ὁ ἐφεξῆς καί παραζεύγνυμι εἶμι . παραφέρω γάρ εἰς εἰκών καί ὑποτύπωσις ὁ διά Χριστός σωτηρία ὁ ἐπί ὁ θεσπέσιος Μωσῆς γράφω .