cyrillus-theology.glaphyra-in-pentateuchum Gen.2.4.3
γ . Φιλοπευστήσει δὲ ἴσως καὶ πρό γε τῶν ἄλλων , ὁ χριστομαχεῖν ᾑρημένος , τίς δὴ ἄρα γέγονεν ὁ Μελχισεδέκ . Διαφόροις γὰρ δόξαις ταῖς ἐπ’ αὐτῷ καταμεθύουσί τινες , ὕθλοις εἰκαίοις ἀσυνέτως ἐνολισθήσαντες , καὶ τοῖς ἔθεσι τῆς θεοπνεύστου Γραφῆς οὐ σφόδρα προσεσχηκότες . Οἱ μὲν γὰρ ὡς ἐν φάσματι καὶ εἴδει μόνῳ τῷ καθ’ ἡμᾶς τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον ὑπαντῆσαι , καὶ μόνον ὀφθῆναί φασι νενικηκότι τῷ Ἀβραάμ . Οἱ δὲ τοῦτο μὲν οὐχί · δεδίασι γὰρ , οἶμαί που , τὸ πολὺ λίαν ἀπονενευκὸς εἰς τὸ ἀκαλλὲς , δύναμιν δὲ εἶναι διϊσχυρίζονται τῆς τῶν ἀγγέλων πληθύος περιφανῆ τε καὶ ἔκκριτον . Παρεκόμισε δὲ αὐτοὺς εἰς τὴν ἐπὶ τούτῳ δόξαν , ἀδρανὴς , ὡς ἔοικε , καὶ ἀσύφηλος νοῦς . Ἐπειδὴ γὰρ , φασὶν , ἑρμηνεύεται Σαλὴμ εἰρήνη · βασιλεὺς δὲ Σαλὴμ ὁ Μελχισεδὲκ κατωνόμασται , μὴ ἄνθρωπος νοείσθω , φασὶν , ἀλλ’ ἔστω τὸ Πνεῦμα δηλούμενον . Ἴδιον γὰρ ἡ εἰρήνη Θεοῦ , καὶ αὐτὸς εἰρήνης κατάρξει μόνος . Προσεπάγουσι δὲ τούτοις , Εἰ μήτε ἀρχὴν ἡμερῶν , μήτε ζωῆς τέλος ἔχει , τὸ ἄναρχόν τε καὶ ἀτελεύτητον ἀνθρώπῳ προσνέμειν , πῶς οὐκ ἂν γένοιτο μωρίας γραφή ; Νοείσθω δὴ οὖν τὸ Πνεῦμα πάλιν . Εἰ γὰρ καὶ ἀφωμοίωται , φησὶ , τῷ Υἱῷ τοῦ Ὑψίστου , μένει δὲ καὶ ἱερεὺς εἰς τὸ διηνεκὲς , πῶς οὐ διὰ πάντων οἰηθείημεν ἂν οὐκ ἄνθρωπον εἶναι τὸν Μελχισεδέκ ; Εἶτα τούτοις ἑτέρους συνεπιπλέκοντες λογισμοὺς ἐμπεδοῦν οἴονται πρὸς ἀλήθειαν τὸν οὐκ οἶδ’ ὅθεν αὐτοῖς πορισθέντα λόγον . Ἡμᾶς δὲ ἀνάγκη τὸ εἰς νοῦν ἧκον εἰπεῖν , ταῖς ἐκείνων ὑποψίαις τὸ ὡς ἄριστά τε καὶ ὀρθῶς ἔχειν δοκοῦν ἀνθυπενεγκεῖν ᾑρημένους . Πρῶτον μὲν γὰρ εἰ φρονεῖν ἐγνώκασι τὰ εἰκότα , πόλιν εἶναι καὶ αὐτοὶ συνομολογήσουσι τὴν Σαλὴμ , ἧς οὐ πρῶτός τε καὶ μόνος βεβασίλευκεν ὁ Μελχισεδὲκ , ἀλλ’ ἦσάν που πάντως πλεῖστοι , ὅσοι μὲν πρὸ αὐτοῦ , γεγόνασι δὲ καὶ ἕτεροι μετ’ αὐτόν . Εἰ δέ τις ἡμᾶς οἴοιτο ψευδοεπεῖν , ἡκέτω καὶ δεικνύτω καὶ εἰς δεῦρο τῆς Σαλὴμ βασιλεύοντα τὸν Μελχισεδέκ · καί τοι πόλεως οὔσης τῶν κατὰ τὴν Ἰουδαίαν μιᾶς , ἣ μετωνόμασται τάχα που Ἱερουσαλήμ . Ὅρασις δὲ εἰρήνης καὶ τοῦτο διερμηνεύεται . Ἀλλ’ οὐκ ἂν ἐπιδείξειέ τις . Ἀμαθὲς οὖν ἄρα ταῖς ὀνομάτων ἑρμηνείαις προσεσχηκότας ἀναιρεῖν ἀποτολμᾷν τὰ σαφῆ τε καὶ ὡμολογημένα . Ὅτι δὲ ἀμαθὲς τὸ χρῆμα καὶ ἀσυνεσίας ἔμπλεως ὁ ἐπὶ τῷδε λόγος , ἀκονιτὶ διοψόμεθα κἀκεῖνο εἰς νοῦν δεχόμενοι . Ἑρμηνεύεται γὰρ Ἱερουσαλὴμ , καθάπερ ἔφην ἀρτίως , Ὅρασις εἰρήνης , ἢ , Μετέωρος θανάτου . Ἰσραὴλ δὲ αὖ , Νοῦς ὁρῶν τὸν Θεόν . Αἶνος δὲ καὶ ὕμνησις , Ἰούδας . Ἀλλ’ ὅσοι γεγόνασι κατὰ καιροὺς ἀνόσιοί τε καὶ βέβηλοι βασιλεῖς τῆς Ἱερουσαλὴμ ἐπί τε τὸν Ἰσραὴλ , καὶ Ἰούδαν , διαβεβόηκεν ἐναργῶς τὸ Γράμμα τὸ ἱερόν . Οὐκοῦν ἐπειδήπερ ὁράσεως εἰρήνης , αἴνου τε καὶ ὑμνήσεως , καὶ νοῦ Θεὸν βλέποντος οὐκ ἂν ἐπίγειος γένοιτο βασιλεύς . Ἀλλ’ οὐδ’ ἂν ἀνθρώπῳ τὸ χρῆμα πρέποι , φέρε λέγωμεν , ταῖς τῶν ὀνομάτων ἑρμηνείαις προσεσχηκότες , τοὺς κατὰ καιροὺς βεβασιλευκότας σκιὰς εἶναι καὶ εἴδωλα , καὶ οὐδὲ ἀνθρώπους ὅλως · τὸ Πνεῦμα δὲ μᾶλλον , καθὰ καὶ ἐπὶ τοῦ Μελχισεδέκ . Ὅτι δὲ ἡ τῶν ὀνομάτων δύναμις , ἤτοι τῶν ἑρμηνειῶν , κατ’ οὐδένα τρόπον τὴν τῶν πραγμάτων εἰς ἑαυτὴν καταβιάσεται φύσιν , κἀντεῦθεν ἂν μάθοις . Ἆρα γὰρ οὐκ οἰήσεταί τις , μᾶλλον δὲ καὶ ἀληθὲς εἶναι πάντη τε καὶ πάντως ἐρεῖ , ὡς εἴπερ ἐστὶν ὅρασις εἰρήνης ἡ Ἱερουσαλὴμ , ἔδει δὴ πάντως αὐτὴν μὴ ἀγνοῆσαι Χριστόν ; Αὐτὸς γάρ ἐστιν ἡ εἰρήνη ἡμῶν , κατὰ τὰς Γραφάς . Ἀλλ’ οὐ τεθέαται τοῖς τῆς διανοίας ὄμμασι τὸν δι’ οὗ τὴν προσαγωγὴν ἐσχήκαμεν , καὶ εἰς ἑνότητα τὴν ἐν πνεύματι κεκολλήμεθα τῷ Πατρὶ , τὸν ποιήσαντα τὰ ἀμφότερα ἓν , καὶ εἰς ἕνα καινὸν ἄνθρωπον τοὺς δύο κτίσαντα λαούς . Πῶς οὖν ὅρασις εἰρήνης εἰ μὴ τεθέαται τὸν Χριστόν ; καὶ εἴπερ ἐστὶν μετέωρος θανάτου , τουτέστι , θανάτου κρείττων καὶ ἀνωτέρα , πῶς ἡ ἀθλία διόλωλε διὰ τὴν εἰς Χριστὸν ἀπιστίαν ; προσεφώνει γὰρ λέγων τοῖς Ἰουδαίοις αὐτός · Ἀμὴν λέγω ὑμῖν , ἐὰν μὴ πιστεύσητε ὅτι ἐγώ εἰμι , ἀποθανεῖσθε ἐν ταῖς ἁμαρτίαις ὑμῶν . Καὶ εἰ Νοῦς ὁρῶν Θεὸν , Ἰσραὴλ ἑρμηνεύεται , τί μὴ τεθέαται τὴν δόξαν Χριστοῦ , δι’ οὗ καὶ ἐν ᾧ αὐτὸν ἐγνώκαμεν τὸν Πατέρα ; πῶς δὲ κατελήφθησαν ὑπὸ τῆς σκοτίας ; ἢ πῶς ἐλέγετο περὶ αὐτῶν , καὶ τῶν ἡγεῖσθαι λαχόντων , Ἄφετε αὐτοὺς , τυφλοί εἰσιν ὁδηγοὶ τυφλῶν ; Ποία γὰρ ἂν νοοῖτο τυφλότης εἰς νοῦν ὁρῶντα Θεόν ; Οὐκοῦν ἀμαθίας ἔμπλεων τὸ ταῖς ὀνομάτων ποιότησι πάντη τε καὶ πάντως καὶ αὐτῶν τῶν πραγμάτων ἀπονέμειν τὸ κράτος . Ἀπείρξει δὲ , οἶμαι , λοιπὸν παντελῶς οὐδὲν ὀρθῶς καὶ καθηκόντως ὑπονοεῖν ἄνθρωπον ὄντα τὸν Μελχισεδέκ , βεβασιλευκέναι δὲ κατὰ καιροὺς τῆς Σαλὴμ , κἂν ἑρμηνεύοιτο τυχὸν εἰρήνη .
Lemmas: γ . φιλοπευιστημι δέ ἴσως καί πρό γε ὁ ἄλλος , ὁ χριστομαχέω αἱρέω , τίς δή ἄρα γίγνομαι ὁ Μελχισεδέκ . Διάφορος γάρ δόξα ὁ ἐπί αὐτός καταμεθύω τις , ὕθλος εἰκαῖος ἀσύνετος ἐνολισθάνω , καί ὁ ἔθος ὁ θεόπνευστος γραφή οὖον σφόδρα προσέχω . ὁ μέν γάρ ὡς ἐν φάσμα καί εἶδος μόνος ὁ κατά ἐγώ ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος ὑπαντάω , καί μόνος ὁράω φημί νικάω ὁ Ἀβραάμ . ὁ δέ οὗτος μέν οὐ · δείδω γάρ , οἴομαι ποῦ , ὁ πολύς λίαν ἀπονεύω εἰς ὁ ἀκαλλής , δύναμις δέ εἰμί διισχυρίζομαι ὁ ὁ ἄγγελος πλῆθος περιφανής τε καί ἔκκριτος . παρακομίζω δέ αὐτός εἰς ὁ ἐπί οὗτος δόξα , ἀδρανής , ὡς ἔοικα , καί ἀσύφηλος νόος . ἐπεί γάρ , φημί , ἑρμηνεύω Σαλήμ εἰρήνη · βασιλεύς δέ Σαλήμ ὁ Μελχισεδέκ κατονομάζω , μή ἄνθρωπος νοέω , φημί , ἀλλά ἵστημι ὁ πνεῦμα δηλέομαι . Ἴδιον γάρ ὁ εἰρήνη Θεός , καί αὐτός εἰρήνη κάταρξις μόνος . Προσεπάγω δέ οὗτος , εἰμί μήτε ἀρχή ἡμέρα , μήτε ζωή τέλος ἔχω , ὁ ἄναρχος τε καί ἀτελεύτητος ἄνθρωπος προσνέμω , πῶς οὐ εἄν γίγνομαι μωρία γραφεύς ; νοέω δή οὖν ὁ πνεῦμα πάλιν . εἰμί γάρ καί ἀφομοιόω , φημί , ὁ υἱός ὁ ὕψιστος , μένω δέ καί ἱερεύς εἰς ὁ διηνεκής , πῶς οὖον διά πᾶς οἴομαι εἄν οὐ ἄνθρωπος εἰμί ὁ Μελχισεδέκ ; εἶτα οὗτος ἕτερος συνεπιπλέκω λογισμός ἐμπεδόω οἴομαι πρός ἀλήθεια ὁ οὐ οἶδα ὅθεν αὐτός πορίζω λόγος . ἡμός δέ ἀνάγκη ὁ εἰς νόος ἥκω εἶπον , ὁ ἐκεῖνος ὑποψία ὁ ὡς ἀγαθός τε καί ὀρθῶς ἔχω δοκέω ἀνθυποφέρω αἱρέω . Πρῶτος μέν γάρ εἰμί φρονέω γιγνώσκω ὁ εἰκός , πόλις εἰμί καί αὐτός συνομολογέω ὁ Σαλήμ , ὅς οὖον πρότερος τε καί μόνος βασιλεύω ὁ Μελχισεδέκ , ἀλλά εἰμί ποῦ πάντως πλεῖστος , ὅσος μέν πρό αὐτός , γίγνομαι δέ καί ἕτερος μετά αὐτός . εἰμί δέ τις ἐγώ οἴομαι ψευδοεπέω , ἥκω καί δείκνυμι καί εἰς δεῦρο ὁ Σαλήμ βασιλεύω ὁ Μελχισεδέκ · καί ὅς πόλις εἰμί ὁ κατά ὁ Ἰουδαῖος εἷς , ὅς μετονομάζω τάχα ποῦ Ἱερουσαλήμ . ὅρασις δέ εἰρήνη καί οὗτος διερμηνεύω . ἀλλά οὐ εἄν ἐπιδείκνυμι τις . ἀμαθής οὖν ἄρα ὁ ὄνομα ἑρμηνεία προσέχω ἀναιρέω αποτολμώ ὁ σαφής τε καί ὁμολογέω . ὅτι2 δέ ἀμαθής ὁ χρῆμα καί ἀσυνεσία ἔμπλεος ὁ ἐπί ὅδε λόγος , ἀκονιτί διοράω ἐκεῖνος εἰς νόος δέχομαι . ἑρμηνεύω γάρ Ἱεροσόλυμα , καθάπερ φημί ἄρτιος , ὅρασις εἰρήνη , ἢ , μετέωρος θάνατος . Ἰσραήλ δέ αὖος , Νοῦς ὁράω ὁ Θεός . Αἶνος δέ καί ὕμνησις , Ἰούδας . ἀλλά ὅσος γίγνομαι κατά καιρός ἀνόσιος τε καί βέβηλος βασιλεύς ὁ Ἱεροσόλυμα ἐπί τε ὁ Ἰσραήλ , καί Ἰούδας , διαβοάω ἐναργής ὁ Γράμμα ὁ ἱερός . οὐκοῦν ἐπεί ὅρασις εἰρήνη , αἶνος τε καί ὕμνησις , καί νόος θεός βλέπω οὐ εἄν ἐπίγειος γίγνομαι βασιλεύς . ἀλλά οὐδέ εἄν ἄνθρωπος ὁ χρῆμα πρέπω , φέρω λέγω , ὁ ὁ ὄνομα ἑρμηνεία προσέχω , ὁ κατά καιρός βασιλεύω σκιά εἰμί καί εἴδωλον , καί οὐδέ ἄνθρωπος ὅλως · ὁ πνεῦμα δέ μᾶλλον , καθά καί ἐπί ὁ Μελχισεδέκ . ὅτι2 δέ ὁ ὁ ὄνομα δύναμις , ἤτοι ὁ ἑρμηνεία , κατά οὐδείς τρόπος ὁ ὁ πρᾶγμα εἰς ἑαυτοῦ καταβιάζω φύσις , ἐντεῦθεν εἄν μανθάνω . ἆρα γάρ οὐ οἴομαι τις , μᾶλλον δέ καί ἀληθής εἰμί πάντῃ τε καί πάντως εἴρω , ὡς εἴπερ εἰμί ὅρασις εἰρήνη ὁ Ἱεροσόλυμα , ἐσθίω δή πάντως αὐτός μή ἀγνοέω Χριστός ; αὐτός γάρ εἰμί ὁ εἰρήνη ἐγώ , κατά ὁ γραφή . ἀλλά οὖον θεάομαι ὁ ὁ διάνοια ὄμμα ὁ διά ὅς ὁ προσαγωγή ἔχω , καί εἰς ἑνότης ὁ ἐν πνεῦμα κολλάω ὁ πατήρ , ὁ ποιέω ὁ ἀμφότερος εἷς , καί εἰς εἷς καινός ἄνθρωπος ὁ δύο κτίζω λαός . Πῶς οὖν ὅρασις εἰρήνη εἰμί μή θεάομαι ὁ Χριστός ; καί εἴπερ εἰμί μετέωρος θάνατος , τουτέστι , θάνατος ἀγαθός καί ἀνώτερος , πῶς ὁ ἄθλιος διόλλυμι διά ὁ εἰς Χριστός ἀπιστία ; προσφωνέω γάρ λέγω ὁ Ἰουδαῖος αὐτός · ἀμήν λέγω σύ , ἐάν μή πιστεύω ὅτι ἐγώ εἰμί , ἀποθνῄσκω ἐν ὁ ἁμαρτία σύ . καί εἰμί Νοῦς ὁράω θεός , Ἰσραήλ ἑρμηνεύω , τίς μή θεάομαι ὁ δόξα Χριστός , διά ὅς καί ἐν ὅς αὐτός γιγνώσκω ὁ πατήρ ; πῶς δέ καταλαμβάνω ὑπό ὁ σκοτία ; ἢ πῶς λέγω περί αὐτός , καί ὁ ἡγέομαι λαγχάνω , ἄφετος αὐτός , τυφλός εἰμί ὁδηγός τυφλός ; Ποία γάρ εἄν νοέω τυφλότης εἰς νόος ὁράω Θεός ; οὐκοῦν ἀμαθία ἔμπλεος ὁ ὁ ὄνομα ποιότης πάντῃ τε καί πάντως καί αὐτός ὁ πρᾶγμα ἀπονέμω ὁ κράτος . ἀπείργω δέ , οἴομαι , λοιπός παντελῶς οὐδείς ὀρθῶς καί καθήκω ὑπονοέω ἄνθρωπος εἰμί ὁ Μελχισεδέκ , βασιλεύω δέ κατά καιρός ὁ Σαλήμ , κἀν ἑρμηνεύω τυγχάνω εἰρήνη .