cyrillus-theology.glaphyra-in-pentateuchum Gen.2.4.1
α . Νόμον μὲν εἰς βοήθειαν δέδωκεν ὁ τῶν ὅλων Θεός · γέγραπται γὰρ ὡδί . Πλὴν ὅτι παιδοκομεῖ μὲν ὁ νόμος , τελειοῖ δὲ λοιπὸν τὸ Χριστοῦ μυστήριον , χαλεπὸν οὐδὲν ἐξ αὐτῶν ἡμᾶς καταθρεῖν τῶν ἱερῶν Γραμμάτων , τὴν ἐπὶ τῷδε πίστιν ἐρανιζομένους εὖ μάλα , καὶ τὰ ἀληθῆ συλλέγοντας · ἀπόχρη δὲ , οἶμαι , καὶ ὁ θεσπέσιος λέγων Παῦλος περὶ ταῖν δυοῖν διαθήκαιν · Ἀθέτησις μὲν γὰρ γίνεται προαγούσης ἐντολῆς διὰ τὸ αὐτῆς ἀσθενὲς καὶ ἀνωφελές . Οὐδὲν γὰρ ἐτελείωσεν ὁ νόμος · ἐπεισαγωγὴ δὲ κρείττονος ἐλπίδος , δι’ ἧς ἐγγίζομεν τῷ Θεῷ . Οὐκοῦν ἴοι μέν τις καὶ μάλα ῥᾳδίως εἰς οἰκειότητα τὴν ὡς πρὸς Θεὸν , οὐ διά γε τῆς πρώτης καὶ Μωσαϊκῆς ἐντολῆς · διὰ τῆς λεγομένης δὲ ἐπεισῆχθαι ἐλπίδος , ἢν ταῖς εἰς τὸ ἄμεινον ψήφοις στεφανοῦν ἐδόκει τῷ μυσταγωγῷ πρὸς ἀλήθειαν βλέποντι . Ἠθετῆσθαι δὲ σαφῶς τὰ ἐν νόμῳ φησὶ , καὶ τῆς προαγούσης ἐντολῆς τὸ μηδὲν δύνασθαι τελειοῦν καθορίζων , ἐπιστέλλει Ἑβραίοις · Εἰ γὰρ ἡ πρώτη ἐκείνη ἦν ἄμεμπτος , οὐκ ἂν δευτέρας ἐζητεῖτο τόπος . Μεμφόμενος γὰρ αὐτῇ λέγει · Ἰδοὺ ἡμέραι ἔρχονται , λέγει Κύριος , καὶ συντελέσω ἐπὶ τὸν οἶκον Ἰσραὴλ , καὶ ἐπὶ τὸν οἶκον Ἰούδα διαθήκην καινὴν , οὐ κατὰ τὴν διαθήκην ἢν διεθέμην τοῖς πατράσιν αὐτῶν ἐν ἡμέρᾳ ἐπιλαβομένου μου τῆς χειρὸς αὐτῶν , ἐξαγαγεῖν αὐτοὺς ἐκ γῆς Αἰγύπτου · ὅτι αὐτοὶ οὐκ ἐνέμειναν ἐν τῇ διαθήκῃ μου , κἀγὼ ἠμέλησα αὐτῶν , λέγει Κύριος . Ὅτι αὕτη ἡ διαθήκη ἢν διαθήσομαι τῷ οἴκῳ Ἰσραὴλ μετὰ τὰς ἡμέρας ἐκείνας , λέγει Κύριος · διδοὺς νόμους μου εἰς τὴν διάνοιαν αὐτῶν , καὶ ἐπὶ καρδίας αὐτῶν ἐπιγράψω αὐτούς · καὶ ἔσομαι αὐτοῖς εἰς Θεὸν , καὶ αὐτοὶ ἔσονταί μοι εἰς λαόν . Καὶ οὐ μὴ διδάξουσιν ἔκαστος τὸν πλησίον αὐτοῦ , καὶ ἕκαστος τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ , λέγοντες · Γνῶθι τὸν Κύριον · ὅτι πάντες εἰδήσουσί με ἀπὸ μικροῦ ἕως μεγάλου αὐτῶν , ὅτι ἵλεως ἔσομαι ταῖς ἁμαρτίαις αὐτῶν , καὶ τῶν ἀνομιῶν αὐτῶν οὐ μὴ μνησθῶ ἔτι . Ἐπιφέρει δὲ τούτοις εὐθύς · Ἐν δὲ τῷ λέγειν καινὴν , πεπαλαίωκε τὴν πρώτην · τὸ δὲ παλαιούμενον καὶ γηράσκον , ἐγγὺς ἀφανισμοῦ . Οὐκοῦν ἀσθενὴς ὁ νόμος , καὶ πολὺ τὸ ἀδρανὲς ἔχον ὁρᾶται λοιπὸν πρός γε τὸ δύνασθαί φημι τελειοῦν εἰς ἁγιασμόν . Ὅτι δὲ ἀμείνων ἡ ἐν Χριστῷ δικαίωσις καὶ ἡ λατρεία , Θεοῦ διακεκραγότος ἀκούσῃ σαφῶς διὰ προφητῶν φωνῆς , τοῖς τὴν ἔννομον τετιμηκόσι λατρείαν , καὶ οἱονεί πως ἀπρὶξ ἡμμένοις τῆς παλαιωθείσης ἐντολῆς , ποτὲ μὲν , Λούσασθε , καθαροὶ γένεσθε · ποτὲ δὲ δὴ αὗ , Ἔλεον θέλω καὶ οὐ θυσίαν , καὶ ἐπίγνωσιν Θεοῦ ἢ ὁλοκαυτώματα . Ἠλεήμεθα γὰρ ἐν Χριστῷ , καὶ ἐν αὐτῷ τεθεάμεθα νοητῶς τὸν Πατέρα , καὶ τὸν φύσει Θεὸν ἐγνώκαμεν .
Lemmas: ὅς . Νόμος μέν εἰς βοήθεια δίδωμι ὁ ὁ ὅλος Θεός · γράφω γάρ ὧδε . πλήν ὅτι παιδοκομώ μέν ὁ νόμος , τελειόω δέ λοιπός ὁ Χριστός μυστήριον , χαλεπός οὐδείς ἐκ αὐτός ἐγώ καταθρέω ὁ ἱερός Γράμμα , ὁ ἐπί ὅδε πίστις ἐρανίζω εὕω μάλα , καί ὁ ἀληθής συλλέγω · ἀποχράω δέ , οἴομαι , καί ὁ θεσπέσιος λέγω Παῦλος περί ὁ δύο διαθήκη · ἀθέτησις μέν γάρ γίγνομαι προάγω ἐντολή διά ὁ αὐτός ἀσθενής καί ἀνωφελής . οὐδείς γάρ τελειόω ὁ νόμος · ἐπεισαγωγή δέ ἀγαθός ἐλπίς , διά ὅς ἐγγίζω ὁ Θεός . οὐκοῦν ἔρχομαι μέν τις καί μάλα ῥᾳδίως εἰς οἰκειότης ὁ ὡς πρός θεός , οὖον διά γε ὁ πρῶτος καί μωσαϊκός ἐντολή · διά ὁ λέγω δέ ἐπείγω ἐλπίς , εἄν ὁ εἰς ὁ ἀγαθός ψῆφος στεφανόω δοκέω ὁ μυσταγωγός πρός ἀλήθεια βλέπω . ἀθετέω δέ σαφῶς ὁ ἐν νόμος φημί , καί ὁ προάγω ἐντολή ὁ μηδείς δύναμαι τελειόω καθορίζω , ἐπιστέλλω Ἑβραῖος · εἰμί γάρ ὁ πρῶτος ἐκεῖνος εἰμί Ἄμεμπτος , οὐ εἄν δύο ζητέω τόπος . μέμφομαι γάρ αὐτός λέγω · ἰδέ ἡμέρα ἔρχομαι , λέγω Κύριος , καί συντελέω ἐπί ὁ οἶκος Ἰσραήλ , καί ἐπί ὁ οἶκος Ἰούδας διαθήκη καινός , οὖον κατά ὁ διαθήκη εἄν διατίθημι ὁ πατήρ αὐτός ἐν ἡμέρα ἐπιλαμβάνω ἐγώ ὁ χείρ αὐτός , ἐξάγω αὐτός ἐκ γῆ Αἴγυπτος · ὅτι αὐτός οὐ ἐμμένω ἐν ὁ διαθήκη ἐγώ , ἐγώ ἀμελέω αὐτός , λέγω Κύριος . ὅτι2 οὗτος ὁ διαθήκη εἄν διατίθημι ὁ οἶκος Ἰσραήλ μετά ὁ ἡμέρα ἐκεῖνος , λέγω Κύριος · δίδωμι νόμος ἐγώ εἰς ὁ διάνοια αὐτός , καί ἐπί Καρδία αὐτός ἐπιγράφω αὐτός · καί εἰμί αὐτός εἰς θεός , καί αὐτός εἰμί ἐγώ εἰς λαός . καί οὖον μή διδάσκω ἔκαστος ὁ πλησίος αὐτός , καί ἕκαστος ὁ ἀδελφός αὐτός , λέγω · γιγνώσκω ὁ κύριος · ὅτι πᾶς ὁράω ἐγώ ἀπό μικρός ἠώς μέγας αὐτός , ὅτι ἵλαος εἰμί ὁ ἁμαρτία αὐτός , καί ὁ ἀνομία αὐτός οὖον μή μιμνήσκω ἔτι . ἐπιφέρω δέ οὗτος εὐθύς · ἐν δέ ὁ λέγω καινός , παλαιόω ὁ πρῶτος · ὁ δέ παλαιόω καί γηράσκω , ἐγγύς ἀφανισμός . οὐκοῦν ἀσθενής ὁ νόμος , καί πολύς ὁ ἀδρανής ἔχω ὁράω λοιπός πρός γε ὁ δύναμαι φημί τελειόω εἰς ἁγιασμός . ὅτι2 δέ ἀγαθός ὁ ἐν Χριστός δικαίωσις καί ὁ λατρεία , Θεός διακράζω ἀκούω σαφῶς διά προφήτης φωνή , ὁ ὁ ἔννομος τιμάω λατρεία , καί οἱονεί πως ἀπρίξ ἅπτω ὁ παλαιόω ἐντολή , ποτέ μέν , λούω , καθαρός γίγνομαι · ποτέ δέ δή αὗ , Ἔλεος ἐθέλω καί οὖον θυσία , καί ἐπίγνωσις Θεός ἢ ὁλοκαύτωμα . ἐλεέω γάρ ἐν Χριστός , καί ἐν αὐτός θεάομαι νοητός ὁ πατήρ , καί ὁ φύσις θεός γιγνώσκω .