cyrillus-theology.glaphyra-in-pentateuchum Gen.1.2.3
γ . Ἀλλὰ τί δῆτα ; φήσειεν ἂν , οἶμαι , τίς · εἰ πρὸς τοσαύτην ἔμελλεν ἀθλιότητα κατοιχήσεσθαι γεγονὼς ὁ ἄνθρωπος , πῶς οὐκ ἄμεινον αὐτῷ παρὰ πολὺ νοοῖτ’ ἂν εἰκότως τὸ μὴ ὑπάρχειν αὐτόν ; Λαμπρὸν δὲ οὕτως καὶ ἀξιάγαστον ἀποτελεῖ τὸν οὐκ εἰς μακρὰν ἐσόμενον οἰκτρὸν καὶ ἐλεεινὸν , καὶ ἐν ἀρᾷ καὶ δίκῃ . Ἠγνόει μὲν οὖν ἥκιστά γε τὸ μέλλον Θεὸς ὢν κατὰ φύσιν ὁ Δημιουργός . Ἐπειδὴ δὲ εἰδὼς εἰργάζετο , πῶς οὐκ ἀδικήσας μᾶλλον ἢ γοῦν ὀνήσας ἁλώσεται , εἴπερ ἐστὶν ἄμεινον ἀληθῶς τοῖς ἐσομένοις ἀθλίως τὸ μηδόλως ἐλθεῖν εἰς γένεσιν , κατά γε τὴν αὐτοῦ τοῦ Σωτῆρος φωνὴν , ἣν ἐπὶ τῷ προδότῃ λελάληκε μαθητῇ · Καλὸν ἦν αὐτῷ , εἰ οὐκ ἐγεννήθη ὁ ἄνθρωπος ἐκεῖνος ; Πρὸς δὴ τὰ τοιαῦτα φαίην ἃν , ὅτι σφαλερὸν ἄγαν καὶ τῆς εἰς λῆξιν ἡκούσης ἐμβροντησίας ἐγγὺς , μᾶλλον δὲ εἴσω τε καὶ ἐπέκεινα πολὺ , τὸ τοῖς θείοις σκέμμασιν ὡς οὐκ ὀρθῶς γεγονόσιν ἐπιτιμᾷν · καὶ τὴν ἀνωτάτω φύσιν , ἢ τοῦ πρέποντος ἀλογῆσαι τυχὸν , ἢ γοῦν οἴεσθαι διαμαρτεῖν τοῦ χρησίμου τε καὶ ἐν ἀμείνοσιν ὡς ἔν γε τοῖς καθ’ ἡμᾶς . Πρέποι δ’ ἂν μᾶλλον ἐν ταῖς βουλαῖς καὶ πράγμασι τὸ ἀμωμήτως ἔχον ἀπονέμοντας αὐτῇ , παραιτεῖσθαι τὸ φρονεῖν ὑπὲρ ἃ δεῖ φρονεῖν , καὶ τὸ περίεργον ἐν τούτοις οὐκ ἀνεπίπληκτον ἐᾷν . Καὶ πρός γε δὴ τούτῳ κἀκεῖνο , οἶμαί που , καταλογίζεσθαι χρή · πότερον τοῖς τὸ εἶναι μετὰ τοῦ εὖ εἶναι λαχοῦσιν , ἄμεινον δή που τὸ μὴ ἐλθεῖν εἰς γένεσιν , ἤγουν τὸ ὑπάρξαι , καὶ τῆς τοῦ Δημιουργοῦ μεταλαχεῖν ἡμερότητος · ἀλλ’ οὐκ ἂν ἐνδοιάσειέ τις , καθάπερ ἐγᾦμαι . Ὥσπερ γὰρ τοῖς ἐσομένοις ἀθλίως , εἰ παρενεχθεῖεν εἰς γένεσιν , τὸ μὴ τούτου τυχεῖν νοοῖτ’ ἂν εἰκότως ἄμεινόν τε καὶ αἱρετώτερον · κατὰ τὸν αὐτὸν , οἶμαι , τρόπον καὶ τοῖς ὡς ἥκιστα διακεισομένοις χρῆμα καλόν τε καὶ ἀξιόληπτον τὸ ἐν ὑπάρξει γενέσθαι καὶ ζῇν . Τί οὖν , εἰπέ μοι ; Χρῆναι γὰρ ἔγωγέ φημι τὸν ἐπὶ τόδε λόγον ἀναβιβάζεσθαι πρὸς ἡμῶν καὶ εἰς τὰ πολὺ λίαν τῶν καθ’ ἡμᾶς ἐπέκεινα · φημὶ δὲ δὴ πάλιν τοὺς μακαρίους ἀγγέλους . Πεποίηνται δὲ δὴ παρὰ Θεοῦ , καὶ τὴν ἐξ οὐκ ὅντων ἔχουσιν εἰς τὸ εἶναι πάροδον Ἄγγελοί τε καὶ Ἀρχάγγελοι , Θρόνοι τε καὶ Ἐξουσίαι , Δυνάμεις καὶ Ἀρχαὶ , καὶ αὐτὰ δὲ πρὸς τούτοις τὰ ἀνώτατα Σεραφίμ . Ἐτέλει δὲ καὶ αὐτὸς ἐν τοῖς γεγονόσιν ὁ δράκων ὁ ἀποστάτης , καὶ αἱ σὺν αὐτῷ δυνάμεις αἱ πονηραὶ , καὶ ἦσαν ὁμοῦ τοῖς ἄλλοις ἁγίοις καὶ λογικοῖς κτίσμασι , τὰς ἄνω πληροῦντες μονὰς , διαπρέποντες ἐν δόξῃ , καὶ τῶν καθ’ ἡμᾶς πολὺ δὴ λίαν ἐν ἀμείνοσι , καὶ ἀσύγκριτον ἔχοντες τὴν ὑπεροχήν . Καὶ γοῦν εἴρηταί που παρὰ Θεοῦ · Μετὰ τῶν Χερουβὶμ τέθεικά σε . Ἀλλ’ ἐρηρεισμένην μὲν ἔχουσι τὴν δόξαν τὰ ἅγια Χερουβὶμ , καὶ σώζει βεβαίως τὴν οἰκείαν ἀρχήν . Καὶ χίλιαί τε χιλιάδες λειτουργοῦσι Θεῷ , καὶ μύριαι μυριάδες παρειστήκεισαν αὐτῷ . Κατώλισθε δὲ μεθ’ ἑτέρων ὁ Σατανᾶς , καὶ τῆς οἰκείας δόξης ἐστέρηται . Ἄρ’ οὖν ἐπειδήπερ ἀπολιπεῖν ἔμελλε τὴν οἰκείαν ἀρχὴν ἐθελοντὴς διανεύσας ἐπὶ τὸ προσκρούειν Θεῷ · ὄκνον εἰσδέχεσθαι , τὸν ἐπὶ τῇ ποιήσει φημὶ τῶν ἁγίων ἀγγέλων , τὸν τῶν ὅλων ἐδέησε Δημιουργὸν , καὶ τὴν οὕτω λαμπρὰν καὶ ἀξιάγαστον ἀποσείσασθαι κτίσιν . Εἶτα πῶς οὐκ ἂν ἠδικῆσθαι δόξειεν , εἰ μὴ παρήχθη πρὸς γένεσιν ἡ παρεστῶσά τε εἰς δεῦρο καὶ λειτουργοῦσα πληθὺς , καὶ Θεῷ τῷ τεκτηναμένῳ τηροῦσα τὸ γνήσιον , καὶ τὸ εἰς λήθην ἐλθεῖν τῆς ἰδίας ἀρχῆς οὐκ ἀνεχομένη παθεῖν ; Τί γὰρ , εἰπέ μοι , τὸ σφόδρα λυποῦν , εἰ διημαρτήκασί τινες ἐξ ὑπεροψίας τοῦ εὖ εἶναι τυχόν ; Ἀλλ’ οἵγε τούτων ἀμείνους , ἑστᾶσι μετὰ Θεοῦ , καὶ τῆς ἡμερότητος αὐτοῦ πλουσίως ἀναπιμπλάμενοι , μακραῖς καὶ ἀκαταλήκτοις δοξολογίαις καταγεραίρουσι . Καὶ περὶ αὐτῶν , οἶμαί που , φησὶν ὁ μακάριος Δαβίδ · Μακάριοι πάντες οἱ κατοικοῦντες ἐν τῷ οἴκῳ σου , εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων αἰνέσουσί σε . Ἔχοντος δὲ ὧδε τοῦ περὶ τούτων λόγου , φέρε καθέντες τὴν βάσανον καὶ ἐν τοῖς καθ’ ἡμᾶς αὐτοὺς , ἐκεῖνο διασκεψώμεθα .
Lemmas: γ . ἀλλά τίς δῆτα ; φημί εἄν , οἴομαι , τίς · εἰμί πρός τοσοῦτος μέλλω ἀθλιότης κατοίχομαι γίγνομαι ὁ ἄνθρωπος , πῶς οὐ ἀγαθός αὐτός παρά πολύς νοέω εἄν εἰκότως ὁ μή ὑπάρχω αὐτός ; λαμπρός δέ οὕτως καί ἀξιάγαστος ἀποτελέω ὁ οὐ εἰς μακράν εἰμί οἰκτρός καί ἐλεεινός , καί ἐν ἀράομαι καί δίκη . ἀγνοέω μέν οὖν ἥκιστος γε ὁ μέλλω θεός εἰμί κατά φύσις ὁ Δημιουργός . ἐπεί δέ εἰδοί ἐργάζομαι , πῶς οὐ ἀδικέω μᾶλλον ἢ γοῦν ὀνίνημι ἁλίσκομαι , εἴπερ εἰμί ἀγαθός ἀληθής ὁ εἰμί ἄθλιος ὁ μηδόλως ἔρχομαι εἰς γένεσις , κατά γε ὁ αὐτός ὁ σωτήρ φωνή , ὅς ἐπί ὁ προδότης λαλέω μαθητής · κηλόν εἰμί αὐτός , εἰμί οὐ γεννάω ὁ ἄνθρωπος ἐκεῖνος ; πρός δή ὁ τοιοῦτος φημί ἄν , ὅτι σφαλερός ἄγαν καί ὁ εἰς λῆξις ἥκω ἐμβροντησία ἐγγύς , μᾶλλον δέ εἴδομαι τε καί ἐπέκεινα πολύς , ὁ ὁ θεῖον σκέμμα ὡς οὐ ὀρθῶς γίγνομαι ἐπιτιμάω · καί ὁ ἄνω2 φύσις , ἢ ὁ πρέπω ἀλογέω τυγχάνω , ἢ γοῦν οἴομαι διαμαρτάνω ὁ χρήσιμος τε καί ἐν ἀγαθός ὡς ἐν γε ὁ κατά ἐγώ . πρέπω δέ εἄν μᾶλλον ἐν ὁ βουλή καί πρᾶγμα ὁ ἀμώμητος ἔχω ἀπονέμω αὐτός , παραιτέομαι ὁ φρονέω ὑπέρ ὁ δεῖ φρονέω , καί ὁ περίεργος ἐν οὗτος οὐ ἀνεπίπληκτος ἐάω . καί πρός γε δή οὗτος ἐκεῖνος , οἴομαι ποῦ , καταλογίζομαι χρή · πότερος ὁ ὁ εἰμί μετά ὁ εὕω εἰμί λαγχάνω , ἀγαθός δή ποῦ ὁ μή ἔρχομαι εἰς γένεσις , ἤγουν ὁ ὑπάρχω , καί ὁ ὁ Δημιουργός μεταλαγχάνω ἡμερότης · ἀλλά οὐ εἄν ἐνδοιάζω τις , καθάπερ ἐγώ . ὥσπερ γάρ ὁ εἰμί ἄθλιος , εἰμί παραφέρω εἰς γένεσις , ὁ μή οὗτος τυγχάνω νοέω εἄν εἰκότως ἀμείνων τε καί αἱρετός · κατά ὁ αὐτός , οἴομαι , τρόπος καί ὁ ὡς ἥκιστος διακεισομενω χρῆμα καλός τε καί ἀξιόληπτος ὁ ἐν ὑπάρχω γίγνομαι καί ζάω . τις οὖν , εἶπον ἐγώ ; χρή γάρ ἐγώ φημί ὁ ἐπί ὅδε λόγος ἀναβιβάζω πρός ἐγώ καί εἰς ὁ πολύς λίαν ὁ κατά ἐγώ ἐπέκεινα · φημί δέ δή πάλιν ὁ μακάριος ἄγγελος . ποιέω δέ δή παρά Θεός , καί ὁ ἐκ οὐ εἰμί ἔχω εἰς ὁ εἰμί πάροδος Ἄγγελος τε καί ἀρχάγγελος , Θρόνοι τε καί Ἐξουσία , Δύναμις καί Ἀρχή , καί αὐτός δέ πρός οὗτος ὁ ἀνώτατος Σεραφείμ . τελέω δέ καί αὐτός ἐν ὁ γίγνομαι ὁ δράκων ὁ ἀποστάτης , καί ὁ σύν αὐτός δύναμις ὁ πονηρός , καί εἰμί ὁμοῦ ὁ ἄλλος ἅγιος καί λογικός κτίσμα , ὁ ἄνω πληρόω μονή , διαπρέπω ἐν δόξα , καί ὁ κατά ἐγώ πολύς δή λίαν ἐν ἀγαθός , καί ἀσύγκριτος ἔχω ὁ ὑπεροχή . καί γοῦν εἴρω2 ποῦ παρά Θεός · μετά ὁ χερουβίν τίθημι σύ . ἀλλά ἐρείδω μέν ἔχω ὁ δόξα ὁ ἅγιος χερουβίν , καί σῴζω βεβαίως ὁ οἰκεῖος ἀρχή . καί χίλιοι τε χιλιάς λειτουργέω Θεός , καί μυρίος μυριάς παρίστημι αὐτός . κατολισθάνω δέ μετά ἕτερος ὁ Σατανᾶς , καί ὁ οἰκεῖος δόξα στερέω . ἄρα οὖν ἐπεί ἀπολείπω μέλλω ὁ οἰκεῖος ἀρχή ἐθελοντής διανεύω ἐπί ὁ προσκρούω Θεός · ὄκνος εἰσδέχομαι , ὁ ἐπί ὁ ποιέω φημί ὁ ἅγιος ἄγγελος , ὁ ὁ ὅλος δήω Δημιουργός , καί ὁ οὗτος λαμπρός καί ἀξιάγαστος ἀποσείω κτίσις . εἶτα πῶς οὐ εἄν ἀδικέω δοκέω , εἰμί μή παράγω πρός γένεσις ὁ παρίστημι τε εἰς δεῦρο καί λειτουργέω πληθύς , καί Θεός ὁ τεκταίνομαι τηρέω ὁ γνήσιος , καί ὁ εἰς λήθη ἔρχομαι ὁ ἴδιος ἀρχή οὐ ἀνέχω πάσχω ; τις γάρ , εἶπον ἐγώ , ὁ σφόδρα λυπέω , εἰμί διαμαρτάνω τις ἐκ ὑπεροψία ὁ εὕω εἰμί τυγχάνω ; ἀλλά ὅσγε οὗτος ἀγαθός , ἵστημι μετά Θεός , καί ὁ ἡμερότης αὐτός πλούσιος ἀναπίμπλημι , μακρός καί ἀκατάληκτος δοξολογία καταγεραίρω . καί περί αὐτός , οἴομαι ποῦ , φημί ὁ μακάριος Δαβίδ · Μακάριος πᾶς ὁ κατοικέω ἐν ὁ οἶκος σύ , εἰς ὁ αἰών ὁ αἰών αἰνέω σύ . ἔχω δέ ὧδε ὁ περί οὗτος λόγος , φέρω καθίημι ὁ βάσανος καί ἐν ὁ κατά ἐγώ αὐτός , ἐκεῖνος διασκέπτομαι .