cyrillus-theology.glaphyra-in-pentateuchum Ex.2.1.1
α . Ὅτι οὖν ἐν Χριστῷ δὴ καὶ μόνῳ τὸ τοῦ θανάτου διαδιδράσκομεν κράτος , καὶ ὡς ὁ σοφὸς ἡμῖν διαγέγραφε μαθητὴς , Οὐκ ἔστιν ὄνομα ὑπὸ τὸν οὐρανὸν τὸ δεδομένον ἀνθρώποις , ἐν ᾦ δεῖ σωθῆναι ἡμᾶς , ἀναμάθοι τις ἂν καὶ καθ’ ἑτέρους πολλοὺς , εἴπερ ἕλοιτο , τρόπους . Μυρίαι γὰρ ὅσαι παρά γε τῇ θεοπνεύστῳ Γραφῇ λαμπραὶ καὶ διαφανεῖς εἰκόνες , τὴν τοῦ μυστηρίου δύναμιν ἀπαστράπτουσι . Φέρε δὴ οὖν τὰ εἰς τοῦτο χρήσιμα συναγείροντες , καὶ διὰ τῶν ἐφεξῆς δεικνύωμεν . Παρῆλθον μὲν εἰς μέσον Μωσῆς τε καὶ Ἀαρών · ἀφικόμενοι δὲ πρὸς Φαραὼ διαῤῥήδην ἔφασκον · Τάδε λέγει Κύριος ὁ Θεὸς Ἰσραήλ · Ἐξαπόστειλον τὸν λαόν μου , ἵνα μοι ἑορτάσωσιν ἐν τῇ ἐρήμῳ . Καὶ εἶπε Φαραὼ , Καὶ τίς ἐστιν οὗ εἰσακούσομαι τῆς φωνῆς αὐτοῦ , ὥστε ἐξαποστεῖλαι τοὺς υἱοὺς Ἰσραήλ ; Οὐκ οἶδα τὸν Κύριον , καὶ τὸν Ἰσραὴλ οὐκ ἐξαποστελῶ . Καὶ λέγουσιν αὐτῷ · Ὁ Θεὸς τῶν Ἑβραίων προσκέκληται ἡμᾶς . Πορευσόμεθα οὖν ὁδὸν ἡμερῶν τριῶν , ὅπως θύσωμεν τῷ Θεῷ ἡμῶν , μή ποτε συναντήσοι ἡμῖν θάνατος , ἢ φόνος . Καὶ εἶπεν αὐτοῖς ὁ βασιλεὺς Αἰγύπτου · Διὰ τί , Μωσῆ καὶ Ἀαρὼν , διαστρέφετε τὸν λαόν μου ἀπὸ τῶν ἔργων ; Ἀπέλθετε ἕκαστος ὑμῶν εἰς τὰ ἔργα αὐτοῦ . Διαβολικῆς γὰρ ὢν ἔμπλεως ἀπονοίας ὁ ἀπόπληκτος Φαραὼ , τίς ὁ Ἑβραίων Θεὸς οὐκ εἰδέναι φησίν . Ἐπειδὴ δὲ συχναῖς καὶ ἀφορήτοις πληγαῖς κατῃκίζετο , καὶ διώλετο κατὰ βραχὺ τῶν Αἰγυπτίων ἡ χώρα , τοῦτο μὲν εἰς αἷμα μεταστοιχειουμένων αὐτοῖς τῶν ὑδάτων , ἀκρίδος τε καὶ χαλάζης ἐπενηνεγμένης τῇ γῇ , σκνιπῶν , καὶ βατράχων κινουμένων , καὶ μέν τοι καὶ τριημέρου καταχεομένου σκότους , ἀνήσειν μὲν μόλις , οὐχ ἑκὼν ἐπηγγέλλετο , ἦν δὲ ἀτεράμων , καὶ μετὰ τοῦτο πάλιν δεινὸς καὶ ἀπεσκληκὼς , καὶ δυσμετακόμιστος κομιδῇ πρὸς τὸ ἑλέσθαι , φημὶ , τῆς οὕτω μακρᾶς δουλείας ἀπαλλάξαι τὸν Ἰσραήλ . Εἶτα Θεὸς ἐσκέπτετο τοῖς τῶν Αἰγυπτίων πρωτοτόκοις ἐπαφεῖναι τὸν ὀλοθρευτήν . Ἐπειδὴ δὲ ἦν ἀναγκαῖον μὴ τοῖς ἀνοσίοις γένεσι συναπολέσθαι τοὺς ἐξειλεγμένους , ἀγάπῃ τῇ διὰ τοὺς πατέρας , τὸν ἐπὶ τοῦ Πάσχα νόμον διετύπου Θεός · καὶ τὸ τοῦ Χριστοῦ μυστήριον προαποπεραίνεσθαι τῆς ὀργῆς μάλα προστέταχε . Δι’ οὗ πάλιν παρέσται νοεῖν , ὡς ἔστιν ἀμήχανον διὰ Μωσέως ἢ νόμου καταργεῖσθαι θάνατον . Ἐξίστησι δὲ τὸν ὀλοθρευτὴν τὸ τίμιον αἷμα τοῦ Χριστοῦ , καὶ ἀπαλλάττει φθορᾶς τοὺς ἡγιασμένους . Ζωὴ γάρ ἐστιν ἐκ ζωῆς , καὶ Θεὸς τῶν ὅλων , ὡς Θεὸς ἐκ Θεοῦ . Ἔφη τοίνυν ὧδε τὸ Γράμμα τὸ ἱερόν · Καὶ εἶπε Κύριος πρὸς Μωσῆν καὶ Ἀαρὼν ἐν γῇ Αἰγύπτου , λέγων · Ὁ μὴν οὗτος ὑμῖν ἀρχὴ μηνῶν , πρῶτος ὑμῖν ἐστιν ἐν τοῖς μησὶ τοῦ ἐνιαυτοῦ . Λάλησον πρὸς πᾶσαν συναγωγὴν υἱῶν Ἰσραὴλ , λέγων ; Τῇ δεκάτῃ τοῦ μηνὸς τούτου λαβέτωσαν ἕκαστος πρόβατον κατ’ οἴκους πατριῶν , πρόβατον κατ’ οἰκίαν . Ἐὰν δὲ ὀλιγοστοὶ ὦσιν οἱ ἐν τῇ οἰκίᾳ , ὡς μὴ ἱκανοὺς εἶναι εἰς πρόβατον , λήψεται μεθ’ ἑαυτοῦ τὸν γείτονα τὸν πλησίον αὐτοῦ . Εἶτα χρῆναι λαβεῖν ὁρισάμενος , ἐπιδιατάττει πάλιν ὁποῖον δὴ εἶναι προσήκει τὸ θῦμα , ὁπηνίκα τε καὶ ὅπως ἱερουργεῖσθαι δεήσει . Τέλειον γὰρ , φησὶν , ἄμωμον , ἐνιαύσιον ἔσται ὑμῖν , ἀπὸ τῶν ἀμνῶν καὶ ἀπὸ τῶν ἐρίφων λήψεσθε , καὶ ἔσται ὑμῖν διατετηρημένον ἕως τεσσαρεσκαιδεκάτης τοῦ μηνὸς τούτου . Καὶ σφάξουσιν αὐτὸ πᾶν τὸ πλῆθος συναγωγῆς υἱῶν Ἰσραὴλ πρὸς ἑσπέραν · καὶ λήψονται ἀπὸ τοῦ αἵματος , καὶ θήσουσιν ἐπὶ τῶν δύο σταθμῶν , καὶ ἐπὶ τὴν φλιὰν ἐν τοῖς οἴκοις ἐν οἷς φάγωσιν αὐτὰ ἐν αὐτοῖς . Καὶ φάγονται τὰ κρέα ἐν τῇ νυκτὶ ταύτῃ ὀπτὰ πυρὶ , καὶ ἄζυμα ἐπὶ πικρίδων ἔδονται . Οὐκ ἔδεσθε ἀπ’ αὐτῶν ὠμὸν , οὐδὲ ἑψημένον ἐν ὕδατι , ἀλλ’ ὀπτὰ πυρὶ , κεφαλὴν σὺν τοῖς ποσὶ , καὶ τοῖς ἐνδοσθίοις . Οὐκ ἀπολείψετε ἀπ’ αὐτοῦ εἰς τὸ πρωῒ , καὶ ὀστοῦν οὐ συντρίψετε ἀπ’ αὐτοῦ . Τὸ δὲ καταλειπόμενα ἀπ’ αὐτοῦ ἕως πρωῒ , κατακαύσετε πυρί . Ἐπάγει δὲ τούτοις ὁ νομοθέτης τὰ ἐφεξῆς , ὁποῖόν τε εἶναι πρέπει τῶν δαιτυμόνων τὸ σχῆμα διδάσκων , καὶ τίνα τρόπον ἐξηρτισμένους τῆς ἱερωτάτης ἅπτεσθαι κοινῆς ἀκόλουθον αὐτούς . Οὕτω γὰρ φάγεσθε αὐτὸ , φησί · Ἔστωσαν ὑμῶν αἱ ὀσφύες περιεζωσμέναι , καὶ τὰ ὑποδήματα ἐν τοῖς ποσὶν ὑμῶν , καὶ αἱ βακτηρίαι ἐν ταῖς χερσὶν ὑμῶν · καὶ ἔδεσθε αὐτὸ μετὰ σπουδῆς . Πάσχα γάρ ἐστι Κυρίου . Ὠφελήσει δὲ αὐτοὺς , καὶ κατὰ τίνα τρόπον ἡ τοῦ προβάτου σφαγὴ , καλῶς δὲ λίαν ἀπογυμνῶν · Καὶ διελεύσομαι ἐν γῇ Αἰγύπτου , καὶ πατάξω πᾶν πρωτότοκον ἀπὸ ἀνθρώπου ἕως κτήνους , ἐν πᾶσι τοῖς θεοῖς τῶν Αἰγυπτίων ποιήσω τὴν ἐκδίκησιν · ἐγὼ Κύριος . Καὶ ἔσται ὑμῖν ἐν σημείῳ τὸ αἷμα ἐπὶ τῶν οἰκιῶν ὑμῶν , ἐν αἷς ὑμεῖς ἔσεσθε ἐκεῖ . Καὶ ὄψομαι τὸ αἷμα , καὶ σκεπάσω ὑμᾶς , καὶ οὐκ ἔσται ἐν ὑμῖν πληγὴ τοῦ ἐκτριβῆναι , ὅταν παίω ἐν γῇ Αἰγύπτου . Εἶτα πάλιν μεθ’ ἕτερα · Ἑπτὰ ἡμέρας ἔδεσθε ἄζυμα , φησὶν , ἀπὸ δὲ τῆς πρώτης , ἀφανιεῖτε ζύμην ἐκ τῶν οἰκιῶν ὑμῶν . Καὶ τὴν τοῦ παραβαίνοντος τιμωρίαν ὁρισάμενος , ἐπιλέγει πάλιν · Καὶ ἡ ἡμέρα ἡ πρώτη κεκλήσεται ἁγία , καὶ ἡμέρα ἡ ἑβδόμη , κλητὴ ἀγία ἔσται ὑμῖν . Τὸ μὲν δὴ θεῖον λόγιον οὕτως ἔχει · διελθόντες δὲ πάλιν ἀνὰ μέρος αὐτὸ , τὸν ἑκάστῳ πρέποντα νοῦν ἐφαρμόσαι πειράσομαι leg , πειρασόμεθα , τὴν ἐκ τῶν σημαινομένων δύναμιν πολυτρόπως εἰς αὐτὸν ἀναφέροντες τὸν Χριστόν .
Lemmas: ὅς . ὅτι2 οὖν ἐν Χριστός δή καί μόνος ὁ ὁ θάνατος διαδιδράσκω κράτος , καί ὡς ὁ σοφός ἐγώ διαγράφω μαθητής , οὐ εἰμί ὄνομα ὑπό ὁ οὐρανός ὁ δίδωμι ἄνθρωπος , ἐν οἶς δεῖ σῴζω ἐγώ , ἀναμανθάνω τις εἄν καί κατά ἕτερος πολύς , εἴπερ αἱρέω , τρόπος . μυρίος γάρ ὅσος παρά γε ὁ θεόπνευστος γραφή λαμπρός καί διαφανής εἰκών , ὁ ὁ μυστήριον δύναμις ἀπαστράπτω . φέρω δή οὖν ὁ εἰς οὗτος χρήσιμος συναγείρω , καί διά ὁ ἐφεξῆς δείκνυμι . παρέρχομαι μέν εἰς μέσος Μωσῆς τε καί Ἀαρών · ἀφικνέομαι δέ πρός Φαραώ διαρρήδην φάσκω · ὅδε λέγω Κύριος ὁ θεός Ἰσραήλ · ἐξαποστέλλω ὁ λαός ἐγώ , ἵνα ἐγώ ἑορτάζω ἐν ὁ ἐρῆμος . καί εἶπον Φαραώ , καί τίς εἰμί ὅς εἰσακούω ὁ φωνή αὐτός , ὥστε ἐξαποστέλλω ὁ υἱός Ἰσραήλ ; οὐ οἶδα ὁ κύριος , καί ὁ Ἰσραήλ οὐ ἐξαποστέλλω . καί λέγω αὐτός · ὁ θεός ὁ Ἑβραῖος προσκαλέω ἐγώ . πορεύω οὖν ὁδός ἡμέρα τρεῖς , ὅπως θύω ὁ Θεός ἐγώ , μή ποτός συναντάω ἐγώ θάνατος , ἢ φόνος . καί εἶπον αὐτός ὁ βασιλεύς Αἴγυπτος · Ζεύς τίς , Μωσῆς καί Ἀαρών , διαστρέφω ὁ λαός ἐγώ ἀπό ὁ ἔργον ; ἀπέρχομαι ἕκαστος σύ εἰς ὁ ἔργον αὐτός . διαβολικός γάρ εἰμί ἔμπλεος ἀπόνοια ὁ ἀπόπληκτος Φαραώ , τίς ὁ Ἑβραῖος θεός οὐ οἶδα φημί . ἐπεί δέ συχνός καί ἀφόρητος πληγή καταικίζω , καί διόλλυμι κατά βραχύς ὁ Αἰγύπτιος ὁ χώρα , οὗτος μέν εἰς αἷμα μεταστοιχειόω αὐτός ὁ ὕδωρ , ἀκρίς τε καί χάλαζα ἐπιφέρω ὁ γῆ , σκνιπός , καί βάτραχος κινέω , καί μέν ὅς καί τριήμερος κατηχέω σκότος , ἀνίημι μέν μόλις , οὐ ἑκών ἐπαγγέλλω , εἰμί δέ ἀτεράμων , καί μετά οὗτος πάλιν δεινός καί ἀποσκλῆναι , καί δυσμετακόμιστος κομιδή πρός ὁ αἱρέω , φημί , ὁ οὗτος μακρός δουλεία ἀπαλλάσσω ὁ Ἰσραήλ . εἶτα θεός σκέπτομαι ὁ ὁ Αἰγύπτιος πρωτοτόκος ἐπαφίημι ὁ ὀλοθρευτής . ἐπεί δέ εἰμί ἀναγκαῖος μή ὁ ἀνόσιος γένεσις συναπόλλυμι ὁ ἐκλέγω , ἀγάπη ὁ διά ὁ πατήρ , ὁ ἐπί ὁ Πάσχα νόμος διατυπόω Θεός · καί ὁ ὁ Χριστός μυστήριον προαποπεραίνω ὁ ὀργή μάλα προστάσσω . διά ὅς πάλιν πάρειμι νοέω , ὡς εἰμί ἀμήχανος διά Μωσῆς ἢ νόμος καταργέω θάνατος . ἐξίστημι δέ ὁ ὀλοθρευτής ὁ τίμιος αἷμα ὁ Χριστός , καί ἀπαλλάσσω φθορά ὁ ἁγίζω . Ζωή γάρ εἰμί ἐκ ζωή , καί θεός ὁ ὅλος , ὡς θεός ἐκ Θεός . φημί τοίνυν ὧδε ὁ Γράμμα ὁ ἱερός · καί εἶπον Κύριος πρός Μωσῆς καί Ἀαρών ἐν γῆ Αἴγυπτος , λέγω · ὁ μήv οὗτος σύ ἀρχή μείς , πρῶτος σύ εἰμί ἐν ὁ μείς ὁ ἐνιαυτός . λαλέω πρός πᾶς συναγωγή υἱός Ἰσραήλ , λέγω ; ὁ δέκατος ὁ μείς οὗτος λαμβάνω ἕκαστος πρόβατον κατά οἶκος πατριά , πρόβατον κατά οἰκίον . ἐάν δέ ὀλιγοστός εἰμί ὁ ἐν ὁ οἰκίον , ὡς μή ἱκανός εἰμί εἰς πρόβατον , λαμβάνω μετά ἑαυτοῦ ὁ γείτων ὁ πλησίος αὐτός . εἶτα χρή λαμβάνω ὁρίζω , ἐπιδιατάσσομαι πάλιν ὁποῖος δή εἰμί προσήκω ὁ θῦμα , ὁπηνίκα τε καί ὅπως ἱερουργέω δήω . Τέλειος γάρ , φημί , ἄμωμον , ἐνιαύσιος εἰμί σύ , ἀπό ὁ ἀμνός καί ἀπό ὁ ἔριφος λαμβάνω , καί εἰμί σύ διατηρέω ἠώς τεσσαρεσκαιδέκατος ὁ μείς οὗτος . καί σφάζω αὐτός πᾶς ὁ πλῆθος συναγωγή υἱός Ἰσραήλ πρός ἑσπέρα · καί λαμβάνω ἀπό ὁ αἷμα , καί τίθημι ἐπί ὁ δύο σταθμός , καί ἐπί ὁ φλιά ἐν ὁ οἶκος ἐν ὅς ἐσθίω αὐτός ἐν αὐτός . καί ἐσθίω ὁ κρέας ἐν ὁ νύξ οὗτος ὀπτός πῦρ , καί ἄζυμος ἐπί πικρίς ἐσθίω . οὐ ἐσθίω ἀπό αὐτός ὠμός , οὐδέ ἕψω ἐν ὕδωρ , ἀλλά ὀπτός πῦρ , κεφαλή σύν ὁ πούς , καί ὁ ἐνδόσθια . οὐ ἀπολείπω ἀπό αὐτός εἰς ὁ πρωΐ , καί ὀστέον οὖον συντρίβω ἀπό αὐτός . ὁ δέ καταλείπω ἀπό αὐτός ἠώς πρωΐ , κατακαίω πῦρ . ἐπάγω δέ οὗτος ὁ νομοθέτης ὁ ἐφεξῆς , ὁποῖος τε εἰμί πρέπω ὁ δαιτυμών ὁ σχῆμα διδάσκω , καί τίς τρόπος ἐξαρτίζω ὁ ἱερός ἅπτω κοινός ἀκόλουθος αὐτός . οὕτως γάρ ἐσθίω αὐτός , φημί · εἰμί σύ ὁ ὀσφῦς περιζώννυμι , καί ὁ ὑπόδημα ἐν ὁ πούς σύ , καί ὁ βακτηρία ἐν ὁ χείρ σύ · καί ἐσθίω αὐτός μετά σπουδή . Πάσχα γάρ εἰμί κύριος . ὠφελέω δέ αὐτός , καί κατά τίς τρόπος ὁ ὁ πρόβατον σφαγή , καλῶς δέ λίαν ἀπογυμνόω · καί διέρχομαι ἐν γῆ Αἴγυπτος , καί πατάσσω πᾶς πρωτότοκος ἀπό ἄνθρωπος ἠώς κτῆνος , ἐν πᾶς ὁ θεός ὁ Αἰγύπτιος ποιέω ὁ ἐκδίκησις · ἐγώ Κύριος . καί εἰμί σύ ἐν σημεῖον ὁ αἷμα ἐπί ὁ οἰκίον σύ , ἐν ὅς σύ εἰμί ἐκεῖ . καί ὁράω ὁ αἷμα , καί σκεπάζω σύ , καί οὐ εἰμί ἐν σύ πληγή ὁ ἐκτρίβω , ὅταν παίω ἐν γῆ Αἴγυπτος . εἶτα πάλιν μετά ἕτερος · ἑπτά ἡμέρα ἐσθίω ἄζυμος , φημί , ἀπό δέ ὁ πρῶτος , ἀφανίζω ζύμη ἐκ ὁ οἰκίον σύ . καί ὁ ὁ παραβαίνω τιμωρία ὁρίζω , ἐπιλέγω πάλιν · καί ὁ ἡμέρα ὁ πρῶτος καλέω ἅγιος , καί ἡμέρα ὁ ἕβδομος , κλητός ἅγιος εἰμί σύ . ὁ μέν δή θέω λόγιος οὕτως ἔχω · διέρχομαι δέ πάλιν ἀνά μέρος αὐτός , ὁ ἕκαστος πρέπω νόος ἐφαρμόζω πειράζω leg , πειράζω , ὁ ἐκ ὁ σημαίνω δύναμις πολύτροπος εἰς αὐτός ἀναφέρω ὁ Χριστός .