cyrillus-theology.glaphyra-in-pentateuchum Lev.1.5.3
γ . Τί οὖν ἄρα τὸ δρώμενον ἦν ; Δύο μὲν γὰρ παρεκομίζοντο χίμαροι καλοί τε καὶ ἰσομεγέθεις ἀλλήλοις , ἄμφω τε ἰσήλικες , ὁμόχροοί τε καὶ κατ’ οὐδένα τρόπον παθόντες τὴν ἐμπηρίαν · κλῆροι δὲ λοιπὸν ἐγράφοντο δύο , τὰ τῶν χιμάρων ὀνόματα , κατά γε τὸ τῷ νομοθέτῃ δοκοῦν εὖ μάλα κατασημαίνοντες . Εἷς μὲν γὰρ ὠνομάζετο Κύριος · ἕτερος δὲ Ἀποπομπαῖος . Ὡς οὖν , τῶν τράγων ὠνομασμένων , τοῦ μὲν ἑνὸς , Κυρίου , τοῦ δὲ ἑτέρου , Ἀποπομπαίου · διά τοι τὸ ἀποπέμπεσθαι · τοὔνομα γὰρ ἐντεῦθεν αὐτῷ , δαίμονα δὲ οὐχὶ τὸν Ἀποπομπαῖον , αὐτὸ δὲ τὸ ζῶον νοήσομεν εἰρῆσθαι . Καὶ ὁ μὲν Κύριος , τοῦτο γὰρ τῶν χιμάρων ἑνὶ ἦν ὄνομα , ὡς ἔφην , ἰσοπρεπῶς ἐσφάζετο . Ἡγίαζε δὲ τῷ αἵματι τὴν ἐσωτάτην σκηνὴν , καὶ μὴν καὶ αὐτὸ τὸ ἔξω τε καὶ τῶν καρπωμάτων θυσιαστήριον , ἐφ’ ᾧ καὶ τὰς κατὰ νόμον ἐτέλουν θυσίας . Ὅ γε μὴν ἕτερος , τουτέστιν , ὁ Ἀποπομπαῖος , εἰς τὴν ἄβατον ἐξεπέμπετο , κατηγορευκότος ἐπ’ αὐτῷ τοῦ Ἀαρὼν τὰς ἁμαρτίας τῶν υἱῶν Ἰσραήλ . Σημαίνεται δὲ δι’ ἀμφοῖν ὁ Χριστός · ἀποθανὼν μὲν , ὡς ἄνθρωπος , καὶ τεθυμένος ὑπὲρ ἡμῶν , ὡς ἐν εἴδει τράγου . Ἐσφάζετο γὰρ εἰς ἄφεσιν ἁμαρτιῶν ὁ χίμαρος , ἁγιάζων δὲ τὴν Ἐκκλησίαν , ὡς ἐν τύπῳ νοουμένην τῆς ἐσωτάτης σκηνῆς · καὶ μὴν καὶ αὐτοὺς τοὺς ἐν νόμῳ . Ἡγιάζετο γὰρ , ὡς ἔφην , τῷ αἵματι τοῦ χιμάρου καὶ αὐτὸ τὸ κατὰ νόμον θυσιαστήριον . Χωρὶς δὲ πάσης ἀντιλογίας , τὸ ἔλαττον ὑπὸ τοῦ κρείττονος εὐλογεῖται . Οὐκοῦν ἐν νόμῳ τὸ τέλειον , οὐδ’ ἂν ἔχῃ τὸ ἁγιάζειν δύνασθαί τινας ἡ κατὰ νόμον λατρεία . Δεῖται γὰρ ἀναγκαίως ὡς τελειοῦν ἰσχύοντος , τοῦ Χριστοῦ , καὶ ἁγιάζοντος τῷ ἰδίῳ αἵματι τοὺς τὴν νομικὴν λατρείαν ἐπιτηδεύοντας . Τοιγάρτοι καὶ ὁ θεσπέσιος Παῦλος περὶ ἑαυτοῦ τε καὶ τῶν ἐκ περιτομῆς κεκλημένων , οὕτω πού φησιν · Εἰδότες δὲ ὅτι οὐ δικαιοῦται ἄνθρωπος ἐξ ἔργων νόμου , εἰ μὴ διὰ πίστεως Ἰησοῦ Χριστοῦ . Καὶ ἡμεῖς εἰς Ἰησοῦν Χριστὸν ἐπιστεύσαμεν , ἵν’ ἔχοιμεν δηλονότι τὴν παρ’ αὐτοῦ δικαίωσιν . Οὐκοῦν τέθυται μὲν ὑπὲρ τῶν ἁμαρτιῶν ἡμῶν , κατὰ τὰς Γραφάς · ἀνεβίω δὲ αὖ , καὶ εἰς τὴν ἀνθρώποις ἄβατον ἀπεδήμησεν χώραν , τουτέστι , τὸν οὐρανὸν , ἀποβαστάζων ὥσπερ τὰς ἁμαρτίας ἡμῶν . Αὐτὸς γὰρ , πού φησιν , τὰς ἁμαρτίας ἡμῶν αἴρει , καὶ περὶ ἡμῶν ὀδυνᾶται . Τοῦτο , οἶμαι , ἔστιν ὁ Ἀποπομπαῖος . Ἀπεπέμπετο μὲν γὰρ , ὥσπερ ἐκ τῶν καθ’ ἡμᾶς εἰς τὴν ἄνω πόλιν , νῦν ἐμφανισθῆναι τῷ προσώπῳ τοῦ Θεοῦ ὑπὲρ ὑμῶν . Καὶ πρὸς τοῦτο ἡμᾶς ἐμπεδοῖ γράφων ὁ μακάριος Ἰωάννης · Τεκνία , ταῦτα γράφω ὑμῖν , ἵνα μὴ ἁμάρτητε . Καὶ ἐὰν δέ τις ἁμάρτῃ , παράκλητον ἔχομεν πρὸς τὸν Πατέρα , Ἰησοῦν Χριστὸν δίκαιον . Καὶ αὐτὸς ἱλασμός ἐστι περὶ τῶν ἁμαρτιῶν ἡμῶν , οὐ περὶ τῶν ἡμετέρων δὲ μόνον , ἀλλὰ καὶ περὶ τοῦ ὅλου κόσμου . Ἀρεστὸν οὖν , ὅτι διεσμήγμεθα μὲν ἐν Χριστῷ , καὶ τῷ μώλωπι αὐτοῦ ἡμεῖς ἰάθημεν . Αὐτὸς δέ ἐστι παράκλητος ὑπὲρ ἡμῶν , καὶ εἰς τὴν ἀνθρώποις ἄβατον ἀναπεφοίτηκε χώραν , ἧς ἂν εἴη τύπος ἡ ἔρημος . Πρόδρομος γὰρ ὑπὲρ ἡμῶν εἰσῆλθεν εἰς τὸν κόσμον , καὶ αὐτὸς ἡμῖν ἐνεκαίνισε τὴν ὁδὸν , πρόσφατον καὶ ζῶσαν , καὶ εἰσερχομένην εἰς τὸ ἐσώτερον τοῦ καταπετάσματος . Ἀποπομπαῖος ἄρα Χριστὸς , ὡς ἐν εἴδει τράγου φέρων ἡμῶν τὰς ἁμαρτίας . Χίμαρος γὰρ , ὡς ἔφην , ὑπὲρ ἁμαρτιῶν ἐσφάζετο . Ἡ δὲ τῶν χιμάρων εἰς τὸ πᾶν ὁτιοῦν ἰσότης τε καὶ ὁμοίωσις τὸν αὐτὸν ὄντα παρέδειξεν αἰνιγματωδῶς . Ἐπειδὰν γὰρ οὐκ ἦν τὸν σφαγέντα χίμαρον ἀναβιῶναι πάλιν , ἔδοξε γὰρ τερατοποιΐα τις εἶναι τὸ χρῆμα , καὶ ἕτερον οὐδέν . Ἀφιλόκομπον δὲ τὸ Θεῖον ἀεὶ , καίτοι πάντα παραδόξως ἐνεργεῖν ἰσχύον . Ταύτῃτοι καὶ οἰκονομικῶς δύο παρελαμβάνοντο , τὴν πρὸς ἀλλήλους ἐμφέρειαν ἰσοπαλῆ τε καὶ ἀνεπίληπτον ἔχοντες . Καθάπερ ἀμέλει καὶ ἐπὶ καθαρισμοῦ τοῦ λεπροῦ , δύο πάλιν ὀρνίθια παρακομίζεσθαι δεῖν κεχρησμῴδηκεν ὁ νομοθέτης · ὧν τὸ μὲν ἐσφάζετο , θάτερον δὲ ἀνεῖται κατὰ τὴν ἔρημον . Διὰ μυρίων γὰρ ὅσων ἡμᾶς ἐναργεστάτων παραδειγμάτων ἐκπεπαίδευκεν ὁ νόμος τοῦ Χριστοῦ μυστήριον · δι’ οὗ καὶ μεθ’ οὗ τῷ Θεῷ καὶ Πατρὶ ἡ δόξα καὶ τὸ κράτος σὺν ἁγίῳ Πνεύματι , νῦν καὶ ἀεὶ , καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων . Ἀμήν .
Lemmas: γ . τις οὖν ἄρα ὁ δράω εἰμί ; δύο μέν γάρ παρακομίζω χίμαρος καλός τε καί ἰσομεγέθης ἀλλήλων , ἄμφω τε ἰσῆλιξ , ὁμοχροέω τε καί κατά οὐδείς τρόπος πάθος ὁ ἐμπηρία · κλῆρος δέ λοιπός γράφω δύο , ὁ ὁ χίμαρος ὄνομα , κατά γε ὁ ὁ νομοθέτης δοκέω εὕω μάλα κατασημαίνω . εἷς μέν γάρ ὀνομάζω Κύριος · ἕτερος δέ ἀποπομπαῖος . ὡς οὖν , ὁ τράγος ὀνομάζω , ὁ μέν εἷς , κύριος , ὁ δέ ἕτερος , ἀποπομπαῖος · διά ὅς ὁ ἀποπέμπω · ὄνομα γάρ ἐντεῦθεν αὐτός , δαίμων δέ οὐ ὁ ἀποπομπαῖος , αὐτός δέ ὁ ζῷον νοέω εἴρω . καί ὁ μέν Κύριος , οὗτος γάρ ὁ χίμαρος εἷς εἰμί ὄνομα , ὡς φημί , ἰσοπρεπῶς σφάζω . ἁγίζω δέ ὁ αἷμα ὁ ἐσώτατος σκηνή , καί μήv καί αὐτός ὁ ἔξω τε καί ὁ κάρπωμα θυσιαστήριον , ἐπί ὅς καί ὁ κατά νόμος τελέω θυσία . ὅς γε μήv ἕτερος , τουτέστιν , ὁ ἀποπομπαῖος , εἰς ὁ ἄβατος ἐκπέμπω , καταγορεύω ἐπί αὐτός ὁ Ἀαρών ὁ ἁμαρτία ὁ υἱός Ἰσραήλ . σημαίνω δέ διά ἄμφω ὁ Χριστός · ἀποθνήσκω μέν , ὡς ἄνθρωπος , καί θύω ὑπέρ ἐγώ , ὡς ἐν εἶδος τράγος . σφάζω γάρ εἰς ἄφεσις ἁμαρτία ὁ χίμαρος , ἁγίζω δέ ὁ ἐκκλησία , ὡς ἐν τύπος νοέω ὁ εσώτατος σκηνή · καί μήv καί αὐτός ὁ ἐν νόμος . ἁγίζω γάρ , ὡς φημί , ὁ αἷμα ὁ χίμαρος καί αὐτός ὁ κατά νόμος θυσιαστήριον . Χωρὶς δέ πᾶς ἀντιλογία , ὁ μικρός ὑπό ὁ ἀγαθός εὐλογέω . οὐκοῦν ἐν νόμος ὁ τέλειος , οὐδέ εἄν ἔχω ὁ ἁγίζω δύναμαι τις ὁ κατά νόμος λατρεία . δέομαι γάρ ἀναγκαῖος ὡς τελειόω ἰσχύω , ὁ Χριστός , καί ἁγίζω ὁ ἴδιος αἷμα ὁ ὁ νομικός λατρεία ἐπιτηδεύω . τοιγάρ καί ὁ θεσπέσιος Παῦλος περί ἑαυτοῦ τε καί ὁ ἐκ περιτομή καλέω , οὗτος πού φημί · οἶδα δέ ὅτι οὖον δικαιόω ἄνθρωπος ἐκ ἔργον νόμος , εἰμί μή διά πίστις Ἰησοῦς Χριστός . καί ἐγώ εἰς Ἰησοῦς Χριστός πιστεύω , ἵνα ἔχω δηλονότι ὁ παρά αὐτός δικαίωσις . οὐκοῦν θύω μέν ὑπέρ ὁ ἁμαρτία ἐγώ , κατά ὁ γραφή · ἀναβιόω δέ αὖος , καί εἰς ὁ ἄνθρωπος ἄβατος ἀποδημέω χώρα , τουτέστι , ὁ οὐρανός , ἀποβαστάζω ὥσπερ ὁ ἁμαρτία ἐγώ . αὐτός γάρ , πού φημί , ὁ ἁμαρτία ἐγώ ἀείρω , καί περί ἐγώ ὀδυνάω . οὗτος , οἴομαι , εἰμί ὁ ἀποπομπαῖος . ἀποπέμπω μέν γάρ , ὥσπερ ἐκ ὁ κατά ἐγώ εἰς ὁ ἄνω πόλις , νῦν ἐμφανίζω ὁ πρόσωπον ὁ Θεός ὑπέρ σύ . καί πρός οὗτος ἐγώ ἐμπεδόω γράφω ὁ μακάριος Ἰωάννης · τεκνίον , οὗτος γράφω σύ , ἵνα μή ἁμαρτάνω . καί ἐάν δέ τις ἁμαρτάνω , παράκλητος ἔχω πρός ὁ πατήρ , Ἰησοῦς Χριστός Δίκαιος . καί αὐτός ἱλασμός εἰμί περί ὁ ἁμαρτία ἐγώ , οὖον περί ὁ ἡμέτερος δέ μόνος , ἀλλά καί περί ὁ ὅλος κόσμος . ἀρεστός οὖν , ὅτι διασμήχω μέν ἐν Χριστός , καί ὁ μώλωψ αὐτός ἐγώ ἰάομαι . αὐτός δέ εἰμί παράκλητος ὑπέρ ἐγώ , καί εἰς ὁ ἄνθρωπος ἄβατος ἀναφοιτάω χώρα , ὅς εἄν εἰμί τύπος ὁ ἐρῆμος . Πρόδρομος γάρ ὑπέρ ἐγώ εἰσέρχομαι εἰς ὁ κόσμος , καί αὐτός ἐγώ ἐγκαινίζω ὁ ὁδός , πρόσφατος καί ζώννυμι , καί εἰσέρχομαι εἰς ὁ ἐσώτερος ὁ καταπέτασμα . ἀποπομπαῖος ἄρα Χριστός , ὡς ἐν εἶδος τράγος φέρω ἐγώ ὁ ἁμαρτία . Χίμαρος γάρ , ὡς φημί , ὑπέρ ἁμαρτία σφάζω . ὁ δέ ὁ χίμαρος εἰς ὁ πᾶς ὁστισοῦν Ἰσότης τε καί ὁμοίωσις ὁ αὐτός εἰμί παραδείκνυμι αἰνιγματωδῶς . ἐπειδάν γάρ οὐ εἰμί ὁ σφάζω χίμαρος ἀναβιόω πάλιν , δοκέω γάρ τερατοποιΐα τις εἰμί ὁ χρῆμα , καί ἕτερος οὐδείς . Ἀφιλοκόμπος δέ ὁ θεῖον ἀεί , καίτοι πᾶς παράδοξος ἐνεργέω ἰσχύω . Ταύτῃτοι καί οἰκονομικός δύο παραλαμβάνω , ὁ πρός ἀλλήλων ἐμφέρεια ἰσοπαλής τε καί ἀνεπίληπτος ἔχω . καθά ἀμελέω καί ἐπί καθαρισμός ὁ λεπρός , δύο πάλιν ὀρνίθιον παρακομίζω δήω χρησμῳδέω ὁ νομοθέτης · ὅς ὁ μέν σφάζω , ἕτερος δέ ἀνίημι κατά ὁ ἐρῆμος . Ζεύς μυρίος γάρ ὅσος ἐγώ ἐναργής παράδειγμα ἐκπαιδεύω ὁ νόμος ὁ Χριστός μυστήριον · διά ὅς καί μετά ὅς ὁ Θεός καί πατήρ ὁ δόξα καί ὁ κράτος σύν ἅγιος πνεῦμα , νῦν καί ἀεί , καί εἰς ὁ αἰών ὁ αἰών . ἀμήν .