cyrillus-theology.glaphyra-in-pentateuchum Lev.1.5.2
β . Ταῦτα μὲν οὖν ἐν τύποις τεθεσπισμένα κατὰ καιρὸν , ὧδέ τε ἔχει , καὶ δὴ καὶ ἐπράττετο . Ἐπειδὴ δὲ παρῴχηκεν ἡ σκιὰ , καὶ ὁ τῆς διορθώσεως ἐνέστη καιρὸς , φέρε δὴ , φέρε λεπταῖς καὶ ἀστειοτάτοις ἐννοίαις χρώμενοι , τὸν τοῦ νόμου σκοπὸν ἐπὶ τὸ τοῦ Χριστοῦ μυστήριον μεταπλάττωμεν . Εἰσῆλθε μὲν γὰρ εἰς τὰ Ἅγια τῶν ἁγίων ἐφ’ ἄπαξ ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστὸς , αἰωνίαν λύτρωσιν εὑράμενος . Πλὴν ἐν αἵματι διαθήκης αἰωνίου , καὶ οὐ δι’ αἵματος τράγων καὶ μόσχων , διὰ δὲ τοῦ ἰδίου αἵματος , ἀπαλείφων τὴν ἁμαρτίαν τοῦ κόσμου . Τέθυται γὰρ οὐχ ὑπέρ γε τῆς ἑαυτοῦ ποθεν , ἀλλ’ ὑπὲρ τῆς ἡμῶν σωτηρίας . Ἑψόμεθα δὴ οὖν καὶ αὐταῖς εὖ μάλα ταῖς τοῦ νόμου σκιαῖς , Ἦν μὲν καὶ σφόδρα εἰκὸς , μᾶλλον δὲ καὶ ἀναγκαῖον , τὸν θεσπέσιον Ἀαρὼν ὑπὲρ τῶν ἰδίων ἀγνοημάτων θυσίαν προσφέρειν . Οὐ γὰρ ἂν νοοῖτο γεγονὼς τοῦ πλημμελεῖν ἐν ἀμείνοσιν ἄνθρωπος ὤν . Χριστῷ δὲ οὐκέτι τὸ τοιοῦτον ἁρμόσει · πολλοῦ γε καὶ δεῖ . Καταπεπλούτηκεν γὰρ ἐν ἰδίᾳ φύσει τὸ ἀπλημμελὲς ὡς Θεός . Πλὴν ἐν αὐτῷ τε καὶ δι’ αὐτοῦ , καὶ αὐτῶν τῶν ἡγιασμένων ἡ κάθαρσις , ἱερέων τέ φημι , καὶ μὴν καὶ λαῶν . Θέα γὰρ ὅπως ὁ Ἀαρὼν τὴν ἐν Χριστῷ νοουμένην θυσίαν καὶ νοητὴν εὐοσμίαν ἐν τοῖς ὑπὲρ αὐτοῦ θύμασιν ὑποπλάττεται . Μόσχος γὰρ ἦν καὶ κριὸς εἰς ὁλοκαύτωσιν . Νοεῖται δὲ πάλιν ὡς ἕν γε τῷ μόσχῳ Χριστός . Ἀμφιλαφῆ γὰρ λίαν τὰ ὑπὲρ ἁγίων προσκομιζόμενα τῷ Θεῷ , καὶ πλούσιοι σφόδρα τῶν τοιούτων οἱ τρόποι . Ἱερὸν δὲ ζῶον , καὶ τῶν ἄλλων ἁπάντων τῶν εἰς θυσίαν ἐπιτηδείων , ὑπερκείμενον τὸ τοῦ μόσχου χρῆμα . Οὐκοῦν τῆς θυσίας τὸ τέλειον ὑπεμφήνοιεν ἂν ἡμῖν ὁ μόσχος . Κριὸς δὲ πάλιν εἰς ὁλοκαύτωσιν , γέγονε γὰρ εἰς ὀσμὴν εὐωδίας ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστὸς , τῷ Θεῷ καὶ Πατρί · τὸ οἱονεὶ βδελυρόν τε καὶ κάκοσμον τῆς ἁμαρτίας τοῦ κόσμου παραλύων ἐν ἑαυτῷ . Ἐπιτήρει δὲ ὅπως προστεταγμένος ὁ Ἀαρὼν τὴν εἰς τὰ Ἅγια τῶν ἁγίων εἰσβολὴν ποιεῖσθαι κατὰ καιροὺς , καὶ ἀποπεραίνειν εὖ μάλα τὰς ὑπέρ γε τῶν ἰδίων ἀγνοημάτων θυσίας , οὐκ ἐν τῷ τῆς ἀρχιερωσύνης σχήματι ὁρᾶται κατ’ ἐκεῖνο καιροῦ , ἀλλὰ χιτῶνά φησι λινοῦν ἡγιασμένον ἐνδύσεται , καὶ περισκελὲς λινοῦν ἔσται ἐπὶ τοῦ χρωτὸς αὐτοῦ , καὶ λινῆν ζώνην ζώσεται , καὶ κίδαριν λινῆν περιθήσεται · τὰ ἱμάτια ἅγιά ἐστιν , καὶ λούσεται ἐν ὕδατι πᾶν τὸ σῶμα αὐτοῦ . Ἀλλ’ ἧν ἅπασιν ἱερουργοῖς σύνηθές τε τοῦτο καὶ κατὰ νόμον τὸ σχῆμα . Τίς ἂν οὖν γένοιτο καὶ τούτων ἡμῖν ὁ λόγος πιθανὸς , ὡς οἶμαι , μᾶλλον δὲ καὶ ἀληθής ; Οὐ γὰρ ἦν ἀκόλουθον ὑπὲρ ἰδίων θύοντα πλημμελημάτων τὸν Ἀαρὼν , ἐν εἴδει φαίνεσθαι τοῦ Χριστοῦ , τοῦ μὴ εἰδότος τὴν ἁμαρτίαν . Στολισμὸς γὰρ ὁ μάλιστα πρέπων αὐτῷ , καὶ αὐτὸ τῆς ἀρχιερωσύνης τὸ σχῆμα , τῆς τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν βασιλείας τε ὁμοῦ καὶ ἱερωσύνης ἀνετύπου τὸ κάλλος . Ὅτι δέ ἐστιν ἀμήχανον εἰς τὰ Ἅγια τῶν ἁγίων εἰσελάσαι δύνασθαί τινας , καὶ εἰς τὴν σκηνὴν τὴν ἀληθινὴν , ἣν ἔπηξεν ὁ Κύριος καὶ οὐκ ἄνθρωπος , μὴ οὐχὶ τῷ τῆς παλιγγενεσίας ὕδατι προκαθηγνισμένους , ἐδήλου σαφῶς ὁ νόμος , ὕδατι προστάσσων ἀπολούσασθαι τὸν Ἀαρὼν , εἰ μέλλοι ποιεῖσθαι τὴν εἰς τὰ Ἅγια τῶν ἁγίων εἰσδρομήν . Ἄνθρακας δὲ δεῖν ἀπ’ αὐτοῦ λαμβάνειν τοῦ θυσιαστηρίου προστέταχεν εἴσω τε ἀποκομίζειν , τουτέστιν , ἐσώτερον τοῦ καταπετάσματος . Ἐπιτάττει δὲ οὕτως αὐτοῖς πλήρη τὴν δράκα λεπτοῦ θυμιάματος ποιεῖν . Οὗ καὶ εἰς πέρας ἐνηνεγμένου , καλύψει , φησὶν , ἡ ἀτμὴ τοῦ θυμιάματος τὸ ἱλαστήριον τὸ ἐπὶ τῶν μαρτυρίων . Τύπος δὲ ἦν αὐτοῦ ὁ Χριστὸς , ὃς τέθυται μὲν ὡς μόσχος · ὁλοκαυτοῦταί γε μὴν , ὡς κριὸς , καὶ ὅλην ἐμπίπλησι τῆν ἁγίαν σκηνὴν , τουτέστι , τὴν Ἐκκλησίαν , τῆς νοητῆς εὐοσμίας ὡς καὶ λέξεται πρὸς ἠμῶν · Μύρον ἐκκενωθὲν ὄνομά σου . Διὰ τοῦτο νεάνιδες ἠγάπησάν σε , καὶ εἵλκυσάν σε . Ὀπίσω σου εἰς ὀσμὴν μύρου σου δραμοῦμεν . Ἀλλὰ φέρε , τὸν λόγον ἀναβιβάζωμεν ἐν ἀρχαῖς . Ἥξει γὰρ οὕτως ἡμῶν κατ’ εὐθὺ τοῦ πρέποντος ἡ τῶν νοημάτων ἐφήγησις . Μόσχος μὲν οὖν καὶ κριὸς ὑπέρ γε τοῦ Ἀαρὼν , τὰ εἰς θυσίαν ἠγμένα · χίμαροι δὲ δύο παρὰ τοῦ λαοῦ , καὶ μὴν καὶ κριὸς ὁλοκαύτωμα . Γέγραπται γὰρ ὡδί · Κλῆροι δὲ τοῖς χιμάροις · εἷς μὲν τῷ Κυρίῳ , ἔτερός γε μὴν τῷ ἀποπομπαίῳ . Καὶ ποῖον ἂν εἴη τὸ ἐπ’ αὐτοῖς μυστήριον , εἰπεῖν ἀναγκαῖον . Τινὲς μὲν οὖν οἴονται τὸν ἕνα τῶν τράγων , ἀποπομπαίῳ τινὶ καὶ ἀκαθάρτῳ δαίμονι δεδόσθαι τε καὶ ἀνίεσθαι κατὰ τὴν ἔρημον , ἡμεῖς δὲ ταύτην τὴν δόξαν ἐκτόπου δεισιδαιμονίας μεμεστωμένην εἶναί φαμεν , καὶ τῶν εἰς Ἑλληνικὴν ἡκόντων πλάνησιν αἰτιαμάτων οὐκ ἀπαλλαξομένην . Μᾶλλον δέ · προσεποίσω γὰρ ὑποστολῆς δίχα , τὸ ἔτι μεῖζον , εἰς ἀνισότητα λογισμῶν τῆς εἰς Θεὸν ἁμαρτίας εἰσηγητὴν τὸν νόμον εὑρήσομεν , καίτοι τῆς πολυθέου πλάνης πολυτρόπως ἐξέλκοντα , καὶ τὸν ἕνα τε καὶ φύσει παραδεικνύντα τῶν ὅλων Κύριον , καὶ ἐπὶ τὴν τῆς ἀληθείας ἐπίγνωσιν παιδαγωγεῖν εἰωθότα . Φαίη γὰρ ἄν τις εὐθὺς τῶν ὀρθὰ φρονεῖν εἰωθότων · Ἀνθότου προστέταχεν ἀνεῖσθαί τε καὶ ἀπονέμεσθαι καθάπερ τινὰ θυσίαν πονηρᾷ καὶ ἀντικειμένῃ δυνάμει τὸν Θεὸν προσκεκομισμένον , φημὶ δὴ τὸν χίμαρον ; Τί δὲ καὶ εὑρήσομεν τῶν ἀναγκαίων εἰς ὄνησιν πεπραχότα τὸν Ἀαρὼν , ὅτε τὰς χεῖρας ἐπιτιθεὶς τῷ τράγῳ , κατηγόρευε τὰς ἁμαρτίας τῶν υἱῶν Ἰσραήλ ; Ἆρα οὐκ ἂν νοοῖτο τῆς ἀνωτάτω λοιπὸν ἐμβροντησίας τὸ χρῆμα μεστὸν , καὶ δυσσεβείας Ἑλληνικῆς , καὶ λογισμῶν σκαιότητος οὐκ ἀπηλλαγμένον ; Καὶ τίσιν ἢ πῶς ἀμφίλογον ἔτι τό γε οὕτω κατηῤῥωστηκὸς ἐναργῆ τὴν κατάῤῥησιν ;
Lemmas: Β . οὗτος μέν οὖν ἐν τύπος θεσπίζω κατά καιρός , ὧδε τε ἔχω , καί δή καί πράσσω . ἐπεί δέ παροίχομαι ὁ σκιά , καί ὁ ὁ διόρθωσις ἐνίστημι καιρός , φέρω δή , φέρω λεπτός καί ἀστεῖος ἔννοια χράω , ὁ ὁ νόμος σκοπός ἐπί ὁ ὁ Χριστός μυστήριον μεταπλάσσω . εἰσέρχομαι μέν γάρ εἰς ὁ Ἅγιον ὁ ἅγιος ἐπί ἅπαξ ὁ Κύριος ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός , αἰώνιος λύτρωσις εὑρίσκω . πλήν ἐν αἷμα διαθήκη αἰώνιος , καί οὖον διά αἷμα τράγος καί μόσχος , διά δέ ὁ ἴδιος αἷμα , ἀπαλείφω ὁ ἁμαρτία ὁ κόσμος . θύω γάρ οὐ ὑπέρ γε ὁ ἑαυτοῦ πόθεν , ἀλλά ὑπέρ ὁ ἐγώ σωτηρία . ἕπω δή οὖν καί αὐτός εὕω μάλα ὁ ὁ νόμος σκιά , ἦς μέν καί σφόδρα εἰκός , μᾶλλον δέ καί ἀναγκαῖος , ὁ θεσπέσιος Ἀαρών ὑπέρ ὁ ἴδιος ἀγνόημα θυσία προσφέρω . οὖον γάρ εἄν νοέω γίγνομαι ὁ πλημμελέω ἐν ἀγαθός ἄνθρωπος εἰμί . Χριστός δέ οὐκέτι ὁ τοιοῦτος ἁρμόζω · πολύς γε καί δεῖ . Καταπεπλούτηκεν γάρ ἐν ἴδιος φύσις ὁ ἀπλημμελής ὡς Θεός . πλήν ἐν αὐτός τε καί διά αὐτός , καί αὐτός ὁ ἁγίζω ὁ κάθαρσις , ἱερός τε φημί , καί μήv καί λαός . Θέα γάρ ὅπως ὁ Ἀαρών ὁ ἐν Χριστός νοέω θυσία καί νοητός εὐοσμία ἐν ὁ ὑπέρ αὐτός θῦμα ὑποπλήσσω . Μόσχος γάρ εἰμί καί κριός εἰς ὁλοκαύτωσις . νοέω δέ πάλιν ὡς εἷς γε ὁ μόσχος Χριστός . ἀμφιλαφής γάρ λίαν ὁ ὑπέρ ἅγιος προσκομίζω ὁ Θεός , καί πλούσιος σφόδρα ὁ τοιοῦτος ὁ τρόπος . ἱερόν δέ ζῷον , καί ὁ ἄλλος ἅπας ὁ εἰς θυσία ἐπιτήδειος , ὑπέρκειμαι ὁ ὁ μόσχος χρῆμα . οὐκοῦν ὁ θυσία ὁ τέλειος ὑπεμφαίνω εἄν ἐγώ ὁ μόσχος . Κριός δέ πάλιν εἰς ὁλοκαύτωσις , γίγνομαι γάρ εἰς ὀσμή εὐωδία ὁ Κύριος ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός , ὁ Θεός καί πατήρ · ὁ οἱονεί βδελυρός τε καί κάκοσμος ὁ ἁμαρτία ὁ κόσμος παραλύω ἐν ἑαυτοῦ . ἐπιτηρέω δέ ὅπως προστάσσω ὁ Ἀαρών ὁ εἰς ὁ Ἅγιον ὁ ἅγιος εἰσβολή ποιέω κατά καιρός , καί ἀποπεραίνω εὕω μάλα ὁ ὑπέρ γε ὁ ἴδιος ἀγνόημα θυσία , οὐ ἐν ὁ ὁ ἀρχιερωσύνη σχῆμα ὁράω κατά ἐκεῖνος καιρός , ἀλλά χιτών φημί λίνεος ἁγίζω ἐνδύω , καί περισκελής λίνεος εἰμί ἐπί ὁ χρώς αὐτός , καί λίνεος ζώνη ζώννυμι , καί κίδαρις λίνεος περιτίθημι · ὁ ἱμάτιον ἅγιος εἰμί , καί λούω ἐν ὕδωρ πᾶς ὁ σῶμα αὐτός . ἀλλά ἧμαι ἅπας ἱερουργός συνήθης τε οὗτος καί κατά νόμος ὁ σχῆμα . Τῖς εἄν οὖν γίγνομαι καί οὗτος ἐγώ ὁ λόγος πιθανός , ὡς οἴομαι , μᾶλλον δέ καί ἀληθής ; οὖον γάρ εἰμί ἀκόλουθος ὑπέρ ἴδιος θύω πλημμέλημα ὁ Ἀαρών , ἐν εἶδος φαίνω ὁ Χριστός , ὁ μή οἶδα ὁ ἁμαρτία . στολισμός γάρ ὁ μάλιστα πρέπω αὐτός , καί αὐτός ὁ ἀρχιερωσύνη ὁ σχῆμα , ὁ ὁ Σωτήρ ἐγώ βασίλεια τε ὁμοῦ καί ἱερωσύνη ἀνατυπόω ὁ κάλλος . ὅτι2 δέ εἰμί ἀμήχανος εἰς ὁ Ἅγιον ὁ ἅγιος εἰσελαύνω δύναμαι τις , καί εἰς ὁ σκηνή ὁ ἀληθινός , ὅς πήγνυμι ὁ Κύριος καί οὐ ἄνθρωπος , μή οὐ ὁ ὁ παλιγγενεσία ὕδωρ προκαθηγνισμένους , δηλόω σαφῶς ὁ νόμος , ὕδωρ προστάσσω ἀπολούω ὁ Ἀαρών , εἰμί μέλλω ποιέω ὁ εἰς ὁ Ἅγιον ὁ ἅγιος εἰσδρομή . Ἄνθραξ δέ δήω ἀπό αὐτός λαμβάνω ὁ θυσιαστήριον προστάσσω εἴδομαι τε ἀποκομίζω , τουτέστιν , ἐσώτερος ὁ καταπέτασμα . ἐπιτάσσω δέ οὕτως αὐτός πλήρης ὁ δράξ λεπτός θυμίαμα ποιέω . οὗ καί εἰς πέρας φέρω , καλύπτω , φημί , ὁ ἀτμή ὁ θυμίαμα ὁ ἱλαστήριος ὁ ἐπί ὁ μαρτύριον . Τύπος δέ εἰμί αὐτός ὁ Χριστός , ὅς θύω μέν ὡς μόσχος · ὁλοκαυτέω γε μήv , ὡς κριός , καί ὅλος ἐμπίμπλημι ὁ ἅγιος σκηνή , τουτέστι , ὁ ἐκκλησία , ὁ νοητός εὐοσμία ὡς καί λέγω πρός ἡμεῖς · Μύρον ἐκκενόω ὄνομα σύ . Ζεύς οὗτος νεᾶνις ἀγαπάω σύ , καί ἕλκω σύ . ὀπίσω σύ εἰς ὀσμή μύρον σύ τρέχω . ἀλλά φέρω , ὁ λόγος ἀναβιβάζω ἐν ἀρχή . ἥκω γάρ οὕτως ἐγώ κατά εὐθύς2 ὁ πρέπω ὁ ὁ νόημα ἐφήγησις . Μόσχος μέν οὖν καί κριός ὑπέρ γε ὁ Ἀαρών , ὁ εἰς θυσία ἄγω · χίμαρος δέ δύο παρά ὁ λαός , καί μήv καί κριός ὁλοκαύτωμα . γράφω γάρ ὧδε · Κλῆρος δέ ὁ χίμαρος · εἷς μέν ὁ κύριος , ἕτερος γε μήv ὁ ἀποπομπαῖος . καί ποῖος εἄν εἰμί ὁ ἐπί αὐτός μυστήριον , εἶπον ἀναγκαῖος . Τινές μέν οὖν οἴομαι ὁ εἷς ὁ τράγος , ἀποπομπαῖος τις καί ἀκάθαρτος δαίμων δίδωμι τε καί ἀνίημι κατά ὁ ἐρῆμος , ἐγώ δέ οὗτος ὁ δόξα ἔκτοπος δεισιδαιμονία μεστόω εἰμί φημί , καί ὁ εἰς Ἑλληνικός ἥκω πλάνης αἰτίαμα οὐ ἀπαλλάσσω . μᾶλλος δέ · προσποιέω γάρ ὑποστολή δίχα , ὁ ἔτι μείζων , εἰς ἀνισότης λογισμός ὁ εἰς θεός ἁμαρτία εἰσηγητής ὁ νόμος εὑρίσκω , καίτοι ὁ πολύθεος πλάνης πολύτροπος ἐξέλκω , καί ὁ εἷς τε καί φύσις παραδείκνυμι ὁ ὅλος κύριος , καί ἐπί ὁ ὁ ἀλήθεια ἐπίγνωσις παιδαγωγέω εἴωθα . Φαίη γάρ ἄν τις εὐθύς ὁ ὀρθός φρονέω εἴωθα · ανθοος προστάσσω ἀνέω τε καί ἀπονέμω καθάπερ τις θυσία πονηρός καί ἀντίκειμαι δύναμις ὁ θεός προσκομίζω , φημί δή ὁ χίμαρος ; τις δέ καί εὑρίσκω ὁ ἀναγκαῖος εἰς ὄνησις πράσσω ὁ Ἀαρών , ὅτε ὁ χείρ ἐπιτίθημι ὁ τράγος , καταγορεύω ὁ ἁμαρτία ὁ υἱός Ἰσραήλ ; ἆρα οὐ εἄν νοέω ὁ ἄνω2 λοιπός ἐμβροντησία ὁ χρῆμα μεστός , καί δυσσέβεια Ἑλληνικός , καί λογισμός σκαιότης οὐ ἀπαλλάσσω ; καί τίσις ἢ πῶς ἀμφίλογος ἔτι ὁ γε οὗτος κατηῤῥωστηκὸς ἐναργής ὁ κατάρρησις ;