cyrillus-theology.glaphyra-in-pentateuchum Gen.1.2.4
δ . Πεποίητο μὲν γὰρ ὁ ἄνθρωπος ἐν ἀρχαῖς τῶν ἰδίων θελημάτων τὰς ἡνίας πεπιστευμένος , καὶ τὴν ἐφ’ ᾧπερ ἂν ἕλοιτο ῥοπὴν ἀνειμένην ἔχων . Ἐλεύθερον γὰρ τὸ Θεῖον , πρὸς ὃ καὶ μεμόρφωτο . Ὧδε δὲ ἦν , οἶμαι , καὶ οὐχ ἑτέρως κεκτῆσθαι τὸ ἀξιάγαστον , εἰ ἐθελοντὴς ὁρῷτο τῆς ἀρετῆς ἐργάτης , καὶ γνώμης ἔχων καρπὸν , τὸ ἐν ἔργοις εἰλικρινὲς , οὐκ ἀνάγκης ὥσπερ ἀποτέλεσμα φυσικῆς , οὐκ ἐφιείσης ὅλως ἔξω φέρεσθαι τοῦ καλοῦ , κἂν εἰ δρᾷν ἕλοιτο τὸ μὴ οὕτως ἔχον . Οὐκοῦν ἀνῆπτο μὲν ἐν ἀρχαῖς ὁ ἄνθρωπος τὴν ἐφ’ ἅπασι τοῖς πρακτέοις ἀνειμένην τε καὶ ἄφετον τῆς διανοίας ῥοπήν · ἀλλὰ τοῖς τοῦ δράκοντος φενακισμοῖς , ἐφ’ ἃ μὴ προσῆκεν , ἀσυνέτως παρεκομίζετο , καὶ δι’ οὐδενὸς ἐποιεῖτο λόγου τὴν παράβασιν . Ταύτῃτοι κατεδικάζετο θανάτῳ καὶ φθορᾷ , προαναθροῦντος , οἶμαι , Θεοῦ τὸ ὡς ἔν γε τῷ συμβεβηκότι λυσιτελέστερον . Διανενευκὼς γὰρ ἅπαξ εἰς ἁμαρτίαν ὁ ἄνθρωπος , καὶ ἀῤῥωστούσης αὐτῷ τῆς φύσεως τὴν εἰς τὰ φαῦλα ῥοπὴν , ἐν ἴσῳ που τάχα τοῖς ἀκαθάρτοις πνεύμασι , διηνεκὲς ἐπὶ γῆς κατεφωρᾶτο κακόν . Ἐπενοεῖτο τοίνυν χρησίμως ὁ τῆς σαρκὸς θάνατος , οὐκ εἰς ὄλεθρον ὁλοτελῆ παραπέμπων τὸ ζῶον · εἰς καινουργίαν δὲ μᾶλλον , καὶ , ἵν’ οὕτως εἴπωμεν , εἰς ἀνασκευὴν οἷά τι σκεῦος συντεθλασμένον κατὰ καιροὺς ἐφυλάττετο . Ὅτι μὲν γὰρ συμβήσεται μεταξὺ τῷ ζώῳ τὸ παθεῖν τὴν φθορὰν , οὐκ ἠγνόηκεν ὁ Δημιουργὸς , ἀλλ’ ἠπίστατο , μετὰ τούτου καὶ τῶν ἀτόπων τὴν λύσιν , καὶ τῆς φθορᾶς τὴν ἀναίρεσιν , καὶ εἰς τὸ ἄμεινον ἀνακομιδὴν , καὶ τῶν ἐν ἀρχαῖς ἀγαθῶν τὴν ἀνάληψιν . ᾜδει γὰρ ὅτι πέμψει κατὰ καιροὺς τὸν ἴδιον Υἱὸν ἐν ἀνθρωπείᾳ μορφῇ τεθνηξόμενον ὑπὲρ ἡμῶν , καὶ τοῦ θανάτου καταλύσοντα κράτος , ἵνα καὶ νεκρῶν καὶ ζώντων κυριεύσῃ . Τί γάρ ; εἰ μὴ πάντες πεπιστεύκασιν , ἀλλ’ ἥγε τῶν σεσωσμένων πληθὺς ἀριθμῶν κρείττων ὑπάρχουσα , τῆς ἐκείνων ἀπωλείας οἱονεὶ κατορχήσεται · καὶ τὸ λυποῦν ἐπ’ ἐκείνοις , ἕωλον ἀποφανεῖ , μονονουχὶ λέγουσα · Τοιγαροῦν ἔδονται τῆς ἑαυτῶν ὁδοῦ τοὺς καρπούς . Διασώζεσθαι γὰρ ἐξὸν , εἰ βεβούλοιντο , καὶ διαδρᾶναι μὲν τῶν μεταξὺ παρεισδεδυκότων τὰ βλάβη , τὸν λυτρωτὸν οὐ προσίενται , τουτέστι , Χριστόν . Ἆρα γὰρ εἴ τις , εἰπέ μοι , τὰ εἰς γηπονίαν τεχνίτης , τοῖς τῶν δένδρων εὐφυεστέροις τὸν ἴδιον ἐνεπίμπλη κῆπον · εἶτα μὴ πάντα διαφυγεῖν τὰ ἐκ διαφόρων αἰτιῶν συμβέβηκε βλάβη · οὐκ ἂν οἴοιτό τις μὴ ὀρθῶς ἑλέσθαι πονεῖν τὸν γηπονεῖν ᾑρημένον ; Ἀλλ’ οὐκ ἂν , οἶμαι , τὶς καταμωμήσαιτο . Πολλοῦ γε καὶ δεῖ · ὁ μὲν γὰρ τὴν δέουσαν τῶν πεφυτευμένων ἐποιεῖτο φροντίδα , τὰ δὲ ἠῤῥώστησε τὸ παθεῖν . Ἆρ’ οὖν ἐροῦμεν ὡς ἦν ἄμεινον τὸ μηδόλως χρῆναί τινας ἰέναι ἐπὶ τὸ γηπονεῖν · μήτε μὴν τοῖς εὐγενεστάτοις ἐντεθηλέναι φυτοῖς τὸν παράδεισον , ἐᾷν δὲ μᾶλλον ἀνελεῖν εἰς ἅπαν τῆς φυτουργίας τοὺς τρόπους , ἵνα μὴ ἀδικοῖντο τῶν πεφυτευμένων τινά ; Καὶ πῶς οὖν οὐκ ἀπόπληκτον κομιδῇ τὸ ὀρθῶς ἔχειν οἴεσθαι ταυτί ·
Lemmas: δ . ποιέω μέν γάρ ὁ ἄνθρωπος ἐν ἀρχή ὁ ἴδιος θέλημα ὁ ἡνία πιστεύω , καί ὁ ἐπί ὅσπερ εἄν αἱρέω ῥοπή ἀνίημι ἔχω . Ἐλεύθερος γάρ ὁ θεῖον , πρός ὅς καί μορφόω . ὧδε δέ εἰμί , οἴομαι , καί οὐ ἑτέρως κτάομαι ὁ ἀξιάγαστος , εἰμί ἐθελοντής ὁράω ὁ ἀρετή ἐργάτης , καί γνώμη ἔχω καρπός , ὁ ἐν ἔργον εἰλικρινής , οὐ ἀνάγκη ὥσπερ ἀποτέλεσμα φυσικός , οὐ ἐφίημι ὅλως ἔξω φέρω ὁ καλός , κἀν εἰμί δράω αἱρέω ὁ μή οὕτως ἔχω . οὐκοῦν ἀνάπτω μέν ἐν ἀρχή ὁ ἄνθρωπος ὁ ἐπί ἅπας ὁ πρακτέος ἀνίημι τε καί ἀφίημι ὁ διάνοια ῥοπή · ἀλλά ὁ ὁ δράκων φενακισμός , ἐπί ὁ μή προσήκω , ἀσύνετος παρακομίζω , καί διά οὐδείς ποιέω λόγος ὁ παράβασις . Ταύτῃτοι καταδικάζω θάνατος καί φθορά , προαναθρέω , οἴομαι , Θεός ὁ ὡς ἐν γε ὁ συμβεβηκός λυσιτελής . Διανεύω γάρ ἅπαξ εἰς ἁμαρτία ὁ ἄνθρωπος , καί αρρώστιμι αὐτός ὁ φύσις ὁ εἰς ὁ φαῦλος ῥοπή , ἐν ἴσος ποῦ τάχα ὁ ἀκάθαρτος πνεῦμα , διηνεκής ἐπί γῆ καταφωράω κακός . ἐπινοέω τοίνυν χρήσιμος ὁ ὁ σάρξ θάνατος , οὐ εἰς ὄλεθρος ὁλοτελής παραπέμπω ὁ ζῷον · εἰς καινουργία δέ μᾶλλον , καί , ἵνα οὕτως εἶπον , εἰς ἀνασκευή οἷος τίς σκεῦος συντεθλαίνω κατά καιρός φυλάσσω . ὅτι2 μέν γάρ συμβαίνω μεταξύ ὁ ζῷον ὁ πάσχω ὁ φθορά , οὐ ἀγνοέω ὁ Δημιουργός , ἀλλά ἐπίσταμαι , μετά οὗτος καί ὁ ἄτοπος ὁ λύσις , καί ὁ φθορά ὁ ἀναίρεσις , καί εἰς ὁ ἀγαθός ἀνακομιδή , καί ὁ ἐν ἀρχή ἀγαθός ὁ ἀνάληψις . Ἠείδω γάρ ὅτι πέμπω κατά καιρός ὁ ἴδιος υἱός ἐν ἀνθρώπειος μορφή θνῄσκω ὑπέρ ἐγώ , καί ὁ θάνατος καταλύω κράτος , ἵνα καί νεκρός καί ζῶ κυριεύω . τις γάρ ; εἰμί μή πᾶς πιστεύω , ἀλλά ἥγε ὁ σώζω πληθύς ἀριθμός ἀγαθός ὑπάρχω , ὁ ἐκεῖνος ἀπώλεια οἱονεί κατορχέομαι · καί ὁ λυπέω ἐπί ἐκεῖνος , ἕωλος ἀποφαίνω , μονονού λέγω · τοιγάρ ἐσθίω ὁ ἑαυτοῦ ὁδός ὁ καρπός . διασῴζω γάρ ἔξεστι , εἰμί βούλομαι , καί διαδιδράσκω μέν ὁ μεταξύ παρεισδύνω ὁ βλάβη , ὁ λυτρωτός οὖον προσίημι , τουτέστι , Χριστός . ἆρα γάρ εἰμί τις , εἶπον ἐγώ , ὁ εἰς γηπόνιον τεχνίτης , ὁ ὁ δένδρον εὐφυής ὁ ἴδιος ἐμπίμπλημι κῆπος · εἶτα μή πᾶς διαφεύγω ὁ ἐκ διάφορος αἰτία συμβαίνω βλάβη · οὐ εἄν οἴομαι τις μή ὀρθῶς αἱρέω πονέω ὁ γηπονέω αἱρέω ; ἀλλά οὐ εἄν , οἴομαι , τις καταμωμέομαι . Πολύς γε καί δεῖ · ὁ μέν γάρ ὁ δήω ὁ φυτεύω ποιέω φροντίς , ὁ δέ αρρωσταίνω ὁ πάσχω . ἆρα οὖν εἴρω ὡς εἰμί ἀγαθός ὁ μηδόλως χρή τις εἶμι ἐπί ὁ γηπονέω · μήτε μήv ὁ εὐγενής ἐντίθημι φυτός ὁ παράδεισος , ἐάω δέ μᾶλλον ἀναιρέω εἰς ἅπας ὁ φυτουργία ὁ τρόπος , ἵνα μή ἀδικέω ὁ φυτεύω τις ; καί πῶς οὖν οὐ ἀπόπληκτος κομιδή ὁ ὀρθῶς ἔχω οἴομαι οὗτος ·