cyrillus-theology.glaphyra-in-pentateuchum Gen.3.1.4
δ . Ἀναγκαίως ὅρκου χρείαν ἐπλήρου Χαλδαίοις τὸ διὰ μέσον ἰέναι τῶν διχοτομηθέντων ζώων , καὶ οἱονείπως ἀναφωνεῖν δι’ αὐτοῦ τοῦ δρωμένου οὕτω · Μὴ γενοίμην ὡς τάδε . Χαλδαίῳ δὴ οὖν τὸ γένος ὑπάρχοντι τῷ Ἀβραὰμ , καὶ ἄρτι τῆς ἐνεγκούσης ἐκθέοντι , τὰ συνήθη δρᾷν ἐπὶ τοῖς ὅρκοις ἐκέλευσεν οἰκονομικῶς ὁ τῶν ὅλων Δεσπότης , ἀναπλέκων ἀστείως ἐν τοῖς τεθυμένοις τὸ Χριστοῦ μυστήριον . Ἐπειδὴ δὲ εἰς γῆν ἐφεξῆς ἡπλοῦτο λοιπὸν τὰ διχοτομήματα , ὡσανεὶ μέλλοντος διὰ μέσον χωρεῖν τοῦ Θεοῦ , Ὄρνεα , φησὶν , ἐπ’ αὐτὰ συνέθει πολλὰ , καὶ συνεκάθισεν αὐτοῖς Ἀβραάμ . Τουτέστι , περιζήσας ἐφύλαττεν , ἴνα μή τι γένοιτο βλάβος , καὶ τοῖς ἀκαθάρτοις τῶν ὀρνέων προκέοιντο τροφὴ τὰ εἰς ὅρκου χρείαν παρενηνεγμένα . Περὶ δὲ δυσμὰς ἡλίου , φησὶν , ἔκστασις καὶ φόβος ἐπιπίπτει τῷ Ἀβραάμ . Καὶ τίς ἂν νοοῖτο πάλιν ἡ τοῦδε πρόφασις , φράσαιμ’ ἂν ὡς ἔνι . Χαλδαίοις ἦν ἔθος καὶ ἐν ὑπολήψει χρηστῇ καὶ ἀδιαβλήτῳ παντελῶς , περιεργάζεσθαι λεπτῶς τῶν ὀρνέων τὰς πτήσεις . Ἠφίει δὴ οὖν οἰκονομικῶς ὁ τῶν ὅλων Θεὸς , ἐξ ὧν ᾔδει καὶ δρᾷν ἦν ἔθος τισὶ , παιδεύεσθαι τὰ ἐσόμενα . Συνενεχθέντων τοίνυν ἐπὶ τὰ διχοτομήματα τῶν πτηνῶν , ἐξεδειματοῦτο λοιπὸν ὁ θεσπέσιος Ἀβραὰμ , ἐννενοηκώς που τάχα , ποῖ δὴ ἄρα καὶ ἐπὶ τίνας τὸ σημεῖον ἐκβήσεται . Φαῦλον γὰρ εἶναι , καὶ οὐχὶ τῶν ἔξω φροντίδος ἐδόκει τὸ ἐπιπτῆναι τοῖς θύμασι τὰ τῶν ὀρνέων βδελυρώτατα . Ἀκάθαρτα γάρ πως ἀεὶ τὰ σαρκοφαγεῖν εἰωθότα . Ἐπειδὰν δὲ περὶ τῆς ἰδίας ἐδεδίει κεφαλῆς , μὴ ἄρα πως καὶ ἐπ’ αὐτὴν ἴοι τὸ χρῆμα , τῆς ἐπὶ τούτοις ἀγωνίας αὐτὸν ἀπολύει . Οὐ γὰρ ἥξει , φησὶν , ἐπὶ σὲ τὰ ὑποπτευόμενα . Γινώσκων δὲ γνώσῃ ὅτι πάροικον ἔσται τὸ σπέρμα σου ἐν γῇ ἀλλοτρίᾳ . Καὶ πολλοὶ μὲν ἔσονται λίαν οἱ κακοῦν ἐθέλοντες , ὧν ἦσαν εἰς τύπον τὰ τοῖς προκειμένοις θύμασιν ἐπὶ πτάντα ὄρνεα . Πλὴν ὀλίγα λελυπηκότες , ἀποτίσουσι δίκας . Σὺ δὲ ἀπελεύσῃ πρὸς τοὺς πατέρας σου , τραφεὶς ἐν γήρει καλῷ . Εἶτά φησιν , ὅτι πρὸς αὐταῖς ἤδη δυσμαῖς γεγονότος ἡλίου , φλὸξ πυρὸς καὶ κλίβανος καὶ λαμπάδες διὰ μέσων ᾔεσαν τῶν διχοτομημάτων . Νοεῖται δὲ πάλιν ἐν εἴδει πυρὸς τὸ Θεῖον , κατὰ τὴν τῶν Χαλδαίων συνήθειαν , τὸν ὄρκον ἀποπληροῦν . Τοιγάρτοι καὶ ὁ θεσπέσιος Παῦλος εἰς ὅρκου δύναμιν δέχεται τὸ χρῆμα , καί φησι · Τῷ δὲ Ἀβραὰμ ἐπαγγειλάμενος ὁ Θεὸς , ἐπεὶ κατ’ οὐδενὸς εἶχε μείζονος ὀμόσαι , ὤμοσε καθ’ ἑαυτοῦ , λέγων · Ἦ μὴν εὐλογῶν εὐλογήσω σε , καὶ πληθύνων πληθυνῶ σε . Καὶ οὗτος μακροθυμήσας , ἐπέτυχε τῆς ἐπαγγελίας . Ἄνθρωποι γὰρ κατὰ τοῦ μείζονος ὀμνύουσι , καὶ πάσης αὐτοῖς ἀντιλογίας πέρας , εἰς βεβαίωσιν , ὁ ὅρκος . Ἐν ᾧ περισσότερον βουλόμενος ὁ Θεὸς ἐπιδεῖξαι τοῖς κληρονόμοις τῆς ἐπαγγελίας τὸ ἀμετάθετον τῆς βουλῆς αὐτοῦ , ἐμεσίτευσεν ὄρκῳ , ἵνα διὰ δύο πραγμάτων ἀμεταθέτων , ἐν οἷς ἀδύνατον ψεύσασθαι τὸν Θεὸν , ἰσχυρὰν παράκλησιν ἔχωμεν , οἱ καταφυγόντες κρατῆσαι τῆς προκειμένης ἐλπίδος .
Lemmas: δ . ἀναγκαῖος Ὅρκος χρεία πληρόω Χαλδαῖος ὁ διά μέσος εἶμι ὁ διχοτομέω ζῷον , καί οἱονείπως ἀναφωνέω διά αὐτός ὁ δράω οὗτος · μή γίγνομαι ὡς ὅδε . Χαλδαῖος δή οὖν ὁ γένος ὑπάρχω ὁ Ἀβραάμ , καί ἄρτι ὁ φέρω ἐκθύω , ὁ συνήθης δράω ἐπί ὁ Ὅρκος κελεύω οἰκονομικός ὁ ὁ ὅλος Δεσπότης , ἀναπλέκω ἀστεῖος ἐν ὁ θύω1 ὁ Χριστός μυστήριον . ἐπεί δέ εἰς γῆ ἐφεξῆς ἁπλόω λοιπός ὁ διχοτόμημα , ὡσανεί μέλλω διά μέσος χωρέω ὁ Θεός , ὄρνεον , φημί , ἐπί αὐτός συνθέω πολύς , καί συγκαθίζω αὐτός Ἀβραάμ . τουτέστι , περιζάω φυλάσσω , ἵνα μή τίς γίγνομαι βλάβη , καί ὁ ἀκάθαρτος ὁ ὄρνις πρόκειμαι τροφή ὁ εἰς Ὅρκος χρεία παραφέρω . περι δέ δυσμή ἥλιος , φημί , ἔκστασις καί φόβος ἐπιπίπτω ὁ Ἀβραάμ . καί τίς εἄν νοέω πάλιν ὁ ὅδε πρόφασις , φράζω εἄν ὡς ἐν . Χαλδαῖος εἰμί ἔθος καί ἐν ὑπολαμβάνω χρηστός καί ἀδιάβλητος παντελῶς , περιεργάζομαι λεπτός ὁ ὄρνις ὁ πτῆσις . ἀφίημι δή οὖν οἰκονομικός ὁ ὁ ὅλος θεός , ἐκ ὅς οἶδα καί δράω εἰμί ἔθος τις , παιδεύω ὁ εἰμί . συμφέρω τοίνυν ἐπί ὁ διχοτόμημα ὁ πτηνός , ἐκδειματόω λοιπός ὁ θεσπέσιος Ἀβραάμ , ἐννοέω ποῦ τάχα , ποῖ δή ἄρα καί ἐπί τίς ὁ σημεῖον ἐκβαίνω . φαῦλος γάρ εἰμί , καί οὐ ὁ ἔξω φροντίς δοκέω ὁ ἐφίπταμαι ὁ θῦμα ὁ ὁ ὄρνις βδελυρός . ἀκάθαρτος γάρ πως ἀεί ὁ σαρκοφαγέω εἴωθα . ἐπειδάν δέ περί ὁ ἴδιος δείδω κεφαλή , μή ἄρα πως καί ἐπί αὐτός ἔρχομαι ὁ χρῆμα , ὁ ἐπί οὗτος ἀγωνία αὐτός ἀπολύω . οὖον γάρ ἥκω , φημί , ἐπί σύ ὁ ὑποπτεύω . γιγνώσκω δέ γιγνώσκω ὅτι πάροικος εἰμί ὁ σπέρμα σύ ἐν γῆ ἀλλότριος . καί πολύς μέν εἰμί λίαν ὁ κακόω ἐθέλω , ὅς εἰμί εἰς τύπος ὁ ὁ πρόκειμαι θῦμα ἐπί πέντα ὄρνεον . πλήν ὀλίγος λυπέω , ἀποτίνω δίκη . σύ δέ ἀπέρχομαι πρός ὁ πατήρ σύ , τρέφω ἐν γῆρας καλός . εἶτα φημί , ὅτι πρός αὐτός ἤδη δυσμή γίγνομαι ἥλιος , φλόξ πυρός καί κρίβανος καί λαμπάς διά μέσος ἔρχομαι ὁ διχοτόμημα . νοέω δέ πάλιν ἐν εἶδος πυρός ὁ θεῖον , κατά ὁ ὁ Χαλδαῖος συνήθεια , ὁ Ὅρκος ἀποπληρόω . τοιγάρ καί ὁ θεσπέσιος Παῦλος εἰς Ὅρκος δύναμις δέχομαι ὁ χρῆμα , καί φημί · ὁ δέ Ἀβραάμ ἐπαγγέλλω ὁ θεός , ἐπεί κατά οὐδείς ἔχω μείζων ὄμνυμι , ὄμνυμι κατά ἑαυτοῦ , λέγω · ἦς μήv εὐλογέω εὐλογέω σύ , καί πληθύνω πληθύνω σύ . καί οὗτος μακροθυμέω , ἐπιτυγχάνω ὁ ἐπαγγελία . Ἄνθρωπος γάρ κατά ὁ μείζων ὄμνυμι , καί πᾶς αὐτός ἀντιλογία πέρας , εἰς βεβαίωσις , ὁ Ὅρκος . ἐν ὅς περισσός βούλομαι ὁ θεός ἐπιδείκνυμι ὁ κληρονόμος ὁ ἐπαγγελία ὁ ἀμετάθετος ὁ βουλή αὐτός , μεσιτεύω Ὅρκος , ἵνα διά δύο πρᾶγμα ἀμετάθετος , ἐν ὅς ἀδύνατος ψεύδω ὁ θεός , ἰσχυρός παράκλησις ἔχω , ὁ καταφεύγω κρατέω ὁ πρόκειμαι ἐλπίς .