cyrillus-theology.glaphyra-in-pentateuchum Gen.3.4.4
δ . Φαμὲν οὖν ὅτι καὶ πρό γε τῶν ἄλλων , τῶν ἐν πίστει , φημὶ , καὶ ἐν Χριστῷ κεκλημένων , τῷ Ἰσραὴλ ἐνετέλλετο ὁ τῶν ὅλων Δεσπότης καὶ Πατήρ , ξένιον ὥσπερ τι λαμπρὸν , καὶ καρποὺς ἐπιεικείας , καὶ οἱονεὶ πόνων ἀγαθῶν εὑρήματα , προσκομίζειν ἐπείγεσθαι τὴν ἁνδάνουσαν αὐτῷ πολιτείαν καὶ ζωὴν , ἣ διὰ τῆς ἐν νόμῳ ζωῆς τοῖς πάλαι προανεγράφετο , μονονουχὶ τοῖς τύποις ἐγκεκρυμμένη , καὶ ὡς ὕλη λανθάνουσα τῷ περιττῷ τοῦ γράμματος , οὐκ ἀνάλωτός γε μὴν τοῖς ἐθέλουσι φιλοθηρᾷν διὰ τῆς ἐν πνεύματι καὶ ἀκριβοῦς θεωρίας . Τοῦτο , οἶμαι , ἐστὶ τὸ τῆς Ἡσαῦ θήρας ἐπιθυμῆσαι τὸν Ἰσαάκ . Ἀλλὰ προσετάττετο μὲν , καθάπερ ἔφην , ὁ Ἰσραὴλ , καὶ δὴ καὶ ὑπέσχετο κατορθοῦν . Ἔφη γὰρ ἐν Χωρὴβ συνηθροισμένης τῆς ἐκκλησίας , καὶ ἐν εἴδει πυρὸς ἐπὶ τὸ ὄρος Σινὰ καταφοιτήσαντος Θεοῦ · Πάντα ὅσα ἂν εἴπῃ Κύριος ὁ Θεὸς , ποιήσομεν , καὶ ἀκουσόμεθα . Ἀμελητὴς δὲ λίαν κατεφωρᾶτο διὰ τῶν πραγμάτων , καίτοι πρόχειρος ὢν εἰς ἐπαγγελίαν . Ταύτῃτοι καὶ διὰ μέσου χωριεῖ , φθάνει τε οὕτως ὁ πτερνιστὴς , Ἰακὼβ , τουτέστιν , ὁ νέος τε καὶ ὡς ἐν πίστει λαός . Προσκεκόμικε γὰρ τῷ Θεῷ τὰ ζητούμενα , ἀναδυομένου τε καὶ μέλλοντος τοῦ πρωτοτόκου λαοῦ , προεκαρποφόρησε τὴν πίστιν , ἣν καὶ ἐν τάξει τροφῆς ἡ θεία ποιεῖται φύσις . Καὶ γοῦν ὁ Σωτὴρ τοῖς ἁγίοις ἀποστόλοις οὕτω τὴν Σαμαρειτῶν ἐπιστροφὴν προκατεμήνυε , λέγων · Ἐγὼ βρῶσιν ἔχω φαγεῖν , ἣν ὑμεῖς οὐκ οἴδατε . Διατρανῶν δὲ τὸ εἰρημένον , Ἐμὸν βρῶμά ἐστι , φησὶν , ἵνα ποιῶ τὸ θέλημα τοῦ πέμψαντός με , καὶ τελειώσω αὐτοῦ τὸ ἔργον . Ὅτι δὲ γέγονεν ἀνόνητον μὲν τοῖς ἐξ Ἰσραὴλ τὸ ἕτοιμον εἰς ὑπόσχεσιν , οὐκ ἐξοιχομένου πρὸς πέρας αὐτοῖς τοῦ πράγματος , ἠδίκησε δὲ τὰ ἔθνη παντελῶς οὐδὲν ὁ ἐπί γε τὸ χρῆναι πιστεύειν ὄκνος ἐπεγνωκότα τὸν Λυτρωτὴν , καὶ τετιμηκότα λοιπὸν ταῖς εἰς πᾶν ὁτιοῦν τῶν ἀγαθῶν εὐπειθείαις , διὰ παραβολῆς ἡμᾶς ἐδίδαξεν ὁ Χριστός . Ἔφη γὰρ οὕτως · Ἄνθρωπός τις εἶχε τέκνα δύο , καὶ προσελθὼν τῷ πρώτῳ , εἶπε · Τέκνον , ὕπαγε σήμερον ἐργάζου ἐν τῷ ἀμπελῶνί μου . Ὁ δὲ ἀποκριθεὶς εἶπεν , Οὐ θέλω . Ὕστερον δὲ μεταμεληθεὶς ἀπῆλθε . Προσελθὼν δὲ τῷ ἑτέρῳ εἶπεν ὡσαύτως . Ὁ δὲ ἀποκριθεὶς εἶπεν · Ἐγὼ , Κύριε , καὶ οὐκ ἀπῆλθε . Τίς ἐκ τῶν δύο ἐποίησε τὸ θέλημα τοῦ Πατρός ; Ὁ ἀπελθὼν εἰς τὸν ἀμπελῶνα δηλονότι , καὶ εἰ βραχὺ μεταξὺ παρεισέδυ τὸ ἀδρανὲς , ὀκνεῖν ἀναπεῖθον τὸ ὑπεσχημένον . Θέα δὴ οὖν ἐν τούτοις προχειρότατα μὲν ἐπὶ τὴν θήραν ἰόντα τὸν Ἡσαῦ , καὶ τοῦτο δρᾷν ὑπισχνούμενον , φθάνοντα δὲ τὸν Ἰακὼβ , καίτοι τοῦτο δρᾷν ἐν ἀρχαῖς ἀρνούμενον , πλὴν εὐλογηθέντα παρὰ τοῦ πατρός . Οὕτω καὶ ὁ νέος λαὸς ἁρπάζει τὴν εὐλογίαν , μονονουχὶ κατάπλαστον ἔχων τῆς Ἰουδαϊκῆς πολιτείας τὸ σχῆμα . Καθάπερ ἀμέλει καὶ Ἰακὼβ τὴν Ἡσαῦ δασύτητα τοῖς τῶν ἐρίφων δέρμασιν ἀπεμιμεῖτο σοφῶς . Ἀλλ’ ἤκουε τοῦ πατρὸς εὐθὺς ἀνακεκραγότος · Ἡ μὲν φωνὴ φωνὴ Ἰακὼβ , αἱ δὲ χεῖρες χεῖρες Ἡσαῦ . Τίνα δὴ οὖν ἄρα τρόπον ἐφαρμόσαιμεν ἂν τοῖς ἐν πίστει λαοῖς τὸ καὶ ἐν εἴδει γενέσθαι , καὶ ὡς ἐν μιμήματι τῆς Ἰουδαϊκῆς πολιτείας τε καὶ ἑτέραν ἔχειν παρ’ αὐτοὺς τὴν φωνήν ; Οὐκοῦν ἐκεῖνό φαμεν , ὡς ἔστιν ἀεὶ παρὰ ταῖς θείαις Γραφαῖς , ἔργου καὶ κατορθωμάτων ἤτοι πρακτικῆς ἐνεργείας σημεῖον χείρ . Ὅσον οὖν ἧκεν εἰς ἐνεργείας ταυτότητα καὶ πιότητα κατορθωμάτων , καὶ αὐτοὶ πληροῦσι τὸν νόμον οἱ ἐν Χριστῷ νοητῶς τε καὶ πνευματικῶς ἱερουργούμενοι , καὶ εἰς ὀσμὴν εὐωδίας ἑαυτοὺς προσκομίζοντες τῷ Θεῷ καὶ Πατρί . Καὶ γοῦν ὁ Χριστὸς διαῤῥήδην νόμους ἡμῖν τεθεικὼς εὐαγγελικοὺς , Μὴ νομίσητε , φησὶν , ὅτι ἦλθον καταλῦσαι τὸν νόμον ἢ τοὺς προφήτας . Οὐκ ἦλθον καταλῦσαι τὸν νόμον , ἀλλὰ πληρῶσαι . Ἀμὴν γὰρ λέγω ὑμῖν , ἕως ἂν παρέλθῃ ὁ οὐρανὸς καὶ ἡ γῆ , ἰῶτα ἓν ἢ μία κεραία οὐ μὴ παρέλθῃ ἀπὸ τοῦ νόμου , ἕως ἂν πάντα γένηται . Συνίης οὖν , ἀποπληροῦσι τὸν νόμον οἱ ἐν Χριστῷ τὴν ἐν πνεύματι περιτομὴν ἀντὶ τῆς σαρκίνης εἰσδεχόμενοι . Εἰσερχόμενοι δὲ καὶ εἰς τὴν κατάπαυσιν τοῦ Χριστοῦ , καὶ ἐν Χριστῷ σαββατίζοντες , καὶ τὸν ἐν κρυπτῷ καὶ ἔσω δεικνύοντες Ἰουδαῖον . Τοῦτο , οἶμαι , ἐστὶ τὸ τὰς χεῖρας ἔχειν Ἡσαῦ , πλὴν ἑτέραν παρ’ αὐτὸν τὴν φωνήν . Οὐ γάρ τοι ταῖς Ἰουδαίων ἀθυρωγλωττίαις ἀποκεχρήμεθα · οὔτε μὴν τὸν ἀγοράσαντα ἡμᾶς Δεσπότην ἀρνούμενοι δυσφημεῖν εἰθίσμεθα · συνδοξολογοῦμεν δὲ μᾶλλον τῷ Θεῷ καὶ Πατρὶ τὸν Υἱὸν , καὶ Κύριον , καὶ Σωτῆρα , καὶ Λυτρωτὴν ὀνομάζομεν .
Lemmas: δ . φημί οὖν ὅτι καί πρό γε ὁ ἄλλος , ὁ ἐν πίστις , φημί , καί ἐν Χριστός καλέω , ὁ Ἰσραήλ ἐντέλλω ὁ ὁ ὅλος Δεσπότης καί Πατήρ , ξένιος ὥσπερ τίς λαμπρός , καί καρπός1 ἐπιείκεια , καί οἱονεί πόνος ἀγαθός εὕρημα , προσκομίζω ἐπείγω ὁ ἁνδάνω αὐτός πολιτεία καί ζωή , ὅς διά ὁ ἐν νόμος ζωή ὁ πάλαι προαναγράφω , μονονού ὁ τύπος ἐγκρύπτω , καί ὡς ὕλη λανθάνω ὁ περισσός ὁ γράμμα , οὐ ἀνάλωτος γε μήv ὁ ἐθέλω φιλοθηρέω διά ὁ ἐν πνεῦμα καί ἀκριβής θεωρία . οὗτος , οἴομαι , εἰμί ὁ ὁ Ἡσαῦ θήρ ἐπιθυμέω ὁ Ἰσαάκ . ἀλλά προστάσσω μέν , καθάπερ φημί , ὁ Ἰσραήλ , καί δή καί ὑπισχνέομαι κατορθόω . φημί γάρ ἐν Χωρήβ συναθροίζω ὁ ἐκκλησία , καί ἐν εἶδος πυρός ἐπί ὁ ὄρος Σινά καταφοιτάω Θεός · Πάν ὅσος εἄν εἶπον Κύριος ὁ θεός , ποιέω , καί ἀκούω . ἀμελητής δέ λίαν καταφωράω διά ὁ πρᾶγμα , καίτοι πρόχειρος εἰμί εἰς ἐπαγγελία . Ταύτῃτοι καί διά μέσος χωρίζω , φθάνω τε οὕτως ὁ πτερνιστής , Ἰακώβ , τουτέστιν , ὁ νέος τε καί ὡς ἐν πίστις λαός . προσκομίζω γάρ ὁ Θεός ὁ ζητέω , αναδυόμενος τε καί μέλλω ὁ πρωτοτόκος λαός , προκαρποφορέω ὁ πίστις , ὅς καί ἐν τάξις τροφή ὁ θεῖος ποιέω φύσις . καί γοῦν ὁ Σωτήρ ὁ ἅγιος ἀπόστολος οὗτος ὁ Σαμαρείτης ἐπιστροφή προκαταμηνύω , λέγω · ἐγώ βρῶσις ἔχω ἐσθίω , ὅς σύ οὐ οἶδα . διατρανόω δέ ὁ εἴρω , ἐμός βρῶμα εἰμί , φημί , ἵνα ποιέω ὁ θέλημα ὁ πέμπω ἐγώ , καί τελειόω αὐτός ὁ ἔργον . ὅτι2 δέ γίγνομαι ἀνόνητος μέν ὁ ἐκ Ἰσραήλ ὁ ἑτοῖμος εἰς ὑπόσχεσις , οὐ ἐξοίχομαι πρός πέρας αὐτός ὁ πρᾶγμα , ἀδικέω δέ ὁ ἔθνος παντελῶς οὐδείς ὁ ἐπί γε ὁ χρή πιστεύω ὄκνος ἐπιγιγνώσκω ὁ Λυτρωτής , καί τιμάω λοιπός ὁ εἰς πᾶς ὁστισοῦν ὁ ἀγαθός εὐπείθεια , διά παραβολή ἐγώ διδάσκω ὁ Χριστός . φημί γάρ οὕτως · Ἄνθρωπος τις ἔχω τέκνον δύο , καί προσέρχομαι ὁ πρῶτος , εἶπον · Τέκνος , ὑπάγω σήμερον ἐργάζομαι ἐν ὁ ἀμπελών ἐγώ . ὁ δέ ἀποκρίνω εἶπον , οὖον ἐθέλω . ὕστερος δέ μεταμέλομαι ἀπέρχομαι . προσέρχομαι δέ ὁ ἕτερος εἶπον ὡσαύτως . ὁ δέ ἀποκρίνω εἶπον · ἐγώ , κύριος , καί οὐ ἀπέρχομαι . Τῖς ἐκ ὁ δύο ποιέω ὁ θέλημα ὁ πατήρ ; ὁ ἀπέρχομαι εἰς ὁ ἀμπελών δηλονότι , καί εἰμί βραχύς μεταξύ παρεισδύνω ὁ ἀδρανής , ὀκνέω ἀναπείθω ὁ ὑπισχνέομαι . Θέα δή οὖν ἐν οὗτος πρόχειρος μέν ἐπί ὁ θήρ εἶμι ὁ Ἡσαῦ , καί οὗτος δράω ὑπισχνέομαι , φθάνω δέ ὁ Ἰακώβ , καίτοι οὗτος δράω ἐν ἀρχή ἀρνέομαι , πλήν εὐλογέω παρά ὁ πατήρ . οὕτως καί ὁ νέος λαός ἁρπάζω ὁ εὐλογία , μονονού καταπλαστός ἔχω ὁ Ἰουδαϊκός πολιτεία ὁ σχῆμα . καθά ἀμελέω καί Ἰακώβ ὁ Ἡσαῦ δασύτης ὁ ὁ ἔριφος δέρμα ἀπομιμέομαι σοφός . ἀλλά ἀκούω ὁ πατήρ εὐθύς ἀνακράζω · ὁ μέν φωνή φωνή Ἰακώβ , ὁ δέ χείρ χείρ Ἡσαῦ . τίς δή οὖν ἄρα τρόπος ἐφαρμόζω εἄν ὁ ἐν πίστις λαός ὁ καί ἐν εἶδος γίγνομαι , καί ὡς ἐν μίμημα ὁ Ἰουδαϊκός πολιτεία τε καί ἕτερος ἔχω παρά αὐτός ὁ φωνή ; οὐκοῦν ἐκεῖνος φημί , ὡς εἰμί ἀεί παρά ὁ θεῖος γραφή , ἔργον καί κατόρθωμα ἤτοι πρακτικός ἐνέργεια σημεῖον χείρ . ὅσος οὖν ἵημι εἰς ἐνέργεια ταυτότης καί πιότης κατόρθωμα , καί αὐτός πληρόω ὁ νόμος ὁ ἐν Χριστός νοητός τε καί πνευματικός ἱερουργέω , καί εἰς ὀσμή εὐωδία ἑαυτοῦ προσκομίζω ὁ Θεός καί πατήρ . καί γοῦν ὁ Χριστός διαρρήδην νόμος ἐγώ τίθημι εὐαγγελικός , μή νομίζω , φημί , ὅτι ἔρχομαι καταλύω ὁ νόμος ἢ ὁ προφήτης . οὐ ἔρχομαι καταλύω ὁ νόμος , ἀλλά πληρόω . ἀμήν γάρ λέγω σύ , ἠώς εἄν παρέρχομαι ὁ οὐρανός καί ὁ γῆ , ἰῶτα εἷς ἢ εἷς κεραία οὖον μή παρέρχομαι ἀπό ὁ νόμος , ἠώς εἄν πᾶς γίγνομαι . συνίημι οὖν , ἀποπληρόω ὁ νόμος ὁ ἐν Χριστός ὁ ἐν πνεῦμα περιτομή ἀντί ὁ σάρκινος εἰσδέχομαι . εἰσέρχομαι δέ καί εἰς ὁ κατάπαυσις ὁ Χριστός , καί ἐν Χριστός σαββατίζω , καί ὁ ἐν κρυπτός καί εἴδομαι δείκνυμι Ἰουδαῖος . οὗτος , οἴομαι , εἰμί ὁ ὁ χείρ ἔχω Ἡσαῦ , πλήν ἕτερος παρά αὐτός ὁ φωνή . οὖον γάρ ὅς ὁ Ἰουδαῖος αθυρωγλωττιος ἀποχράω · οὔτε μήv ὁ ἀγοράζω ἐγώ δεσπότης ἀρνέομαι δυσφημέω ἐθίζω · συνδοξολογέω δέ μᾶλλον ὁ Θεός καί πατήρ ὁ υἱός , καί κύριος , καί Σωτήρ , καί Λυτρωτής ὀνομάζω .