cyrillus-theology.glaphyra-in-pentateuchum Ex.1.2.3
η . Μετακεχώρηκε τοίνυν ἐκ τῆς Αἰγυπτίων εἰς Μαδιὰμ ὁ Μωσῆς , ἐν ἴσῳ δὲ τρόπῳ καὶ ὁ Χριστὸς ἐκ τῆς Ἰουδαίας εἰς τὴν Γαλιλαίαν . Ἄθρει δὲ ὅτι μία μὲν ἡ Λευῒ θυγάτηρ ἡ τὸν ἱερὸν τεκοῦσα Μωσέα . Πλείους δὲ μὴν καὶ ἑπτὰ τὸν ἀριθμὸν αἱ Ἰοθὸρ τοῦ Μαδιηναίου . Μία μὲν γὰρ καὶ ἡ τῶν Ἰουδαίων πληθὺς , ἐξ ἧς καὶ γεγέννηται κατὰ σάρκα Χριστὸς , ὡς ἐν τύπῳ τῷ κατὰ Μωσέα . Πολλαὶ δὲ λίαν αἱ οἱονεὶ τοῦ κόσμου θυγατέρες , εἴτουν ἀγέλαι τυχὸν ἐν αὐτῷ κατοικούντων ἐθνῶν . Ἀφεὶς οὖν ἄρα Χριστὸς τὴν ὅθεν ἐξέφυ κατὰ τὴν σάρκα Συναγωγὴν , ἐπὶ τὰς πολλὰς τῶν ἐθνῶν ἀπονένευκεν ἀγέλας · ἃς πονηροὶ ποιμένες κατεβιάζοντο , τουτέστιν , οἱ κοσμοκράτορες τοῦ κόσμου τούτου . Διέσωσε δὴ αὐτός . Ἀλλὰ φέρε λέγωμεν τῆς πλεονεξίας τὸν τρόπον τὸν τῆς ἀρωγῆς προσεπάγοντες . Ἔθος τῇ θείᾳ Γραφῇ λάκκῳ παρεικάζειν τὴν ἔμφυτον ἐν ἡμῖν περὶ Θεοῦ γνῶσιν , καὶ καθ’ ἣν ἕκαστα τῶν πρακτέων ποδηγούμεθα . Ἀναβρύει γὰρ ὥσπερ ἐν ἡμῖν καθάπερ ἀπὸ πηγῆς τοῦ νοῦ καὶ ἡ παντὸς εἴδησις ἀγαθοῦ , καὶ τῆς περὶ Θεοῦ δόξης ἡ ὡς ἐν ἐσόπτρῳ τε καὶ αἰνίγματι γνῶσις . Καὶ γοῦν τοὺς τῆς εἰς Θεὸν ἀγάπης ὀλιγωρήσαντας , μετακεκλιμένους δὲ ἀνοσίως ἐπὶ τὸ χρῆναι τοῖς δαίμοσιν ἀνάπτειν τὸ σέβας , κατῃτιᾶτο λέγων διὰ φωνῆς Ἱερεμίου · Ἐξέστη ἐπὶ τούτῳ ὁ οὐρανὸς , καὶ ἔφριξεν ἐπὶ πλεῖον ἡ γῆ σφόδρα , λέγει Κύριος , ὅτι δύο πονηρὰ ἐποίησεν ὁ λαός μου · ἐμὲ ἐγκατέλιπον πηγὴν ὕδατος ζῶντος , καὶ ὤρυξαν ἑαυτοῖς λάκκους συντετριμμένους , οἳ οὐ δυνήσονται ὕδωρ συνέχειν . Λατρεία γὰρ ἡ ψευδώνυμος , λάκκος οἷά τίς ἐστι συντετριμμένος · οὐ γὰρ ἂν ἀρύσαιτό τις ἐκεῖθεν τὸν ζωοποιεῖν ἰσχύοντα λόγον · πηγὴ δὲ ζωῆς ἀληθῶς ἡ ἀμώμητος περὶ Θεοῦ γνῶσις . Οὐκοῦν τῆς ἐμφύτου γνώσεως εἰκὼν ἂν εἴη λοιπὸν ὁ λάκκος ἡμῖν . Ἀλλὰ ἕως μὲν πρὸς εἴδησιν τὴν ἐπὶ Θεῷ ὀρθῷ καὶ ἀκαταβιάστῳ κεχρήμεθα νῷ , κατευθὺ τῆς ἀληθείας ἥξομεν . Εἰ δὲ ταῖς τῶν δαιμονίων ἀπάταις πλεονεκτούμενος παρατρέποιτό τις ἐπὶ τὸ αὐτῷ δοκοῦν , τὰς ἰδίας ἐκείνοις δαπανήσει σπουδάς . Τοῦτο , οἶμαι , ἔστιν αἰνιγματωδῶς τὸ ἀρύσαθαι μὲν τὸ ὕδωρ τὰς Ἰοθὸρ θυγατέρας , σὺν βίᾳ δὲ τοῦτο τοὺς πλεονεκτοῦντας ἑλεῖν . Ἐν τοιαύταις εἶναί φαμεν ἀῤῥωστίαις τοὺς πεπλανημένους , παρατρεπομένης αὐτοῖς τῆς ἐμφύτου γνώσεως ἐπὶ τὸ ἀκαλλὲς , τουτέστιν , εἰς πλάνησιν , καὶ εἰς τὸ τοῖς δαιμονίοις χρήσιμον . Ἀλλ’ ἐπήμυνεν ὁ Χριστός . Ἀπεσόβησε μὲν γὰρ τοὺς ἀλιτηρίους ψευδοποιμένας , πεπότικε δὲ τὸ ὕδωρ τὸ ζῶν , τουτέστι , τὸ θεῖον αὐτοῦ καὶ οὐράνιον κήρυγμα . Τοιγάρτοι καὶ ἔφασκεν · Εἴ τις διψᾷ , ἐρχέσθω πρός με , καὶ πινέτω . Οὐκοῦν παραληψώμεθα μὲν τὸν Ἰοθὸρ εἰς τὸ τοῦ κόσμου πρόσωπον τοῦ περισσότητος καὶ ἐξιτηλίας μεμεστωμένου . Θυγατέρας δὲ εἶναί φαμεν τὰς ἑπτὰ τὰς ἁπανταχοῦ τῶν ἐθνῶν ἀγέλας , ὡς ἐφ’ ἑκάστῃ τῶν θυγατέρων Ἰοθὸρ πληθύος σημαινομένης . Οἱ δέ γε ποιμένες οἱ πονηροί τε καὶ βιαιότατοι νοοῖντ’ ἂν εἰκότως τὰ τῶν δαιμονίων στίφη . Ὁ δὲ ἐπαμύνων Χριστὸς , ὁ καὶ θείοις ἡμᾶς ἐκμεθύσκων νάμασιν . Ἐπειδὴ δὲ τὰς τῶν ἀνοσίων ποιμένων πλεονεξίας διέδρων αἱ νεάνιδες , ὑπονοστοῦσι πρὸς Ῥαγουὴλ τὸν ἑαυτῶν πατέρα , φημὶ δὴ τὸν Ἰοθόρ . Ἐρομένου δὲ αὐταῖς τῆς ἀσυνήθους ταχύτητος τὴν αἰτίαν , τὴν Μωσέως ἐπικουρίαν εὐθὺς ἀπαγγέλλουσιν . Ὁ δὲ εἰσοικίζεται παραχρῆμα τὸν ἄνθρωπον , καὶ Σεπφώραν αὐτῷ δίδωσι γαμεῖν τῶν ἑαυτοῦ θυγατέρων τὴν προὔχουσαν καὶ εὐπρεπεστάτην · ἡ δὲ τέτοκε Γηρσάμ . Ἐπειδὴ γὰρ ὠφέλησε Χριστὸς τὰ ἐν κόσμῳ τῶν ἐθνῶν συστήματα , ἐγνωρίζετο μὲν αὐτῷ μυσταγωγούντων αὐτῷ τῶν δι’ αὐτοῦ σεσωσμένων , ὅτι καὶ ἐπαμύνειν οἷός τε καὶ μὴν καὶ χειρὸς ἐξελέσθαι ῥᾳδίως τῶν ἀδικεῖν ᾑρημένων . Οὕτω τε λοιπὸν προσιστᾷ μὲν ἀσμένως , καθὰ καὶ Ῥαγουὴλ Μωσέα τὸν ἱερώτατον . Συμβαίνει δὲ ὥσπερ εἰς οἰκειότητα τὴν ὡς πρὸς αὐτὸν νύμφην οἷά τινα περικαλλεστάτην παριστὰς αὐτῷ τὴν ἐξ ἐθνῶν Ἐκκλησίαν , ἢ διὰ τῆς Σεπφώρας νοεῖται . Διερμηνεύεται γὰρ ἐπίσκεψις ἢ ὡραία , καὶ μέν τοι καὶ χάρις πνοῆς . Ἐπεσκέψατο γὰρ ἀνατολὴ ἐξ ὕψους τὴν ὡς ἀληθῶς ἐκπρεπῆ καὶ ὡραίαν , φημὶ δὴ τὴν Ἐκκλησίαν , καὶ δῶρον αὐτῆς καὶ ξένιον οὐρανοῦ κεχάρισται τῆς ἑαυτοῦ πνοῆς τὴν ἐπίδοσιν , φημὶ δὴ τὴν τοῦ ἁγίου Πνεύματος μέθεξιν . Ἡ δὲ τέτοκεν αὐτῷ τὸν Γηρσὰμ , φημὶ δὴ λαὸν τὸν πάροικον ἀληθῶς . Οἱ γάρ τοι τῷ θείῳ κατεσφραγισμένοι Πνεύματι , καὶ τῆς ἄνωθεν ἐπισκοπῆς ἀξιούμενοι , καὶ εἰς ὡραιότητα διαπεπλασμένοι τὴν ὡς πρὸς Υἱὸν , πάροικοι , κατὰ τὸ ἀληθὲς , εἰσὶν ἐν τῷδε τῷ κόσμῳ . Ἁρμόσειε δ’ ἂν αὐτοῖς ὅτι μάλιστα διακεκραγέναι τε καὶ λέγειν · Οὐκ ἔχομεν ὧδε μένουσαν πόλιν , ἀλλὰ τὴν μέλλουσαν ἐπιζητοῦμεν , ἧς τεχνίτης καὶ δημιουργὸς ὁ Θεός . Περιπατοῦντες γὰρ ἐπὶ γῆς , ἐν οὐρανῷ πολιτεύονται , καὶ γλίχονται μὲν οὐδαμῶς τῶν ἐν τῷδε τῷ κόσμῳ πραγμάτων · μεταποιοῦνται δὲ σφόδρα τῶν εἰς αἰῶνα τὸν μέλλοντα . Ἀκολουθεῖν γὰρ ἐγνώκασι διὰ τῆς ὄντως ἀστείας καὶ τετορνευμένης ζωῆς τῷ δι’ ἡμᾶς καθ’ ἡμᾶς καὶ ἐν τῷδε τῷ κόσμῳ παρῳκηκότι Χριστῷ . Πεφρόνηκε γὰρ οὐ τὰ τοῦδε τοῦ κόσμου , πολλοῦ γε καὶ δεῖ · τύπος δὲ μᾶλλον ἡμῖν τῆς ὑπερκοσμίου καὶ ἐννομωτάτης πέφηνε ζωῆς . Ἐπιτήρει δὲ ὅπως οἰκονομικῶς δὴ λίαν τὸ Γράμμα τὸ ἱερὸν , τὸν τῶν ἑπτὰ νεανίδων πατέρα , πρὶν μὲν εἰς αὐτὰς γενέσθαι τὴν διὰ Μωσέως ἐπικουρίαν , ὠνόμασεν Ἰοθὸρ , εἶτα μετὰ τοῦτο Ῥαγουήλ · καὶ Ἰοθὸρ μὲν περιττότης , ἤτοι περιττὸς ἑρμηνεύεται , καθάπερ ἤδη προεῖπον , Ῥαγουὴλ δὲ ποιμασία Θεοῦ . Κεχρήσομαι γὰρ τῇ λέξει διὰ τὸ χρήσιμον . Ἐλέγομεν δὲ τὸ τοῦ κόσμου πρόσωπον περιθέντες αὐτῷ , ὅτι περιττὸς καὶ εἰκαῖος ἀληθῶς ὁ ἐν κόσμῳ περισπασμός . Ἀλλ’ ἦν μὲν ἐν τούτοις πρὶν ὠφεληθῆναι παρὰ Χριστοῦ τὸν τῶν νεανίδων χορόν . Ἐπειδὴ δὲ πλεονεξίας ἐξῄρηνται , καὶ τῆς τῶν ἀνοσίων ποιμένων ἔξω τέθεινται χειρὸς , τότε δὴ , τότε μετωνόμασται Ῥαγουὴλ , ὅ ἐστι Θεοῦ ποίμνιον , ἤτοι ποιμασία , κατά γε τὴν τῆς ἑρμηνείας δύναμιν . Ὑποδεδράμηκε γὰρ τὴν χεῖρα τοῦ πάντων ἀρχιποίμενος , φημὶ δὴ Χριστοῦ · δι’ οὗ καὶ μεθ’ οὗ τῷ Θεῷ καὶ Πατρὶ ἡ δόξα σὺν ἁγίῳ Πνεύματι εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων . Ἀμήν .
Lemmas: ὁ . Μεταχωρέω τοίνυν ἐκ ὁ Αἰγύπτιος εἰς Μαριάμ ὁ Μωσῆς , ἐν ἴσος δέ τρόπος καί ὁ Χριστός ἐκ ὁ Ἰουδαῖος εἰς ὁ Γαλιλαία . ἀθρέω δέ ὅτι εἷς μέν ὁ Λευΐ θυγάτηρ ὁ ὁ ἱερόν τίκτω Μωσῆς . πλέως δέ μήv καί ἑπτά ὁ ἀριθμός ὁ Ἰοθόρ ὁ Μαδιηναίου . Μία μέν γάρ καί ὁ ὁ Ἰουδαῖος πληθύς , ἐκ ὅς καί γεννάω κατά σάρξ Χριστός , ὡς ἐν τύπος ὁ κατά Μωσῆς . πολλή δέ λίαν ὁ οἱονεί ὁ κόσμος θυγάτηρ , εἴτουν ἀγέλη τυγχάνω ἐν αὐτός κατοικέω ἔθνος . ἀφίημι οὖν ἄρα Χριστός ὁ ὅθεν ἐκφύω κατά ὁ σάρξ συναγωγή , ἐπί ὁ πολύς ὁ ἔθνος ἀπονεύω ἀγέλη · ὅς πονηρός ποιμήν καταβιάζομαι , τουτέστιν , ὁ κοσμοκράτωρ ὁ κόσμος οὗτος . διασῴζω δή αὐτός . ἀλλά φέρω λέγω ὁ πλεονεξία ὁ τρόπος ὁ ὁ ἀρωγή προσεπάγω . ἔθος ὁ θεῖος γραφή λάκκος παρεικάζω ὁ ἔμφυτος ἐν ἐγώ περί Θεός γνῶσις , καί κατά ὅς ἕκαστος ὁ πρακτέος ποδηγέω . ἀναβρύω γάρ ὥσπερ ἐν ἐγώ καθάπερ ἀπό πηγή ὁ νόος καί ὁ πᾶς εἴδησις ἀγαθός , καί ὁ περί Θεός δόξα ὁ ὡς ἐν εἴσοπτρον τε καί αἴνιγμα γνῶσις . καί γοῦν ὁ ὁ εἰς θεός ἀγάπη ὀλιγωρέω , μετακλίνω δέ ἀνόσιος ἐπί ὁ χρή ὁ δαίμων ἀνάπτω ὁ σέβας , καταιτιάομαι λέγω διά φωνή Ἱερεμίας · ἐξίστημι ἐπί οὗτος ὁ οὐρανός , καί φρίσσω ἐπί πλείων ὁ γῆ σφόδρα , λέγω Κύριος , ὅτι δύο πονηρός ποιέω ὁ λαός ἐγώ · ἐγώ ἐγκαταλείπω πηγή ὕδωρ ζῶ , καί ὀρύσσω ἑαυτοῦ λάκκος συντρίβω , ἕ οὖον δύναμαι ὕδωρ συνόχωκα . λατρεία γάρ ὁ ψευδώνυμος , λάκκος οἷος τίς εἰμί συντρίβω · οὖον γάρ εἄν ἀρύω τις ἐκεῖθεν ὁ ζωοποιέω ἰσχύω λόγος · πηγή δέ ζωή ἀληθής ὁ Ἀμώμητος περί Θεός γνῶσις . οὐκοῦν ὁ ἔμφυτος γνῶσις εἰκών εἄν εἰμί λοιπός ὁ λάκκος ἐγώ . ἀλλά ἠώς μέν πρός εἴδησις ὁ ἐπί Θεός ὀρθός καί ἀκαταβίαστος χράομαι νάω , κατευθύ ὁ ἀλήθεια ἥκω . εἰμί δέ ὁ ὁ δαιμόνιος ἀπάτη πλεονεκτέω παρατρέπω τις ἐπί ὁ αὐτός δοκέω , ὁ ἴδιος ἐκεῖνος δαπανάω σπουδή . οὗτος , οἴομαι , εἰμί αἰνιγματωδῶς ὁ ἀρύω μέν ὁ ὕδωρ ὁ Ἰοθόρ θυγάτηρ , σύν βία δέ οὗτος ὁ πλεονεκτέω αἱρέω . ἐν τοιοῦτος εἰμί φημί ἀρρωστία ὁ πλανάω , παρατρέπω αὐτός ὁ ἔμφυτος γνῶσις ἐπί ὁ ἀκαλλής , τουτέστιν , εἰς πλάνης , καί εἰς ὁ ὁ δαιμόνιος χρήσιμος . ἀλλά ἐπαμύνω ὁ Χριστός . απεσοβαινω μέν γάρ ὁ ἀλιτήριος ψευδοποιμην , ποτίζω δέ ὁ ὕδωρ ὁ ζῶ , τουτέστι , ὁ θέω αὐτός καί οὐράνιος κήρυγμα . τοιγάρ καί φάσκω · εἰμί τις διψάω , ἔρχομαι πρός ἐγώ , καί πίνω . οὐκοῦν παραλαμβάνω μέν ὁ Ἰοθόρ εἰς ὁ ὁ κόσμος πρόσωπον ὁ περισσότης καί ἐξιτηλία μεστώνω . θυγάτηρ δέ εἰμί φημί ὁ ἑπτά ὁ ἁπανταχοῦ ὁ ἔθνος ἀγέλη , ὡς ἐπί ἕκαστος ὁ θυγάτηρ Ἰοθόρ πλῆθος σημαίνω . ὁ δέ γε ποιμήν ὁ πονηρός τε καί βίαιος νοέω εἄν εἰκότως ὁ ὁ δαιμόνιος στῖφος . ὁ δέ ἐπαμύνω Χριστός , ὁ καί θεῖον ἐγώ ἐκμεθύσκω νᾶμα . ἐπεί δέ ὁ ὁ ἀνόσιος ποιμήν πλεονεξία δίεδρος ὁ νεᾶνις , ὑπονοστέω πρός Ῥαγουήλ ὁ ἑαυτοῦ πατήρ , φημί δή ὁ Ἰοθόρ . ἔρομαι δέ αὐτός ὁ ἀσυνήθης ταχύτης ὁ αἴτιος , ὁ Μωσῆς ἐπικουρία εὐθύς ἀπαγγέλλω . ὁ δέ εἰσοικίζω παραχρῆμα ὁ ἄνθρωπος , καί Σεπφώρα αὐτός δίδωμι γαμέω ὁ ἑαυτοῦ θυγάτηρ ὁ προέχω καί εὐπρεπής · ὁ δέ τίκτω Γηρσάμ . ἐπεί γάρ ὠφελέω Χριστός ὁ ἐν κόσμος ὁ ἔθνος σύστημα , γνωρίζω μέν αὐτός μυσταγωγέω αὐτός ὁ διά αὐτός σώζω , ὅτι καί ἐπαμύνω οἷος τε καί μήv καί χείρ ἐξαιρέω ῥᾳδίως ὁ ἀδικέω αἱρέω . οὕτως τε λοιπός προσίστημι μέν ἄσμενος , καθά καί Ῥαγουήλ Μωσῆς ὁ ἱερός . συμβαίνω δέ ὥσπερ εἰς οἰκειότης ὁ ὡς πρός αὐτός νύμφη οἷος τις περικαλλής παρίστημι αὐτός ὁ ἐκ ἔθνος ἐκκλησία , ἢ διά ὁ Σεπφώρα νοέω . διερμηνεύω γάρ ἐπίσκεψις ἢ ὡραῖος , καί μέν ὅς καί χάρις πνοή . ἐπισκέπτομαι γάρ ἀνατολή ἐκ ὕψος ὁ ὡς ἀληθής ἐκπρεπής καί ὡραῖος , φημί δή ὁ ἐκκλησία , καί δῶρον αὐτός καί ξένιος οὐρανός χαρίζομαι ὁ ἑαυτοῦ πνοή ὁ ἐπίδοσις , φημί δή ὁ ὁ ἅγιος πνεῦμα μέθεξις . ὁ δέ τίκτω αὐτός ὁ Γηρσάμ , φημί δή λαός ὁ πάροικος ἀληθής . ὁ γάρ ὅς ὁ θεῖον κατασφραγίζω πνεῦμα , καί ὁ ἄνωθεν ἐπισκοπή ἀξιόω , καί εἰς ὡραιότης διαπλάσσω ὁ ὡς πρός υἱός , πάροικος , κατά ὁ ἀληθής , εἰμί ἐν ὅδε ὁ κόσμος . ἁρμόζω δέ εἄν αὐτός ὅτι μάλιστα διακράζω τε καί λέγω · οὐ ἔχω ὧδε Μένων πόλις , ἀλλά ὁ μέλλω ἐπιζητέω , ὅς τεχνίτης καί δημιουργός ὁ Θεός . περιπατέω γάρ ἐπί γῆ , ἐν οὐρανός πολιτεύω , καί γλίχομαι μέν οὐδαμῶς ὁ ἐν ὅδε ὁ κόσμος πρᾶγμα · μεταποιέω δέ σφόδρα ὁ εἰς αἰών ὁ μέλλω . ἀκολουθέω γάρ γιγνώσκω διά ὁ εἰμί ἀστεῖος καί τορνεύω ζωή ὁ διά ἐγώ κατά ἐγώ καί ἐν ὅδε ὁ κόσμος παροικέω Χριστός . φρονέω γάρ οὖον ὁ ὅδε ὁ κόσμος , πολύς γε καί δεῖ · τύπος δέ μᾶλλον ἐγώ ὁ ὑπερκόσμιος καί ἔννομος φαίνω ζωή . ἐπιτηρέω δέ ὅπως οἰκονομικός δή λίαν ὁ Γράμμα ὁ ἱερόν , ὁ ὁ ἑπτά νεᾶνις πατήρ , πρίν μέν εἰς αὐτός γίγνομαι ὁ διά Μωσῆς ἐπικουρία , ὀνομάζω Ἰοθόρ , εἶτα μετά οὗτος Ῥαγουήλ · καί Ἰοθόρ μέν περισσότης , ἤτοι περισσός ἑρμηνεύω , καθάπερ ἤδη προεῖπον , Ῥαγουήλ δέ ποιμασία Θεός . κεχρησομης γάρ ὁ λέγω διά ὁ χρήσιμος . λέγω δέ ὁ ὁ κόσμος πρόσωπον περιτίθημι αὐτός , ὅτι περισσός καί εἰκαῖος ἀληθής ὁ ἐν κόσμος περισπασμός . ἀλλά εἰμί μέν ἐν οὗτος πρίν ὠφελέω παρά Χριστός ὁ ὁ νεᾶνις χορός . ἐπεί δέ πλεονεξία ἐξαιρέω , καί ὁ ὁ ἀνόσιος ποιμήν ἔξω τίθημι χείρ , τότε δή , τότε μετονομάζω Ῥαγουήλ , ὅς εἰμί Θεός ποίμνη , ἤτοι ποιμασία , κατά γε ὁ ὁ ἑρμηνεία δύναμις . ὑποτρέχω γάρ ὁ χείρ ὁ πᾶς ἀρχιποίμην , φημί δή Χριστός · διά ὅς καί μετά ὅς ὁ Θεός καί πατήρ ὁ δόξα σύν ἅγιος πνεῦμα εἰς ὁ αἰών ὁ αἰών . ἀμήν .