cyrillus-theology.glaphyra-in-pentateuchum Gen.4.1.2
β . Ὅσον μὲν οὖν εἴς γε τὸ γράμμα καὶ τὰ ἐκ τῆς ἱστορίας ὑποδηλούμενα , πρέποι ἂν οὐκ ἐν μικρῷ ποιεῖσθαι θαύματι τήν τε Ῥεβέκκαν αὐτὴν , καὶ τὸν μακάριον Ἰακώβ . Ἡ μὲν γὰρ ὡς προὔχοντι τῷ ἀνδρὶ προσεκόμιζε λιτὴν , τὴν ἐπί γε τῷ υἱῷ , φημί . Ὁ δὲ τὸν τῆς φύσεως νόμον ἐποιεῖτο παραχρῆμα τοῦ πρέποντος βραβευτὴν , καὶ τὸν ἀνεθέλητον τῇ μητρὶ γάμον παραιτεῖσθαι προστέταχε τῷ υἱῷ , κολακεύων τρόπον τινὰ τὸν ἐξ αὐτοῦ φύντα καὶ τεθραμμένον εὐσεβῶς , κατ’ ἴχνος ἰέναι τῆς πατρῴας ἀρετῆς . Πανταχῆ γὰρ εὑρήσομεν τὸν θεσπέσιον Ἰακὼβ , τοῖς τῶν γεγεννηκότων εἴκοντα νεύμασι , καὶ μήνυσιν ὥσπερ ἐναργῆ τε καὶ οὐκ ἀμφίλογον τῆς εἰς Θεὸν εὐσεβείας τὸ χρῆμα ποιούμενον . Ὅσον δὲ ἧκεν εἰς θεωρίας λόγον , οἶμαι ἰέναι τὴν ἐσωτάτω πορείαν δὴ πάλιν , ἀναμνῆσαι δὲ δεῖν ἐκεῖνο ὑπολαμβάνω . Εἴη γὰρ ἂν ὡδὶ καὶ λίαν ἀπονητὶ καταφανὲς τὸ θεώρημα . Ῥεβέκκα μὲν γὰρ πρὸ ὠδῖνος ἔτι τῆς ἐπὶ τόκῳ φημὶ , τῶν ἐξ αὐτῆς γεγονότων κυοφοροῦσα τὴν ξυνωρίδα , δυσφόρητον κομιδῇ τὴν δυσφημίαν ἐδέχετο , καὶ ἐν αὐτοῖς ἦν ἤδη τοῖς τοῦ θανάτου δείμασιν · οὐκ ἐν μετρίοις ὄντων σκιρτήμασι τῶν ἐμβρύων . Εἶτα τί τὸ χρῆμα διαλανθάνειν ἤθελεν ἐπερωτῶσα Θεὸν καὶ λέγουσα · Εἰ οὕτω μοι μέλλει γενέσθαι , ἵνα τί μοι τοῦτο ; Καὶ τί πρὸς ταῦτα ὁ Θεός ; Δύο ἔθνη καὶ δύο λαοὶ ἐκ τῆς κοιλίας σου διασταλήσονται , καὶ λαὸς λαοῦ ὑπερέξει , φησὶ , καὶ ὁ μείζων δουλεύσει τῷ ἐλάττονι . Οὐκοῦν εἰς τύπον παραδεξώμεθα τῶν δύο λαῶν , τοῦ τε ἐξ Ἰσραὴλ , καὶ τοῦ διὰ πίστεως , Ἡσαῦ τε καὶ Ἰακώβ · ἀλλ’ Ἐνεκότει , φησὶν , Ἡσαῦ τῷ Ἰακὼβ , ὅτι μὲν τῶν πρεσβείων ἐστέρητο καταπωλήσας τὰ πρωτοτόκια , καὶ παρεὶς ἑτέρῳ τὴν ἑαυτοῦ τιμὴν , καὶ μὲν ὅτι καὶ δεύτερος τὰ ἐκ τῆς θήρας προσαγαγὼν , τῆς εὐλογίας διήμαρτε . Ταύτῃτοι καὶ ἐν ἀγρίοις ἦν ἤδη σκέμμασι , καὶ τὸν τῷ φθόνῳ σύμφρονά τε καὶ ἀδελφὸν ἐμελέτα φόνον . Ἐνεκότει δὲ ὁμοίως , καὶ ἐπεμήνισε δεινῶς ὁ πρωτότοκος Ἰσραὴλ , τοῖς ἐν πίστει καὶ μετ’ αὐτὸν , τουτέστι , τῷ νέῳ λαῷ . Ἐπεί τοι γέγονεν ἐν τάξει τῇ πρώτῃ παρὰ Θεῷ , καὶ ἐν πρωτοτόκου μοίρᾳ λελόγισται , καὶ εὐλογίας τῆς ἄνωθεν ἐπίμεστος ἧν , τὴν ἐν Χριστῷ διὰ πνεύματος καταπλουτήσας χάριν . Ἐπεφύετο δὴ οὖν τοῖς ἐν Χριστῷ διὰ πίστεως ὁ Ἰσραήλ · ὅσον δὲ ἧκεν εἰς τὸ αὐτῷ δοκοῦν , καὶ εἰς δύναμιν ἐγχειρημάτων , καὶ πικρὸς γέγονε φονευτὴς , διώξεις ἐπενεγκὼν , καὶ τοῖς ἐκ φόνου καὶ βασκανίας κατατιτρώσκων βέλεσιν . Ἀλλ’ ἔπειθεν ἡ Ῥεβέκκα τὸν Ἰακὼβ τὰ οἴκοι μεθέντα παραιτεῖσθαι τὸν ἀδελφόν · ἰέναι τε πρὸς Λάβαν ἄνθρωπον εἰδωλολάτρην . Προὔτρεπε δὲ καὶ αὐτὸς ὁ θεσπέσιος Ἰσαὰκ , ὁ τοῦ Ἰακὼβ πατὴρ παραιτεῖσθαι μὲν γάμον τὸν ἐκ Χαναὰν , ἐφίεσθαι δὲ μᾶλλον τοῦ ποιεῖσθαι σύνοικον ἐκ τῶν θυγατέρων Λάβαν . Κινδυνεύοντι γὰρ καὶ διωκομένῳ τῷ νέῳ λαῷ , τὰς τῶν φονώντων ὀργὰς παραιτεῖσθαι σωφρόνως συμβεβούλευκεν ἡ Ἐκκλησία · ἧς ἂν εἴη τύπος ἡ Ῥεβέκκα . Συνεπινεύει δὲ ὥσπερ καὶ αὐτὸς ὁ τῆς Ῥεβέκκας νυμφίος , τουτέστι Χριστὸς , παρωθεῖσθαι μὲν οἰκειότητα τὴν πνευματικὴν τῶν εἰς ἀνοσίους ἐκκεκαυμένων ὀργὰς , καὶ φονᾷν ἀγρίως μεμελετηκότων . Οἰκειότητος δὲ σημεῖον ὁ γάμος . Ἀνθαιρεῖσθαι δὲ μᾶλλον τὰς ἐκ τοῦ οἴκου Λάβαν , τουτέστι τὰς ἐξ ἐθνῶν . Εὑρήσομεν δὲ τοὺς ἁγίους ἀποστόλους , οἳ καὶ τῶν ἐν πίστει καὶ νέων λαῶν γεγόνασιν ἀπαρχὴ , διαπεραίνειν ἐσπουδακότας τὰ ἐντεταλμένα τῷ Ἰακώβ . Ἀπενοσφίζοντο μὲν γὰρ τῆς Ἰουδαίων ἀγέλης , ἅτε δὴ φονώσης κατ’ αὐτῶν . Μεταμείβοντες δὲ χώρας καὶ πόλεις , τὰς τῶν διωκόντων ὑποτρέχειν ὀργὰς νουνεχῶς ἐσπούδαζον . Διεμέμνηντο γὰρ ἐπισκήπτοντος τοῦ Χριστοῦ καὶ λέγοντος · Ὅταν διώκωσιν ἡμᾶς ἐκ τῆς πόλεως ταύτης , φεύγετε εἰς τὴν ἑτέραν . Προσελάλουν δὲ καὶ αὐτοῖς τοῖς ἐξ αἵματος Ἰσραὴλ ἀπειθεῖν ᾑρημένοις καὶ ὑβρίζουσιν ἀφειδῶς · Ὑμῖν ἦν ἀναγκαῖον πρῶτον λαληθῆναι τὸν λόγον τοῦ Θεοῦ · ἐπειδὴ δὲ ἀπωθεῖσθε αὐτὸν , καὶ οὐκ ἀξίους κρίνετε ἑαυτοὺς τῆς αἰωνίου ζωῆς , ἰδοὺ στρεφόμεθα εἰς τὰ ἔθνη . Οὕτω γὰρ ἐντέταλκεν ἡμῖν ὁ Κύριος . Ἀκούεις ὅπως ὁ τῆς Ἐκκλησίας νυμφίος , τουτέστι Χριστὸς , ἐντέταλται τοῖς ἰδίοις εἰς τὴν τῶν Ἑλλήνων ἀπιέναι πληθὺν , καὶ τεκνογονεῖν ἐκεῖθεν , καὶ πατέρας ὥσπερ ἀναφαίνεσθαι λαῶν . Τοιγάρτοι καὶ ὁ σοφώτατος Παῦλος τοῖς ἐξ ἐθνῶν δι’ αὐτοῦ πιστεύσασιν ἐπιστέλλει λέγων · Κἂν γὰρ μυρίους παιδαγωγοὺς ἔχητε ἐν Χριστῷ , ἀλλ’ οὐ πολλοὺς πατέρας . Ἐν γὰρ Χριστῷ Ἰησοῦ διὰ τοῦ Εὐαγγελίου ἐγὼ ὑμᾶς ἐγέννησα . Ὅτι δὲ καὶ συνέσται Θεὸς , καὶ εὐλογήσει πλουσίως τοὺς ἐν πίστει λαοὺς , παραδείξειεν ἂν καὶ μάλα ῥᾳδίως ὁ θεσπέσιος Ἰσαὰκ , ἀποτρέχοντα τὸν Ἰακὼβ τῆς πατρῴας ἑστίας ταῖς ἄνωθεν εὐλογίαις στεφανῶν καὶ λέγων · Ὁ δὲ Θεός μου εὐλογήσαι σε , καὶ αὐξήσαι σε , καὶ πληθύναι σε · καὶ ἔσῃ εἰς συναγωγὰς ἐθνῶν . Καὶ δῴη σοι τὴν εὐλογίαν Ἀβραὰμ τοῦ πατρός σου . Ηὐλόγηνται γὰρ οἱ ἐν Χριστῷ , ηὔξηνταί τε λίαν , καὶ εἰς πλῆθος γεγόνασι , καὶ συναγωγὰς ἐθνῶν , καὶ συγκληρονόμοι τέθεινται τῶν ἁγίων πατέρων . Ἀνακλιθήσονται γὰρ μετὰ Ἀβραὰμ , καὶ Ἰσαὰκ , καὶ Ἰακὼβ , καὶ ἐν τῇ βασιλείᾳ τῶν οὐρανῶν , κατὰ τὴν αὐτοῦ τοῦ Σωτῆρος φωνήν . Ηὐλογήμεθα δὲ παρ’ αὐτοῦ πάλιν · ἔφη γὰρ ὑπὲρ ἡμῶν · Πάτερ ἅγιε , τήρησον αὐτοὺς ἐν τῇ ἀληθείᾳ σου . Εἰ δὲ δὴ νοοῖτο καὶ τοῦ Ἡσαῦ μήτηρ ἡ Ῥεβέκκα , διαλυμανεῖται τοῦτο τοῖς θεωρήμασι παντελῶς οὐδέν . Εἰς τύπον μὲν γὰρ τῶν ἐξ Ἰσραὴλ παρεδεξάμεθα τὸν Ἡσαῦ · Ῥεβέκκᾳ γε μὴν τὸ τῆς Ἐκκλησίας δεδώκαμεν πρόσωπον . Ἀλλὰ καὶ αὐτοὶ γεγόνασιν οἱ ἐξ Ἰσραὴλ τῆς Ἐκκλησίας υἱοὶ διὰ πίστεως ἐν Χριστῷ , εἰς λαὸν μὲν οὐκέτι τὸν πάλαι καὶ ἀρχαῖον ἐκεῖνον λελογισμένοι , μεταστοιχειούμενοι δὲ μᾶλλον εἰς νέον τοῖς ἐξ ἐθνῶν ἀναμίξ . Εἴ τις γὰρ ἐν Χριστῷ , καινὴ κτίσις · ὃς καὶ τοὺς δύο λαοὺς ἔκτισεν εἰς ἕνα καινὸν ἄνθρωπον , ποιῶν εἰρήνην , κατὰ τὰς Γραφὰς , καὶ ἀποκαταλλάσσων ἀμφοτέρους ἐν ἑνὶ πνεύματι πρὸς τὸν Πατέρα . Λέλυκε γὰρ τὸ μεσότοιχον τοῦ φραγμοῦ , καὶ κατήργηκεν ἐν δόγμασι τὸν τῶν ἐντολῶν νόμον .
Lemmas: Β . ὅσος μέν οὖν εἰς γε ὁ γράμμα καί ὁ ἐκ ὁ ἱστορία ὑποδηλόω , πρέπω εἄν οὐ ἐν μικρός ποιέω θαῦμα ὁ τε Ῥεβέκκα αὐτός , καί ὁ μακάριος Ἰακώβ . ὁ μέν γάρ ὡς προέχω ὁ ἀνήρ προσκομίζω λιτός , ὁ ἐπί γε ὁ υἱός , φημί . ὁ δέ ὁ ὁ φύσις νόμος ποιέω παραχρῆμα ὁ πρέπω βραβεύς , καί ὁ ἀνεθέλητος ὁ μήτηρ γάμος παραιτέομαι προστάσσω ὁ υἱός , κολακεύω τρόπος τις ὁ ἐκ αὐτός φύς καί τρέφω εὐσεβής , κατά ἴχνος εἶμι ὁ πατρῷος ἀρετή . πανταχῇ γάρ εὑρίσκω ὁ θεσπέσιος Ἰακώβ , ὁ ὁ γεννάω εἴκω νεῦμα , καί μήνυσις ὥσπερ ἐναργής τε καί οὐ ἀμφίλογος ὁ εἰς θεός εὐσέβεια ὁ χρῆμα ποιέω . ὅσος δέ ἵημι εἰς θεωρία λόγος , οἴομαι εἶμι ὁ εἴδομαι πορεία δή πάλιν , ἀναμιμνήσκω δέ δήω ἐκεῖνος ὑπολαμβάνω . ἀίω γάρ εἄν ὡδί καί λίαν ἀπονητί καταφανής ὁ θεώρημα . Ῥεβέκκα μέν γάρ πρό ὠδίς ἔτι ὁ ἐπί τόκος φημί , ὁ ἐκ αὐτός γίγνομαι κυοφορέω ὁ συνωρίς , δυσφόρητος κομιδή ὁ δυσφημία δέχομαι , καί ἐν αὐτός εἰμί ἤδη ὁ ὁ θάνατος δεῖμα · οὐ ἐν μέτριος εἰμί σκίρτημα ὁ ἔμβρυον . εἶτα τίς ὁ χρῆμα διαλανθάνω ἐθέλω ἐπερωτάω θεός καί λέγω · εἰμί οὗτος ἐγώ μέλλω γίγνομαι , ἵνα τίς ἐγώ οὗτος ; καί τίς πρός οὗτος ὁ Θεός ; δύο ἔθνος καί δύο λαός ἐκ ὁ κοιλία σύ διαστέλλω , καί λαός λαός ὑπερέχω , φημί , καί ὁ μείζων δουλεύω ὁ μικρός . οὐκοῦν εἰς τύπος παραδείκνυμι ὁ δύο λαός , ὁ τε ἐκ Ἰσραήλ , καί ὁ διά πίστις , Ἡσαῦ τε καί Ἰακώβ · ἀλλά ἐγκοτέω , φημί , Ἡσαῦ ὁ Ἰακώβ , ὅτι μέν ὁ πρεσβεῖον στερέω καταπωλέω ὁ πρωτοτόκια , καί παρίημι ἕτερος ὁ ἑαυτοῦ τιμή , καί μέν ὅτι καί δύο ὁ ἐκ ὁ θήρ προσάγω , ὁ εὐλογία διαμαρτάνω . Ταύτῃτοι καί ἐν ἄγριος εἰμί ἤδη σκέμμα , καί ὁ ὁ φθόνος σύμφρων τε καί ἀδελφός μελετάω φόνος . ἐγκοτέω δέ ὁμοίως , καί ἐπεμήνισε δεινῶς ὁ πρωτότοκος Ἰσραήλ , ὁ ἐν πίστις καί μετά αὐτός , τουτέστι , ὁ νέος λαός . ἐπεί ὅς γίγνομαι ἐν τάξις ὁ πρῶτος παρά Θεός , καί ἐν πρωτοτόκος μοῖρα λογίζομαι , καί εὐλογία ὁ ἄνωθεν ἐπίμεστος ἧμαι , ὁ ἐν Χριστός διά πνεῦμα καταπλουτέω χάρις . ἐπιφύω δή οὖν ὁ ἐν Χριστός διά πίστις ὁ Ἰσραήλ · ὅσος δέ ἵημι εἰς ὁ αὐτός δοκέω , καί εἰς δύναμις ἐγχείρημα , καί πικρός γίγνομαι φονευτής , διώκω ἐπιφέρω , καί ὁ ἐκ φόνος καί βασκανία κατατιτρώσκω βέλος . ἀλλά πείθω ὁ Ῥεβέκκα ὁ Ἰακώβ ὁ οἴκοι μεθίημι παραιτέομαι ὁ ἀδελφός · εἶμι τε πρός Λάβαν ἄνθρωπος εἰδωλολάτρης . προτρέπω δέ καί αὐτός ὁ θεσπέσιος Ἰσαάκ , ὁ ὁ Ἰακώβ πατήρ παραιτέομαι μέν γάμος ὁ ἐκ Χαναάν , ἐφίημι δέ μᾶλλον ὁ ποιέω σύνοικος ἐκ ὁ θυγάτηρ Λάβαν . κινδυνεύω γάρ καί διώκω ὁ νέος λαός , ὁ ὁ φονόω ὀργή παραιτέομαι σωφρόνως συμβουλεύω ὁ ἐκκλησία · ὅς εἄν εἰμί τύπος ὁ Ῥεβέκκα . συνεπινεύω δέ ὥσπερ καί αὐτός ὁ ὁ Ῥεβέκκα νυμφίος , τουτέστι Χριστός , παρωθέω μέν οἰκειότης ὁ πνευματικός ὁ εἰς ἀνόσιος ἐκκαίω ὀργή , καί φονάω ἄγριος μελετάω . οἰκειότης δέ σημεῖον ὁ γάμος . ἀνθαιρέομαι δέ μᾶλλον ὁ ἐκ ὁ οἶκος Λάβαν , τουτέστι ὁ ἐκ ἔθνος . εὑρίσκω δέ ὁ ἅγιος ἀπόστολος , ἕ καί ὁ ἐν πίστις καί νέος λαός γίγνομαι ἀπαρχή , διαπεραίνω σπουδάζω ὁ ἐντέλλω ὁ Ἰακώβ . Ἀπενοσφίζοντο μέν γάρ ὁ Ἰουδαῖος ἀγέλη , ἅτε δή φονάω κατά αὐτός . Μεταμείβοντες δέ χώρα καί πόλις , ὁ ὁ διώκω ὑποτρέχω ὀργή νουνεχής σπουδάζω . διαμιμνήσκομαι γάρ ἐπισκήπτω ὁ Χριστός καί λέγω · ὅταν διώκω ἐγώ ἐκ ὁ πόλις οὗτος , φεύγω εἰς ὁ ἕτερος . προσλαλέω δέ καί αὐτός ὁ ἐκ αἷμα Ἰσραήλ ἀπειθέω αἱρέω καί ὑβρίζω ἀφειδής · ὑμῖν εἰμί ἀναγκαῖος πρῶτος λαλέω ὁ λόγος ὁ Θεός · ἐπεί δέ ἀπωθέω αὐτός , καί οὐ ἄξιος κρίνω ἑαυτοῦ ὁ αἰώνιος ζωή , ἰδού στρέφω εἰς ὁ ἔθνος . οὕτως γάρ ἐντέλλω ἐγώ ὁ Κύριος . ἀκούω ὅπως ὁ ὁ ἐκκλησία νυμφίος , τουτέστι Χριστός , ἐντέλλω ὁ ἴδιος εἰς ὁ ὁ Ἕλλην ἀφίημι πληθύς , καί τεκνογονέω ἐκεῖθεν , καί πατήρ ὥσπερ ἀναφαίνω λαός . τοιγάρ καί ὁ σοφός Παῦλος ὁ ἐκ ἔθνος διά αὐτός πιστεύω ἐπιστέλλω λέγω · κἀν γάρ μυρίος παιδαγωγός ἔχω ἐν Χριστός , ἀλλά οὖον πολύς πατήρ . ἐν γάρ Χριστός Ἰησοῦς διά ὁ Εὐαγγέλιος ἐγώ σύ γεννάω . ὅτι2 δέ καί σύνειμι θεός , καί εὐλογέω πλούσιος ὁ ἐν πίστις λαός , παραδείκνυμι εἄν καί μάλα ῥᾳδίως ὁ θεσπέσιος Ἰσαάκ , ἀποτρέχω ὁ Ἰακώβ ὁ πατρῷος ἑστία ὁ ἄνωθεν εὐλογία στεφανόω καί λέγω · ὁ δέ Θεός ἐγώ εὐλογέω σύ , καί αὐξάνω σύ , καί πληθύνω σύ · καί εἰμί εἰς συναγωγή ἔθνος . καί δίδωμι σύ ὁ εὐλογία Ἀβραάμ ὁ πατήρ σύ . εὐλογέω γάρ ὁ ἐν Χριστός , αὐξάνω τε λίαν , καί εἰς πλῆθος γίγνομαι , καί συναγωγή ἔθνος , καί συγκληρονόμος τίθημι ὁ ἅγιος πατήρ . ἀνακλίνω γάρ μετά Ἀβραάμ , καί Ἰσαάκ , καί Ἰακώβ , καί ἐν ὁ βασίλεια ὁ οὐρανός , κατά ὁ αὐτός ὁ Σωτήρ φωνή . εὐλογέω δέ παρά αὐτός πάλιν · φημί γάρ ὑπέρ ἐγώ · πατήρ ἅγιος , τηρέω αὐτός ἐν ὁ ἀλήθεια σύ . εἰμί δέ δή νοέω καί ὁ Ἡσαῦ μήτηρ ὁ Ῥεβέκκα , διαλυμαίνομαι οὗτος ὁ θεώρημα παντελῶς οὐδείς . εἰς τύπος μέν γάρ ὁ ἐκ Ἰσραήλ παραδέχομαι ὁ Ἡσαῦ · Ῥεβέκκα γε μήv ὁ ὁ ἐκκλησία δίδωμι πρόσωπον . ἀλλά καί αὐτός γίγνομαι ὁ ἐκ Ἰσραήλ ὁ ἐκκλησία υἱός διά πίστις ἐν Χριστός , εἰς λαός μέν οὐκέτι ὁ πάλαι καί ἀρχαῖος ἐκεῖνος λογίζομαι , μεταστοιχειόω δέ μᾶλλον εἰς νέος ὁ ἐκ ἔθνος ἀναμίξ . εἰμί τις γάρ ἐν Χριστός , καινός κτίσις · ὅς καί ὁ δύο λαός κτίζω εἰς εἷς καινός ἄνθρωπος , ποιέω εἰρήνη , κατά ὁ γραφή , καί ἀποκαταλλάσσω ἀμφότερος ἐν εἷς πνεῦμα πρός ὁ πατήρ . λύω γάρ ὁ μεσότοιχον ὁ φραγμός , καί καταργέω ἐν δόγμα ὁ ὁ ἐντολή νόμος .