cyrillus-theology.glaphyra-in-pentateuchum Gen.5.1.1
α . Πολυμερῶς καὶ πολυτρόπως ἡ θεόπνευστος Γραφὴ τῆς διὰ Χριστοῦ σωτηρίας προαναφωνεῖ τοὺς τύπους , οὐ μετρίαν ἐντεῦθεν τοῖς ἐντευξομένοις τιθεῖσα τὴν ὄνησιν . Ὅνπερ γὰρ τρόπον οἱ τὴν ἐν πίναξιν ἐπιστήμην εἰς ἅπαν ἐξησκημένοι , ταῖς τῶν χρωμάτων πολυειδέσι μορφαῖς καταποικίλλουσι , τὰς σκιὰς εἰς ἐμφανεστέραν ἄγοντες ὄψιν , καὶ πολὺ τὸ ἐπίχαρι καταχέοντες τῆς γραφῆς · οὕτω καὶ ἡ τοῦδε τοῦ παντὸς τεχνῖτις σοφία , τουτέστι Θεὸς , διὰ ποικίλων ὅσων αὐχημάτων προαναφαίνει λεπτῶς τοῦ μυστηρίου τὸ κάλλος , ἵνα συνιέντες ὡς ἐν αἰνίγμασι , καὶ μονονουχὶ προκατήχησιν καὶ προεισβολὴν εἰς σύνεσιν τὸ πρᾶγμα ποιούμενοι , πρὸς τὴν τῆς ἀληθείας παραδοχὴν , ἑτοιμότεροί πως εἶεν οἱ μυσταγωγούμενοι . Διατρίβομεν τοίνυν ἐν τῷδε τῷ κόσμῳ , μικρὸν διαφέροντες , ἢ τάχα που καὶ ἡττώμενοι τῶν ἀλόγων ζώων , εἴπερ ἀληθῆ τὴν ἐπίπληξιν ἐποιεῖτο Θεὸς κατὰ τῶν ἐξ Ἰσραὴλ , οὕτω λέγων · Ἔγνω βοῦς τὸν κτησάμενον , καὶ ὄνος τὴν φάτνην τοῦ κυρίου αὐτοῦ · Ἰσραὴλ δέ με οὐκ ἔγνω , καὶ ὁ λαός μου οὐ συνῆκεν . Εἰ δὲ νόμον ἔχοντες τὸν παιδαγωγὸν , ἐπὶ ταῖς οὕτω δειναῖς ἀμαθίαις οἱ τῶν Ἰουδαίων δῆμοι κατεγινώσκοντο , τίς ἂν γένοιτο λοιπὸν λόγος ὁ ζητούμενος περὶ τῶν ἐθνῶν , οἷς τῆς πολυθέου πλάνης ὁ βαθὺς ἐνέσκηψε σκότος ; Κάτω γὰρ ὥσπερ διανενευκότες ἀεὶ , καὶ ταῖς τῆς σαρκὸς ἐπιθυμίαις ἐνειλημμένοι , μόνα φρονεῖν ἐσπούδαζον τὰ ἐπὶ τῆς γῆς , οὐδ’ ὅσον εἰπεῖν τὸν τῆς διανοίας ὀφθαλμὸν ἀνατείνειν ἰσχύοντες εἰς τὰ τῆς φιλοθεΐας αὐχήματα . Ἐντεῦθεν ἡμῖν ἐποιμώζοντες καὶ μονονουχὶ κειμένοις ἐπιδακρύοντες οἱ μακάριοι προφῆται , μυρίου ; ὅσους δεδαπανήκασι λόγους . Ὁ μὲν γὰρ μακάριος Ἡσαΐας , Ἐπλάτυνε , φησὶν , ὁ ᾅδης τὴν ψυχὴν αὐτοῦ , καὶ διήνοιξε τὸ στόμα αὐτοῦ , μὴ διαλιπεῖν . Οὐ γὰρ ἦν ἀπόνευσις τοῦ κακοῦ · ἀφορήτῳ δὲ ὥσπερ πλεονεξίᾳ κατηχθισμένοι τῇ τοῦ καθ’ ἡμῶν τυραννήσαντος Σατανᾶ , κατέβαινον μὲν εἰς ᾄδου , κατὰ τὴν ἐντεῦθεν ἀπαλλαγὴν οἱ δείλαιοι , χανδὸν τοῦ θανάτου καταπίνοντος , καὶ καταποιμαίνοντος ὥσπερ ἡμᾶς εἰς τοῦτο τῆς ἁμαρτίας εὑρετοῦ . Καὶ γοῦν οὐκ ἀδακρυτὶ , καθάπερ ἔφην ἀρτίως , τῆς τοιᾶσδε συμφορᾶς διεμέμνητο καὶ αὐτὸς ὁ θεσπέσιος Δαβίδ . Ἔφη δὲ οὕτω περὶ ἡμῶν , ποτὲ μέν · Ὡς πρόβατα ἐν ᾅδῃ ἔθεντο , θάνατος ποιμανεῖ αὐτούς · ὁτὲ δὲ πόλιν · Ὁ ποιμαίνων τὸν Ἰσραὴλ πρόσσχες , ὁ ὁδηγῶν ὡσεὶ πρόβατον τὸν Ἰωσήφ · ὁ καθήμενος ἐπὶ τὰ Χερουβὶμ , ἐμφάνηθι · ἐξέγειρον τὴν δυναστείαν σου , καὶ ἐλθὲ εἰς τὸ σῶσαι ἡμᾶς . Ταύτῃτοι καὶ οὐ μέχρι παντὸς ὑπὸ τῷ θανάτῳ μεμενήκαμεν . Πέπομφε γὰρ ἡμῖν ἐξ οὐρανοῦ ὁ Θεὸς καὶ Πατὴρ ποιμένα τὸν ἀγαθὸν Κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστόν · οὐκ εἰς ᾅδου ποιμαίνοντα τοὺς ὑπ’ αὐτὸν γενομένους , ἀλλ’ εἰς ἀφθαρσίαν καὶ ζωὴν ἀποφέροντα . Κατανέμει γὰρ ἐν κρίνοις , καὶ ἐν νομῇ ἀγαθῇ , καὶ ἐν τόπῳ πίονι , κατὰ τὸ γεγραμμένον · πόαν ἡμῖν παρατιθεὶς τὴν πνευματικὴν , καὶ τοῖς ἄνωθεν καὶ ἐξ οὐρανοῦ καταμεθύσκων νάμασι , καὶ ἐγκάρπους ἀποτελῶν , καὶ πρός γε δὴ τούτοις , εἰς πληθὺν ἀμέτρητον κατευρύνει λαῶν . Καί μοι πάλιν ὡς ἐν σκιαῖς κατίδοι τις ἂν , ὅπερ ἔφην , τὸν θεσπέσιον Ἰακὼβ , καὶ τὰ ἐπ’ αὐτῷ γεγραμμένα παρατιθέντος τοῦ λόγου , καὶ τῆς ἱστορίας τὸ δοκοῦν εἶναί πως ἀσυμφανὲς ὡς ἔνι καταλευκαίνοντος . Γέγραπται τοίνυν ὡδί · Ἐγένετο δὲ , ὡς ἔτεκε Ῥαχὴλ τὸν Ἰωσὴφ , εἶπεν Ἰακὼβ τῷ Λάβαν · Ἀπόστειλόν με ἵνα ἀπέλθω εἰς τὸν τόπον μου , καὶ εἰς τὴν γῆν μου · ἀπόδος μοι τὰς γυναῖκάς μου , καὶ τὰ παιδία μου , περὶ ὧν δεδούλευκά σοι , ἵνα ἀπέλθω . Σὺ γὰρ γινώσκεις τὴν δουλείαν , ἣν δεδούλευκά σοι · καὶ ὅσα ἦν κτήνη σου μετ’ ἐμοῦ . Μικρὰ γὰρ ἦν ὅσα σοι ἦν ἐναντίον μου , καὶ ηὐξήθη εἰς πλῆθος . Καὶ ηὐλόγησέ σε Κύριος ἐπὶ τῷ ποδί μου . Νῦν οὖν πότε ποιήσω κἀγὼ ἐμαυτῷ οἶκον ; Καὶ εἶπεν αὐτῷ Λάβαν · Τί σοι δώσω ; Καὶ εἶπεν αὐτῷ Ἰακώβ · Οὐ δώσεις μοι οὐδέν . Ἐὰν ποιήσῃς μοι τὸ ῥῆμα τοῦτο , πάλιν ποιμανῶ τὰ πρόβατά σου σήμερον καὶ φυλάξω . Παρελθέτω πάντα τὰ πρόβατά σου σήμερον , διαχώρισον ἐκεῖθεν πᾶν πρόβατον ποικίλον καὶ περκνόν · καὶ πᾶν βόσκημα φαιὸν ἐν τοῖς ἄρνεσι . Καὶ πᾶν διάλευκον καὶ ῥαντὸν ἐν ταῖς αἰξὶν , ἔσται μοι μισθὸς , καὶ ἐπακούσεταί μου ἡ δικαιοσύνη μου ἐν τῇ ἡμέρᾳ τῇ αὔριον , ὅτι ἔστιν ὁ μισθός μου ἐνώπιόν σου . Πᾶν ὃ ἂν μὴ ᾖ ῥαντὸν ἢ διάλευκον ἐν ταῖς αἰξὶ , καὶ φαιὸν ἐν τοῖς ἄρνεσι , κεκλεμμένον ἔσται παρ’ ἐμοί . Εἶπε δὲ αὐτῷ Λάβαν · Ἔστω κατὰ τὸ ῥῆμά σου . Καὶ διέστειλεν ἐν τῇ ἡμέρᾳ ἐκείνῃ τοὺς τράγους τοὺς ῥαντοὺς καὶ διαλεύκους , καὶ πάσας τὰς αἶγας τὰς ῥαντὰς καὶ διαλεύκους , καὶ πᾶν ὃ ἦν λευκὸν ἐν αὐτοῖς , καὶ πᾶν ὃ ἦν φαιὸν ἐν τοῖς ἄρνεσι , καὶ ἔδωκε διὰ χειρὸς τῶν υἱῶν αὐτοῦ , καὶ ἀπέστησε ὁδὸν τριῶν ἡμερῶν , ἀνὰ μέσον αὐτῶν , καὶ ἀνὰ μέσον Ἰακώβ . Ἰακὼβ δὲ ἐποίμαινε τὰ πρόβατα Λάβαν τὰ ὑπολειφθέντα . Δεῖ δὴ πάλιν ἡμᾶς ὡς ἐν βραχέσι συνενεγκεῖν τῆς ἱστορίας τὸ πλάτος · προσεπειπεῖν δὲ οὕτω , τίς ἂν γένοιτο πρέπων ταῖς ἐπ’ αὐτῇ θεωρίαις ὁ νοῦς .
Lemmas: ὅς . πολυμερῶς καί πολύτροπος ὁ θεόπνευστος γραφή ὁ διά Χριστός σωτηρία προαναφωνέω ὁ τύπος , οὖον μέτριος ἐντεῦθεν ὁ ἐντυγχάνω τίθημι ὁ ὄνησις . ὅσπερ γάρ τρόπος ὁ ὁ ἐν πίναξ ἐπιστήμη εἰς ἅπας ἐξασκέω , ὁ ὁ χρῶμα πολυειδής μορφή καταποικίλλω , ὁ σκιά εἰς ἐμφανής ἄγω ὄψις , καί πολύς ὁ ἐπίχαρις κατηχέω ὁ γραφεύς · οὗτος καί ὁ ὅδε ὁ πᾶς τεχνῖτις σοφία , τουτέστι θεός , διά ποικίλος ὅσος αὔχημα προαναφαίνω λεπτός ὁ μυστήριον ὁ κάλλος , ἵνα συνίημι ὡς ἐν αἴνιγμα , καί μονονού προκατήχησις καί προεισβολή εἰς σύνεσις ὁ πρᾶγμα ποιέω , πρός ὁ ὁ ἀλήθεια παραδοχή , ἑτοῖμος πως ἄγω ὁ μυσταγωγέω . διατρίβω τοίνυν ἐν ὅδε ὁ κόσμος , μικρός διαφέρω , ἢ τάχα ποῦ καί ἡσσάομαι ὁ ἄλογος ζῷον , εἴπερ ἀληθής ὁ ἐπίπληξις ποιέω θεός κατά ὁ ἐκ Ἰσραήλ , οὗτος λέγω · γιγνώσκω βοῦς ὁ κτάομαι , καί ὄνος ὁ φάτνη ὁ κύριος αὐτός · Ἰσραήλ δέ ἐγώ οὐ γιγνώσκω , καί ὁ λαός ἐγώ οὖον συνίημι . εἰμί δέ νόμος ἔχω ὁ παιδαγωγός , ἐπί ὁ οὗτος δεινός ἀμαθία ὁ ὁ Ἰουδαῖος δῆμος καταγιγνώσκω , τίς εἄν γίγνομαι λοιπός λόγος ὁ ζητέω περί ὁ ἔθνος , ὅς ὁ πολύθεος πλάνης ὁ βαθύς ἐνσκήπτω σκότος ; Κάτος γάρ ὥσπερ διανεύω ἀεί , καί ὁ ὁ σάρξ ἐπιθυμία ἐλλαμβάνω , μόνος φρονέω σπουδάζω ὁ ἐπί ὁ γῆ , οὐδέ ὅσος εἶπον ὁ ὁ διάνοια ὀφθαλμός ἀνατείνω ἰσχύω εἰς ὁ ὁ φιλοθεΐα αὔχημα . ἐντεῦθεν ἐγώ ἐποιμώζω καί μονονού κεῖμαι ἐπιδακρύω ὁ μακάριος προφήτης , μυρίος ; ὅσος δαπανάω λόγος . ὁ μέν γάρ μακάριος Ἠσαΐας , πλατύνω , φημί , ὁ ᾍδης ὁ ψυχή αὐτός , καί διανοίγω ὁ στόμα αὐτός , μή διαλείπω . οὖον γάρ εἰμί ἀπόνευσις ὁ κακός · ἀφόρητος δέ ὥσπερ πλεονεξία κατηχθισμένοι ὁ ὁ κατά ἐγώ τυραννεύω Σατανᾶς , καταβαίνω μέν εἰς ἀείδω , κατά ὁ ἐντεῦθεν ἀπαλλαγή ὁ δείλαιος , χανδόν ὁ θάνατος καταπίνω , καί καταποιμαίνοντος ὥσπερ ἐγώ εἰς οὗτος ὁ ἁμαρτία εὑρετής . καί γοῦν οὐ ἀδακρυτί , καθάπερ φημί ἄρτιος , ὁ τοιόσδε συμφορά διαμιμνῄσκω καί αὐτός ὁ θεσπέσιος Δαβίδ . φημί δέ οὗτος περί ἐγώ , ποτέ μέν · ὡς πρόβατον ἐν ᾍδης τίθημι , θάνατος ποιμαίνω αὐτός · ὁτὲ δέ πόλις · ὁ ποιμαίνω ὁ Ἰσραήλ προσέχω , ὁ ὁδηγός ὡσεί πρόβατον ὁ Ἰωσήφ · ὁ κάθημαι ἐπί ὁ χερουβίν , ἐμφαίνω · ἐξεγείρω ὁ δυναστεία σύ , καί ἔρχομαι εἰς ὁ σῴζω ἐγώ . Ταύτῃτοι καί οὖον μέχρι πᾶς ὑπό ὁ θάνατος μένω . πέμπω γάρ ἐγώ ἐκ οὐρανός ὁ θεός καί πατήρ ποιμήν ὁ ἀγαθός κύριος ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός · οὐ εἰς ᾍδης ποιμαίνω ὁ ὑπό αὐτός γίγνομαι , ἀλλά εἰς ἀφθαρσία καί ζωή ἀποφέρω . κατανέμω γάρ ἐν κρίνω , καί ἐν νομή ἀγαθός , καί ἐν τόπος πίων , κατά ὁ γράφω · πόα ἐγώ παρατίθημι ὁ πνευματικός , καί ὁ ἄνωθεν καί ἐκ οὐρανός καταμεθύσκω νᾶμα , καί ἔγκαρπος ἀποτελέω , καί πρός γε δή οὗτος , εἰς πληθύς ἀμέτρητος κατευρύνω λαός . καί ἐγώ πάλιν ὡς ἐν σκιά καθοράω τις εἄν , ὅσπερ φημί , ὁ θεσπέσιος Ἰακώβ , καί ὁ ἐπί αὐτός γράφω παρατίθημι ὁ λόγος , καί ὁ ἱστορία ὁ δοκέω εἰμί πως ἀσυμφανής ὡς ἐν καταλευκαίνω . γράφω τοίνυν ὧδε · γίγνομαι δέ , ὡς τίκτω Ῥαχήλ ὁ Ἰωσήφ , εἶπον Ἰακώβ ὁ Λάβαν · ἀποστέλλω ἐγώ ἵνα ἀπέρχομαι εἰς ὁ τόπος ἐγώ , καί εἰς ὁ γῆ ἐγώ · ἀποδίδωμι ἐγώ ὁ γυνή ἐγώ , καί ὁ παιδίον ἐγώ , περί ὅς δουλεύω σύ , ἵνα ἀπέρχομαι . σύ γάρ γιγνώσκω ὁ δουλεία , ὅς δουλεύω σύ · καί ὅσος εἰμί κτῆνος σύ μετά ἐγώ . μικρός γάρ εἰμί ὅσος σύ εἰμί ἐναντίος ἐγώ , καί αὐξάνω εἰς πλῆθος . καί εὐλογέω σύ Κύριος ἐπί ὁ πούς ἐγώ . νῦν οὖν πότε ποιέω ἐγώ ἐμαυτοῦ οἶκος ; καί εἶπον αὐτός Λάβαν · τις σύ δίδωμι ; καί εἶπον αὐτός Ἰακώβ · οὖον δίδωμι ἐγώ οὐδείς . ἐάν ποιέω ἐγώ ὁ ῥῆμα οὗτος , πάλιν ποιμαίνω ὁ πρόβατον σύ σήμερον καί φυλάσσω . παρέρχομαι πᾶς ὁ πρόβατον σύ σήμερον , διαχωρίζω ἐκεῖθεν πᾶς πρόβατον ποικίλος καί περκνός · καί πᾶς βόσκημα φαιός ἐν ὁ ἀμνός . καί πᾶς διάλευκος καί ῥαντός ἐν ὁ αἴξ , εἰμί ἐγώ μισθός , καί ἐπακούω ἐγώ ὁ δικαιοσύνη ἐγώ ἐν ὁ ἡμέρα ὁ αὔριον , ὅτι εἰμί ὁ μισθός ἐγώ ἐνώπιον σύ . Πᾶν ὅς εἄν μή εἰμί ῥαντός ἢ διάλευκος ἐν ὁ αἴξ , καί φαιός ἐν ὁ ἀμνός , κλέπτω εἰμί παρά ἐγώ . εἶπον δέ αὐτός Λάβαν · ἔστω κατά ὁ ῥῆμα σύ . καί διαστέλλω ἐν ὁ ἡμέρα ἐκεῖνος ὁ τράγος ὁ ῥαντός καί διάλευκος , καί πᾶς ὁ αἴξ ὁ ῥαντός καί διάλευκος , καί πᾶς ὅς εἰμί λευκός ἐν αὐτός , καί πᾶς ὅς εἰμί φαιός ἐν ὁ ἀμνός , καί δίδωμι διά χείρ ὁ υἱός αὐτός , καί ἀφίστημι ὁδός τρεῖς ἡμέρα , ἀνά μέσος αὐτός , καί ἀνά μέσος Ἰακώβ . Ἰακώβ δέ ποιμαίνω ὁ πρόβατον Λάβαν ὁ ὑπολείπω . Δεύς δή πάλιν ἐγώ ὡς ἐν βραχύς συμφέρω ὁ ἱστορία ὁ πλάτος · προσεπεῖπον δέ οὗτος , τίς εἄν γίγνομαι πρέπω ὁ ἐπί αὐτός θεωρία ὁ νόος .