cyrillus-theology.glaphyra-in-pentateuchum Gen.5.2.2
β . Μετὰ τὴν τοῦ Λάβαν τοίνυν ἀποχώρησιν τὴν ἐκ τοῦ ὄρους Γαλαὰδ , εἰς τὴν ἐνεγκοῦσαν ἠπείγετο , καὶ διασπεύδειν ἤθελεν ὁ θεσπέσιος Ἰακώβ . Ἀπηλλαγμένος δὲ μόλις τῆς Λάβαν ἐφόδου , καὶ ἀναπνεύσας βραχὺ , χαλεπωτέροις εὐθὺς περιπίπτει δείμασι . Ἐπειδὴ γὰρ ἔδει τῆς Μεσοποταμίας ἀπαίροντα , καὶ εἰς γῆν Χαναὰν ἀποτρέχοντα , διὰ μέσης ἰέναι τῆς Σηεὶρ , ἐν ᾗ κατῴκησεν Ἡσαῦ , περιδεὴς δὲ ἄγαν ἦν . Οὐ γὰρ ἠγνόει λελυπηκὼς τῆς τε εὐλογίας ἕνεκα , καὶ αὐτῶν δὲ τῶν πρωτοτοκίων . Τίνα δὲ τρόπον τὴν ἐπὶ τούτοις λύπην ἀπεσκευάζετο , καὶ εἰς ἀγάπην καὶ ἡμερότητα καθίστη τὸν ἀδελφὸν , πῶς οὐκ ἄξιον ἐδεῖν , καὶ πρός γε τούτῳ θαυμάσαι ; Γέγραπται τοίνυν · Ἀπέστειλε δὲ Ἰακὼβ ἀγγέλους ἔμπροσθεν αὐτοῦ πρὸς Ἡσαῦ τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ εἰς γῆν Σηεὶρ , εἰς χώραν Ἐδὼμ , καὶ ἐνετείλατο αὐτοῖς , λέγων · Οὕτως ἐρεῖτε τῷ κυρίῳ μου Ἡσαῦ · Οὕτως λέγει ὁ παῖς σου Ἰακώβ · Μετὰ Λάβαν παρῴκησα , καὶ ἐχρόνισα ἕως τοῦ νῦν · καὶ ἐγένοντό μοι βόες , καὶ ὄνοι , καὶ πρόβατα , καὶ παῖδες καὶ παιδίσκαι . Καὶ ἀπέστειλα ἀγγεῖλαι τῷ κυρίῳ μου Ἡσαῦ , ἵνα εὕρῃ ὁ παῖς σου χάριν ἐναντίον σου . Καὶ ἀπέστρεψαν οἱ ἄγγελοι πρὸς Ἰακὼβ , λέγοντες · Ἤλθομεν πρὸς τὸν ἀδελφόν σου Ἡσαῦ , καὶ ἔρχεται εἰς συνάντησιν , καὶ τετρακόσιοι ἄνδρες μετ’ αὐτοῦ . Ἐφοβήθη δὲ Ἰακὼβ σφόδρα , καὶ ἠπορεῖτο . Καὶ διεῖλε τὸν λαὸν τὸν μεθ’ ἑαυτοῦ , καὶ τοὺς βόας , καὶ τὰ πρόβατα εἰς δύο παρεμβολάς . Καὶ εἶπεν Ἰακώβ · Ἐὰν ἔλθῃ Ἡσαῦ εἰς παρεμβολὴν μίαν , καὶ ἐκκόψῃ αὐτὴν , ἔσται ἡ παρεμβολὴ ἡ δευτέρα εἰς τὸ σώζεσθαι . Εἶπε δὲ Ἰακώβ · Ὁ Θεὸς τοῦ πατρός μου Ἀβραὰμ , καὶ ὁ Θεὸς τοῦ πατρός μου Ἰσαὰκ , Κύριε , ὁ εἰπών μοι , Ἀπότρεχε εἰς τὴν γῆν τῆς γενέσεώς σου , καὶ εὖ σε ποιήσω , ἱκανούσθω μοι ἀπὸ πάσης δικαιοσύνης , καὶ ἀπὸ πάσης ἀληθείας , ἧς ἐποίησας τῷ παιδί σου . Ἐν γὰρ τῇ ῥάβδῳ μου ταύτῃ διέβην τὸν Ἰορδάνην , νυνὶ δὲ γέγονα εἰς δύο παρεμβολάς . Ἐξελοῦ με ἐκ χειρὸς τοῦ ἀδελφοῦ μου Ἡσαῦ , ὅτι φοβοῦμαι ἐγὼ αὐτὸν , μή ποτε ἐλθὼν πατάξῃ με , καὶ μητέρα ἐπὶ τέκνοις . Σὺ δὲ εἶπας · Καλῶς σε ποιήσω , καὶ θήσω τὸ σπέρμα σου ὡς τὴν ἄμμον τῆς θαλάσσης , καὶ οὐκ ἀριθμηθήσεται ἀπὸ τοῦ πλήθους . Συνιεῖς ὅπως ὑποτρέχει θωπικῶς τὸν Ἡσαῦ , μόνον δὲ οὐχὶ περισαίνει λελυπημένον , καὶ ὑποκλέπτειν πειρᾶται διά γε τοῦ χρηστοεπεῖν τὸ ἀκρατὲς τῆς ὀργῆς . Καίτοι γὰρ τὸ ἐν ἀμείνοσι εἶναι λαχὼν διὰ τὴν τοῦ πατρὸς εὐλογίαν , καὶ τῇ τῶν πρωτοτόκων δόξῃ προκεκριμένος , καὶ Θεὸν ἔχων ἐπαρωγὸν καθυφίκοιτο ἁγιοπρεπῶς , ἐκεῖνό που πάντως κατορθοῦν ᾑρημένος · Εἰ δυνατὸν , τὸ ἐξ ὑμῶν μετὰ πάντων ἀνθρώπων εἰρηνεύετε . Λόγος μὲν γὰρ ἔσθ’ ὅτε καὶ τραχὸς καὶ ἀνάντης καὶ ὑπεροψίας ἔμπλεως ἀφόρητος ἔσται τισίν . Ὡς δὲ σοφὸς ἔγραφε Παροιμιαστὴς , Ἀπόκρισις ὑποπίπτουσα ἀποστρέφει θυμόν . Καί μοι βλέπε τοῦ δικαίου τὸ εἰς εὐσέβειαν εὐτεχνές . Ἀποστέλλει μὲν γὰρ ἀγγέλους εἰρήνην αἰτήσοντας , καὶ τρυφερωτάτους πρὸς τὸν Ἡσαῦ διακομίσοντας λόγους · ἄνω τε γὰρ καὶ κάτω προστέταχε λέγειν · Τάδε λέγει ὁ παῖς σου ὁ Ἰακώβ . Τρέπεται δὲ πάλιν αὐτὸς εἰς εὐχὰς , καὶ τὴν ἀεὶ σώζουσαν ἐπικουρίαν αὐτῶν οὐ διαλιμπάνει . Ἐμπεδοῖ δὲ , ὅτι τὴν εἰς τὸ μᾶλλον ἐλπίδα τῶν ἤδη παρῳχηκότων ἡ πεῖρα διεσάφει , λέγων · Ἐν τῇ ῥάβδῳ μου ταύτῃ διέβην τὸν Ἰορδάνην , νυνὶ δὲ γέγονα εἰς δύο παρεμβολάς . Ἔφη γὰρ , ὅτι Αὐτὴν μόνην τὴν οἴκοθεν ἔχων ῥάβδον διέβην τὸν Ἰορδάνην , καὶ πολλῶν γέγονα δεσπότης , τὸ σὸν ἔχων εὐμενὲς , ὦ Δέσποτα . Εἰσόμεθα διὰ τούτων τοίνυν καὶ ἡμεῖς , ὅτι πράους εἶναι δεῖ καὶ εἰρηνικοὺς , καὶ διὰ παντὸς θηρᾶσθαι τρόπου τὸ διαζῇν ἀμαχί . Δοῦλον γὰρ Κυρίου , φησὶν , οὐ δεῖ μάχεσθαι , ἀλλ’ ἤπιον εἶναι πρὸς πάντας , κατὰ τὸ γεγραμμένον . Ἀποκεχρῆσθαι μὲν γὰρ καὶ ταῖς ἀνθρωπίναις ἡμᾶς εὐτεχνίαις εἰς τὸ ἀγαθὸν , τὸ ἀπεῖργον οὐδὲν , εἴη δ’ ἂν , οἶμαι , τῶν λίαν ἐπαινουμένων . Ζητεῖν δὲ ἀνάγκη , κἂν εἰ τοῦτο γένοιτο παρ’ ἡμῶν , τὴν παρὰ Θεοῦ φροντίδα , καὶ τὴν ἄνωθεν ἐπικουρίαν , οὐ φρονοῦντας τὰ ὑψηλά · διενθυμουμένους δὲ μᾶλλον τὸ γεγραμμένον · Ὅσῳ μέγας εἶ , τοσούτῳ ταπεινοῦ σεαυτὸν , καὶ ἔναντι Κυρίου εὑρήσεις χάριν . Οὕτω φρονεῖν τε καὶ δρᾷν ᾑρημένοι τὰ ἐκ τῆς εἰρήνης κερδανοῦμεν ἀγαθὰ , καὶ τοὺς καθ’ ἡμῶν ἀγριαίνοντας εἰς ἡμερότητα μεταστρέψομεν . Θῆρες γὰρ ἄγριοι , φησὶν , εἰρηνεύσουσί σοι . Τοῦτο πέπραχεν Ἰακώβ . Οὐ γὰρ μόνοις τὸν ἀδελφὸν αἱμύλοις καὶ ἁπαλοῖς ἐκμειλίσσεται λόγοις , ἀλλὰ καὶ ξενίων καὶ τῶν ὄντων ἐποιεῖτο κοινωνὸν , μερίδα λιπαρωτάτην ἀπονέμων αὐτῷ , πρόβατά τε καὶ βόας , αἶγάς τε καὶ ὄνους , καμήλους καὶ μόσχους . Κρείττων γὰρ εἰρήνη χρημάτων , καὶ προοιχέσθω φιλίας τῆς εἰς ἀδελφοὺς τῶν προσκαίρων ἡ κτῆσις . Καὶ γοῦν ἐδεδίει μὲν , ὡς ἔφην , ὁ θεσπέσιος Ἰακὼβ , τὸν ἀδελφὸν Ἡσαῦ , καὶ ὡς αὐτίκα δὴ μάλα τὰ ἐξ ὀργῆς πεισόμενος , ἄθυμος ἦν , καὶ φθόνον πατήσας τὸν ἐν ἀρχαῖς περιέφυ τὸν Ἰακὼβ , καὶ σὺν δακρύοις ἠσπάζετο , καὶ τοῖς φύσεως νόμοις τὸ βραδύνειν δύνασθαι τὰ εἰς ἀγάπην ἐδίδου . Γέγραπται γὰρ , ὅτι Καὶ προσδραμὼν Ἡσαῦ εἰς συνάντησιν αὐτῷ , καὶ περιλαβὼν αὐτὸν ἐφίλησε , καὶ προσέπεσεν ἐπὶ τὸν τράχηλον αὐτοῦ , καὶ ἔκλαυσαν ἀμφότεροι . Καὶ ταῦτα δὴ πάντα τὰ πραότητος κατορθώματα , καρπὸς ὑφειμένου καὶ ἀφιλοκόμπου φρονήματος , καὶ ξένιον εὐμενείας Θεοῦ τοῖς ἀγαπῶσι αὐτὸν , καταψιλοῦντος τὸ ἄναντες , καὶ καταλεαίνοντος τὸ τραχὺ , καὶ ταῖς εὐθυμίαις καταπιαίνοντος τοὺς αὐτῷ προσκεῖσθαι σπουδάζοντας . Ἀλλ’ οἶμαι δὴ δεῖν εἰς θεωρίαν πνευματικὴν ἡμῖν μεταπλάττεσθαι τὸ διήγημα . Καὶ φέρε δὴ λέγωμεν ἀνόπιν ἰόντες , καὶ εἰς ἀρχὴν ἀνατρέχοντες τοῦ παντὸς λόγου . Σαφὲς γὰρ ἂν γένοιτο τοῖς χρηστομαθεῖν ᾑρημένοις τὸ Χριστοῦ μυστήριον .
Lemmas: Β . μετά ὁ ὁ Λάβαν τοίνυν ἀποχώρησις ὁ ἐκ ὁ ὄρος Γαλαάδ , εἰς ὁ φέρω ἐπείγω , καί διασπεύδω ἐθέλω ὁ θεσπέσιος Ἰακώβ . ἀπαλλάσσω δέ μόλις ὁ Λάβαν ἔφοδος , καί ἀναπνέω βραχύς , χαλεπός εὐθύς περιπίπτω δεῖμα . ἐπεί γάρ ἐσθίω ὁ Μεσοποταμία ἀπαίρω , καί εἰς γῆ Χαναάν ἀποτρέχω , διά μέσος εἶμι ὁ Σηείρ , ἐν ὅς κατοικέω Ἡσαῦ , περιδεής δέ ἄγαν εἰμί . οὖον γάρ ἀγνοέω λυπέω ὁ τε εὐλογία ἕνεκα , καί αὐτός δέ ὁ πρωτοτόκια . τίς δέ τρόπος ὁ ἐπί οὗτος λύπη ἀποσκευάζω , καί εἰς ἀγάπη καί ἡμερότης καθίστημι ὁ ἀδελφός , πῶς οὐ ἄξιος δήω , καί πρός γε οὗτος θαυμάζω ; γράφω τοίνυν · ἀποστέλλω δέ Ἰακώβ ἄγγελος ἔμπροσθεν αὐτός πρός Ἡσαῦ ὁ ἀδελφός αὐτός εἰς γῆ Σηείρ , εἰς χώρα Ἐδώμ , καί ἐντέλλω αὐτός , λέγω · οὕτως εἴρω ὁ κύριος ἐγώ Ἡσαῦ · οὕτως λέγω ὁ παῖς σύ Ἰακώβ · μετά Λάβαν παροικέω , καί χρονίζω ἠώς ὁ νῦν · καί γίγνομαι ἐγώ βοῦς , καί ὄνος , καί πρόβατον , καί παῖς καί παιδίσκη . καί ἀποστέλλω ἀγγέλλω ὁ κύριος ἐγώ Ἡσαῦ , ἵνα εὑρίσκω ὁ παῖς σύ χάρις ἐναντίος σύ . καί ἀποστρέφω ὁ ἄγγελος πρός Ἰακώβ , λέγω · ἔρχομαι πρός ὁ ἀδελφός σύ Ἡσαῦ , καί ἔρχομαι εἰς συνάντησις , καί τετρακόσιοι ἀνήρ μετά αὐτός . φοβέω δέ Ἰακώβ σφόδρα , καί ἀπορέω . καί διαιρέω ὁ λαός ὁ μετά ἑαυτοῦ , καί ὁ βοῦς , καί ὁ πρόβατον εἰς δύο παρεμβολή . καί εἶπον Ἰακώβ · ἐάν ἔρχομαι Ἡσαῦ εἰς παρεμβολή εἷς , καί ἐκκόπτω αὐτός , εἰμί ὁ παρεμβολή ὁ δύο εἰς ὁ σῴζω . εἶπον δέ Ἰακώβ · ὁ θεός ὁ πατήρ ἐγώ Ἀβραάμ , καί ὁ θεός ὁ πατήρ ἐγώ Ἰσαάκ , κύριος , ὁ εἶπον ἐγώ , Ἀπότρεχος εἰς ὁ γῆ ὁ γένεσις σύ , καί εὕω σύ ποιέω , ἱκανόω ἐγώ ἀπό πᾶς δικαιοσύνη , καί ἀπό πᾶς ἀλήθεια , ὅς ποιέω ὁ παῖς σύ . ἐν γάρ ὁ ῥάβδος ἐγώ οὗτος διαβαίνω ὁ Ἰορδάνης , νυνί δέ γίγνομαι εἰς δύο παρεμβολή . ἐξαιρέω ἐγώ ἐκ χείρ ὁ ἀδελφός ἐγώ Ἡσαῦ , ὅτι φοβέω ἐγώ αὐτός , μή ποτός ἔρχομαι πατάσσω ἐγώ , καί μήτηρ ἐπί τέκνον . σύ δέ εἶπον · καλῶς σύ ποιέω , καί τίθημι ὁ σπέρμα σύ ὡς ὁ ἄμμος ὁ θάλασσα , καί οὐ ἀριθμέω ἀπό ὁ πλῆθος . συνίημι ὅπως ὑποτρέχω θωπικός ὁ Ἡσαῦ , μόνος δέ οὐ περισαίνω λυπέω , καί ὑποκλέπτω πειράω διά γε ὁ χρηστοεπέω ὁ ἀκρατής ὁ ὀργή . καίτοι γάρ ὁ ἐν ἀγαθός εἰμί λαγχάνω διά ὁ ὁ πατήρ εὐλογία , καί ὁ ὁ πρωτοτόκος δόξα προκρίνω , καί θεός ἔχω ἐπαρωγός καθυφίημι ἁγιοπρεπῶς , ἐκεῖνος ποῦ πάντως κατορθόω αἱρέω · εἰμί δυνατός , ὁ ἐκ σύ μετά πᾶς ἄνθρωπος εἰρηνεύω . Λόγος μέν γάρ ἔστω ὅτε καί τραχός καί ἀνάντης καί ὑπεροψία ἔμπλεος ἀφόρητος εἰμί τις . ὡς δέ σοφός γράφω παροιμιαστής , ἀπόκρισις ὑποπίπτω ἀποστρέφω θυμός . καί ἐγώ βλέπω ὁ Δίκαιος ὁ εἰς εὐσέβεια εὐτεχνής . ἀποστέλλω μέν γάρ ἄγγελος εἰρήνη αἰτέω , καί τρυφερός πρός ὁ Ἡσαῦ διακομίζω λόγος · ἄνω τε γάρ καί κάτω προστάσσω λέγω · ὅδε λέγω ὁ παῖς σύ ὁ Ἰακώβ . τρέπω δέ πάλιν αὐτός εἰς εὐχή , καί ὁ ἀεί σῴζω ἐπικουρία αὐτός οὖον διαλείπω . ἐμπεδόω δέ , ὅτι ὁ εἰς ὁ μᾶλλον ἐλπίς ὁ ἤδη παροͅχέω ὁ πείρω διασαφέω , λέγω · ἐν ὁ ῥάβδος ἐγώ οὗτος διαβαίνω ὁ Ἰορδάνης , νυνί δέ γίγνομαι εἰς δύο παρεμβολή . φημί γάρ , ὅτι αὐτός μόνος ὁ οἴκοθεν ἔχω ῥάβδος διαβαίνω ὁ Ἰορδάνης , καί πολύς γίγνομαι δεσπότης , ὁ σός ἔχω εὐμενής , εἰμί δεσπότης . εἶμι διά οὗτος τοίνυν καί ἐγώ , ὅτι πρᾶος εἰμί δεῖ καί εἰρηνικός , καί διά πᾶς θηράω τρόπος ὁ διαζάω ἀμαχί . Δοῦλος γάρ κύριος , φημί , οὖον δεῖ μάχομαι , ἀλλά ἤπιος εἰμί πρός πᾶς , κατά ὁ γράφω . αποχραομαι μέν γάρ καί ὁ ἀνθρώπινος ἐγώ εὐτεχνία εἰς ὁ ἀγαθός , ὁ ἀπείργω οὐδείς , εἰμί δέ εἄν , οἴομαι , ὁ λίαν ἐπαινέω . ζητέω δέ ἀνάγκη , κἀν εἰμί οὗτος γίγνομαι παρά ἐγώ , ὁ παρά Θεός φροντίς , καί ὁ ἄνωθεν ἐπικουρία , οὖον φρονέω ὁ ὑψηλός · διενθυμέομαι δέ μᾶλλον ὁ γράφω · ὅσος μέγας εἰμί , τοσοῦτος ταπεινός σαυτοῦ , καί ἔναντι κύριος εὑρίσκω χάρις . οὕτως φρονέω τε καί δράω αἱρέω ὁ ἐκ ὁ εἰρήνη κερδαίνω ἀγαθός , καί ὁ κατά ἐγώ ἀγριαίνω εἰς ἡμερότης μεταστρέφω . θήρ γάρ ἄγριος , φημί , εἰρηνεύω σύ . οὗτος πράσσω Ἰακώβ . οὖον γάρ μόνος ὁ ἀδελφός αἱμύλος καί ἁπαλός ἐκμειλίσσω λόγος , ἀλλά καί ξένιος καί ὁ εἰμί ποιέω κοινωνός , μερίς λιπαρός ἀπονέμω αὐτός , πρόβατον τε καί βοῦς , αἴξ τε καί ὄνος , κάμηλος καί μόσχος . Κρείττων γάρ εἰρήνη χρῆμα , καί προοίχομαι φίλιος ὁ εἰς ἀδελφός ὁ πρόσκαιρος ὁ κτῆσις . καί γοῦν δείδω μέν , ὡς φημί , ὁ θεσπέσιος Ἰακώβ , ὁ ἀδελφός Ἡσαῦ , καί ὡς αὐτίκα δή μάλα ὁ ἐκ ὀργή πείθω , ἄθυμος εἰμί , καί φθόνος πατέω ὁ ἐν ἀρχή περιφύομαι ὁ Ἰακώβ , καί σύν δάκρυ ἀσπάζομαι , καί ὁ φύσις νόμος ὁ βραδύνω δύναμαι ὁ εἰς ἀγάπη δίδωμι . γράφω γάρ , ὅτι καί προστρέχω Ἡσαῦ εἰς συνάντησις αὐτός , καί περιλαμβάνω αὐτός φιλέω , καί προσπίπτω ἐπί ὁ τράχηλος αὐτός , καί καλέω ἀμφότερος . καί οὗτος δή πᾶς ὁ πραότης κατόρθωμα , καρπός1 ὑφίημι καί ἀφιλοκόμπος φρόνημα , καί ξένιος εὐμένεια Θεός ὁ ἀγαπάω αὐτός , καταψιλόω ὁ ἀνάντης , καί καταλεαίνω ὁ τραχύς , καί ὁ εὐθυμία καταπιαίνω ὁ αὐτός πρόσκειμαι σπουδάζω . ἀλλά οἴομαι δή δήω εἰς θεωρία πνευματικός ἐγώ μεταπλάσσω ὁ διήγημα . καί φέρω δή λέγω ἀνόπιν εἶμι , καί εἰς ἀρχή ἀνατρέχω ὁ πᾶς λόγος . σαφής γάρ εἄν γίγνομαι ὁ χρηστομαθέω αἱρέω ὁ Χριστός μυστήριον .