cyrillus-theology.glaphyra-in-pentateuchum Gen.3.1.5
ε . Οἰκονομικώτατα τοίνυν ἐνώμοτον τὴν ἐπαγγελίαν ἐποιεῖτο Θεὸς , καίτοι ψευδοεπεῖν οὐκ εἰδώς · ἵν’ , ὡς ὁ θεσπέσιος γράφει Παῦλος , ἰσχυρὰν ἔχωμεν τὴν παράκλησιν , ὅτι πρὸς πέρας ἐκβήσεται πάντη τε καὶ πάντως οὐκ ἐνδοιάζοντες ἔτι . Οὐκοῦν ( βραχὺ γὰρ ἀνόπιν ἀνακομίσω τὸν λόγον ) ἐν ὠδῖσιν ἔτι τῆς Ἄγαρ ἐχούσης τὸν Ἰσμαὴλ , δεδυσφόρηκεν ἡ Σάῤῥα , τῆς οἰκογενοῦς οὐκ ἐνεγκοῦσα τάχα που τὰ ἐπί γε τῷ κυοφορεῖν αὐχήματα καὶ τὴν οὐ μετρίαν ὀφρύν . Εἶτα τῆς ἑστίας ἐλαύνει , καὶ οὗπερ ἂν ἕλοιτο βαδίζειν ἐκέλευεν , ἐφέντος αὐτῇ τοῦτο δρᾷν τοῦ κατὰ νόμον συνῳκηκότος , φημὶ δὴ τοῦ Ἀβραάμ . Ἀλλ’ ὡς τὸ Γράμμα φησὶ τὸ ἱερὸν , Εὗρεν αὐτὴν ἄγγελος Κυρίου τοῦ Θεοῦ ἐπὶ τῆς πηγῆς τοῦ ὕδατος ἐν τῇ ἐρήμῳ ἐν τῇ ὁδῷ Σούρ . Καὶ εἶπεν αὐτῇ ὁ ἄγγελος Κυρίου · Ἄγαρ παιδίσκη Σάῤῥας , πόθεν ἔρχῃ ; καὶ ποῦ πορεύῃ ; Καὶ εἶπεν · Ἀπὸ προσώπου Σάῤῥας τῆς κυρίας μου ἐγὼ ἀποδιδράσκω . Εἶπε δὲ αὐτῇ ὁ ἄγγελος Κυρίου · Ἀποστράφηθι πρὸς τὴν κυρίαν σου , καὶ ταπεινώθητι ὑπὸ τὰς χεῖρας αὐτῆς . Καὶ ὑπενόστησε μὲν ἡ Ἄγαρ , καὶ τὸν τῆς δουλείας ὑπέδυ ζυγόν . Ἐνομοθέτει δὲ καὶ Θεὸς ἤδη τὴν περιτομὴν τῷ Ἀβραὰμ , λέγων · Σὺ δὲ τὴν διαθήκην μου διατηρήσεις , σὺ καὶ τὸ σπέρμα σου μετὰ σὲ εἰς τὰς γενεὰς αὐτῶν . Καὶ αὕτη ἡ διαθήκη ἣν διατηρήσεις , ἀνὰ μέσον ἐμοῦ καὶ ὑμῶν , καὶ ἀνὰ μέσον τοῦ σπέρματός σου εἰς τὰς γενεὰς αὐτῶν . Περιτμηθήσεται ὑμῶν πᾶν ἀρσενικὸν , καὶ περιτμηθήσεσθε τὴν σάρκα τῆς ἀκροβυστίας ὑμῶν , καὶ ἔσται εἰς σημεῖον διαθήκης ἀνὰ μέσον ἐμοῦ καὶ ὑμῶν . Καὶ παιδίον ὀκταήμερον περιτμηθήσεται ὑμῖν , πᾶν ἀρσενικὸν εἰς τὰς γενεὰς ὑμῶν . Ὁ οἰκογενὴς καὶ ὁ ἀργυρώνητος , ἀπὸ παντὸς υἱοῦ ἀλλοτρίου , ὃς οὐκ ἔστιν ἐκ τοῦ σπέρματός σου , περιτομῇ περιτμηθήσεται , ὁ οἰκογενὴς τῆς οἰκίας σου καὶ ὁ ἀργυρώνητος . Καὶ ἔσται ἡ διαθήκη μου ἐπὶ τῆς σαρκὸς ὑμῶν , εἰς διαθήκην αἰώνιον . Καὶ ἀπερίτμητος ἄρσην , ὃς οὐ περιτμηθήσεται τὴν σάρκα τῆς ἀκροβυστίας αὐτοῦ , τῇ ἡμέρᾳ τῇ ὀγδόῃ , ἐξολοθρευθήσεται ἡ ψυχὴ ἐκείνη ἐκ τοῦ γένους αὐτῆς , ὅτι τὴν διαθήκην μου διεσκέδασεν . Ἐπειδὴ δὲ ἦν ἀναγκαῖον τοῖς θείοις ὑπείκειν νόμοις . περιετμήθη μὲν ὁ θεσπέσιος Ἀβραὰμ πανοικί . Περιέτεμε δὲ καὶ τοῖς ἄλλοις ὁμοῦ τὸν Ἰσμαήλ . Γεγένηται δὲ λοιπὸν ὁ ἐκ τῆς ἐλευθέρας , τουτέστιν ὁ Ἰσαάκ . Καὶ τί τὸ μετὰ τοῦτο ; Οὐ φορητὸς ἦν ἔτι ὁ νόθος ἀθύρων υἱὸς κατὰ τὴν ἑστίαν ὁ Ἰσμαὴλ , καὶ ἐν ἴσῳ που τάχα τῷ Ἰσαὰκ τιμώμενος . Εἶδε γὰρ , φησὶ , Σάῤῥα τὸν υἱὸν Ἄγαρ τῆς Αἰγυπτίας , ὃς ἐγένετο τῷ Ἀβραὰμ , παίζοντα μετὰ Ἰσαὰκ τοῦ υἱοῦ αὐτῆς . Εἶτα πρόσεισι δεδακρυμένη , κατὰ τὸ εἰκὸς , καὶ λέγουσα · Ἔκβαλε τὴν παιδίσκην ταύτην , καὶ τὸν υἱὸν αὐτῆς . Οὐ γὰρ μὴ κληρονομήσει ὁ υἱὸς τῆς παιδίσκης ταύτης μετὰ τοῦ υἱοῦ μου Ἰσαάκ . Σκληρὸν δὲ , φησὶν , ἐφάνη τὸ ῥῆμα σφόδρα ἐναντίον Ἀβραὰμ περὶ τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ . Εἶπε δὲ ὁ Θεὸς τῷ Ἀβραάμ · Μὴ σκληρὸν ἔστω τὸ ῥῆμα ἐναντίον σου περὶ τοῦ παιδίου καὶ περὶ τῆς παιδίσκης . Πάντα ὅσα ἐὰν εἴπῃ σοι Σάῤῥα , ἄκουε τῆς φωνῆς αὐτῆς , ὅτι ἐν Ἰσαὰκ κληθήσεταί σοι σπέρμα . Καὶ τὸν υἱὸν δὲ τῆς παιδίσκης ταύτης , εἰς ἔθνος μέγα ποιήσω αὐτὸν , ὅτι σπέρμα σου ἐστιν . Ἀνέστη δὲ Ἀβραὰμ τὸ πρωῒ , καὶ ἔλαβεν ἄρτους καὶ ἀσκὸν ὕδατος , καὶ ἔδωκεν Ἄγαρ , καὶ ἐπέθηκεν ἐπὶ τὸν ὦμον καὶ τὸ παιδίον , καὶ ἀπέστειλεν αὐτήν . Ἀπελθοῦσα δὲ ἐπλανᾶτο τὴν ἔρημον , κατὰ τὸ φρέαρ τοῦ Ὅρκου . Ἐξέλιπε δὲ τὸ ὕδωρ ἐκ τοῦ ἀσκοῦ , καὶ ἔῤῥιψε τὸ παιδίον ὑποκάτω μιᾶς ἐλάτης . Ἀπελθοῦσα δὲ , ἐκάθητο ἀπέναντι αὐτοῦ μακρόθεν , ὡσεὶ τόξου βολήν . Εἶπε γάρ · Οὐ μὴ ἴδω τὸν θάνατον τοῦ παιδίου μου , καὶ ἐκάθισεν ἀπέναντι αὐτοῦ . Ἀναβοῆσαν δὲ τὸ παιδίον ἔκλαυσεν . Εἰσήκουσε δὲ ὁ Θεὸς τῆς φωνῆς τοῦ παιδίου ἐκ τοῦ τόπου οὗ ἦν . Καὶ ἐκάλεσεν ἄγγελος τοῦ Θεοῦ τὴν Ἄγαρ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ , καὶ εἶπεν αὐτῇ · Τί ἐστιν , Ἄγαρ ; μὴ φοβοῦ · ἐπακήκοε γὰρ ὁ Θεὸς τῆς φωνῆς τοῦ παιδίου σου ἐκ τοῦ τόπου οὗ ἔστιν . Ἀνάστηθι καὶ λάβε τὸ παιδίον , καὶ κράτησον τῇ χειρί σου αὐτό . Καὶ ἀνέῳξεν ὁ Θεὸς τοὺς ὀφθαλμοὺς αὐτῆς , καὶ εἶδε φρέαρ ὕδατος ζῶντος , καὶ ἐπορεύθη , καὶ ἔπλησε τὸν ἀσκὸν ὕδατος , καὶ ἐπότισε τὸ παιδίον . Καὶ ἦν ὁ Θεὸς μετὰ τοῦ παιδίου , καὶ ηὐξήθη . Ὁ μὲν γὰρ θεσπέσιος Ἀβραὰμ , τοῖς τῆς φιλοπαιδίας ἡττώμενος νόμοις , μετεποιεῖτο τοῦ Ἰσμαήλ . Ἐπειδὴ δὲ τὸ θεῖον αὐτὸν ἐκάλει χρησμῴδημα πρός γε τὸ χρῆναι μόνῳ προσκεῖσθαι τῷ Ἰσαὰκ ὡς ἐπ’ αὐτῷ γενομένης τῆς ἐπαγγελίας , ἠφίει τὴν Ἄγαρ , καὶ ὁμοῦ τῷ βρέφει τῆς δεσποτικῆς ἑστίας ἀπαίρειν ἐκέλευε , τοῦ κατὰ Χριστὸν μυστηρίου τὸν τύπον τοῦ νόμου προαναφαίνοντος .
Lemmas: ε . οἰκονομικός τοίνυν ἐνώμοτος ὁ ἐπαγγελία ποιέω θεός , καίτοι ψευδοεπέω οὐ οἶδα · ἵνα , ὡς ὁ θεσπέσιος γράφω Παῦλος , ἰσχυρός ἔχω ὁ παράκλησις , ὅτι πρός πέρας ἐκβαίνω πάντῃ τε καί πάντως οὐ ἐνδοιάζω ἔτι . οὐκοῦν ( βραχύς γάρ ἀνόπιν ἀνακομίζω ὁ λόγος ) ἐν ὠδίς ἔτι ὁ Ἄγαρ ἔχω ὁ Ἰσμαήλ , δυσφορέω ὁ Σάρα , ὁ οἰκογενής οὐ φέρω τάχα ποῦ ὁ ἐπί γε ὁ κυοφορέω αὔχημα καί ὁ οὖον μέτριος ὀφρύς . εἶτα ὁ ἑστία ἐλαύνω , καί ὅσπερ εἄν αἱρέω βαδίζω κελεύω , ἐφίημι αὐτός οὗτος δράω ὁ κατά νόμος συνοικέω , φημί δή ὁ Ἀβραάμ . ἀλλά ὡς ὁ Γράμμα φημί ὁ ἱερόν , εὑρίσκω αὐτός ἄγγελος κύριος ὁ Θεός ἐπί ὁ πηγή ὁ ὕδωρ ἐν ὁ ἐρῆμος ἐν ὁ ὁδός Σούρ . καί εἶπον αὐτός ὁ ἄγγελος κύριος · Ἄγαρ παιδίσκη Σάρα , πόθεν ἔρχομαι ; καί ποῦ πορεύω ; καί εἶπον · ἀπό πρόσωπον Σάρα ὁ κύριος ἐγώ ἐγώ ἀποδιδράσκω . εἶπον δέ αὐτός ὁ ἄγγελος κύριος · ἀποστρέφω πρός ὁ κύριος σύ , καί ταπεινόω ὑπό ὁ χείρ αὐτός . καί ὑπονοστέω μέν ὁ Ἄγαρ , καί ὁ ὁ δουλεία ὑποδύομαι ζυγόν . νομοθετέω δέ καί θεός ἤδη ὁ περιτομή ὁ Ἀβραάμ , λέγω · σύ δέ ὁ διαθήκη ἐγώ διατήρησις , σύ καί ὁ σπέρμα σύ μετά σύ εἰς ὁ γενεά αὐτός . καί οὗτος ὁ διαθήκη ὅς διατήρησις , ἀνά μέσος ἐγώ καί σύ , καί ἀνά μέσος ὁ σπέρμα σύ εἰς ὁ γενεά αὐτός . περιτέμνω σύ πᾶς ἀρσενικός , καί περιτέμνω ὁ σάρξ ὁ ἀκροβυστία σύ , καί εἰμί εἰς σημεῖον διαθήκη ἀνά μέσος ἐγώ καί σύ . καί παιδίον ὀκταήμερος περιτέμνω σύ , πᾶς ἀρσενικός εἰς ὁ γενεά σύ . ὁ οἰκογενής καί ὁ ἀργυρώνητος , ἀπό πᾶς υἱός ἀλλότριος , ὅς οὐ εἰμί ἐκ ὁ σπέρμα σύ , περιτομή περιτέμνω , ὁ οἰκογενής ὁ οἰκίον σύ καί ὁ ἀργυρώνητος . καί εἰμί ὁ διαθήκη ἐγώ ἐπί ὁ σάρξ σύ , εἰς διαθήκη αἰώνιος . καί ἀπερίτμητος ἄρσην , ὅς οὖον περιτέμνω ὁ σάρξ ὁ ἀκροβυστία αὐτός , ὁ ἡμέρα ὁ ὄγδοος , ἐξολοθρεύω ὁ ψυχή ἐκεῖνος ἐκ ὁ γένος αὐτός , ὅτι ὁ διαθήκη ἐγώ διασκεδάννυμι . ἐπεί δέ εἰμί ἀναγκαῖος ὁ θεῖον ὑπείκω νόμος . περιτέμνω μέν ὁ θεσπέσιος Ἀβραάμ πανοικί . περιτέμνω δέ καί ὁ ἄλλος ὁμοῦ ὁ Ἰσμαήλ . γίγνομαι δέ λοιπός ὁ ἐκ ὁ ἐλεύθερος , τουτέστιν ὁ Ἰσαάκ . καί τίς ὁ μετά οὗτος ; οὖον φορητός εἰμί ἔτι ὁ νόθος ἀθύρω υἱός κατά ὁ ἑστία ὁ Ἰσμαήλ , καί ἐν ἴσος ποῦ τάχα ὁ Ἰσαάκ τιμάω . εἶδον γάρ , φημί , Σάρα ὁ υἱός Ἄγαρ ὁ Αἰγύπτιος , ὅς γίγνομαι ὁ Ἀβραάμ , παίζω μετά ἰσαάκ ὁ υἱός αὐτός . εἶτα πρόσειμι δάκρυ , κατά ὁ εἰκός , καί λέγω · ἐκβάλλω ὁ παιδίσκη οὗτος , καί ὁ υἱός αὐτός . οὖον γάρ μή κληρονομέω ὁ υἱός ὁ παιδίσκη οὗτος μετά ὁ υἱός ἐγώ Ἰσαάκ . σκληρός δέ , φημί , φαίνω ὁ ῥῆμα σφόδρα ἐναντίος Ἀβραάμ περί ὁ υἱός αὐτός . εἶπον δέ ὁ θεός ὁ Ἀβραάμ · μή σκληρός ἵστημι ὁ ῥῆμα ἐναντίος σύ περί ὁ παιδίον καί περί ὁ παιδίσκη . Πάν ὅσος ἐάν εἶπον σύ Σάρα , ἀκούω ὁ φωνή αὐτός , ὅτι ἐν Ἰσαάκ καλέω σύ σπέρμα . καί ὁ υἱός δέ ὁ παιδίσκη οὗτος , εἰς ἔθνος μέγας ποιέω αὐτός , ὅτι σπέρμα σύ εἰμί . ἀνίστημι δέ Ἀβραάμ ὁ πρωΐ , καί λαμβάνω ἄρτος καί ἀσκός ὕδωρ , καί δίδωμι Ἄγαρ , καί ἐπιτίθημι ἐπί ὁ ὦμος καί ὁ παιδίον , καί ἀποστέλλω αὐτός . ἀπέρχομαι δέ πλανάω ὁ ἐρῆμος , κατά ὁ φρέαρ ὁ Ὅρκος . ἐκλείπω δέ ὁ ὕδωρ ἐκ ὁ ἀσκός , καί ῥίπτω ὁ παιδίον ὑποκάτω εἷς ἐλάτη . ἀπέρχομαι δέ , κάθημαι ἀπέναντι αὐτός μακρόθεν , ὡσεί τόξον βολή . εἶπον γάρ · οὖον μή ὁράω ὁ θάνατος ὁ παιδίον ἐγώ , καί καθίζω ἀπέναντι αὐτός . ἀναβοάω δέ ὁ παιδίον καλέω . εἰσακούω δέ ὁ θεός ὁ φωνή ὁ παιδίον ἐκ ὁ τόπος ὅς εἰμί . καί καλέω ἄγγελος ὁ Θεός ὁ Ἄγαρ ἐκ ὁ οὐρανός , καί εἶπον αὐτός · τις εἰμί , Ἄγαρ ; μή φοβέω · ἐπακούω γάρ ὁ θεός ὁ φωνή ὁ παιδίον σύ ἐκ ὁ τόπος ὅς εἰμί . ἀνίστημι καί λαμβάνω ὁ παιδίον , καί κρατέω ὁ χείρ σύ αὐτός . καί ἀνοίγω ὁ θεός ὁ ὀφθαλμός αὐτός , καί ὁράω φρέαρ ὕδωρ ζῶ , καί πορεύω , καί πίμπλημι ὁ ἀσκός ὕδωρ , καί ποτίζω ὁ παιδίον . καί εἰμί ὁ θεός μετά ὁ παιδίον , καί αὐξάνω . ὁ μέν γάρ θεσπέσιος Ἀβραάμ , ὁ ὁ φιλοπαιδία ἡσσάομαι νόμος , μεταποιέω ὁ Ἰσμαήλ . ἐπεί δέ ὁ θέω αὐτός καλέω χρησμῴδημα πρός γε ὁ χρή μόνος πρόσκειμαι ὁ Ἰσαάκ ὡς ἐπί αὐτός γίγνομαι ὁ ἐπαγγελία , ἀφίημι ὁ Ἄγαρ , καί ὁμοῦ ὁ βρέφος ὁ δεσποτικός ἑστία ἀπαίρω κελεύω , ὁ κατά Χριστός μυστήριον ὁ τύπος ὁ νόμος προαναφαίνω .