cyrillus-theology.glaphyra-in-pentateuchum Dt.1.4.1
α . Σοφὸς ἦν ἄγαν ὁ θεσπέσιος Παῦλος παιδαγωγεῖσθαι λέγων τοὺς ἀρχαιοτέρους διὰ τῶν Μωσέως γραμμάτων ἐπὶ τὸ Χριστοῦ μυστήριον . Ἔχει γὰρ ὧδε τὸ χρῆμα , καὶ ἀληθὴς ὁ λόγος . Περιτρέποντες μὲν γὰρ εἰς ἀλήθειαν τὰ διὰ Μωσέως τεθεσπισμένα παγκάλην οὖσαν ἐν αὐτοῖς τὴν θεωρίαν εὑρήσομεν . Καὶ ἀπρὶξ ὥσπερ ἡμμένοι τοῦ γράμματος , καὶ τῶν ἐν τύποις οὐ μεθιέμενοι λοιπὸν , ἀκουσόμεθα τοῦ προφήτου λέγοντος · Λίαν ἐβαθύνατε εἰς κάθισιν . Οὐδὲν γὰρ ἐγηγερμένον καὶ ὀνησιφόρον ἀληθῶς ἔν γε ταῖς σκιαῖς εὑρήσομεν · ἀνέγκλητον δὲ παντελῶς ἀποφανοῦμεν τὴν ἐντολήν . Ταύτῃ τοι καὶ ὁ θεσπέσιος Μωσῆς κάλυμμα ἐτίθει ἐπὶ τὸ πρόσωπον αὐτοῦ , κατασημαίνων , οἶμαί που , τοῖς νουνεχεστέροις , ὅτι διπλοῦς ὁ νόμος · καὶ ἔστι μὲν ἐσωτάτω τὸ ἀληθές · ἐπενήνεκται δὲ προσώπου δίκην ἡ σκιὰ , καὶ περιττὸν ἐπίβλημα τοῖς κεκρυμμένοις ἐστὶ τὰ ἐξωφανῆ . Διδάσκει τοίνυν ἡμᾶς ἐν τῷ Δευτερονομίῳ Μωσῆς , ὅτι τῆς νέας καὶ ἐν Χριστῷ διαθήκης οἱ μυσταγωγοὶ , λαλήσουσι μὲν κατὰ καιροὺς τὸν δι’ αὐτοῦ λόγον , παιδαγωγήσουσι δὲ πρὸς ἀλήθειαν , καὶ φανερωτέραν τοῦ γράμματος ποιήσονται τὴν ἀφήγησιν , πνευματικώτερον ἑρμηνεύοντες . Γέγραπται δὲ οὕτω · Καὶ προσέταξε Μωσῆς καὶ ἡ γερουσία Ἰσραὴλ , λέγων · Φυλάσσεσθε πάσας τὰς ἐντολὰς ταύτας , ἃς ἐντέλλομαι ὑμῖν σήμερον · καὶ ἔσται ᾗ ἂν ἡμέρᾳ διαβῆτε τὸν Ἰορδάνην , εἰς τὴν γῆν ἣν Κύριος ὁ Θεός σου δίδωσί σοι , καὶ στήσεις σεαυτῷ λίθους μεγάλους , καὶ κονιάσεις αὐτοὺς κονίᾳ , καὶ γράψεις ἐπὶ τῶν λίθων πάντας τοὺς λόγους τοῦ νόμου τούτου , ὡς ἂν διαβῆτε τὸν Ἰορδάνην , ἡνίκα ἂν εἰσέλθῃς εἰς τὴν γῆν ἢν Κύριος ὁ Θεὸς τῶν πατέρων σου δίδωσί σοι , γῆν ῥέουσαν γάλα καὶ μέλι , ὃν τρόπον εἶπε Κύριος ὁ Θεὸς τῶν πατέρων σου σοί . Καὶ ἔσται ἐὰν διαβῆτε τὸν Ἰορδάνην , στήσετε τοὺς λίθους τούτους , οὓς ἐγὼ ἐντέλλομαι σήμερον , ἐν ὄρει Γαιβάλ · καὶ κονιάσεις αὐτοὺς κονίᾳ · καὶ οἰκοδομήσεις ἐκεῖ θυσιαστήριον Κυρίῳ τῷ Θεῷ σου · θυσιαστήριον ἐκ λίθων · οὐκ ἐπιβαλεῖς ἐπ’ αὐτοὺς σίδηρον . Λίθους ὁλοκλήρους οἰκοδομήσεις τὸ θυσιαστήριον Κυρίῳ τῷ Θεῷ σου . Καὶ ἀνοίσεις ἐπ’ αὐτοὺς ὁλοκαυτώματα Κυρίῳ τῷ Θεῷ σου , καὶ θύσεις θυσίαν σωτηρίου , καὶ φάγῃ , καὶ ἐμπλησθήσῃ καὶ εὐφρανθήσῃ ἐναντίον Κυρίου τοῦ Θεοῦ σου . Καὶ γράψεις ἐπὶ τῶν λίθων τούτων πάντα τὸν νόμον τοῦτον . Ἄθρει δή μοι πάλιν ὅτι ποιεῖσθαι προστέταχεν οὐ πάρεργον τοὺς ἐπί γε τοῖς ἐσομένοις παρ’ αὐτοῦ λόγους , πλείστης ὅσης ἐπιμελείας αὐτοὺς ἀξιοῦν . Οὗτοι δὲ ἦσαν , οἱ παρὰ τῶν ἁγίων ἀποστόλων . Ἕκαστα δὲ ἂν μέρος ὡς ἔνι διατρανοῦν εὖ μάλα πειράσομαι .
Lemmas: ὅς . Σοφός εἰμί ἄγαν ὁ θεσπέσιος Παῦλος παιδαγωγέω λέγω ὁ ἀρχαῖος διά ὁ Μωσῆς γράμμα ἐπί ὁ Χριστός μυστήριον . ἔχις γάρ ὧδε ὁ χρῆμα , καί ἀληθής ὁ λόγος . περιτρέπω μέν γάρ εἰς ἀλήθεια ὁ διά Μωσῆς θεσπίζω πάγκαλος εἰμί ἐν αὐτός ὁ θεωρία εὑρίσκω . καί ἀπρίξ ὥσπερ ἅπτω ὁ γράμμα , καί ὁ ἐν τύπος οὖον μεθίημι λοιπός , ἀκούω ὁ προφήτης λέγω · Λίαν βαθύνω εἰς κάθισις . οὐδείς γάρ ἐγείρω καί Ὀνησιφόρον ἀληθής ἐν γε ὁ σκιά εὑρίσκω · ἀνέγκλητος δέ παντελῶς ἀποφαίνω ὁ ἐντολή . Ταύτη ὅς καί ὁ θεσπέσιος Μωσῆς κάλυμμα τίθημι ἐπί ὁ πρόσωπον αὐτός , κατασημαίνω , οἴομαι ποῦ , ὁ νουνεχής , ὅτι διπλόος ὁ νόμος · καί εἰμί μέν εἴδομαι ὁ ἀληθής · ἐπιφέρω δέ πρόσωπον δίκη ὁ σκιά , καί περισσός ἐπίβλημα ὁ κρύπτω εἰμί ὁ ἐξωφανής . διδάσκω τοίνυν ἐγώ ἐν ὁ Δευτερονόμιον Μωσῆς , ὅτι ὁ νέος καί ἐν Χριστός διαθήκη ὁ μυσταγωγός , λαλέω μέν κατά καιρός ὁ διά αὐτός λόγος , παιδαγωγέω δέ πρός ἀλήθεια , καί φανερός ὁ γράμμα ποιέω ὁ ἀφήγησις , πνευματικός ἑρμηνεύω . γράφω δέ οὗτος · καί προστάσσω Μωσῆς καί ὁ γερουσία Ἰσραήλ , λέγω · φυλάσσω πᾶς ὁ ἐντολή οὗτος , ὅς ἐντέλλω σύ σήμερον · καί εἰμί ὅς εἄν ἡμέρα διαβαίνω ὁ Ἰορδάνης , εἰς ὁ γῆ ὅς Κύριος ὁ Θεός σύ δίδωμι σύ , καί ἵστημι σεαυτοῦ λίθος μέγας , καί κονίασις αὐτός κονία , καί γράφω ἐπί ὁ λίθος πᾶς ὁ λόγος ὁ νόμος οὗτος , ὡς εἄν διαβαίνω ὁ Ἰορδάνης , ἡνίκα εἄν εἰσέρχομαι εἰς ὁ γῆ εἄν Κύριος ὁ θεός ὁ πατήρ σύ δίδωμι σύ , γῆ ῥέω γάλα καί μέλι , ὅς τρόπος εἶπον Κύριος ὁ θεός ὁ πατήρ σύ σύ . καί εἰμί ἐάν διαβαίνω ὁ Ἰορδάνης , ἵστημι ὁ λίθος οὗτος , ὅς ἐγώ ἐντέλλω σήμερον , ἐν ὄρος Γαιβάλ · καί κονίασις αὐτός κονία · καί οἰκοδομέω ἐκεῖ θυσιαστήριον κύριος ὁ Θεός σύ · θυσιαστήριον ἐκ λίθος · οὐ ἐπιβάλλω ἐπί αὐτός σίδηρος . λίθος ὁλόκληρος οἰκοδομέω ὁ θυσιαστήριον κύριος ὁ Θεός σύ . καί ἄνοισις ἐπί αὐτός ὁλοκαύτωμα κύριος ὁ Θεός σύ , καί θύω θυσία σωτήριος , καί ἐσθίω , καί ἐμπίμπλημι καί εὐφραίνω ἐναντίος κύριος ὁ Θεός σύ . καί γράφω ἐπί ὁ λίθος οὗτος πᾶς ὁ νόμος οὗτος . ἀθρέω δή ἐγώ πάλιν ὅτι ποιέω προστάσσω οὖον πάρεργον ὁ ἐπί γε ὁ εἰμί παρά αὐτός λόγος , πλεῖστος ὅσος ἐπιμέλεια αὐτός ἀξιόω . οὗτος δέ εἰμί , ὁ παρά ὁ ἅγιος ἀπόστολος . ἕκαστος δέ εἄν μέρος ὡς ἐν διατρανόω εὕω μάλα πειράζω .