cyrillus-theology.glaphyra-in-pentateuchum Ex.2.5.6
ϛ . Ἀπαίρει γὰρ τῆς Μαδιηναίων ὁ θεσπέσιος Μωσῆς , ἀναλαβὼν τὴν γυναῖκα αὐτοῦ καὶ τὰ παιδία , καὶ καθικνεῖτο λοιπὸν εἰς Αἴγυπτον , ἀποπεραίνων εὖ μάλα τὰ προστεταγμένα παρὰ Θεοῦ . Ἐπειδὴ δὲ ἀφεστήκει λοιπὸν τῆς Αἰγυπτίων οὐ μακρὰν , ἔφη πρὸς αὐτὸν ὁ τῶν ὅλων Θεός · Πορευομένου σου καὶ ἀποστρέφοντος εἰς Αἴγυπτον , ὅρα πάντα τὰ τέρατα ἃ δέδωκα ἐν ταῖς χερσί σου , ποιήσεις αὐτὰ ἐναντίον Φαραώ . Καὶ μεθ’ ἕτερα · Σὺ δὲ ἐρεῖς Φαραώ · Τάδε λέγει Κύριος · Υἱὸς πρωτότοκός μου Ἰσραήλ . Εἶπα δέ σοι · Ἐξαπόστειλον τὸν λαόν μου ἵνα μοι λατρεύσῃ . Σὺ δὲ οὐκ ἐβούλου ἐξαποστεῖλαι αὐτούς · ὅρα οὖν , ἐγὼ ἀποκτενῶ τὸν υἱόν σου τὸν πρωτότοκον . Καὶ ἐγένετο , φησὶν , ἐν τῇ ὁδῷ ἐν τῷ καταλύματι συνήντησεν αὐτῷ ἄγγελος Κυρίου , καὶ ἐζήτει ἀποκτεῖναι αὐτόν . Καὶ λαβοῦσα Σεπφώρα ψῆφον , περιέτεμε τὴν ἀκροβυστίαν τοῦ υἱοῦ αὐτῆς , καὶ προσέπεσε πρὸς τοὺς πόδας αὐτοῦ , καὶ εἶπε · Ἔστη τὸ αἷμα τῆς περιτομῆς τοῦ παιδίου μου . Καὶ ἀπῆλθεν ἀπ’ αὐτῆς , διότι εἶπεν · Ἔστη τὸ αἷμα τῆς περιτομῆς τοῦ παιδίου μου . Ἄγγελος γὰρ ἐν εἴδει τῷ καθ’ ἡμᾶς ἐπέθρωσκέ τε καὶ ἀνελεῖν ἐπεχείρει , δεδυσώπηται δὲ μόλις , περιτεμούσης Σεπφώρας τὸν υἱὸν αὐτῆς , φημὶ δὲ Γηρσὰμ , ὃς ἦν καὶ πρωτότοκος , διερμηνεύεται δὲ καὶ πάροικος . Τίνα οὖν ὁ ὀλοθρευτὴς ἐπεχείρει ἀνελεῖν , σαφῶς οὐ μεμήνυκε Γράμμα τὸ ἱερόν · ἀλλ’ ἢ Μωσέα τυχὸν τῇδε τοῦ παιδίου περιτομῇ , καὶ οὐχ ἑκὼν ἀπελήλαται . Διατρανοῖ δὲ πάλιν ὁ τύπος , ὡς καὶ ἐν τῷ αἵματι τοῦ Χριστοῦ νενίκηται θάνατος . Σέσωσται δὲ τῶν πατέρων ἡ ἁγία πληθὺς , μᾶλλον δὲ σύμπαν τὸ ἄνωθέν τε καὶ πρὸ αὐτοῦ γένος . Ἀπέθανε γὰρ ὑπὲρ πάντων , καὶ ὁ πάντων ἐν αὐτῷ λέλυται θάνατος . Οὐ γὰρ ἐν αἵματι προφητῶν , ἀλλ’ ἐν τῷ αἵματι τοῦ Χριστοῦ τοῦ νεωτάτου καὶ μετ’ αὐτοῦ διαδιδράσκομεν τὸν ὀλοθρευτήν . Εἰς τοῦτο γὰρ , φησὶν , ὁ Χριστὸς ἀπέθανε καὶ ἔζησεν , ἵνα καὶ νεκρῶν καὶ ζώντων κυριεύσῃ . Εἰ δὲ μὴ λέγοιτο τῷ Γηρσὰμ ἐπιθρώσκειν ὁ ὀλοθρευτὴς , καὶ οὐχὶ δὴ μᾶλλον τῷ μακαρίῳ Μωσῇ , πάλιν ἐκεῖνο συνήσεις . Οὐ γὰρ διὰ τῆς κατὰ νόμον περιτομῆς , τουτέστι , τῆς κατὰ σάρκα καὶ αἰσθητῆς ἀπελήλαται θάνατος , ἀλλὰ διὰ τῆς ἐν Χριστῷ , διὰ πνεύματος , ἣν ἐνήργηκεν ἐν τῷ πρωτοτόκῳ καὶ νέῳ λαῷ , καὶ τῷ παροίκῳ μὲν ἐπὶ γῆς , ἐπιγραφομένῳ δὲ πάλιν τῆς ἄνω καὶ οὐρανικῆς · ἣν ἡ νοητὴ Σεπφώρα , τουτέστιν ἡ Ἐκκλησία , ἡ ἐκ Μαδιάμ τε καὶ ἐξ ἐθνῶν , περιτέτμηκε ψήφῳ . Τύπος δ’ ἂν εἴη καὶ αὕτη τοῦ πνεύματος , διά τοι τὸ παναλκές τε καὶ ἄθραυστον , καὶ μὴν ὅτι καὶ ἐκ πέτρας . Χριστοῦ γὰρ τὸ πνεῦμα · Πέτρα δὲ ὁ Χριστὸς , καθὰ καὶ ὁ σοφὸς γράφει Παῦλος . Ἰστέον δὲ ὅτι καὶ ὁ μετὰ Μωσέα πάλαι γενόμενος Ἰησοῦς , μαχαίραις πετρίναις περιέτεμε τοὺς υἱοὺς Ἰσραὴλ , τὴν ἀχειροποίητον ἐν Χριστῷ διὰ περιτομὴν αἰνιγματωδῶς ἡμῖν σημαίνων , ὑφ’ ἢν καὶ ἡττᾶται θάνατος , ἥπερ ἐστὶν ἡ νοητὴ τῆς κακίας περιτομὴ , φαυλότητός τε καὶ ἡδονῶν ἀπόθεσις . Περὶ γὰρ τῆς κατὰ σάρκα περιτομῆς , ὁ θεῖος ἡμῖν γράφει Παῦλος · Ἡ περιτομὴ οὐδέν ἐστι . Σοφὸς δὲ ἡμῖν καὶ ἱερὸς ἀνακέκραγε λόγος · Περιτμήθητε τῷ Χριστῷ , δι’ οὗ καὶ μεθ’ οὗ τῷ Θεῷ καὶ Πατρὶ ἡ δόξα , σὺν ἁγίῳ Πνεύματι εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων . Ἀμήν .
Lemmas: ϛ . ἀπαίρω γάρ ὁ Μαδιηναῖος ὁ θεσπέσιος Μωσῆς , ἀναλαμβάνω ὁ γυνή αὐτός καί ὁ παιδίον , καί καθικνέομαι λοιπός εἰς Αἴγυπτος , ἀποπεραίνω εὕω μάλα ὁ προστάσσω παρά Θεός . ἐπεί δέ ἀφίστημι λοιπός ὁ Αἰγύπτιος οὖον μακράν , φημί πρός αὐτός ὁ ὁ ὅλος Θεός · πορεύω σύ καί ἀποστρέφω εἰς Αἴγυπτος , ὁράω πᾶς ὁ τέρας ὁ δίδωμι ἐν ὁ χείρ σύ , ποιέω αὐτός ἐναντίος Φαραώ . καί μετά ἕτερος · σύ δέ εἴρω Φαραώ · ὅδε λέγω Κύριος · υἱός πρωτότοκος ἐγώ Ἰσραήλ . εἶπον δέ σύ · ἐξαποστέλλω ὁ λαός ἐγώ ἵνα ἐγώ λατρεύω . σύ δέ οὐ βούλομαι ἐξαποστέλλω αὐτός · ὁράω οὖν , ἐγώ ἀποκτείνω ὁ υἱός σύ ὁ πρωτότοκος . καί γίγνομαι , φημί , ἐν ὁ ὁδός ἐν ὁ κατάλυμα συναντάω αὐτός ἄγγελος κύριος , καί ζητέω ἀποκτείνω αὐτός . καί λαμβάνω Σεπφώρα ψῆφος , περιτέμνω ὁ ἀκροβυστία ὁ υἱός αὐτός , καί προσπίπτω πρός ὁ πούς αὐτός , καί εἶπον · ἵστημι ὁ αἷμα ὁ περιτομή ὁ παιδίον ἐγώ . καί ἀπέρχομαι ἀπό αὐτός , διότι εἶπον · ἵστημι ὁ αἷμα ὁ περιτομή ὁ παιδίον ἐγώ . Ἄγγελος γάρ ἐν εἶδος ὁ κατά ἐγώ ἐπιθρῴσκω τε καί ἀναιρέω ἐπιχειρέω , δυσωπέω δέ μόλις , περιτέμνω Σεπφώρα ὁ υἱός αὐτός , φημί δέ Γηρσάμ , ὅς εἰμί καί πρωτότοκος , διερμηνεύω δέ καί πάροικος . τίς οὖν ὁ ὀλοθρευτής ἐπιχειρέω ἀναιρέω , σαφῶς οὖον μηνύω Γράμμα ὁ ἱερός · ἀλλά ἢ Μωσῆς τυγχάνω ὅδε ὁ παιδίον περιτομή , καί οὐ ἑκών ἀπελαύνω . διατρανόω δέ πάλιν ὁ τύπος , ὡς καί ἐν ὁ αἷμα ὁ Χριστός νικάω θάνατος . σῴζω δέ ὁ πατήρ ὁ ἅγιος πληθύς , μᾶλλον δέ σύμπας ὁ ἄνωθεν τε καί πρό αὐτός γένος . ἀποθνήσκω γάρ ὑπέρ πᾶς , καί ὁ πᾶς ἐν αὐτός λύω θάνατος . οὖον γάρ ἐν αἷμα προφήτης , ἀλλά ἐν ὁ αἷμα ὁ Χριστός ὁ νέος καί μετά αὐτός διαδιδράσκω ὁ ὀλοθρευτής . εἰς οὗτος γάρ , φημί , ὁ Χριστός ἀποθνῄσκω καί ζῶ , ἵνα καί νεκρός καί ζῶ κυριεύω . εἰμί δέ μή λέγω ὁ Γηρσάμ ἐπιθρῴσκω ὁ ὀλοθρευτής , καί οὐ δή μᾶλλον ὁ μακάριος Μωσῆς , πάλιν ἐκεῖνος συνίημι . οὖον γάρ διά ὁ κατά νόμος περιτομή , τουτέστι , ὁ κατά σάρξ καί αἰσθητός ἀπελαύνω θάνατος , ἀλλά διά ὁ ἐν Χριστός , διά πνεῦμα , ὅς ἐνεργέω ἐν ὁ πρωτοτόκος καί νέος λαός , καί ὁ πάροικος μέν ἐπί γῆ , ἐπιγράφω δέ πάλιν ὁ ἄνω καί ουρανικός · ὅς ὁ νοητός Σεπφώρα , τουτέστιν ὁ ἐκκλησία , ὁ ἐκ Μαδιάμ τε καί ἐκ ἔθνος , περιτέμνω ψῆφος . Τύπος δέ εἄν εἰμί καί οὗτος ὁ πνεῦμα , διά ὅς ὁ παναλκής τε καί ἄθραυστος , καί μήv ὅτι καί ἐκ πέτρα . Χριστός γάρ ὁ πνεῦμα · Πέτρα δέ ὁ Χριστός , καθά καί ὁ σοφός γράφω Παῦλος . ἰστέον δέ ὅτι καί ὁ μετά Μωσῆς πάλαι γίγνομαι Ἰησοῦς , μάχαιρα πέτρινος περιτέμνω ὁ υἱός Ἰσραήλ , ὁ ἀχειροποίητος ἐν Χριστός διά περιτομή αἰνιγματωδῶς ἐγώ σημαίνω , ὑπό εἄν καί ἡσσάομαι θάνατος , ὅσπερ εἰμί ὁ νοητός ὁ κακία περιτομή , φαυλότης τε καί ἡδονή ἀπόθεσις . περι γάρ ὁ κατά σάρξ περιτομή , ὁ θεῖος ἐγώ γράφω Παῦλος · ὁ περιτομή οὐδείς εἰμί . Σοφός δέ ἐγώ καί ἱερός ἀνακράζω λόγος · περιτέμνω ὁ Χριστός , διά ὅς καί μετά ὅς ὁ Θεός καί πατήρ ὁ δόξα , σύν ἅγιος πνεῦμα εἰς ὁ αἰών ὁ αἰών . ἀμήν .