cyrillus-theology.glaphyra-in-pentateuchum Ex.2.5.4
δ . Μετὰ δέ γε τὸ ἐπὶ τῇ λεπρώσῃ χειρὶ παραδόξως τετελεσμένον , καὶ τρίτῳ σημείῳ καθίστησι βεβαιοτέρους . Ἔφη γὰρ πάλιν · Ἐὰν δὲ μὴ πιστεύσωσί σοι τοῖς δυσὶ σημείοις τούτοις , μηδὲ εἰσακούσωσι τῆς φωνῆς σου , λήψῃ ἀπὸ τοῦ ὕδατος τοῦ ποταμοῦ , καὶ ἐκχεεῖς ἐπὶ τὸ ξηρόν · καὶ ἔσται τὸ ὕδωρ , ὃ ἐὰν λάβῃς ἀπὸ τοῦ ποταμοῦ , αἷμα ἐπὶ τοῦ ξηροῦ . Ἄθρει δὴ οὗν πάλιν τὴν τῶν Ἰουδαίων ἀπείθειαν προεγνωσμένην . Μελληταὶ γὰρ ἀείπερ καὶ βραδεῖς εἰς σύνεσιν , καὶ δυσμετακόμιστοι πρὸς ἀλήθειαν . Ἠπειθήκασι γὰρ τῷ τῆς ἐνανθρωπήσεως τρόπῳ , καὶ τοῖς διὰ μέσου παραδόξως τετελεσμένοις . Ὀψὲ δὲ καὶ μόλις τῷ τελευταίῳ σημείῳ πεπιστεύκασιν , εἰ καὶ μὴ πάντες τυχὸν , ἀλλ’ οὖν τὸ κατάλειμμα τὸ κατ’ ἐκλογὴν χάριτος , ὡς μακάριος γράφει Παῦλος . Καὶ τί τὸ τελευταῖον σημεῖον ; Ὁ ἐπὶ ξύλου θάνατος , καὶ ἡ τῷ θανάτῳ παρεζευγμένη καὶ γείτων εὐθὺς ἀναβίωσις τοῦ Χριστοῦ . Ὅτι δὲ σημεῖον δέδοται τοῖς υἱοῖς Ἰσραὴλ τοῦ Σωτῆρος ὁ θάνατος , καὶ αὐτὸ τὸ μέγα καὶ ἀξιάγαστον τῆς ἐκ νεκρῶν ἀναστάσεως μυστήριον , σαφὲς ἂν γένοιτο δι’ αὐτῶν τοῦ Σωτῆρος ῥημάτων . Προσῄεσαν μὲν γὰρ οἱ Φαρισαῖοί ποτε μετὰ μυρίων ὅσων σημείων ἐπίδειξιν , εἰρωνευόμενοί τε καὶ λέγοντες · Διδάσκαλε , θέλομεν ἀπὸ σοῦ σημεῖον ἰδεῖν . Ὁ δὲ πρὸς αὐτούς · Γενεὰ πονηρὰ καὶ μοιχαλὶς σημεῖον ἐπιζητεῖ , καὶ σημεῖον οὐ δοθήσεται αὐτῇ , εἰ μὴ τὸ σημεῖον Ἰωνᾶ τοῦ προφήτου . Ὥσπερ γὰρ ἦν Ἰωνᾶς ἐν τῇ κοιλίᾳ τοῦ κήτους τρεῖς ἡμέρας καὶ τρεῖς νύκτας , οὕτως ἔσται ὁ Υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ἐν τῇ καρδίᾳ τῆς γῆς , τρεῖς ἡμέρας καὶ τρεῖς νύκτας . Κεκέρδακε δὲ ὅτι πολλοὺς ἐξ Ἰουδαίων οὐχὶ δὴ μόνον , ἀλλὰ καὶ ἐξ ἐθνῶν ὁ τοῦ Ἐμμανουὴλ θάνατος , ἀταλαίπωρον ἰδεῖν . Ἔφη γὰρ πάλιν , ποτὲ μὲν , ὅτι Ὅταν ὑψωθῶ ἐκ τῆς γῆς , πάντα ἑλκύσω πρὸς ἐμαυτὸν , ποτὲ δὲ αὖ , Ἀμὴν , ἀμὴν λέγω ὑμῖν , ἐὰν μὴ ὁ κόκκος τοῦ σίτου πεσὼν εἰς τὴν γῆν ἀποθάνῃ , αὐτὸς μόνος μένει · ἐὰν δὲ ἀποθάνῃ , πολὺν καρπὸν φέρει . Ὁρᾷς ὅπως δι’ ἐναργοῦς παραδείγματος ὑπέδειξεν ἡμῖν τὸν ἐκ τοῦ θανάτου καρπόν ; Ἦν οὖν ἄρα τὸ λοῖσθον ἡμῖν σημεῖον , τοῦ Σωτῆρος οἱ λόγοι , ἐφ’ ᾧ καὶ ἡ πίστις οὐχὶ μόνων τῶν ἐξ Ἰσραὴλ , ἀλλὰ καὶ αὐτῶν , ὡς ἔφην , τῶν ἐκ τῆς ἑτέρας πληθύος , φημὶ δὲ τῆς ἐξ ἐθνῶν . Τίνα οὖν δὴ τρόπον αὐτὸ δὴ τοῦτο κατεσημαίνετο ; Λήψῃ , φησὶν , ἀπὸ τοῦ ὕδατος τοῦ ποταμοῦ , καὶ ἐκχεεῖς ἐπὶ τὸ ξηρόν · καὶ ἔσται τὸ ὕδωρ , ὃ ἐὰν λάβῃς ἀπὸ τοῦ ποταμοῦ , αἷμα ἐπὶ τοῦ ξηροῦ . Ζωῆς μὲν γὰρ τύπος ἤτοι σημεῖον τὸ ὕδωρ · καὶ γάρ ἐστιν ἀληθῶς ἀναγκαῖον εἰς τοῦτο , καὶ χρειωδέστερον τοῖς ἐπὶ γῆς . Οὐκοῦν , οἷάπερ ἐκ ποταμοῦ , τοῦ ζωογονοῦντος τὰ πάντα Πατρὸς , ζωὴ αὐτὸς ἐξέφυ κατὰ ἀλήθειαν ὁ Υἱός . Ὥσπερ γάρ ἐστι φῶς ἐκ φωτὸς , οὕτω καὶ ζωὴ ἐκ ζωῆς . Ὅτι δὴ οὐκ ἔξω ὑποστὰς ἀλλ’ ἐξ αὐτοῦ κατὰ φύσιν ἐστὶ τοῦ Θεοῦ καὶ Πατρὸς , ἐδιδάσκετο Μωσῆς · οὐδὲν δὲ ἧττον καὶ ἡμεῖς αὐτοί . Λήψῃ γὰρ , φησὶν , ἀπὸ τοῦ ὕδατος τοῦ ποταμοῦ . Εἶτα τοῦτο ἐκχεῖν εἰς γῆν ἐπετάττετο . Τοῦτο δέ ἐστιν , αἰνιγματωδῶς , τῆς ἐνανθρωπήσεως τὸ μυστήριον . Ζωὴ γὰρ ὑπάρχων ὁ Μονογενὴς , καὶ ὡς ἐκ ζωῆς τοῦ Θεοῦ καὶ Πατρὸς ἀποῤῥύτως γεγεννημένος , ἀνεμίχθη τρόπον τινὰ τῇ ἐκ γῆς ἀνθρωπότητι , καθάπερ ἀμέλει τὸ ὕδωρ τῇ γῇ . Κατῴκηκε γὰρ ἐν Χριστῷ πᾶν τὸ πλήρωμα τῆς θεότητος σωματικῶς · μονονουχὶ δὲ τῇ ἀνθρωπείᾳ συνενήνεκται φύσει , καὶ ὡς οὐκ ἂν δύναιτό τις νοεῖν ἢ φράσαι · πλὴν εἰς αἷμα μετεποιήθη τὸ ὕδωρ , Ἡ γὰρ κατὰ φύσιν ζωὴ , τουτέστιν , ὁ ἐκ Θεοῦ Πατρὸς Λόγος , καθ’ ἕνωσιν οἰκονομικὴν , τὴν ὡς πρὸς σάρκα φημὶ , ἤτοι πρὸς ὁλόκληρον ἀνθρωπότητα καὶ φύσιν τὴν καθ’ ἡμᾶς , καὶ ἐν δοκήσει γέγονε τοῦ καὶ αὐτὸν ἀνατλῆναι τὸν θάνατον . Φαμὲν γὰρ ὅτι καὶ ἀπέθανεν ὑπὲρ ἡμῶν , οὐκ εἰς ἰδίαν φύσιν τοῦτο αὐτὸς παθὼν ( τεθναίη γὰρ αὐτὸς οὐδαμῶς , ζωὴ ὑπάρχων ) , ἀλλὰ τὸν τῆς ἰδίας σαρκὸς οἰκειούμενος θάνατον . Ἄθρει γὰρ ὅπως , εἰ μὴ ἐξέχεεν ὁ Μωσῆς τὸ ὕδωρ εἰς τὴν γῆν , οὐ μετεποιήθη εἰς αἷμα · ὅπερ ἐστὶν ἐναργὲς θανάτου σημεῖον . Ἔξω μὲν γὰρ τῆς σαρκὸς νοούμενος ὁ ἐκ Θεοῦ Λόγος , ζωὴ καὶ ζωοποιός ἐστιν . Ἐπειδὴ δὲ κατῴκηκεν ἐν σαρκὶ , τότε δὴ , τότε καὶ τεθνάναι λέγουσι κατὰ τὸ ἀνθρώπινον . Τοῦτο δὴ λοιπὸν τὸ ἐξαίσιόν ἐστι καὶ διαφανὲς σημεῖον , δι’ οὗ καὶ σεσαγήνευται μὲν εἰς πίστιν τὸ κατάλειμμα τοῦ Ἰσραὴλ , συνεισκέκληται δὲ καὶ αὐτὴ τῶν ἐθνῶν ἡ πληθύς . Τίς γὰρ οὐκ ἂν μεταθεῖτο πρὸς εὐπείθειαν , ἀτονήσαντα βλέπων τὸν πάλαι δεινὸν καὶ δυσάντητον τοῖς ἐπὶ γῆς θάνατον , καὶ κατηργημένην τὴν φθορὰν , καὶ εἰς ἐλπίδα ζωῆς τῆς ἀτελευτήτου τὴν ἀνθρώπου φύσιν ἀνηνεγμένην ; Ὥσπερ γὰρ συναπεθάνομεν τῷ Ἀδὰμ , οὕτω συνεγηγέρμεθα τῷ Χριστῷ , καὶ μαρτυρήσει γράφων ἡμῖν ὁ θεσπέσιος Παῦλος · Ὥσπερ γὰρ ἐν τῷ Ἀδὰμ πάντες ἀποθνήσκομεν , οὕτω καὶ ἐν τῷ Χριστῷ πάντες ζωοποιησόμεθα . Ἐξεπρίατο γὰρ ἡμᾶς τῷ ἰδίῳ αἵματι , καὶ τῆς ἁπάντων ζωῆς ἀντάλλαγμα τὴν ἑαυτοῦ ζωὴν ἐποιήσατο .
Lemmas: δ . μετά δέ γε ὁ ἐπί ὁ λέπρωση χείρ παράδοξος τελέω , καί τρίτος σημεῖον καθίστημι βέβαιος . φημί γάρ πάλιν · ἐάν δέ μή πιστεύω σύ ὁ δύο σημεῖον οὗτος , μηδέ εἰσακούω ὁ φωνή σύ , λαμβάνω ἀπό ὁ ὕδωρ ὁ ποταμός , καί ἐκχέω ἐπί ὁ ξηρός · καί εἰμί ὁ ὕδωρ , ὅς ἐάν λαμβάνω ἀπό ὁ ποταμός , αἷμα ἐπί ὁ ξηρός . ἀθρέω δή ἐν πάλιν ὁ ὁ Ἰουδαῖος ἀπείθεια προγιγνώσκω . μελλητής γάρ ἀεί καί βραδύς εἰς σύνεσις , καί δυσμετακόμιστος πρός ἀλήθεια . Ἠπειθήκασι γάρ ὁ ὁ ἐνανθρώπησις τρόπος , καί ὁ διά μέσος παράδοξος τελέω . ὀψέ δέ καί μόλις ὁ τελευταῖος σημεῖον πιστεύω , εἰμί καί μή πᾶς τυγχάνω , ἀλλά οὖν ὁ κατάλειμμα ὁ κατά ἐκλογή χάρις , ὡς μακάριος γράφω Παῦλος . καί τίς ὁ τελευταῖος σημεῖον ; ὁ ἐπί ξύλον θάνατος , καί ὁ ὁ θάνατος παραζεύγνυμι καί γείτων εὐθύς ἀναβίωσις ὁ Χριστός . ὅτι2 δέ σημεῖον δίδωμι ὁ υἱός Ἰσραήλ ὁ Σωτήρ ὁ θάνατος , καί αὐτός ὁ μέγας καί ἀξιάγαστος ὁ ἐκ νεκρός ἀνάστασις μυστήριον , σαφής εἄν γίγνομαι διά αὐτός ὁ Σωτήρ ῥῆμα . πρόσειμι μέν γάρ ὁ Φαρισαῖος ποτός μετά μυρίος ὅσος σημεῖον ἐπίδειξις , ειρωνεύομαι τε καί λέγω · διδάσκαλος , ἐθέλω ἀπό σύ σημεῖον ὁράω . ὁ δέ πρός αὐτός · γενεά πονηρός καί μοιχαλίς σημεῖον ἐπιζητέω , καί σημεῖον οὖον δίδωμι αὐτός , εἰμί μή ὁ σημεῖον Ἰωνᾶς ὁ προφήτης . ὥσπερ γάρ εἰμί Ἰωνᾶς ἐν ὁ κοιλία ὁ κῆτος τρεῖς ἡμέρα καί τρεῖς νύξ , οὕτως εἰμί ὁ υἱός ὁ ἄνθρωπος ἐν ὁ Καρδία ὁ γῆ , τρεῖς ἡμέρα καί τρεῖς νύξ . κερδαίνω δέ ὅτι πολύς ἐκ Ἰουδαῖος οὐ δή μόνος , ἀλλά καί ἐκ ἔθνος ὁ ὁ Ἐμμανουήλ θάνατος , ἀταλαίπωρος ὁράω . φημί γάρ πάλιν , ποτέ μέν , ὅτι ὅταν ὑψόω ἐκ ὁ γῆ , πᾶς ἕλκω πρός ἐμαυτοῦ , ποτέ δέ αὖος , ἀμήν , ἀμήν λέγω σύ , ἐάν μή ὁ κόκκος ὁ σῖτος πίπτω εἰς ὁ γῆ ἀποθνῄσκω , αὐτός μόνος μένω · ἐάν δέ ἀποθνῄσκω , πολύς καρπός φέρω . ὁράω ὅπως διά ἐναργής παράδειγμα ὑποδείκνυμι ἐγώ ὁ ἐκ ὁ θάνατος καρπός ; ἦς οὖν ἄρα ὁ λοῖσθος ἐγώ σημεῖον , ὁ Σωτήρ ὁ λόγος , ἐπί ὅς καί ὁ πίστις οὐ μόνος ὁ ἐκ Ἰσραήλ , ἀλλά καί αὐτός , ὡς φημί , ὁ ἐκ ὁ ἕτερος πλῆθος , φημί δέ ὁ ἐκ ἔθνος . τίς οὖν δή τρόπος αὐτός δή οὗτος κατασημαίνω ; λαμβάνω , φημί , ἀπό ὁ ὕδωρ ὁ ποταμός , καί ἐκχέω ἐπί ὁ ξηρός · καί εἰμί ὁ ὕδωρ , ὅς ἐάν λαμβάνω ἀπό ὁ ποταμός , αἷμα ἐπί ὁ ξηρός . Ζωή μέν γάρ τύπος ἤτοι σημεῖον ὁ ὕδωρ · καί γάρ εἰμί ἀληθής ἀναγκαῖος εἰς οὗτος , καί χρειώδης ὁ ἐπί γῆ . οὐκοῦν , οἷος ἐκ ποταμός , ὁ ζῳοποιέω ὁ πᾶς πατήρ , ζωή αὐτός ἐκφύω κατά ἀλήθεια ὁ υἱός . ὥσπερ γάρ εἰμί φάος ἐκ φάος , οὗτος καί ζωή ἐκ ζωή . ὅτι2 δή οὐ ἔξω ὑφίστημι ἀλλά ἐκ αὐτός κατά φύσις εἰμί ὁ Θεός καί πατήρ , διδάσκω Μωσῆς · οὐδείς δέ κακός καί ἐγώ αὐτός . λαμβάνω γάρ , φημί , ἀπό ὁ ὕδωρ ὁ ποταμός . εἶτα οὗτος ἐκχέω εἰς γῆ ἐπιτάσσω . οὗτος δέ εἰμί , αἰνιγματωδῶς , ὁ ἐνανθρώπησις ὁ μυστήριον . Ζωή γάρ ὑπάρχω ὁ Μονογενής , καί ὡς ἐκ ζωή ὁ Θεός καί πατήρ απορρυος γεννάω , ἀναμίσγω τρόπος τις ὁ ἐκ γῆ ἀνθρωπότης , καθάπερ ἀμελέω ὁ ὕδωρ ὁ γῆ . κατοικέω γάρ ἐν Χριστός πᾶς ὁ πλήρωμα ὁ θεότης σωματικός · μονονού δέ ὁ ἀνθρώπειος συμφέρω φύσις , καί ὡς οὐ εἄν δύναμαι τις νοέω ἢ φράζω · πλήν εἰς αἷμα μεταποιέω ὁ ὕδωρ , ὁ γάρ κατά φύσις ζωή , τουτέστιν , ὁ ἐκ Θεός πατήρ Λόγος , κατά ἕνωσις οἰκονομικός , ὁ ὡς πρός σάρξ φημί , ἤτοι πρός ὁλόκληρος ἀνθρωπότης καί φύσις ὁ κατά ἐγώ , καί ἐν δοκέω γίγνομαι ὁ καί αὐτός ἀνατλῆναι ὁ θάνατος . φημί γάρ ὅτι καί ἀποθνῄσκω ὑπέρ ἐγώ , οὐ εἰς ἴδιος φύσις οὗτος αὐτός πάσχω ( θνῄσκω γάρ αὐτός οὐδαμῶς , ζωή ὑπάρχω ) , ἀλλά ὁ ὁ ἴδιος σάρξ οἰκειόω θάνατος . ἀθρέω γάρ ὅπως , εἰμί μή ἐκχέω ὁ Μωσῆς ὁ ὕδωρ εἰς ὁ γῆ , οὖον μεταποιέω εἰς αἷμα · ὅσπερ εἰμί ἐναργής θάνατος σημεῖον . ἔσσομαι μέν γάρ ὁ σάρξ νοέω ὁ ἐκ Θεός Λόγος , ζωή καί ζωοποιός εἰμί . ἐπεί δέ κατοικέω ἐν σάρξ , τότε δή , τότε καί θνήσκω λέγω κατά ὁ ἀνθρώπινος . οὗτος δή λοιπός ὁ ἐξαίσιος εἰμί καί διαφανής σημεῖον , διά ὅς καί σαγηνεύω μέν εἰς πίστις ὁ κατάλειμμα ὁ Ἰσραήλ , συλλέγω δέ καί αὐτός ὁ ἔθνος ὁ πλῆθος . Τῖς γάρ οὐ εἄν μεταθέω πρός εὐπείθεια , ἀτονέω βλέπω ὁ πάλαι δεινός καί δυσάντητος ὁ ἐπί γῆ θάνατος , καί καταργέω ὁ φθορά , καί εἰς ἐλπίς ζωή ὁ ἀτελεύτητος ὁ ἄνθρωπος φύσις ἀνάγω ; ὥσπερ γάρ συναποθνῄσκω ὁ Ἀδάμ , οὗτος συγγηρέω ὁ Χριστός , καί μαρτυρέω γράφω ἐγώ ὁ θεσπέσιος Παῦλος · ὥσπερ γάρ ἐν ὁ Ἀδάμ πᾶς ἀποθνῄσκω , οὗτος καί ἐν ὁ Χριστός πᾶς ζῳοποιέω . ἐκπρίασθαι γάρ ἐγώ ὁ ἴδιος αἷμα , καί ὁ ἅπας ζωή ἀντάλλαγμα ὁ ἑαυτοῦ ζωή ποιέω .