cyrillus-theology.glaphyra-in-pentateuchum Gen.7.7
Δὰν κρινεῖ τὸν λαὸν αὐτοῦ , ὡσεὶ καὶ μία φυλὴ ἐν Ἰσραήλ · καὶ γενηθήτω Δὰν ὄφις , ἐφ’ ὁδῷ ἐγκαθήμενος ἐπὶ τρίβου , δάκνων πτέρναν ἵππου , καὶ πεσεῖται ὁ ἱππεὺς εἰς τὰ ὀπίσθια , τὴν σωτηρίαν περιμένων παρὰ Κυρίου . Ἕπεται πάλιν τῇ τοῦ ὀνόματος ἐτυμολογίᾳ ὁ λόγος . Κριτὴς γὰρ ἤτοι κρίσις ὁ Δάν . Ἐμφήνειε δ’ ἂν ὡς ἐφ’ ἑαυτῷ καὶ οὗτος πάλιν τὸν εὐκλεᾶ καὶ περίοπτον τῶν ἁγίων ἀποστόλων χορόν · οἳ εἰς ἀρχὴν τέθεινται τῶν πεπιστευκότων , καὶ τὸ κρίνειν ἔλαχον , κατανέμοντος αὐτοῖς τὸ χρῆμα Χριστοῦ . Καὶ γοῦν ὁ θεσπέσιος Παῦλός φησι · Οὐκ οἴδατε ὅτι ἀγγέλους κρινοῦμεν , μήτιγε βιωτικά ; Κριτὴς μὲν οὖν εἶς καὶ νομοθέτης κατὰ τὰς Γραφὰς ὁ Χριστός . Εἰ δὲ πρεσβεύουσιν ὑπὲρ Χριστοῦ οἱ ἀπόστολοι , καὶ ἐν αὐτοῖς τέθειται τῆς καταλλαγῆς ὁ λόγος , οὐδὲν τὸ παράδοξον , εἰ καὶ νοοῖντο κριταὶ καθ’ ὁμοιότητα τοῦ Χριστοῦ . Διακέκραγε δέ που καὶ ὁ μέγας ἡμῖν Ἡσαΐας , τήν τε αὐτοῦ τοῦ Χριστοῦ θεοπρεπῆ βασιλείαν , καὶ τὴν αὐτῶν τῶν ἁγίων ἀποστόλων ἀνάῤῥησιν ἐμφανῆ καθιστάς · Ἰδοὺ δὴ βασιλεὺς δίκαιος βασιλεύσει , καὶ ἄρχοντες μετὰ κρίσεως ἄρξουσι . Πάλαι μὲν γὰρ ἐβασίλευον τῆς Ἱερουσαλὴμ οἱ ἐκ τῆς Ἰούδα φυλῆς · τετάχαντο δὲ πρὸς τὸ κρίνειν οἱ τῇ ἁγίᾳ σκηνῇ προσεδρεύοντες , καὶ τὸν τῆς ἱερωσύνης λαχόντες κλῆρον · Χείλη γὰρ ἱερέως φυλάξεται κρίσιν , καὶ νόμον ἐκζητήσουσιν ἐκ στόματος αὐτοῦ . Ἐπειδὴ δὲ τῆς ἐν νόμῳ σκιᾶς οἱονεὶ συνεσταλμένης , καὶ τῆς ἐν πνεύματί τε καὶ ἀληθοῦς λατρείας εἰσκεκομισμένης διὰ Χριστοῦ , λαμπροτέρων ἔδει τῷ κόσμῳ κριτῶν , εἰσκέκληνται πρὸς τοῦτο λοιπὸν οἱ θεσπέσιοι μαθηταὶ , καὶ εἰς τὸν τῶν κατὰ νόμον καθηγητῶν εἰσέφρησαν κλῆρον . Τοιγάρτοι πρὸς μὲν τὴν Ἰουδαίων μητέρα , φημὶ δὴ τὴν Ἱερουσαλὴμ , ἐλέγετο παρὰ τοῦ Θεοῦ διὰ τῆς τοῦ Ψάλλοντος φωνῆς · Ἀντὶ τῶν πατέρων σου ἐγεννήθησαν υἱοί σου , τουτέστιν , Οἱ σοὶ χρηματίζοντες υἱοὶ , τὴν τῶν πατέρων τάξιν διέλαχον . Πρὸς δέ γε τὸν Κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστόν · Καταστήσεις αὐτοὺς ἄρχοντας ἐπὶ πᾶσαν τὴν γῆν . Ὃ δὴ καὶ εἰς πέρας ἐνηνεγμένον ἴδοι τις ἄν . Ἄρχοντας γὰρ πεποιήμεθα , καὶ κριτὰς ἐσχήκαμεν οἰκουμενικοὺς , τοὺς ἁγίους μαθητὰς , ὧν ταῖς ὑποθήκαις καὶ αὐτὸ τὸ Χριστοῦ λαλεῖται μυστήριον , ἐπείπερ εἰσὶν αὐτοὶ καὶ ταμίαι τοῦ σώζοντος λόγου , καὶ τῶν πρακτέων εἰσηγηταί · τὸ μὲν ὅσον ἐστὶ τοῖς παιδευομένοις ἀσυντελὲς εἰς ὄνησιν ὡς κίβδηλον ἀποκρίνοντες , εἰσποιεῖσθαί γε μὴν ὅτι πρέποι τὸ πεφυκὸς ὠφελεῖν συμβουλεύοντες . Δὰν τοίνυν φησὶ , τουτέστιν , οἵπερ ἂν ὅλως προχειρισθεῖεν κατὰ καιροὺς ἐπὶ τὸ κρίνειν ἔθνη καὶ λαοὺς , οὕτω κατάρξουσι δυνατῶς καὶ σὺν εὐκλείᾳ πολλῇ , καθάπερ ἀμέλει καὶ μία φυλὴ τῶν ἐξ Ἰσραήλ . Φησὶ δὲ , οἶμαι , τὴν βασιλεύουσαν τὴν Ἰούδα πάντως , καὶ οὐχ ἑτέραν . Ὅτι γὰρ ἐκτετίμηνται , καὶ εἰς ἄκρον ἥκουσι δόξης , παρά γε τοῖς τοῦ Σωτῆρος προσκυνηταῖς , οἱ παρ’ αὐτοῦ προκεχειρισμένοι τῆς ὑφ’ ἡλίῳ καθηγηταὶ πῶς ἔστιν ἀμφιβάλλειν ; Πλὴν ὅτι τὸ ἄρχειν αὐτοῖς οὐκ ἀταλαίπωρον ἔσται παντελῶς , ἔμελλον δὲ πολλῶν καὶ ἀναριθμήτων πειρᾶσθαι κακῶν · παραποδισθήσονται δὲ ὅτι καὶ οὐκ εἰς ἅπαν εὑρήσουσι τῆς ἀποστολῆς τὸν δρόμον κινδύνων ἀπηλλαγμένον , ὡς ἐν τύπῳ παραδείγματος ὑπεμφήνειεν , εἰπὼν , ὅτι Γενηθήτω Δάν · ἀντὶ τοῦ , ἔσται τὸ Δὰν ὁ τῶν διωκόντων δῆμος , ὡς ὄφις ἐν ὀδῷ καθήμενος ἐπὶ τρίβου δάκνων πτέρναν ἵππου , τουτέστι , δεινὰ καὶ ἄφυκτα δόγματα διδούς . Τοιγάρτοι τῶν ἔχεων δήγματα δυσδιάφυκτά πώς εἰσιν , εἰ καὶ εἰς αὐτὴν γένοιντο τὴν πτέρναν . Αὐτὸς γάρ σου , φησὶ , τηρήσει κεφαλὴν , καὶ σὺ τηρήσεις αὐτοῦ πτέρναν . Ἐπεβούλευσαν δὲ οὕτω τινὲς τοῖς ἁγίοις ἀποστόλοις , ὡς καὶ αὐτὸν ἐπαγαγεῖν τὸν τῆς σαρκὸς θάνατον . Καὶ δή τι τοιοῦτον ὑποστῆναί φαμεν αὐτοὺς , ὁποῖον ἂν πάθῃ τυχὸν ἱππεὺς , ὀκλάσαντος ἵππου , καὶ ἀνόπιν ὥσπερ ὑφιζηκότος . Ὑπτιασθήσεται γὰρ ὁ ἐπιβάτης , καὶ εἰς γῆν , οἶμαι , πεσὼν , περιμενεῖ τὸν σώζοντα . Περιμενοῦσι δὲ οἱ θεσπέσιοι μαθηταὶ τὸν τῆς ἐαυτῶν δόξης τε καὶ σωτηρίας καιρὸν , καθ’ ὃν εἰσκεκλήσονται εἰς βασιλείαν ἀκλόνητον καὶ αἰώνιον , ἐπιφωνοῦντος αὐτοῖς τοῦ Χριστοῦ · Δεῦτε , οἱ εὐλογημένοι τοῦ Πατρός μου , κληρονομήσατε τὴν ἡτοιμασμένην ὑμῖν βασιλείαν ἀπὸ καταβολῆς τοῦ κόσμου . Τετελέκασι γὰρ τὸν δρόμον , τετηρήκασι δὲ καὶ τὴν πίστιν . Οὐκοῦν τὸν ἀμάραντον τῆς δόξης ἀποκομιοῦνται στέφανον . Εἰ δὲ δὴ βούλοιτό τις οὐχὶ τῷ Δὰν ἔσεσθαί τινας ὡς ὄφεις ἐγκαθημένους ὁδῷ , ἀλλ’ αὐτὸν ἑτέροις ἐπιβουλεύσειν τὸν Δάν · ἐκεῖνο ἐροῦμεν , ὅτι τὸ κρίνειν τε καὶ καθηγεῖσθαι λαῶν ἔχοντες οἱ Γραμματεῖς τε καὶ Φαρισαῖοι , πικροτάτων ἔχεων ἐπεφύοντο δίκην τῷ Χριστῷ , καὶ οἱονεί πως ἱππέα διὰ ψιλῆς τε καὶ λείας ᾄττοντα τρίβου , δήγμασι παρακόπτοντες ἀνοσίως ἡλίσκοντο . Ἀλλ’ εἰ καὶ πέπτωκεν ὁ ἱππεὺς , ἐθελοντὴς ἀνατλὰς τὸν τῆς σαρκὸς θάνατον · ἀλλ’ οὖν καὶ ἀναβιώσεται , συλλήπτορα καὶ ἐπαρωγὸν ποιούμενος τὸν Πατέρα . Δύναμις γὰρ ὢν τοῦ Θεοῦ καὶ Πατρὸς , ὁ Υἱὸς , τὸν ἴδιον αὐτὸς ἐξωοποίησε ναόν . Ταύτῃτοι σεσῶσθαι λέγεται παρὰ τοῦ Πατρὸς κεκινδυνευκὼς ὡς ἄνθρωπος , καίτοι κατὰ φύσιν ὑπάρχων Θεὸς , καὶ ὅλην αὐτὸς εἰς τὸ εὖ εἶναι συνέχων ὁρατήν τε καὶ ἀόρατον κτίσιν . Οὕτω που συνιεὶς καὶ ὁ θεσπέσιος Παῦλος , περὶ αὐτοῦ φησι · Καὶ γὰρ εἰ ἐσταυρώθη ἐξ ἀσθενείας , ἀλλὰ ζῇ ἐκ δυνάμεως Θεοῦ .
Lemmas: Δάν κρίνω ὁ λαός αὐτός , ὡσεί καί εἷς φυλή ἐν Ἰσραήλ · καί γίγνομαι Δάν ὄφις , ἐπί ὁδός ἐγκάθημαι ἐπί τρίβω , δάκνω πτέρνη ἵππος , καί πίπτω ὁ ἱππεύς εἰς ὁ ὀπίσθιος , ὁ σωτηρία περιμένω παρά κύριος . ἕπομαι πάλιν ὁ ὁ ὄνομα ἐτυμολογία ὁ λόγος . κριτής γάρ ἤτοι κρίσις ὁ Δάν . ἐμφαίνω δέ εἄν ὡς ἐπί ἑαυτοῦ καί οὗτος πάλιν ὁ εὐκλεής καί περίοπτος ὁ ἅγιος ἀπόστολος χορός · ἕ εἰς ἀρχή τίθημι ὁ πιστεύω , καί ὁ κρίνω λαγχάνω , κατανέμω αὐτός ὁ χρῆμα Χριστός . καί γοῦν ὁ θεσπέσιος Παῦλος φημί · οὐ οἶδα ὅτι ἄγγελος κρίνω , μήτιγε βιωτικός ; κριτής μέν οὖν εἰμί καί νομοθέτης κατά ὁ γραφή ὁ Χριστός . εἰμί δέ πρεσβεύω ὑπέρ Χριστός ὁ ἀπόστολος , καί ἐν αὐτός τίθημι ὁ καταλλαγή ὁ λόγος , οὐδείς ὁ παράδοξος , εἰμί καί νοέω κριτής κατά ὁμοιότης ὁ Χριστός . διακράζω δέ ποῦ καί ὁ μέγας ἐγώ Ἠσαΐας , ὁ τε αὐτός ὁ Χριστός θεοπρεπής βασίλειος , καί ὁ αὐτός ὁ ἅγιος ἀπόστολος ἀνάρρησις ἐμφανής καθίστημι · ἰδέ δή βασιλεύς δίκαιος βασιλεύω , καί ἄρχω μετά κρίσις ἄρχω . Πάλη μέν γάρ βασιλεύω ὁ Ἱεροσόλυμα ὁ ἐκ ὁ Ἰούδας Φυλή · τάσσω δέ πρός ὁ κρίνω ὁ ὁ ἅγιος σκηνή προσεδρεύω , καί ὁ ὁ ἱερωσύνη λαγχάνω κλῆρος · χεῖλος γάρ ἱερεύς φυλάσσω κρίσις , καί νόμος ἐκζητέω ἐκ στόμα αὐτός . ἐπεί δέ ὁ ἐν νόμος σκιά οἱονεί συστέλλω , καί ὁ ἐν πνεῦμα τε καί ἀληθής λατρεία εἰσκομίζω διά Χριστός , λαμπρός ἐσθίω ὁ κόσμος κριτής , εἰσκαλέω πρός οὗτος λοιπός ὁ θεσπέσιος μαθητής , καί εἰς ὁ ὁ κατά νόμος καθηγητής εἰσφρέω κλῆρος . τοιγάρ πρός μέν ὁ Ἰουδαῖος μήτηρ , φημί δή ὁ Ἱεροσόλυμα , λέγω παρά ὁ Θεός διά ὁ ὁ Ψάλλων φωνή · ἀντί ὁ πατήρ σύ γεννάω υἱός σύ , τουτέστιν , ὁ σύ χρηματίζω υἱός , ὁ ὁ πατήρ τάξις διαλαγχάνω . πρός δέ γε ὁ κύριος ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός · καθίστημι αὐτός ἄρχω ἐπί πᾶς ὁ γῆ . ὅς δή καί εἰς πέρας φέρω ὁράω τις ἄν . ἄρχω γάρ ποιέω , καί κριτής ἔχω οἰκουμενικός , ὁ ἅγιος μαθητής , ὅς ὁ ὑποθήκη καί αὐτός ὁ Χριστός λαλέω μυστήριον , ἐπεί εἰμί αὐτός καί ταμίας ὁ σῴζω λόγος , καί ὁ πρακτέος εἰσηγητής · ὁ μέν ὅσος εἰμί ὁ παιδεύω ἀσυντελής εἰς ὄνησις ὡς κίβδηλος ἀποκρίνω , εἰσποιέω γε μήv ὅτι πρέπω ὁ φύω ὠφελέω συμβουλεύω . Δάν τοίνυν φημί , τουτέστιν , ὅσπερ εἄν ὅλως προχειρίζω κατά καιρός ἐπί ὁ κρίνω ἔθνος καί λαός , οὗτος κατάρχω δυνατῶς καί σύν εὔκλεια πολύς , καθάπερ ἀμελέω καί εἷς φυλή ὁ ἐκ Ἰσραήλ . φημί δέ , οἴομαι , ὁ βασιλεύω ὁ Ἰούδας πάντως , καί οὐ ἕτερος . ὅτι2 γάρ ἐκτιμάω , καί εἰς ἄκρος ἥκω δόξα , παρά γε ὁ ὁ Σωτήρ προσκυνητής , ὁ παρά αὐτός προχειρίζω ὁ ὑπό ἥλιος καθηγητής πῶς εἰμί ἀμφιβάλλω ; πλήν ὅτι ὁ ἄρχω αὐτός οὐ ἀταλαίπωρος εἰμί παντελῶς , μέλλω δέ πολύς καί ἀναρίθμητος πειράω κακός · παραποδίζω δέ ὅτι καί οὐ εἰς ἅπας εὑρίσκω ὁ ἀποστολή ὁ δρόμος κίνδυνος ἀπαλλάσσω , ὡς ἐν τύπος παράδειγμα ὑπεμφαίνω , εἶπον , ὅτι γίγνομαι Δάν · ἀντί ὁ , εἰμί ὁ Δάν ὁ ὁ διώκω δῆμος , ὡς ὄφις ἐν οὐδός κάθημαι ἐπί τρίβω δάκνω πτέρνη ἵππος , τουτέστι , δεινός καί ἄφυκτος δόγμα δίδωμι . τοιγάρ ὁ ἔχις δῆγμα δυσδιάφυκτος πως εἰμί , εἰμί καί εἰς αὐτός γίγνομαι ὁ πτέρνη . αὐτός γάρ σύ , φημί , τηρέω κεφαλή , καί σύ τηρέω αὐτός πτέρνη . ἐπιβουλεύω δέ οὗτος τις ὁ ἅγιος ἀπόστολος , ὡς καί αὐτός ἐπάγω ὁ ὁ σάρξ θάνατος . καί δή τίς τοιοῦτος ὑφίστημι φημί αὐτός , ὁποῖος εἄν πάσχω τυγχάνω ἱππεύς , ὀκλάζω ἵππος , καί ἀνόπιν ὥσπερ ὑφίζω . Ὑπτιάζω γάρ ὁ ἐπιβάτης , καί εἰς γῆ , οἴομαι , πίπτω , περιμένω ὁ σῴζω . περιμένω δέ ὁ θεσπέσιος μαθητής ὁ ὁ ἑαυτοῦ δόξα τε καί σωτηρία καιρός , κατά ὅς εἰσκαλέω εἰς βασίλειος ἀκλόνητος καί αἰώνιος , ἐπιφωνέω αὐτός ὁ Χριστός · δεῦτε , ὁ εὐλογέω ὁ πατήρ ἐγώ , κληρονομέω ὁ ἑτοιμάζω σύ βασίλειος ἀπό καταβολή ὁ κόσμος . τελέω γάρ ὁ δρόμος , τηρέω δέ καί ὁ πίστις . οὐκοῦν ὁ ἀμάραντος ὁ δόξα ἀποκομίζω στέφανος . εἰμί δέ δή βούλομαι τις οὐ ὁ Δάν εἰμί τις ὡς ὄφις ἐγκάθημαι ὁδός , ἀλλά αὐτός ἕτερος ἐπιβουλεύω ὁ Δάν · ἐκεῖνος εἴρω , ὅτι ὁ κρίνω τε καί καθηγέομαι λαός ἔχω ὁ Γραμματεύς τε καί Φαρισαῖος , πικρός ἔχις ἐπιφύω δίκη ὁ Χριστός , καί οἱονεί πως ἱππεύς διά ψιλός τε καί λεῖος ἀίσσω τρίβω , δῆγμα παρακόπτω ἀνόσιος ἁλίσκομαι . ἀλλά εἰμί καί πίπτω ὁ ἱππεύς , ἐθελοντής ἀνατλῆναι ὁ ὁ σάρξ θάνατος · ἀλλά οὖν καί ἀναβιόω , συλλήπτωρ καί ἐπαρωγός ποιέω ὁ πατήρ . Δύναμις γάρ εἰμί ὁ Θεός καί πατήρ , ὁ υἱός , ὁ ἴδιος αὐτός εξωοποιεω ναός . Ταύτῃτοι σῴζω λέγω παρά ὁ πατήρ κινδυνεύω ὡς ἄνθρωπος , καίτοι κατά φύσις ὑπάρχω θεός , καί ὅλος αὐτός εἰς ὁ εὕω εἰμί συνέχω ὁρατής τε καί ἀόρατος κτίσις . οὕτως ποῦ συνίημι καί ὁ θεσπέσιος Παῦλος , περί αὐτός φημί · καί γάρ εἰμί σταυρόω ἐκ ἀσθένεια , ἀλλά ζῶ ἐκ δύναμις Θεός .