cyrillus-theology.glaphyra-in-pentateuchum Gen.2.4.4
δ . Προσεπαθρητέον δὲ τοῖς εἰρημένοις καὶ τόδε · βλέπομεν γὰρ ἄρτι δι’ ἐσόπτρου καὶ αἰνίγματος τὰ θεῖα μόλις μυστήρια · ὁλοκλήρως δὲ τῶν γεγονότων οὐδὲν ἐξομοιοῦν ἔχοντες τῇ θείᾳ τε καὶ ἀποῤῥήτῳ φύσει , ἐκ μυρίων ὅσων παραδειγμάτων μετρίως ἐρανιζόμεθα τὸ δύνασθαί τι περὶ αὐτῆς ἢ νοεῖν ἢ φράσαι κατά γε τὸ ἐφικτόν . Οὐδὲν δὲ ἧττον ἀσυμφανὲς ἄγαν ἐστὶ τὸ ἐπὶ Χριστοῦ μυστήριον , καὶ ὁ τῆς ἐνανθρωπήσεως λόγος οὐ τοῖς τυχοῦσιν ἁλώσιμος . Βαθὺς δὲ δὴ λίαν τῆς οἰκονομίας ὁ λόγος . Θεὸς γὰρ ὢν καὶ ἐκ Θεοῦ κατὰ φύσιν ὁ Μονογενὴς , γέγονεν ἄνθρωπος , καὶ ἐσκήνωσεν ἐν ἡμῖν . Κεχρημάτικε δὲ καὶ Ἀπόστολος καὶ Ἀρχιερεὺς ἡμῶν , καὶ ἀπήλλαξεν ἡμᾶς τοῦ βραδυγλώσσου νόμου , μετατέθεικε δὲ καὶ εἰς εὐφωνίαν μαθημάτων εὐαγγελικῶν . Καὶ οὐχὶ τοῦτο μόνον , ἀλλὰ γὰρ καὶ αἰχμαλώτους ὄντας ἀνῆκεν ἡμᾶς , καθελὼν τὸν ἄρχοντα τοῦ αἰῶνος τούτου , καὶ ἐξ ᾅδου μυχῶν ἐῤῥύσατο τοὺς κεκοιμημένους , καὶ τεθεμελίωκε μὲν τὴν Ἐκκλησίαν , κεχειροτόνηται δὲ καὶ ἄρχων ἐφ’ ἡμᾶς , καὶ διεβίβασε μὲν ἐν πίστει τὸν Ἰορδάνην , δέδωκε δὲ τὴν ἐν πνεύματι περιτομὴν , καὶ εἰς τὴν τῶν οὐρανῶν εἰσκεκόμικε βασιλείαν . Ὅτι μὲν οὖν γέγονε καθ’ ἡμᾶς , ἀποχρήσειν οἶμαι λέγοντα τὸν θεσπέσιον εὐαγγελιστὴν , Καὶ ὁ Λόγος σὰρξ ἐγένετο , καὶ ἐσκήνωσεν ἐν ἡμῖν . Ὅτι δὲ κέχρισται καὶ εἰς ἱερέα καὶ ἀπόστολον , ἡ τοῦ Ἀαρὼν ἀνάδειξις ὑπεμφήνειεν ἂν καὶ μάλα σαφῶς . Κατεχρίετο γὰρ ἐλαίῳ τῷ ἡγιασμένῳ , καὶ εἰς ἄρχοντα τέθειται καὶ ἡγούμενον ἱερέων καὶ λαοῦ , καὶ μὴν καὶ μετώποις ἄκροις τὸ ψέλλιον ἐδέχετο τὸ χρυσοῦν , ἤτοι τὸ πέταλον , γραφὴν ἔχον τὸ ὄνομα Κυρίου . Τοῦτο δὲ ἦν ἐναργὲς τῆς τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν βασιλέως σύμβολον , καὶ οἱονεὶ διάδημα λαμπρὸν καὶ περίοπτον . Ὅτι δὲ ἀμείνων τῆς νομικῆς λατρείας ἡ διὰ Χριστοῦ , κατίδοι τις ἂν ὡς ἐν Ἀαρὼν , καθάπερ ἀμέλει καὶ ἐν τῷ Μελχισεδέκ . Δεκάτας μὲν γὰρ οἱ Λευῗται παρὰ τῶν υἱῶν Ἰσραὴλ κατὰ νόμους ἐδέχοντο . Πλὴν ἐκέλευσε Θεὸς ἐκ τῆς τῶν Λευϊτῶν δεκάτης ἀπονέμεσθαι δεκάτην ὡς ἡγουμένῳ τῷ Ἀαρὼν , κατά τε τὸν τοῦ δεῖν ἱερᾶσθαι τρόπον ταῖς ἀνωτάτω κομῶντι τιμαῖς . Σύνες οὖν ὅπως καὶ ἐν προσώπῳ τοῦ Ἀαρὼν ὁ δεκάτας λαμβάνων , Λευῒ δεδεκάτωται . Τέθειται γὰρ Ἀαρὼν εἰς πρόσωπον τοῦ Χριστοῦ . Καὶ οἱ μὲν ἄλλοι πάντες Λευῗται καὶ ἱερεῖς τὰς κατὰ νόμον θυσίας ἐτέλουν , στάσιν ἔχοντες ἐπὶ τὴν πρώτην σκηνήν . Μόνος δὲ καὶ ἐκ πάντων ὁ θεσπέσιος Ἀαρὼν , ἅπαξ τοῦ ἐνιαυτοῦ , κατὰ τὸ γεγραμμένον , εἰς τὰ Ἅγια τῶν ἁγίων εἰσῄει , καὶ οὐ χωρὶς αἵματος , κατὰ τὸν νόμον . Τύπος δ’ ἂν εἴη καὶ τόδε Χριστοῦ τοῦ τεθνεῶτος ἅπαξ ὑπὲρ τῶν ἁμαρτιῶν ἡμῶν , κατὰ τὰς Γραφὰς , εἰσελαύνοντος δὲ καὶ εἰς τὴν ἄνω τε καὶ ἱερωτάτην σκηνήν . Ταύτην γὰρ ἡμῖν ἐνεκαίνισεν ὁδὸν , ἁγιάζων τε τῷ αἵματι τῷ ἰδίῳ τὴν Ἐκκλησίαν . Καὶ ὁ μὲν θεσπέσιος Μωσῆς , προκεχειρισμένος εἰς ἀποστολὴν , ἐδέετο τοῦ Θεοῦ , λέγων · Δέομαι , Κύριε , οὐκ εὔλαλός εἰμι πρὸ τῆς χθὲς , οὐδὲ πρὸ τῆς τρίτης ἡμέρας , οὐδὲ ἀφ’ οὗ ἤρξω λαλεῖν τῷ θεράποντί σου , ἰσχνόφωνος , καὶ βραδύγλωσσος ἐγώ εἰμι . Προσετίθει δὲ τούτοις · Προχείρισαι ἄλλον δυνάμενον ὃν ἀποστελεῖς . Εἶτα πρὸς αὐτὸν ὁ τῶν ὅλων Θεός · Οὔκ · ἰδοὺ Ἀαρὼν ὁ ἀδελφός σου ὁ Λευΐτης , ἐπίσταμαι ὅτι λαλῶν λαλήσει αὐτός σοι , καὶ ἰδοὺ αὐτὸς ἐξελεύσεται εἰς συνάντησίν σου . Καὶ ἰδών σε χαρήσεται ἐν ἑαυτῷ , καὶ ἐρεῖς πρὸς αὐτὸν , καὶ δώσεις τὰ ῥήματά μου ἐν τῷ στόματι αὐτοῦ καὶ συμβιβάσω ὑμᾶς ἃ ποιήσετε , καὶ λαλήσει αὐτός σοι πρὸς τὸν λαὸν , καὶ αὐτὸς ἔσται σου στόμα . Βραδύγλωσσος μὲν γὰρ ὁμολογουμένως καὶ εὐστομεῖν οὐκ εἰδὼς ὁ πάλαι νόμος διὰ κύκλου μόλις μακροῦ , τοῦ κατὰ τὸ Γράμμα φημὶ , μονονουχὶ καὶ ὑποψελλίζων ἡμῖν τὸ Θεῷ δοκοῦν · στόμα δὲ Μωσέως τὸ εὐφωνότατον , ὁ Χριστὸς , μεθιστὰς τοὺς τύπους εἰς ἀλήθειαν , καὶ προτιθεὶς ἑτοίμην τοῖς ἁπανταχοῦ τῶν ἀναγκαίων τὴν εἴδησιν . Τοιγάρτοι φησὶν ἐν τεσσαρακοστῷ καὶ ὀγδόῳ Ψαλμῷ · Ἀκούσατε ταῦτα , πάντα τὰ ἔθνη , ἐνωτίσασθε , πάντες οἱ κατοικοῦντες τὴν οἰκουμένην . Ἀνετυποῦτο δὴ οὖν ὡς ἐν Ἀαρὼν ὁ Χριστός . Καὶ τό γε παραδοξότερον . Μὴ γάρ τοι θαυμάσῃς , εἰ ἐν τοῖς ἐγνωκόσιν αὐτὸν καὶ ἐν εἰδήσει τῶν νόμων τῆς ἰδίας ὑπεροχῆς ἐσκιαγράφει τὸ μέγεθος · ὅτε καὶ ὡς ἐν ἀνδρὶ πέφηνεν ἀλλογενεῖ , καὶ αἰχμαλωσίας ἀνιέντι τὸν Ἰσραὴλ , καὶ τὴν ἁγίαν καὶ ἱερὰν θεμελιοῦντι πόλιν , καὶ ἔχοντι ἄμαχον τὴν κατὰ πάντων ἰσχύν . Ποιήσομαι δὲ σαφῆ τὴν ἀφήγησιν , βραχυλογήσας ὡς ἔνι .
Lemmas: δ . προσεπαθρητέον δέ ὁ εἴρω καί ὅδε · βλέπω γάρ ἄρτι διά εἴσοπτρον καί αἴνιγμα ὁ θεῖον μόλις μυστήριον · ὁλόκληρος δέ ὁ γίγνομαι οὐδείς ἐξομοιόω ἔχω ὁ θεῖος τε καί ἀπόρρητος φύσις , ἐκ μυρίος ὅσος παράδειγμα μέτριος ἐρανίζω ὁ δύναμαι τίς περί αὐτός ἢ νοέω ἢ φράζω κατά γε ὁ ἐφικτός . οὐδείς δέ κακός ἀσυμφανής ἄγαν εἰμί ὁ ἐπί Χριστός μυστήριον , καί ὁ ὁ ἐνανθρώπησις λόγος οὖον ὁ τυγχάνω ἁλώσιμος . Βαθύς δέ δή λίαν ὁ οἰκονομία ὁ λόγος . θεός γάρ εἰμί καί ἐκ Θεός κατά φύσις ὁ Μονογενής , γίγνομαι ἄνθρωπος , καί σκηνόω ἐν ἐγώ . χρηματίζω δέ καί ἀπόστολος καί Ἀρχιερεύς ἐγώ , καί ἀπαλλάσσω ἐγώ ὁ βραδύγλωσσος νόμος , μετατίθημι δέ καί εἰς εὐφωνία μάθημα εὐαγγελικός . καί οὐ οὗτος μόνος , ἀλλά γάρ καί αἰχμάλωτος εἰμί ἀνίημι ἐγώ , καθαιρέω ὁ ἄρχω ὁ αἰών οὗτος , καί ἐκ ᾍδης μυχός ῥύομαι ὁ κεκοιμημένος , καί θεμελιόω μέν ὁ ἐκκλησία , χειροτονέω δέ καί ἄρχω ἐπί ἐγώ , καί διαβιβάζω μέν ἐν πίστις ὁ Ἰορδάνης , δίδωμι δέ ὁ ἐν πνεῦμα περιτομή , καί εἰς ὁ ὁ οὐρανός εἰσκομίζω βασίλειος . ὅτι2 μέν οὖν γίγνομαι κατά ἐγώ , ἀποχράω οἴομαι λέγω ὁ θεσπέσιος εὐαγγελιστής , καί ὁ Λόγος σάρξ γίγνομαι , καί σκηνόω ἐν ἐγώ . ὅτι2 δέ χρίω καί εἰς ἱερεύς καί ἀπόστολος , ὁ ὁ Ἀαρών ἀνάδειξις ὑπεμφαίνω εἄν καί μάλα σαφῶς . καταχρίω γάρ ἔλαιον ὁ ἁγίζω , καί εἰς ἄρχω τίθημι καί ἡγέομαι ἱερός καί λαός , καί μήv καί μέτωπον ἄκρος ὁ ψέλιον δέχομαι ὁ χρύσεος , ἤτοι ὁ πέταλος , γραφή ἔχω ὁ ὄνομα κύριος . οὗτος δέ εἰμί ἐναργής ὁ ὁ Σωτήρ ἐγώ βασιλεύς σύμβολον , καί οἱονεί διάδημα λαμπρός καί περίοπτος . ὅτι2 δέ ἀγαθός ὁ νομικός λατρεία ὁ διά Χριστός , καθοράω τις εἄν ὡς ἐν Ἀαρών , καθάπερ ἀμελέω καί ἐν ὁ Μελχισεδέκ . Δέκατος μέν γάρ ὁ Λευΐτης παρά ὁ υἱός Ἰσραήλ κατά νόμος δέχομαι . πλήν κελεύω θεός ἐκ ὁ ὁ Λευΐτης δέκατος ἀπονέμω δέκατος ὡς ἡγέομαι ὁ Ἀαρών , κατά τε ὁ ὁ δήω ἱεράομαι τρόπος ὁ ἄνω2 κομάω τιμή . συνίημι οὖν ὅπως καί ἐν πρόσωπον ὁ Ἀαρών ὁ δέκατος λαμβάνω , Λευΐ δεκατόω . τίθημι γάρ Ἀαρών εἰς πρόσωπον ὁ Χριστός . καί ὁ μέν ἄλλος πᾶς Λευΐτης καί ἱερεύς ὁ κατά νόμος θυσία τελέω , στάσις ἔχω ἐπί ὁ πρῶτος σκηνή . Μόνος δέ καί ἐκ πᾶς ὁ θεσπέσιος Ἀαρών , ἅπαξ ὁ ἐνιαυτός , κατά ὁ γράφω , εἰς ὁ Ἅγιον ὁ ἅγιος εἰσέρχομαι , καί οὖον Χωρὶς αἷμα , κατά ὁ νόμος . Τύπος δέ εἄν εἰμί καί ὅδε Χριστός ὁ θνῄσκω ἅπαξ ὑπέρ ὁ ἁμαρτία ἐγώ , κατά ὁ γραφή , εἰσελαύνω δέ καί εἰς ὁ ἄνω τε καί ἱερός σκηνή . οὗτος γάρ ἐγώ ἐγκαινίζω ὁδός , ἁγίζω τε ὁ αἷμα ὁ ἴδιος ὁ ἐκκλησία . καί ὁ μέν θεσπέσιος Μωσῆς , προχειρίζω εἰς ἀποστολή , δήω ὁ Θεός , λέγω · δέομαι , κύριος , οὐ Εὔλαλος εἰμί πρό ὁ χθές , οὐδέ πρό ὁ τρίτος ἡμέρα , οὐδέ ἀπό ὅς ἄρχω λαλέω ὁ θεράπων σύ , ἰσχνόφωνος , καί βραδύγλωσσος ἐγώ εἰμί . προστίθημι δέ οὗτος · προχειρίζω ἄλλος δύναμαι ὅς ἀποστέλλω . εἶτα πρός αὐτός ὁ ὁ ὅλος Θεός · οὐ · ἰδού Ἀαρών ὁ ἀδελφός σύ ὁ Λευΐτης , ἐπίσταμαι ὅτι λαλέω λαλέω αὐτός σύ , καί ἰδού αὐτός ἐξέρχομαι εἰς συνάντησις σύ . καί ὁράω σύ χαίρω ἐν ἑαυτοῦ , καί εἴρω πρός αὐτός , καί δίδωμι ὁ ῥῆμα ἐγώ ἐν ὁ στόμα αὐτός καί συμβιβάζω σύ ὁ ποιέω , καί λαλέω αὐτός σύ πρός ὁ λαός , καί αὐτός εἰμί σύ στόμα . βραδύγλωσσος μέν γάρ ὁμολογουμένως καί εὐστομέω οὐ εἰδοί ὁ πάλαι νόμος διά κύκλος μόλις μακρός , ὁ κατά ὁ Γράμμα φημί , μονονού καί ὑποψελλίζω ἐγώ ὁ Θεός δοκέω · στόμα δέ Μωσῆς ὁ εὔφωνος , ὁ Χριστός , μεθίστημι ὁ τύπος εἰς ἀλήθεια , καί προτίθημι ἑτοῖμος ὁ ἁπανταχοῦ ὁ ἀναγκαῖος ὁ εἴδησις . τοιγάρ φημί ἐν τεσσαρακοστός καί ὄγδοος ψαλμός · ἀκούω οὗτος , πᾶς ὁ ἔθνος , ἐνωτίζομαι , πᾶς ὁ κατοικέω ὁ οἰκέω . ἀνατυπόω δή οὖν ὡς ἐν Ἀαρών ὁ Χριστός . καί ὁ γε παράδοξος . μή γάρ ὅς θαυμάζω , εἰμί ἐν ὁ γιγνώσκω αὐτός καί ἐν εἴδησις ὁ νόμος ὁ ἴδιος ὑπεροχή σκιαγραφώ ὁ μέγεθος · ὅτε καί ὡς ἐν ἀνήρ φαίνω ἀλλογενής , καί αἰχμαλωσία ἀνίημι ὁ Ἰσραήλ , καί ὁ ἅγιος καί ἱερά θεμελιόω πόλις , καί ἔχω ἄμαχος ὁ κατά πᾶς ἰσχύς . ποιέω δέ σαφής ὁ ἀφήγησις , βραχυλογέω ὡς ἐν .