cyrillus-theology.glaphyra-in-pentateuchum Num.1.5.1
α . Ὁ μὲν Θεὸς θάνατον οὐκ ἐποίησεν , οὐδὲ τέρπεται ἐπ’ ἀπωλείᾳ ζώντων , κατὰ τὸ γεγραμμένον . Ἔκτισε γὰρ εἰς τὸ εἶναι τὰ πάντα , καὶ σωτήριοι αἱ γενέσεις τοῦ κόσμου . Ἐπειδὴ δὲ τοῦ γένους ἡ ἀπαρχὴ , τουτέστιν Ἀδὰμ , κατηῤῥώστησε τὴν παρακοὴν , καὶ τῆς θείας ἀλογήσας ἐντολῆς , προσκέκρουκε τῷ Θεῷ δημιουργῷ , ταύτῃτοι κατώλισθεν εἰς φθοράν · καὶ ἐπάρατος μὲν ἡ ἀνθρώπου φύσις , καὶ ὑπὸ δίκην τὸ γένος . Ἡμεῖς δὲ οἱ τάλανες καίτοι γεγονότες ἐν ἀφθαρσίᾳ , σκιαῖς ἐν ἴσῳ λοιπὸν καὶ πόαις ταῖς ἐν ἀγρῷ , βραχὺ καὶ μόλις νοστήσαντες , πίπτομεν ἀδοκήτως ὡς ἐπὶ μητέρα τὴν γῆν . Ἐντεῦθεν οἱ ἅγιοι διαφόρως ἀνακεκράγασι τὰ καθ’ ἡμᾶς ἀνοιμώζοντες . Ἔστιν οὖν ἀκούειν ἀναφανδὸν βοῶντος τοῦ μὲν μακαρίου Δαβίδ · Ἄνθρωπος ματαιότητι ὡμοιώθη · Ἡσαΐου δὲ αὖ · Πᾶσα σὰρξ ὡς χόρτος καὶ πᾶσα δόξα ἀνθρώπου , ὡς ἄνθος χόρτου . Καθικόμεθα γὰρ , ὡς ἔφην , εἰς τοῦτο λοιπὸν ἀθλιότητός τε καὶ ταλαιπωρίας , ὡς ὅτῳπερ ἂν εἰκότως τὰ καθ’ ἡμᾶς παρεικάζοντος , μὴ ἂν δύνασθαι λέγειν , καίτοι λίαν ὄντας σοφοὺς τοὺς Πνευματοφόρους . Ἀλλ’ ἐν τούτοις γεγονότας , οὐ περιεῖδεν ὁ Ποιητής · ἠξίωσε δὲ μᾶλλον καὶ φειδοῦς καὶ λόγου , καὶ θανάτου καὶ φθορᾶς ἐλευθέρους ἀπέφηνεν ἐν Χριστῷ . Πῶς , ἢ τίνα τρόπον ; Πρόδηλον μὲν ἅπασι , κἂν εἰ μή τις λέγοι τυχόν · πλὴν καὶ ἐν αὐτοῖς κατίδοι τις ἂν τοῖς ἀρχαιοτέροις Γράμμασιν , τοῦ μυστηρίου τὴν δύναμιν . Ἔχει δὲ οὕτως ἐν τοῖς Ἀριθμοῖς · Καὶ ἐπάραντες ἐξ Ὢρ τοῦ ὄρους ὁδὸν ἐπὶ θάλασσαν Ἐρυθρὰν , περιεκύκλωσαν τὴν γῆν Ἐδώμ · καὶ ὠλιγοψύχωσεν ὁ λαὸς ἐν τῇ ὁδῷ · καὶ κατελάλει ὁ λαὸς πρὸς τὸν Θεὸν κατὰ Μωσῆ λέγοντες · Ἵνα τί ἐξήγαγες ἡμᾶς ἐξ Αἰγύπτου , ἀποκτεῖναι ἡμᾶς ἐν τῇ ἐρήμῳ ; Ὅτι οὐκ ἔστιν ἄρτος , οὐδὲ ὕδωρ . Ἡ δὲ ψυχὴ ἡμῶν προσώχθισεν ἐν τῷ ἄρτῳ τῷ διακένῳ τούτῳ . Καὶ ἀπέστειλε Κύριος εἰς τὸν λαὸν τοὺς ὄφεις τοὺς θανατοῦντας , καὶ ἔδακνον τὸν λαόν . Καὶ ἀπέθανεν ὁ λαὸς πολὺς τῶν υἱῶν Ἰσραήλ . Καὶ παραγενόμενος ὁ λαὸς πρὸς Μωσῆν ἔλεγεν ὅτι , Ἡμαρτήκαμεν , ὅτι κατελαλήσαμεν τοῦ Κυρίου καὶ κατὰ σοῦ . Εὖξαι οὖν πρὸς Κύριον , καὶ ἀφελέτω ἀφ’ ἡμῶν τὸν ὄφιν . Καὶ ηὔξατο Μωσῆς περὶ τοῦ λαοῦ . Καὶ εἶπε Κύριος πρὸς Μωσῆν · Ποίησον σεαυτῷ ὄφιν , καὶ θὲς αὐτὸν ἐπὶ σημείου . Καὶ ἔσται ἐὰν δάκῃ ὄφις ἄνθρωπον , πᾶς ὁ δεδηγμένος ἰδὼν αὐτὸν ζήσεται . Καὶ ἐποίησεν ὁ Μωσῆς ὄφιν χαλκοῦν , καὶ ἔστησεν αὐτὸν ἐπὶ σημείου . Καὶ ἐγένετο ὅταν ἔδακνεν ὁ ὄφις ἄνθρωπον , καὶ ἐπέβλεψεν ἐπὶ τὸν ὄφιν τὸν χαλκοῦν , καὶ ἔζη . Ἐθήτευον μὲν γὰρ ἐν Αἰγύπτῳ , καὶ ἀφορήτῳ δουλείᾳ κατηχθισμένοι λελύτρωνται παρὰ Θεοῦ , πολλῶν καὶ ἀξιαγάστων γεγονότων ἐκεῖ σημείων . Μετεστοιχειοῦτο μὲν γὰρ εἰς αἷμα τὸ ὕδωρ , βάτραχοί τε καὶ σκνῖπες , καὶ μέν τοι καὶ κυνόμυιαι , καὶ χαλάζης ἐπαγωγαὶ μονονουχὶ τῆς Αἰγυπτίων κατεστράτευον γῆς · ἐκολάζοντο δὲ καὶ σκότῳ , καὶ τῶν πρωτοτόκων ὁ θάνατος ἀφορήτως κατῃκίζετο τοὺς πλεονεκτεῖν ᾑρημένους , Θεοῦ παραδόξως ἀνασώζοντος τοὺς ἐξ Ἰσραήλ . Εἶτα διὰ μέσης θαλάσσης ἰόντες ὡς ἐπὶ ξηρᾶς ἀθλίως ἀπολωλότας ἐθεῶντο τοὺς Αἰγυπτίους . Ἄρτον ἐδέχοντο τὸν ἐξ οὐρανοῦ · καθίει γὰρ αὐτοῖς τὸ μάννα Θεός . Εἵπετο δὲ ὡς ἐν πέτρᾳ νοούμενος Χριστός · καὶ ἀδοκήτως νάμασι δεδιψηκότας ἠλέει . Παναλκὲς γὰρ τὸ Θεῖον , καὶ ἀφθόνως τὰ ζωαρκῆ δωρούμενον τοῖς ἀνακειμένοις αὐτῷ . Ἀλλ’ οἱ τῶν οὕτως ἐξαιρέτων ἀπολαύσαντες ἀγαθῶν , ὀλίγοις ἐλέγχονται πόνοις . Ὅτι καὶ ἀμνήμονες τῶν παρὰ Θεοῦ , καὶ ἥκιστα μὲν ἑδραῖοι πρὸς τὸ πιστεύειν αὐτῷ , θρασεῖς δὲ καὶ εὐκατάσειστοι καὶ ἕτοιμοι πρὸς μικροψυχίαν , καὶ τὰ ἐφ’ οἷς τετίμηνται παραλόγως ἠγνοηκότες . Διάκενον γὰρ καλοῦσιν ἄρτον τὸν ἐξ οὐρανοῦ , καὶ τὴν τῶν ὑδάτων ἐπῃτιῶντο σπάνιν · καίτοι μεμαθηκότες ὡς ἀνήνυτον οὐδὲν τῇ θείᾳ τε καὶ ἀποῤῥήτῳ φύσει , ἢ καὶ ποταμίων ναμάτων μητέρα τὴν ἀκρότομον αὐτοῖς πέτραν ἐτίθει . Ἀπροφάσιστον δὲ κατὰ Θεοῦ ποιούμενοι τὴν κατάῤῥησιν , τοῖς τῶν ὄφεων δήγμασιν ἐκολάζοντο . Εἶτα τῆς σφῶν αὐτῶν πλημμελείας ἐρχόμενοι πρὸς ἀνάμνησιν , δακρυῤῥοοῦσι λοιπὸν , καὶ ὁμολογοῦσι τὰ ἐγκλήματα , παρακαλοῦσι τὸν μεσιτεύοντα , φημὶ δὴ Μωσέα , φιλοικτείρμονά τε καὶ ἤπιον ἐπ’ αὐτοῖς καταστῆσαι Θεόν . Ὁ δὲ προσπίπτων ἐλιπάρει , τοῖς γε μὴν ἄνωθεν εἴκων νεύμασιν , ὄφιν εἰργάζετο χαλκοῦν , ὑψοῦ τε ἐτίθει , καὶ τοῖς πληττομένοις ἐκέλευεν ἀτενίζειν εἰς αὐτόν · ὃ δὴ καὶ δρῶντες ἐσώζοντο .
Lemmas: ὅς . ὁ μέν θεός θάνατος οὐ ποιέω , οὐδέ τέρπω ἐπί ἀπώλεια ζῶ , κατά ὁ γράφω . κτίζω γάρ εἰς ὁ εἰμί ὁ πᾶς , καί σωτήριος ὁ γένεσις ὁ κόσμος . ἐπεί δέ ὁ γένος ὁ ἀπαρχή , τουτέστιν Ἀδάμ , κατηῤῥώστησε ὁ παρακοή , καί ὁ θεῖος ἀλογέω ἐντολή , προσκρούω ὁ Θεός δημιουργός , ταύτῃτοι κατολισθάνω εἰς φθορά · καί Ἐπάρατος μέν ὁ ἄνθρωπος φύσις , καί ὑπό δίκη ὁ γένος . ἐγώ δέ ὁ τάλας καίτοι γίγνομαι ἐν ἀφθαρσία , σκιά ἐν ἴσος λοιπός καί πόα ὁ ἐν ἀγρός , βραχύς καί μόλις νοστέω , πίπτω ἀδοκήτως ὡς ἐπί μήτηρ ὁ γῆ . ἐντεῦθεν ὁ ἅγιος διάφορος ἀνακράζω ὁ κατά ἐγώ ἀνοιμώζω . ἔρτις οὖν ἀκούω ἀναφανδά βοῦς ὁ μέν μακάριος Δαβίδ · Ἄνθρωπος ματαιότης ὁμοιόω · Ἠσαΐας δέ αὖος · πᾶσα σάρξ ὡς χόρτος καί πᾶς δόξα ἄνθρωπος , ὡς ἄνθος χόρτος . καθικομεθη γάρ , ὡς φημί , εἰς οὗτος λοιπός ἀθλιότης τε καί ταλαιπωρία , ὡς ὅστις εἄν εἰκότως ὁ κατά ἐγώ παρεικάζω , μή εἄν δύναμαι λέγω , καίτοι λίαν εἰμί σοφός ὁ πνευματοφόρος . ἀλλά ἐν οὗτος γίγνομαι , οὖον περιοράω ὁ Ποιητής · ἀξιόω δέ μᾶλλον καί φειδώ καί λόγος , καί θάνατος καί φθορά ἐλεύθερος ἀποφαίνω ἐν Χριστός . Πῶς , ἢ τίς τρόπος ; πρόδηλος μέν ἅπας , κἀν εἰμί μή τις λέγω τυγχάνω · πλήν καί ἐν αὐτός καθοράω τις εἄν ὁ ἀρχαῖος Γράμμα , ὁ μυστήριον ὁ δύναμις . ἔχις δέ οὕτως ἐν ὁ Ἀριθμοί · καί ἐπαίρω ἐκ Ὤρ ὁ ὄρος ὁδός ἐπί θάλασσα ἐρυθρός , περικυκλόω ὁ γῆ Ἐδώμ · καί ὠλιγοψύχωσεν ὁ λαός ἐν ὁ ὁδός · καί καταλαλέω ὁ λαός πρός ὁ θεός κατά Μωσῆς λέγω · ἵνα τίς ἐξάγω ἐγώ ἐκ Αἴγυπτος , ἀποκτείνω ἐγώ ἐν ὁ ἐρῆμος ; ὅτι2 οὐ εἰμί ἄρτος , οὐδέ ὕδωρ . ὁ δέ ψυχή ἐγώ προσοχθίζω ἐν ὁ ἄρτος ὁ διάκενος οὗτος . καί ἀποστέλλω Κύριος εἰς ὁ λαός ὁ ὄφις ὁ θανατόω , καί δάκνω ὁ λαός . καί ἀποθνῄσκω ὁ λαός πολύς ὁ υἱός Ἰσραήλ . καί παραγίγνομαι ὁ λαός πρός Μωσῆς λέγω ὅτι , ἁμαρτάνω , ὅτι καταλαλέω ὁ κύριος καί κατά σύ . εὔχομαι οὖν πρός κύριος , καί ἀφαιρέω ἀπό ἐγώ ὁ ὄφις . καί εὔχομαι Μωσῆς περί ὁ λαός . καί εἶπον Κύριος πρός Μωσῆς · Ποίησος σεαυτοῦ ὄφις , καί τίθημι αὐτός ἐπί σημεῖον . καί εἰμί ἐάν Δάκης ὄφις ἄνθρωπος , πᾶς ὁ δάκνω εἶδον αὐτός ζῶ . καί ποιέω ὁ Μωσῆς ὄφις χάλκεος , καί ἵστημι αὐτός ἐπί σημεῖον . καί γίγνομαι ὅταν δάκνω ὁ ὄφις ἄνθρωπος , καί ἐπιβλέπω ἐπί ὁ ὄφις ὁ χάλκεος , καί ζῶ . θητεύω μέν γάρ ἐν Αἴγυπτος , καί ἀφόρητος δουλεία κατηχθισμένοι λυτρόω παρά Θεός , πολύς καί ἀξιάγαστος γίγνομαι ἐκεῖ σημεῖον . μεταστοιχειόω μέν γάρ εἰς αἷμα ὁ ὕδωρ , βάτραχος τε καί σκνίψ , καί μέν ὅς καί κυνόμυια , καί χάλαζα ἐπαγωγή μονονού ὁ Αἰγύπτιος καταστρατεύω γῆ · κολάζω δέ καί σκότος , καί ὁ πρωτοτόκος ὁ θάνατος ἀφόρητος καταικίζω ὁ πλεονεκτέω αἱρέω , Θεός παράδοξος ἀνασῴζω ὁ ἐκ Ἰσραήλ . εἶτα διά μέσος θάλασσα εἶμι ὡς ἐπί ξηρός ἄθλιος ἀπόλλυμι θεάομαι ὁ Αἰγύπτιος . Ἄρτος δέχομαι ὁ ἐκ οὐρανός · καθίημι γάρ αὐτός ὁ μάννα Θεός . ἕπω δέ ὡς ἐν πέτρα νοέω Χριστός · καί ἀδοκήτως νᾶμα διψάω ἐλεέω . Παναλκῆς γάρ ὁ θεῖον , καί ἄφθονος ὁ ζωαρκής δωρέω ὁ ἀνάκειμαι αὐτός . ἀλλά ὁ ὁ οὕτως ἐξαίρω ἀπολαύω ἀγαθός , ὀλίγος ἐλέγχω πόνος . ὅτι2 καί ἀμνήμων ὁ παρά Θεός , καί ἥκιστος μέν ἑδραῖος πρός ὁ πιστεύω αὐτός , θρασύς δέ καί εὐκατάσειστος καί ἑτοῖμος πρός μικροψυχία , καί ὁ ἐπί ὅς τιμάω παράλογος ἀγνοέω . διάκενος γάρ καλέω ἄρτος ὁ ἐκ οὐρανός , καί ὁ ὁ ὕδωρ ἐπαιτιάομαι σπάνις · καίτοι μανθάνω ὡς ἀνήνυτος οὐδείς ὁ θεῖος τε καί ἀπόρρητος φύσις , ἢ καί Ποταμίων νᾶμα μήτηρ ὁ ἀκρότομος αὐτός πέτρα τίθημι . ἀπροφάσιστος δέ κατά Θεός ποιέω ὁ κατάρρησις , ὁ ὁ ὄφις δῆγμα κολάζω . εἶτα ὁ σφεῖς αὐτός πλημμέλεια ἐρχόμενος πρός ἀνάμνησις , δακρυρροειμι λοιπός , καί ὁμολογέω ὁ ἔγκλημα , παρακαλέω ὁ μεσιτεύω , φημί δή Μωσῆς , φιλοικτείρμονά τε καί ἤπιος ἐπί αὐτός καθίστημι Θεός . ὁ δέ προσπίπτω λιπαρέω , ὁ γε μήv ἄνωθεν εἴκω νεῦμα , ὄφις ἐργάζομαι χάλκεος , ὑψόω τε τίθημι , καί ὁ πλήσσω κελεύω ἀτενίζω εἰς αὐτός · ὅς δή καί δράω σῴζω .