cyrillus-theology.glaphyra-in-pentateuchum Gen.2.2.1
α . Συμπεπερασμένων ἁπάντων τῶν ἐπὶ τῇ κιβωτῷ , καὶ παρῳχηκότος μὲν τοῦ κατακλυσμοῦ , γηπονοῦντος δὲ ἤδη τοῦ Νῶε , τίνα δὴ ἄρα τὰ ἐν αὐτῷ πεπραγμένα παρὰ τοῦ Χὰμ , πολυπραγμονήσει πάλιν ἡμῖν ὁ λόγος . Ἀναπείσει γὰρ δὴ τοὺς οἵπερ ἂν ἕλοιντο διαβιοῦν ἐννόμως τῆς εἰς τοὺς πατέρας αἰδοῦς οὐδὲν τὸ παράπαν ἡγεῖσθαι ἰσοστατοῦν , καὶ παραιτεῖσθαι σαφῶς ὥς τι τῶν σφαλερωτάτων τὸ κατά τι γοῦν ὅλως ἐπιμειδιᾷν αὐτοῖς , κἂν εἰ τοῦ πρέποντος ἔξω φέροιντο βραχὺ ταῖς τῆς φύσεως ἀσθενείαις ὑπενηνεγμένοι . Ὅτι γὰρ σεπτὸν ἀεί πώς ἐστι τῶν γονέων τὸ χρῆμα , καὶ αὐτὸς ὁ θεῖος ἡμᾶς ἐκπαιδεύει νόμος · προεπιτάξας γὰρ δεῖν ἐξ ὅλης ψυχῆς καὶ καρδίας τὸν ἕνα τε καὶ φύσει Θεὸν ἀγαπᾷν , Τίμα , φησὶ , τὸν πατέρα σου , καὶ μητέρα σου , ἵνα εὖ σοι γένηται , καὶ ἔσῃ μακρόβιος ἐπὶ τῆς γῆς . Ἐν εἰκόνι γὰρ ὥσπερ καὶ ἐν μιμήσει Θεοῦ καταλογισθεῖεν ἂν οἱ γεγεννηκότες . Μνήσθητι γὰρ , φησὶν , ὅτι δι’ αὐτῶν ἐγεννήθης . Ταύτῃ τοι πάλιν φησὶν , Ὀφθαλμὸν καταγελῶντα πατρὸς , καὶ ἀτιμάζοντα γῆρας μητέρος , ἐκκόψαισαν αὐτὸν κόρακες ἐκ τῶν φαράγγων . Ὅτι τοίνυν καὶ ἐν ἀρᾷ καὶ δίκῃ τὸ μὴ δεῖν οἴεσθαι τιμᾷν πατέρας , καὶ μὴν καὶ αἰδοῦς ἁπάσης ἀξιοῦν , καὶ διά γε τοῦ Χὰμ ἀναμάθοι τις ἂν καὶ λίαν εὐκόλως . Ἦσαν γὰρ , φησὶν , οἱ υἱοὶ Νῶε οἱ ἐξελθόντες ἐκ τῆς κιβωτοῦ , Σὴμ , Χὰμ , Ἰάφεθ . Χὰμ δὲ ἦν πατὴρ Χαναάν . Τρεῖς οὗτοί εἰσιν οἱ υἱοὶ Νῶε . Ἀπὸ τούτων διεσπάρησαν ἐπὶ πασᾶν τὴν γῆν . Καὶ ἤρξατο Νῶε ἄνθρωπος γεωργὸς γῆς , καὶ ἐφύτευσεν ἀμπελῶνα , καὶ ἔπιεν ἐκ τοῦ οἴνου , καὶ ἐμεθύσθη , καὶ ἐγυμνώθη ἐν τῷ οἴκῳ αὐτοῦ · καὶ εἶδε Χὰμ ὁ πατὴρ Χαναὰν τὴν γύμνωσιν τοῦ πατρὸς αὐτοῦ , καὶ ἐξελθὼν ἐπήγγειλε τοῖς ἀδελφοῖς αὐτοῦ ἔξω . Καὶ λαβόντες Σὴμ καὶ Ἰάφεθ τὸ ἱμάτιον , ἐπέθεντο ἐπὶ τὰ δύο νῶτα αὐτῶν , καὶ ἐπορεύθησαν ὀπισθοφανῶς , καὶ συνεκάλυψαν τὴν γύμνωσιν τοῦ πατρὸς αὐτῶν , καὶ τὸ πρόσωπον αὐτῶν ὀπισθοφανὲς , καὶ τὴν γύμνωσιν τοῦ πατρὸς οὐκ εἶδον . Ἐξένηψε δὲ Νῶε ἀπὸ τοῦ οἴνου , καὶ ἔγνω ὅσα ἐποίησεν αὐτῷ ὁ υἱὸς αὐτοῦ ὁ νεώτερος , καὶ εἶπεν · Ἐπικατάρατος Χαναὰν , παῖς οἰκέτης ἔσται τοῖς ἀδελφοῖς αὐτοῦ , καὶ εἶπεν · Εὐλογητὸς Κύριος ὁ Θεὸς Σὴμ , καὶ ἔσται Χαναὰν παῖς αὐτοῦ . Πλατύναι ὁ Θεὸς τῷ Ἰάφεθ , καὶ κατοικησάτω ἐν τοῖς σκηνώμασι Σὴμ , καὶ γενηθήτω Χαναὰν παῖς αὐτοῦ . Νῶε μὲν γὰρ ἀμπελῶνα πεφυτευκὼς , τῶν οἰκείων ἐνεφορεῖτο πόνων , καὶ κάτοινος μὲν ἀσυνήθως ἦν . Ἀδόκητον δὲ φιλοινίας ἔγκλημα , τὴν ἀνεθέλητον ὑπομείνας γύμνωσιν , οἴκοι τε καὶ ἄποπτος ἦν τοῖς πολλοῖς . Ὁ δὲ τὰς φρένας οὐκ ἀσφαλὴς , φημὶ δὴ τὸν Χὰμ , τῆς θέας τὸ ἀπρεπὲς ἀνοσίου γέλωτος ἐποιεῖτο πρόφασιν · καίτοι καταμφιάσαι δὲ , μονονουχὶ δὲ καὶ ἐπαμῦναι τῷ φύσαντι , μέθῃ πλεονεκτουμένῳ , καὶ τοῖς ἐξ οἴνου πταίσμασιν ὑπενηνεγμένῳ . Ἀλλὰ παρεὶς τὰ τοιάδε , καὶ τῆς εἰς τὸν φύσαντα τιμῆς οὐ μετρίως ὀλιγωρῶν , προξενεῖν ἐπείγεται τοῖς ἄλλοις τὴν θέαν , καὶ σκηνὴν οἷά τινα προσθεὶς τὸν πρεσβύτην , γελᾷν ἀναπείθει τοὺς ἀδελφούς . Οἵδε ἦσαν ἀμείνους τῆς ἐν αὐτῷ δυσβουλίας · κατασοφιζόμενοι δὲ τὸ συμβεβηκὸς , καὶ τῆς θέας τὸ ἀκαλλὲς τοῖς περιβλήμασιν ἀφανίζοντες , ἀνόπιν ἐβάδιζον . Ἐδόκει γὰρ εὐσεβεῖν αὐτοῖς , καὶ μηροὺς αἰδεῖσθαι πατρὸς , δι’ ὧν καὶ γεγόνασιν . Ἐπεὶ δὲ διεγηγερμένος ἐν αἰσθήσει τοῦ πράγματος γέγονεν ὁ πατὴρ , ἐπαρᾶται μὲν εὐθὺς τὸν τοῦ πρέποντος , καὶ τῆς εἰς αὐτὸν αἰδοῦς ἠφειδηκότα παραλόγως , καὶ ζυγὸν αὐτῷ τὸν οἰκετικὸν ἐπετίθει δικαίως , Χαναὰν ὀνομάζων διὰ τοὺς ἐξ αὐτοῦ Χαναναίους , οἳ καὶ τῆς δίκης αὐτῷ συμμεθέξειν ἔμελλον . Παγγενῆ γὰρ ἐκολάζετο . Εὐλόγηκε δὲ τοὺς τιμήσαντας .
Lemmas: ὅς . συμπεραίνω ἅπας ὁ ἐπί ὁ κιβωτός , καί παρῳνχόνω μέν ὁ κατακλυσμός , γηπονέω δέ ἤδη ὁ Νῶε , τίς δή ἄρα ὁ ἐν αὐτός πράσσω παρά ὁ Χάμ , πολυπραγμόνησις πάλιν ἐγώ ὁ λόγος . ἀναπείθω γάρ δή ὁ ὅσπερ εἄν αἱρέω διαβιόω ἔννομος ὁ εἰς ὁ πατήρ αἰδώς οὐδείς ὁ παράπαν ἡγέομαι ἰσοστατέω , καί παραιτέομαι σαφῶς ὅς τίς ὁ σφαλερός ὁ κατά τίς γοῦν ὅλως ἐπιμειδιάω αὐτός , κἀν εἰμί ὁ πρέπω ἔξω φέρω βραχύς ὁ ὁ φύσις ἀσθένεια ὑποφέρω . ὅτι2 γάρ σεπτός ἀεί πως εἰμί ὁ γονεύς ὁ χρῆμα , καί αὐτός ὁ θεῖος ἐγώ ἐκπαιδεύω νόμος · προεπιτάσσω γάρ δήω ἐκ ὅλος Ψυχή καί Καρδία ὁ εἷς τε καί φύσις θεός ἀγαπάω , Τίμα , φημί , ὁ πατήρ σύ , καί μήτηρ σύ , ἵνα εὕω σύ γίγνομαι , καί εἰμί μακρόβιος ἐπί ὁ γῆ . ἐν εἰκών γάρ ὥσπερ καί ἐν μιμέομαι Θεός καταλογίζομαι εἄν ὁ γεννάω . μιμνήσκω γάρ , φημί , ὅτι διά αὐτός γεννάω . Ταύτη ὅς πάλιν φημί , ὀφθαλμός καταγελάω πατήρ , καί ἀτιμάζω γῆρας μήτηρ , ἐκκόπτω αὐτός κόραξ ἐκ ὁ φάραγξ . ὅτι2 τοίνυν καί ἐν ἀράομαι καί δίκη ὁ μή δήω οἴομαι τιμάω πατήρ , καί μήv καί αἰδώς ἅπας ἀξιόω , καί διά γε ὁ Χάμ ἀναμανθάνω τις εἄν καί λίαν εὐκόλως . εἰμί γάρ , φημί , ὁ υἱός Νῶε ὁ ἐξέρχομαι ἐκ ὁ κιβωτός , Σήμ , Χάμ , Ἰάφεθ . Χάμ δέ εἰμί πατήρ Χαναάν . τρεῖς οὗτος εἰμί ὁ υἱός Νῶε . ἀπό οὗτος διασπείρω ἐπί πᾶς ὁ γῆ . καί ἄρχω Νῶε ἄνθρωπος γεωργός γῆ , καί φυτεύω ἀμπελών , καί πίνω ἐκ ὁ οἶνος , καί μεθύσκω , καί γυμνόω ἐν ὁ οἶκος αὐτός · καί ὁράω Χάμ ὁ πατήρ Χαναάν ὁ γύμνωσις ὁ πατήρ αὐτός , καί ἐξέρχομαι ἐπαγγέλλω ὁ ἀδελφός αὐτός ἔξω . καί λαμβάνω Σήμ καί Ἰάφεθ ὁ ἱμάτιον , ἐπιτίθημι ἐπί ὁ δύο νῶτον αὐτός , καί πορεύω ὀπισθοφανῶς , καί συγκαλύπτω ὁ γύμνωσις ὁ πατήρ αὐτός , καί ὁ πρόσωπον αὐτός ὀπισθοφανής , καί ὁ γύμνωσις ὁ πατήρ οὐ εἶδον . ἐκνήφω δέ Νῶε ἀπό ὁ οἶνος , καί γιγνώσκω ὅσος ποιέω αὐτός ὁ υἱός αὐτός ὁ νέος , καί εἶπον · ἐπικατάρατος Χαναάν , παῖς οἰκέτης εἰμί ὁ ἀδελφός αὐτός , καί εἶπον · εὐλογητός Κύριος ὁ θεός Σήμ , καί εἰμί Χαναάν παῖς αὐτός . πλατύνω ὁ θεός ὁ Ἰάφεθ , καί κατοικέω ἐν ὁ σκήνωμα Σήμ , καί γίγνομαι Χαναάν παῖς αὐτός . Νῶε μέν γάρ ἀμπελών φυτεύω , ὁ οἰκέω ἐμφορέω πόνος , καί κάτοινος μέν ἀσυνήθως εἰμί . ἀδόκητος δέ φιλοινία ἔγκλημα , ὁ ἀνεθέλητος ὑπομένω γύμνωσις , οἴκοι τε καί ἄποπτος εἰμί ὁ πολύς . ὁ δέ ὁ φρήν οὐ ἀσφαλής , φημί δή ὁ Χάμ , ὁ θέα ὁ ἀπρεπής ἀνόσιος γέλως ποιέω πρόφασις · καίτοι καταμφιάζω δέ , μονονού δέ καί ἐπαμύνω ὁ φύς , μέθη πλεονεκτέω , καί ὁ ἐκ οἶνος πταῖσμα ὑποφέρω . ἀλλά παρίημι ὁ τοιόσδε , καί ὁ εἰς ὁ φύς τιμή οὖον μέτριος ὀλιγωρέω , προξενέω ἐπείγω ὁ ἄλλος ὁ θέα , καί σκηνή οἷος τις προστίθημι ὁ πρεσβύτης , γελάω ἀναπείθω ὁ ἀδελφός . ὅδε εἰμί ἀγαθός ὁ ἐν αὐτός δυσβουλία · κατασοφίζομαι δέ ὁ συμβαίνω , καί ὁ θέα ὁ ἀκαλλής ὁ περίβλημα ἀφανίζω , ἀνόπιν βαδίζω . Ἐδόκης γάρ εὐσεβέω αὐτός , καί μηρός αἰδέομαι πατήρ , διά ὅς καί γίγνομαι . ἐπεί δέ διεγείρω ἐν αἴσθησις ὁ πρᾶγμα γίγνομαι ὁ πατήρ , ἐπαράομαι μέν εὐθύς ὁ ὁ πρέπω , καί ὁ εἰς αὐτός αἰδώς ἀφειδέω παράλογος , καί ζυγόν αὐτός ὁ οἰκετικός ἐπιτίθημι δικαίως , Χαναάν ὀνομάζω διά ὁ ἐκ αὐτός Χαναναῖος , ἕ καί ὁ δίκη αὐτός συμμέθεξις μέλλω . παγγενῆ γάρ κολάζω . εὐλογέω δέ ὁ τιμάω .