cyrillus-theology.glaphyra-in-pentateuchum Gen.2.4.9
θ . Νομομαθὴς ὢν ἄγαν , οὐκ ἐξ ἁπλῶν ἐννοιῶν τὸν πρὸς Ἰουδαίους ποιεῖται λόγον , ἀλλ’ ἐκ γραμμάτων Μωσαϊκῶν , οἷς ἦν εἰκὸς καὶ οὐχ ἑκόντας παραχωρεῖν τοὺς τῇ ἀληθείᾳ πολεμεῖν ἐγνωκότας . Δέχεται τοίνυν τὸν Μελχισεδὲκ εἰς ὁμοίωσιν τότε καὶ ὑποτύπωσιν τοῦ Χριστοῦ , διά τοι τὸ λέγεσθαι βασιλέα δικαιοσύνης , καὶ μὴν καὶ εἰρήνης . Πρέποι γὰρ ἂν , οἶμαι , ταυτὶ δὴ μόνῳ κατὰ λόγον τὸν μυστικὸν , τῷ Ἐμμανουήλ . Δικαιοσύνης γὰρ καὶ εἰρήνης πρύτανις ἀνεδείχθη τοῖς ἐπὶ γῆς . Καὶ δεδικαιώμεθα μὲν ἐν αὐτῷ , τὸ τῆς ἁμαρτίας ἄχθος ἀποπεμψάμενοι . Ἐσχήκαμεν δὲ καὶ εἰρήνην τὴν πρὸς τὸν Πατέρα καὶ Θεὸν , τὴν μεσολαβοῦσάν τε καὶ διιστῶσαν ἡμᾶς τῶν τρόπων ἀκαθαρσίαν ἀπονιψάμενοι , ἑνούμενοί τε ὥσπερ αὐτῷ διὰ πνεύματος · Ὁ γὰρ κολλώμενος τῷ Κυρίῳ , φησὶν , ἓν πνεῦμά ἐστιν . Ἔστι τοίνυν κατά γε τὴν Ἑλλάδα φωνὴν , Μελχὶ μὲν , ὁ βασιλεύς · Σεδὲκ δὲ , δικαιοσύνη . Καὶ ἴδοι τις ἂν τὸν Μελχισεδὲκ , ὡς ἐν ἰδίᾳ κλήσει πεπλουτηκότα , κατά γε τὴν ἐκ τῶν σημαινομένων δύναμιν , τὸ , βασιλεὺς δικαιοσύνης . Ἐν δὲ τῷ βασιλεὺς εἰρῆσθαι Σαλὴμ βασιλεὺς εἰρήνης . Ἥρμοσε δὴ οὖν ὁ θεσπέσιος Παῦλος , ὡς ἐξ ὁμοιώσεως ἤδη σαφοῦς τε καὶ ἐμφανοῦς τοῦ Μελχισεδὲκ , τὰ τοιάδε Χριστῷ . Δέχεται δὲ τῆς ὑπὲρ νόμον ἰερωσύνης σύμβολον , τὸ κατευλογῆσαι τὸν Ἀβραὰμ , οἶνόν τε καὶ ἄρτους αὐτῷ παρασχεῖν . Εὐλογούμεθα γὰρ οὐχ ἑτέρως παρὰ Χριστοῦ , τοῦ μεγάλου τε καὶ ἀληθοῦς ἱερέως . Εὐλογούμεθα δὲ κατὰ τὸν θεσπέσιον Ἀβραὰμ , εὐσθενέστατα καταγωνισάμενοι τοὺς ἄρχοντας τοῦ αἰῶνος τούτου , καὶ τῆς τῶν πολεμίων χειρὸς ἀμείνους ἀναδεικνύμενοι , καὶ μηδενὸς τῶν ἐν κόσμῳ δεδεημένοι · πλοῦτον δὲ μᾶλλον ἡγούμενοι νοητὸν τὰ παρὰ Θεοῦ , καὶ τὴν εὐκλεᾶ καὶ ἀμάραντον τῶν ἄνωθεν χαρισμάτων διανομήν . Ἐννόει γὰρ ὅτι νενικηκότα τὸν Ἀβραὰμ , καὶ ὑποστρέφοντα μὲν ἐκ τῆς κοπῆς τῶν βασιλέων , καθὰ γέγραπται , οὐκ ἀξιώσαντα δέ τι παρὰ τοῦ Σοδόμων ἄρχοντος εἰς ἰδίαν κτῆσιν ἑλεῖν , εὐλόγησε τὸν Μελχισεδέκ . Ὁ μὲν γὰρ Σοδομιτῶν ἡγούμενος , ὡς νενικηκότι τῷ Ἀβραὰμ ἔφασκε · Δός μοι τοὺς ἄνδρας , τὴν δὲ ἵππον λάβε σεαυτῷ · ὁ δὲ μηδενὸς τῶν ἐκείνου μεταποιεῖσθαι διεγνωκὼς , Ἐκτενῶ , φησὶ , τὴν χεῖρά μου πρὸς τὸν Θεὸν τὸν ὕψιστον , ὃς ἔκτισε τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν , εἰ ἀπὸ σπαρτίου ἕως σφαιρωτῆρος ὑποδήματος λήψομαι ἀπὸ πάντων τῶν σῶν , ἵνα μὴ εἴπῃς · Ἐγὼ ἐπλούτισα τὸν Ἀβραάμ . Χαίρειν γὰρ ἁγίοις ἔθος οὐκ ἐπὶ πλούτῳ κοσμικῷ . Κεκρατηκότες τοίνυν ὁρατῶν τε καὶ ἀοράτων ἐχθρῶν , καὶ οὐδὲν ἀπὸ κόσμου δεχόμενοι , τιμῶντες δὲ μᾶλλον τὸν ἄνωθεν πλοῦτον , εὐλογούμεθα διὰ Χριστοῦ , τοῦ τῆς εἰρήνης βασιλέως . Εὐλογούμεθα δὲ , ξένιον ὥσπερ οὐρανοῦ , καὶ ζωῆς ἐφόδιον δεχόμενοι τὰ μυστικά . Σεσιγήσθω γὰρ τέως , εἰ δοκεῖ · εὐλογούμεθα δὲ παρὰ Χριστοῦ καὶ πρεσβείαις ταῖς ὑπὲρ ἡμῶν πρὸς τὸν Πατέρα . Ὁ μὲν γὰρ Μελχισεδὲκ εὐλόγει τὸν Ἀβραὰμ , οὕτω λέγων · Εὐλογητὸς ὁ Θεὸς ὁ ὕψιστος , ὂς ἔδωκε τοὺς ἐχθρούς σου ὑποχειρίους σοι . Ὁ δὲ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστὸς , τὸ πάντων ἡμῶν ἱλαστήριον , Πάτερ ἅγιε , φησὶ , τήρησον αὐτοὺς ἐν τῇ ἀληθείᾳ σου . Οὐκοῦν καὶ ἐκ τῆς τῶν ὀνομάτων ἑρμηνείας ἁρπάζει τὸ χρήσιμον , εἰς ὑποτύπωσιν τοῦ Χριστοῦ . Καὶ αὐτὸν δὲ τῆς ἱερωσύνης τὸν τρόπον , εἰς παράδειξιν τοῦ πράγματος ἐποιεῖτο σαφῆ . Ἄρτους γὰρ καὶ οἶνον ἐξεκόμιζεν ὁ Μελχισεδέκ . Ὅτι δὲ ἀπάτωρ ἢ ἀμήτωρ ἦν , ἤγουν ἀγενεαλόγητος , ἢ ἀρχὴν ἡμερῶν , ἢ τέλος ζωῆς οὐκ ἔχων ὁ Μελχισεδὲκ , οὐδαμοῦ διαμεμήνυκε τὸ Γράμμα τὸ ἱερόν . Πεφενάκικεν οὖν ἄρα , φαίη τις ἂν ἴσως , ὁ θεσπέσιος Παῦλος . Οὐ τοῦτό φαμεν , μὴ γένοιτο · λαλεῖ γὰρ ἀλήθειαν · δέχεται δὲ μᾶλλον ὁ μυσταγωγὸς τεχνίτης , ἀνάγων εἰς τύπον τῆς δόξης τοῦ Ἐμμανουὴλ καὶ τὴν ἐπὶ τούτοις αὐτοῖς οἰκονομικὴν ἀφήγησιν . Ὅτι γὰρ μόνον ἦν ἱερεὺς ὁ Μελχισεδὲκ , ἡ θεόπνευστος ἡμῖν ὑπέφηνε Γραφὴ , γένος οὐκ ὀνομάσασα , ἢ τίνος ἐξέφυ πατρὸς ἢ μητρός · ἀλλ’ οὐδὲ εἰς πόσον ἐτῶν κατέληξεν ἀριθμὸν , ἢ ποίας ἔχων εὑρίσκεται τῆς ἱερωσύνης τὰς διαδοχὰς προσθεῖσαν εὑρίσκομεν . Ὑποπλάττεται τοίνυν ἡ τῶν τοσούτων ἡμῖν ἀφήγησις , οἱονεί πως τὸ διηνεκὲς καὶ ἄναρχον τοῦ Χριστοῦ , καθὸ νοεῖται Θεός . Ἄναρχον δέ φημι , τὸ ὡς ἐν ποσότητι , δηλονότι τῇ κατὰ χρόνον . Αὐτὸς γάρ ἐστι τῶν αἰώνων ὁ ποιητής . Ὑπεμφαίνει δὲ πρὸς τούτῳ καὶ τὸ ἀκατάληκτον τῆς ἱερωσύνης . Διὰ τοῦτό φησιν ὁ μακάριος Παῦλος περὶ τοῦ Μελχισεδὲκ , ὅτι μήτε ἀρχὴν ἡμερῶν μήτε ζωῆς τέλος ἔχων , ἀφωμοιωμένος δὲ τῷ Υἱῷ τοῦ Θεοῦ μένει εἰς τὸ διηνεκὲς ἱερεύς . Ἔοικε δὲ καὶ ἕτερόν τι σοφὸν βεβουλεῦσθαι πάλιν · καὶ τί δὴ τοῦτό ἐστιν , ὡς ἂν οἷός τε ὦ , διειπεῖν πειράσομαι .
Lemmas: θ . νομομαθής εἰμί ἄγαν , οὐ ἐκ ἁπλόος ἔννοια ὁ πρός Ἰουδαῖος ποιέω λόγος , ἀλλά ἐκ γράμμα μωσαϊκός , ὅς εἰμί εἰκός καί οὐ ἑκών παραχωρέω ὁ ὁ ἀλήθεια πολεμέω γιγνώσκω . δέχομαι τοίνυν ὁ Μελχισεδέκ εἰς ὁμοίωσις τότε καί ὑποτύπωσις ὁ Χριστός , διά ὅς ὁ λέγω βασιλεύς δικαιοσύνη , καί μήv καί εἰρήνη . πρέπω γάρ εἄν , οἴομαι , οὗτος δή μόνος κατά λόγος ὁ μυστικός , ὁ Ἐμμανουήλ . Δικαιοσύνη γάρ καί εἰρήνη πρύτανις ἀναδείκνυμι ὁ ἐπί γῆ . καί δικαιόω μέν ἐν αὐτός , ὁ ὁ ἁμαρτία ἄχθος ἀποπέμπω . ἔχω δέ καί εἰρήνη ὁ πρός ὁ πατήρ καί θεός , ὁ μεσολαβώ τε καί διίστημι ἐγώ ὁ τρόπος ἀκαθαρσία ἀπονίζω , ἑνόω τε ὥσπερ αὐτός διά πνεῦμα · ὁ γάρ κολλάω ὁ κύριος , φημί , εἷς πνεῦμα εἰμί . εἰμί τοίνυν κατά γε ὁ Ἑλλάς φωνή , Μελχί μέν , ὁ βασιλεύς · Σεδὲκ δέ , δικαιοσύνη . καί ὁράω τις εἄν ὁ Μελχισεδέκ , ὡς ἐν ἴδιος κλῆσις πλουτέω , κατά γε ὁ ἐκ ὁ σημαίνω δύναμις , ὁ , βασιλεύς δικαιοσύνη . ἐν δέ ὁ βασιλεύς εἴρω Σαλήμ βασιλεύς εἰρήνη . ἁρμόζω δή οὖν ὁ θεσπέσιος Παῦλος , ὡς ἐκ ὁμοίωσις ἤδη σαφής τε καί ἐμφανής ὁ Μελχισεδέκ , ὁ τοιόσδε Χριστός . δέχομαι δέ ὁ ὑπέρ νόμος ἱερωσύνη σύμβολον , ὁ κατευλογέω ὁ Ἀβραάμ , οἶνος τε καί ἄρτος αὐτός παρέχω . εὐλογέω γάρ οὐ ἑτέρως παρά Χριστός , ὁ μέγας τε καί ἀληθής ἱερεύς . εὐλογέω δέ κατά ὁ θεσπέσιος Ἀβραάμ , εὐσθενής καταγωνίζομαι ὁ ἄρχω ὁ αἰών οὗτος , καί ὁ ὁ πολέμιος χείρ ἀγαθός ἀναδείκνυμι , καί μηδείς ὁ ἐν κόσμος δέω · πλοῦτος δέ μᾶλλον ἡγέομαι νοητός ὁ παρά Θεός , καί ὁ εὐκλεής καί ἀμάραντος ὁ ἄνωθεν χάρισμα διανομή . ἐννοέω γάρ ὅτι νικάω ὁ Ἀβραάμ , καί ὑποστρέφω μέν ἐκ ὁ κοπή ὁ βασιλεύς , καθά γράφω , οὐ ἀξιόω δέ τίς παρά ὁ Σόδομα ἄρχω εἰς ἴδιος κτῆσις αἱρέω , εὐλογέω ὁ Μελχισεδέκ . ὁ μέν γάρ Σοδομίτης ἡγέομαι , ὡς νικάω ὁ Ἀβραάμ φάσκω · δίδωμι ἐγώ ὁ ἀνήρ , ὁ δέ ἵππος λαμβάνω σεαυτοῦ · ὁ δέ μηδείς ὁ ἐκεῖνος μεταποιέω διαγιγνώσκω , ἐκτείνω , φημί , ὁ χείρ ἐγώ πρός ὁ θεός ὁ ὕψιστος , ὅς κτίζω ὁ οὐρανός καί ὁ γῆ , εἰμί ἀπό σπαρτίον ἠώς σφαιρωτήρ ὑπόδημα λαμβάνω ἀπό πᾶς ὁ σός , ἵνα μή εἶπον · ἐγώ πλουτίζω ὁ Ἀβραάμ . Χαίρειν γάρ ἅγιος ἔθος οὐ ἐπί πλοῦτος κοσμικός . κρατέω τοίνυν ὁρατής τε καί ἀόρατος ἐχθρός , καί οὐδείς ἀπό κόσμος δέχομαι , τιμή δέ μᾶλλον ὁ ἄνωθεν πλοῦτος , εὐλογέω διά Χριστός , ὁ ὁ εἰρήνη βασιλεύς . εὐλογέω δέ , ξένιος ὥσπερ οὐρανός , καί ζωή ἐφόδιον δέχομαι ὁ μυστικός . σιγάω γάρ τέως , εἰμί δοκέω · εὐλογέω δέ παρά Χριστός καί πρέσβυς ὁ ὑπέρ ἐγώ πρός ὁ πατήρ . ὁ μέν γάρ Μελχισεδέκ εὐλογέω ὁ Ἀβραάμ , οὗτος λέγω · εὐλογητός ὁ θεός ὁ ὕψιστος , ὅς δίδωμι ὁ ἐχθρός σύ ὑποχείριος σύ . ὁ δέ Κύριος ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός , ὁ πᾶς ἐγώ ἱλαστήριος , πατήρ ἅγιος , φημί , τηρέω αὐτός ἐν ὁ ἀλήθεια σύ . οὐκοῦν καί ἐκ ὁ ὁ ὄνομα ἑρμηνεία ἁρπάζω ὁ χρήσιμος , εἰς ὑποτύπωσις ὁ Χριστός . καί αὐτός δέ ὁ ἱερωσύνη ὁ τρόπος , εἰς παράδειξις ὁ πρᾶγμα ποιέω σαφής . Ἄρτος γάρ καί οἶνος ἐκκομίζω ὁ Μελχισεδέκ . ὅτι2 δέ ἀπάτωρ ἢ ἀμήτωρ εἰμί , ἤγουν ἀγενεαλόγητος , ἢ ἀρχή ἡμέρα , ἢ τέλος ζωή οὐ ἔχω ὁ Μελχισεδέκ , οὐδαμοῦ διαμηνύω ὁ Γράμμα ὁ ἱερός . φενακίζω οὖν ἄρα , φημί τις εἄν ἴσως , ὁ θεσπέσιος Παῦλος . οὖον οὗτος φημί , μή γίγνομαι · λαλέω γάρ ἀλήθεια · δέχομαι δέ μᾶλλον ὁ μυσταγωγός τεχνίτης , ἀνάγω εἰς τύπος ὁ δόξα ὁ Ἐμμανουήλ καί ὁ ἐπί οὗτος αὐτός οἰκονομικός ἀφήγησις . ὅτι2 γάρ μόνος εἰμί ἱερεύς ὁ Μελχισεδέκ , ὁ θεόπνευστος ἐγώ ὑποφαίνω γραφή , γένος οὐ ὀνομάζω , ἢ τίς ἐκφύω πατήρ ἢ μήτηρ · ἀλλά οὐδέ εἰς πόσος ἔτος καταλήγω ἀριθμός , ἢ Ποίας ἔχω εὑρίσκω ὁ ἱερωσύνη ὁ διαδοχή προστίθημι εὑρίσκω . Ὑποπλάσσω τοίνυν ὁ ὁ τοσοῦτος ἐγώ ἀφήγησις , οἱονεί πως ὁ διηνεκής καί ἄναρχος ὁ Χριστός , καθό νοέω Θεός . ἄναρχος δέ φημί , ὁ ὡς ἐν ποσότης , δηλονότι ὁ κατά χρόνος . αὐτός γάρ εἰμί ὁ αἰών ὁ ποιητής . ὑπεμφαίνω δέ πρός οὗτος καί ὁ ἀκατάληκτος ὁ ἱερωσύνη . Ζεύς οὗτος φημί ὁ μακάριος Παῦλος περί ὁ Μελχισεδέκ , ὅτι μήτε ἀρχή ἡμέρα μήτε ζωή τέλος ἔχω , ἀφομοιόω δέ ὁ υἱός ὁ Θεός μένω εἰς ὁ διηνεκής ἱερεύς . ἔοικα δέ καί ἕτερος τίς σοφός βουλεύω πάλιν · καί τίς δή οὗτος εἰμί , ὡς εἄν οἷος τε εἰμί , διεῖπον πειράζω .