cyrillus-theology.glaphyra-in-pentateuchum Gen.2.4.7
ζ . Ἀλλ’ οἶμαι δὴ μᾶλλον ἐκ λογισμοῦ τοῦ εἰκότος ἀναπεπεισμένους συναινέσειν ὀρθῶς , ὡς ἦν μὲν ἄνθρωπος ὁ Μελχισεδὲκ , πόλεως βασιλεύων τῆς Σαλήμ · τύπον δὲ ἡμῖν αὐτὸν ἐποιεῖτο Χριστοῦ , λεπτόνους εἰς θεωρίας πνευματικὰς ὑπάρχων ὁ Παῦλος · ἐνιστάμενοι δὲ μετὰ τοῦτο , καὶ οὐδὲν ἧττον λέγουσιν ὡς ἄνθρωπος μὲν οὐκ ἦν ὁ Μελχισεδέκ · τὸ Πνεῦμα δὲ μᾶλλον τὸ ἄγιον · ἢ γοῦν ἑτέρα τις δύναμις τῶν ἄνωθεν καὶ ἐξ οὐρανοῦ , τὴν λειτουργικὴν ἔχουσα τάξιν · δοκεῖ γὰρ ὧδε φρονεῖν ἑτέροις , ἐκεῖνό φαμεν ἀναγκαίως ὅτι πλημμελήσουσι κατὰ δύο τρόπους , καὶ τὴν θείαν καὶ ἄῤῥητον τοῦ Πνεύματος φύσιν εἰς τὸν μὴ πρέποντα τρόπον αὐτῇ κατασύροντες , καὶ τὴν γεννητὴν καὶ πεποιημένην κτίσιν , εἰς δόξαν ὑπερτενῆ φληνάφως ἀνακομίζοντες . Τίνα τρόπον ἐρῶ . Γέγραπται περὶ τοῦ Μελχισεδὲκ , ὡς ἦν ἱερεὺς τοῦ Θεοῦ ὑφίστου . Εἰ δὲ δὴ τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιόν ἐστιν ὁ Μελχισεδὲκ , κατεκομίσθη λοιπὸν ἐν ἱερουργοῖς τὸ Πνεῦμα , καὶ λειτουργικὴν ἔχει τὴν ὑπουργίαν . Ὑμνήσει δὴ οὖν καὶ αὐτὸ μενὰ τῶν ἁγίων ἀγγέλων τὸν ἀνωτάτω Θεόν . Γέγραπται γὰρ , ὅτι Εὐλογεῖτε τὸν Κύριον , πάντες οἱ ἄγγελοι αὐτοῦ , λειτουργοὶ αὐτοῦ , οἱ ποιοῦντες τὸ θέλημα αὐτοῦ . Εἴη γὰρ ἂν οὐδαμόθεν ἀσυμφανὲς , ὡς ὃς ἑτέρῳ που πάντως ἱερουργεῖ , καὶ οὐχ ἑαυτῷ τὸ ἱερουργοῦν , ἱερουργεῖ δὲ τῷ Θεῷ , τῷ προὔχοντι . Οὐκοῦν εἴ φαμεν ἱερατεύειν τὸ Πνεῦμα , τὴν θείαν που πάντως ὑποκάθηται φύσιν · τελεῖ δὲ μᾶλλον καὶ ἐν γενητοῖς , καὶ προσκυνήσει μὲν μεθ’ ἡμῶν . Ἁγιάσει δὲ πάντως οὐχ ἑαυτὸ , ἐπεί τοι τὸ ἁγιαζόμενον , κρείττονί που πάντως ἢ καθ’ ἑαυτὸ τὴν φύσιν ἁγιάζεται . Ἁγιασθήσεται δὲ μεθ’ ἡμῶν . Πῶς οὖν ἔτι καὶ Θεὸς κατὰ φύσιν τὸ ἁγιαζόμενον ; Ἦ γὰρ οὐ πᾶς ἱερεὺς ἁγιάζεται , εἴσεισί τε οὕτως ἐπὶ τὸ χρῆναι λοιπὸν καὶ ἱερουργεῖν ; Οὐ γὰρ ἑαυτῷ τις λαμβάνει τὴν τιμὴν , καθὰ γέγραπται , ἀλλ’ ὁ καλούμενος ὑπὸ τοῦ Θεοῦ , καθὰ καὶ Ἀαρών . Προστέθεικε δὲ ὁ Παῦλος , ὅτι Καὶ αὐτὸς ὁ Χριστὸς οὐχ ἑαυτὸν ἐδόξασε γεννηθῆναι ἀρχιερέα , ἀλλ’ ὁ λαλήσας πρὸς αὐτόν · Υἱός μου εἶ σὺ , ἐγὼ σήμερον γεγέννηκά σε . Καθὼς καὶ ἐν ἑτέρῳ λέγει , Σὺ ἱερεὺς εἰς τὸν αἰῶνα κατὰ τὴν τάξιν Μελχισεδέκ . Εἰδέναι γὰρ ἀναγκαῖον , ὡς οὐδ’ ἂν αὐτὸς ὁ Υἱὸς ὁ ἐκ Θεοῦ Πατρὸς Λόγος , ἱερατεύειν λέγοιτο , καὶ ἐν τάξει γενέσθαι τῇ λειτουργικῇ , εἰ μὴ νοοῖτο καθ’ ἡμᾶς γεγονὼς , καὶ ὥσπερ κέκληται προφήτης καὶ μὴν καὶ ἀπόστολος διὰ τὸ ἀνθρώπινον , οὕτω καὶ ἱερεύς . Πρέποι γὰρ αὐτῷ τῆς δουλείας σχήματι , τὰ δουλοπρεπῆ · καὶ τοῦτό ἐστιν ἡ κένωσις . Ὁ γὰρ ὑπάρχων ἐν μορφῇ καὶ ἰσότητι τοῦ Πατρὸς , ᾧ καὶ αὐτὰ τὰ ἄνω παρεστήκασι Σεραφὶμ , ᾧ λειτουργοῦσι χίλιαι χιλιάδες ἀγγέλων , ἐπειδὴ κεκένωκεν ἑαυτὸν , τότε δὴ τότε τῶν ἁγίων λειτουργὸς καὶ τῆς σκηνῆς τῆς ἀληθινῆς ἀναδειχθῆναι λέγεται . Τότε καὶ ἡγίασται μεθ’ ἡμῶν ὁ ὑπὲρ πᾶσαν κτίσιν . Ὅ τε γὰρ ἁγιάζων , φησὶ , καὶ οἱ ἁγιαζόμενοι ἐξ ἑνὸς πάντες . Δι’ ἣν αἰτίαν οὐκ ἐπαισχύνεται ἀδελφοὺς καλεῖν αὐτοὺς , λέγων , Ἀπαγγελῶ τὸ ὄνομά σου τοῖς ἀδελφοῖς μου . Οὐκοῦν ὁ ἁγιάζων ὡς Θεὸς , ὅτε γέγονεν ἄνθρωπος , καὶ ἐσκήνωσεν ἐν ἡμῖν , καὶ κεχρημάτικεν ἀδελφὸς κατὰ τὸ ἀνθρώπινον , τότε καὶ σὺν ἡμῖν ἁγιάζεσθαι λέγεται . Ἔστι τοίνυν καὶ τὸ δεῖν ἱερατεύειν καὶ τὸ ἁγιάζεσθαι μεθ’ ἡμῶν τῆς μετὰ σαρκὸς οἰκονομίας . Καὶ τοῖς τῆς κενώσεως μέτροις , ὀρθῶς τε καὶ ἀμωμήτως φρονεῖν ᾑρημένοι , τὰ τοιάδε προσγράψομεν . Εἰ δὲ δὴ τὸ Πνεῦμα μηδαμοῦ τὴν κένωσιν ὑπομεμενηκὸς ἱερατεύειν λέγομεν , δόξης αὐτὸ τῆς θεοπρεποῦς ἐξοίσομεν , καὶ ἐν τοῖς ὑπὸ Θεὸν λογιούμεθά που , μέτρον αὐτῷ διδόντες τὸ γεννητόν . Ἢ δὴ δεικνύτωσαν ἡμῖν ἐνανθρωπῆσαι τὸ Πνεῦμα , καὶ ὑπόβασιν οἰκονομικὴν ὑπομεῖναν , καθάπερ ἀμέλει καὶ τὸν Υἱόν . Οὐ γὰρ ἐπειδήπερ ἐστὶν ὁμοούσιος ἡ ἁγία καὶ προσκυνουμένη Τριὰς , ταύτῃτοι καθ’ οὗπερ ἂν ἕλοιτό τις προσώπου τὸν τῆς ἐνανθρωπήσεως καθοριεῖ λόγον . Γέγονε γὰρ ἄνθρωπος , οὐκ αὐτὸς ὁ Πατὴρ , οὐδὲ τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον , μόνος δὲ ὁ Υἱός . Οὕτως ἡμᾶς αἱ θεῖαι μεμυσταγωγήκασι Γραφαί . Τί τοίνυν παραβιάζονται τὴν ἀλήθειαν , καὶ τὸ πρόφασιν οὐκ ἔχον τοῦ κεκενῶσθαι δεῖν , φημὶ δὴ τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον , ἐν τοῖς τῆς κενώσεως κατακομίζουσι μέτροις , εἴπερ ἐστὶν ἀληθῶς τοῖς ἱερουργεῖν τεταγμένοις ἐναρίθμιον ; Ἱερεὺς μὲν γὰρ ἦν ὁ Μελχισεδέκ . Ἀλλ’ εἰς τιμήν φησι τοῦ Υἱοῦ πρὸς τύπον τῆς κατ’ αὐτὸν ἐσομένης ἱερωσύνης κατὰ καιροὺς , αὐτὸ δι’ ἑαυτοῦ διεμορφοῦτο τὸ Πνεῦμα . Οὐκοῦν , ἐρήσομαι γὰρ , κατημέλησεν ἄρα τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον , τῆς εἰς τὸν Υἱὸν τιμῆς καὶ ἀγάπης , καὶ ὀλίγα τοῦ πράγματος φροντίζειν ἀξιοῖ · καίτοι πῶς οὐ λῆρος ἤδη ταυτὶ φρονεῖν ἢ λέγειν ; Δοξάζει γὰρ τὸν Υἱὸν ὁ Παράκλητος , τουτέστι τὸ Πνεῦμα . Καὶ περὶ αὐτοῦ φησιν , Ἐκεῖνος ἐμὲ δοξάσει . Τὸ τοίνυν τιμᾷν ᾑρημένον καὶ τοῦτο ἀκαταλήκτως , τί μὴ μᾶλλον αὐτὸ γέγονεν Ἀαρών ; αὐτὸ δὴ καὶ Κῦρος ὁ Περσῶν τε καὶ Μήδων κρατήσας ; καὶ μέν τοι καὶ Ἰησοῦς ὁ τοῦ Ἰωσεδὲκ , καὶ μέν τοι καὶ Ζοροβάβελ ὁ τοῦ Σαλαθιὴλ , ὁ ἐκ φυλῆς Ἰούδα , ἢ καὶ Μωσῆς , πρὸς ὃν εἴρηταί που τὴν Χριστοῦ μεσιτείαν ἐφ’ ἑαυτοῦ δεικνύοντα · Προφήτην ἀναστήσω αὐτοῖς ἐκ τῶν ἀδελφῶν αὐτῶν , ὥσπερ σε , καὶ δώσω τοὺς λόγους μου ἐν τῷ στόματι αὐτοῦ , καὶ λαλήσει αὐτοῖς καθὰ ἂν ἐντείλωμαι αὐτῷ ; Τί μὴ γέγονεν αὐτὸ καὶ Ἰησοῦς ὁ τοῦ Ναυῆ , ὁ μετὰ Μωσέα στρατηγὸς , ὃς διεβίβασε τὸν Ἰορδάνην τοὺς υἱοὺς Ἰσραὴλ , καὶ περιέτεμε μαχαίραις πετρίναις , εἰσκεκόμικε δὲ καὶ εἰς τὴν γῆν τῆς ἐπαγγελίας ; ἢ οὐκ ἐν Χριστῷ βεβαπτίσμεθα καὶ περιτετμήμεθα μὲν ἀχειροποιήτῳ περιτομῇ διὰ Πνεύματος , γεγόναμεν δὲ κληρονόμοι τῆς τῶν οὐρανῶν βασιλείας ; καίτοι πῶς τοῦτο οὐκ ἐναργές ; Οὐκοῦν ἢ τὸ Πνεῦμα δώσομεν ἀεὶ μορφούμενον , καὶ ὡς ἐν ἑκάστῳ τῶν ὠνομασμένων , ἵνα τιμήσῃ τὸν Υἱὸν , ἤγουν ἔσται λοιπὸν ἀληθὴς ὁ λόγος , ὡς ὀλίγα τοῦ πρέποντος καταφωρᾶται πεφροντικός · ἐφῆκε γὰρ δὴ τῶν ἀρχαιοτέρων τισὶν εἰς τύπον καὶ ὁμοίωσιν πλάττεσθαι τοῦ Υἱοῦ · ἄπαγε τῆς τῶν λογισμῶν ἀτοπίας . Οὐκοῦν ἄνθρωπος ὁ Μελχισεδὲκ , οὐχὶ τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον .
Lemmas: ζ . ἀλλά οἴομαι δή μᾶλλον ἐκ λογισμός ὁ εἰκός ἀναπείθω συναινέω ὀρθῶς , ὡς εἰμί μέν ἄνθρωπος ὁ Μελχισεδέκ , πόλις βασιλεύω ὁ Σαλήμ · τύπος δέ ἐγώ αὐτός ποιέω Χριστός , λεπτόνους εἰς θεωρία πνευματικός ὑπάρχω ὁ Παῦλος · ἐνίστημι δέ μετά οὗτος , καί οὐδείς κακός λέγω ὡς ἄνθρωπος μέν οὐ εἰμί ὁ Μελχισεδέκ · ὁ πνεῦμα δέ μᾶλλον ὁ ἀγάω · ἢ γοῦν ἕτερος τις δύναμις ὁ ἄνωθεν καί ἐκ οὐρανός , ὁ λειτουργικός ἔχω τάξις · δοκέω γάρ ὧδε φρονέω ἕτερος , ἐκεῖνος φημί ἀναγκαῖος ὅτι πλημμελέω κατά δύο τρόπος , καί ὁ θεῖος καί ἄρρητος ὁ πνεῦμα φύσις εἰς ὁ μή πρέπω τρόπος αὐτός κατασύρω , καί ὁ γεννητής καί ποιέω κτίσις , εἰς δόξα ὑπερτενής φληναφάω ἀνακομίζω . τίς τρόπος εἴρω . γράφω περί ὁ Μελχισεδέκ , ὡς εἰμί ἱερεύς ὁ Θεός ὑφίστημι . εἰμί δέ δή ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος εἰμί ὁ Μελχισεδέκ , κατακομίζω λοιπός ἐν ἱερουργός ὁ πνεῦμα , καί λειτουργικός ἔχω ὁ ὑπουργία . ὑμνέω δή οὖν καί αὐτός Μενᾶ ὁ ἅγιος ἄγγελος ὁ ἄνω2 Θεός . γράφω γάρ , ὅτι εὐλογέω ὁ κύριος , πᾶς ὁ ἄγγελος αὐτός , λειτουργός αὐτός , ὁ ποιέω ὁ θέλημα αὐτός . ἀίω γάρ εἄν οὐδαμόθεν ἀσυμφανής , ὡς ὅς ἕτερος ποῦ πάντως ἱερουργέω , καί οὐ ἑαυτοῦ ὁ ιερουργώ , ἱερουργέω δέ ὁ Θεός , ὁ προέχω . οὐκοῦν εἰμί φημί ἱερατεύω ὁ πνεῦμα , ὁ θεῖος ποῦ πάντως ὑποκάθημαι φύσις · τελέω δέ μᾶλλον καί ἐν γενητός , καί προσκυνέω μέν μετά ἐγώ . ἁγιάζω δέ πάντως οὐ ἑαυτοῦ , ἐπεί ὅς ὁ ἁγίζω , κρατύς ποῦ πάντως ἢ κατά ἑαυτοῦ ὁ φύσις ἁγίζω . ἁγιάζω δέ μετά ἐγώ . Πῶς οὖν ἔτι καί θεός κατά φύσις ὁ ἁγίζω ; ἦς γάρ οὖον πᾶς ἱερεύς ἁγίζω , εἴσειμι τε οὕτως ἐπί ὁ χρή λοιπός καί ἱερουργέω ; οὖον γάρ ἑαυτοῦ τις λαμβάνω ὁ τιμή , καθά γράφω , ἀλλά ὁ καλέω ὑπό ὁ Θεός , καθά καί Ἀαρών . προστίθημι δέ ὁ Παῦλος , ὅτι καί αὐτός ὁ Χριστός οὐ ἑαυτοῦ δοξάζω γεννάω ἀρχιερεύς , ἀλλά ὁ λαλέω πρός αὐτός · υἱός ἐγώ εἰμί σύ , ἐγώ σήμερον γεννάω σύ . καθώς καί ἐν ἕτερος λέγω , σύ ἱερεύς εἰς ὁ αἰών κατά ὁ τάξις Μελχισεδέκ . οἶδα γάρ ἀναγκαῖος , ὡς οὐδέ εἄν αὐτός ὁ υἱός ὁ ἐκ Θεός πατήρ Λόγος , ἱερατεύω λέγω , καί ἐν τάξις γίγνομαι ὁ λειτουργικός , εἰμί μή νοέω κατά ἐγώ γίγνομαι , καί ὥσπερ καλέω προφήτης καί μήv καί ἀπόστολος διά ὁ ἀνθρώπινος , οὗτος καί ἱερεύς . πρέπω γάρ αὐτός ὁ δουλεία σχῆμα , ὁ δουλοπρεπής · καί οὗτος εἰμί ὁ κένωσις . ὁ γάρ ὑπάρχω ἐν μορφή καί ἰσότης ὁ πατήρ , ὅς καί αὐτός ὁ ἄνω παρίστημι σεραφίμ , ὅς λειτουργέω χίλιοι χιλιάς ἄγγελος , ἐπεί κενόω ἑαυτοῦ , τότε δή τότε ὁ ἅγιος λειτουργός καί ὁ σκηνή ὁ ἀληθινός ἀναδείκνυμι λέγω . τότε καί ἁγίζω μετά ἐγώ ὁ ὑπέρ πᾶς κτίσις . ὅς τε γάρ ἁγίζω , φημί , καί ὁ ἁγίζω ἐκ εἷς πᾶς . διά ὅς αἴτιος οὐ ἐπαισχύνομαι ἀδελφός καλέω αὐτός , λέγω , ἀπαγγέλλω ὁ ὄνομα σύ ὁ ἀδελφός ἐγώ . οὐκοῦν ὁ ἁγίζω ὡς θεός , ὅτε γίγνομαι ἄνθρωπος , καί σκηνόω ἐν ἐγώ , καί χρηματίζω ἀδελφός κατά ὁ ἀνθρώπινος , τότε καί σύν ἐγώ ἁγίζω λέγω . εἰμί τοίνυν καί ὁ δήω ἱερατεύω καί ὁ ἁγίζω μετά ἐγώ ὁ μετά σάρξ οἰκονομία . καί ὁ ὁ κένωσις μέτρον , ὀρθῶς τε καί ἀμώμητος φρονέω αἱρέω , ὁ τοιόσδε προσγράφω . εἰμί δέ δή ὁ πνεῦμα μηδαμοῦ ὁ κένωσις ὑπομένω ἱερατεύω λέγω , δόξα αὐτός ὁ θεοπρεπής ἐκφέρω , καί ἐν ὁ ὑπό θεός λογίζομαι ποῦ , μέτρον αὐτός δίδωμι ὁ γεννητός . ἤ δή δείκνυμι ἐγώ ἐνανθρωπέω ὁ πνεῦμα , καί ὑπόβασις οἰκονομικός ὑπομένω , καθάπερ ἀμελέω καί ὁ υἱός . οὖον γάρ ἐπεί εἰμί ὁμοούσιος ὁ ἅγιος καί προσκυνέω Τριάς , ταύτῃτοι κατά ὅσπερ εἄν αἱρέω τις πρόσωπον ὁ ὁ ἐνανθρώπησις καθορίζω λόγος . γίγνομαι γάρ ἄνθρωπος , οὐ αὐτός ὁ πατήρ , οὐδέ ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος , μόνος δέ ὁ υἱός . οὕτως ἐγώ ὁ θεῖος μυσταγωγέω γραφή . τις τοίνυν παραβιάζομαι ὁ ἀλήθεια , καί ὁ πρόφασις οὐ ἔχω ὁ κενόω δήω , φημί δή ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος , ἐν ὁ ὁ κένωσις κατακομίζω μέτρον , εἴπερ εἰμί ἀληθής ὁ ἱερουργέω τάσσω ἐναρίθμιος ; Ἱερεύς μέν γάρ εἰμί ὁ Μελχισεδέκ . ἀλλά εἰς τιμή φημί ὁ υἱός πρός τύπος ὁ κατά αὐτός εἰμί ἱερωσύνη κατά καιρός , αὐτός διά ἑαυτοῦ διαμορφόω ὁ πνεῦμα . οὐκοῦν , ἔρομαι γάρ , καταμελέω ἄρα ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος , ὁ εἰς ὁ υἱός τιμή καί ἀγάπη , καί ὀλίγος ὁ πρᾶγμα φροντίζω ἀξιόω · καίτοι πῶς οὖον λῆρος ἤδη οὗτος φρονέω ἢ λέγω ; δοξάζω γάρ ὁ υἱός ὁ Παράκλητος , τουτέστι ὁ πνεῦμα . καί περί αὐτός φημί , ἐκεῖνος ἐγώ δοξάζω . ὁ τοίνυν τιμάω αἱρέω καί οὗτος ἀκατάληκτος , τίς μή μᾶλλον αὐτός γίγνομαι Ἀαρών ; αὐτός δή καί Κῦρος ὁ Πέρσης τε καί Μῆδος κρατέω ; καί μέν ὅς καί Ἰησοῦς ὁ ὁ Ἰωσεδέκ , καί μέν ὅς καί Ζοροβάβελ ὁ ὁ Σαλαθιήλ , ὁ ἐκ Φυλή Ἰούδας , ἢ καί Μωσῆς , πρός ὅς εἴρω2 ποῦ ὁ Χριστός μεσιτεία ἐπί ἑαυτοῦ δείκνυμι · προφάω ἀνίστημι αὐτός ἐκ ὁ ἀδελφός αὐτός , ὥσπερ σύ , καί δίδωμι ὁ λόγος ἐγώ ἐν ὁ στόμα αὐτός , καί λαλέω αὐτός καθά εἄν ἐντέλλω αὐτός ; τις μή γίγνομαι αὐτός καί Ἰησοῦς ὁ ὁ Ναυῆ , ὁ μετά Μωσῆς στρατηγός , ὅς διαβιβάζω ὁ Ἰορδάνης ὁ υἱός Ἰσραήλ , καί περιτέμνω μάχαιρα πέτρινος , εἰσκομίζω δέ καί εἰς ὁ γῆ ὁ ἐπαγγελία ; ἢ οὐ ἐν Χριστός βαπτίζω καί περιτέμνω μέν ἀχειροποίητος περιτομή διά πνεῦμα , γίγνομαι δέ κληρονόμος ὁ ὁ οὐρανός βασίλεια ; καίτοι πῶς οὗτος οὐ ἐναργής ; οὐκοῦν ἢ ὁ πνεῦμα δίδωμι ἀεί μορφόω , καί ὡς ἐν ἕκαστος ὁ ὀνομάζω , ἵνα τιμάω ὁ υἱός , ἤγουν εἰμί λοιπός ἀληθής ὁ λόγος , ὡς ὀλίγος ὁ πρέπω καταφωράω φροντίζω · ἐφίημι γάρ δή ὁ ἀρχαῖος τις εἰς τύπος καί ὁμοίωσις πλάσσω ὁ υἱός · ἀπάγω ὁ ὁ λογισμός ἀτοπία . οὐκοῦν ἄνθρωπος ὁ Μελχισεδέκ , οὐ ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος .