cyrillus-theology.glaphyra-in-pentateuchum Ex.3.3.1
α . Κέκληνται μὲν διὰ νόμου πρὸς Θεὸν οἱ ἐξ αἵματος Ἰσραὴλ , μεσιτεύοντος τὸ τηνικάδε καὶ διακονοῦντος Μωσέως . Ἀλλ’ ὡς ὁ θεσπέσιος γράφει Παῦλος , Τετελείωκεν ὁ νόμος οὐδένα . Τελειότης γε μὴν αὐτοῦ καὶ προφητῶν νοεῖται Χριστός . Πᾶσα γὰρ λύτρωσις δι’ αὐτοῦ . Ἐπεὶ Μὴ ἔστιν ἕτερον ὄνομα ὑπὸ τὸν οὐρανὸν ἐν ἀνθρώποις , ἐν ᾧ δεῖ σωθῆναι ἡμᾶς , καὶ ἐν αὐτῷ πᾶσα τελειότης δι’ ἁγιασμοῦ ἐν πνεύματι . Δι’ αὐτοῦ κεκλήμεθα πρὸς τὸν Πατέρα , καὶ εἰς τὴν ἄνω πόλιν ἀναβησόμεθα σὺν αὐτῷ . Καὶ γοῦν ἔφασκεν ἐναργῶς · Ἐν τῇ οἰκίᾳ τοῦ Πατρός μου πολλαὶ μοναί εἰσιν . Εἰ δὲ μὴ , εἶπον ἂν ὑμῖν · Πορεύομαι ἑτοιμάσα · τόπον ὑμῖν . Καὶ ἐὰν πορευθῶ ἑτοιμάσαι τόπον ὑμῖν , πάλιν ἔρχομαι , καὶ παραλήψομαι ὑμᾶς πρὸς ἐμαυτὸν , ἴνα ὅπου εἰμὶ ἐγὼ , καὶ ὑμεῖς ἦτε . Πρωτόλειον μὲν γὰρ καὶ οἷά τις ἀπαρχὴ τῆς ἀνθρωπότητος προσέφρησεν εἰς τὸν οὐρανόν . Ἀνακομίσει δὲ ὅτι καὶ ἡμᾶς αὐτοὺς , οὐκ ἂν ἐνδοιάσειέ τις . Ἐμπεδοῖ γὰρ εἰς τοῦτο ὁ ψεύδεσθαι μὴ εἰδὼς , καὶ τοῖς τοῦ τυχεῖν ἀξίοις τὴν ἐλπίδα προσθείς . Ἐσόμεθα γὰρ οὐρανοῦ πολῖται κατὰ καιροὺς , προαναφοιτήσαντος ἡμῶν , ὡς ἔφην , Χριστοῦ , καὶ ἀληθὲς ὅτι χρῆμά ἐστι πιστώσεται ὁ σοφώτατος Παῦλος ὡδὶ γεγραφώς · Οὐ γὰρ εἰς χειροποίητα Ἅγια εἰσῆλθεν ὁ Χριστὸς , ἀντίτυπα τῶν ἀληθινῶν , ἀλλ’ εἰς αὐτὸν τὸν οὐρανὸν νῦν ἐμφανισθῆναι τῷ προσώπῳ τοῦ Θεοῦ ὑπὲρ ἡμῶν . Ἦν μὲν γὰρ , καὶ ἔστι , καὶ ἔσται Θεὸς ὢν φύσει , μετὰ τοῦ ἰδίου Πατρὸς καὶ ἐν ὄψει τοῦ γεγεννηκότος . Ἐμφανίζεται δὲ ὑπὲρ ἡμῶν , ὅτι γέγονεν ἄνθρωπος , ἵνα καὶ ἡμεῖς , οἱ τῶν τοῦ Πατρὸς ὀμμάτων ἐξεῤῥιμμένοι διά τε τὴν ἐν Ἀδὰμ παράβασιν , καὶ τὴν καθ’ ἡμᾶς τυραννήσασαν ἁμαρτίαν , ἐν ὄψει γενώμεθα πάλιν αὐτοῦ , διὰ Χριστοῦ τε καὶ εἰς τὸ ἐν ἀρχαῖς , τῶν μεταξὺ παρεισβεβηκότων , οἰχομένων εἰς τὸ μηδέν . Κεκλήμεθα οὖν δὴ ἐν Χριστῷ , καὶ εἰς τὴν ἄνω πόλιν , καὶ τῆς παρὰ Θεοῦ καὶ Πατρὸς ἐποπτίας ἀξιούμεθα , καὶ δι’ αὐτοῦ καὶ ἐν αὐτῷ δεδιδάγμεθα προσκυνεῖν τὸν τῶν ὅλων γενεσιουργόν τε καὶ Πατέρα Θεόν . Προανεφώνει δὲ καὶ τοῦτο πάλιν ἡμῖν ὁ νόμος αἰνιγματωδῶς . Καταβέβηκεν μὲν γὰρ ἐν εἴδει πυρὸς ὁ τῶν ὅλων Θεὸς ἐπὶ τὸ ὅρος τὸ Σινᾶ · θεσμοθετήσας δὲ τοῖς ἐξ Ἰσραὴλ τὰ δι’ ὧν ἦν εἰκὸς εἰς ἀρχὰς ἰέναι δικαιοσύνης . Προεισβολὴ γὰρ ὥσπερ ὁ νόμος τῶν τελειοτέρων , στοιχεῖά τε καὶ προαγόρευσις τῶν διὰ Χριστοῦ παιδευμάτων . Καὶ Μωσῇ , φησὶν , εἶπεν · Ἀνάβηθι πρὸς τὸν Θεὸν , σὺ καὶ Ἀαρὼν , καὶ Ναδὰβ , καὶ Ἀβιοὺδ , καὶ ἑβδομήκοντα τῶν πρεσβυτέρων Ἰσραὴλ , καὶ προσκυνήσουσι μακρόθεν τῷ Κυρίῳ . Καὶ ἐγγιεῖ Μωσῆς μόνος πρὸς τὸν Θεόν . Αὐτοὶ δὲ οὐκ ἐγγιοῦσιν . Ὁ δὲ λαὸς οὐ συναναβήσεται μετ’ αὐτῶν . Ἀπηγγελκότος δὲ ταῦτα τοῦ πανσόφου Μωσέως , ἀπεκρίθη πᾶς λαὸς φωνῇ μεγάλῃ λέγοντες · Πάντας τοὺς λόγους οὓς ἐλάλησε Κύριος , ποιήσομεν , καὶ ἀκουσόμεθα . Καὶ τί μετὰ τοῦτο ; Καὶ ἔγραψε , φησὶ , Μωσῆς πάντα τὰ ῥήματα Κυρίου . Ὀρθρίσας δὲ Μωσῆς τὸ πρωῒ , ᾠκοδόμησε θυσιαστήριον ἐπὶ τὸ ὄρος , καὶ δώδεκα λίθους εἰς τὰς δώδεκα φυλὰς τοῦ Ἰσραήλ . Καὶ ἐξαπέστειλε τοὺς νεανίσκους τῶν υἱῶν Ἰσραὴλ , καὶ ἀνήνεγκαν ὁλοκαυτώματα , καὶ ἔθυσαν θυσίαν σωτηρίου Κυρίῳ τῷ Θεῷ , μοσχάρια . Λαβὼν δὲ Μωσῆς τὸ ἥμισυ τοῦ αἵματος ἐνέχεεν εἰς τὸν κρατῆρα · τὸ δὲ ἥμισυ τοῦ αἵματος προσέχεε πρὸς τὸ θυσιαστήριον . Καὶ λαβὼν τὸ βιβλίον τῆς διαθήκης , ἀνέγνω εἰς τὰ ὦτα τοῦ λαοῦ · καὶ εἶπαν · Πάντα ὅσα ἐλάλησεν ὁ Κύριος ποιήσομεν καὶ ἀκουσόμεθα . Λαβὼν δὲ Μωσῆς τὸ αἷμα κατεσκέδασεν τοῦ λαοῦ , καὶ εἶπεν · Ἰδοὺ τὸ αἷμα τῆς διαθήκης , ἧς διέθετο Κύριος πρὸς ὑμᾶς περὶ πάντων τῶν λόγων τούτων . Ἐκπεπερασμένης δὲ τῆς θυσίας , καὶ κατεῤῥαμένου παντὸς τοῦ λαοῦ τῷ τῆς διαθήκης αἵματι , ἀνέβη δὲ , φησὶν , ὁ Μωσῆς καὶ Ἀαρὼν , καὶ Ναδὰβ , καὶ Ἀβιοὺδ , καὶ ἐβδομήκοντα τῆς γερουσίας τοῦ λαοῦ Ἰσραὴλ , καὶ εἶδον τὸν τόπον οὗ εἱστήκει ὁ Θεὸς τοῦ Ἰσραὴλ , καὶ τὰ ὑπὸ τοὺς πόδας αὐτοῦ , ὡσεὶ ἔργον πλίνθου σαπφείρου , καὶ ὥσπερ εἶδος στερεώματος τοῦ οὐρανοῦ τῇ καθαρότητι . Καὶ τῶν ἐπιλέκτων τοῦ Ἰσραὴλ οὐ διεφώνησεν οὐδὲ εἷς . Καὶ ὤφθησαν ἐν τῷ τόπῳ τοῦ Θεοῦ , καὶ ἔφαγον καὶ ἔπιον . Φέρε δὴ οὖν , φέρε ἐφ’ ἑκάστῳ τῶν ἀνεγνωσμένων τὰ εἰκότα λέγωμεν , καὶ τῆς τῶν προκειμένων ἐννοίας ἀρχόμενοι κατ’ εὐθὺ , τὰ εἰς ἡμᾶς γεγονότα παρὰ Χριστοῦ . Καθάπερ ἐν πίνακι καταγεγραμμένα βλέπωμεν ἐν τῇ θεοπνεύστῳ Γραφῇ , καὶ τὴν ἄνω τε καὶ ἐν τοῖς οὐρανοῖς Ἐκκλησίαν , ἤτοι τὸν οὐρανὸν , καὶ αὐτὴν δὲ τὴν ἐπὶ τῆς γῆς καθ’ ὁμοιότητα τῆς ἄνω , καὶ βουνὸν , καὶ ὄρος ἀποκαλεῖν , διάτοι τὸ ἐπῃρμένον καὶ ἀνεστηκὸς εἰς τὴν ἀρετὴν τῶν κατοικούντων ἐν αὐταῖς . Οὐ γάρ ἐστι χθαμαλὸς οὐδὲ κατεῤῥιμμένος τῶν ἁγίων ὁ νοῦς · ἀλλὰ φρονήματος μὲν ὑπερφέρεται τοῦ γεωδεστέρου , καὶ σαρκικῶν ἐπιθυμιῶν . Ὑψοῦ δὲ δὴ μᾶλλον ἀναφοιτᾷ · καὶ ἔστιν ἀληθὲς τὸ διὰ φωνῆς τοῦ Δαβίδ · Ὅτι οἱ θεοὶ οἱ κραταιοὶ τῆς γῆς σφόδρα ἐπῄρθησαν . Ὅτι δὲ τοῖς ὧδε βιοῦν ᾑρημένοις , καὶ εἰς τὸ λοιπὸν ἀρετῆς ἀναβεβηκόσι , πρέποι ἂν εἰκότως τὸ καὶ ταῖς ἄνω μοναῖς ἐναυλίζεσθαι δεῖν , πιστώσεται πάλιν ὁ Ψαλμῳδὸς , οὕτω λέγων · Τίς ἀναβήσεται εἰς τὸ ὅρος Κυρίου , ἢ τίς στήσεται ἐν τόπῳ ἁγίῳ αὐτοῦ ; Ἀθῶος χερσὶ , καὶ καθαρὸς τῇ καρδίᾳ , ὃς οὐκ ἔλαβεν ἐπὶ ματαίῳ τὴν ψυχὴν αὐτοῦ , καὶ οὐκ ὤμοσεν ἐπὶ δόλῳ τῷ πλησίον αὐτοῦ . Τὸ ἀργύριον αὐτοῦ οὐκ ἔδωκεν ἐπὶ τόκῳ , καὶ δῶρα ἐπ’ ἀθώοις οὐκ ἔλαβεν . Οὗτος λήψεται εὐλογίαν παρὰ Κυρίου , καὶ ἐλεημοσύνην παρὰ Θεοῦ Σωτῆρος αὐτοῦ . Αὕτη ἡ γενεὰ ζητούντων τὸ πρόσωπον τοῦ Θεοῦ Ἰακώβ .
Lemmas: ὅς . καλέω μέν διά νόμος πρός θεός ὁ ἐκ αἷμα Ἰσραήλ , μεσιτεύω ὁ τηνικάδε καί διακονέω Μωσῆς . ἀλλά ὡς ὁ θεσπέσιος γράφω Παῦλος , τελειόω ὁ νόμος οὐδείς . τελειότης γε μήv αὐτός καί προφήτης νοέω Χριστός . πᾶσα γάρ λύτρωσις διά αὐτός . ἐπεί μή εἰμί ἕτερος ὄνομα ὑπό ὁ οὐρανός ἐν ἄνθρωπος , ἐν ὅς δεῖ σῴζω ἐγώ , καί ἐν αὐτός πᾶς τελειότης διά ἁγιασμός ἐν πνεῦμα . διά αὐτός καλέω πρός ὁ πατήρ , καί εἰς ὁ ἄνω πόλις ἀναβαίνω σύν αὐτός . καί γοῦν φάσκω ἐναργής · ἐν ὁ οἰκίον ὁ πατήρ ἐγώ πολύς μονή εἰμί . εἰμί δέ μή , εἶπον εἄν σύ · πορεύω ετοιμάζω · τόπος σύ . καί ἐάν πορεύω ἑτοιμάζω τόπος σύ , πάλιν ἔρχομαι , καί παραλαμβάνω σύ πρός ἐμαυτοῦ , ἵνα ὅπου εἰμί ἐγώ , καί σύ εἰμί . πρωτόλειον μέν γάρ καί οἷος τις ἀπαρχή ὁ ἀνθρωπότης προσφέρω εἰς ὁ οὐρανός . ανακομίζω δέ ὅτι καί ἐγώ αὐτός , οὐ εἄν ἐνδοιάζω τις . ἐμπεδόω γάρ εἰς οὗτος ὁ ψεύδω μή εἰδοί , καί ὁ ὁ τυγχάνω ἄξιος ὁ ἐλπίς προστίθημι . εἰμί γάρ οὐρανός πολίτης κατά καιρός , προαναφοιτάω ἐγώ , ὡς φημί , Χριστός , καί ἀληθής ὅτι χρῆμα εἰμί πιστόω ὁ σοφός Παῦλος ὡδί γράφω · οὖον γάρ εἰς χειροποίητος Ἅγιον εἰσέρχομαι ὁ Χριστός , ἀντίτυπος ὁ ἀληθινός , ἀλλά εἰς αὐτός ὁ οὐρανός νῦν ἐμφανίζω ὁ πρόσωπον ὁ Θεός ὑπέρ ἐγώ . ἦς μέν γάρ , καί εἰμί , καί εἰμί θεός εἰμί φύσις , μετά ὁ ἴδιος πατήρ καί ἐν ὁράω ὁ γεννάω . ἐμφανίζω δέ ὑπέρ ἐγώ , ὅτι γίγνομαι ἄνθρωπος , ἵνα καί ἐγώ , ὁ ὁ ὁ πατήρ ὄμμα ἐρείπω διά τε ὁ ἐν Ἀδάμ παράβασις , καί ὁ κατά ἐγώ τυραννέω ἁμαρτία , ἐν ὁράω γίγνομαι πάλιν αὐτός , διά Χριστός τε καί εἰς ὁ ἐν ἀρχή , ὁ μεταξύ παρεισβαίνω , οἴχομαι εἰς ὁ μηδείς . καλέω οὖν δή ἐν Χριστός , καί εἰς ὁ ἄνω πόλις , καί ὁ παρά Θεός καί πατήρ ἐποπτία ἀξιόω , καί διά αὐτός καί ἐν αὐτός διδάσκω προσκυνέω ὁ ὁ ὅλος γενεσιουργός τε καί πατήρ Θεός . προαναφωνέω δέ καί οὗτος πάλιν ἐγώ ὁ νόμος αἰνιγματωδῶς . καταβαίνω μέν γάρ ἐν εἶδος πυρός ὁ ὁ ὅλος θεός ἐπί ὁ ὅρος ὁ Σινᾶ · θεσμοθετέω δέ ὁ ἐκ Ἰσραήλ ὁ διά ὅς εἰμί εἰκός εἰς ἀρχή εἶμι δικαιοσύνη . προεισβολή γάρ ὥσπερ ὁ νόμος ὁ τέλειος , στοιχεῖον τε καί προαγόρευσις ὁ διά Χριστός παίδευμα . καί Μωσῆς , φημί , εἶπον · ἀνάπτω πρός ὁ θεός , σύ καί Ἀαρών , καί Ναδάβ , καί Ἀβιοῦς , καί ἑβδομήκοντα ὁ πρέσβυς Ἰσραήλ , καί προσκυνέω μακρόθεν ὁ κύριος . καί ἐγγίζω Μωσῆς μόνος πρός ὁ Θεός . αὐτός δέ οὐ ἐγγίζω . ὁ δέ λαός οὖον συναναβαίνω μετά αὐτός . Ἀπαγγέλλω δέ οὗτος ὁ πάνσοφος Μωσῆς , ἀποκρίνω πᾶς λαός φωνή μέγας λέγω · Πᾶς ὁ λόγος ὅς λαλέω Κύριος , ποιέω , καί ἀκούω . καί τίς μετά οὗτος ; καί γράφω , φημί , Μωσῆς πᾶς ὁ ῥῆμα κύριος . ὀρθρίζω δέ Μωσῆς ὁ πρωΐ , οἰκοδομέω θυσιαστήριον ἐπί ὁ ὄρος , καί δώδεκα λίθος εἰς ὁ δώδεκα φυλή ὁ Ἰσραήλ . καί ἐξαποστέλλω ὁ νεανίσκος ὁ υἱός Ἰσραήλ , καί ἀναφέρω ὁλοκαύτωμα , καί θύω θυσία σωτήριος κύριος ὁ Θεός , μοσχάριον . λαμβάνω δέ Μωσῆς ὁ ἥμισυς ὁ αἷμα ἐγχέω εἰς ὁ κρατήρ · ὁ δέ ἥμισυς ὁ αἷμα προσχέω πρός ὁ θυσιαστήριον . καί λαμβάνω ὁ βιβλίον ὁ διαθήκη , ἀναγιγνώσκω εἰς ὁ οὖς ὁ λαός · καί εἶπον · Πάν ὅσος λαλέω ὁ Κύριος ποιέω καί ἀκούω . λαμβάνω δέ Μωσῆς ὁ αἷμα κατασκεδάννυμι ὁ λαός , καί εἶπον · ἰδέ ὁ αἷμα ὁ διαθήκη , ὅς διατίθημι Κύριος πρός σύ περί πᾶς ὁ λόγος οὗτος . Ἐκπεπερασμένης δέ ὁ θυσία , καί καταλέγω πᾶς ὁ λαός ὁ ὁ διαθήκη αἷμα , ἀναβαίνω δέ , φημί , ὁ Μωσῆς καί Ἀαρών , καί Ναδάβ , καί Ἀβιοῦς , καί ἐβδομήκοντα ὁ γερουσία ὁ λαός Ἰσραήλ , καί εἶδον ὁ τόπος ὅς ἵστημι ὁ θεός ὁ Ἰσραήλ , καί ὁ ὑπό ὁ πούς αὐτός , ὡσεί ἔργον πλίνθος σάπφειρος , καί ὥσπερ εἶδος στερέωμα ὁ οὐρανός ὁ καθαρότης . καί ὁ ἐπίλεκτος ὁ Ἰσραήλ οὖον διαφωνέω οὐδέ εἷς . καί ὁράω ἐν ὁ τόπος ὁ Θεός , καί ἔφαγον καί πίνω . φέρω δή οὖν , φέρω ἐπί ἕκαστος ὁ ἀναγιγνώσκω ὁ εἰκός λέγω , καί ὁ ὁ πρόκειμαι ἔννοια ἄρχω κατά εὐθύς2 , ὁ εἰς ἐγώ γίγνομαι παρά Χριστός . καθά ἐν πίναξ καταγράφω βλέπω ἐν ὁ θεόπνευστος γραφή , καί ὁ ἄνω τε καί ἐν ὁ οὐρανός ἐκκλησία , ἤτοι ὁ οὐρανός , καί αὐτός δέ ὁ ἐπί ὁ γῆ κατά ὁμοιότης ὁ ἄνω , καί βουνός , καί ὄρος ἀποκαλέω , διαατος ὁ ἐπαίρω καί ἀνίστημι εἰς ὁ ἀρετή ὁ κατοικέω ἐν αὐτός . οὖον γάρ εἰμί χθαμαλός οὐδέ καταρρίπτω ὁ ἅγιος ὁ νόος · ἀλλά φρόνημα μέν ὑπερφέρω ὁ γεώδης , καί σαρκικός ἐπιθυμία . ὑψόω δέ δή μᾶλλον ἀναφοιτάω · καί εἰμί ἀληθής ὁ διά φωνή ὁ Δαβίδ · ὅτι2 ὁ θεός ὁ κραταιός ὁ γῆ σφόδρα ἐπᾴρω . ὅτι2 δέ ὁ ὧδε βιόω αἱρέω , καί εἰς ὁ λοιπός ἀρετή ἀναβαίνω , πρέπω εἄν εἰκότως ὁ καί ὁ ἄνω μονή ἐναυλίζω δήω , πιστόω πάλιν ὁ ψαλμῳδός , οὗτος λέγω · Τῖς ἀναβαίνω εἰς ὁ ὅρος κύριος , ἢ τίς ἵστημι ἐν τόπος ἅγιος αὐτός ; ἀθῶος χείρ , καί καθαρός ὁ Καρδία , ὅς οὐ λαμβάνω ἐπί μάταιος ὁ ψυχή αὐτός , καί οὐ ὄμνυμι ἐπί δόλος ὁ πλησίος αὐτός . ὁ ἀργύριον αὐτός οὐ δίδωμι ἐπί τόκος , καί Δῶρα ἐπί ἄθωος οὐ λαμβάνω . οὗτος λαμβάνω εὐλογία παρά κύριος , καί ἐλεημοσύνη παρά Θεός Σωτήρ αὐτός . ἄτη ὁ γενεά ζητέω ὁ πρόσωπον ὁ Θεός Ἰακώβ .