cyrillus-theology.glaphyra-in-pentateuchum Gen.6.1.3
γ . Τέτοκε τοίνυν τὸν Ἰωσὴφ ἡ νεωτέρα Ῥαχὴλ , ἡ καλὴ τῷ εἴδει , καὶ λαμπραῖς ὀμμάτων βολαῖς ἀποστίλβουσα τὸ ἐπίχαρι · καίτοι τῆς Λείας οὐχ ὧδε ἐχούσης . Πόθεν ; Γέγραπται γὰρ , ὅτι οἱ μὲν Ὀφθαλμοὶ Λείας ἀσθενεῖς · Ῥαχὴλ δὲ ἦν καλὴ τῷ εἴδει καὶ ὡραία τῇ ὄψει σφόδρα . Ἀλλὰ Λείαν μὲν ἐλέγομεν τὴν τῶν Ἰουδαίων μητέρα , τουτέστι , τὴν Συναγωγήν · τὰς ἐπὶ τούτῳ πίστεις συλλέγοντες ἀπό τε τῶν ὀφθαλμῶν καὶ τῆς τοῦ ὀνόματος ἑρμηνείας . Ἀκαλλὴς γὰρ ὄντως καὶ πολὺ νοσοῦσα τὸ ἄῤῥωστον , ἡ ἔσω τε καὶ εἰς νοῦν ὅρασις τῆς Ἰουδαίων Συναγωγῆς . Ὀφθαλμοὶ γὰρ αὐτοῖς , καὶ οὐ βλέπουσι , κατὰ τὴν τοῦ προφήτου φωνήν . Οὐ γὰρ ἐγνώκασι τὰ Μωσέως , οὔτε μὴν γεγόνασιν οἷοί τε καταθρεῖν τὰ ἐν αὐτῷ μυστήρια , δι’ ὧν πολυτρόπως ὁ Ἐμμανουὴλ κατεγράφετο . Ἑρμηνεύεται δὲ Λεία , κοπιῶσα , καθὰ καὶ ἐν ἑτέροις εἰρήκαμεν . Κεκοπίακε γὰρ ἡ τῶν Ἰουδαίων Συναγωγὴ , βραδὺ καὶ δύσοιστον ἄχθος τὸν διὰ Μωσέως ἔχουσα νόμον . Τοιγάρτοι καὶ ὁ Χριστὸς ὡς κοπιῶντας αὐτοὺς καὶ κατηχθισμένους , εἰς τὴν διὰ πίστεως ἄνεσιν ἐκάλει λέγων · Δεῦτε πάντες πρός με , οἱ κοπιῶντες καὶ πεφορτισμένοι , κἀγὼ ἀναπαύσω ὑμᾶς . Ἀλλὰ Λεία μὲν ἐν τούτοις . Καθαροὶ δὲ ἄγαν οἱ τῆς Ῥαχὴλ ὀφθαλμοί . Τεθέαται γὰρ ἡ ἐξ ἐθνῶν Ἐκκλησία τὴν δόξαν Χριστοῦ , καὶ ἐν αὐτῷ τὸν Πατέρα · κέκληται δὲ πρὸς οἰκείωσιν τοῦ νοητοῦ νυμφίου , τουτέστι Χριστοῦ , μετὰ τὴν πρώτην . Αὕτη γὰρ ἡ νεωτάτη ῥυτίδα μὴ ἔχουσα , καίτοι παλαιωθείσης τῆς πρώτης , καὶ ἐπεί τοι γεγήρακεν , ἐγγὺς γενομένης ἀφανισμοῦ . Ἑρμηνεύεται δὲ καὶ ἡ Ῥαχὴλ , Θεοῦ ποίμνιον . Ποίμνιον γὰρ τοῦ Σωτῆρος ἡ Ἐκκλησία · ὃς Ἰουδαίοις μὲν ἔφασκε δι’ ἑνὸς τῶν ἁγίων προφητῶν · Καὶ εἶπα · Οὐ ποιμανῶ ὑμᾶς . Τὸ ἀποθνῆσκον ἀποθνησκέτω , καὶ τὸ ἐκλεῖπον ἐκλειπέτω , καὶ τὰ κατάλοιπα · κατεσθιέτω ἕκαστος τὰς σάρκας τοῦ πλησίον αὐτοῦ . Ἡμῶν δὲ δὴ πέρι , Τὰ πρόβατα τὰ ἐμὰ τῆς φωνῆς μου ἀκούουσι , καὶ ἀκολουθοῦσί μοι , κἀγὼ δίδωμι αὐτοῖς ζωὴν αἰώνιον . Ἔστι μὲν οὖν ποιμὴν ἀγαθὸς , καὶ ἐν πᾶσιν αὐτὸς πρωτεύων . Κεχρημάτικε δὲ καὶ πρόβατον , ἐπεί τοι γέγονε καθ’ ἡμᾶς . Καὶ γοῦν ὁ σοφὸς Ἰωάννης τοῖς Ἰουδαίων δήμοις αὐτὸν παρέδειξε , λέγων · Ἴδε ὁ ἀμνὸς τοῦ Θεοῦ ὁ αἴρων τὴν ἁμαρτίαν τοῦ κόσμου . Μυρίοι μὲν γὰρ ἐσφάττοντο , κατὰ τὸν τοῦ νόμου τύπον , ἀλλ’ οὐδεὶς ἀπήλειψε τὴν ἁμαρτίαν τοῦ κόσμου . Ἀδύνατον γὰρ αἷμα ταύρων καὶ τράγων ἀφαιρεῖν ἁμαρτίαν . Ἀνῄρηκε δὲ τοῦ κόσμου τὴν ἁμαρτίαν ὁ ἀμνὸς ὁ ἄμωμος , ὁ ἀληθινὸς , τὸ ἄμωμον ἱερεῖον . Οὐκοῦν καὶ ὡς πρόβατον λελόγισται μεθ’ ἡμῶν . Καλοῖτο δ’ ἂν διὰ τοῦτο καὶ τῆς Ἐκκλησίας υἱὸς ὡς πρωτότοκος ἐν ἀδελφοῖς . Ἰστέον δὲ ὅτι καὶ Ἰωσὴφ ἑρμηνεύεται προσθήκη καὶ αὔξησις Θεοῦ . Ἀεὶ γὰρ εἰς αὔξησιν τῶν τῆς Ἐκκλησίας τέκνων ἡ ἁγία πληθὺς ἐπιδίδοται . Τοιγάρτοι καὶ εἴρηται πρὸς αὐτήν · Ἆρον κύκλῳ τοὺς ὀφθαλμούς σου , Σιὼν , καὶ ἰδὲ πάντας . Ἰδοὺ συνήχθησαν , καὶ ἤλθοσαν πρὸς σέ . Καὶ πάλιν · Ἰδοὺ οὗτοι πόῤῥωθεν ἔρχονται , οὗτοι ἀπὸ βοῤῥᾶ , καὶ οὗτοι ἀπὸ θαλάσσης , ἄλλοι δὲ ἐκ τῆς Περσῶν . Γέγραπται δὲ καὶ ἐν ταῖς Πράξεσι τῶν ἀποστόλων · πῆ μὲν , ὅτι ὁ μὲν Κύριος προσετίθει τοὺς σωζομένους καθ’ ἡμέραν ἐπὶ ταυτό · πῆ δὲ δὴ αὖ · Μᾶλλον δὲ προσετίθεντο πιστεύοντες τῷ Κυρίῳ πλήθη ἀνδρῶν τε καὶ γυναικῶν . Ταύτῃτοι , καθάπερ ἤδη προεῖπον , νοοῖτ’ ἂν εἰκότως ὁ νοητὸς Ἰωσὴφ , τουτέστιν , οἱ ἐν Χριστῷ , προσθήκη Θεοῦ . Ἴοι δ’ ἂν ἡμῖν ὁ λόγος οὐκ ἀπὸ σκοποῦ τοὺς εἰς αὐτὸν πιστεύσαντας ὡσανεὶ καὶ αὑτὸν οἰκονομικῶς ὀνομάζων . Ἔστι γὰρ , αὐτὸς μὲν ἡ κεφαλή · σῶμα δὲ καὶ μέλη , ἐκ μέρους ἡμεῖς . Καὶ αὐτὸς μὲν ἡ ἄμπελος · ἐμπεφύκαμεν δὲ κλημάτων δίκην ἡμεῖς , ἑνώσει τῇ κατὰ πνεῦμα δι’ ἁγιασμοῦ συνδούμενοι . Ἀλλ’ Ἦν , φησὶν , Ἰωσὴφ δέκα καὶ ἑπτὰ ἐτῶν . Καὶ ὅτι μὲν νέος κομιδῇ , παραδείξειεν ἂν , οἶμαί που , καὶ διὰ τούτων ἡμῖν ἡ Γραφή . Νεώτατον δὲ τῶν ἄλλων καὶ αὐτὸν εἶναί φαμεν τὸν Ἐμμανουὴλ , τὸ ἐν χρόνῳ πρεσβύτερον τοῖς πρὸ αὐτοῦ γεγονόσιν ἀνάπτοντες , οἷον Μωσῇ καὶ προφήταις · ἐκβασανίζοντες δὲ τῶν γεγραμμένων τὴν δύναμιν , οἰησόμεθά τι καὶ ἕτερον διὰ τούτου κατασημαίνεσθαι . Καταγράψει γάρ πως ἡμῖν καὶ αὐτὸ τάχα που τῆς μετὰ σαρκὸς οἰκονομίας τὸ βαθὺ μυστήριον , καὶ ὁ τῶν ἐτῶν ἀριθμός . Καὶ τίνα δὴ τρόπον , διατρανοῦν ὡς ἔνι πειράσομαι · ὡς γὰρ ἔφην ἤδη καὶ ἐν ἑτέροις · μεμνήσομαι γάρ .
Lemmas: γ . τίκτω τοίνυν ὁ Ἰωσήφ ὁ νέος Ῥαχήλ , ὁ κάλως ὁ εἶδος , καί λαμπρός ὄμμα βολή ἀποστίλβω ὁ ἐπίχαρις · καίτοι ὁ Λεία οὐ ὧδε ἔχω . πόθεν ; γράφω γάρ , ὅτι ὁ μέν ὀφθαλμός Λεία ἀσθενής · Ῥαχήλ δέ εἰμί κάλως ὁ εἶδος καί ὡραῖος ὁ ὁράω σφόδρα . ἀλλά Λεία μέν λέγω ὁ ὁ Ἰουδαῖος μήτηρ , τουτέστι , ὁ συναγωγή · ὁ ἐπί οὗτος πίστις συλλέγω ἀπό τε ὁ ὀφθαλμός καί ὁ ὁ ὄνομα ἑρμηνεία . ἀκαλλής γάρ εἰμί καί πολύς νοσέω ὁ ἄρρωστος , ὁ εἴδομαι τε καί εἰς νόος ὅρασις ὁ Ἰουδαῖος συναγωγή . ὀφθαλμός γάρ αὐτός , καί οὖον βλέπω , κατά ὁ ὁ προφήτης φωνή . οὖον γάρ γιγνώσκω ὁ Μωσῆς , οὔτε μήv γίγνομαι οἷος τε καταθρέω ὁ ἐν αὐτός μυστήριον , διά ὅς πολύτροπος ὁ Ἐμμανουήλ καταγράφω . ἑρμηνεύω δέ Λεία , κοπιάω , καθά καί ἐν ἕτερος εἴρω . κοπιάω γάρ ὁ ὁ Ἰουδαῖος συναγωγή , βραδύς καί δύσοιστος ἄχθος ὁ διά Μωσῆς ἔχω νόμος . τοιγάρ καί ὁ Χριστός ὡς κοπιάω αὐτός καί κατηχθισμένους , εἰς ὁ διά πίστις ἄνεσις καλέω λέγω · δεῦτε πᾶς πρός ἐγώ , ὁ κοπιάω καί φορτίζω , ἐγώ ἀναπαύω σύ . ἀλλά Λεία μέν ἐν οὗτος . καθαρός δέ ἄγαν ὁ ὁ Ῥαχήλ ὀφθαλμός . θεάομαι γάρ ὁ ἐκ ἔθνος ἐκκλησία ὁ δόξα Χριστός , καί ἐν αὐτός ὁ πατήρ · καλέω δέ πρός οἰκέω ὁ νοητός νυμφίος , τουτέστι Χριστός , μετά ὁ πρῶτος . Ἄτη γάρ ὁ νέος ῥυτίς μή ἔχω , καίτοι παλαιόω ὁ πρῶτος , καί ἐπεί ὅς γηράσκω , ἐγγύς γίγνομαι ἀφανισμός . ἑρμηνεύω δέ καί ὁ Ῥαχήλ , Θεός ποίμνη . Ποίμνη γάρ ὁ Σωτήρ ὁ ἐκκλησία · ὅς Ἰουδαῖος μέν φάσκω διά εἷς ὁ ἅγιος προφήτης · καί εἶπον · οὖον ποιμαίνω σύ . ὁ ἀποθνῄσκω ἀποθνῄσκω , καί ὁ ἐκλείπω ἐκλείπω , καί ὁ κατάλοιπος · κατεσθίω ἕκαστος ὁ σάρξ ὁ πλησίος αὐτός . ἡμός δέ δή περί , ὁ πρόβατον ὁ ἐμός ὁ φωνή ἐγώ ἀκούω , καί ἀκολουθέω ἐγώ , ἐγώ δίδωμι αὐτός ζωή αἰώνιος . εἰμί μέν οὖν ποιμήν ἀγαθός , καί ἐν πᾶς αὐτός πρωτεύω . χρηματίζω δέ καί πρόβατον , ἐπεί ὅς γίγνομαι κατά ἐγώ . καί γοῦν ὁ σοφός Ἰωάννης ὁ Ἰουδαῖος δῆμος αὐτός παραδείκνυμι , λέγω · εἶδον ὁ ἀμνός ὁ Θεός ὁ ἀείρω ὁ ἁμαρτία ὁ κόσμος . μυρίος μέν γάρ σφάζω , κατά ὁ ὁ νόμος τύπος , ἀλλά οὐδείς ἀπαλείφω ὁ ἁμαρτία ὁ κόσμος . ἀδύνατος γάρ αἷμα ταῦρος καί τράγος ἀφαιρέω ἁμαρτία . ἀναιρέω δέ ὁ κόσμος ὁ ἁμαρτία ὁ ἀμνός ὁ ἄμωμος , ὁ ἀληθινός , ὁ ἄμωμον ἱερεῖον . οὐκοῦν καί ὡς πρόβατον λογίζομαι μετά ἐγώ . καλέω δέ εἄν διά οὗτος καί ὁ ἐκκλησία υἱός ὡς πρωτότοκος ἐν ἀδελφός . ἰστέον δέ ὅτι καί Ἰωσήφ ἑρμηνεύω προσθήκη καί αὔξησις Θεός . ἀείς γάρ εἰς αὔξησις ὁ ὁ ἐκκλησία τέκνον ὁ ἅγιος πληθύς ἐπιδίδωμι . τοιγάρ καί εἴρω πρός αὐτός · ἀρόω κύκλος ὁ ὀφθαλμός σύ , Σιών , καί ἰδέ πᾶς . ἰδέ συνάγω , καί ἀλθέω πρός σός . καί πάλιν · ἰδέ οὗτος πόρρωθεν ἔρχομαι , οὗτος ἀπό Βορέας , καί οὗτος ἀπό θάλασσα , ἄλλος δέ ἐκ ὁ Πέρσης . γράφω δέ καί ἐν ὁ Πρᾶξις ὁ ἀπόστολος · πῇ μέν , ὅτι ὁ μέν Κύριος προστίθημι ὁ σῴζω κατά ἡμέρα ἐπί αὐτός · πῇ δέ δή αὖος · μᾶλλος δέ προστίθημι πιστεύω ὁ κύριος πλῆθος ἀνήρ τε καί γυνή . Ταύτῃτοι , καθάπερ ἤδη προεῖπον , νοέω εἄν εἰκότως ὁ νοητός Ἰωσήφ , τουτέστιν , ὁ ἐν Χριστός , προσθήκη Θεός . ἔρχομαι δέ εἄν ἐγώ ὁ λόγος οὐ ἀπό σκοπός ὁ εἰς αὐτός πιστεύω ὡσανεί καί ἑαυτοῦ οἰκονομικός ὀνομάζω . εἰμί γάρ , αὐτός μέν ὁ κεφαλή · σῶμα δέ καί μέλος , ἐκ μέρος ἐγώ . καί αὐτός μέν ὁ ἄμπελος · ἐμφύω δέ κλῆμα δίκη ἐγώ , ἕνωσις ὁ κατά πνεῦμα διά ἁγιασμός συνδέω . ἀλλά ἦς , φημί , Ἰωσήφ δέκα καί ἑπτά ἔτος . καί ὅτι μέν νέος κομιδή , παραδείκνυμι εἄν , οἴομαι ποῦ , καί διά οὗτος ἐγώ ὁ γραφή . νέος δέ ὁ ἄλλος καί αὐτός εἰμί φημί ὁ Ἐμμανουήλ , ὁ ἐν χρόνος πρέσβυς ὁ πρό αὐτός γίγνομαι ἀνάπτω , οἷος Μωσῆς καί προφήτης · ἐκβασανίζω δέ ὁ γράφω ὁ δύναμις , οἴομαι τίς καί ἕτερος διά οὗτος κατασημαίνω . καταγράφω γάρ πως ἐγώ καί αὐτός τάχα ποῦ ὁ μετά σάρξ οἰκονομία ὁ βαθύς μυστήριον , καί ὁ ὁ ἔτος ἀριθμός . καί τίς δή τρόπος , διατρανόω ὡς ἐν πειράζω · ὡς γάρ φημί ἤδη καί ἐν ἕτερος · μιμνήσκω γάρ .