cyrillus-theology.glaphyra-in-pentateuchum Dt.1.1.2
β . Τετραυμάτισται μὲν οὖν δι’ ἡμᾶς ὁ Ἐμμανουήλ · μεμαλάκισται γὰρ διὰ τὰς ἁμαρτίας ἡμῶν , κατὰ τὰς Γραφάς . Ηὕρηται δὲ τοῦτο παθὼν ἐν τῇ τῶν Ἰουδαίων γῇ , καὶ ἔξω πύλης Ἱερουσαλήμ . Πλὴν οὐκ ᾔδεσαν τὸν πατάξαντα , πῶς ἢ τίνα τρόπον . Τί δὴ ἄρα φησὶν ὁ νόμος , Καίτοι τῆς Ἰουδαίων ἀνοσιότητος ἔργον εἶναί φαμεν τὰ κατὰ Χριστοῦ τολμήματα . Αὐτοὶ γὰρ Πιλάτῳ προσήγαγον · αὐτοὶ διακεκραγότες ἁλοῖεν ἄν · Αἶρε , αἶρε , σταύρωσον αὐτόν . Καὶ πάλιν · Ἐὰν μὴ τοῦτον ἀποκτείνῃς , οὐκ εἶ φίλος τοῦ Καίσαρος . Καὶ οἱ θεσπέσιοι δὲ μαθηταὶ τῆς ἐκείνων δυστροπίας κατηγόρευον ἐναργῶς , πρὸς τὸν ἐν οὐρανοῖς Πατέρα Θεὸν , ὡδὶ λέγοντες · Ἐπ’ ἀληθείας γὰρ συνήχθησαν ἐν τῇ πόλει ταύτῃ ἐπὶ τὸν ἅγιον παῖδά σου Ἰησοῦν Χριστὸν , ὃν ἔχρισας , Ἡρώδης τε καὶ Πόντιος Πιλᾶτος σὺν ἔθνεσι καὶ λαοῖς Ἰσραήλ . Ἐναργέστατα δὲ καὶ ἀναφανδὸν ὁ μακάριος Πέτρος τοῖς Ἰουδαίων λαοῖς ἐπιπλήττει , λέγων , ποτὲ μὲν ὅτι Τὸν ἀρχηγὸν τῆς ζωῆς ἀπεκτείνατε , ποτὲ δὲ αὖ · Ὑμεῖς δὲ τὸν ἅγιον καὶ δίκαιον ἠρνήσασθε , καὶ ᾐτήσασθε ἄνδρα φονέα χαρισθῆναι ὑμῖν . Τί οὖν ἄρα φησὶν ὁ νόμος , ὅτι οὐκ οἴδασι τὸν πατάξαντα ; Μυστικὸς ὁ λόγος , καὶ οὐ πᾶσιν ἁπλῶς ἐγκείμενος · μόνοις δὲ τάχα γνώριμος τοῖς νοοῦσιν ὀρθῶς τὸ μυστήριον τοῦ Χριστοῦ . ᾬοντο γὰρ οἱ τῶν Ἰουδαίων καθηγηταὶ , καὶ οἱ τοῖς ἀνοσίοις αὐτῶν κοινωνοῦντες σκέμμασιν , ὅτι κεκρατήκασι , καὶ οὐχ ἑκόντος Χριστοῦ καὶ ταῖς ἑαυτῶν δυστροπίαις τὸ χρῆμα προσνέμοντες , ἔχαιρον μὲν ὡς νενικηκότες , καὶ οὐκ ᾔδεισαν ὅτι πέπονθεν ἑκὼν , καὶ τοῖς τοῦ Πατρὸς ἑπόμενος νεύμασιν , ἑαυτὸν δέδωκεν ὑπὲρ ἡμῶν . Καὶ γοῦν Πιλάτῳ φησὶν ἐναργῶς · Οὐκ εἶχες κατ’ ἐμοῦ ἐξουσίαν οὐδεμίαν , εἰ μὴ ἦν σοι δεδομένον ἄνωθεν . Οὐκοῦν δέδωκεν ὁ Πατὴρ τὸν Υἱὸν , καὶ , ἵν’ οὕτως εἴπωμεν , αὐτὸς τὸν Ἐμμανουὴλ πατάξαι λέγεται . Καὶ γοῦν ἐν βίβλῳ Ψαλμῶν τὸ Χριστοῦ πρόσωπον εἰσφέρεται , λέγον περὶ τῆς τῶν Ἰουδαίων ἀνοσιότητος , πρὸς τὸν ἐν τοῖς οὐρανοῖς Πατέρα καὶ Θεὸν , ὅτι Ὃν σὺ ἐπάταξας , αὐτοὶ κατεδίωξαν , καὶ ἐπὶ τὸ ἄλγος τῶν τραυμάτων μου προσέθηκαν . Μὴ μέγα δὴ οὖν φρονείτω λοιπὸν ὁ κυριοκτόνος · οὐ γὰρ αὐτίκα κεκρατήκασιν , ὡς ἀσθενοῦντος Χριστοῦ , μανθανέτωσαν δὲ διὰ Μωσέως τὸ ἀληθές . Οὐ γὰρ ἴσασι τὸν πατάξαντα . Ὅρα τοίνυν τὸν τετραυματισμένον ἐν τῇ τῶν Ἰουδαίων γῇ , τὸν Ἐμμανουήλ . Τὸ δὲ ἐπ’ αὐτῷ μυστήριον , παρ’ αὐτοῖς μὲν οὐδαμῶς πληρούμενον · αἰνιγματωδῶς δὲ μᾶλλον ἱερουργούμενον ἐν τῇ τῶν ἐθνῶν χώρα τε καὶ γῇ . Εἰ γὰρ μὲν εὑρεθείη , φησὶν , ὁ τραυματίας , λήψονται δάμαλιν ζυγοῦ καὶ πόνων ἀπείρατον · καὶ δὴ καταβιβάσαντες αὐτὴν εἰς τραχεῖαν καὶ ἀνήροτον φάραγγα , νευροκοπείτωσαν διὰ τῶν τεταγμένων εἰς ἱερουργίαν . Ἀπονιψάμενοι δὲ τὰς χεῖρας ἐπ’ αὐτῇ , λεγόντων , ὅτι Αἱ χεῖρες ἡμῶν οὐκ ἐξέχεαν τὸ αἷμα τοῦτο . Δάμαλις μὲν οὖν ὡς ἐν τύπῳ Χριστοῦ , καθάπερ ἤδη προείπομεν . Δάμαλις μὲν , ἀνθ’ ὅτου καὶ ζυγοῦ ἀπείρατος , καὶ ὑπὸ ζυγὸν ὡς ἄνθρωπος , καὶ μὴν ἔξω ζυγοῦ , διά τοι τὸ εἶναι κατὰ φύσιν Θεός . Ἐλεύθερον γὰρ τὸ Θεῖον , καὶ οὐδενὶ τῶν ὄντων ὑπεζευγμένον · κατακρατοῦν δὲ μᾶλλον τῶν ὅλων , καὶ ὑπὸ χεῖρας ἔχον τὴν σύμπασαν κτίσιν . Ἀλλ’ ἐλεύθερος ὢν κατὰ φύσιν ὁ Υἱὸς ὡς Θεὸς , γέγονε μεθ’ ἡμῶν ὡς ἄνθρωπος , καὶ ὑπὸ ζυγόν . Τοιγάρτοι μεθ’ ἡμῶν Θεὸν ἐπεγράφετο τὸν Πατέρα . Ὑπεζεύγμεθα δὲ ἡμεῖς τῇ τῆς θεότητος ἐξουσίᾳ . Οὐκοῦν δάμαλις μὲν ἡ ὑπὸ ζυγὸν ὅσον ἧκον εἰς τὴν φύσιν , ἔξω δὲ ζυγοῦ , διὰ τὴν τῆς θεότητος δόξαν , καὶ τὸ εἰσάπαν ἐλεύθερον . Ἀλλ’ ὅρα τὴν δάμαλιν εἰς τραχεῖαν καὶ ἀνήροτον ἀποφερομένην φάραγγα . Μετὰ γάρ τοι τὸν τίμιον σταυρὸν , ὅτε τραυματίας ηὕρηται Χριστὸς , τῆς Ἰουδαίων ἀποπεφοίτηκε γῆς , μεταπεφοίτηκε δὲ λοιπὸν ἐπὶ τὴν τῶν ἐθνῶν χώραν , ἥτις οὐκ εἴργασται , οὐδὲ σπείρεται . Πρὸ γάρ τοι τοῦ καὶ αὐτοῖς ἔθνεσιν ἐπιλάμψαι Χριστὸν , διετέλουν ἐν κόσμῳ , γῆ τις ὥσπερ ξηρὰ καὶ ἀνήροτος , καὶ τῆς κατὰ Θεὸν εὐκαρπίας ἐρήμη . Καὶ γοῦν ὁ προφήτης Ἡσαΐας περὶ αὐτῆς , Εὐφράνθητι , ἔρημος , φησὶν , καὶ αἱ κῶμαι αὐτῆς . Ἀγαλλιάσθω ἔρημος , καὶ ἀνθείτω ὡς κρῖνον . Οὐκοῦν τραχείᾳ τινὶ καὶ οὐκ εἰργασμένῃ γῇ , καὶ ἀκάρπῳ παντελῶς τὴν τῶν ἐθνῶν χώραν , ἤτοι πληθὺν , εὖ μάλα παρεικαστέον . Ἐκεῖ Διὰ τῶν θείων ἱερουργῶν νευροκοπεῖσθαι δεῖν ἔφην τὴν δάμαλιν . Τελεῖται γὰρ , ὡς ἔφην , παρ’ ἡμῶν τοῖς ἐξ ἐθνῶν τὸ Χριστοῦ μυστήριον , καὶ ὁμολογοῦντες αὐτοῦ τὸ πάθος , καὶ τὴν ἐκ νεκρῶν ἀναβίωσιν , ταῖς μυστικαῖς προσίεμεν εὐλογίαις . Τοῦτο , οἶμαι , ἔστι τὸ νευροκοπεῖσθαι τὴν δάμαλιν . Καταγγέλλοντες γὰρ , ὡς ἔφην , τὸν θάνατον αὐτοῦ , καὶ μέντοι καὶ τὴν ἀνάστασιν , τὸ σεπτὸν τελοῦμεν μυστήριον . Ἀλλ’ ὅσοι τῆς Ἰουδαίων ἀνοσιότητος ἀποφοιτῶσι μακρὰν ἀφέντες τὴν πόλιν , ἐν ᾗ τετραυμάτισταί τε καὶ ηὕρηται πεπονθὼς , ἐπὶ τὴν τραχεῖαν καὶ ἀνήροτον ἥκοντες φάραγγα , ἐκεῖ νίψονται τὰς χεῖρας ἐπ’ αὐτῷ τῷ Χριστῷ . Ἀπολούσονται γὰρ εἰς τὸν αὐτοῦ θάνατον βαπτιζόμενοι · τουτὶ γὰρ , οἶμαι , ἔστι , τό · Ἐπ’ αὐτῷ νίψονται τὰς χεῖρας . Ὁμολογοῦντες δὲ ὅτι τῆς Ἰουδαίων ἀνοσιότητος γεγόνασι κοινωνοὶ , κομιοῦνται τὴν ἄφεσιν . Ἰουδαῖοι μὲν γὰρ ἐμπαροινήσαντες τῷ Χριστῷ , ταῖς ἑαυτῶν κεφαλαῖς καταγράφουσι τὸ δυσσέβημα , λέγοντες · Τὸ αἷμα αὐτοῦ ἐφ’ ἡμᾶς καὶ ἐπὶ τὰ τέκνα ἡμῶν . Οἱ δὲ τῆς παρ’ αὐτοῦ γλιχόμενοι χάριτος , καὶ τὴν διὰ τοῦ ἁγίου Πνεύματος ζητοῦντες κάθαρσιν , δι’ ὧν ἐγνώκασι τιμᾷν , μονονουχὶ καὶ ἀνακεκράγασι , λέγοντες · Αἱ χεῖρες ἡμῶν οὐκ ἐξέχεαν τὸ αἷμα τοῦτο . Ἐν Χριστῷ δὴ οὖν ἡ κάθαρσις . Κἂν εἴ τις ἐξ Ἰουδαίων ἕλοιτο φρονεῖν ὀρθά · ὃ δὴ καὶ δεδράκασι καὶ πρό γε τῶν ἄλλων οἱ θεσπέσιοι μαθηταὶ , καὶ οἱ δι’ αὐτῶν πιστεύσαντες , οἷς ἄν τις εἰκότως καὶ τὸ τῆς γερουσίας περιθείη πρόσωπον · τίμιοι γὰρ καὶ ἀπόλεκτοι , τὴν τοῦ Ἰσραὴλ ἀνοσιότητα παραιτούμενοι διὰ πίστεως τῆς ἐν Χριστῷ , δι’ οὗ καὶ μεθ’ οὗ τῷ Θεῷ καὶ Πατρὶ ἡ δόξα σὺν ἁγίῳ Πνεύματι εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων . Ἀμήν .
Lemmas: Β . τραυματιστής μέν οὖν διά ἐγώ ὁ Ἐμμανουήλ · μαλακίζομαι γάρ διά ὁ ἁμαρτία ἐγώ , κατά ὁ γραφή . εὑρίσκω δέ οὗτος πάσχω ἐν ὁ ὁ Ἰουδαῖος γῆ , καί ἔξω πύλη Ἱερουσαλήμ . πλήν οὐ οἶδα ὁ πατάσσω , πῶς ἢ τίς τρόπος . τις δή ἄρα φημί ὁ νόμος , καίτοι ὁ Ἰουδαῖος ἀνοσιότης ἔργον εἰμί φημί ὁ κατά Χριστός τόλμημα . αὐτός γάρ Πιλᾶτος προσάγω · αὐτός διακράζω ἁλίσκομαι ἄν · αἴρω , ἀείρω , σταυρόω αὐτός . καί πάλιν · ἐάν μή οὗτος ἀποκτείνω , οὐ εἰμί φίλος ὁ Καῖσαρ . καί ὁ θεσπέσιος δέ μαθητής ὁ ἐκεῖνος δυστροπία καταγορεύω ἐναργής , πρός ὁ ἐν οὐρανός πατήρ θεός , ὡδί λέγω · ἐπί ἀλήθεια γάρ συνάγω ἐν ὁ πόλις οὗτος ἐπί ὁ ἅγιος παῖς σύ Ἰησοῦς Χριστός , ὅς χρίω , Ἡρῴδης τε καί Πόντιος Πιλᾶτος σύν ἔθνος καί λαός Ἰσραήλ . ἐναργής δέ καί ἀναφανδά ὁ μακάριος Πέτρος ὁ Ἰουδαῖος λαός ἐπιπλήσσω , λέγω , ποτέ μέν ὅτι ὁ ἀρχηγός ὁ ζωή ἀποκτείνω , ποτέ δέ αὖος · σύ δέ ὁ ἅγιος καί Δίκαιος ἀρνέομαι , καί αἰτέω ἀνήρ φονεύς χαρίζομαι σύ . τις οὖν ἄρα φημί ὁ νόμος , ὅτι οὐ οἶδα ὁ πατάσσω ; μυστικός ὁ λόγος , καί οὖον πᾶς ἁπλόος ἔγκειμαι · μόνος δέ τάχα γνώριμος ὁ νοέω ὀρθῶς ὁ μυστήριον ὁ Χριστός . οἴομαι γάρ ὁ ὁ Ἰουδαῖος καθηγητής , καί ὁ ὁ ἀνόσιος αὐτός κοινωνέω σκέμμα , ὅτι κρατέω , καί οὐ ἑκών Χριστός καί ὁ ἑαυτοῦ δυστροπία ὁ χρῆμα προσνέμω , χαίρω μέν ὡς νικάω , καί οὐ οἶδα ὅτι πάσχω ἑκών , καί ὁ ὁ πατήρ ἕπω νεῦμα , ἑαυτοῦ δίδωμι ὑπέρ ἐγώ . καί γοῦν Πιλᾶτος φημί ἐναργής · οὐ ἔχω κατά ἐγώ ἐξουσία οὐδείς , εἰμί μή εἰμί σύ δίδωμι ἄνωθεν . οὐκοῦν δίδωμι ὁ πατήρ ὁ υἱός , καί , ἵνα οὕτως εἶπον , αὐτός ὁ Ἐμμανουήλ πατάσσω λέγω . καί γοῦν ἐν Βίβλος ψαλμός ὁ Χριστός πρόσωπον εἰσφέρω , λέγω περί ὁ ὁ Ἰουδαῖος ἀνοσιότης , πρός ὁ ἐν ὁ οὐρανός πατήρ καί θεός , ὅτι ὅς σύ πατάσσω , αὐτός καταδιώκω , καί ἐπί ὁ ἄλγος ὁ τραῦμα ἐγώ προστίθημι . μή μέγας δή οὖν φρονέω λοιπός ὁ κυριοκτόνος · οὖον γάρ αὐτίκα κρατέω , ὡς ἀσθενέω Χριστός , μανθάνω δέ διά Μωσῆς ὁ ἀληθής . οὖον γάρ οἶδα ὁ πατάσσω . Ὅρας τοίνυν ὁ τραυματίζω ἐν ὁ ὁ Ἰουδαῖος γῆ , ὁ Ἐμμανουήλ . ὁ δέ ἐπί αὐτός μυστήριον , παρά αὐτός μέν οὐδαμῶς πληρόω · αἰνιγματωδῶς δέ μᾶλλον ἱερουργέω ἐν ὁ ὁ ἔθνος χώρα τε καί γῆ . εἰμί γάρ μέν εὑρίσκω , φημί , ὁ τραυματίας , λαμβάνω δάμαλις ζυγόν καί πόνος ἀπείρατος · καί δή καταβιβάζω αὐτός εἰς τραχύς καί ἀνήροτος φάραγξ , νευροκοπέω διά ὁ τάσσω εἰς ἱερουργία . ἀπονίζω δέ ὁ χείρ ἐπί αὐτός , λέγω , ὅτι ὁ χείρ ἐγώ οὐ ἐκχέω ὁ αἷμα οὗτος . Δάμαλις μέν οὖν ὡς ἐν τύπος Χριστός , καθάπερ ἤδη προεῖπον . Δάμαλις μέν , ἀντί ὅστις καί ζυγόν ἀπείρατος , καί ὑπό ζυγόν ὡς ἄνθρωπος , καί μήv ἔξω ζυγόν , διά ὅς ὁ εἰμί κατά φύσις Θεός . Ἐλεύθερος γάρ ὁ θεῖον , καί οὐδείς ὁ εἰμί ὑποζεύγνυμι · κατακρατώ δέ μᾶλλον ὁ ὅλος , καί ὑπό χείρ ἔχω ὁ σύμπας κτίσις . ἀλλά ἐλεύθερος εἰμί κατά φύσις ὁ υἱός ὡς θεός , γίγνομαι μετά ἐγώ ὡς ἄνθρωπος , καί ὑπό ζυγόν . τοιγάρ μετά ἐγώ θεός ἐπιγράφω ὁ πατήρ . Ὑπεζεύγμεθα δέ ἐγώ ὁ ὁ θεότης ἐξουσία . οὐκοῦν δάμαλις μέν ὁ ὑπό ζυγόν ὅσος ἥκω εἰς ὁ φύσις , ἔξω δέ ζυγόν , διά ὁ ὁ θεότης δόξα , καί ὁ εἰσάπαν ἐλεύθερος . ἀλλά ὁράω ὁ δάμαλις εἰς τραχύς καί ἀνήροτος ἀποφέρω φάραγξ . μετά γάρ ὅς ὁ τίμιος σταυρός , ὅτε τραυματίας εὑρίσκω Χριστός , ὁ Ἰουδαῖος ἀποφοιτάω γῆ , μεταφοιτάω δέ λοιπός ἐπί ὁ ὁ ἔθνος χώρα , ὅστις οὐ ἐργάζομαι , οὐδέ σπείρω . πρό γάρ ὅς ὁ καί αὐτός ἔθνος ἐπιλάμπω Χριστός , διατελέω ἐν κόσμος , γῆ τις ὥσπερ ξηρός καί ἀνήροτος , καί ὁ κατά θεός εὐκαρπία ἐρῆμος . καί γοῦν ὁ προφήτης Ἠσαΐας περί αὐτός , εὐφραίνω , ἐρῆμος , φημί , καί ὁ κώμη αὐτός . ἀγαλλιάω ἐρῆμος , καί ἀνθέω ὡς κρίνω . οὐκοῦν τραχύς τις καί οὐ ἐργάζομαι γῆ , καί ἄκαρπος παντελῶς ὁ ὁ ἔθνος χώρα , ἤτοι πληθύς , εὕω μάλα παρεικαστέον . ἐκεῖ Ζεύς ὁ θεῖον ἱερουργέω νευροκοπέω δήω φημί ὁ δάμαλις . τελέω γάρ , ὡς φημί , παρά ἐγώ ὁ ἐκ ἔθνος ὁ Χριστός μυστήριον , καί ὁμολογέω αὐτός ὁ πάθος , καί ὁ ἐκ νεκρός ἀναβίωσις , ὁ μυστικός προσίημι εὐλογία . οὗτος , οἴομαι , εἰμί ὁ νευροκοπέω ὁ δάμαλις . καταγγέλλω γάρ , ὡς φημί , ὁ θάνατος αὐτός , καί μέντοι καί ὁ ἀνάστασις , ὁ σεπτός τελέω μυστήριον . ἀλλά ὅσος ὁ Ἰουδαῖος ἀνοσιότης ἀποφοιτάω μακράν ἀφίημι ὁ πόλις , ἐν ὅς τραυματιστής τε καί εὑρίσκω πάσχω , ἐπί ὁ τραχύς καί ἀνήροτος ἥκω φάραγξ , ἐκεῖ νίζω ὁ χείρ ἐπί αὐτός ὁ Χριστός . Ἀπολούω γάρ εἰς ὁ αὐτός θάνατος βαπτίζω · οὗτος γάρ , οἴομαι , εἰμί , ὁ · ἐπί αὐτός νίζω ὁ χείρ . ὁμολογέω δέ ὅτι ὁ Ἰουδαῖος ἀνοσιότης γίγνομαι κοινωνός , κομίζω ὁ ἄφεσις . Ἰουδαῖος μέν γάρ ἐμπαροινέω ὁ Χριστός , ὁ ἑαυτοῦ κεφαλή καταγράφω ὁ δυσσέβημα , λέγω · ὁ αἷμα αὐτός ἐπί ἐγώ καί ἐπί ὁ τέκνον ἐγώ . ὁ δέ ὁ παρά αὐτός γλίχομαι χάρις , καί ὁ διά ὁ ἅγιος πνεῦμα ζητέω κάθαρσις , διά ὅς γιγνώσκω τιμάω , μονονού καί ἀνακράζω , λέγω · ὁ χείρ ἐγώ οὐ ἐκχέω ὁ αἷμα οὗτος . ἐν Χριστός δή οὖν ὁ κάθαρσις . κἀν εἰμί τις ἐκ Ἰουδαῖος αἱρέω φρονέω ὀρθός · ὅς δή καί δράω καί πρό γε ὁ ἄλλος ὁ θεσπέσιος μαθητής , καί ὁ διά αὐτός πιστεύω , ὅς ἄν τις εἰκότως καί ὁ ὁ γερουσία περιτίθημι πρόσωπον · τίμιος γάρ καί ἀπόλεκτος , ὁ ὁ Ἰσραήλ ἀνοσιότης παραιτέομαι διά πίστις ὁ ἐν Χριστός , διά ὅς καί μετά ὅς ὁ Θεός καί πατήρ ὁ δόξα σύν ἅγιος πνεῦμα εἰς ὁ αἰών ὁ αἰών . ἀμήν .