cyrillus-theology.epistulae-paschales-sive-homiliae-paschales-epist-1-30 pg077_0213.1
r . Ἀγατῆσωμεν τοίνυν τὴν νηστείαν , ὡς πάντες Ἀ ἀγαθοῦ καὶ πάσης εὐδαιμονίας μητέρα . Ταύτην μὲν Ἕλληνες ἀτιμάζουσι πάντες , οἱ δοκοῦντες σοφοί . Ἰουδαῖοι δὲ πάντας ἀνθρώπους ὑπερβαλλόμενοι τῇ τῶν ἀσεβημάτων καινότητι , εἰδέναι μὲν οὐκ ἀρνοῦνται , πράττειν δὲ οὕτως αἰσχρῶς , ὡς εἶναι τάχα που κρείττους , ὅτε μὴ τοῦτο ποιοῦντες εὑρίσκονται . Πᾶς γὰρ , ὡς ἔπος εἰπεῖν , πονηρίας πεπληρωμένοι , καὶ πᾶσαν ἐν ἑαυτοῖς ἀκαθαρσίαν ὀλβιῶντες , μόνη τῇ τῆς νηστείας ὀνόματι σεμνυνόμενοι , πρόφασιν ἀλαζονείας πολλάκις ποιοῦνται τὴν ἀρετήν . Τί γὰρ ἂν τις εἴποι τὸν ἀμαθέστατον ἐκεῖνον καὶ ἀπαίδευτον Φαρισαῖον ἐννοῶν , ὃν ὁ Κύριος ἡμῶν Χριστὸς ἐν Εὐαγγελίῳ διαγράφει προσευχόμενον ἐν τῷ ἱερῷ , καὶ βοῶντα · « Ὦ Θεός , εὐχαριστῶ σοι , ὅτι οὐκ εἰμὶ ὡς οἱ λοιποὶ τῶν ἀνθρώπων , ἄρπαγες , ἄδικοι , μοιχοί , B ἢ καὶ ὡς οὗτος ὁ τελῶνης · νηστεύω δὶς τοῦ Σαββάτου , ἀποδίδωμι πάντα ὅσα ἂν κτίζωμι ; » Τί φης , ἐμβρόντητε , ἐπὶ νηστείᾳ τῇ μεγαλαυχούμενος ; Οὕτω τοσαύτην ὑπεροφίαν αἰσθάνῃ νοσῶν , ἐπὶ τοῖς οὕτω μικροῖς ἀπερβολογούμενος ; Οὕτω τῆς ἀλαζονείας τὸν ὀγκὸν ὁρᾷς ; Οὐ παῦση διυλίζων τὸν κώνωπα , τὴν δὲ κάμηλον καταπίνων , καθά φησιν ὁ Σωτήρ ; Καὶ νομαθὴς σαυτὸν εἶναι λέγων ὅτι « τὸ γεγραμμένον ἀγνοεῖς ; » « Ἐγκομιαζέτω σε ὁ πελάς , καὶ μὴ τὸ σὸν στόμα , ἀλλότριος , καὶ μὴ τὰ σὰ χεῖλη . — Οὗκ ἄμιν , Γραμματεῖς καὶ Φαρισαῖοι ὑποκριταί , ὅτι παραμοιάζετε τάφους κεκοιμημένους , οὕτως γὰρ φαίνεσθε τοῖς ἀνθρώποις ὥραιοι , ἐσωθεν δὲ γέμουσιν στέγνων νεκρῶν καὶ πάσης ἀκαθαρσίας . » Πάσης γὰρ ὅντως ἀκαθαρσίας ἢ τῶν Ἰουδαίων γνῶμη πεπλήρωται · καὶ τῶν φαύλων οὐκ ἔστιν οὐδὲν ὃ μὴ παρ’ ἐκείνοις τετίθεται · οὐ γὰρ εἰδέναι τὸν θεῖον ἐθέλησαντες νόμον , ἀλλὰ καὶ τὴν δοθεῖσαν αὐτοῖς διαπτύσαντες ἐντολὴν , ἀνὴκοοι μὲν ὄντες καὶ ἀπειθεῖς διετέλουν . Ἐπὶ δὲ τούτοις αὐτοὺς κατατείνεσθαι Θεός , διὰ τοῦ προφήτου βοῶν · « Πρὸς τίνα λαλήσω , καὶ διαμαρτύρομαι , καὶ ἀκούσεται ; Ἰδοὺ ἀπερίτμητα τὰ ὦτα αὐτῶν , καὶ οὐ δύνανται ἀκοῦσαι · Ἰδοὺ τὸ ῥῆμα αὐτοῖς Κυρίου ἐγενήθη εἰς ὀνειδισμόν , οὐ μὴ βουληθῶσιν αὐτὸ ἀκοῦσαι . » Φορτικὴ γὰρ τοῖς ἐκτικῶς ἀμαρτάνουσιν ἢ τῶν συμφερόντων παραίνεσις · καὶ τοῖς ἀπλασταίνειν ἐθελούσις , τὸ σωφρονεῖν οὐχ ἥδύ . Ὑπὲρ γὰρ τρόπον τοῖς ἐξ οἴνου μεμεθυσμένοις , βεβαιόταται μὲν εἰς ἀδουλίαν ὁ νοῦς , τὸ φρονεῖν δὲ ὀρθῇ D διὰ τοῦτο παρηρημένος , ὅτι τοῖς χειρίστοις προσομιλεῖν ἐπιζήμιον οὐκ αἰσθάνεται · οὕτως οἱ τῇ φιληδονίᾳ νενησμένοι , καὶ θανάτειρος εἰς τέλμα βαθεῖ πεσόντες τὴν ἁμαρτίαν , καὶ τὸν σώφρονα νοῦν τοῖς ἀκαθάρτοις ἐγκαταπεπλημένοι τῇ πάθει , ἀσάλευτον ἔχουσι παρ’ ἑαυτοῖς τὸ κακόν , ὅλοι πρὸς τοῦτο κεκλιμένοι καὶ βλέποντες , ταύτῃ πεπαδημένοι τῇ νόσῳ .
Lemmas: r . Ἀγατῆσωμεν τοίνυν ὁ νηστεία , ὡς πᾶς ὅς ἀγαθός καί πᾶς εὐδαιμονία μήτηρ . οὗτος μέν Ἕλλην ἀτιμάζω πᾶς , ὁ δοκέω σοφός . Ἰουδαῖος δέ πᾶς ἄνθρωπος ὑπερβάλλω ὁ ὁ ἀσέβημα καινότης , οἶδα μέν οὐ ἀρνέομαι , πράσσω δέ οὕτως αἰσχρῶς , ὡς εἰμί τάχα ποῦ ἀγαθός , ὅτε μή οὗτος ποιέω εὑρίσκω . Πᾶς γάρ , ὡς ἔπος εἶπον , πονηρία πληρόω , καί πᾶς ἐν ἑαυτοῦ ἀκαθαρσία ὀλβιῶντες , μόνος ὁ ὁ νηστεία ὄνομα σεμνύνω , πρόφασις ἀλαζονεία πολλάκις ποιέω ὁ ἀρετή . τις γάρ εἄν τις εἶπον ὁ ἀμαθής ἐκεῖνος καί ἀπαίδευτος Φαρισαῖος ἐννοέω , ὅς ὁ Κύριος ἐγώ χριστός ἐν Εὐαγγέλιος διαγράφω προσεύχομαι ἐν ὁ ἱερός , καί βοῦς · « ὦ Θεός , εὐχαριστέω σύ , ὅτι οὐ εἰμί ὡς ὁ λοιπός ὁ ἄνθρωπος , ἅρπαξ , ἄδικος , μοιχός , B ἢ καί ὡς οὗτος ὁ τελώνης · νηστεύω δίς ὁ Σάββατο , ἀποδίδωμι πᾶς ὅσος εἄν κτίζω ; » τις φημί , ἐμβρόντητος , ἐπί νηστεία ὁ μεγαλαυχέω ; οὕτως τοσοῦτος ὑπεροφίαν αἰσθάνομαι νοσέω , ἐπί ὁ οὗτος μικρός απερβολογεω ; οὕτως ὁ ἀλαζονεία ὁ ὄγκος ὁράω ; οὖον παύω διυλίζω ὁ κώνωψ , ὁ δέ κάμηλος καταπίνω , καθά φημί ὁ Σωτήρ ; καί νομανθανω σαυτοῦ εἰμί λέγω ὅτι « ὁ γράφω ἀγνοέω ; » « εγκομιαζω σύ ὁ Πελᾶς , καί μή ὁ σός στόμα , ἀλλότριος , καί μή ὁ σός χεῖλος . — ἐκ Ἄμιν , Γραμματεύς καί Φαρισαῖος ὑποκριτής , ὅτι παραμοιαζω τάφος κεκοιμημένος , οὕτως γάρ φαίνω ὁ ἄνθρωπος ὡραῖος , ἔσωθεν δέ γέμω στεγνός νεκρός καί πᾶς ἀκαθαρσία . » Πάσης γάρ εἰμί ἀκαθαρσία ἢ ὁ Ἰουδαῖος γνώμη πληρόω · καί ὁ φαῦλος οὐ εἰμί οὐδείς ὅς μή παρά ἐκεῖνος τίθημι · οὖον γάρ οἶδα ὁ θέω ἐθέλω νόμος , ἀλλά καί ὁ δίδωμι αὐτός διαπτύω ἐντολή , ἀνήκοος μέν εἰμί καί ἀπειθέω διατελέω . ἐπί δέ οὗτος αὐτός κατατείνω Θεός , διά ὁ προφήτης βοῦς · « πρός τίς λαλέω , καί διαμαρτύρομαι , καί ἀκούω ; ἰδέ ἀπερίτμητος ὁ οὖς αὐτός , καί οὖον δύναμαι ἀκούω · ἰδέ ὁ ῥῆμα αὐτός κύριος γίγνομαι εἰς ὀνειδισμός , οὖον μή βούλομαι αὐτός ἀκούω . » φορτικός γάρ ὁ κτίζω ἁμαρτάνω ἢ ὁ συμφέρω παραίνεσις · καί ὁ απλασταινεος ἐθέλω , ὁ σωφρονέω οὐ ἡδύς . ὑπέρ γάρ τρόπος ὁ ἐκ οἶνος μεθύσκω , βέβαιος μέν εἰς ἀδουλία ὁ νόος , ὁ φρονέω δέ ὀρθός D διά οὗτος παραλέγω , ὅτι ὁ κακός προσομιλέω ἐπιζήμιος οὐ αἰσθάνομαι · οὕτως ὁ ὁ φιληδονία νέω , καί θανάτειρος εἰς τέλμα βαθύς πίπτω ὁ ἁμαρτία , καί ὁ σώφρων νόος ὁ ἀκάθαρτος ἐγκαταπλήσσω ὁ πάθος , ἀσάλευτος ἔχω παρά ἑαυτοῦ ὁ κακός , ὅλος πρός οὗτος κλίνω καί βλέπω , οὗτος παδάω ὁ νόσος .