cyrillus-theology.epistulae-paschales-sive-homiliae-paschales-epist-1-30 pg077_0348.1
ὁ Μονογενής , περὶ οὗ ῥησιν ὁ Θεὸς καὶ Πατὴρ · « Ἐκ γαστρὸς πρὸ ἐωσφόρου ἐγέννησά σε . » Φησὶ γὰρ ὁ ἐκ γαστρὸς · πεποιήται γὰρ ὡς ἐπ’ ἀνθρώπων οἱ περὶ τούτων λόγοι · ἵν’ ἐκ τῶν καθ’ ἡμᾶς τὸ ὑπὲρ ἡμᾶς , ἐννοήσαντες , ἐξ αὐτῆς γεγεννηθῆναι τῆς τοῦ Πατρὸς οὐσίας πιστεύσωμεν τὸν Υἱόν . Θαυμάζω δὲ ὅπως , καὶτὸ πικρὸς ὄντας λᾶν , καὶ ὡς ὄντοισι σοφοὺς , χάκεινο διελάθεν . Ὁ μὲν γὰρ θεσπέσιος Παῦλος , καὶτοτῶν θείων ἡμῖν μυστηρίων ταμίᾶς ὑπάρχων , καὶ εἰς τοῦτο κεχειροτονημένος ( ἀφωρίσθη γὰρ εἰς Εὐαγγέλιον Θεοῦ ) , δεῖκνύσιν ὅτι πρῶτός τε καὶ μόνος καὶ ἀληθῶς Πατὴρ ὁ Θεός , καὶ καθ’ ὁμοιότητα τὴν πρὸς αὐτὸν τὰ γεγόντα παρ’ αὐτοῦ τῷ τοῦ Πατρὸς κλήσει τετιμηκέναι , γράφει περὶ αὐτοῦ · « Ἐξ οὗ πᾶσα πατριὰ ἐν τῷ οὐρανῷ καὶ ἐπὶ γῆς ὀνομάζεται . » Οἱ δὲ ἀκριδεῖς τῶν ὑπὲρ νοῦν καὶ λόγον ἐνευνηταί ¹ , τὸν μὲν τῶν ὅλων Πατέρα Θεόν , τῶν ἰδίων ἀποπέμποντες ² ἀγαθῶν , οὐ γεγεννηκέναι φασὶ κατὰ ἀλήθειαν τὸν Υἱόν , ψευδώνυμον δὲ Πατέρα ὑπάρχειν , εἰσποιητὸν ἔχοντα τὸν Μονογενῆ . Οὐκοῦν , ὦ βέλτιστοι , φαίν τις ἂν αὐτοὺς καὶ μᾶλα εἰκότως , εἰ μὴ φύσει καὶ ἀληθεῖς Πατὴρ ἐστὶν ὁ Θεός , καὶ εἰ μὴ γεγένηκεν ἐξ ἑαυτοῦ , τούτεστιν , ἐκ τῆς οὐσίας αὐτοῦ , τὸν ἴδιον Υἱόν · ἡμεῖς δὲ ἐσμεν κατὰ ἀλήθειαν πατέρες , ἐξ ἑαυτῶν ἔχοντες τὰ ἴδια τέκνα , πῶς ἐπὶ παρ’ αὐτοῦ « πᾶσα πατριὰ , » κατὰ τὸ γεγραμμένον ; Καθ’ ὁμοιότητα γὰρ αὐτὴς τὴν πρὸς ἡμᾶς κέκληται Πατὴρ , καὶ οὐχ ἡμεῖς ἐκ δι’ αὐτοῦ πατέρες³ . Ἄπας γὰρ , οἶμαι , καὶ μᾶλα ὀρθῶς ἀναγκάζει λόγος τοὺς δι’ ἐναντίας καὶ οὐχ ἑκόντας εἰπεῖν , ὡς δεῖ πως ἐστὶ δευτέρων μὲν τοῦ φύσει τὸ κατὰ θέσιν · νεώτερον δὲ τοῦ κατὰ ἀλήθειαν τὸ κατὰ μίμησιν καὶ ὁμοιότητα τὴν πρὸς αὐτό . Πρῶτοι τοιγαροῦν ἡμεῖς μὲν πατέρες , οἱ φύσει τοῦτο καὶ ἀληθεῖ διὰ πραγμάτων ὁρώμενοι · δεύτερος δὲ καὶ μεθ’ ἡμᾶς καθ’ ὁμοιότητά τε καὶ μίμησιν ὁ Θεός . Εἶτα πῶς ἐπὶ πᾶσα πατριὰ παρ’ αὐτοῦ λοιπὸν ἐν οὐ ρανῷ καὶ ἐπὶ γῆς ὀνομάζεται ; Ἄλλ’ οὐ ταῖς ἐκείνων ἀθυρολογίαις , ταῖς δὲ τῶν ἁγίων προσεκτέον φωνναῖς . Οὐκοῦν ψευδωμήσει μὲν οὐδαμῶς ὁ θεσπέσιος Παῦλος · πρῶτός δὲ καὶ ἀληθῶς Πατὴρ ὁ Θεός · δηλονὅτι , καὶ ὁμοούσιον ἔχει τὸν ἐξ αὐτοῦ γεγεννηθέντα Υἱόν · τοῦτο γὰρ ὁ τῆς ἀληθοῦς γεννήσεως κατασημαίνει τρόπος . Ἄλλ’ ἴσως ἡμῖν ἑτέρους ἀντεξάγοντες λογισμοὺς , καὶ προτιθέντες ἁμαρτίας ἐφ’ ἁμαρτίας , κατὰ τὸ γεγραμμένον , τῆς μὲν τοῦ Θεοῦ καὶ Πατρὸς οὐσίας εἶναι σημαντικὸν τὸ ἀγέννητον ἐροῦσι · τῆς δὲ τοῦ Μονογενοῦς , τὸ γεγεννημένον · ὁμοῖον δὲ οὐχ εἶναι κατὰ τὴν φύσιν τῷ γεννητῷ τὸ ἀγέννητον .
Lemmas: ὁ Μονογενής , περί ὅς ῥῆσις ὁ θεός καί πατήρ · « ἐκ γαστήρ πρό Ἑωσφόρος γεννάω σύ . » φημί γάρ ὁ ἐκ γαστήρ · ποιέω γάρ ὡς ἐπί ἄνθρωπος ὁ περί οὗτος λόγος · ἵνα ἐκ ὁ κατά ἐγώ ὁ ὑπέρ ἐγώ , ἐννοέω , ἐκ αὐτός γεννάω ὁ ὁ πατήρ οὐσία πιστεύω ὁ υἱός . θαυμάζω δέ ὅπως , καίω πικρός εἰμί λᾶν , καί ὡς οντοις σοφός , χάκεινο διαλανθάνω . ὁ μέν γάρ θεσπέσιος Παῦλος , καιτοος θεῖον ἐγώ μυστήριον ταμίας ὑπάρχω , καί εἰς οὗτος χειροτονέω ( ἀφορίζω γάρ εἰς Εὐαγγέλιος Θεός ) , δείκνυμι ὅτι πρότερος τε καί μόνος καί ἀληθής πατήρ ὁ Θεός , καί κατά ὁμοιότης ὁ πρός αὐτός ὁ γίγνομαι παρά αὐτός ὁ ὁ πατήρ κλῆσις τιμάω , γράφω περί αὐτός · « ἐς ὅς πᾶς πατριά ἐν ὁ οὐρανός καί ἐπί γῆ ὀνομάζω . » ὁ δέ ακριδηω ὁ ὑπέρ νόος καί λόγος ενευνεομαι ¹ , ὁ μέν ὁ ὅλος πατήρ Θεός , ὁ ἴδιος ἀποπέμπω ² ἀγαθός , οὖον γεννάω φημί κατά ἀλήθεια ὁ υἱός , ψευδώνυμος δέ πατήρ ὑπάρχω , εἰσποιητός ἔχω ὁ Μονογενεύς . οὐκοῦν , εἰμί ἀγαθός , Φάιν τις εἄν αὐτός καί μῆλον εἰκότως , εἰμί μή φύσις καί ἀληθής πατήρ εἰμί ὁ Θεός , καί εἰμί μή γίγνομαι ἐκ ἑαυτοῦ , τουτέστιν , ἐκ ὁ οὐσία αὐτός , ὁ ἴδιος υἱός · ἐγώ δέ εἰμί κατά ἀλήθεια πατήρ , ἐκ ἑαυτοῦ ἔχω ὁ ἴδιος τέκνον , πῶς ἐπί παρά αὐτός « πᾶς πατριά , » κατά ὁ γράφω ; κατά ὁμοιότης γάρ αὐτός ὁ πρός ἐγώ καλέω πατήρ , καί οὐ ἐγώ ἐκ διά αὐτός πατέρας . ἅπας γάρ , οἴομαι , καί μῆλον ὀρθῶς ἀναγκάζω λόγος ὁ διά ἐναντίος καί οὐ ἑκών εἶπον , ὡς δεῖ πως εἰμί δύο μέν ὁ φύσις ὁ κατά θέσις · νέος δέ ὁ κατά ἀλήθεια ὁ κατά μίμησις καί ὁμοιότης ὁ πρός αὐτός . Πρότερος τοιγάρ ἐγώ μέν πατήρ , ὁ φύσις οὗτος καί ἀληθής διά πρᾶγμα ὁράω · δύο δέ καί μετά ἐγώ κατά ὁμοιότης τε καί μίμησις ὁ Θεός . εἶτα πῶς ἐπί πᾶς πατριά παρά αὐτός λοιπός ἐν οὖον ῥαίνω καί ἐπί γῆ ὀνομάζω ; ἄλλος οὖον ὁ ἐκεῖνος αθυρολογιος , ὁ δέ ὁ ἅγιος προσεκτέος φωνή . οὐκοῦν ψευδωμησις μέν οὐδαμῶς ὁ θεσπέσιος Παῦλος · πρότερος δέ καί ἀληθής πατήρ ὁ Θεός · δηλονότι , καί ὁμοούσιος ἔχω ὁ ἐκ αὐτός γεννάω υἱός · οὗτος γάρ ὁ ὁ ἀληθής γέννησις κατασημαίνω τρόπος . ἄλλος ἴσως ἐγώ ἕτερος ἀντεξάγω λογισμός , καί προστίθημι ἁμαρτία ἐπί ἁμαρτία , κατά ὁ γράφω , ὁ μέν ὁ Θεός καί πατήρ οὐσία εἰμί σημαντικός ὁ ἀγέννητος εἴρω · ὁ δέ ὁ Μονογενώ , ὁ γεννάω · ὅμοιος δέ οὐ εἰμί κατά ὁ φύσις ὁ γεννητός ὁ ἀγέννητος .