cyrillus-theology.epistulae-paschales-sive-homiliae-paschales-epist-1-30 pg077_0244.1
γ ! Οὐκοῦν συνέξευκτο μὴν κατὰ νόμον τῷ τοῦ γένους προπάτορι Σάρρα . Ἡν αὐτῇ καὶ παιδίσκη , φημὶ δὲ τὴν Αἰγυπτίαν , Ἄγαρ δνομα αὐτῇ . Ἄλλ’ ἡ μὲν ἐλευθέρα ἐξ ἐλευθέρων , τόκου καὶ ὀδίνων ἀπειρατος ἦν · χαρπὸν δὲ οὐδένα τῆς οἰκείας ὁρῶσα γαστρός , εἶτα πρὸς φιλοπαιδίαν τῷ δριμυτάτῳ τῆς φύσεως πόθῳ ἐξελομένη , βαρεῖα μὲν σφόδρα τῇ δυσθυμίᾳ κατεφορτίζετο . Τὸ δὲ δὴ μάλιστα καὶ συναλγεῖν ἀναπετίθον , ἐκεῖνο ὑπῆρχεν . Ἡν μὲν γὰρ εἰς ἐτῶν ἀριθμὸν Ἄβραὰμ ἀναβεβηκὼς ὀγδοήκοντα · ὡς ὑπὲρ ἢν εἴκὼς ἀπεψύχαι λοιπὸν ἐν αὐτῷ καὶ τὸ θερμὸν τῆς φύσεως πρὸς παιδοποιίας κίνημα . Αὐτὴ δὲ ἡ τέκνων ἐρημίαν ὀδυρομένη , καὶ ἐπὶ τῇ τῆς γαστρὸς ἀκαρπίας πολὺ λίαν ἀνοσιμώσασα , εἰς αὐτὸ βεβήκει τὸ τῆς ἡλικίας ἀκρότατον . Σοφῳδομένη τοιγαροῦν τῆς φιλοπαιδίας τοὺς πόθους , καὶ τὸ ἐπ’ αὐτῆς τῆς φύσεως παραβλύνονσαν κέντρον , παρεκάλει τὸν ὁμόγυα , τοῖς τῆς παιδίσκης ὁμιλήσαντα γάμοις , ἐπειδὴ γνησίων οὐκ ἥξιωτο τέκνων , κἂν γοῦν νόθου ὁρᾶσθαι πατέρα . Ἔχει δὲ οὕτω τὰ τῆς θείας Γραφῆς · « Σάρρα δὲ ἡ γυνὴ Ἀβραὰμ οὐκ ἐτίκτεν αὐτῷ , ἦν δὲ αὐτῇ παιδίσκη Αἰγυπτία , ἢ δνομα Ἄγαρ . Εἶπε δὲ Σάρρα πρὸς Ἄβραὰμ · Ἴδου συνέλεισέ με Κύριος τοῦ μὴ τίκτειν , ἐσελθε πρὸς τὴν παιδίσκην σου , ἵνα τεκνοποιήσῃς ἐξ αὐτῆς . » Καὶ μὴ τις οἴσθω πρὸς φιλοηδονίαν στρύνεσθαι παραλήγειν , ἢ καὶ ἄλλως εἰς ἀκρασίαν παραβήγεσθαι , διὰ τῶν τῆς Σάρρας τὸν πατριάρχην ἡμῶν . Οὐχ οὕτως ἦν ἐκείνη σκοπός , πολλοῦ γε καὶ δεῖ . Ἄλλὰ τὸ οἰκείου , ὡς ἔφην , καταιτιωμένη , πρὸς τὸ δύνασθαι τίκτειν ἀνεπιτήδειον , χαλεπὸν ἡγεῖτο καὶ βαρύ , εἰ μὴ τῇ τοιαύτῃ τοῦ δικαίου κεφαλῇ κἂν γοῦν ἐξ ἑτέρας γένοιτο σπέρμα . Τοιαύτη μὲν οὖν ἡ Σάρρα περὶ τὸν ὁμόζυγν · καὶ δὴ καὶ εἰς πέραν ἦγετο τῷ πατριάρχῃ τὸ βούλευμα · καὶ παῖς αὐτῷ νόθος ἐκ τῆς Αἰγυπτίας ὁ Ἰσμαὴλ ἀπετίκτετο . Ἐφ’ ᾧ τῆς ἐλευθέρας ἐπλανῶντο μὲν οἱ πόθοι . Καίρειν γὰρ ἤετο δεῖνως , ἐπ’ ᾧδὶν γνησίᾳ , δριμυτέραν δὲ ὅμως τὴν ἐπὶ τῷ μὴ δύνασθαι τεκεῖν ἐκπίνουσα λύπην , μεθούσα λοιπὸν τῷ πόθες κατάφορος ἦν . Ὁ δὲ πάσης ἐλπίδος ἀγαθῶν χορηγὸς καὶ πάντων ἔχων τὴν ἐξουσίαν Θεός , ἐλεεῖ μὲν αὐτήν , τῷ συμβεβηκότι λίαν περιστυγνάζουσαν · τὴν δὲ ἀγονον πάλαι καὶ ἀπειρότοχον , καὶ τῷ μήκει τοῦ χρόνου τὸ δύνασθαι τίκτειν παρηρημένην , εὐθὺς τε εὐθὺς , καὶ πρὸς τέκνου γένεσιν ἐπιτηδείαν ἀπέδειξε . Λέγει δὲ πρὸς Ἄβραὰμ · « Σάρα ἡ γυνὴ σου , οὐ κληθήσεται τὸ ὄνομα αὐτῆς Σάρα , ἀλλὰ Σάρρα ἔσται τὸ ὄνομα αὐτῆς . Εὐλογήσω δὲ αὐτήν , καὶ δώσω σοι ἐξ αὐτῆς τέκνον , καὶ εὐλογήσω αὐτό . Καὶ ἔσται εἰς ἔθνη , καὶ βασιλεῖς ἐθνῶν ἐξ αὐτοῦ ἐξελεύσονται . Καὶ ἔπεσεν Ἄβραὰμ ἐπὶ πρόσωπον , καὶ ἐγέλασε , καὶ εἶπεν τῇ διαίᾳ λέγων · Εἰ τὸν ἑκατόντονον ἔσται υἱός , καὶ ἡ Σάρρα ἐννενηκοντα ἐτῶν οὖσα τέξεται ; Εἶπε δὲ ὁ Θεὸς πρὸς Ἄβραὰμ · Ναί , ἰδοὺ Σάρρα ἡ γυνὴ σου τέξεται υἱόν , καὶ καλέσεις τὸ ὄνομα αὐτοῦ
Lemmas: γ ! οὐκοῦν συσκευάζω μήv κατά νόμος ὁ ὁ γένος προπάτωρ Σάρα . ἐάν αὐτός καί παιδίσκη , φημί δέ ὁ Αἰγύπτιος , Ἄγαρ δνομα αὐτός . ἄλλος ὁ μέν ἐλεύθερος ἐκ ἐλεύθερος , τόκος καί οδιναω ἀπείρατος εἰμί · καρπός δέ οὐδείς ὁ οἰκεῖος ὁράω γαστήρ , εἶτα πρός φιλοπαιδία ὁ δριμύς ὁ φύσις πόθος ἐξαιρέω , βαρύς μέν σφόδρα ὁ δυσθυμία καταφορτίζω . ὁ δέ δή μάλιστα καί συναλγέω ἀναπέτομαι , ἐκεῖνος ὑπάρχω . ἐάν μέν γάρ εἰς ἔτος ἀριθμός Ἀβραάμ ἀναβαίνω ὀγδοήκοντα · ὡς ὑπέρ εἄν ἵημι ἀποψύχω λοιπός ἐν αὐτός καί ὁ θερμός ὁ φύσις πρός παιδοποιία κίνημα . αὐτός δέ ὁ τέκνον ἐρημία ὀδύρομαι , καί ἐπί ὁ ὁ γαστήρ ἀκαρπία πολύς λίαν ἀνασιμόω , εἰς αὐτός βαίνω ὁ ὁ ἡλικία ἄκρος . σοφωδομενω τοιγάρ ὁ φιλοπαιδία ὁ πόθος , καί ὁ ἐπί αὐτός ὁ φύσις παραβλύνονσαν κέντρον , παρακαλέω ὁ ομογυης , ὁ ὁ παιδίσκη ὁμιλέω γάμος , ἐπεί γνήσιος οὐ ἀξιόω τέκνον , κἀν γοῦν νόθος ὁράω πατήρ . ἔχις δέ οὗτος ὁ ὁ θεῖος γραφή · « Σάρα δέ ὁ γυνή Ἀβραάμ οὐ τίκτω αὐτός , εἰμί δέ αὐτός παιδίσκη Αἰγύπτιος , ἢ δνομα Ἄγαρ . εἶπον δέ Σάρα πρός Ἀβραάμ · ὁράω συναιρέω ἐγώ Κύριος ὁ μή τίκτω , εἰσέρχομαι πρός ὁ παιδίσκη σύ , ἵνα τεκνοποιέω ἐκ αὐτός . » καί μή τις οἴομαι πρός φιλοηδονια στόρνυμι παραλήγω , ἢ καί ἄλλως εἰς ἀκράτεια παραβαίνω , διά ὁ ὁ Σάρα ὁ πατριάρχης ἐγώ . οὐχ οὕτως εἰμί ἐκεῖνος σκοπός , πολύς γε καί δεῖ . ἀλλά ὁ οἰκεῖος , ὡς φημί , καταιτιωμένη , πρός ὁ δύναμαι τίκτω ἀνεπιτήδειος , χαλεπός ἡγέομαι καί βαρύς , εἰμί μή ὁ τοιοῦτος ὁ Δίκαιος κεφαλή κἀν γοῦν ἐκ ἕτερος γίγνομαι σπέρμα . τοιοῦτος μέν οὖν ὁ Σάρα περί ὁ ὁμόζυγος · καί δή καί εἰς πέραν ἄγω ὁ πατριάρχης ὁ βούλευμα · καί παῖς αὐτός νόθος ἐκ ὁ Αἰγύπτιος ὁ Ἰσμαήλ ἀποτίκτω . ἐπί ὅς ὁ ἐλεύθερος πλανάω μέν ὁ πόθος . καιρεω γάρ αετός δεινῶς , ἐπί ὠδίς γνήσιος , δριμύς δέ ὅμως ὁ ἐπί ὁ μή δύναμαι τίκτω ἐκπίνω λύπη , μεθέω λοιπός ὁ ποθές κατάφορος εἰμί . ὁ δέ πᾶς ἐλπίς ἀγαθός χορηγός καί πᾶς ἔχω ὁ ἐξουσία Θεός , ἐλεέω μέν αὐτός , ὁ συμβεβηκός λίαν περιστυγνάζω · ὁ δέ ἄγονος πάλαι καί ἀπολέγω , καί ὁ μῆκος ὁ χρόνος ὁ δύναμαι τίκτω παραλέγω , εὐθύς τε εὐθύς , καί πρός τέκνον γένεσις ἐπιτήδειος ἀποδείκνυμι . λέγος δέ πρός Ἀβραάμ · « Σάρα ὁ γυνή σύ , οὖον καλέω ὁ ὄνομα αὐτός Σάρα , ἀλλά Σάρα εἰμί ὁ ὄνομα αὐτός . εὐλογέω δέ αὐτός , καί δίδωμι σύ ἐκ αὐτός τέκνον , καί εὐλογέω αὐτός . καί εἰμί εἰς ἔθνος , καί βασιλεύς ἔθνος ἐκ αὐτός ἐξέρχομαι . καί πίπτω Ἀβραάμ ἐπί πρόσωπον , καί γελάω , καί εἶπον ὁ διαίᾳ λέγω · εἰμί ὁ ἑκατόντονον εἰμί υἱός , καί ὁ Σάρα εννενηκοειντα ἔτος εἰμί τίκτω ; εἶπον δέ ὁ θεός πρός Ἀβραάμ · Ναίς , ἰδού Σάρα ὁ γυνή σύ τίκτω υἱός , καί καλέω ὁ ὄνομα αὐτός