cyrillus-theology.epistulae-paschales-sive-homiliae-paschales-epist-1-30 pg077_0510.1
A θούσι τὸ ἱσοστατοῦν ἔσται γέρας ; ἢ καὶ πολὺν ἔσται χαρισμάτων μέτοχος ; Ἵνα τοίνυν τῶν τοιούτων αὐτοὺς ἀποστήσῃ καὶ λογισμῶν , καὶ ῥημάτων , καὶ οἷον μεταχαλάκωσῃ πρὸς εὐανθίαν τῆς δοθησομένης αὐτοῖς εὐχλείας ἐπιθυμίαν ἐντεχνῶν · « Λέγω ὑμῖν , φησίν , εἰσὶν τινες τῶν ὧδε ἐστηκότων , οἵτινες οὐ μὴ γεύσονται θανάτου , ἕως ἂν ἴδωσι τὴν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ . » Ἄρα γε εἰς τοσοῦτον αὐτοῖς ἐκταθήσεται , φησίν , τὸ τῆς ζωῆς μέτρον , ὥστε καὶ εἰς ἐκείνους φθάσει τοὺς χρόνους , μεθ’ οὓς ἐπὶ συντελείας τῶν αἰώνων ἐξ οὐρανῶν καταελθὼν ἀποκαταστήσει τοῖς ἁγίοις τὴν ἡτοιμασμένην αὐτοῖς βασιλείαν ; Ἄλλ’ ἢν μὲν καὶ τοῦτο ἐφύκτον αὐτῷ . Πάντα γὰρ δύναται , καὶ οὐδὲν ἀμήχανον , ἢ ἀνήκοντον τοῖς αὐτοῦ πανσθενέστατοις νεύμασι . Βασιλείαν δὲ φησιν αὐτὴν τὴν θέαν τῆς δόξης , ἐν ᾗ καὶ αὐτὸς ὀφθήσεται κατ’ ἐκεῖνον καιρόν , καθ’ ὃν ἂν ἐπιλάμψῃ πρὸς ἐπὶ γῆς . Ἦξει γὰρ ἐν δόξῃ τοῦ Θεοῦ καὶ Πατρός , καὶ οὐχ ὡν ἐν μᾶλλον σμικροπρεπεῖα τῇ καθ’ ἡμᾶς . Πῶς οὖν ἂρα θεατροὺς ἐποίησε τοῦ θαύματος τοὺς λαβόντας τὴν ὑπόσχεσιν ; Ἄνεισιν εἰς τὸν ὄρος , τρεῖς ἀπ’ αὐτῶν τοὺς ἐπιλέκτους ἔχων · εἶτα μεταπλάττεται · πρὸς ἐξαιρετὸν τινα καὶ θεοπρεπῆ λαμπρότητα , ὥστε καὶ τὸν ἱματισμὸν αὐτοῦ τῇ τοῦ φωτὸς προσβολῇ διαλάμψαι δοκεῖν . Εἶτα Μωσῆς καὶ Ἠλίας περιεστηκότες τὸν Ἰησοῦν προσελάλουν ἀλλήλοις τὴν ἔξοδον αὐτοῦ , ἣν ἔμελλε πληροῦν ἐν Ἱερουσαλήμ , τοῦτ’ ἐστι , τῆς μετὰ σαρκὸς οἰκονομίας τὸ μυστήριον , καὶ τὸ σωτήριον πάθος , τὸ ἐπὶ τῷ τιμῷ , φησίν , σταυρῷ . Καὶ γὰρ ἐστὶν ἀλήθες , ὅτι ὁ διὰ Μωϋσέως νόμος , καὶ τὸν προφητῶν λόγος τὸ Χριστοῦ μυστήριον προανεδείξαν · ὁ μὲν ἐν τύποις καὶ σκιαῖς μονοῦχῃ , καθάπερ ἐν πίνακι , καταγραφὼν αὐτό , οἱ δὲ πολυτρόπως προηγόρευκάτες , ὡς καὶ ὀφθήσεται κατὰ καιροὺς ἐν εἴδει καθ’ ἡμᾶς , καὶ ὅτι τῆς ἀπάντων ἕνεκα σωτηρίας , καὶ ζωῆς , οὐ παραιτήσεται τὸ παθεῖν τὸν ἐπὶ ξύλου θάνατον . Οὐκοῦν ἢ Μωϋσέως καὶ Ἠλία παράστασις , καὶ τὸ προσλαλεῖν ἀλλήλοις αὐτούς , οἰκονομία τις ἦν εὖ μάλ’ καταδεικνῦσα δορυφορούμενον ὑπὸ νόμου καὶ προφητῶν , τὸν Κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστόν , ὡς καὶ νόμου καὶ προφητῶν δεσπότην προκαταδειγμέναν παρ’ αὐτῶν , δι’ ὃν ἀλλήλοις συνῆδὸ προεξηρῶσαν . Οὐ γὰρ ἀσύμβατα τοῖς διὰ τοῦ νόμου τὰ τῶν προφητῶν . Καὶ τοῦτο , οἴμαι , ἐστὶ , τὸ ἀλλήλοις προσλαλεῖν Μωϋσέα τὸν ἱερώτατον , καὶ τὸν τῶν προφητῶν πανάριστον · Ἠλίας δὲ οὗτος ἦν . Ἔστι δὲ καὶ ἄλλο τι ἐννοῆσαι . Ἐπεὶδὴ οἱ ὄχλοι ἔλεγον , οἱ μὲν Ἠλίαν , οἱ δὲ Ἰερεμίαν , οἱ δὲ ἕνα τῶν προφητῶν , τοὺς χορυφαίους ἄγει , ἵνα ἴδωσι τὸ μέσον ἴδωσι τοῦ δούλου , καὶ τοῦ δεσπότου . Μετὰ ταύτην δὲ καὶ ἑτέραν ἔννοιαν ἐστὶν εἰπεῖν . Ἐπεὶδὴ γὰρ συνεχῶς ἐνεχάλουν αὐτῷ τὸ παραβαίνειν τὸν νόμον , καὶ βλάσφημον αὐτὸν εἶναι ἐνόμιζον , ὡς σφετεριζόμενον ὃ ἐξ οὐ προσήκουσαν αὐτῷ τὴν τοῦ Πατρός , καὶ ἔλεγον · « Οὗτος οὐκ ἐστὶν ἐκ τοῦ Θεοῦ , ὅτι τὸ Σάββατον οὐ τηρεῖ · » καὶ πάλιν · « Περὶ καλοῦ ἔργου οὐ λιθοβολοῦμεν σε , ἀλλὰ περὶ βλασφημίας , καὶ ὅτι , ἄνθρωπος
Lemmas: A θέω ὁ ἰσοστατέω εἰμί γέρας ; ἢ καί πολύς εἰμί χάρισμα μέτοχος ; ἵνα τοίνυν ὁ τοιοῦτος αὐτός ἀφίστημι καί λογισμός , καί ῥῆμα , καί οἷος μεταχαλάκωσῃ πρός εὐάνθία ὁ δίδωμι αὐτός εὔκλεια ἐπιθυμία έντεχνος · « λέγω σύ , φημί , εἰμί τις ὁ ὧδε ἵστημι , ὅστις οὖον μή γεύω θάνατος , ἠώς εἄν ὁράω ὁ βασίλειος ὁ Θεός . » ἄρας γε εἰς τοσοῦτος αὐτός ἐκτείνω , φημί , ὁ ὁ ζωή μέτρον , ὥστε καί εἰς ἐκεῖνος φθάνω ὁ χρόνος , μετά ὅς ἐπί συντέλεια ὁ αἰών ἐκ οὐρανός καταθλάω ἀποκαθίστημι ὁ ἅγιος ὁ ἑτοιμάζω αὐτός βασίλειος ; ἄλλος εἄν μέν καί οὗτος φύω αὐτός . Πάν γάρ δύναμαι , καί οὐδείς ἀμήχανος , ἢ ἀνήκω ὁ αὐτός πανσθενής νεῦμα . βασιλεία δέ φημί αὐτός ὁ θέα ὁ δόξα , ἐν ὅς καί αὐτός ὁράω κατά ἐκεῖνος καιρός , κατά ὅς εἄν ἐπιλάμπω πρός ἐπί γῆ . ἥκω γάρ ἐν δόξα ὁ Θεός καί πατήρ , καί οὐ ὡς ἐν μᾶλλον σμικροπρεπεῖα ὁ κατά ἐγώ . Πῶς οὖν ἄρα θεατροὺς ποιέω ὁ θαῦμα ὁ λαμβάνω ὁ ὑπόσχεσις ; ἀνέρχομαι εἰς ὁ ὄρος , τρεῖς ἀπό αὐτός ὁ ἐπίλεκτος ἔχω · εἶτα μεταπλάσσω · πρός ἐξαιρετός τις καί θεοπρεπής λαμπρότης , ὥστε καί ὁ ἱματισμός αὐτός ὁ ὁ φάος προσβολή διαλάμπω δοκέω . εἶτα Μωσῆς καί Ἠλίας περιίστημι ὁ Ἰησοῦς προσλαλέω ἀλλήλων ὁ ἔξοδος αὐτός , ὅς μέλλω πληρόω ἐν Ἱερουσαλήμ , οὗτος εἰμί , ὁ μετά σάρξ οἰκονομία ὁ μυστήριον , καί ὁ σωτήριος πάθος , ὁ ἐπί ὁ τιμάω , φημί , σταυρός . καί γάρ εἰμί ἀληθής , ὅτι ὁ διά Μωϋσῆς νόμος , καί ὁ προφήτης λόγος ὁ Χριστός μυστήριον προαναδείκνυμι · ὁ μέν ἐν τύπος καί σκιά μονοῦχος , καθάπερ ἐν πίναξ , καταγραφή αὐτός , ὁ δέ πολύτροπος προαγορεύω , ὡς καί ὁράω κατά καιρός ἐν εἶδος κατά ἐγώ , καί ὅτι ὁ ἀπαντάω ἕνεκα σωτηρία , καί ζωή , οὖον παραιτέομαι ὁ πάσχω ὁ ἐπί ξύλον θάνατος . οὐκοῦν ἢ Μωϋσῆς καί Ἠλία παράστασις , καί ὁ προσλαλέω ἀλλήλων αὐτός , οἰκονομία τις εἰμί εὕω μάλα καταδείκνυμι δορυφορέω ὑπό νόμος καί προφήτης , ὁ κύριος ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός , ὡς καί νόμος καί προφήτης δεσπότης προκαταδείκνυμι παρά αὐτός , διά ὅς ἀλλήλων συνδέω προεξαιρέω . οὖον γάρ ἀσύμβατος ὁ διά ὁ νόμος ὁ ὁ προφήτης . καί οὗτος , οἴμη , εἰμί , ὁ ἀλλήλων προσλαλέω Μωϋσῆς ὁ ἱερός , καί ὁ ὁ προφήτης πανάριστος · Ἠλίας δέ οὗτος εἰμί . εἰμί δέ καί ἄλλος τίς ἐννοέω . ἐπειδή ὁ ὄχλος λέγω , ὁ μέν Ἠλίας , ὁ δέ Ἰερεμίας , ὁ δέ εἷς ὁ προφήτης , ὁ χορυφαιος ἄγω , ἵνα ὁράω ὁ μέσος ὁράω ὁ δοῦλος , καί ὁ δεσπότης . μετά οὗτος δέ καί ἕτερος ἔννοια εἰμί εἶπον . ἐπειδή γάρ συνεχῶς ἐγχαλάω αὐτός ὁ παραβαίνω ὁ νόμος , καί βλάσφημος αὐτός εἰμί νομίζω , ὡς σφετερίζω ὅς ἐκ οὖον προσήκω αὐτός ὁ ὁ πατήρ , καί λέγω · « οὗτος οὐ εἰμί ἐκ ὁ Θεός , ὅτι ὁ σάββατον οὖον τηρέω · » καί πάλιν · « περι καλός ἔργον οὖον λιθοβολέω σύ , ἀλλά περί βλασφημία , καί ὅτι , ἄνθρωπος