cyrillus-theology.epistulae-paschales-sive-homiliae-paschales-epist-1-30 pg077_0347.1
μὲν εἰς ὑψος τὸ κέρας , « λalouσι δὲ κατὰ τοῦ Θεοῦ ἀδικίαν , » ὡς καὶ αὐτὸς ἡμῖν ὁ Θεὸς ἀναμέλει · Δαβὶδ . Συνειρόντες γὰρ ἀσυνέτως τὰ ἐξ ἀνθρωπίνων ἐννοιῶν εὐρήματα , καὶ ἰχνος ὡσπερ τισὶ διαλογισμοῖς « ἰστὸν ἀράχνης ὑφαίνοντες , » κατὰ τὸ γεγραμμένον , τὰς τῶν ἀπλουστέρας ψυχὰς ἀνοσῶς καταλήζονται , μετατιθέντες εἰς πλάνην , καὶ τοῖς τῆς ἀπωλείας ἐνέντες βόθροις . Ἀκούεσθων τοιγαροῦν τῆς Θεοπνεύστου βωτῆς Γραφῆς · « Οὐχ ἔστιν ἡ σοφία αὕτη ἀνωθεν κατερχομένη , ἀλλ’ ἐπίγειος , ψυχική , δαιμονιώδης . Τί γὰρ δή καὶ φασιν οἱ τάλανες , τῆς πρὸς Πατέρα Θεὸν ὁμοουσιότητος , τοῦ ὅσον ἐφ’ ἑαυτοῖς , ἐξέλοντες τὸν Υἱόν ; Καὶ πῶς ἂν δυνατὸ τῷ ἀγεννητῷ Πατρὶ ταυτὸν εἶναι κατὰ φύσιν τὸ γεννητόν ; Πλείστη γὰρ ἐστι « μεταξὺ τῶν λέξεων ἡ διαφορά . Φαίν γὰρ ἐγὼγε πρὸς τοῦτο εὐθὺς , ὅτι διάφορον μὲν ὁμολογοῦμεν τὸ ἐκ τῶν λέξεων ἡμῖν ὑποδηλούμενον , οὐ μὲν καὶ ἀποστεμεῖν τῆς πρὸς τὸν Πατέρα Θεὸν ὁμοουσιότητος τὸν Υἱόν . Οὐδεὶς γὰρ ἡμᾶς ἀναπειθεῖ λόγος , καθάπερ ἐξ ἀνάγκης ὁμολογεῖν ἑτεροφυὲς εἶναι πάντως τοῦ γεννῶντος τὸ γεννώμενον · ἀλλ’ ἐστ’ ἂν ὅλως γεγεννηκέναι πιστευθῇ , κατὰ γε τὸν ἀληθῆ τῆς γεννήσεως τρόπον , ὁμοφυὲς ἔσται καὶ ὁμοούσιον τῷ γεγεννηκότι . Εἰ μὲν οὖν κατὰ τὸ ἀληθὲς γεγέννητο ὁ Πατήρ , οὐτω τε ἔχειν καὶ αὐτὸ τὴν τοῦ πράγματος ὁμολογοῦν φύσιν , κατὰ τίνα δὴ τρόπον ὀυνεὸς τε ἔσται καὶ ἑτερογενὴς ὁ ἐξ αὐτοῦ κατὰ φύσιν ἀναλάμψας Υἱός ; Ἐλεγχθήσεται γὰρ , εἰπερ οὕτως ἔχει , καθάπερ ἐκεῖνοι ληρούντες , φασιν , ἡ θεία παθοῦσα φύσις , ὁ μηδ’ αὐτὴ παθεῖν ἡ φύσις ἡ ἡμέσετο . Ἄνθρωπὸν γὰρ ἄνθρωπος γέννημα καὶ μὴν καὶ ἕκαστον τῶν ὅσα τὸν τοῦ δύνασθαι γεννᾶν παρεδέξατο νόμον , ὁμοειδῆ τε καὶ ὁμοούσιον ἄ , πάντως ἔξει τὰ ἐξ ἑαυτῶν · καὶ οὐτ’ ἂν ἄνθρωπος ἵππον , οὐτ’ ἂν ἵππος ἀπότειχο κύνα . Ἐπειδὴ δὲ πολὺ τῶν καθ’ ἡμᾶς ὁ Θεὸς καὶ Πατὴρ ἐν ἀμεῖνσιν , ὑπερκεῖσθαι δήπου καὶ κατὰ τοῦτο , καὶ ὁμοούσιον ἑαυτῷ τὸν ἴδιον ἔχων Υἱὸν νοηθήσεται · πάθοι γὰρ ἂν οὐδαμῶς , δ καὶ αὐτὴ ὁ τῶν γεννητῶν ἡ φύσις παθεῖν αἰσχύνεται . Εἰ μὲν οὖν ἀριστα ἔχειν ἐδοκίμασεν ἐν ἀρχαῖς τὰ πάντα δημιουργῶν , τὸ δεῖν ἕκαστον τῶν πεποιημένων ὁμοούσιον ἑαυτῷ τὸ ἐξ αὐτοῦ τιχτόμενον ἔχειν , τί τῶν καλλίστων ἑαυτὸν ἀποστερεῖ , μὴ οὕτως ἔχων αὐτός ; Εἰ δὲ τοῦτο ἀτόπον νοεῖν , ἡ φράσαι ( πάντα γὰρ αὐτῷ μετεῖναι · πρέπει τὰ ἐξαιρεῖσθαι ) , προσἔστι δήπου καὶ τοῦτο . Εἰ δὲ οἴονται κατὰ ἀλήθειαν οὐ γεγεννηκέναι τὸν Θεόν , τί τῶν λέξεων διάφορον ὡς ἀναγκαῖον προτείνουσι , καὶ παραλύειν ἐπιχειροῦσι τὴν τοῦ γεννήματος δόξαν , ἑτεροφυὲς εἶναι λέγοντες αὐτὸ παρὰ τὸν ἀγεννητῶς ὄντα Πατέρα . Εἰ γὰρ μὴ γεγέννηκεν ὅλως ὁ Θεὸς καὶ Πατήρ , οὐδὲ γεννητὸς ἐπὶ κατ’ αὐτοὺς ἐστὶν ὁ Υἱός . Οὕκουν λελυθὼς τὸ ζητῆμα , καὶ πανεύθυσαν ἡμῖν ἐπιτεχίζοντες ὡς ἀμαχον πρόβλημα , τῶν λέξεων τὴν διαφορὰν · καὶ εἰ μὴ γεγέννηκεν ὁ Πατήρ , διδασκόντων αὐτοῖς τίς ἄρα ἐστὶν
Lemmas: μέν εἰς ὕψος ὁ κέρας , « λalouσι δέ κατά ὁ Θεός ἀδικία , » ὡς καί αὐτός ἐγώ ὁ θεός ανέμελος · Δαυίδ . συνείρω γάρ ἀσύνετος ὁ ἐκ ἀνθρώπινος ἔννοια εὕρημα , καί ἴχνος ὡς τις διαλογισμός « ἱστός ἀράχνης ὑφαίνω , » κατά ὁ γράφω , ὁ ὁ απλουστερος ψυχή ἀνοσῶς καταληζοντ , μετατίθημι εἰς πλάνη , καί ὁ ὁ ἀπώλεια ἐνίημι βόθρος . ἀκούω τοιγάρ ὁ θεόπνευστος Βώτης γραφή · « οὐχ εἰμί ὁ σοφία οὗτος ἄνωθεν κατέρχομαι , ἀλλά ἐπίγειος , ψυχικός , δαιμονιώδης . τις γάρ δή καί φημί ὁ τάλας , ὁ πρός πατήρ θεός ὁμοουσιότης , ὁ ὅσος ἐπί ἑαυτοῦ , ἐξαιρέω ὁ υἱός ; καί πῶς εἄν δυνατός ὁ ἀγεννητῷ πατήρ τατός εἰμί κατά φύσις ὁ γεννητός ; Πλείστη γάρ εἰμί « μεταξύ ὁ λέξις ὁ διαφορά . Φάιν γάρ ἐγώ πρός οὗτος εὐθύς , ὅτι διάφορος μέν ὁμολογέω ὁ ἐκ ὁ λέξις ἐγώ ὑποδηλόω , οὖον μέν καί ἀφίστημι ὁ πρός ὁ πατήρ θεός ὁμοουσιότης ὁ υἱός . οὐδείς γάρ ἐγώ ἀναπείθω λόγος , καθάπερ ἐκ ἀνάγκη ὁμολογέω ἑτεροφυής εἰμί πάντως ὁ γεννάω ὁ γεννάω · ἀλλά ἐστώ εἄν ὅλως γεννάω πιστεύω , κατά γε ὁ ἀληθής ὁ γέννησις τρόπος , ὁμοφυής εἰμί καί ὁμοούσιος ὁ γεννάω . εἰμί μέν οὖν κατά ὁ ἀληθής γεννάω ὁ Πατήρ , οὗτος τε ἔχω καί αὐτός ὁ ὁ πρᾶγμα ὁμολογέω φύσις , κατά τίς δή τρόπος ὀυνεὸς τε εἰμί καί ἑτερογενής ὁ ἐκ αὐτός κατά φύσις ἀναλάμπω υἱός ; ἐλέγχω γάρ , εἰ οὕτως ἔχω , καθάπερ ἐκεῖνος ληρέω , φημί , ὁ θεῖος πάσχω φύσις , ὁ μηδέ αὐτός πάσχω ὁ φύσις ὁ ἡμέσετο . Ἄνθρωπος γάρ ἄνθρωπος γέννημα καί μήv καί ἕκαστος ὁ ὅσος ὁ ὁ δύναμαι γεννάω παραδέχομαι νόμος , ὁμοειδής τε καί ὁμοούσιος ὅς , πάντως ἔξειμι ὁ ἐκ ἑαυτοῦ · καί οὐ εἄν ἄνθρωπος ἵππος , οὐ εἄν ἵππος ἀποτειχίζω κύω . ἐπεί δέ πολύς ὁ κατά ἐγώ ὁ θεός καί πατήρ ἐν ἀμεῖνσιν , ὑπέρκειμαι δήπου καί κατά οὗτος , καί ὁμοούσιος ἑαυτοῦ ὁ ἴδιος ἔχω υἱός νοέω · πάσχω γάρ εἄν οὐδαμῶς , δ καί αὐτός ὁ ὁ γεννητής ὁ φύσις πάσχω αἰσχύνω . εἰμί μέν οὖν ἀγαθός ἔχω δοκιμάζω ἐν ἀρχή ὁ πᾶς δημιουργός , ὁ δήω ἕκαστος ὁ ποιέω ὁμοούσιος ἑαυτοῦ ὁ ἐκ αὐτός τίκτω ἔχω , τίς ὁ καλός ἑαυτοῦ ἀποστερέω , μή οὕτως ἔχω αὐτός ; εἰμί δέ οὗτος ἄτοπος νοέω , ὁ φράζω ( πᾶς γάρ αὐτός μέτειμι · πρέπω ὁ ἐξαιρέω ) , πρόσειμι δήπου καί οὗτος . εἰμί δέ οἴομαι κατά ἀλήθεια οὖον γεννάω ὁ Θεός , τίς ὁ λέξις διάφορος ὡς ἀναγκαῖος προτείνω , καί παραλύω ἐπιχειρέω ὁ ὁ γέννημα δόξα , ἑτεροφυής εἰμί λέγω αὐτός παρά ὁ ἀγεννητῶς εἰμί πατήρ . εἰμί γάρ μή γεννάω ὅλως ὁ θεός καί Πατήρ , οὐδέ γεννητός ἐπί κατά αὐτός εἰμί ὁ υἱός . κέω εἶμι ὁ ζήτημα , καί πανεύω ἐγώ ἐπιτειχίζω ὡς ἄμαχος πρόβλημα , ὁ λέξις ὁ διαφορά · καί εἰμί μή γεννάω ὁ Πατήρ , διδάσκω αὐτός τίς ἄρα εἰμί