cyrillus-theology.epistulae-paschales-sive-homiliae-paschales-epist-1-30 pg077_0412.1
A καὶ ἡ ἀπαρχὴ τῶν κεκοιμημένων ὀνομάσται , καὶ πρωτότοκος ἐκ νεκρῶν . Καὶ τοῦτο αὐτὸ καταδεικνὺς τοῖς ἀρχαιότεροις , ὁ θεοπίστως Σαμουὴλ , ὅτε τὰς ὑπὲρ γε τοῦ Ἰσραὴλ ἐποιεῖτο λιτάς , οὐ μόνον αὐτοῖς ὡς ἐν σκιᾷ καὶ αἰνίγματι τὸν τῆς ἐνανθρωπήσεως τύπον ἐπλήρωσεν διὰ τοῦ ὕδατος ἐπιχέαι τῇ γῇ , ἀλλὰ γὰρ εὐθὺς προσετίθει τὸ λοιπόν , τοῦτέστι , τὴν ὑπὲρ παντὸς τοῦ κόσμου σφαγὴν . « Ἔλαβε γὰρ , φησίν , Σαμουὴλ ἄρνα γαλακτοῦν ἕνα , καὶ ἀνένεγκεν αὐτὸν εἰς ὁλοκαύτωσιν σὺν παντὶ τῷ λαῷ Κυρίῳ . Καὶ ἐθόησεν Σαμουὴλ πρὸς Κύριον περὶ Ἰσραὴλ , καὶ ἐπήκουσεν αὐτοῦ Κύριος . » Ἀκούεις ὅπως κατέθυσεν τὸν ἄρνυν , εἰς εἰκόνα καὶ τύπον τοῦ ἀληθινοῦ Θεοῦ ; καὶ ὁ μακάριος Ἰωάννης μονογενὴς καὶ χειρὰ προτείνων κατεδείκνυεν λέγων : « Ἴδε ὁ ἄμνὸς τοῦ Θεοῦ ὁ αἴρων τὴν ἁμαρτίαν τοῦ κόσμου . Χριστὸς γὰρ ἐστὶ τὸ ἀμωμον ἱερεῖον , οὗ τῇ τιμῇ αἵματος σῳζόμεθα τε καὶ ἁγιαζόμεθα . Οὕτως ἡμῖν τὸ ἐπ’ αὐτῷ μυστήριον καὶ διὰ τοῦ πανσόφου Μωϋσέως προσανατυπῶσαι προστάχεν ὁ Θεὸς καὶ Πατὴρ . Ἐδούλευον μὲν γὰρ Αἰγυπτίοις ὁ Ἰσραὴλ . Οἱ δὲ ἦσαν ἀσώματοι , καὶ πολὺ νοσοῦντες τὴν ἀπηνεῖαν · εἶτα κατωδύνουν αὐτῶν τὴν ζωήν , καθὼς γέγραπται , πηλῷ καὶ πλινθείᾳ , καὶ τοῖς ἐν πόνων αἰχμαῖς καταφορτίζοντες . Ἐπεὶδὴ δὲ πεπραγόντας αὐτοὺς ἀθλίως πεσώσθαι Θεὸς εἶτα τῆς τῶν κρατούντων πλεονεξίας ἀπαλλάττειν ἤθελε , προστέταχεν τῷ πανσόφῳ Μωϋσῇ προσλαλεῖν αὐτοῖς , ὅτι τε κατηλήγνυται , καὶ ὅσον οὐδὲ πω βαδιούσιν πρὸς τὴν τοῖς πατράσιν ἐπηγγελμένην γῆν , τῆς τῆς ἀσφόρητον δουλείας ἄχθος ἀποσεισάμενοι . Ἐπεὶδὴ δὲ ἦν εἰκὸς , τῆς εἰς τὰ ἀμείνω λοιπὸν ἐλπίδος ὠλισθηρότας , τὸν τοῦ Μωϋσέως αὐτοὺς μὴ προσήκουσιν λόγον · θαυματουργεῖν ὁ τῶν ὅλων ἄρχλευς Θεὸς . Ἔχουν γὰρ αὐτὸ ἐστὶ τὸ θαῦμα πρὸς πίστιν , καὶ οὐκ ἀνικάνως ἔχον ἀνεγεγκεῖν εἰς ἐλπίδα τὴν ἐπ’ ἀγαθοῖς καὶ νοῦν τὸν σφόδρα κατεφρίμμενον εἰς ἀκηδίας . Διὸ δὲ προσεπιτάχας ὁ ἐπιδείξαι σημεῖα , προσετίθει , λέγων · « Ἐὰν δὲ μὴ πιστεύσωσί σοι , μηδὲ εἰσακούσωσι τῆς φωνῆς τοῦ σημείου τοῦ πρώτου , πιστεύσουσί σοι τῆς φωνῆς τοῦ σημείου τοῦ δευτέρου · καὶ ἔσται ἐὰν μὴ πιστεύσωσί σοι τοῖς δυσὶν σημείοις τούτοις , μηδὲ εἰσακούσωσι τῆς φωνῆς σου , λήψῃ ἀπὸ τοῦ ὕδατος τοῦ ποταμοῦ , καὶ ἐκχεῖς ἐπὶ τὸ ξηρόν , καὶ ἔσται τὸ ὕδωρ , ποταμοῦ , καὶ ἐκχεῖς ἐπὶ τὸ ξηρόν , σῆμα ἐπὶ τοῦ ἔρημου . »
Lemmas: A καί ὁ ἀπαρχή ὁ κοιμάω ὀνομάζω , καί πρωτότοκος ἐκ νεκρός . καί οὗτος αὐτός καταδείκνυμι ὁ ἀρχαῖος , ὁ θεόπιστος Σαμουήλ , ὅτε ὁ ὑπέρ γε ὁ Ἰσραήλ ποιέω λιτός , οὖον μόνος αὐτός ὡς ἐν σκιά καί αἴνιγμα ὁ ὁ ἐνανθρώπησις τύπος πληρόω διά ὁ ὕδωρ ἐπιχέω ὁ γῆ , ἀλλά γάρ εὐθύς προστίθημι ὁ λοιπός , τουτέστι , ὁ ὑπέρ πᾶς ὁ κόσμος σφαγή . « λαμβάνω γάρ , φημί , Σαμουήλ ἀμνός γαλακτοῦν εἷς , καί ἀναφέρω αὐτός εἰς ὁλοκαύτωσις σύν πᾶς ὁ λαός κύριος . καί θωάζω Σαμουήλ πρός κύριος περί Ἰσραήλ , καί ἐπακούω αὐτός Κύριος . » ἀκούω ὅπως καταθύω ὁ ἄρνυμαι , εἰς εἰκών καί τύπος ὁ ἀληθινός Θεός ; καί ὁ μακάριος Ἰωάννης μονογενής καί χείρ προτείνω καταδείκνυμι λέγω : « εἶδον ὁ ἀμνός ὁ Θεός ὁ ἀείρω ὁ ἁμαρτία ὁ κόσμος . Χριστός γάρ εἰμί ὁ ἄμωμον ἱερεῖον , ὅς ὁ τιμή αἷμα σῴζω τε καί ἁγίζω . οὕτως ἐγώ ὁ ἐπί αὐτός μυστήριον καί διά ὁ πάνσοφος Μωϋσῆς προσανατυπόω προστάσσω ὁ θεός καί πατήρ . δουλεύω μέν γάρ Αἰγύπτιος ὁ Ἰσραήλ . ὁ δέ εἰμί ἀσώματος , καί πολύς νοσέω ὁ ἀπήνεια · εἶτα κατώδυνος αὐτός ὁ ζωή , καθώς γράφω , πηλός καί πλινθεία , καί ὁ ἐν πόνος αἰχμή καταφορτίζω . ἐπειδή δέ πράσσω αὐτός ἄθλιος πίπτω θεός εἶτα ὁ ὁ κρατέω πλεονεξία ἀπαλλάσσω ἐθέλω , προστάσσω ὁ πάνσοφος Μωϋσῆς προσλαλέω αὐτός , ὅτι τε καταλήγω , καί ὅσος οὐδέ πω βαδίζω πρός ὁ ὁ πατήρ ἐπαγγέλλω γῆ , ὁ ὁ ασφορητος δουλεία ἄχθος ἀποσείω . ἐπειδή δέ εἰμί εἰκός , ὁ εἰς ὁ ἀγαθός λοιπός ἐλπίς ὀλισθηρός , ὁ ὁ Μωϋσῆς αὐτός μή προσήκω λόγος · θαυματουργέω ὁ ὁ ὅλος ἄρχλευς θεός . χόω γάρ αὐτός εἰμί ὁ θαῦμα πρός πίστις , καί οὐ ἀνίκανος ἔχω ἀναγίγνομαι εἰς ἐλπίς ὁ ἐπί ἀγαθός καί νόος ὁ σφόδρα κατεφρίμμενον εἰς ἀκηδία . Διὸ δέ προσεπιτάσσω ὁ ἐπιδείκνυμι σημεῖον , προστίθημι , λέγω · « ἐάν δέ μή πιστεύω σύ , μηδέ εἰσακούω ὁ φωνή ὁ σημεῖον ὁ πρῶτος , πιστεύω σύ ὁ φωνή ὁ σημεῖον ὁ δύο · καί εἰμί ἐάν μή πιστεύω σύ ὁ δύο σημεῖον οὗτος , μηδέ εἰσακούω ὁ φωνή σύ , λαμβάνω ἀπό ὁ ὕδωρ ὁ ποταμός , καί ἐκχέω ἐπί ὁ ξηρός , καί εἰμί ὁ ὕδωρ , ποταμός , καί ἐκχέω ἐπί ὁ ξηρός , σῆμα ἐπί ὁ έρημος . »