cyrillus-theology.epistulae-paschales-sive-homiliae-paschales-epist-1-30 pg077_0369.1
κατευθύνοντες ὀφθαλμὸν , καὶ εἰς αὐτὰ που λοιπὸν τὰ ὑπεραντὴ τῆς θεοπίας ἰέντες ψυχῶματα . Ἐξεταί γὰρ οὕτως , Θεοῦ κατανεύοντος ἐν φιλοτιμίᾳ , καὶ τὸ ἰσχύσαι τῶν ἀνθεστηκότων κρατεῖν , καὶ βουλευμάτων τῶν ἀμείνων ὁρᾶσθαι παθῶν . Ὅτι δὲ τοῖς ὅδε λαμπρῶς ὁρτάζουσιν πρέπουν ἂν εἴη , καὶ μᾶλα εἰκῶς , ὁ πρὸς ἑφείας ἡμῶς τῆς δεξιᾶςτου καὶ τὸν Χριστὸν πολιτείαν παραβαρυσάμενος λόγος , ἀποκρίνεται μὲν , οἷμαι που , καὶ ὁ ὕστερος ἡμῶν Μελωδὸς ἐπιμαρτυρῶν καὶ λέγων · « Σάλπιζετε ἐν νεομηνίᾳ σάλπιγγι , ἐν ὑστήμῳ ἡμέρα ἑορτῆς ὑμῶν . » Παροῖσον δὲ πρὸς ἐναργεστάτην ἀπόδειξιν καὶ ἀρχαῖον ἐπὶ τούτῳ χρησιμώδημα . Πρὸς γὰρ τοὺς τῶν ἱερώτατον Μωϋσέα , « Ἐὰν δὲ ἐξέλθῃτε , φησίν , εἰς πόλεμον ἐν τῇ γῇ ὑμῶν πρὸς τοὺς ὑπαναντίους τοὺς ἀνθεστηκότας ὑμῖν , καὶ σημαλινγεῖτε ἐν ταῖς σάλπιγγι , καὶ ἀναμνησθήσεσθε ἐναντὶ Κυρίου , καὶ διασωθήσεσθε ἀπὸ τῶν ἐχθρῶν ὑμῶν . Καὶ ἐν ταῖς ἡμέραις τῆς εὐφροσύνης ὑμῶν , καὶ ἐν ταῖς ἑορταῖς ὑμῶν , καὶ ἐν ταῖς νεομηνίαις ὑμῶν , σάλπιζετε ταῖς σάλπιγγιν ἐπὶ τοῖς ὁλοκαυτώμασι , καὶ ἐπὶ ταῖς θυσίαις τῶν θυσιαστηρίων ὑμῶν , καὶ ἔσται ὑμῖν ἀνάμνησις ἐναντὶ τοῦ Θεοῦ ὑμῶν . Ἐγὼ Κύριος ὁ Θεὸς ὑμῶν . » Κεχρησιμώθηκε δὲ ταυτὶ πρὸς ἡμᾶς οὐ μᾶτην ὁ νόμος . Ἀποφέρει[γ]ν δὲ ὡςπερ διὰ τύπου καὶ αἰνιγμάτων ἀναλόγως ἐπὶ τὸ ἀληθὲς , καὶ παχεῖν ὡςπερ τινὰ παραβολὴς εἰκόνα τὰ ὡς ἐν ὕψει συμβαίνοντα , τῆς αἰσθήσεως ἀνωτέρας τὸν ἰσχὸν τῆς διανοίας ἐφεῖστησιν ὀφθαλμὸν . Συνήσεις δὲ ὁ φησίν τοῖς ἀκτίως ἡμῖν εἰρημένοις , ὁμωπεστάτα προσβαλὼν . Τοὺς μὲν γὰρ ἀρχαιοτέρους πρὸς αἷμα καὶ σάρκα ὁ πόλεμος ἦν . Μασοῦται γὰρ δὴ καὶ Μαδιανῖται , καὶ πρὸς τούτοις ἕτερα μυρία τε ὅσα καὶ μαχιμώτατα γένη , τὴν τῶν Ἰουδαίων προσεικόντα χώραν , συχνὰς τε καὶ ἀκηρύκτους ἐποιοῦντο καταδρομὰς · οἷς ἦν δεῖ πᾶς ἀνταντίστασθαι τε καὶ ἀντεξάγειν ἀνάγκη τοὺς ὑπὲρ γε δὴ σφῶν αὐτῶν πρὸ τε παίδων καὶ πρὸ γυναικῶν οὐκ ἀμελέτητον ἔχοντας τὸ εὐδοκιμεῖν ἐν μάχαις . Ποιησόμεθα δὴ οὖν εὐρήσθαι τοὺς παλαί , πρὸς τὴν τοῦ πολέμου χρείαν , οὐκ ἀσυντελῆ πρὸς δυνασιν τὴν διὰ σαλπίγγων ἡχὴν . Ἄλλ’ ὅδε μὲν τὰ ἐκεῖνον . Ἡμῖν δὲ τοῖς ἐν Χριστῷ διὰ πίστεως εὐδοκιμεῖν εἰωθόσιν , οὐ πρὸς αἷμα καὶ σάρκα ὁ πόλεμος , ἀλλ’ οὐδὲ βωμῶν ἐπιδείξεις τὸ χρήμα σωματικῆς . « Τὰ γὰρ ὅπλα τῆς στρατείας ἡμῶν , οὐ σαρκικά , » κατὰ τὴν τοῦ Παύλου φωνήν · ἀλλ’ ἐπ’ αὐτοὺς ἤδη τοὺς πάλας κρατήσαντας , καὶ κατὰ παντὸς τοῦ ἐν ἡμῖν δυτος πάθους ἱερὸς τε καὶ ἅγιος αἱρεταὶ πόλεμος . Σημαίνειν δὴ οὐν ἡ σάλπιγξ ἡ νοητή , τοὔτεστι τῆς ἁγίας τε καὶ θεοπνεύστου Γραφῆς τὸ διαπρύσιον κήρυγμα · καὶ παραβλητέων μὲν ἐπὶ τὸ λᾶν εὐθενεῖς τὸν εὐφυῆ καὶ ἐμπειροπόλεμον · ἀποροῦσιν δὲ οὐτι προσήκει δεῖλαις αὐτὸν διαγγελλᾶν · σαφῶς οὕτω που Θεὸς διὰ φωνῆς προφήτου φησί · « Κηρύξατε ταῦτα ἐν τοῖς ἑθνεσιν ἀγιάσατε πόλεμον , ἐξεγείρατε τοὺς μαχητάς · προσάγατε καὶ ἀναβαίνετε , πάντες ἄνδρες πολεμισται ·
Lemmas: κατευθύνω ὀφθαλμός , καί εἰς αὐτός ποῦ λοιπός ὁ Ὑπεράνθης ὁ θεοπία ἰέντες ψυχωμα . ἔχω γάρ οὕτως , Θεός κατανεύω ἐν φιλοτιμία , καί ὁ ἰσχύω ὁ ἀνθίστημι κρατέω , καί βούλευμα ὁ ἀγαθός ὁράω πάθος . ὅτι2 δέ ὁ ὅδε λαμπρῶς ἑορτάζω πρέπει εἄν εἰμί , καί μῆλον ἵημι , ὁ πρός Φειά μου ὁ δεξιᾶςτου καί ὁ Χριστός πολιτεία παραβαρυσάμενος λόγος , ἀποκρίνω μέν , οἴομαι ποῦ , καί ὁ ὕστερος ἐγώ μελῳδός ἐπιμαρτυρέω καί λέγω · « σαλπίζω ἐν νεομηνία σάλπιγξ , ἐν ὑστήμῳ ἡμέρα ἑορτή σύ . » παραφέρω δέ πρός ἐναργής ἀπόδειξις καί ἀρχαῖος ἐπί οὗτος χρησιμώδημα . πρός γάρ ὁ ὁ ἱερός Μωϋσῆς , « ἐάν δέ ἐξέρχομαι , φημί , εἰς πόλεμος ἐν ὁ γῆ σύ πρός ὁ ὑπαναντίους ὁ ἀνθίστημι σύ , καί σημαλινγεῖτε ἐν ὁ σάλπιγξ , καί ἀναμιμνήσκω ἐναντίος κύριος , καί διασῴζω ἀπό ὁ ἐχθρός σύ . καί ἐν ὁ ἡμέρα ὁ Εὐφρόσυνος σύ , καί ἐν ὁ ἑορτή σύ , καί ἐν ὁ νεομηνία σύ , σαλπίζω ὁ σάλπιγξ ἐπί ὁ ὁλοκαύτωμα , καί ἐπί ὁ θυσία ὁ θυσιαστήριον σύ , καί εἰμί σύ ἀνάμνησις ἐναντίος ὁ Θεός σύ . ἐγώ Κύριος ὁ θεός σύ . » Κεχρησιμώθηκε δέ οὗτος πρός ἐγώ οὖον μάτην ὁ νόμος . Ἀποφέρει[γ]ν δέ ὡς διά τύπος καί αἴνιγμα ἀνάλογος ἐπί ὁ ἀληθής , καί πάχω ὡς τις παραβολή εἰκών ὁ ὡς ἐν ὕψος συμβαίνω , ὁ αἴσθησις ἀνώτερος ὁ ἴσχω ὁ διάνοια ἐφίστημι ὀφθαλμός . συνίημι δέ ὁ φημί ὁ ἄκτιος ἐγώ εἴρω , ὁμωπεστάτα προσβάλλω . ὁ μέν γάρ ἀρχαῖος πρός αἷμα καί σάρξ ὁ πόλεμος εἰμί . Μασοῦτης γάρ δή καί Μαδιανίτης , καί πρός οὗτος ἕτερος μυρίος τε ὅσος καί μάχιμος γένος , ὁ ὁ Ἰουδαῖος προσέρχομαι χώρα , συχνός τε καί ἀκήρυκτος ποιέω καταδρομή · ὅς εἰμί δεῖ πᾶς ανταντιιστημι τε καί ἀντεξάγω ἀνάγκη ὁ ὑπέρ γε δή σφεῖς αὐτός πρό τε παῖς καί πρό γυνή οὐ ἀμελέτητος ἔχω ὁ εὐδοκιμέω ἐν μάχη . ποιέω δή οὖν εὑρίσκω ὁ παλαιός , πρός ὁ ὁ πόλεμος χρεία , οὐ ἀσυντελής πρός δύνασις ὁ διά σάλπιγξ ἠχή . ἄλλος ὅδε μέν ὁ ἐκεῖνος . ἡμῖν δέ ὁ ἐν Χριστός διά πίστις εὐδοκιμέω εἴωθα , οὖον πρός αἷμα καί σάρξ ὁ πόλεμος , ἀλλά οὐδέ βωμός ἐπίδειξις ὁ χρήμα σωματικός . « ὁ γάρ ὅπλον ὁ στρατεία ἐγώ , οὖον σαρκικός , » κατά ὁ ὁ Παῦλος φωνή · ἀλλά ἐπί αὐτός ἤδη ὁ πάλη κρατέω , καί κατά πᾶς ὁ ἐν ἐγώ δυτος πάθος ἱερός τε καί ἅγιος αἱρετός πόλεμος . σημαίνω δή ὀν ὁ σάλπιγξ ὁ νοητός , τουτέστι ὁ ἅγιος τε καί θεόπνευστος γραφή ὁ διαπρύσιον κήρυγμα · καί παραβάλλω μέν ἐπί ὁ λᾶν εὐθενέω ὁ εὐφυής καί ἐμπειροπόλεμος · ἀπορέω δέ οὔτις προσήκω δειλός αὐτός διαγγέλλω · σαφῶς οὗτος ποῦ θεός διά φωνή προφήτης φημί · « κηρύσσω οὗτος ἐν ὁ ἔθνος ἁγίζω πόλεμος , ἐξεγείρω ὁ μαχητής · προσάγω καί ἀναβαίνω , πᾶς ἀνήρ πολεμιστής ·