cyrillus-theology.epistulae-paschales-sive-homiliae-paschales-epist-1-30 pg077_0451.1
ἡπερ ἀνείλες ἐγκλημάτων τοὺς παραβαίνοντας · προἐνοήσε τῆς ἀπάντων ἡμῶν σωτηρίας , καὶ ζωῆς ὁ Θεὸς καὶ Πατήρ . Ὥς γὰρ εἰδὼς τὸ πλῆμα ἡμῶν , καὶ τῆς ἐνούσης ἡμῖν διανοίας τὸ ἐφ' ᾧ μὲ θέμις εὐπαρακάμιστον , δέδωκεν ἡμῖν τὴν ἐν πίστει δικαίωσιν ἐν Χριστῷ , τῶν ἀρχαίων αἰτιωμάτων ἀπαλλάττουσαν , καὶ ἀφανίζουσαν μὲν τῶν ἤδη προεπταισμένων τὴν κατάκρισιν , μεθιστοῦσαν δὲ μᾶλλον εἰς καινότητα ζωῆς τὴν ἀσυνήθῃ τοῖς πάλαι . « Πάντα γὰρ ἐν Χριστῷ καινά , καὶ τὰ ἀρχαία παρῆλθε , » κατὰ τὴν τοῦ Παύλου φωνήν . Ἐπέφανε τοίνυν ἡμῖν ὁ μονογενὴς τοῦ Θεοῦ Λόγος , Θεὸς ὢν καὶ Κύριος . Ἐπέφανε δὲ τινὰ τρόπον ; καθεὶς ἑαυτὸν εἰς ἑαυτοῦν κένωσιν , καὶ ὁρθὲς ἄνθρωπος παραδεξὼς ἐπὶ τῆς γῆς . « Ἐπελάθετο γὰρ σπέρματος Ἀβραὰμ , καὶ ὡμοιώθη κατὰ πάντα τοῖς ἀδελφοῖς , » δίχα μόνης ἁμαρτίας . Οὐ γὰρ ἢν ἐφικτὸν τὴν θείαν τε καὶ ἀκήρατον φύσιν , τὴν παντὸς ἐπέκεινα νοῦ , καὶ πέρα λόγου καὶ θαύματος , τοῖς τῆς ἁμαρτίας ἀλύνοις βρόχοις . « Φῶς γὰρ ἐστὶ τὸ ἀληθινόν , καὶ ἡ σκοτία αὐτὸν οὐ κατέλαβεν . » Ἐπειδὴ δὲ καθ' ἡμᾶς ἢν ὁρώμενος ἄνθρωπος , ἵνα μὴ τοῦτο μόνον ὑπάρχειν νομίζεται παρὰ γε τῶν οὐκ ἀκριβῶς ἐγνωκότων τὸ περὶ αὐτοῦ μυστήριον , ὑπάρχων δὲ μετὰ τοῦτο , καὶ τῶν ὅλων Θεὸς γνωρίζεται , διὰ πλείστων ὧσιν ἡμῖν μεγαλουργημάτων ἰσοφρά καὶ ὁμοούσιον ἑαυτὸν ἀπέφηνε τῷ Πατρί . Τοιγάρτοι καὶ ἔφασκεν · « Εἰ οὐ ποιῶ τὰ ἔργα τοῦ Πατρός μου , μὴ πιστεύετέ μοι · εἰ δὲ ποιῶ , κἂν ἐμοὶ μὴ πιστεύητε , τοῖς ἔργοις μου πιστεύετέ · » νεύματι γὰρ καὶ βελήσει μόνη τὰ πέρα λόγου πληρῶν , φέρων τε τὰ πάντα τῷ ῥήματι τῆς δυνάμεως τοῦ γεννήσαντος , καὶ δορυφορούμενος μὲν ὑπὸ τῶν ἁγίων ἀγγέλων · μετὰ γὰρ τὸν τοῦ διαβόλου πειρασμόν , ἄγγελοι προσῆλθον καὶ διηκόνουν αὐτῷ · Θεοπρεπῶς δὲ τῇ κτίσει κατὰ καιροὺς ἐπιπλήττων · ἔφη γὰρ τῇ θαλάσσῃ · « Σιώπα , πεφίμωσο , » καὶ βαδίζους πνεύμασιν ἐκλέυσεν ἡρεμεῖν , ὅτε καὶ πάντες οἱ μαθηταὶ ταῖς καθηκουσάσι αὐτὸν εὐφημίαις στεφανοῦντες , ἔλεγον · « Ἀληθῶς Θεοῦ Υἱὸς εἶ . » Ἦν μὲν οὖν , ὡς ἔφην , ἀπὸ γε τῶν μεγαλουργουμένων ἀκονιτὶ κατιδεῖν , ὡς Θεὸς τὲ ἐστιν ἀληθῶς , καὶ Θεοῦ τοῦ κατὰ φύσιν Υἱός . Ἄλλ' οὐχ οὕδ' ὅπως , καὶ τοὺ τὴν διὰ τοῦ νόμου παιδαγωγίαν λαχόντες οἱ ἐξ Ἰσραὴλ , καὶ ταῖς τῶν ἁγίων προφητῶν ἐντυχόντες συγγράφαις , εἰς τοῦτο πεπτώκασι δυσβουλίας , ὡς ἀγνοῆσαι μὲν αὐτόν , κατεξανίστασθαι δὲ πικρῶς , καὶ συκοφαντεῖν ἀνόσιως τὰ δι' ὧν ἢν εἰκὸς οὐ μετριὰν δύνασθαι κερδαίνει τὴν δόξην , καὶ ὡς ἀπὸ γε τῶν δυναμένων λαμπρότητος τῆς ἐνούσης αὐτῷ δυνάμεως κατιδεῖν εὐχλῶς τὴν ὑπερφυσικὴν καὶ πέρα μέτρων ὑπεροχήν . Ἄλλ' ἔξω μὲν ἦσαν σκοποῦ , διεπίκτοντες δὲ ὡςπερ εἰς ἀκάλεκτον ἀγριότητα καὶ εἰς ἀχράτους ὁργὰς ἀσυνέτως καταβηγόμενοι , ἐπεπλῶν οἱ δειλαῖοι ποτὲ μὲν λέγοντες , « Διὰ τί σύ , ἄνθρωπος ὢν , ποιεῖς σεαυτὸν Θεόν ; » ποτὲ δὲ καὶ λίθοις κατασφενδόνοντες αὐτόν , καὶ τελευτῶντες ,
Lemmas: ὅσπερ ἀναιρέω ἔγκλημα ὁ παραβαίνω · προνοέω ὁ ἀπαντάω ἐγώ σωτηρία , καί ζωή ὁ θεός καί Πατήρ . ὥ γάρ εἰδοί ὁ πλῆσμα ἐγώ , καί ὁ ἔνειμι ἐγώ διάνοια ὁ ἐπί ὅς ἐγώ θέμις εὐπαρακάμιστον , δίδωμι ἐγώ ὁ ἐν πίστις δικαίωσις ἐν Χριστός , ὁ ἀρχαῖος αἰτίωμα ἀπαλλάσσω , καί ἀφανίζω μέν ὁ ἤδη προεπταισμένων ὁ κατάκρισις , μεθίστημι δέ μᾶλλον εἰς καινότης ζωή ὁ ασυνήθης ὁ πάλαι . « Πάν γάρ ἐν Χριστός καινός , καί ὁ ἀρχαῖος παρέρχομαι , » κατά ὁ ὁ Παῦλος φωνή . φαίνω τοίνυν ἐγώ ὁ μονογενής ὁ Θεός Λόγος , θεός εἰμί καί Κύριος . φαίνω δέ τις τρόπος ; καθίημι ἑαυτοῦ εἰς ἀϋτέω κένωσις , καί ορθός ἄνθρωπος παραδέχομαι ἐπί ὁ γῆ . « ἐπιλανθάνομαι γάρ σπέρμα Ἀβραάμ , καί ὁμοιόω κατά πᾶς ὁ ἀδελφός , » δίχα μόνος ἁμαρτία . οὖον γάρ εἄν ἐφικτός ὁ θεῖος τε καί ἀκήρατος φύσις , ὁ πᾶς ἐπέκεινα νόος , καί πέρα λόγος καί θαῦμα , ὁ ὁ ἁμαρτία αλυνοος βρόχος . « Φάος γάρ εἰμί ὁ ἀληθινός , καί ὁ σκοτία αὐτός οὖον καταλαμβάνω . » ἐπεί δέ κατά ἐγώ εἄν ὁράω ἄνθρωπος , ἵνα μή οὗτος μόνος ὑπάρχω νομίζω παρά γε ὁ οὐ ἀκριβῶς γιγνώσκω ὁ περί αὐτός μυστήριον , ὑπάρχω δέ μετά οὗτος , καί ὁ ὅλος θεός γνωρίζω , διά πλεῖστος ἵημι ἐγώ μεγαλούργημα ἰσοφρά καί ὁμοούσιος ἑαυτοῦ ἀποφαίνω ὁ πατήρ . τοιγάρ καί φάσκω · « εἰμί οὖον ποιέω ὁ ἔργον ὁ πατήρ ἐγώ , μή πιστεύω ἐγώ · εἰμί δέ ποιέω , κἀν ἐγώ μή πιστεύω , ὁ ἔργον ἐγώ πιστεύω · » νεῦμα γάρ καί βάλλω μόνος ὁ πέρα λόγος πληρόω , φέρω τε ὁ πᾶς ὁ ῥῆμα ὁ δύναμις ὁ γεννάω , καί δορυφορέω μέν ὑπό ὁ ἅγιος ἄγγελος · μετά γάρ ὁ ὁ διάβολος πειρασμός , ἄγγελος προσέρχομαι καί διακονέω αὐτός · θεοπρεπῶς δέ ὁ κτίζω κατά καιρός ἐπιπλήσσω · φημί γάρ ὁ θάλασσα · « σιωπάω , φιμόω , » καί βαδίζω πνεῦμα κλέω ἠρεμέω , ὅτε καί πᾶς ὁ μαθητής ὁ καθήκω αὐτός εὐφημία στεφανόω , λέγω · « ἀληθής Θεός υἱός εἰμί . » ἦς μέν οὖν , ὡς φημί , ἀπό γε ὁ μεγαλουργέω ἀκονιτί καθοράω , ὡς θεός τε εἰμί ἀληθής , καί Θεός ὁ κατά φύσις υἱός . ἄλλος οὐ οὐδέ ὅπως , καί ὅς ὁ διά ὁ νόμος παιδαγωγία λαγχάνω ὁ ἐκ Ἰσραήλ , καί ὁ ὁ ἅγιος προφήτης ἐντυγχάνω συγγραφή , εἰς οὗτος πίπτω δυσβουλία , ὡς ἀγνοέω μέν αὐτός , κατεξανίσταμαι δέ πικρός , καί συκοφαντέω ἀνόσιος ὁ διά ὅς εἄν εἰκός οὖον μέτριος δύναμαι κερδαίνω ὁ δόξη , καί ὡς ἀπό γε ὁ δύναμαι λαμπρότης ὁ ἔνειμι αὐτός δύναμις καθοράω εὐχλῶς ὁ ὑπερφυσικός καί πέρα μέτρον ὑπεροχή . ἄλλος ἔξω μέν εἰμί σκοπός , διεπίκτοντες δέ ὡς εἰς ἀκάλεκτον ἀγριότης καί εἰς ἀχράτης ὀργάω ἀσύνετος καταβαίνω , πέπλος ὁ δείλαιος ποτέ μέν λέγω , « Ζεύς τίς σῦς , ἄνθρωπος εἰμί , ποιέω σαυτοῦ Θεός ; » ποτέ δέ καί λίθος κατασφενδόνοντες αὐτός , καί τελευτή ,