cyrillus-theology.epistulae-paschales-sive-homiliae-paschales-epist-1-30 pg077_0290.1
5 . Οὐκοῦν , ὡς ἔφησεν ἐν ἰδίοις συγγράμμασι καὶ ὁ πανεύφημος ἡμῶν πατὴρ καὶ ἐπίσκοπος Ἀθανάσιος , ὁ τῆς ὀρθοδόξου πίστεως κανῶν διδάσκαλος , δύο πραγμάτων ἀνομοίων κατὰ τὴν φύσιν ἐν ταύτῳ γέγονε σύνοδος , θεότητος δηλονότι καὶ ἀνθρωπότητος . Εἰς δὲ ἐξ ἀμφοῖν ὁ Χριστός . Καὶ ἀἱρέτος μὲν πᾶν ἡμῖν , καὶ ἀπερινόητος ὁ τῆς ἀνακράσεως τρόπος παντελῶς · πίστει δ’ οὖν ὅμως παραδεκτὸν τοῦ μυστηρίου τὸ βάθος . Τὰ γὰρ ὑπὲρ νοῦν καὶ σύνεσιν τὴν ἐν ἡμῖν , περιεργία μὲν οὐδαμῶς , πίστει δὲ μόνῃ θαυμάζεται . Ἐπειδὴ τοῖν οὐκ ἀλλοτριᾶν ἠγεῖτο τὴν σάρκα , ἴδιον δὲ μᾶλλον αὐτὴν ἐποιεῖτο ναόν , καὶ ἄνθρωπος γενοὺς , προσκυνεῖται δὲ καὶ παρὰ τῶν ἁγίων ἀγγέλων · « Ὅταν γὰρ , φησίν , εἰσάγῃ τὸν πρωτότοκον εἰς τὴν οἰκουμένην , λέγει : Καὶ προσκυνηγήσονται αὐτῷ πάντες ἄγγελοι θεοῦ . » Πυθοίμην ἄν ἐγὼγε καὶ λίαν ἠθέλοι τῶν ἐτεροδοξῶν ἀσυνέτως τετολμηκότων , καὶ χωριζόντων μὲν , ὡς αὐτὸς ποῦ φησιν ὁ Σωτήρ , ἃ συνέζευξεν ὁ Θεός , ἃ δύο δὲ εἶναι Χριστοὺς καὶ δύο Υἱοὺς οἰομένων , εἴπερ τινὲς ὅλως εἰσί , κατὰ τίνα δὴ τρόπον ἀρμόσει καλῶς τῷ ἐκ Θεοῦ καὶ Πατρὸς ὄντι Λόγῳ , πρὸ τῆς ἀνθρωπότητος τὸ καλεῖσθαι πρωτότοκον . Πῶς γὰρ ἐτι μονογενὴς , εἰ πρωτότοκος ; Εἰ μὲν γὰρ ἐστι μονογενὴς , οὐχ ἂν εἴη πρωτότοκος · ἀλλ’ ἐστι κατὰ ταυτὸν ἀμφοτέρο Χριστός , καὶ οὐχ ἂν τις εἰς δύο καταδιελὼν τὸν ἕνα καὶ μόνον Υἱόν , ἐνὶ μὲν ἀναθήσει τὸ πρωτότοκον , πατέρῳ δὲ τὸ μονογενὲς . Εὐρήσει γὰρ ὅλην αὐτῇ μαχομένην τὴν θεόπνευστον Γραφήν · ἅμαρ γε μὴν ἐπὶ Χριστοῦ κυρίως εὕρήσομεν . Ἐπεὶ « πρωτότοκος » μὲν , ὡς ἄνθρωπος , « ἐν πολλοῖς ἀδελφοῖς » μονογενὴς δὲ πάλιν , ὡς Λόγος ἐκ Θεοῦ καὶ Πατρὸς . Οὐκοῦν ὡς ὁ Παῦλος φησι · « Εἰς Θεός , καὶ εἰς μεσίτης Θεοῦ καὶ ἀνθρώπων ἄνθρωπος Χριστὸς Ἰησοῦς . » Ἓνα γὰρ καὶ αὐτὸν εἰδὼς τὸν Χριστόν , κἂν ποτὲ μὲν ὡς Λόγος , ποτὲ δὲ πάλιν ὡς ἄνθρωπος , διὰ τὴν μετὰ σαρκὸς οἰκονομίαν εἰσφέρεται , πάλιν ἐπιστέλλει περὶ αὐτοῦ · « Ἐν ᾧ ἔχομεν τὴν ἀπολύτρωσιν , τὴν ἄφεσιν τῶν ἁμαρτιῶν . Ὁς ἐστιν εἰκὼν τοῦ Θεοῦ τοῦ ἀοράτου , πρωτότοκος πάσης κτίσεως · ὅτι ἐν αὐτῷ ἐκτίσθη τὰ πάντα τὰ ἐν τοῖς οὐρανοῖς , καὶ τὰ ἐπὶ τῆς γῆς , τὰ ὁρατὰ καὶ τὰ ἀόρατα , εἴτε Θρόνοι , εἴτε Κυριότητες , εἴτε Ἀρχαί , εἴτε Ἐξουσίαι · τὰ πάντα δι’ αὐτοῦ καὶ εἰς αὐτὸν ἐκτίσται . Καὶ αὐτὸς ἐστι πρὸ πάντων , καὶ τὰ πάντα ἐν αὐτῷ συνέστηκε . Καὶ αὐτὸς ἐστιν ἡ κεφαλὴ τοῦ σώματος τῆς Ἐκκλησίας , ὃς ἐστιν ἡ ἀρχὴ πρωτότοκος ἐκ τῶν νεκρῶν . » Ὅρᾷ δὴ πάλιν , ὅπως ἡμῖν ἀναμίξας τῆς θεοπροπεσίας ἀξιώμασι τὰ τῆς ἀνθρωπότητος ἴδια , τὸν αὐτὸν εἶναι φησι , καὶ εἰκόνα τοῦ ἀοράτου Πατρὸς , ἀπαύγασμα γὰρ ἐστι καὶ χαρακτὴρ τῆς ὑποστάσεως αὐτοῦ . καὶ πρωτότοκον τῆς κτίσεως ἀποκαλεῖ , καὶ Θρόνων μὲν καὶ Κυριοτήτων , καὶ πάντων ἀπαξαπλῶς δημιουργὸν ὁμολογεῖ . Τὸν αὐτὸν δὲ πάλιν πρωτότοκον
Lemmas: 5 . οὐκοῦν , ὡς φημί ἐν ἴδιος σύγγραμμα καί ὁ πανεύφημος ἐγώ πατήρ καί ἐπίσκοπος Ἀθανάσιος , ὁ ὁ ὀρθόδοξος πίστις καίνω διδάσκαλος , δύο πρᾶγμα ἀνόμοιος κατά ὁ φύσις ἐν ταύτος γίγνομαι σύνοδος , θεότης δηλονότι καί ἀνθρωπότης . εἰς δέ ἐκ ἄμφω ὁ Χριστός . καί αιρετός μέν πᾶς ἐγώ , καί ἀπερινόητος ὁ ὁ ἀνάκρασις τρόπος παντελῶς · πίστις δέ οὖν ὅμως παραδεκτός ὁ μυστήριον ὁ βάθος . ὁ γάρ ὑπέρ νόος καί σύνεσις ὁ ἐν ἐγώ , περιεργία μέν οὐδαμῶς , πίστις δέ μόνος θαυμάζω . ἐπεί ὁ οὐ ἀλλότριος ἀγάω ὁ σάρξ , ἴδιος δέ μᾶλλον αὐτός ποιέω ναός , καί ἄνθρωπος γένος , προσκυνέω δέ καί παρά ὁ ἅγιος ἄγγελος · « ὅταν γάρ , φημί , εἰσάγω ὁ πρωτότοκος εἰς ὁ οἰκέω , λέγω : καί προσκυνέω αὐτός πᾶς ἄγγελος θεός . » πυνθάνομαι ἄν ἐγώ καί λίαν ἐθέλω ὁ ἑτερόδοξος ἀσύνετος τολμάω , καί χωρίζω μέν , ὡς αὐτός ποῦ φημί ὁ Σωτήρ , ὁ συζεύγνυμι ὁ Θεός , ὁ δύο δέ εἰμί Χριστός καί δύο υἱός οἴομαι , εἴπερ τις ὅλως εἰμί , κατά τίς δή τρόπος ἁρμόζω καλῶς ὁ ἐκ Θεός καί πατήρ εἰμί Λόγος , πρό ὁ ἀνθρωπότης ὁ καλέω πρωτότοκος . Πῶς γάρ ἔτι μονογενής , εἰμί πρωτότοκος ; εἰμί μέν γάρ εἰμί μονογενής , οὐ εἄν εἰμί πρωτότοκος · ἀλλά εἰμί κατά τατός ἀμφότερος Χριστός , καί οὐ εἄν τις εἰς δύο καταδιαιρέω ὁ εἷς καί μόνος υἱός , ἐν μέν ἀνατίθημι ὁ πρωτότοκος , Πατερώ δέ ὁ μονογενής . εὑρίσκω γάρ ὅλος αὐτός μάχομαι ὁ θεόπνευστος γραφή · ἦμαρ γε μήv ἐπί Χριστός κύριος εὑρίσκω . ἐπεί « πρωτότοκος » μέν , ὡς ἄνθρωπος , « ἐν πολύς ἀδελφός » μονογενής δέ πάλιν , ὡς Λόγος ἐκ Θεός καί πατήρ . οὐκοῦν ὡς ὁ Παῦλος φημί · « εἰς Θεός , καί εἰς μεσίτης Θεός καί ἄνθρωπος ἄνθρωπος Χριστός Ἰησοῦς . » ἕνος γάρ καί αὐτός εἰδοί ὁ Χριστός , κἀν ποτέ μέν ὡς Λόγος , ποτέ δέ πάλιν ὡς ἄνθρωπος , διά ὁ μετά σάρξ οἰκονομία εἰσφέρω , πάλιν ἐπιστέλλω περί αὐτός · « ἐν ὅς ἔχω ὁ ἀπολύτρωσις , ὁ ἄφεσις ὁ ἁμαρτία . ὅς εἰμί εἰκών ὁ Θεός ὁ ἀόρατος , πρωτότοκος πᾶς κτίσις · ὅτι ἐν αὐτός κτίζω ὁ πᾶς ὁ ἐν ὁ οὐρανός , καί ὁ ἐπί ὁ γῆ , ὁ ὁρατός καί ὁ ἀόρατος , εἴτε Θρόνοι , εἴτε Κυριότητες , εἴτε Ἀρχή , εἴτε Ἐξουσία · ὁ πᾶς διά αὐτός καί εἰς αὐτός κτίζω . καί αὐτός εἰμί πρό πᾶς , καί ὁ πᾶς ἐν αὐτός συνίστημι . καί αὐτός εἰμί ὁ κεφαλή ὁ σῶμα ὁ ἐκκλησία , ὅς εἰμί ὁ ἀρχή πρωτότοκος ἐκ ὁ νεκρός . » ὁράω δή πάλιν , ὅπως ἐγώ ἀναμίσγω ὁ θεοπροπεσίας ἀξίωμα ὁ ὁ ἀνθρωπότης ἴδιος , ὁ αὐτός εἰμί φημί , καί εἰκών ὁ ἀόρατος πατήρ , ἀπαύγασμα γάρ εἰμί καί χαρακτήρ ὁ ὑπόστασις αὐτός . καί πρωτότοκος ὁ κτίσις ἀποκαλέω , καί Θρόνοι μέν καί κυριότης , καί πᾶς ἀπαξαπλῶς δημιουργός ὁμολογέω . ὁ αὐτός δέ πάλιν πρωτότοκος