cyrillus-theology.epistulae-paschales-sive-homiliae-paschales-epist-1-30 pg077_0225.1
c Ὀρθίζει μὲν οὖν ὁ Μωϋσῆς , καὶ ἀνίστησι τὸ θυσιαστήριον , διὰ τοῦτο διδάσκων ἡμᾶς , ὅτι προσήκει πρότερον ὡςπερ ἐξ ὕπνου διεγερθῆναι , καὶ πρὸς νῆφει ἀναστῆναι τὸν ἄνθρωπον , τὴν μὲν ἐκ τῆς ἁμαρτίας ἄγλυν , ὡςπερ τινὰ νύκτα ἀποτεινὴν παρελάσαντα , τρέχοντα δὲ ἤδη πρὸς τὸ τῆς γνώσεως φῶς · ἐν οὕτως πρὸς τὸ δύνασθαι λοιπὸν ἱερουργεῖν τῷ Θεῷ καλῶν αὐτὸν τὸ θυσιαστήριον τὴν οἰκεῖαν ἀναστῆσαι διάνοιαν . Τοῦτο γὰρ οἶμαι καὶ τὸν προφήτην Ἠσαΐαν λέγειν · « Ἐκ νυκτὸς ὀρθίζει τὸ πνεῦμά μου πρὸς σέ , ὁ Θεός , διότι φῶς τὰ προστάγματά σου ἐπὶ τῆς γῆς . » Τὸ μὲν οὖν ὀρθρίζει Μωϋσῆ τοιούτῳ τι σημαίνει . Ἄλλ’ ἵνα τῆς τοῦ νοήματος ἀκολουθίας ἐχῶμεθα , ἐπ’ αὐτὴν ἤδη βαδίζωμεν τοῦ ζητουμένου τὴν τάξιν . Ἱστησι τὸ θυσιαστήριον οὐχ ἐπὶ τὸ ὄρος , ἀλλ’ ὑπὸ τὸ ὄρος , ὅπερ δεικνύει τὴν ἐπὶ ταπεινὴν τῆς τελειότητος ἀπολειπομένων διάνοιαν , ὡςπερ δυναιμένων ὡςπερ εἰς ὄρος ἀναβαίνειν εἰς τὴν ἀκρότητα τῶν τελείων παραγγελμάτων , ἀλλ’ ἐγγὺς μὲν εἶναι τούτων , ὑποβεβηκέναι δὲ ὅμως , οὐχ ἐπὶ τὸ ὄρος , ἀλλ’ ὑπὸ τὸ ὄρος προσιόντας Θεῷ . Εἶτα περὶ τὸ θυσιαστήριον δώδεκα λίθους κεῖσθαι δεῖν ὑπέλαμβανεν , εἰς τὰς δώδεκα φυλὰς τοῦ Ἰσραήλ · ἵνα καὶ διὰ τούτου μάθωμεν ὅτιπερ ἀεὶ τῷ Θεῷ προσεδρεύειν ὀφείλομεν , οὐδαμῶς πρὸς τὴν ἀπωτερ ἁμαρτίαν ἐκπίπτοντες . Ὦσπερ ἡμῖν σαφέστερον διαγγείλων ὁ Ἠλμωϋς , ἔλεγ · « Καὶ κυκλώσω τὸ θυσιαστήριόν σου , Κύριε . » Μετὰ δὲ τοῦτο πάλιν · « Ἐξαιπάστευε , φησί , τοὺς νεανίσκους τῶν υἱῶν Ἰσραήλ , καὶ ἀνένηγχαν ὀλοκαυτώματα , καὶ ἔθυσαν σωτήριον θυσίαν τῷ Θεῷ μοσχάρια . Ἀρχότερας μὲν οὖν , ἢ καὶ ἄλλας ἀσθενεῖς διανοίας οὐχ ἔργον εἶναί φήσομεν τὸ δύνασθαι θυσίας ἀναφέρειν Θεῷ , ἀλλὰ νεανικῶ καὶ γενναίων φρονήσεων . Διὰ ταύτην τὴν αἰτίαν νεανίσκους εἶναι τοὺς ἀποσταλμένους φησί , ἀναφέρουσι δὲ ὅμως θυσίαν σωτηρίου μοσχάρια . Ἄλλ’ ἔστι καὶ διὰ τοῦτο πάλιν ἰδεῖν , ὡςπερ ἐκ εἴκων καὶ σχήματος εἰς τρόπων διαφορὰς μετασκευαζομένου τοῦ πράγματος , ἐπαινῆντι μὲν τὴν προσεχόντων τὴν προαίρεσιν , ἀσθενεστέραν δὲ ὅμως , καὶ τοῦ μείζονος καὶ τελειοτέρου καταδεεστέραν . Οὐ γὰρ μόσχον , ἀλλὰ μοσχάριόν ἐστι τὸ προσαγορευόμενον , καὶ μεγέθει καὶ ἰσχύϊ τοῦ τελείου μοσχοῦ λειπόμενον . Αἰδῶν δὲ τὸ αἷμα , τὸ μὲν ἡμίσιον προσέχεεν εἰς κρατήρα · τὸ δὲ ἡμίσιον , εἰς τὸ θυσιαστήριον . Ὀρῶν δὲ λοιπὸν ἐνθάδε μεριζομένην δι’ ἀνιγμάτων τὴν ζωὴν τοῦ λατρευόντος . Εἰς ψυχῆς μὲν γὰρ τύπον τὸ αἷμα λαμβάνεται , ἥς τὴν ζωὴν ἐν ἰσῇ μοίρᾳ διαιρεῖται μαθὴ τῆν τοῦ Θεοῦ , ἵνα μὴ μόνον ἑαυτοῖς ζῶμεν , ἀλλὰ καὶ τῶν τοῦ θυσιαστηρίου μερίδα φυλάττωμεν . Τοιούτός τις ἐστίν ὁ μέσος οὗτος καὶ ἐπιεικέστερος βίος , οὔτε τῇ πλῆν αὐστηρῶι ὁρμῆσιαν ἔχων τὴν μέθωξιν , οὔτε τῇ πολὺ κεκλισθαι πρὸς ἁδονίαν ἐκπίπτον εἰς ἁμαρτίαν · ἀλλὰ τὸ μὲν ὑδαρέστερον ἄνω βεβηκώς · δι’ εὐλάβειαν , συγκρίνεσθαι δὲ τοῖς τελειοτέροις οὐχ ἔχων διὰ τὸ τῆς προθυμίας ἔνδεές . Κρεμαμένην δὲ ὡςπερ
Lemmas: c ὀρθίζω μέν οὖν ὁ Μωϋσῆς , καί ἀνίστημι ὁ θυσιαστήριον , διά οὗτος διδάσκω ἐγώ , ὅτι προσήκω πρότερος ὡς ἐκ ὕπνος διεγείρω , καί πρός νήφω ἀνίστημι ὁ ἄνθρωπος , ὁ μέν ἐκ ὁ ἁμαρτία ἄγλυν , ὡς τις νύξ ἀποτείνω παραλανθάνω , τρέχω δέ ἤδη πρός ὁ ὁ γνῶσις φάος · ἐν οὕτως πρός ὁ δύναμαι λοιπός ἱερουργέω ὁ Θεός καλός αὐτός ὁ θυσιαστήριον ὁ οἰκεῖος ἀνίστημι διάνοια . οὗτος γάρ οἴομαι καί ὁ προφήτης Ἠσαΐας λέγω · « ἐκ νύξ ὀρθίζω ὁ πνεῦμα ἐγώ πρός σός , ὁ Θεός , διότι φάος ὁ πρόσταγμα σύ ἐπί ὁ γῆ . » ὁ μέν οὖν ὀρθρίζω Μωϋσῆς τοιοῦτος τίς σημαίνω . ἄλλος ἵνα ὁ ὁ νόημα ἀκολουθία ἔχω , ἐπί αὐτός ἤδη βαδίζω ὁ ζητέω ὁ τάξις . ἵστημι ὁ θυσιαστήριον οὐ ἐπί ὁ ὄρος , ἀλλά ὑπό ὁ ὄρος , ὅσπερ δείκνυμι ὁ ἐπί ταπεινός ὁ τελειότης ἀπολείπω διάνοια , ὡς δυναιμένων ὡς εἰς ὄρος ἀναβαίνω εἰς ὁ ἀκρότης ὁ τέλειος παράγγελμα , ἀλλά ἐγγύς μέν εἰμί οὗτος , ὑποβαίνω δέ ὅμως , οὐ ἐπί ὁ ὄρος , ἀλλά ὑπό ὁ ὄρος πρόσειμι Θεός . εἶτα περί ὁ θυσιαστήριον δώδεκα λίθος κεῖμαι δήω ὑπολαμβάνω , εἰς ὁ δώδεκα φυλή ὁ Ἰσραήλ · ἵνα καί διά οὗτος μανθάνω ὅτιπερ ἀεί ὁ Θεός προσεδρεύω ὀφείλω , οὐδαμῶς πρός ὁ ἀπωτερ ἁμαρτία ἐκπίπτω . ὥσπερ ἐγώ σαφής διαγγέλλω ὁ Ἠλμωϋς , λέγω · « καί κυκλόω ὁ θυσιαστήριον σύ , κύριος . » μετά δέ οὗτος πάλιν · « Ἐξαιπάστευε , φημί , ὁ νεανίσκος ὁ υἱός Ἰσραήλ , καί ἀναφέρω ολοκαύτωμα , καί θύω σωτήριος θυσία ὁ Θεός μοσχάριον . Ἀρχός μέν οὖν , ἢ καί ἄλλος ἀσθενής διάνοια οὐ ἔργον εἰμί φημί ὁ δύναμαι θυσία ἀναφέρω Θεός , ἀλλά νεανικέω καί γενναῖος φρόνησις . Ζεύς οὗτος ὁ αἴτιος νεανίσκος εἰμί ὁ αποστέλλω φημί , ἀναφέρω δέ ὅμως θυσία σωτήριος μοσχάριον . ἄλλος εἰμί καί διά οὗτος πάλιν ὁράω , ὡς ἐκ εἴκω καί σχῆμα εἰς τρόπος διαφορά μετασκευάζω ὁ πρᾶγμα , ἐπαινέω μέν ὁ προσέχω ὁ προαίρεσις , ἀσθενής δέ ὅμως , καί ὁ μείζων καί τέλειος καταδεής . οὖον γάρ μόσχος , ἀλλά μοσχάριον εἰμί ὁ προσαγορεύω , καί μέγεθος καί ἰσχύς ὁ τέλειος Μοσχού λείπω . ἀνδρό-παις δέ ὁ αἷμα , ὁ μέν ἡμίσιος προσχέω εἰς κρατήρ · ὁ δέ ἡμίσιος , εἰς ὁ θυσιαστήριον . Ὄρα δέ λοιπός ἐνθάδε μερίζω διά ἄνοιγμα ὁ ζωή ὁ λατρεύω . εἰς Ψυχή μέν γάρ τύπος ὁ αἷμα λαμβάνω , ἥς ὁ ζωή ἐν ἴσος μοῖρα διαιρέω μανθάνω ὁ ὁ Θεός , ἵνα μή μόνος ἑαυτοῦ ζῶ , ἀλλά καί ὁ ὁ θυσιαστήριον μερίς φυλάσσω . τοιοῦτος τις εἰμί ὁ μέσος οὗτος καί ἐπιεικής βίος , οὔτε ὁ Πλῆν αὐστηρίζω ὁρμάω ἔχω ὁ μέθωξιν , οὔτε ὁ πολύς κλίνω πρός ἡδονία ἐκπίπτω εἰς ἁμαρτία · ἀλλά ὁ μέν ὑδαρής ἄνω βαίνω · διά εὐλάβεια , συγκρίνω δέ ὁ τέλειος οὐ ἔχω διά ὁ ὁ προθυμία ἐνδεής . κρεμάννυμι δέ ὡς