cyrillus-theology.epistulae-paschales-sive-homiliae-paschales-epist-1-30 pg077_0314.1
A : οπρεπη . Καὶ γοῦν αὐτοῦ λέγοντος τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν : « Ἐγώ εἰμι ἡ ἀλήθεια , » γράφει μὲν Ἰωάννης , ὅτι « Τὸ Πνεῦμά ἐστιν ἡ ἀλήθεια : » πάλιν δὲ Παῦλος , ὁ τοῖς ἱεροῖς ἐνθεαμαίνους Γράμμασιν : « Ὁ δὲ Κύριος τὸ Πνεῦμα ἐστιν : οὗ δὲ τὸ Πνεῦμα Κυρίου , ἐλευθερία . » Ἀκούεις ὅπως τετρήχεν ἀστείως ὁ μυσταγωγός , τῷ τε Υἱῷ καὶ τῷ ἁγίῳ Πνεύματι , καὶ τὸ ἐν οὐσίᾳ ταυτόν , καὶ τὸ νοεῖσθαι διηρημένως , κατὰ γε τὸ ὑφεστάναι φημι , τοῦθ’ ὅπερ ἑκάτερον εἶναι λέγεται , καὶ ἔστιν ἀληθῶς . Πνεῦμα γὰρ εἰκῶς νοεῖτ’ ἄν τὸ Πνεῦμα , καὶ οὐχ Υἱὸς , μᾶλλον δὲ Πνεῦμα τοῦ Υἱοῦ , διαπλάττον καὶ ἀναμορφοῦν εἰς αὐτὸν τὰ ἐν οἷς ἂν γένοιτο μεθεκτῶς , ἵνα τοῦ ἰδίου γεννήματος διαπρέποντος ἐν ἡμῖν τοὺς χαρακτήρας ὁρῶν ὁ Θεὸς καὶ Πατὴρ ἀγαπᾷν λοιπὸν ὡς τέκνα , καὶ ταῖς ὑπερχοούσις καταφαύρυνε τιμαῖς . Τοῦτο δ’ ἂν γένοιτο φανωτάτη πάλιν ἀπόδειξις τὸ πάλαι τεθεσπισμένον διὰ τοῦ πανσόφου Μωϋσέως . Τί γὰρ ἔφη πρὸς αὐτόν ; « Ἁγιάσον μοι πᾶν πρωτότοκον , πρωτόγενες διανοῦγον μήτραν » ο τῷ Ἁγιάσον , εἰπών , ἀντὶ τοῦ , Κατάγραφον καὶ ἀνέδες ὡς ἱερὸν καὶ τῷ Θεῷ χρεωστοῦμενον . Οὐδὲ γὰρ , ὀλμα , φαῖν τις ἄν , ὡς ἔστι τῶν ἐρικυδῶν τοῦ θεοῦ τε καὶ ἁγίου Πνεύματος Μωϋσῆς φαίνεσθαι χορηγόν , καὶ τὸν ἐν οἰκέτου τάξει καὶ ὑπηρέτου παρελημμένον , τοῖς τοῦ Δεσπότου πλεονεκτήμασι ἐνασθροῦνθαι , καὶ τὰ μόνη τε καὶ ἰδικῶς πρέποντα τῷ Θεῷ δύνασθαι κατορθοῦν . Τί οὖν ἄρα διετύπου Μωϋσῆς ; τί δὲ προσελάλει τοῖς υἱοῖς Ἰσραήλ ; « Καὶ ἔσται , φησι , ἐὰν εἰσαγάγῃ σε Κύριος ὁ Θεὸς σου εἰς τὴν γῆν τῶν Χαναανίων , ὃν τρόπον ὤμοσε τοῖς πατράσι σου , καὶ δώσει σοι αὐτήν · καὶ ἀφελείς πᾶν διανοῦγον μήτραν , τὰ ἀρσενικὰ τῷ Κυρίῳ . » Ἁγιάζεσθαι καλεῖ πᾶν πρωτότοκον διανοῦγον μήτραν . Ἅγιοι γὰρ πάντες οἵσπερ ἂν ἡ εἰκὼν ἀναστρέφουσα φαίνωτο τοῦ ἁγίου καὶ πρωτοτόκου , φημὶ δὴ Χριστοῦ . Νοητοῦ δὲ πράγματος , καὶ τῆς ἐν πνεύματι νοουμένης συμμορφίας , τὴν σωματικὴν ὁμοίωσιν εἰς τύπον προλαβών , ἐδῴξεν ὁ νόμος τοῦ Θεοῦ καὶ Πατρὸς τὴν προαιώνιον βούλησιν . Διὸ καὶ Παῦλος φησι , διὰ τῆσε τῆς νομοθεσίας , ὡς γέ μοι φαίνεται , τὸ μέγα τοῦτο συνεις μυστήριον : « Οὓς γὰρ ἔγνω , καὶ προώρισεν συμμόρφους τῆς εἰκόνος τοῦ Υἱοῦ αὐτοῦ , τούτους καὶ ἐκάλεσε , τούτους καὶ ἡγίασεν : οὓς δὲ ἡγίασε , τούτους καὶ ἐδόξασεν . » Ἄλλὰ φέρε δή πάλιν ὡς ἐν καλοῖς τὸν τοῦ θεωρήματος καταλεπτόντες νοῦν , ἐπαρθώμεν ἀκριβέστερον · ὁποῖαν μὲν εἰκῶς περιβέη τις ἂν τῷ Χριστῷ τὴν μορφήν , ἵνα δ’ ἂν οὐχ ἀπὸ σκοποῦ τοῦ πρέποντος .
Lemmas: A : ὁράω . καί γοῦν αὐτός λέγω ὁ Σωτήρ ἐγώ : « ἐγώ εἰμί ὁ ἀλήθεια , » γράφω μέν Ἰωάννης , ὅτι « ὁ πνεῦμα εἰμί ὁ ἀλήθεια : » πάλιν δέ Παῦλος , ὁ ὁ ἱερός ενθεαμαινοος Γράμμα : « ὁ δέ Κύριος ὁ πνεῦμα εἰμί : ὅς δέ ὁ πνεῦμα κύριος , ἐλευθερία . » ἀκούω ὅπως θράσσω ἀστεῖος ὁ μυσταγωγός , ὁ τε υἱός καί ὁ ἅγιος πνεῦμα , καί ὁ ἐν οὐσία αὐτός , καί ὁ νοέω διῃρημένως , κατά γε ὁ ὑφίστημι φημί , οὗτος ὅσπερ ἑκάτερος εἰμί λέγω , καί εἰμί ἀληθής . πνεῦμα γάρ ἵημι νοέω ἄν ὁ πνεῦμα , καί οὐ υἱός , μᾶλλον δέ πνεῦμα ὁ υἱός , διαπλάσσω καί ἀναμορφόω εἰς αὐτός ὁ ἐν ὅς εἄν γίγνομαι μεθεκτός , ἵνα ὁ ἴδιος γέννημα διαπρέπω ἐν ἐγώ ὁ χαρακτήρ ὁράω ὁ θεός καί πατήρ ἀγαπάω λοιπός ὡς τέκνον , καί ὁ ὑπερχέω καταφαύρυνε τιμή . οὗτος δέ εἄν γίγνομαι φανός πάλιν ἀπόδειξις ὁ πάλαι θεσπίζω διά ὁ πάνσοφος Μωϋσῆς . τις γάρ φημί πρός αὐτός ; « ἁγίζω ἐγώ πᾶς πρωτότοκος , πρωτογενής διανουγος μήτρα » ὁ ὁ ἁγίζω , εἶπον , ἀντί ὁ , Κατάγραφος καί ἀναδέω ὡς ἱερόν καί ὁ Θεός χρεωστέω . οὐδέ γάρ , Όλμα , φαίνω τις ἄν , ὡς εἰμί ὁ ἐρικυδής ὁ θεός τε καί ἅγιος πνεῦμα Μωϋσῆς φαίνω χορηγός , καί ὁ ἐν οἰκέτης τάξις καί ὑπηρέτης παραλαμβάνω , ὁ ὁ δεσπότης πλεονέκτημα ἐνασθροῦνθαι , καί ὁ μόνος τε καί ἰδικός πρέπω ὁ Θεός δύναμαι κατορθόω . τις οὖν ἄρα διατυπόω Μωϋσῆς ; τίς δέ προσέρχομαι ὁ υἱός Ἰσραήλ ; « καί εἰμί , φημί , ἐάν εἰσάγω σύ Κύριος ὁ θεός σύ εἰς ὁ γῆ ὁ Χαναναῖος , ὅς τρόπος ὄμνυμι ὁ πατήρ σύ , καί δίδωμι σύ αὐτός · καί ἀφελής πᾶς διανουγος μήτρα , ὁ ἀρσενικός ὁ κύριος . » ἁγίζω καλέω πᾶς πρωτότοκος διανουγος μήτρα . Ἅγιος γάρ πᾶς ὅσπερ εἄν ὁ εἰκών ἀναστρέφω φαίνω ὁ ἅγιος καί πρωτοτόκος , φημί δή Χριστός . νοητός δέ πρᾶγμα , καί ὁ ἐν πνεῦμα νοέω συμμορφία , ὁ σωματικός ὁμοίωσις εἰς τύπος προλαμβάνω , διώκω ὁ νόμος ὁ Θεός καί πατήρ ὁ προαιώνιος βούλησις . Διὸ καί Παῦλος φημί , διά τῆσε ὁ νομοθεσία , ὡς γε ἐγώ φαίνω , ὁ μέγας οὗτος συνίημι μυστήριον : « ὅς γάρ γιγνώσκω , καί προορίζω σύμμορφος ὁ εἰκών ὁ υἱός αὐτός , οὗτος καί καλέω , οὗτος καί ἁγίζω : ὅς δέ ἁγίζω , οὗτος καί δοξάζω . » ἀλλά φέρω δή πάλιν ὡς ἐν καλός ὁ ὁ θεώρημα καταλείπω νόος , ἐπαίρω ἀκριβής · ὁποῖος μέν ἵημι περιβαίνω τις εἄν ὁ Χριστός ὁ μορφή , ἵνα δέ εἄν οὐ ἀπό σκοπός ὁ πρέπω .