cyrillus-theology.de-adoratione-et-cultu-in-spiritu-et-veritate 1
Περὶ τῆς εἰς φαυλότητα τοῦ ἀνθρώπου παρατροπῆς , καὶ αἰχμαλωσίας , τῆς εἰς ἁμαρτίαν , καὶ ὁμοῦ περὶ κλήσεως καὶ ἐπιστροφῆς , τῆς κατὰ μετάγνωσιν , καὶ τῆς εἰς τὸ ἄμεινον ἀναδρομῆς . Ποῖ δὴ καὶ πόθεν ἔρεσθαι μὲν δὴ , περιττὸν οἶμαί που . Φαίης γὰρ ἂν , εὖ οἶδ' ὅτι , μελλήσας οὐδὲν , ὡς οἴκοθέν τε καὶ ὡς ἡμᾶς . Ἀληθές . Δέλτιον δὲ δή σοι τουτὶ τὸ ἐν χεροῖν , ὅ τι ; Βίβλος Εὐαγγελικὴ , Ματθαίου τε καὶ Ἰωάννου συγγραφή . Οἴει δὲ αὐτὴν ὅποι τε καὶ ὅτῳ διακομίζεσθαι δεῖν ; Οὐ γάρ που θυραῖός γε ἰὼν ἐκμελετῴης ἂν , ὦ Παλλάδιε . Πόνοι τε μᾶλλον οἱ ἐπὶ τῷδε γλυκεῖς , οἴκοι τε καὶ ἐν σχολῇ . Εὖ λέγεις . Ἐντευξόμενος δὲ ἀφῖγμαί σοι . Καὶ δέλτον ἄγω τὴν ἱεράν · μυρία γὰρ ὅσα πεπονηκὼς , οὐδὲν ὅ τι μᾶλλον ἔχω νοεῖν τί ἂν γένοιτο δηλοῦν ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστὸς , ἐπὶ μὲν τῷ Ματθαίῳ , λέγων · Μὴ νομίσητε ὅτι ἦλθον καταλῦσαι τὸν νόμον , ἢ τοὺς προφήτας . Οὐκ ἦλθον καταλῦσαι , ἀλλὰ πληρῶσαι . Ἀμὴν γὰρ λέγω ὑμῖν · ἕως ἂν παρέλθῃ ὁ οὐρανὸς καὶ ἡ γῆ , ἰῶτα ἓν , ἢ μία κεραία οὐ μὴ παρέλθῃ ἀπὸ τοῦ νόμου , ἕως ἂν πάντα γένηται . Ἐν δέ γε τῇ κατὰ τὸν Ἰωάννην συγγραφῇ , πρὸς τὴν ἐκ τῆς Σαμαρείας γυναῖκα · Πίστευέ μοι , γύναι , ὅτι ἔρχεται ὥρα , ὅτε οὔτε ἐν τῷ ὄρει τούτῳ , οὔτε ἐν Ἱεροσολύμοις προσκυνήσετε τῷ Πατρί . Ὑμεῖς προσκυνεῖτε ὃ οὐκ οἴδατε · ἡμεῖς προσκυνοῦμεν ὃ οἴδαμεν , ὅτι ἡ σωτηρία ἐκ τῶν Ἰουδαίων ἐστίν . Ἀλλὰ ἔρχεται ὥρα , καὶ νῦν ἐστιν , ὅτε οἱ ἀληθινοὶ προσκυνηταὶ προσκυνήσουσι τῷ Πατρὶ ἐν πνεύματι καὶ ἀληθείᾳ . Καὶ γὰρ ὁ Πατὴρ τοιούτους ζητεῖ τοὺς προσκυνοῦντας αὐτόν . Πνεῦμα ὁ Θεὸς , καὶ τοὺς προσκυνοῦντας αὐτὸν , ἐν πνεύματι καὶ τῇ ἀληθείᾳ δεῖ προσκυνεῖν . Εἶτα τί τὸ ἄναντες εἶναί σοι δοκοῦν , ὡς ἔν γε δὴ τούτοις ; Τί δὲ δὴ τὸ βαθὺ καὶ δυσέφικτον ; ἐρομένῳ φράσον . Ἐθῶν μὲν τῶν ἀρχαιοτέρων ἀποφοιτᾷν , καὶ τῆς ἐν Νόμῳ δικαιοσύνης καταλῆξαι δεῖν ἱερὸς ἡμῖν ἐπιτάττει λόγος . Ἔφη δὲ ὁ Παῦλος τοῖς ταύτης ἐφιεμένοις καὶ μετὰ τὴν πίστιν · Κατηργήθητε ἀπὸ τοῦ Χριστοῦ , οἵτινες ἐν Νόμῳ δικαιοῦσθε , τῆς χάριτος ἐξεπέσατε . Ἡμεῖς γὰρ πνεύματι ἐκ πίστεως ἐλπίδα δικαιοσύνης ἀπεκδεχόμεθα . Πολιτείας δὲ τῆς κατὰ τὸν Νόμον , καί τοι λαμπρὰ καὶ μεγάλα δεικνύων ἡμῖν ἐφ' ἑαυτῷ τὰ αὐχήματα , πάλιν φησίν · Ἅτινα ἦν μοι κέρδη , ταῦτα ἥγημαι διὰ τὸν Χριστὸν ζημίαν . Ἀλλὰ μενοῦνγε καὶ ἡγοῦμαι τὰ πάντα ζημίαν , διὰ τὸ ὑπερέχον τῆς γνώσεως τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ , δι' ὃν τὰ πάντα ἐζημιώθην , καὶ ἡγοῦμαι σκύβαλα εἶναι , ἵνα Χριστὸν κερδήσω , καὶ εὑρεθῶ ἐν αὐτῷ μὴ ἔχων ἐμὴν δικαιοσύνην , τὴν ἐκ Νόμου , ἀλλὰ τὴν ἐκ πίστεως Χριστοῦ , τὴν ἐκ Θεοῦ δικαιοσύνην . Οὐκ ἀμώμητον δὲ εἶναι τὴν ἀρχαίαν ἐντολὴν διεβεβαιοῦτο σαφῶς . Ταύτῃτοί φησι καὶ ἀντ' ἐκείνης ἡμῖν εἰσκεκομίσθαι χρησίμως τὴν διὰ Χριστοῦ καὶ νέαν , τοῦτ' ἔστι , τὴν εὐαγγελικήν . Γράφει δὲ οὕτως · Ἀθέτησις μὲν γὰρ γίνεται προσαγούσης ἐντολῆς , διὰ τὸ αὐτῆς ἀσθενὲς καὶ ἀνωφελές . Οὐδὲν γὰρ ἐτελείωσεν ὁ Νόμος , ἐπεισαγωγὴ δὲ κρείττονος ἐλπίδος , δι' ἧς ἐγγίζομεν τῷ Θεῷ . Καὶ πάλιν · Εἰ γὰρ ἡ πρώτη ἐκείνη ἦν ἄμεμπτος , οὐκ ἂν δευτέρας ἐζητεῖτο τόπος . Μεμφόμενος γὰρ αὐτοὺς λέγει · Ἰδοὺ ἡμέραι ἔρχονται , λέγει Κύριος , καὶ συντελέσω ἐπὶ τὸν οἶκον Ἰσραὴλ , καὶ ἐπὶ τὸν οἶκον Ἰούδα διαθήκην καινὴν , οὐ κατὰ τὴν διαθήκην , ἣν ἐποίησα τοῖς πατράσιν αὐτῶν ἐν ἡμέρᾳ ἐπιλαβομένου μου τῆς χειρὸς αὐτῶν , ἐξαγαγεῖν αὐτοὺς ἐκ γῆς Αἰγύπτου , ὅτι αὐτοὶ οὐκ ἐνέμειναν ἐν τῇ διαθήκῃ μου , κἀγὼ ἠμέλησα αὐτῶν , λέγει Κύριος . Ὅτι αὕτη ἡ διαθήκη , ἣν διαθήσομαι τῷ οἴκῳ Ἰσραὴλ μετὰ τὰς ἡμέρας ταύτας , λέγει Κύριος , διδοὺς νόμους μου εἰς τὴν διάνοιαν αὐτῶν , καὶ εἰς τὴν καρδίαν αὐτῶν ἐπιγράψω αὐτούς . Ἐξόχως δὲ τὸ τῆς καινότητος ὄνομα συνιείς τε καὶ ἑρμηνεύων · Ἐν τῷ λέγειν , φησὶ , καινὴν , πεπαλαίωκε τὴν πρώτην · τὸ γὰρ παλαιούμενον καὶ γηράσκον , ἐγγὺς ἀφανισμοῦ . Εἰ τοίνυν τετελείωκε μὲν ὁ Νόμος οὐδὲν , ἀθέτησις δὲ τῆς ἀρχαίας γέγονεν ἐντολῆς καὶ τῆς δευτέρας ἐπεισφορὰ , προσοικειούσης ἡμᾶς τῷ Θεῷ , τί δὴ ἄρα φησὶν ὁ Σωτὴρ , Οὐκ ἦλθον καταλῦσαι τὸν νόμον , ἀλλὰ πληρῶσαι ; καὶ ὅτι , Προσήκει προσκυνεῖν ἡμᾶς ἐν πνεύματι καὶ ἀληθείᾳ τῷ Θεῷ καὶ Πατρί ; Δηλοῖ γὰρ , οἶμαι , τουτὶ , τὸ ἀποπαύσασθαι δεῖν ἡμᾶς ἠθῶν καὶ λατρείας τῆς κατὰ τὸν νόμον . Ὡς εἰς πλατὺ ζητημάτων ἐξοίχῃ πέλαγος ! Ποῖος γὰρ ἂν ἀρκέσειε νοῦς , τοῖς οὕτω λεπτοῖς θεωρήμασιν ἐνατενίσαι λαμπρῶς , ὡς τοῖς πάλαι τεθεσπισμένοις διὰ τοῦ πανσόφου Μωσέως , ἀδελφὴν οἷά περ καὶ γείτονα , καὶ διὰ τῶν αὐτῶν ἰοῦσαν πραγμάτων , τὴν νέαν ἡμῖν ἐπιδεῖξαι Γραφὴν , καὶ τῆς νομικῆς πολιτείας οὐ σφόδρα διῳκισμένην τὴν ἐν Χριστῷ ζωὴν , εἰ πρὸς θεωρίαν ἄγοιτο τὴν πνευματικὴν τὰ τοῖς ἀρχαίοις διωρισμένα . Τύπος γὰρ ὁ νόμος καὶ σκιὰ , καὶ τῆς εὐσεβείας ἡ μόρφωσις ὡς ἐν ὠδῖσιν ἔτι , καὶ κεκρυμμένον ἐν ἑαυτῇ τὸ τῆς ἀληθείας ἔχουσα κάλλος . Ἢ οὐχ ὧδε ἔχειν ἐρεῖς ὅπερ ἔφην ; Πάνυ μενοῦν . Ἀλλὰ τίς ἂν γένοιτο τούτου ἡ διασάφησις ; Ἢ τίς ὁ τρόπος τοῦ πολιτεύεσθαι μὲν Εὐαγγελικῶς ἐξῆφθαι ἔτι δοκεῖν τῆς ἀρχαίας ἐντολῆς , καὶ πληροῦν οἴεσθαι τὰ διὰ Μωσέως ; Οὐχ ἁπλοῦς ὁ λόγος , ὡς ἄν τις εἰκάσειε · χρῆμα δὲ , οἶμαι , καὶ πολυσχιδὲς καὶ πολύμορφον ἡ ἀρετή · καὶ τῆς ἐν Χριστῷ πολιτείας τὰ αὐχήματα , διὰ πλείστης ὅσης ἡμῖν τῆς ἀγαθουργίας ἐκποικίλλεται . Καὶ γοῦν ὁ θεσπέσιος Δαβὶδ ἐν ψαλμῷ τῷ τετάρτῳ καὶ τεσσαρακοστῷ παρίστησι μὲν τῷ Χριστῷ , παρθένον ἁγνὴν , ὡς ἐν τάξει βασιλίδος , τὴν Ἐκκλησίαν , περίχρυσον δὲ αὐτῇ καὶ πεποικιλμένην περιτίθησι στολὴν , οὕτω λέγων · Παρέστη ἡ βασίλισσα ἐκ δεξιῶν σου , ἐν ἱματισμῷ διαχρύσῳ περιβεβλημμένη καὶ πεποικιλμένη . Τοῦ μὲν διαχρύσου , τὸ ἔντιμον καὶ περιφανὲς , καθάπερ ἐγῷμαι , τοῦ δὲ ποικίλου , τὸ πολυειδὲς τῆς ἀρετῆς εὖ μάλα κατασημαίνοντος . Εὐπρεπεστάτη γὰρ λίαν ἡ Ἐκκλησία , κόσμον ἔχουσα τὸν νοητὸν , οὐ τοῖς τῆς σαρκὸς ὁρώμενον ὀφθαλμοῖς , ἀλλ' εἰς νοῦν ἔσω καὶ καρδίαν , τὸν ἐν τῷ κρυπτῷ νοούμενον Ἰουδαῖον , διὰ πλείστων ἡμῖν ὅσων ὡραϊσμῶν εὐφυᾶ καὶ ἐξαίρετον ἀστείως ἐκφαίνοντα . Ὡς γὰρ ὁ μακάριος γράφει Παῦλος · Οὐ γὰρ ὁ ἐν τῷ φανερῷ Ἰουδαῖός ἐστιν , οὔτε μὴν ἐν τῷ φανερῷ ἐν σαρκὶ περιτομὴ , ἀλλ' ὁ ἐν τῷ κρυπτῷ , Ἰουδαῖος , καὶ περιτομὴ καρδίας , ἐν πνεύματι οὐ γράμματι , οὗ ὁ ἔπαινος οὐκ ἐξ ἀνθρώπων , ἀλλ' ἐκ τοῦ Θεοῦ . Ἆρ' οὖν , εἰπέ μοι , τῆς ἐν πνεύματι περιτομῆς εἰσκεκομισμένης , καὶ θυσιῶν τῶν κατὰ τὸν νόμον ἀνατετραμμένων , καὶ τόπον οὐδένα παρ' ἡμῖν ἐχούσης τῆς πολιτείας , οὐκ ἀπίθανόν πως εἶναι δοκεῖ τὸ φάναι Χριστὸν , Οὐκ ἦλθον καταλῦσαι τὸν νόμον , ἀλλὰ πληρῶσαι ; Ἢ εἴπερ οὐχ ὧδε ἔχει , διακωλύσειεν ἂν οἶμαί που καὶ ἡμᾶς οὐδὲν , βουθυσίαις μὲν καὶ λιβανωτοῖς τὸν τῶν ὅλων καταγεραίρειν Θεὸν , προσκομίζειν δὲ αὐτῷ τρυγόνας καὶ περιστερὰς , καὶ εἴ τι δρᾷν ἕτερον τοῖς ἀρχαιοτέροις νενόμισται , τοῦτο καὶ ἡμᾶς αὐτοὺς ἐπείγεσθαι πληροῦν . Καὶ μὴν , ὦ ἑταῖρε , πολὺ τοῦ πρέποντος ἀποκομίζῃ μακράν · ἀνατετράφθαι γὰρ οἴει τὸν νόμον , ὡς οὐδὲν ἀπώνασθαι μὲν τῶν αὐτοῦ , καὶ ἀχρεῖον ἔχοντα παντελῶς τὴν εἰς πᾶν ὁτιοῦν τῶν ἀναγκαίων δήλωσιν , οὐχὶ μετατετράφθαι μᾶλλον αὐτὸν εἰς ἀληθείας ἔνδειξιν , καίτοι τοῦ μακαρίου γράφοντος Παύλου · Νόμον οὖν καταργοῦμεν διὰ πίστεως ; μὴ γένοιτο ! ἀλλὰ νόμον ἱστάνομεν . Παιδαγωγεῖ γὰρ ὁ νόμος , καὶ ἀποφέρει καλῶς εἰς τὸ ἐπὶ Χριστῷ μυστήριον . Εἶναι δέ φαμεν τὰ πάλαι διὰ Μωσέως τοῖς ἀρχαιοτέροις τεθεσπισμένα , στοιχεῖα τῆς ἀρχῆς τῶν λόγων τοῦ Θεοῦ . Εἰ δὲ παρωσόμεθα τὸν παιδαγωγὸν , τίς ἡμᾶς ἔτι διακομιεῖ πρὸς τὸ Χριστοῦ μυστήριον ; Καὶ εἰ παραιτοίμεθα τὸ μαθεῖν τὰ στοιχεῖα τῆς ἀρχῆς τῶν λογίων τοῦ Θεοῦ , πῶς ἂν ἔτι λοιπὸν , ἢ πόθεν ἀφιξόμεθα πρὸς τὸ τέλος ; Ἢ γὰρ οὐ κατὰ τὰς Γραφὰς πλήρωμα νόμου καὶ προφητῶν ὁ Χριστός ; Ναί . Γέγραπται γὰρ ὡδί . Πλήρωμα δὲ νόμου καὶ προφητῶν , εἴη ἄν · εἰς αὐτὸν οἶμαί που παντὸς ὁρῶντος καὶ τετραμμένου προφητικοῦ τε καὶ νομικοῦ θεσπίσματος . Τοιγάρτοι ἔφασκε τὰς τῶν Ἰουδαίων ἀπειθείας ἐκδυσωπῶν · Μὴ δοκεῖτε , ὅτι ἐγὼ κατηγορήσω ὑμῶν πρὸς τὸν Πατέρα · ἔστιν ὁ κατηγορῶν ὑμῶν Μωσῆς , εἰς ὃν ὑμεῖς ἠλπίκατε . Εἰ γὰρ ἐπιστεύετε Μωσῇ , ἐπιστεύετε ἂν ἐμοί · περὶ γὰρ ἐμοῦ ἐκεῖνος ἔγραψεν . Εἰ δὲ τοῖς ἐκείνου γράμμασιν οὐ πιστεύετε , πῶς τοῖς ἐμοῖς ῥήμασι πιστεύσετε ; Ἀφῖχθαι δὴ οὖν εἰ λέγοι , καταλύσων μὲν οὐδαμῶς τὸν νόμον , ἀποπερανῶν δὲ μᾶλλον αὐτὸν , μὴ τὴν εἰς ἅπαν ἀνατροπὴν τῶν πάλαι τεθεσπισμένων εἰργάσθαι διανοοῦ · μᾶλλον δὲ μεταπλασμὸν ὥσπερ τινὰ , καὶ ἵν' οὕτως εἴπω , μεταχάραξιν τῶν ἐν τύποις ἐπὶ τὸ ἀληθές . Ὀρθῶς ἔφης . Καὶ δὴ τοιοῦτον ἔδει γενέσθαι παρὰ Χριστοῦ . Οἱ τὴν ἐν πίναξι καὶ γραφαῖς εὐτεχνίαν ἐξησκηκότες , οὐκ εὐθὺς τοῦ γράφειν ἀρχόμενοι , τὸ ἀνενδεῶς ἔχον , καὶ εἰς ἅπαν ἀπηρτισμένον ἐπιφέρουσιν εἶδος ταῖς γραφαῖς , ἐν εἴδει πρότερον καὶ ἀκαλλεστέρῳ χρώματι σκιαγραφοῦντες εὖ μάλα , καὶ ὧνπερ ἂν ἕλοιντο τυχὸν ἀμυδροτέρων ἔτι τοὺς τύπους προαναφαίνοντες , εἶτα ταῖς σκιαῖς ἐπαλείφοντες , τὸ ἑκάστῃ πρέπον τε καὶ ἁρμοδιώτατον σχῆμα , μεταφέρουσι τοὺς τύπους ἐξ εἶδος τὸ ἐμφανὲς , καὶ ἀσυγκρίτως ἄμεινον , ἢ τὸ ἐν ἀρχαῖς . Ἢ οὐχ ὧδε ἔχει ; Ἔγωγέ φημι . Οἱ δὲ δὴ τὴν χαλκουργικὴν ἐπιτηδεύοντες ἐμπειρίαν , ἀνδριάντα τυχὸν εἰ βούλοιντο διαπήγνυσθαι , κηρῷ μὲν τὸ πρῶτον εἰς εἶδος ἄγουσιν ἀδρανὲς , εἶτα πυρὶ κατατήκοντες , ἐπιχέουσι τὸν χαλκὸν , ἄγουσί τε οὕτω πρὸς τὸ ἀρτίως ἔχον εἶδός τε καὶ κάλλος εὖ μάλα τὸ τεχνουργούμενον . Ἐπιῤῥιφθείσης δὲ ταῖς σκιαῖς τῆς τῶν χρωμάτων πολυειδίας , καὶ μὴν καὶ χαλκοῦ τὰ ἐκ κηροῦ κατατήκοντος , δόξειε μὲν ἂν ἠθετῆσθαί τε καὶ ἀνατετράφθαι βραχύ . τὰ πρῶτά τε καὶ ἐν ἀρχῇ σχήματα . Ἔχει δὲ οὐχ οὕτω τὸ χρῆμα τῇ φύσει . Φαῖεν γὰρ ἂν ἀληθεύοντες , χαλκουργός τε καὶ γραφεύς · Οὐ κατελύσαμεν τὰς σκιὰς , οὐκ εἰς ἀχρειότητα παντελῆ τοὺς τύπους ἐπέμψαμεν , πεπληρώκαμεν δὲ μᾶλλον . Ὃ γὰρ ἦν ἰδεῖν ὡς ἐν σκιαῖς ἔτι καὶ τύποις ἀφανέστερόν τε καὶ ἀκαλλέστερον , τοῦτο προβέβηκεν ἐπὶ τὸ ἄμεινόν τε καὶ ἐμφανέστερον . Εὖ λέγεις . Καὶ εἴπερ τις ἕλοιτο πολυπραγμονεῖν ἀληθῶς τὴν ἱεράν τε καὶ θεόπνευστον Γραφὴν , εἴσεται δὴ πάντως ἀληθὲς ὑπάρχον , ὅ φημι . Κάλυμμα γὰρ ἐτίθει Μωσῆς ἐπὶ τὸ πρόσωπον αὑτοῦ , διὰ τὸ μὴ δύνασθαι τοὺς υἱοὺς Ἰσραὴλ ἀτενίζειν εἰς τὸ πρόσωπον αὐτοῦ , κατὰ τὸ γεγραμμένον . Καὶ τί δὴ τοῦτο παραδηλοῖ ; Ταῖς γὰρ Ἰουδαίων διανοίαις παχυτέραις οὔσαις ἔτι οἰστὰ μέν πως ἦν τὰ ἐξωφανῆ τοῦ νόμου , φημὶ δὲ δὴ πάλιν τὰ διὰ μόνου τοῦ γράμματος , ἀφόρητα δὲ καὶ ἀπρόβλητα παντελῶς , τὰ ἔσω κεκρυμμένα , καὶ ἵν' οὕτως εἴπωμεν τὸ τῶν νοημάτων πρόσωπον ἀληθές . Τοιγάρτοι καὶ ὁ θεσπέσιος ἡμῖν γράφει Παῦλος · Ἄχρι γὰρ τῆς σήμερον ἡμέρας τὸ αὐτὸ κάλυμμα ἐπὶ τῇ ἀναγνώσει τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης μένει μὴ ἀνακαλυπτόμενον , ὅτι ἐν Χριστῷ καταργεῖται . Ἀλλ' ἕως σήμερον , ἡνίκα ἀναγινώσκηται Μωσῆς , κάλυμμα ἐπὶ τὴν καρδίαν αὐτῶν κεῖται . Ἀλλ' ὧδε μὲν δὴ τὰ τῶν Ἰουδαίων ἑστάτω . Ἡμεῖς δὲ δὴ πάντες , ἀνακεκαλυμμένῳ προσώπῳ , φησὶν , τὴν δόξαν Κυρίου κατοπτριζόμενοι , τὴν αὐτὴν εἰκόνα μεταμορφούμεθα ἀπὸ δόξης εἰς δόξαν , καθάπερ ἀπὸ Κυρίου πνεύματος · ὁ δὲ Κύριος τὸ πνεῦμά ἐστιν . Ὥσπερ γὰρ οἱ ἐν ἐσόπτρῳ βλέποντες εἰκόνα καὶ τύπον τοῦ ἀληθοῦς , καὶ οὐκ αὐτό που τὸ ἀληθὲς ἐγκαταθρήσειαν ἂν , κατὰ τὸν αὐτὸν οἶμαι τρόπον , οἱ τῆς ἐν Χριστῷ πολιτείας τὸ κάλλος ἐπιθυμοῦντες ἰδεῖν , καθάπερ ἐσόπτρῳ τῷ νόμῳ χρώμενοι κατορθώσειαν ἂν ὡς ἄριστα τὸ ποθούμενον . Τὴν γὰρ αὐτὴν τῶν πραγμάτων εἰκόνα μεταπλάττοντες εἰς ἀλήθειαν , εἴσονται καθαρῶς τὸ ὅτι μάλιστα δοκοῦν καὶ εὐάρεστον τῷ Θεῷ . Εἶτα τίς ἂν γένοιτο τυχὸν ὁ λόγος τοῦ μὴ ἐν ἀρχαῖς τοῖς πάλαι , τὸ νέον τε καὶ Εὐαγγελικὸν δεδόσθαι χρησμώδημα · τύπους δὲ μᾶλλον νενομοθετῆσθαι καὶ σκιάς ; Τὸ μὲν ἀκριβὲς τῆς οἰκονομίας , καὶ ὅπως ἂν ἔχοι ταυτὶ , κατά γε τὸ ἀληθέστερον , ἀναθετέον εὐσεβῶς τῷ πάντα εἰδότι Θεῷ . Λογισμοὶ δὲ ἡμᾶς ἐννοιῶν ἀγαθῶν ἀμοιρεῖν οὐκ εἰδότες , ἀποφέρουσί πως κἂν γοῦν εἰς μετρίαν εἴδησιν , ἢ καὶ τάχα που πρὸς τὸ εἰδέναι δοκεῖν τῆς οἰκονομίας τὴν πρόφασιν . Φαμὲν οὖν , ὅτι παιδαγωγίας ἔδει πολλῆς , καὶ ἀνατροφῆς τρόπον τινὰ νηπιοπρεποῦς , τοῖς ἐξ Αἰγύπτου λελυτρωμένοις . Παχύνοι γὰρ ἦσαν ἔτι καὶ εὐπαράφοροι κομιδῇ πρὸς πᾶν ὁτιοῦν τῶν ἀπηχεστάτων . Δυσαπόνιπτον δὲ παντελῶς τὴν φιλοσαρκίαν ἠῤῥωστηκόσι , καὶ δυσδιαφύκτοις πάθεσιν ἐγκατειλημμένοις , ἀνέφικτόν πως ἦν ἔτι καὶ οὐχ ἕτοιμον ἑλεῖν τὸ εὐθὺς ἀναθρώσκειν δύνασθαι πρὸς τὸ ἄγαν ἀστεῖον , ὡς καὶ ζωῆς τινα τρόπον ἐπανελέσθαι , τυχὸν τῆς οὕτω λαμπρᾶς καὶ ὑπερφυοῦς , ὡς περιπατεῖν μὲν ἐπὶ τῆς γῆς , ἔχειν δὲ τὸ πολίτευμα ἐν οὐρανοῖς , κατὰ τὸ γεγραμμένον . Ἦ γὰρ οὐχὶ τελείων μὲν ἔστιν ἡ στερεὰ τροφὴ , γάλα δὲ τοῖς ἔτι νηπίοις τὸ πρεπωδέστερον ; Καὶ μάλα . Ἔδει τοίνυν παιδαγωγίας μὲν τῆς ἐν τύποις , ἔτι νηπίοις , καὶ ἵν' οὕτως εἴπωμεν , τρυφερωτέρας ἀνατροφῆς , οὐχὶ τοῦ πρὸς τελειότητα διατάττοντος λόγου , καὶ ἀποκομίζειν οἵου τε πρὸς τὸ ἀρτίως ἔχον . Ἐλαφροὶ δὲ οὕτως καὶ ὀλιγογνώμονες , καὶ πρὸς πᾶν ὁτιοῦν εὔκολοι τῶν παθῶν , ἁλοῖεν ἂν οἱ ἐξ Ἰσραήλ · ὡς εἴπερ τις ἐν αὐτοῖς ἀκριβὴς ἦν βάσανος ἠθῶν καὶ ἐγχειρημάτων , οὐδὲ ἂν οἶμαι σκιᾶς ἠξίωντο . Καὶ τοῦτο δέδειχεν ὁ Μωσῆς . Θεοῦ γὰρ προστάττοντος , ἀνέθορε μὲν εἰς τὸ ὄρος αὐτὸς , τὸν νόμον ὑποδεξόμενος . Οἱ δὲ παραχρῆμα κατώλισθον εἰς ἀπόστασιν . Μεμοσχοποιήκασι γὰρ , φάναι τε οἱ δείλαιοι τετολμήκασιν · Οὗτοι οἱ θεοί σου , Ἰσραὴλ , οἵτινες ἀνήγαγόν σε ἐκ γῆς Αἰγύπτου . Ἐπὶ οὖν ταῖς οὕτω δειναῖς ἐλαφρίαις ἐδυσφόρει μὲν ὁ Μωσῆς , κατεῤῥήγνυ δὲ τὰς πλάκας , ἐν αἷς ἦν ὁ νόμος , οὐδὲ σκιᾶς ἢ τύπων , ἢ κἂν γοῦν ὅλως παιδαγωγίας τῆς ἄνωθεν ἀξίους εἶναι νομίσας τοὺς οἷς γε τοσοῦτον ἀπόπληκτος ἦν ὁ νοῦς , ὡς ἀμνημονῆσαι μὲν τῶν οὕτω τεθαυμασμένων , ἃ διὰ τῆς θείας ἰσχύος ὑπὲρ αὐτῶν ἐξεπράττετο , μόσχῳ δὲ τὸ σέβας ἀναθεῖναι πάλιν , καὶ τῆς ἐν Αἰγύπτῳ λατρείας ἐλθεῖν ἐς ἀνάμνησιν . Ἀλλ' ἐν πλαξὶ μὲν λιθίναις ἐσκιογραφεῖτο τότε τοῖς ἀρχαιοτέροις ὁ νόμος ἐν δακτύλῳ Θεοῦ , καθὰ γέγραπται . Τύπος δὲ ἦν ἐκεῖνα τῶν καθ' ἡμᾶς ἐν Χριστῷ γενέσθαι πεπιστευμένων . Καταγράφει γὰρ ὥσπερ ἐν ἡμῖν τῆς ἑαυτοῦ βουλῆς τὴν εἴδησιν ὁ πάντων Δεσπότης Θεὸς , οἱονεὶ καλάμῳ χρώμενος τῷ Υἱῷ ἐν Πνεύματι . Ὠνόμαζε γὰρ οὕτως αὐτὸν διὰ Δαβὶδ , λέγων · Ἡ γλῶσσά μου κάλαμος γραμματέως ὀξυγράφου . Ἐνεχάραξε γὰρ ταῖς ἁπάντων καρδίαις ὁ τοῦ Πατρὸς κάλαμος , τοῦτ' ἔστιν , ὁ Υἱὸς , τὴν παντὸς εἴδησιν ἀγαθοῦ , οἱονεί τινι δακτύλῳ Θεοῦ , τῷ τε τοῦ Πατρὸς , καὶ τῷ ἰδίῳ χρώμενος Πνεύματι . Δάκτυλον γὰρ ὠνόμασε τὸ Πνεῦμα Θεοῦ , λέγων , ποτὲ μὲν , Εἰ δὲ ἐγὼ ἐν Πνεύματι Θεοῦ ἐκβάλλω τὰ δαιμόνια · ποτὲ δὲ αὖ , Εἰ δὲ ἐν δακτύλῳ Θεοῦ ἐκβάλλω τὰ δαιμόνια . Ἐπιστολὴν δὲ ἡμᾶς τὴν πνευματικὴν καὶ ὁ Παῦλος ἐκάλει , λέγων · Ἡ ἐπιστολὴ ἡμῶν ὑμεῖς ἐστε ἐγγεγραμμένη ἐν ταῖς καρδίαις ἡμῶν , γινωσκομένη καὶ ἀναγινωσκομένη ὑπὸ πάντων ἀνθρώπων , φανερούμενοι ὅτι ἐστὲ ἐπιστολὴ Θεοῦ διακονηθεῖσα ὑφ' ἡμῶν , ἐγγεγραμμένη , οὐ μέλανι , ἀλλὰ Πνεύματι Θεοῦ ζῶντος , οὐκ ἐν πίναξι λιθίναις , ἀλλ' ἐν πλαξὶ καρδίας σαρκίναις . Ἀλλ' ὅτι μὲν τύποι καὶ σκιαὶ τὰ κατὰ τὸν νόμον , φαίην ἂν καὶ αὐτὸς , εὖ ἴσθι τοι . Φέρε δὴ οὖν λεπτόν τε καὶ ἀκριβῆ τοῖς ἐν τύπῳ κεχρησμῳδημένοις ἐνιέντες τὸν νοῦν , πολυπραγμονῶμεν εὖ μάλα τῆς ἀληθείας τὸ κάλλος . Εἴη γὰρ ἂν οὕτω λοιπὸν οὐδενὶ τῶν ὄντων ἀσυμφανὲς τῆς ἐν πνεύματι λατρείας τὸ μυστήριον . Καὶ μὴν , ὦ γενναῖε , καταπέφρικά τοι σφόδρα εἰκότως , δυσοκνότατά τέ εἰμι πρὸς τοῦτο λίαν . Εἶεν γὰρ οἶμαί που τοῖς καθ' ἡμᾶς οὐχ ἁλώσιμα , τὰ οὕτως ἀνῳκισμένην καὶ ὑπερτενῆ λαχόντα τὴν θεωρίαν . Χρῆναι δὲ οἶμαι λέγειν ἀνασκοπουμένῳ τὸ βάθος τῶν ἐν τῷ νόμῳ θεωρημάτων · Τίς σοφὸς καὶ συνήσει ταῦτα ; καὶ συνετὸς , καὶ ἐπιγνώσεται αὐτά ; Οὐκ ἄτραχυ μὲν τὸ χρῆμα , ὦ τᾶν . Αἰτεῖτε δὲ ὅμως , φησὶν ὁ Χριστὸς , καὶ δοθήσεται ὑμῖν · ζητεῖτε καὶ εὑρήσετε , κρούετε καὶ ἀνοιγήσεται ὑμῖν . Ἰτέον δὴ οὖν ἐπὶ τὸ χρῆναι φιλοθηρεῖν τὸ τελοῦν εἰς ὄνησιν · καὶ δὴ καὶ ἱκετηρίαν προανατείνωμεν λέγοντες · Ἀποκάλυψον τοὺς ὀφθαλμούς μου , καὶ κατανοήσω τὰ θαυμάσιά σου ἐκ τοῦ νόμου σου . Δεῖ δὲ ἡμᾶς , ὡς ἔοικε , πρό γε τῶν ἄλλων εἰπεῖν , τήν τε εἰς φαυλότητα τοῦ ἀνθρώπου παρατροπὴν , δουλείας τε πέρι , καὶ αἰχμαλωσίας τῆς ὑπὸ τῷ πάντων ἐχθρῷ , ὅπως τε καὶ τίνα τρόπον ταυτὶ παρ' ἡμῶν καὶ ἐν ἡμῖν ἐκπράττεται . Προσεπειπεῖν δὲ δὴ οὕτω , καὶ τίνα χρὴ τρόπον ἀπονεύειν τοῦ κακοῦ , καὶ ἀποσείεσθαι μὲν τῆς ἐπ' ἐκείνῳ δουλείας τὸν ζυγὸν , ἀναθρώσκειν δὲ αὖ πρὸς τὸ ἐν ἀρχαῖς , διασώζοντος καὶ ἐπαμύνοντος τοῦ Θεοῦ . Τῇδε γὰρ ἡμῖν ἰόντος τοῦ λόγου ὁδῷ τῇ πρεπούσῃ , προσήκοι ἂν , οἶμαι , καὶ τὰ λοιπά . Ὀρθότατα διανοῇ . Τὸ γάρ τοι καρποφορεῖν δύνασθαι τῷ Θεῷ καὶ προσάγειν θυσίας πνευματικὰς , ἤγουν ἀνδρίζεσθαι , καὶ εὐδοκιμεῖν , κατορθοῦν ἐθέλοντας τὴν ἀρετὴν , οὐχὶ δήπου πρέποι ἂν τοῖς οὕτω δουλείας καὶ παθῶν ἀνάγκης ἀπηλλαγμένοις , ἀλλ' οἷς ἤδη πως ὁ νοῦς ἀνανήφει πρὸς τὸ ἐλεύθερον , καὶ οὐκ ἀμελέτητον ἔχει τὸ ἀποσείεσθαι τὸν ζυγὸν τῆς τοῦ διαβόλου πλεονεξίας . Σύμφημι , νοεῖς γὰρ ὀρθῶς . Καὶ δὴ καὶ λέγωμεν , ὡς πεποίηται μὲν ὁ ἄνθρωπος ἐν ἀρχαῖς , ἁμαρτίας μὲν καὶ παθῶν ἀνωτέρω πως ἔτι τὴν διάνοιαν ἔχων , οὐ μὴν ἀνεπίδεκτος παντελῶς τῆς ἐφ' ὅπερ ἂν ἕλοιτο παρατροπῆς . Ἐδόκει γὰρ ἔχειν ὀρθῶς τῷ πάντων ἀριστοτέχνῃ Θεῷ , τῶν ἰδίων θελημάτων ἀνάπτειν αὐτῷ τὰς ἡνίας , καὶ ἀναθεῖναι δρᾷν τὸ δοκοῦν αὐτοκελεύστοις ὁρμαῖς . Προαιρετικὴν γὰρ ἔδει , καὶ οὐχ ὥσπερ ἐξ ἀνάγκης ὁρᾶσθαι τὴν ἀρετὴν , ἀλλ' οὐδὲ φύσεως νόμοις ἀδιαπτώτως ἐρηρεισμένην · ἴδιον γὰρ ἂν εἴη τουτὶ τῆς ἀνωτάτω πασῶν οὐσίας καὶ ὑπεροχῆς . Ἐπειδὴ δὲ τοῖς τῆς ἰδίας φύσεως λόγοις τὸ ζῶον ἀπήρτιστο τεχνουργοῦντος Θεοῦ , κατεπλούτει παραχρῆμα τὴν πρὸς αὐτὸν ὁμοίωσιν . Ἐνεχαράττετο γὰρ αὐτῷ τῆς θείας φύσεως ἡ εἰκὼν , ἐμφυσηθέντος ἁγίου Πνεύματος . Αὐτὸ γάρ ἐστιν ἡ πνοὴ τῆς ζωῆς , ἐπεί τοι ζωὴ κατὰ φύσιν ὁ Θεός . Ἆρ' οὖν ψυχὴ τῷ ἀνθρώπῳ τὸ θεῖον ἐγένετο πνεῦμα ; Καὶ πῶς οὐκ ἄτοπον κομιδῇ τὸ τῇδε νοεῖν ; Ἦ γὰρ ἂν ἄτρεπτος , καὶ αὐτή που διαμεμένηκεν ἡ ψυχή · νυνὶ δέ ἐστι τρεπτή . Τρεπτὸν δὲ οὔτι που τὸ πνεῦμά ἐστιν . Ἢ εἴπερ τὸ τρέπεσθαι νοσεῖ , ἐπ' αὐτὴν ὁ μῶμος τὴν θείαν ἀναδραμεῖται φύσιν ; εἴπερ ἐστὶ τοῦ Θεοῦ καὶ Πατρὸς , καὶ μὴν καὶ τοῦ Υἱοῦ , τὸ οὐσιωδῶς ἐξ ἀμφοῖν , ἤγουν ἐκ Πατρὸς δι' Υἱοῦ προχεόμενον Πνεῦμα . Ἀμαθὲς οὖν ἄρα τὸ εἰς ψυχὴν οἴεσθαι μεταπεπλάσθαι τὸ Πνεῦμα , καὶ εἰς ἀνθρώπου μεταχωρῆσαι φύσιν . Ἀλλ' ἐψυχοῦτο μὲν τὸ πλαστουργηθὲν ἀῤῥήτῳ δυνάμει · κατεκαλλύνετο δὲ παραχρῆμα τῇ τοῦ πνεύματος δόσει . Ἦν γὰρ οὐχ ἑτέρως τὴν θείαν ἡμᾶς εἰκόνα δύνασθαι πλουτεῖν . Εὖ λέγεις . Κατακοσμήσας δὴ οὖν τὸ τέχνημα Θεὸς , τὴν ἐν παραδείσῳ δίαιταν ἐχαρίζετο . Ἐπειδὴ δὲ ἔδει τὸν οὕτως κατηγλαϊσμένον , καὶ τῇ τῶν ἄνωθεν ἀγαθῶν ἀφθονίᾳ κατεστεμμένον , μὴ εὐκόλως ἀναφέρεσθαι πρὸς ἀλαζονείαν ἐᾷν , ἀγνοοῦντα τὴν δουλείαν , καὶ ὡς ἔστι μέτρον τῶν οἰκετικῶν ( τὸ γάρ τοι λίαν εὐρὺ πρὸς τὸ εὐκλεὲς , καὶ τὸ ἀμέτρως ἐλεύθερον , ἀποφέρει πρὸς τὸ ὑπέροφρυ καὶ ἐπάρατον πάθος ) , πρόφασις αὐτῷ τοῦ μὴ ἀγνοεῖν τὸν Δεσπότην , ἐγκρατείας ἐδόθη νόμος · ἵνα δι' αὐτοῦ καλοῖτο πρὸς ἀνάμνησιν ἀεὶ τοῦ μετ' ἐξουσίας προστεταχότος , καὶ εἰδείη σαφῶς , ὡς ἔστιν ὑπεζευγμένος τοῖς τοῦ κρατοῦντος θεσμοῖς . Ἀλλ' οὐκ ἠρέμει τὸ ἀνόσιον ἐκεῖνο καὶ θεομισὲς θηρίον . Φαίης ἂν οἶμαί που τὸν Σατανᾶν , ὃς τῶν οὐρανίων ἀψίδων ἀστραπῆς δίκην κατηκοντίζετο · νοσεῖν γὰρ αὐτῷ μειρακιωδῶς ἐδόκει τὸ θέλειν εἶναι Θεὸς , καὶ τὰ ὑπὲρ φύσιν τὴν ἑαυτοῦ παραδηλῶν , ἐφαντάζετο . Διατεκμαίρῃ καλῶς . Φθόνου γὰρ καὶ ἁμαρτίας εὑρετὴς ὢν , καὶ πατὴρ , ἀπρακτεῖν οὐκ ἤθελε περὶ τὸ ἐπὶ γῆς ζῶον , τοῦτ' ἔστι , τὸν ἄνθρωπον . Εἶτα δόλῳ καὶ ἀπάταις ὑπελθὼν , παρεκόμισεν εἰς παρακοὴν , πανουργίας ὀργάνῳ τῷ γυναίῳ χρώμενος . Ἀεὶ γάρ πως ἡμᾶς κατασείουσι πρὸς τὸ ἀκαλλὲς , τοῦτ' ἔστιν , εἰς ἁμαρτίαν , αἱ σὺν ἡμῖν τε καὶ ἐν ἡμῖν ἡδοναί · ἡδονῆς δὲ τύπος , ἡ γυνή · θωπείαις δὲ ταῖς ἐξ ἡδονῶν καταθεῖ πολλάκις ἐπὶ τὸ ἀνεθέλητον ὁ νοῦς . Ὅπερ οὖν ἐν Ἀδὰμ ὡς ἐν πάχει πραγμάτων καὶ αἰσθητῶς ὁρᾶται συμβεβηκὸς , τοῦτο καὶ ἐν ἑκάστῳ τῶν καθ' ἡμᾶς , νοητῶς τε καὶ κεκρυμμένως κατίδοι τις ἂν πληρούμενον . Προανατέλλουσα γὰρ ἡδονὴ καταγοητεύει τὸν νοῦν , καὶ κατὰ βραχὺ ὑποσπᾷ πρὸς τὸ οἴεσθαι λοιπὸν , τὸ μηδὲν εἶναι παντελῶς , τοῦ θείου νόμου παράβασιν . Καὶ πιστώσεται λέγων ὁ Χριστοῦ μαθητής · Μηδεὶς πειραζόμενος , λεγέτω ὅτι Ἀπὸ Θεοῦ πειράζομαι . Ὁ γὰρ Θεὸς ἀπείραστός ἐστι κακῶν · πειράζει δὲ αὐτὸς οὐδένα . Ἕκαστος δὲ πειράζεται ὑπὸ τῆς ἰδίας ἐπιθυμίας ἐξελκόμενος καὶ δελεαζόμενος . Εἶτα ἡ ἐπιθυμία συλλαβοῦσα τίκτει ἁμαρτίαν · ἡ δὲ ἁμαρτία ἀποτελεσθεῖσα , ἀποκύει θάνατον . Ἀτρεκὴς ὁ λόγος . Ἀπεμπολήσασα δὴ οὖν τὴν παρὰ Θεοῦ χάριν , καὶ γυμνωθεῖσα ἤδη τῶν ἐν ἀρχαῖς ἀγαθῶν , ἐξεπέμπετο μὲν τοῦ παραδείσου τῆς τρυφῆς , μετεπλάττετο δὲ πρὸς τὸ ἀκαλλὲς εὐθὺς ἡ ἀνθρώπου φύσις , φθορᾶς δὲ εἴσω πεσοῦσα λοιπὸν ἀνεδείκνυτο . Ἀναγκαίως . Ἔνδεια γὰρ οἶμαι τῶν παρὰ Θεοῦ χαρισμάτων , οὐδὲν ἕτερόν ἐστιν ἢ παντὸς ἀπόπτωσις ἀγαθοῦ . Ἀῤῥωστήσειε δ' ἂν ἡ ἀνθρώπου φύσις καὶ μάλα ῥᾳδίως τὴν εἰς πᾶν ὁτιοῦν τῶν ἐκτόπων παραφορὰν , εἰ μὴ ἀνέχοι πρὸς ἀρετὴν αὐτὴν ἡ τοῦ διασώζοντος χάρις , τοῖς ἄνωθεν καὶ παρ' ἑαυτῆς ἀγαθοῖς πλουτίζουσα . Εὖ λέγεις . Συναινέσαιμι γὰρ ἂν καὶ μάλα εἰκότως · τρέφει μὲν γὰρ εἰς ἀλκὴν τὴν πνευματικὴν ὁ ἄρτος ὁ ζῶν , τοῦτ' ἔστιν , ὁ τοῦ Θεοῦ λόγος . Γέγραπται γὰρ , ὅτι Καὶ ἄρτος στηρίζει καρδίαν ἀνθρώπου . Δουλείας δὲ ἀπαλλάττει καὶ παθῶν , καὶ τοῖς εἰς ἐλευθερίαν αὐχήμασιν εὖ μάλα καταχρυσοῖ . Συνεσταλκότος δὲ ὥσπερ τὴν χεῖρα τοῦ Θεοῦ , καὶ τὴν ἐν τούτοις ἡμῖν χορηγίαν οὐ διανέμοντος · πᾶσα ἀνάγκη πως καὶ ἀνεθελήτοις ἡμᾶς περιπίπτειν κακοῖς , καὶ ἀρετῆς μὲν ἁπάσης ἀπωλισθεῖν , ὑπελθεῖν δὲ ὥσπερ τὸν ἑτέρου ζυγὸν , ἥκειν τε ἐς τοῦτο κακῶν καὶ πλεονεξίας , ὡς ἀγχοῦ γενέσθαι λοιπὸν τοῦ καὶ αὐτὴν ἀπολέσαι τὴν εἰς πᾶν ὁτιοῦν τῶν ἀγαθῶν ὑπηρετοῦσαν ἡμῖν καὶ συνῳκισμένην σύνεσιν , καὶ σοφίας ἐρήμην τῆς κατὰ Θεὸν ἀποφανθῆναί τε παντελῶς τὴν τοῦ παθόντος καρδίαν , ἐκπεπορνευμένην ὥσπερ τῷ Σατανᾷ , καὶ ὑπενεχθεῖσαν εὐκόλως ὕβρεσί τε καὶ ἀσελγείαις ταῖς ὑπ' αὐτοῦ . Ἐκδείξειας ἂν ὅπως , ἢ ψιλοῖς ἐάσεις ἐπινήχεσθαι λογισμοῖς ; Ἥκιστά γε . Παραδείξαιμι γὰρ ἂν ὡς ἔνι καλῶς τὰ τοῖς ἀρχαίοις συμβεβηκότα , διαμορφῶν εὐτέχνως εἰς τύπον τῶν νοητῶν . Εἰκόνες γὰρ ἐναργεῖς καὶ ἀριδηλότατοι γένοιντο ἂν ἡμῖν τῶν ἐν θεωρίᾳ λεπτῇ , τὰ ὡς ἐν αἰσθήσει τε καὶ ὡς ἐν ὄψει σημαντικῇ . Γέγραπται τοίνυν περὶ τοῦ προπάτορος Ἀβραάμ · Καὶ ἐγένετο λιμὸς ἐπὶ τῆς γῆς , καὶ κατέβη Ἀβραὰμ εἰς Αἴγυπτον παροικίσαι ἐκεῖ , ὅτι ἐνίσχυσεν ὁ λιμὸς ἐπὶ τῆς γῆς . Τὴν γάρ τοι φίλην τε αὑτῷ καὶ ἐνεγκοῦσαν ἀφεὶς , μεθωρμίζετο πρὸς ἑτέραν , ἢν ὑπέδειξε Θεός . Ἔξελθε γὰρ , φησὶν , ἐκ τῆς γῆς σου , καὶ ἐκ τῆς συγγενείας σου , καὶ δεῦρο εἰς γῆν , ἣν ἄν σοι δείξω . Καταβρίθοντος δὲ τοῦ λιμοῦ , καὶ δυσδιάφυκτον κομιδῇ τὴν ζημίαν ἐπάγοντος , τὴν Αἴγυπτον ἰδεῖν , καὶ οὐχ ἑκὼν , ἐβιάζετο . Καὶ κατῴκησε μὲν οὐχὶ , παρῴκησε δὲ μᾶλλον ἐν αὐτῇ . Τί οὖν τοῦτό γε ; Ἀρίστην ἡμῖν τῶν ἀφανεστέρων τὴν θεωρίαν διαμορφοῖ . Τίνα τρόπον ; Ταῖς τῶν Ἰουδαίων ἀπειθίαις ἐπιτιμῶν , ἔφη που ὁ Θεός · Ἰδοὺ ἐπάγω λιμὸν ἐπὶ τὴν γῆν , οὐ λιμὸν ἄρτου , οὐδὲ δίψαν ὕδατος , ἀλλὰ λιμὸν τοῦ ἀκοῦσαι λόγον Κυρίου . Καὶ ἀπὸ ἀνατολῶν ἕως δυσμῶν περιδραμοῦνται ζητοῦντες λόγον Κυρίου , καὶ οὐ μὴ εὕρωσιν . Ἆρ' οὖν , ὦ ἑταῖρε , τοὺς τοιῷδε τυχὸν καταπιεσθέντας λιμῷ , καὶ χορηγίας ἐκπεπτωκότας τῆς διακρατούσης εἰς ἀρετὴν , καὶ τροφὰς οὐκ ἔχοντας τὰς ἐξ οὐρανοῦ καὶ ἄνωθεν , οὐχὶ πᾶσά πως ἀνάγκη μετανάστην ὥσπερ τινὰ καὶ φυγάδα ποιεῖσθαι τὸν νοῦν , μεταθέοντα λοιπὸν ἐπὶ τὰ αἰσχίω , καὶ ὥσπερ τινὸς γῆς ἰδίας τῆς εἰς ἀρετὴν εὐσθενείας ἐξωθούμενον , καταβαίνειν εἰς ἑτέραν ἕξιν τε καὶ θέλησιν · οὐκ ἔτι μὲν τὴν ὑπὸ Θεῷ , σκήπτροις δὲ μᾶλλον ὑποκειμένην διαβολικοῖς . Πατὴρ γὰρ , οἶμαι , καὶ βασιλεὺς ἁμαρτίας , ὁ πρῶτος αὐτὴν ἐς κόσμον ἐνεγκὼν , οὗ καὶ εἰς εἰκόνα καὶ τύπον παραδέξαιτ' ἂν οἶμαί τις , καὶ σφόδρα εἰκότως , τὸν Φαραὼ , τῆς Αἰγυπτίων ἐξάρχοντα . Παρ' οἷς βαθὺς μὲν ἦν λίαν ὁ τοῦ πεπλανῆσθαι σκότος · κακίας δὲ τρόπος ἀνεπιτήδευτος παντελῶς οὐδείς . Καὶ τί τὸ λυπῆσαν τὸν μακάριον Ἀβραὰμ , ἐκ τοῦ καθικέσθαι τυχὸν εἰς τὴν Αἰγυπτίων ; Πλεῖστον μενοῦν ὅσον . Μικροῦ γὰρ ἐπέκεινα παντὸς ἠνέχθη κακοῦ . Ἀναμάθοις δ' ἂν καὶ τοῦτο εὐκόλως , ἱεροῦ φωνοῦντος Γράμματος · Ἐγένετο δὲ ἡνίκα εἰσῆλθεν Ἀβραὰμ εἰς Αἴγυπτον , ἰδόντες οἱ Αἰγύπτιοι τὴν γυναῖκα ὅτι καλὴ εἴη σφόδρα , καὶ εἶδον αὐτὴν οἱ ἄρχοντες Φαραὼ , καὶ ἐπῄνεσαν αὐτὴν πρὸς Φαραὼ καὶ ἤγαγον αὐτὴν εἰς τὸν οἶκον Φαραώ . Ἄθρει δὴ οὖν ὅτι μικροῦ διόλωλεν αὐτῷ τὸ γύναιον , ὦ τᾶν . Ὡς δριμὺ τὸ χρῆμα , καὶ καταλυπεῖν ἱκανόν . Καὶ μὴν τοῦτό τοι περὶ ἡμᾶς αὐτοὺς νοητῶς συμβήσεται . Οἷς γὰρ ἂν γένοιτο πατρίδος μὲν , ὥσπερ τῆς ἰδίας ἀπολισθεῖν , τῆς συνήθους τε καὶ φιλαιτάτης εὐκοσμίας καὶ ἀρετῆς , καθικέσθαι δὲ πρὸς τὰ χείρω , καὶ ὑπὸ σκῆπτρα γενέσθαι διαβολικὰ , πάντη τε καὶ πάντως ἐπιφύονταί τε καὶ ἐπιβουλεύουσι δεινῶς αἱ πονηραὶ καὶ ἐναντίαι δυνάμεις · κἂν εἰ θεάσαιντό τινα τῶν ὑπ' αὐταῖς γεγονότων οὐκ ἀκαλλῆ τὴν σύνεσιν ἔχειν δυνάμενον , περιποιεῖν σπουδάζουσι τῷ ἰδίῳ καθηγητῇ , καὶ τοῖς ἐκείνου σπερματισμοῖς ὑποφέρουσιν , ἵνα Θεῷ μὲν οὐκέτι , καρποφορῇ δὲ μᾶλλον τῷ Σατανᾷ . Τὰ γὰρ βρώματα αὐτοῦ , κατὰ τὸ γεγραμμένον , ἐκλεκτά · κατακηλοῦσαι δὲ ὥσπερ τὸν ἁλόντα τε καὶ ὑπολισθήσαντα νοῦν , ὡς ἂν μὴ πολὺ βλέπων εἰς τὸ ἐλεύθερον , τῆς ὑπ' αὐταῖς θητείας ἀποφοιτήσειε . Περιποιοῦσιν ἐσθ' ὅτε τὰς ἐπὶ τοῖς γηΐνοις ἡδονὰς , καὶ οἱονείπως καταπλουτίζουσι ταῖς εἰς τὸ μηδὲν θυμηδίαις , καθάπερ ἀμέλει καὶ οἱ τῶν Αἰγυπτίων ἄρχοντες , τὴν σύνοικον ἀπολλύντα τὸν μακάριον Ἀβραὰμ , οἱονεὶ περισαίνοντες ταῖς τιμαῖς , καὶ δώρων προσαγωγαῖς , τοῦ λυπεῖσθαι λίαν ἀποκομίζειν ἤθελον . Γέγραπται γὰρ , ὅτι Καὶ τῷ Ἀβραὰμ εὖ ἐχρήσαντο δι' αὐτὴν , δῆλον δὲ , ὅτι τὴν Σάῤῥαν , καὶ ἐγένοντο αὐτῷ , πρόβατά τε καὶ μόσχοι , καὶ ὄνοι , καὶ παῖδες , καὶ παιδίσκαι , καὶ ἡμίονοι , καὶ κάμηλοι . Πλεονεκτῶν γὰρ ἡμᾶς εἰς τὰ καιριώτατα , καὶ οἱονεὶ γονῆς τε καὶ εὐκαρπίας ἀποστερῶν ἐλευθέρας ὁ Σατανᾶς , καὶ ταῖς ἰδίαις ὕβρεσι καὶ ἀσελγείαις τὸν εὐγενῆ νοῦν ὑποφέρων ἐκ πλεονεξίας , τῇ τῶν ἐπιγείων τέρψει καταδεσμεῖ . Διελήλακε δὲ μανίας εἰς τοῦτό ποτε , ὡς καὶ αὐτῷ τὴν πεῖραν καθεῖναι τῷ Χριστῷ . Ἀναγαγὼν γὰρ αὐτὸν , φησὶν , ἔδειξεν αὐτῷ πάσας τὰς βασιλείας τῆς οἰκουμένης , ἐν στιγμῇ χρόνου , καὶ εἶπεν αὐτῷ ὁ διάβολος · Σοὶ δώσω τὴν ἐξουσίαν ταύτην ἅπασαν , καὶ τὴν δόξαν αὐτῶν , ὅτι ἐμοὶ παραδέδονται , καὶ ᾧ ἐὰν θέλω , δίδωμι αὐτά . Σὺ οὖν ἐὰν προσκυνήσῃς ἐνώπιόν μου , ἔσται σοι πάντα . Ἔχει μὲν ὀρθῶς . Πλὴν ἐρομένῳ , φράσον . Τίς ἂν γένοιτο τοῖς παθοῦσιν ἢ ὄνησις ἤγουν ἡ ἐπικούρησις ; Θεὸς , ὦ γενναῖε , καὶ ἡ παρ' αὐτοῦ χάρις , οὐ μέχρι παντὸς ἐφιεῖσα τὸν ἠσθενηκότα νοῦν ὑπὸ πόδας εἶναι διαβολικοὺς , ἀλλὰ ὑπερασπίζουσά τε καὶ ἐξαιρουμένη , τὸν οὐδὲν ἐπαμύνειν ἑαυτῷ δυνάμενον . Ἴδοις δ' ἂν , εἰ βούλοιο , τουτὶ γεγονὸς καὶ ἐπὶ τοῦ προπάτορος Ἀβραάμ . Ἀπειρηκότος γὰρ τοῦ δικαίου , καὶ δρᾷν οἵου τε παντελῶς οὐδὲν , μέσος ἐχώρει Θεὸς , καὶ τῆς Αἰγυπτίων ἀσελγείας τὸ γύναιον ἠλευθέρου . Ἤτασε γὰρ Κύριος τὸν Φαραὼ ἐτασμοῖς μεγάλοις καὶ πονηροῖς , καὶ τὸν οἶκον αὐτοῦ περὶ Σάῤῥας τῆς γυναικὸς Ἀβραάμ . Ἠφίει δὲ οὕτω μόλις ὕβρεως ἐλευθέραν τὴν τῷ δικαίῳ συνῳκισμένην . Θεὸς οὖν ἄρα καὶ μόνος ἐξέλοιτο ἂν ἐκ τῆς τοῦ διαβόλου χειρὸς τὸν ἐναλόντα νοῦν , καὶ εἰς εὐκοσμίαν αὐτὸν ἀναστρέψει τὴν ἐν ἀρχαῖς . Ἐνδείᾳ δὴ οὖν τῇ τῶν ἄνωθεν ἀγαθῶν κατωθούμενοι κάτιμεν ἐσθ' ὅτε πρὸς τὰ αἰσχρὰ καὶ βδελυρά . Οὕτω φημί . Ἀλλ' ἔστι που πάντως τῷ φιλαγάθῳ πρέπον Θεῷ , τὸ μηδενὶ τῶν τοιούτων ἐᾷν περιπίπτειν ἡμᾶς . Πρέπον μὲν ὅτι μάλιστα τουτὶ Θεῷ , καὶ θελητόν γε , ὦ τᾶν · εἴη γὰρ ἂν ἥκιστα μὲν ἀγαθὸς , φιλάρετος δὲ οὐ λίαν , εἰ μὴ τοῦτον ἔχοι πρὸς ἡμᾶς τὸν σκοπόν . Παραίτιοι δὲ τοῦ παθεῖν ἑαυτοῖς ἡμεῖς , παραθήγοντες εἰς ὀργὰς τὸν τῶν ὅλων Δεσπότην · ἐνίησι γὰρ οὕτω πρὸς ἀσθενῆ τε καὶ ἄνανδρον νοῦν . Ἢ οὐχὶ βοῶντος ἀκούεις δι' ἑνὸς τῶν ἁγίων προφητῶν · Ἰδοὺ ἐγὼ δίδωμι ἐπὶ τὸν λαὸν τοῦτον ἀσθένειαν , καὶ ἀσθενήσουσιν ἐν αὐτῇ πατέρες καὶ υἱοί · γείτων καὶ ὁ πλησίον αὐτοῦ ἀπολοῦνται ; Γράφει δὲ περί τινων καὶ ὁ σοφώτατος Παῦλος · Καὶ καθὼς οὐκ ἐδοκίμασαν τὸν Θεὸν ἔχειν ἐν ἐπιγνώσει , παρέδωκεν αὐτοῦς ὁ Θεὸς εἰς ἀδόκιμον νοῦν , ποιεῖν τὰ μὴ καθήκοντα . Τρανώτερον δὲ τουτὶ καὶ ὁ θεσπέσιος Ἡσαΐας καθίστησι , λέγων , ὡς ἐκ προσώπου τῶν υἱῶν Ἰσραὴλ , ἤγουν τῶν ὠλισθηκότων εἰς ἁμαρτίας · Ἰδοὺ σὺ ὠργίσθης , καὶ ἡμεῖς ἡμάρτομεν . Ἆρ' οὖν , εἰπέ μοι , καταῤῥᾳθυμοῦντες ἡμεῖς τοῦ πρέποντος καὶ ταῖς ἁμαρτίαις ἁλισκόμενοι , προσρίψομεν τὴν αἰτίαν τῷ Θεῷ , καὶ ἐγκαλέσομεν αὐτῷ τὴν ὀργὴν , ὡς διὰ τοῦτο ἡμαρτηκότες ; Ἐπαιτιασόμεθα μὲν οὐχὶ , μανία γὰρ τοῦτό γε · φάσκοντες δὲ , ὅτι Σὺ ὠργίσθης , καὶ ἡμεῖς ἡμάρτομεν , τοιοῦτόν τι νοοῦμεν · Ὡς εἰ μὴ τὸ σὸν ἔχοιμεν εὐμενὲς , ὦ Δέσποτα , τὸ ἀπεῖργον οὐδὲν , τυραννεῖσθαι μὲν ὑπὸ ἁμαρτίας , διὰ τὸ τῆς ἡμετέρας φύσεως ἀσθενὲς , παντὶ δὲ λοιπὸν ἐνέχεσθαι κακῷ . Συνίημι ὃ φῄς . Φροντίδος οὖν ἅμα καὶ μὴν καὶ φειδοῦς τῆς ἄνωθεν ἀπαμφιεννύμενοι , καὶ τῆς εἰς ἄγαν ἐξιτηλίας , καὶ τῶν εἰς τὸ φαῦλον ἀσχέτων ἀπονευμάτων πραττόμενοι δίκας , ἀσθενεῖς καὶ εὐάλωτοι , καὶ τί γὰρ οὐχὶ τῶν τοιούτων ἠῤῥωστηκότες ἀποδεικνύμεθα ; Πάρα δὲ δή σοι ταυτὶ καταθεάσασθαι λαμπρῶς , τοῖς Ἱερεμίου περιτυχόντι λόγοις . Ἰουδαίων μὲν γὰρ ἡ ἀγρία πληθὺς , καί τοι σφόδρα πλουσίως ἐνσπαταλῶσά τε καὶ ἐνευρυνομένη ταῖς παρὰ Θεοῦ φιλοτιμίαις , καὶ ἁπάντων κρατήσασά τε λοιπὸν τῶν ἐχθρῶν , διελάσασά τε λοιπὸν εἰς αὐτό που τάχα τῆς ἐν ἀνθρώποις εὐκλείας τὸ ἀνωτάτω , σκληράν τε καὶ ἄθραυστον ἐμελέτα τὴν ἀπείθειαν . Μονονουχὶ δὲ καὶ ἐῤῥῶσθαι φράσαντες ταῖς διὰ Μωσέως ἐντολαῖς , καὶ μικροῦ παντελῶς ἀξιοῦντες λόγου τὰ τεθεσπισμένα , ἀπαραποδίστοις ἐφέροντο ῥοπαῖς εἰς ὄλεθρον καὶ ἀπώλειαν . Ὑποκάτω γὰρ δρυὸς , καὶ λεύκης , καὶ δένδρου συσκιάζοντος κατὰ τὴν τοῦ προφήτου φωνὴν , βωμοὺς ἀνεδείμαντο , καὶ ἐν τοῖς εἰδενδροτάτοις τῶν ἀλσῶν , τεμένη τοῖς δαίμοσι διαπήξαντες , βουθυσίαις καὶ λιβανωτοῖς , καὶ τοῖς ἄλλοις ἅπασι , καταγεραίρειν ἠξίουν , Θεοὺς καὶ σωτῆρας , καὶ τί γὰρ οὐχὶ τῶν τοιούτων οὐκ ἐρυθριῶντες λέγειν , τὰ διὰ σφῶν τεχνουργούμενα ; Καθίκοντο δὲ μωρίας εἰς τοῦτό ποτε . ὡς ἐν καυχημάτων τάξει λοιπὸν ποιεῖσθαι τὰς ἀνοσίους τεκνοσφαγίας , οἴεσθαι δὲ ὡδὶ λιπαρωτάτην ἀνάπτειν τὴν θυσίαν αὐτοῖς . Καὶ οὐ μέχρι τούτων τὰ τῆς δυσσεβείας ἐπράττετο τοῖς ἐξ Ἰσραήλ . Προσθήκην δὲ ὥσπερ τινὰ τοῖς τολμήμασιν ἀεὶ προσεπάγοντες , τὴν εἰς πᾶν ὁτιοῦν τῶν ἐκτόπων ἀχάλινον ἀποφοίτησιν , οὐ μετρίως ἐφ' ἑαυτοῖς κατηρέθιζον εἰς ὀργὰς , καίτοι χρηστὸν ὄντα τὸν νομοθέτην . Ἐπειδὴ δὲ τὴν ἐπ' αὐτῷ δουλείαν ἀπεσείοντο νεανικῶς , μεθίει λοιπὸν καὶ πλεονεκτεῖσθαι καὶ παρ' ἐχθρῶν , καὶ πρὸς ἀναγκαίαν ἤδη πως ἀποφέρεσθαι θητείαν , τὴν ὑπὸ Χαλδαίοις φημὶ καὶ Βαβυλωνίοις . Οἱ μὲν γὰρ , ἧκον τὰ οἴκοι μεθέντες ἐξανδραποδισάμενοί τε αὐτοὺς , καὶ τὴν ἁγίαν καὶ διαβόητον πόλιν ἐμπρήσαντες , ἔρεσθαι δὲ μόλις ἐδόκει τοῖς πολεμουμένοις τὸν προφήτην Ἱερεμίαν , τὸ ὅποιπερ ἂν αὐτοῖς ἐκτελευτήσειε τὸ κακόν . Καὶ εἶπε , φησὶν , Ἱερεμίας · Οὕτως ἐρεῖτε πρὸς Σεδεκίαν · Τάδε λέγει Κύριος · Ἰδοὺ ἐγὼ μεταστρέφω τὰ ὅπλα τὰ πολεμικὰ , ἐν οἷς ὑμεῖς πολεμεῖτε ἐν αὐτοῖς πρὸς τοὺς Χαλδαίους τοὺς συγκεκλεικότας ὑμᾶς ἔξω τοῦ τείχους , εἰς τὸ μέσον τῆς πόλεως ταύτης . Καὶ πολεμήσω ὑμᾶς ἐγὼ ἐν χειρὶ ἐκτεταμένῃ , καὶ ἐν βραχίονι κραταιῷ , μετὰ θυμοῦ καὶ ὀργῆς μεγάλης . Καὶ πατάξω πάντας τοὺς κατοικοῦντας ἐν τῇ πόλει ταύτῃ , τοὺς ἀνθρώπους καὶ τὰ κτήνη ἐν θανάτῳ μεγάλῳ , καὶ ἀποθανοῦνται . Εἶτα μεθ' ἕτερα · Καὶ πρὸς τὸν λαὸν , φησὶν , ἐρεῖς τοῦτον , Τάδε λέγει Κύριος · Ἰδοὺ ἐγὼ δέδωκα πρὸ προσώπου ὑμῶν τὴν ὁδὸν τῆς ζωῆς , καὶ τὴν ὁδὸν τοῦ θανάτου . Ὁ καθήμενος ἐν τῇ πόλει ταύτῃ , ἀποθανεῖται ἐν μαχαίρᾳ , καὶ ἐν λιμῷ , καὶ ὁ ἐκπορευόμενος προσχωρῆσαι πρὸς τοὺς Χαλδαίους τοὺς συγκεκλεικότας ὑμᾶς , ζήσεται . Καὶ ἔσται ἡ ψυχὴ αὐτοῦ εἰς σκύλα , καὶ ζήσεται . Διότι ἐστήριξα τὸ πρόσωπόν μου ἐπὶ τὴν πόλιν ταύτην εἰς κακὰ , καὶ οὐκ εἰς ἀγαθὰ , καὶ εἰς χεῖρας βασιλέως Βαβυλῶνος παραδοθήσεται , καὶ κατακαύσει αὐτὴν ἐν πυρί . Συνίης οὖν , ὅτι ταῖς εἰσάπαξ φιλοτιμίαις καταλυποῦντες Θεὸν , ἐσόμεθα μὲν οὐχ οἷοί τε ταῖς τῶν ἐχθρῶν εὐσθενείαις ἀντιπράττειν οἱ δείλαιοι , ἐγκειμένης δὲ ὥσπερ καὶ καταθρωσκούσης ἡμῶν τῆς θείας ὀργῆς , δοῦλοι μὲν ἀντ' ἐλευθέρων ἐσόμεθα , ἀκλεᾶ δὲ καὶ ἐλεεινὸν διαζήσομεν βίον . Εὖ λέγεις . Ἀποφέρει μὲν γὰρ ὁ τοῦ Θεοῦ νόμος πρὸς ἀμώμητον πολιτείαν τὸν τρυφερὸν καὶ εὐήνιον , λύχνος δὲ ὥσπερ τις ἑκάστῳ γίνεται , πρὸς τὴν τοῦ χρησίμου τε καὶ ἀναγκαίου παράδειξιν , καὶ αἰδοῖ μὲν τῇ πρὸς αὐτὸν ἡττώμενος , διαβιῴη τις ἂν οὐκ ἀθαυμάστως οἶμαί που , καὶ καθάπερ ἁγίαν κατοικήσει πόλιν τὸ ἐρηρεισμένον εἰς ἀρετὴν , καὶ βεβηκὸς εἰς εὐλάβειαν . Εἰ δὲ δή τις ἕλοιτο καθάπερ τινὰ δρυμόν τε καὶ ὕλην εὐανθῆ τε καὶ εὔξυλον , εἰσβάλλειν ἑτοίμως εἰς τὰς κοσμικὰς ἡδονὰς , καὶ τέρψεσι ταῖς κατὰ τὸν βίον ἐμφιλοχωρεῖν , καὶ οἱονεί πως εἰδώλων ἐσμὸν εἰς νοῦν καὶ καρδίαν εἰσδέχεσθαι τὴν πολύμορφον ἡδονὴν , καὶ θυμιᾷν τοῖς δαίμοσι τοὺς τῆς αὐτοῦ προθυμίας καρπούς · τότε δὴ τότε καὶ σφόδρα εἰκότως ἀπολισθήσειεν ἂν φειδοῦς τῆς ἄνωθεν , καὶ ἑτοιμοτάτη λίαν προσκείσεται θήρα τοῖς ἐθέλουσιν ἑλεῖν . Πόλεως δὲ ὥσπερ ἁγίας ἐξωθούμενος τῆς ἐν ἀρχαῖς εὐκοσμίας , κατοιχήσεται λοιπὸν ὥσπερ ἐξ ἀναγκαίου ζυγοῦ , πρὸς τὸ τοῖς κρατοῦσι δοκοῦν , καὶ μακρὰν ἔσται Θεοῦ , κατά γε τὸν τῆς διαθέσεως τρόπον , μετοικισμὸν ὑπομένων τὸν εἰς Βαβυλῶνα , τοῦτ' ἔστι , τὰ ἐπέκεινα τερμάτων γῆς ἁγίας , ἐν ᾗ γνωστὸς ὁ Θεὸς , καὶ μέγα τὸ ὄνομα αὐτοῦ . Τοιγάρτοι διακεκράγασιν οἱ τὸν οὕτω σκληρὸν ὑπομένοντες πόνον , καὶ εἰς χεῖρας πεσόντες ἐχθρῶν , καὶ τὴν παρ' ἐκείνοις δίαιταν , ὡς ἀνδραποδώδη καὶ οἰκετικὴν οὐ φέροντες · Ἐπὶ τῶν ποταμῶν Βαβυλῶνος , ἐκεῖ ἐκαθίσαμεν καὶ ἐκλαύσαμεν , ἐν τῷ μνησθῆναι ἡμᾶς τὴν Σιών . Νοσεῖ γὰρ οἶμαί τι τοιοῦτον ὁ ἀνθρώπινος νοῦς . Τὸ τί δὴ φῄς ; Ῥᾴθυμος μὲν γὰρ καὶ ἀναπεπτωκὼς ἀεί πως ἐστὶν εἰς ἐπιθυμίαν τῶν ἐν χερσὶν ἀγαθῶν , ἐφίεται δὲ οὐ λίαν ὧνπερ ἂν ἔχοι τὴν ἐξουσίαν . Εἰ δὲ δή τις γένοιτο μετάκλησις ἐπὶ θάτερα , καὶ ὧν ἂν ἔχοι λαμπρῶν ἡττᾶσθαι παρῇ , τότε δὴ μόλις αἰσθάνεται παθὼν , ὃ παντὶ δὴ σθένει διακρούεσθαι ἐχρῆν , καὶ οὐ διὰ πείρας ἥκειν ἐᾷν προαναιροῦντα τὴν ἔφοδον . Ἀληθές . Ἀναγκαῖον οὖν ἄρα , καὶ σοφὸν , καὶ τῶν ὅ τι μάλιστα λυσιτελεστάτων τὸ προαναιρεῖν εὖ μάλα τὰ μοχθηρὰ , καὶ τῆς ἀβουλήτου θητείας τὴν ἔφοδον , καὶ προαπονεύειν πειρᾶσθαι γοργῶς τὰ , ὧν εἰ γένοιτο πρὸς πεῖραν ἐλθεῖν , ἐν παντὶ κεισόμεθα κακῷ . Ὧδε ἔχει . Καὶ εἰ μὲν ἐκ θείας ὀργῆς ὁ τῆς ἀναγκαίας δουλείας ἡμῖν ἐπιφέροιτο ζυγὸς , καὶ μὴν καὶ τὸ δεῖν εἰς ἀδόκιμον καθικέσθαι νοῦν , ἀντιφέρεσθαι μὲν οὐ ῥᾷον . Φαίην δ' ἂν εἶναι χρήσιμον , κἂν γοῦν τὸ διαμεμνῆσθαι μόνον ἐξ οἵων εἰς οἷα μετακεκλίσθαι , καὶ κατολοφύρεσθαι πικρῶς τὴν παράβλεψιν , καὶ τῆς ἄνωθεν ἐπικουρίας τὴν σπάνιν · Ἡ γὰρ , κατὰ Θεὸν λύπη , μετάνοιαν εἰς σωτηρίαν ἀμεταμέλητον κατεργάζεται . Θείας δὲ ἡμῖν οὐκ ἀπηρτημένης ὀργῆς , ἀλλ' ἐνὸν ἐπ' ἐξουσίας ἑλέσθαι τε καὶ δρᾷν τὸ δοκοῦν , καὶ τὴν ἐπ' ἄμφω ῥοπὴν , τήν τε εἰς τὸ φαῦλον , φημὶ , καὶ τὴν εἰς τὸ ἀγαθὸν , ἀνειμένην πως ἔτι καὶ ἀκαταβίαστον παντελῶς διακεκτῆσθαι παρὸν , παραιτητέον γεννικῶς τὸν ὡς ἐν φαυλότητι μαλακισμὸν , οἶμαι δὲ δεῖν ἀποσείεσθαι φιλεῖν τὰς ἐπ' ἐχθροῖς ἡδονὰς , καὶ τὸ ὑπὸ χεῖρα πράττειν ἐχθρῶν , οἳ κατάρχειν λέγονται τοῦ αἰῶνος τούτου . Κἂν εἰ προσίοι τὸ τυχὸν εὐημερίας οὐκ ἀμοιροῦν , εὐημερίας δέ φημι τῆς ἐν κόσμῳ τετιμημένης , εἰς αἰσχρὸν γὰρ πάντως καὶ ἀκαλλὲς καταστρέφει τέλος . Πῶς ἔφης ; Βούλει λέγωμεν ἐξ ἀρχαίων ἑλόντες παραδειγμάτων ; Καὶ μάλα . Λιμοῦ κατατήκοντος τοὺς ἀνὰ πᾶσαν , ὡς ἔπος εἰπεῖν , τὴν γῆν , καθικέσθαι πρὸς Αἰγυπτίους τοὺς ἐξ Ἰακὼβ ἐδόκει , νεανίαι δὲ ἦσαν τὸν ἀριθμόν που δέκα , καὶ ὁ τῆς ἀποδημίας σκοπὸς , τὸ ἐκπρίασθαι τροφὰς , καὶ ἕτερον ἦν οὐδέν . Ἐπειδὴ δὲ ἧκον εἰς τοῦτο καὶ κατεγνωρίζοντο λοιπὸν ὡς ἀδελφοὶ , σιτοδοτοῦντος τότε καὶ ἐξάρχοντος τῆς Αἰγυπτίων τοῦ Ἰωσὴφ , εἰς οὖς τὸ πραχθὲν ἐδέχετο Φαραὼ , Καὶ εἶπε , φησὶ , Φαραὼ πρὸς Ἰωσήφ · Εἶπον τοῖς ἀδελφοῖς σου · Τοῦτο ποιήσατε · Γεμίσατε τὰ πυρεῖα ὑμῶν , καὶ ἀπέλθετε εἰς γῆν Χαναὰν καὶ παραλαβόντες τὸν πατέρα ὑμῶν , καὶ τὰ ὑπάρχοντα ὑμῶν , ἥκετε πρὸς μὲ , καὶ δώσω ὑμῖν πάντων τῶν ἀγαθῶν Αἰγύπτου , καὶ φάγεσθε τὸν μυελὸν τῆς γῆς . Σὺ δὲ ἔντειλαι ταῦτα , λαβεῖν αὐτοὺς ἁμάξας ἐκ γῆς Αἰγύπτου , τοῖς παιδίοις ὑμῶν καὶ ταῖς γυναιξὶ , καὶ ἀναλαβόντες τὸν πατέρα ὑμῶν παραγίνεσθε , καὶ μὴ φείσησθε τοῖς ὀφθαλμοῖς τῶν σκευῶν ὑμῶν · τὰ γὰρ πάντα ἀγαθὰ Αἰγύπτου ὑμῖν ἔσται . Ὁ μὲν οὖν τῆς Αἰγυπτίων ἡγούμενος αὐτοῖς ἀνάπαυλαν καὶ τρυφῇ καταπιαίνειν εὖ μάλα κατεπηγγείλατο , καὶ μὴν καὶ ἁμάξας ἐχαρίζετο , καταλεαίνων οἶμαί που τοῖς ὀκνοῦσι τὴν κάθοδον . Οἱ δὲ πανοικὶ , κατέβαινον εὐθὺς , τὴν πρόσκαιρον τῶν ἐδωδίμων ἀπόλαυσιν , οὐκ οἶδ' ὅπως προτετιμηκότες γῆς τε καὶ χώρας δοθείσης παρὰ Θεοῦ · ἦν γὰρ δή που παρὰ πολὺ κρεῖττόν τε καὶ ἄμεινον τὸ ἐκείνην νέμεσθαι , εἰ καὶ σὺν βραχεῖ τὸ χρῆμα κατωρθοῦτο πόνῳ . Ἐπειδὴ δὲ ἧκον εἰς Αἴγυπτον , ᾤοντο μὲν ἴσως καὶ διαδράναι λοιπὸν τοὺς οἴκοι πόνους , οἷς καὶ τῶν παραυτίκα τερπνῶν ἡ αἴσθησις ἡδεῖά πως ἦν αὐτοῖς . Διέρποντος δὲ τοῦ χρόνου , τὸν ἀκλεᾶ τῆς δουλείας ὑποτρέχει ζυγὸν , ἡ ἄνωθέν τε καὶ ἐκ πατέρων εὐγενὴς καὶ ἐλευθέρα πληθύς . Οὐκοῦν εἰ προσείη μετ' εὐημερίας κοσμικῆς τὸ προσπίπτειν εἰς τὰ αἰσχίω , παραιτητέον , ὦ τᾶν , εἴπερ ἐστὶ παρ' ἡμῖν ἐν λόγῳ τὸ ἐλεύθερον , βδελυρόν τε καὶ ἀπηχθισμένον τὸ δουλοπρεπὲς χρῆμά τε καὶ φρόνημα . Ἄριστα ἔφης . Τί δὲ , οὐχὶ κἀκεῖνό φαμεν , οὐ μετρίαν ὥς γέ μοι δοκεῖ τοῖς ἀρτίως ἡμῖν εἰρημένοις συνωδίνον τὴν ὄνησιν ; Τὸ ποῖ τί φῄς . Ῥαψάκης ὁ Βαβυλώνιος τῶν Ἀσσυρίων στρατηγὸς , ἀριθμοῦ κρείττονα δορυφόρων ποτὲ πληθὺν ἐπεσύρετο , ἧκέ τε πολιορκήσων , μᾶλλον δὲ , καὶ λίαν ἀμογητὶ , πᾶσαν ἐκ βάθρων αἱρήσειν ὑπειληφὼς τὴν ἁγίαν πόλιν . Εἶτα προεσάλευε τῶν ὅπλων τὴν οὐκ ἀμελέτητον αὐτῷ , κατειθισμένην δὲ σφόδρα κατὰ τοῦ Θεοῦ γλωσσαλγίαν . Μυρία δὲ ὅσα παλίμφημα λέγων , προσεπεφώνει τὸ τελευταῖον τοῖς τὴν ἁγίαν οἰκοῦσι πόλιν · Τάδε λέγει ὁ βασιλεὺς Ἀσσυρίων · Εἰ βούλεσθε εὐλογηθῆναι , πορεύεσθε πρὸς μὲ , καὶ φάγεσθε ἕκαστος τὴν ἄμπελον αὐτοῦ , καὶ τὰς συκᾶς αὐτοῦ , καὶ πίεσθε ὕδωρ τοῦ λάκκου ὑμῶν , ἕως ἂν ἔλθω , καὶ λάβω ὑμᾶς εἰς γῆν , ὡς ἡ γῆ ὑμῶν , γῆ σίτου καὶ οἴνου καὶ ἄρτων καὶ ἀμπελώνων . Ἄθρει δὴ οὖν ὅτι καὶ αὐτὸς ἐπαγγέλλεται τὴν ἐπ' ἀμπέλῳ τε καὶ συκῇ τρυφήν τε καὶ τέρψιν προσετίθει δὲ , ὅτι Καὶ πίεσθε ὕδωρ τοῦ λάκκου ὑμῶν . Ἀλλὰ τί ἂν βούλοιτο ταῦτα δηλοῦν , εἰ πρὸς θεωρίαν ἄγοιτο τὴν πνευματικήν ; Κατὰ διττὸν οἶμαι τρόπον ἡ τῆς φαυλότητος ἐν ἡμῖν ἀποπεραίνεται δύναμις . Ἢ γὰρ ταῖς θύραθεν ἡδοναῖς , ἢ ταῖς ἐμφύτοις καὶ ἐν ἡμῖν , ὑπό τε σφῶν αὐτῶν , καὶ μὴν καὶ ἑτέρων , ἐντρυφᾷν ἀναπειθόμενοι , πρὸς πᾶν ὁτιοῦν τῶν ἀπηχεστάτων , διωλισθηκότες ἁλοῖεν ἂν , οἱ πρὸς ἁμαρτίαν εὔκολοι . Ἐκδείξειε δ' ἂν καὶ τοῦτο ἡμῖν ὡς ἔστιν ἀληθὲς , τοῦ Σωτῆρος ὁ μαθητὴς , ὡδίπη λέγων , Ὅτι πᾶν τὸ ἐν τῷ κόσμῳ , ἡ ἐπιθυμία τῆς σαρκὸς , καὶ ἡ ἐπιθυμία τῶν ὀφθαλμῶν , καὶ ἡ ἀλαζονεία τοῦ βίου . Ἔμφυτος γὰρ καὶ ἐν ἡμῖν αὐτοῖς ἐῤῥιζωμένη καὶ μένουσα τῆς σαρκὸς ἡ ἐπιθυμία , νόμον δὲ αὐτὴν ἁμαρτίας , καὶ ὁ θεῖος ἡμῖν ὠνόμαζε Παῦλος , ἐνοικοῦντα τοῖς μέλεσι τῆς σαρκός . Τέρψεις δὲ καὶ ἡδοναὶ θύραθέν τε καὶ εἰσπεποιημέναι , τὰ δι' ὀμμάτων . Θαυμάζεται γὰρ τὰ ἐκ πλούτου δι' ὀφθαλμῶν , καὶ μὴν καὶ εὐιματίαι , καὶ τὰ οἷς ἂν προσκέοιντό τινες , ὡς ἡδίστην ἔχοιεν τὴν ἀπόλαυσιν , ψῆφον αὐτοῖς οὐκ ἀγεννῆ δωρούμενοι . Οὐκοῦν , ἄμπελος μὲν καὶ συκῆ , τῆς ἔξωθέν τε καὶ εἰσπεποιημένης τέρψεώς τε καὶ τρυφῆς εἶεν ἂν εἰς τύπον ὁμοῦ τῶν ἐν κόσμῳ πραγμάτων τὸ πρόσκαιρόν τε καὶ εὐμάραντον ἀστείως καταδεικνύουσαι , καὶ σὺν τῷδε τὸ γλυκὺ μετὰ τοῦ σκοτοῦν εἰωθότος . Τρυφὴ μὲν γὰρ ἅπασα κοσμικὴ , γλυκεῖαν μὲν ἔχει τὴν παραυτίκα μέθεξιν , σκοτεῖ δὲ δὴ λίαν καὶ ἐκμεθύσκει δεινῶς τὸν εἰσδεδεγμένον αὐτήν . Εἰκὼν δὲ ὁ λάκκος τῶν ἐμφύτων τε καὶ ἐν ἡμῖν κινημάτων . Οὐ γὰρ εἰσπεποίηται ταυτὶ καθάπερ ἐκεῖνα , πηγάζει δὲ ὥσπερ ἐν ἡμῖν , ἐξ αὐτῆς ἀναβρύοντα τῆς σαρκός . Τούτων οὖν ἁπάντων φυσικῶν τε καὶ ἐπακτῶν , ἐλευθέραν ἡμῖν τὴν μέθεξιν , καὶ πλατεῖαν κομιδῇ τὴν ἀπόλαυσιν , ἔσεσθαί φασιν αἱ πονηραὶ δυνάμεις , εἰ καθάπερ ἁγίαν καὶ ἀκατάσειστον καταλελοιπότες πόλιν , τὴν ἐγκράτειαν , προσχωρήσαιμεν τῷ βασιλεῖ Βαβυλῶνος , ὃς ἦν ἐν τύπῳ τοῦ Σατανᾶ . Ἀλλ' ὁ μὲν Ῥαψάκης , τὸ παραυτίκα τερπνὸν , ἀνεῖναί τε αὐτοῖς καὶ ἐπιδώσειν ἐπηγγέλλετο προσκεχωρηκόσι τοῖς Βαβυλωνίοις . Οἱ δὲ οὐκ ἐπείθοντο φρονοῦντες ὀρθῶς , ἕψεται γὰρ πάντως τῷ θέλειν ἑλέσθαι τὰ κοσμικὰ , τὸ χρῆναι πεσεῖν εἰς ἀνεθέλητον δουλείαν , καὶ ἐν δορυκτήτων γενέσθαι τάξει . Ἀτρεκὴς ὁ λόγος . Τίς δ' ἂν γένοιτο τούτων ἡ λύσις , ὡς ἥδιστα ἂν ἐρομένῳ φράσον . Τίς δ' ἂν ἑτέρα παρὰ τὴν ἐναντίως ἔχουσαν τῇ πρώτῃ καὶ ἐν ἀρχαῖς ; Ῥοπαῖς γὰρ ἰδίων ἀπονεύοντες θελημάτων , ἐπὶ τὸ βιοῦν ἐθέλειν αἰσχρῶς , καὶ τῆς ἀμωμήτου πολιτείας τὴν ἀστειότητα παρωθούμενοι , πρὸς ἀγεννῆ καὶ ἀνδραποδώδη πεπτώκαμεν νοῦν , μόνα φρονοῦντες τὰ ἐπὶ τῆς γῆς , καὶ ταῖς τῆς σαρκὸς ἡδοναῖς ὁλοτρόπως ἐγκείμενοι . Ταύτῃτοι λοιπὸν καὶ κατολισθεῖν ἡμᾶς ἠφίει Θεὸς , εἰς ἀδόκιμον νοῦν . Παλινδρομεῖν οὖν ἄρα πρὸς ἀρετὴν ἀναγκαῖον ; Ἀμελητί γε , ὦ τᾶν , οὐκ ἐφιεμένους ἔτι τῆς ἐν κόσμῳ ζωῆς , κατ' ἐκεῖνό που πάντως τὸ διὰ τῆς τοῦ Παύλου φωνῆς εἰρημένον ὀρθῶς · Ἀπεθάνετε γὰρ , καὶ ἡ ζωὴ ὑμῶν κέκρυπται σὺν Χριστῷ ἐν τῷ Θεῷ . Δεδιψηκότας δὲ μᾶλλον τὴν ἐν οὐρανοῖς ἀπογραφὴν , καὶ οἱονεὶ πατρίδα καὶ πόλιν τὴν ἄνω πεποιημένους , καὶ ἀνακεκραγότας εὖ μάλα πρὸς Θεόν · Ἄνες μοι ὅτι πάροικος ἐγώ εἰμι ἐν τῇ γῇ , καὶ παρεπίδημος , καθὼς πάντες οἱ πατέρες μου . Ὁ γάρ τοι περιπατῶν ἐπὶ τῆς γῆς , καὶ λαμπρὸν ἐν οὐρανοῖς τὸ πολίτευμα ἔχων πάροικός τε καὶ παρεπίδημος ἀληθῶς ἐξ αὐτῶν ἂν εἰκότως φαίνοιτο τῶν πραγμάτων . Καὶ γοῦν τοῦ Σωτῆρος ὁ μαθητὴς τοῦτο ποιεῖσθαι κελεύει , καὶ ἡμᾶς αὐτοὺς αὔχημα περιφανές τε καὶ εὐπρεπὲς , ὡδί πη λέγων · Ἀδελφοὶ , παρακαλῶ ὡς παροίκους καὶ παρεπιδήμους ἀπέχεσθαι τῶν σαρκικῶν ἐπιθυμιῶν , αἵτινες στρατεύονται κατὰ τῆς ψυχῆς . Ἆρ' οὖν ἀρκέσειε πρὸς κατόρθωσιν ἀρετῆς ἡ τοιάδε διάθεσις , τὸ καταλῆξαί φημι τῶν σαρκικῶν ἐπιθυμιῶν ; Εἰ προσγένοιτο σοφῶς καὶ τὰ ἐκ τῆς ἑτέρας ἐπιεικείας , δῆλον δὲ ὅτι τῆς πνευματικῆς . Γέγραπται γάρ · Πλατεῖα ἡ ἐντολή σου σφόδρα . Ἢ οὐχὶ διττὸς ἐν ἡμῖν ὁ μολυσμὸς , ψυχῆς τε καὶ σώματος ; Ἕπεσθαι δεῖν οἰηθείην ἂν , καὶ λίαν εἰκότως , τοῖς καταμιαίνειν εἰωθόσιν , ἰσοπαλῆ τε καὶ ἰσουργὰ τὰ διασμήχειν εἰωθότα . Ὀρθῶς ἔφης . Ὥσπερ οὖν ἀμέλει διττὸς ὁ ῥύπος ψυχικός τε καὶ σωματικὸς , οὕτω καὶ ἡ διακάθαρσις ψυχική τε καὶ σωματικὴ γένοιτ' ἂν εἰκότως . Πλὴν ὅτι τὸ παροικίαν ἡγεῖσθαι , φιλεῖν τὴν ἐν κόσμῳ ζωὴν , τοῖς τῇδε διακειμένοις οὐκ ἀκερδὲς ἀταλαιπώρως ἰδεῖν , εἴπερ ἕλοιτό τις εἰκόνα τοῦ πράγματος ποιεῖσθαι τὸν Ἀβραὰμ , πρὸς ὃν εἴρηται παρὰ Θεοῦ · Ἔξελθε ἐκ τῆς γῆς σου καὶ ἐκ τῆς συγγενείας σου , καὶ ἐκ τοῦ οἴκου τοῦ πατρός σου . Καὶ δεῦρο εἰς γῆν , ἣν ἄν σοι δείξω , καὶ ποιήσω σε εἰς ἔθνος μέγα , καὶ εὐλογήσω σε , καὶ μεγαλυνῶ τὸ ὄνομά σου , καὶ ἔσῃ εὐλογητὸς , καὶ εὐλογήσω τοὺς εὐλογοῦντάς σε , καὶ τοὺς καταρωμένους σε καταράσομαι , καὶ εὐλογηθήσονται ἐν σοὶ πᾶσαι αἱ φυλαὶ τῆς γῆς . Συνίης ὅπως οὐκ ἐκ γῆς τε καὶ οἴκου μόνον , ἀλλὰ καὶ ἐκ τῆς συγγενείας , καὶ μὴν καὶ ἐκ τοῦ οἴκου τοῦ πατρὸς ἀπαίρειν ἐκέλευσεν , ἥκειν τε εἰς γῆν , ἥνπερ αὐτὸς ἐκδείξειεν ὁ καλῶν ; Ἀλλὰ τί δὴ τοῦτό ἐστιν ; Εἶτά πως οὐκ ἐναργὲς , ὅτι Θεοῦ καλοῦντος εἰς ἀκολούθησιν , δῆλον δὲ ὅτι τὴν πνευματικὴν , καὶ τῆς ἐν κόσμῳ ζωῆς , φημὶ δὲ δὴ πάλιν τῆς ἐν ἡδοναῖς καὶ φιλοσαρκίαις , οὓς ἂν ἕλοιτο τιμᾷν , ἐξέρπειν ἐθέλοντος , ἀπόπληκτον κομιδῇ , τὸ ἡγεῖσθαί τι τοῦ τοιοῦδε ἄμεινον ; Καταλογιζέσθω γὰρ ὡς οὐδὲν πατρίς τε καὶ γένος , καὶ οἶκος πατρὸς , καὶ τῶν ἐπιγείων ἡ κτῆσις . Τοιγάρτοι καὶ αὐτὸς ὁ Σωτὴρ πρὸς τὴν ἴσην ἡμᾶς ἀνδρείαν ἐκάλει , λέγων · Ὁ φιλῶν πατέρα ἢ μητέρα ὑπὲρ ἐμὲ , οὐκ ἔστι μου ἄξιος , καὶ ὁ φιλῶν υἱὸν ἢ θυγατέρα ὑπὲρ ἐμὲ , οὐκ ἔστι μου ἄξιος · καὶ ὃς οὐ λαμβάνει τὸν σταυρὸν αὐτοῦ , καὶ ἀκολουθεῖ ὀπίσω μου , οὐκ ἔστι μου ἄξιος . Προσετίθει δέ · Καὶ πᾶς ὅστις ἀφῆκεν ἀδελφοὺς , ἢ ἀδελφὰς , ἢ πατέρα , ἢ μητέρα , ἢ γυναῖκα , ἢ τέκνα , ἢ ἀγροὺς , ἢ οἰκίας ἕνεκα τοῦ ὀνόματός μου , πολλαπλασίονα λήψεται , καὶ ζωὴν αἰώνιον κληρονομήσει . Ἢ γὰρ οὐχὶ τῆς εἰς ἄκρον εὐσθενείας τῆς ἐν Χριστῷ νοουμένης ἔργον εἶναι φῂς , τὴν οὕτω λαμπρὰν καὶ περίοπτον ἀνδρείαν , ἣ παρ' οὐδὲν ἡγεῖται ταυτί ; τὸ δὲ δεῖν ἕπεσθαι τῷ Χριστῷ ποιεῖται περὶ πολλοῦ . Πάνυ μὲν οὖν , ἐπεί τοι καὶ τῆς ἀρίστης ἐλπίδος , καὶ τῆς ἐν Χριστῷ θυμηδίας διωλισθήκασιν , οἱ κεκλημένοι μὲν εἰς τοὺς γάμους , καταρνησάμενοι δὲ τὴν ἄφιξιν . Ὧν ὁ μέν τις ἔφη · Γυναῖκα ἔγημα , καὶ οὐ δύναμαι ἐλθεῖν . Ὁ δέ τις ἀγρὸν ἐκπρίσσθαι λέγων , ἀμείνω τῆς κλήσεως ἐποιεῖτο τὰ πρόσκαιρα . Εὖγε , ὦ Παλλάδιε · εὐφραίνεις γὰρ ἡμᾶς τὰ εἰκότα λέγων , καὶ ἐξ εὐμαθείας τῆς ἄγαν προαναθρώσκων εὖ μάλα πρὸς τὸ συνιέναι θερμῶς τοῦ λόγου τὸ πέρας . Ἄθρει δὴ οὖν ὅτι τοῖς ὀλοσχερῶς τε καὶ ὁλοτρόπως ἀκολουθοῦσι Θεῷ , καὶ τῆς εἰς αὐτὸν ἐλπίδος πεποιημένοις δεύτερα τὰ τῆς σαρκὸς , καὶ φιληδονίαν κοσμικὴν , ἕψεται δὴ πάντως , τὸ εὐλογίας τῆς ἄνωθεν πλουσίως μεταλαχεῖν . Τί γὰρ λέγει πρὸς Ἀβραάμ ; Καὶ ποιήσω σε εἰς ἔθνος μέγα , καὶ εὐλογήσω σε , καὶ τὰ τούτοις συνημμένα . Ὁρᾷς οὖν ὅσην αὐτῷ πληθὺν ἐπεσώρευσε πνευματικῶν ἀγαθῶν ; Τίνα δὲ τρόπον ἀπαίρει τῆς ἐνεγκούσης Ἀβραὰμ , πῶς οὐκ ἄξιον ἰδεῖν ; Ἔλαβε γὰρ , φησὶ , Σάῤῥαν τὴν γυναῖκα αὐτοῦ , καὶ τὸν Λὼτ τὸν υἱὸν τοῦ ἀδελφοῦ αὐτοῦ , καὶ πάντα τὰ ὑπάρχοντα αὐτῶν , ὅσα ἐκτήσαντο , καὶ πᾶσαν ψυχὴν , ἣν ἐκτήσαντο ἐν Χαῤῥάν . Καὶ ἐξῆλθον πορευθῆναι εἰς γῆν Χαναὰν , καὶ διώδευσεν Ἀβραὰμ τὴν γῆν εἰς τὸ μῆκος αὐτῆς , ἕως τοῦ τόπου Συχὲμ , ἐπὶ τὴν δρῦν τὴν ὑψηλήν . Ἐξεχώρει μὲν γὰρ ἐκ Χαῤῥὰν , οὐδὲν ἑαυτοῦ λείψανον ἀφιεὶς ἐν αὐτῇ , παγγενεὶ δὲ ὥσπερ καὶ πανοικὶ , προθυμότατα μετατρέχων εἰς γῆν Χαναὰμ , ἣν ἔδειξε Θεός . Εἶτα δίεισι τὴν γῆν εἰς τὸ μῆκος αὐτῆς , καὶ εἰς γῆν ἔρχεται τὴν ὑψηλήν . Ὁ γάρ τοι βεβουλημένος τοῖς θείοις εὖ μάλα κατακολουθεῖν θεσπίσμασι , καὶ φροντίδος τῆς ἀρίστης ἀξιοῦν τὴν ἄνωθεν κλῆσιν , ἐξίτω ζωῆς τῆς ἐν ἡδοναῖς κοσμικαῖς ὅλος διόλου , καὶ οἱονεὶ παγγενεὶ , οὐδὲν τῆς ἑαυτοῦ διανοίας λείψανον ἀφεὶς , ἐν οἷς ἦν ποτε . Ἀπαίρει γὰρ οὕτως ὀρθῶς , καὶ διοδεύσει τὴν γῆν , κέκληται γὰρ παρὰ Θεοῦ , ἵνα ὥσπερ ὁ μακάριος γράφει Παῦλος , ἐξισχύσῃ καταλαβέσθαι σὺν πᾶσι τοῖς ἁγίοις , τί τὸ πλάτος , καὶ μῆκος , καὶ ὕψος , καὶ βάθος τοῦ μυστηρίου τοῦ Χριστοῦ . Πρὸς γῆν γὰρ τότε τὴν ὑψηλὴν ἀναφοιτήσει καλῶς , τοῦτ' ἔστι , πρὸς ἕξιν τὴν ἀνῳκισμένην ἐν ἀρεταῖς , καὶ οὐδαμόθεν ἔχουσαν ἔτι τὸ κατεῤῥιμμένον εἰς φιλοσαρκίαν . Ἀφικομένῳ δὲ ἤδη πρὸς τοῦτο , τί πάλιν ἔσται τῶν ἀγαθῶν , ἐξ αὐτῶν εἰσόμεθα τῶν ἱερῶν Γραμμάτων . Ὤφθη γὰρ , φησὶ , Κύριος τῷ Ἀβραὰμ , καὶ εἶπεν αὐτῷ · Τῷ σπέρματί σου δώσω τὴν γῆν ταύτην . Καὶ ᾠκοδόμησεν Ἀβραὰμ ἐκεῖ θυσιαστήριον τῷ Κυρίῳ , τῷ ὀφθέντι αὐτῷ . Ἐμφιλοχωροῦντι μὲν γὰρ εἰς γῆν πατρίδος αὐτοῦ , καὶ οὔπω πρὸς τὴν ἁγίαν μεταχωρήσαντι γῆν , μόνος δέδοται χρησμὸς τοῦ μεταχωρῆσαι δεῖν εἰς ἑτέραν , τῆς ἐνεγκούσης ἠφειδηκότα . Ἐπειδὴ δὲ ἦλθεν εἰς γῆν Χαναὰν πανοικί τε καὶ πανσκευεὶ , καὶ πρὸς τὴν ἁγίαν ἀνέθορε γῆν , ἡ τῆς θεοπτίας δέδοται χάρις , καὶ τῆς ἐλπίδος τὸ ἀσφαλὲς ἐν βεβαίῳ τῆς ἐλευθερίας , καὶ τὸ ἐξεῖναι λοιπὸν ἐγείρειν θυσιαστήριον . Καὶ ἡμῖν οὖν ἄρα , κατά γε τὸ ἴσον τοῦ λόγου σχῆμα , προσμένουσι μὲν τῷ κόσμῳ καὶ ταῖς κατ' αὐτὸν βδελυρωτάταις ἡδοναῖς , οὐδεμία μὲν ἔσται παρὰ Θεοῦ χάρις · κεκλημένοις δὲ καὶ τοῖς θείοις ὑπείκουσι νόμοις , ἀναθρώσκουσι τῶν καθάπερ εἰς γῆν ὑψηλὴν τὴν εἰς πᾶν ὁτιοῦν τῶν ἀγαθῶν ἔφεσίν τε καὶ προθυμίαν , ἐνίησι μὲν τῆς ἰδίας δόξης τὴν γνῶσιν ὁ Θεὸς , καὶ τὸ τῆς ἐλπίδος ἐρηρεισμένον ἐπαγγέλλεται · εὐσθενῆ δὲ οὕτω τὸν ἐν ἡμῖν ἀπεργάζεται νοῦν , ὡς ἤδη πως ἰσχύσαι θυσίας προσάγειν πνευματικὰς , καὶ εὐωδίαν γενέσθαι Χριστοῦ τῷ Θεῷ καὶ Πατρὶ , κατὰ τὸ γεγραμμένον · παραστῆσαι δὲ καὶ αὐτῷ τὸ σῶμα , θυσίαν ζῶσαν καὶ εὐάρεστον τῷ Θεῷ , τὴν λογικὴν καὶ ἐν πνεύματι λατρείαν τὴν ἀπόδεκτον παρὰ Θεῷ . Προσίεται γὰρ ἀσμένως τῆς ἐν πνεύματι λατρείας τοὺς τρόπους , καὶ θυσίαν ἡγεῖται τὸ χρῆμα πνευματικήν . Μεθορμίζεσθαι δὴ οὖν ἐπὶ τὰ ἀμείνω πρέπει , τῶν αἰσχιόνων ἀπαίροντας · καὶ προσίεσθαι μὲν ὡς ἥδιστα τὴν ἄνωθεν κλῆσιν , ἐμφιλοχωρεῖν δὲ ὅτι μάλιστα φιλεῖν τοῖς ἐκ νόμου τετιμημένοις , καὶ τὴν ἀρίστην ψῆφον λαχοῦσι παρὰ Θεῷ . Ὡς τό τοι ζητεῖν ἀνόπιν ἰέναι καὶ ἐπινοστεῖν ἐπί τι τῶν ἀδικεῖν εἰωθότων , αἰτίας οὐκ ἀπαλλάξομεν . Οὐ μὲν οὖν , ὦ ἑταῖρε . Παγχάλεπον μὲν γὰρ τὸ νοσεῖν ἑλέσθαι πάλιν τὰ ὧν ἂν ἐξοίχοιτό τις · ὡς τοῖς γε ἅπαξ ἐξῃρημένοις δυνάμει Θεοῦ πολιτείας κοσμικῆς , σφαλερὸν ἄγαν τὸ κἂν γοῦν εἰς αὐτὴν ἀποβλέψαι μόνον , καὶ οἱονεὶ πρὸς ἀνάμνησιν ἰέναι πλημμελημάτων , εἰς τὴν ἐπ' αὐτοῖς ἀγάπησιν ἱέντας τὸν νοῦν . Καὶ γοῦν ὁ θεσπέσιος Μελῳδὸς ἐλιπάρει λέγων · Ἀπόστρεψον τοὺς ὀφθαλμούς μου τοῦ μὴ ἰδεῖν ματαιότητα . Ματαιότης γὰρ ὡς ἀληθῶς ὁ τοῦδε τοῦ βίου περισπασμὸς , καὶ ἡ τῶν προσκαίρων διάκενος τέρψις , ὧν ὅτι προσήκει διίστασθαι καὶ ἀποφοιτᾷν , παραιτεῖσθαι δὲ καὶ μόνην τὴν ὡς ἐν ἐννοίαις μὲν ἔτι σὺν ἡδονῇ τε κατάσκεψιν τόν γε ὡς ἀληθῶς ὀρθοποδεῖν ᾑρημένον , ἀναμάθοι τις ἂν κἀντεῦθεν εὐκόλως . Ἐκ τοῦ δὴ φής ; Οἱ τῶν Σοδόμων οἰκήτορες εἰς τὰς παρὰ φύσιν ἡδονὰς ἀγρίως ἐξοιστρούμενοι , καὶ ἀτιμάζοντες μὲν τὸν συνόδου νόμον , ὃν ἐπὶ παίδων γοναῖς ἡ φύσις ὡρίσατο , ὥραις δὲ ταῖς ἀῤῥένων ἐπιθηγόμενοι , καὶ τί γὰρ οὐχὶ τῶν λίαν ἐκτοπωτάτων διαπεραίνοντες , κατηρέθιζον εἰς ὀργὰς , καὶ οἱονείπως κατεβιάζοντο πρὸς τὴν ἐπ' αὐτοῖς ἰέναι δίκην , καίτοι φιλάνθρωπον ὄντα τὸν Δημιουργόν . Ἐπειδὴ δὲ τοῦ χρῆναι παθεῖν ἐπὶ θύραις ἦν ὁ καιρὸς , δεδαπανημένης ὥσπερ τῆς ἐπ' αὐτοῖς ἀνεξικακίας , εἰσέβαλλον ἐν Σοδόμοις οἱ τοῦτο πληρώσοντες . Γέγραπται δὲ οὕτως · Ἦλθον δὲ δύο ἄγγελοι εἰς Σόδομα ἑσπέρας . Λὼτ δὲ ἐκάθητο παρὰ τὴν πύλην Σοδόμων . Ἰδὼν δὲ Λὼτ , ἐξανέστη εἰς συνάντησιν αὐτῶν , καὶ προσεκύνησε τῷ προσώπῳ ἐπὶ τὴν γῆν , καὶ εἶπεν · Ἰδοὺ , Κύριοι , ἐκκλίνατε εἰς τὸν οἶκον τοῦ παιδὸς ὑμῶν , καὶ καταλύσατε , καὶ νίψασθε τοὺς πόδας ὑμῶν , καὶ ὀρθρίσαντες ἀπελεύσεσθε εἰς τὴν ὁδὸν ὑμῶν . Καὶ εἶπον · Οὐχί . Ἀλλ' ἐν τῇ πλατείᾳ καταλύσομεν , καὶ κατεβιάζετο αὐτοὺς , καὶ ἐξέκλιναν πρὸς αὐτὸν , καὶ εἰσῆλθον εἰς τὸν οἶκον αὐτοῦ , καὶ ἐποίησεν αὐτοῖς πότον . Καὶ ἀζύμους ἔπεψεν αὐτοῖς , καὶ ἔφαγον πρὸ τοῦ κοιμηθῆναι . Λὼτ μὲν γὰρ , ἅτε δὴ καὶ ἐξ αἵματος ὑπάρχων Ἀβραὰμ , καὶ τοῖς τῆς ὀρθότητος νόμοις ἐντεθραμμένος , εὐσεβείας τε τῆς εἰς Θεὸν οὐκ ἐν βραχεῖ λόγῳ πεφροντικὼς , παρῴκει τὰ Σόδομα . Ἦν δὲ ἐπ' αὐτοῖς ἔπηλυς καὶ ξένος καὶ γένει καὶ τρόπῳ . Τίς γὰρ κοινωνία φωτὶ πρὸς σκότος ; ἢ τίς μερὶς πιστῷ μετὰ ἀπίστου , κατὰ τὸ γεγραμμένον ; Κατευμεγεθήσας δὲ τῶν ἐπιχωρίων κακῶν , καὶ τὴν αὐτῷ συνήθη τοῦ βίου διαστείχων ὁδὸν , ἁγίων εἴχετο σπουδασμάτων , καὶ τῆς φιλοξενίας τὸν νόμον ὅτι μάλιστα τιμῶν , ταῖς τοῦ ἄστεως προσιζήσας εἰσβολαῖς , τοὺς εἰστρέχοντας ἐν αὐταῖς προσίεται φιλοφρόνως , θεοφιλὲς τὸ χρῆμα εἰδώς . Ἐπειδὴ δὲ ἧκον οἱ τοῖς εἰς ἀσέλγειαν ἀχαλίνως ἐκλελυττηκόσι τὴν δίκην ἐποίσοντες ( δυὰς δ' ἦν ἀγγέλων ) , ὑπαντιάζει γοργῶς , καὶ τῆς ἐνούσης αὐτῷ χρηστότητος μήνυσιν ἐναργῆ προαναφαίνει τὴν πρόσρησιν . Προσκεκύνηκε γὰρ τῷ προσώπῳ ἐπὶ τὴν γῆν , οἴκαδε τε ἰέναι προτρέπει , καὶ τοῖς τῆς ἀγάπης ἐνσπαταλῆσαι νόμοις . Οἱ δέ φασιν · Οὐχὶ , ἀλλ' ἐν τῇ πλατείᾳ καταλύσομεν · τὸ μὲν εἶναι ξένοι καὶ ἀνέστιοι διὰ τούτου κατασημαίνοντες , κατερεθίζοντες δὲ οἶμαί που πρὸς ἐντονωτέραν σπουδὴν τὸν φιλοξενεῖν ᾑρημένον , μονονουχὶ δὲ καὶ ἀστείως ὑποσημαίνοντες , ὡς οὐκ ἂν αὐτοὺς μεθεῖτο πρεπόντως ἐρήμους ὄντας ἑστίας , καὶ ἐν αὐταῖς τριόδοις ἐξεῤῥιμμένους · ὃ δὴ καὶ συνεὶς ὁ δίκαιος , μειζόνως κατεβιάζετο , καὶ οὐχ ἁρπαγμὸν τὴν παραίτησιν ὡς ἐξ ἀδρανοῦς καὶ ὑδαρεστέρας ἐποιεῖτο φρενός . Οὐκοῦν εἰσοικίζεται μὲν αὐτοὺς , ἀζύμους τε ἄρτους παρετίθει , καὶ πότον εἰργάζετο . Ἀλλὰ ταυτὶ μὲν ὁ δίκαιος . Σοδομῖται δὲ γυμνὴν καὶ ἀσχήμονα νοσοῦντες ἡδονὴν , τὸ τοῦ δικαίου δωμάτιον ἀνοσίως περιερχόμενοι , καὶ τῆς εἰς ἄκρον ἡκούσης ἀναισχυντίας πεσόντες ἐπέκεινα , ἀνεῖσθαι μὲν σφίσι τὰ συνήθη δρᾷν ἠξίουν , εἶτα δέον ἑλέσθαι φιλοξενίαν , ἀσελγείᾳ τῇ παρὰ φύσιν ἐβούλοντο κακοῦν . Ἀφιστάντα δὲ αὐτοὺς τὸν Λὼτ τῶν οὕτως ἀγρίων καὶ βδελυρωτάτων ἐγχειρημάτων παραλύειν ἤθελον , ἥλω δ' ἂν τάχα καὶ εἰς αὐτὸ τὸ παθεῖν , εἰ μὴ παρῆσαν οἱ σώζοντες . Ἐκτείναντες γὰρ , φησὶν , οἱ ἄνδρες τὰς χεῖρας , εἰσεσπάσαντο τὸν Λὼτ πρὸς ἑαυτοὺς εἰς τὸν οἶκον , καὶ τὴν θύραν τοῦ οἴκου ἀπέκλεισαν . Τοὺς δὲ ἄνδρας τοὺς ὄντας ἐπὶ τῆς θύρας τοῦ οἴκου ἐπάταξαν ἀορασίᾳ ἀπὸ μικροῦ ἕως μεγάλου , καὶ παρελύθησαν ζητοῦντες τὴν θύραν . Εὐμεμέτρηται δὲ οὐκ ἔν γε τουτοισὶ μόνοις τὰ τῆς ἐπικουρίας αὐτῷ . Γέγραπται γὰρ πάλιν · Ἡνίκα δὲ ὄρθρος ἐγένετο , ἐπεσπούδαζον οἱ ἄγγελοι τὸν Λὼτ , λέγοντες · Ἀναστὰς λάβε τὴν γυναῖκά σου καὶ τὰς δύο θυγατέρας ἃς ἔχεις , καὶ ἔξελθε , ἵνα μὴ καὶ σὺ συναπόλῃ ταῖς ἀνομίαις τῆς πόλεως . Καὶ ἐταράχθησαν , καὶ ἐκράτησαν οἱ ἄγγελοι τῆς χειρὸς αὐτοῦ , καὶ τῆς χειρὸς τῆς γυναικὸς αὐτοῦ , καὶ τῶν δύο θυγατέρων αὐτοῦ , ἐν τῷ φείσασθαι Κύριον αὐτῶν . Ἔνδειγμα δή σοι τουτὶ καὶ σφόδρα τρανὲς τοῦ μὴ μόνοις ἡμᾶς παραθήγεσθαι λόγοις , καὶ ταῖς ἐς νοῦν παρακλήσεσιν ἀποφοιτᾷν ἁμαρτίας , ἥκειν δὲ καὶ εἰς τοῦτο λοιπὸν ἡμερότητος τῆς εἰς ἡμᾶς τὸν τῶν ὅλων σωτῆρα Θεὸν , ὡς ἐνεργὸν ποιεῖσθαι τὴν ἐπικουρίαν , κατά γε τὸ , Ἐκράτησας τῆς χειρὸς τῆς δεξιᾶς μου , καὶ ἐν τῇ βουλῇ σου ὡδήγησάς με . Ἐπειδὴ γάρ ἐστιν οὐ λίαν εὐσθενὴς ἡ ἀνθρώπου φύσις , οὔτε μὴν ἀποχρώντως ἔχουσα πρὸς τὸ διεκνεῦσαι δύνασθαι τοῦ κακοῦ , συναθλεῖ πως αὐτῇ πρὸς τοῦτο Θεός . Καὶ διττὴν ἀπονέμων ὁρᾶται τὴν χάριν · νουθεσίαις ἀναπείθων καὶ ἐπικουρίαν εὑρὼν , καὶ ἀμείνω τιθεὶς τοῦ παρὰ πόδας τε καὶ τυραννοῦντος κακοῦ . Ἴδοις δ' ἂν ἀληθὲς κἀκεῖνο ὑπάρχον , ὡς ὀλίγοι μὲν κομιδῇ τῆς δικαιοσύνης οἱ ἐπιμεληταὶ , καὶ πολλὴ κατὰ βίον ἡ σπάνις ἀνδρῶν ἀγαθῶν · ἄνδρα γὰρ πιστὸν ἔργον εὑρεῖν , κατὰ τὸ γεγραμμένον . Πλὴν ἀπόλεκτος ὁ τοιοῦτος , καὶ φροντίδος τῆς ἄνωθεν οὐ παρέργως ἠξιωμένος . Εἰ γάρ ἐστι κατὰ τὸν κόσμον ἀναμὶξ τοῖς ἄλλοις , ἀλλ' οὐδὲν ἐντεῦθεν ὑπομένει τὸ βλάβος , ὡς κρίνον ἐξ ἀκανθῶν ἁρπάζεται , καὶ οὐκ ἂν συναπόλοιτο δίκαιος μετὰ ἀσεβῶν , κατὰ τὰς τῶν ἁγίων φωνάς . Ἄραρεν οὖν , ὅτι φειδοῖ τῇ παρὰ Θεοῦ , καὶ ἀγγέλων ἁγίων συνδρομῇ , καὶ τὴν ἐκ τῆς φαυλότητος πλεονεξίαν ἀπονιψόμεθα , καὶ τὸ μηδαμῆ μηδαμῶς ταῖς τῶν πονηρῶν ἁλῶναι δίκαις ἀναμφιλόγως εὑρήσομεν , Θεῷ πιστεύοντες σαφῶς ἀνακεκραγότι δι' ἑνὸς τῶν προφητῶν , ὅτι Ἐγὼ Κύριος ὁ Θεός σου , ὁ κρατῶν τῆς δεξιᾶς σου , ὁ λέγων σοι , Μὴ φοβοῦ , Ἰακὼβ , ὀλιγοστὸς Ἰσραὴλ , ἐγὼ ἐβοήθησά σοι , λέγει Κύριος , ὁ λυτρούμενός σε , Ἰσραήλ . Ἢ γὰρ οὐχὶ συλλήπτορα τοῖς ἁγίοις ἐκδείξειεν ἂν τὸν πάντα ἰσχύοντα Θεὸν τὸ ἀπηρτῆσθαι τὸν Λὼτ τῆς τῶν ἀγγέλων χειρός ; Θεοῦ γὰρ τύπος ἂν εἶεν [ ἂν ] οὗτοι . Τρεῖς μὲν ἐν ἀρχῇ τῷ Ἀβραὰμ προσβάλλοντες ἐν τῇ δρυῒ τῇ Μαμβρῇ , δύο δὲ τοῖς Σοδόμοις ἐπιφοιτήσαντες . Οὐδὲ γὰρ ὁ Πατὴρ κρίνει οὐδένα , κατὰ τὴν αὐτοῦ τοῦ Σωτῆρος φωνὴν , ἀλλὰ πᾶσαν τὴν κρίσιν δέδωκε τῷ Υἱῷ · συνόντος αὐτῷ δηλονότι καὶ ἐνυπάρχοντος φυσικῶς καὶ τοῦ ἁγίου Πνεύματος . Συνίης εὖ μάλα . Τὰ δὲ ἐφεξῆς περιαθρῶμεν , εἰ δοκεῖ . Ἀοκνότατά γε , καὶ δὴ ἐρῶ . Καὶ ἐγένετο , φησὶν , ἡνίκα ἐξήγαγον αὐτὸν ἔξω , εἶπον · Σῶζε τὴν σεαυτοῦ ψυχὴν , μὴ περιβλέψῃ εἰς τὰ ὀπίσω , μηδὲ στῇς ἐν πάσῃ τῇ περιχώρῳ · εἰς τὸ ὄρος σώζου , μή ποτε συμπαραληφθῇς . Ἐν μὲν οὖν τῷ , Σῶζε τὴν σεαυτοῦ ψυχὴν , φημὶ δὴ λέγεσθαι σαφῶς τὸ , Σεαυτὸν ἁγνὸν τήρει · καὶ μὴ κοινώνει ἁμαρτίαις ἀλλοτρίαις . Καὶ ἀμείνων ἔσο τῶν ἐν κόσμῳ παρυποδισμάτων · ψυχῆς γὰρ ἀντάλλαγμα τὸ σύμπαν οὐδέν . Τί γὰρ ὠφεληθήσεται ἄνθρωπος , ὅταν τὸν κόσμον ὅλον κερδήσῃ , τὴν δὲ ψυχὴν αὐτοῦ ζημιωθῇ ; Τὸ δὲ δὴ χρῆναι λέγειν ἀμεταστρεπτὶ ποιεῖσθαι τὴν βάδισιν , σημαίνει που τάχα τὸ , μὴ ταῖς εἰς φαυλότητα μεταστροφαῖς τὰ ἴσα φρονεῖν ἑλέσθαι πάλιν τοῖς ὑπὸ δίκην τὴν πυρὸς ἐξ ἀκρασίας ἐνηνεγμένοις ( Οὐδεὶς γὰρ , φησὶ , τὴν χεῖρα βαλὼν ἐπ' ἄροτρον , καὶ στραφεὶς εἰς τὰ ὀπίσω , εὔθετός ἐστιν εἰς τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν ) · ἔχεσθαι δὲ δεῖν τῆς εἰς σωτηρίαν ὁδοῦ , μὴ τῇδε κἀκεῖσε περισπωμένους , καὶ φαντασίαις ἑώλοις κοσμικῶν ἐπιθυμιῶν ἐλαφρὸν καὶ εὐδιαῤῥίπιστον νοῦν , ἀλλ' ἐντελῆ τε καὶ ἄϋπνον , καὶ εἰς εὐθὺ βλέπειν ἀεὶ μεμελετηκότα , τηροῦντας ἐν ἑαυτοῖς . Καὶ τὸ ἔτι μεῖζον ἐρῶ · φησὶ γὰρ ὁ ἄγγελος οὐχ ὅτι χρὴ ἤδη μόνον αὐτὸν ἀμεταστρεπτὶ ποιεῖσθαι τὴν βάδισιν · προσετίθει δὲ χρησίμως τὸ , Μὴ στῇς ἐν πάσῃ τῇ περιχώρῳ . Εἰς τὸ ὄρος σώζου , μήποτε συμπαραληφθῇς . Καὶ τί ἂν βούλοιτο δηλοῦν τὸ , Μὴ στῇς ἐν πάσῃ τῇ περιχώρῳ ; Τὸ οἶμαι νωθρόν τε καὶ ἀδρανὲς εἰς τὸ δεῖν ἐξίπτασθαι τοῦ κακοῦ , σφαλερόν τε καὶ ἐπιζήμιον . Φράσον ὅπως . Προφητικὸς ἔφη λόγος · Οὐαὶ , οἱ ποιοῦντες τὸ ἔργον Κυρίου ἀμελῶς . – Τρέχετε δὲ ἵνα καταλάβητε , καὶ αὐτός πού φησιν ὁ θεσπέσιος Παῦλος . Τὸ γάρ τοι μὴ δρᾷν ἐθέλειν εὐσθενέστατά τε καὶ ἐν σπουδῇ τὴν ἐκ τῶν αἰσχιόνων ἀποδρομὴν , δυσαποσπάστως ἔχοντος πρὸς τὰ ἀρχαῖα τοῦ νοῦ , καὶ οἱονεὶ στυγνῶς ἀφ' ἑκάστου τῶν φαύλων ἀπαίροντος , δυσοκνότατα δὲ μεθορμιζομένου πρὸς τὸ πεφυκὸς ὠφελεῖν , εἴη ἂν ἕτερον οὐδὲν , ἢ τὸ στῆναι λοιπὸν ἐν περιχώρῳ κακίας , καίτοι δρομαίως ἐξιέναι δέον . Ἢ γὰρ ἂν τῶν ἐνδεχομένων , πρὶν ὅρων ἔξω γενέσθαι κακοῦ , μέλλοντας ἀεὶ καὶ ἀναδυομένους καταληφθῆναι τῇ δίκῃ , πρὶν ἀποκαθήρασθαι τὴν κηλίδα , πρὶν ἀποπλύνασθαι τὸν ἐκ τῆς ἀρχαίας ῥᾳθυμίας ἐντετηκότα τῇ ψυχῇ μολυσμὸν , πρὶν ἀποφορτίσασθαι τὰ ἐγκλήματα , καὶ ζυγὸν ὑποδραμεῖν τὸν σωτήριον , ἀναπαύσασθαι διὰ Χριστοῦ . Ἄριστον οὖν παρακελευσμάτων τὸ , Μὴ στῇς ἐν πάσῃ τῇ περιχώρῳ , τοῦτ' ἔστιν , Ἐν μηδενὶ τρόπῳ φαυλότητος διαμελλήσας ἁλῷς , ἄνιθι δὲ μᾶλλον , ὥσπερ εἰς ὄρος , εἰς ἐξῃρημένην τινὰ καὶ περίοπτον ζωὴν , οὐδὲν ἔχουσαν τὸ χαμαιῤῥιφὲς , ἀλλ' ἐν ὑψηλῇ τε καὶ ἐπηρμένῃ διαπρέπουσαν ἀρετῇ , καὶ ἀπηλλαγμένῃ φρονήματος τοῦ χθαμαλωτάτου , τοῦτ' ἔστιν τοῦ ἐπιγείου καὶ σαρκικοῦ . Γέγραπται γὰρ , ὅτι Τοῦ Θεοῦ οἱ κραταιοὶ τῆς γῆς σφόδρα ἐπήρθησαν . Ἀνωτάτω γὰρ τῶν ἐπιγείων τὸ ἁγιοπρεπές ἐστι φρόνημα . Καὶ νεοττοὶ γυπὸς τὰ ὑψηλὰ πέτονται , κατὰ τὸ γεγραμμένον , εἴπερ ἔχουσι καθάπερ εἰς ὄρος ἐν οὐρανῷ τὸ πολίτευμα , καὶ μεταποιοῦνται πατρίδος τῆς ἄνω . Γράφει δέ που καὶ Παῦλος · Τὰ ἄνω ζητεῖτε , μὴ τὰ ἐπὶ τῆς γῆς . Ὄρος οὖν ἄρα τὸ νοητὸν , ἡ ἐν ἁγιασμῷ ζωὴ , καὶ τῆς ἐξαιρέτου πολιτείας τὸ ὑπερτενὲς , νοουμένης που κάτω τῆς ἐν ἀκαθαρσίαις καὶ φιλαμαρτήμονος , καὶ τοῖς ἐπιγείοις ἐντετηγμένης . Εὖ ἔφης · τουτὶ γὰρ ἡμῖν ὁ λόγος εὖ μάλα καταδηλοῖ , θαυμάσειας δ' ἂν ἔτι καὶ τόδε . Τὸ τί ; Ὁ μὲν γὰρ μακάριος ἄγγελος ἀμελητί τε καὶ ἀμεταστρεπτὶ διαθέοντα τὸν θεσπέσιον Λὼτ , χρῆναι δεῖν ἔφασκεν εἰς τὸ ὄρος ἀναπηδᾷν . Ὃ ἐλιπάρει λέγων · Δέομαι , Κύριε , ἐπειδὴ εὗρεν ὁ παῖς σου ἔλεος ἐναντίον σου , καὶ ἐμεγάλυνας τὴν δικαιοσύνην σου , ὃ ποιεῖς ἐπὶ τοῦ ζῇν τὴν ψυχήν μου · ἐγὼ δὲ οὐ δυνήσομαι διασωθῆναι εἰς τὸ ὄρος , μὴ καταλάβῃ με τὰ κακὰ , καὶ ἀποθάνω . Ἰδοὺ ἡ πόλις αὕτη ἐγγὺς τοῦ καταφυγεῖν με ἐκεῖ , ἥ ἐστι μικρὰ , ἐκεῖ σωθήσομαι . Οὐ μικρά ἐστι , καὶ ζήσεται ἡ ψυχή μου ; Καὶ εἰπὼν αὐτῷ , φησίν · Ἰδοὺ ἐγὼ ἐθαύμασά σου τὸ πρόσωπον καὶ ἐπὶ τῷ ῥήματι τούτῳ , τοῦ μὴ καταστρέψαι τὴν πόλιν περὶ ἧς ἐλάλησας . Σπεῦσον οὖν τοῦ σωθῆναι ἐκεῖ , οὐ γὰρ δυνήσομαι ποιῆσαι πρᾶγμα ἕως τοῦ σὲ εἰσελθεῖν ἐκεῖ . Διὰ τοῦτο ἐκάλεσε τὸ ὄνομα τῆς πόλεως ἐκείνης , Σηγώρ . Ὁ ἥλιος ἐξῆλθεν ἐπὶ τὴν γῆν , καὶ Λὼτ εἰσῆλθεν εἰς τὴν Σηγώρ . Καὶ τίς ἂν γένοιτο καὶ διὰ τούτων ἡμῖν ἡ ὄνησις , ἐθέλοιμ' ἂν , ὡς εὖ ἴσθι τοι , διαμαθεῖν . Ἢ οὐχὶ συνίης , καίτοι πολὺ νενευκὼς εἰς τὸ λίαν εὐμαθὲς , ὅτι τοῖς ἄρτι φαυλότητος ἐκδεδραμηκόσι , χρῆναι δὲ δεῖν οἰομένοις ἐπὶ τὴν τῆς σωτηρίας ἵεσθαι τρίβον , οὐκ εὐθὺς , οὔτε μὴν ἐκ πρώτων ἐγχειρημάτων , ἁλώσιμος ἡ ἀρετὴ καὶ βάσιμον τὸ δοκοῦν ; Ἀλλ' οὐδ' ἂν εὐκόλως ἀνακομίζοιτό τις εἰς πολιτείαν ἐξῃρημένην , οὐδ' ἂν γένοιτο μακρὰν τῶν οἱονεί πως αὐτῷ συντεθραμμένων παθῶν , ἀλλ' ἔξω μὲν ἔσται τῶν τοιούτων ἠρέμα , τό γε ὅσον εἰς προθυμίας τὰς ἐπ' ἀμείνοσι , καὶ ἐγχειρημάτων ἀρχάς · ὑψοῦ δὲ οὐ λίαν , ἢ μακράν · μονονουχὶ δὲ μεταφοιτήσειεν εἰς γῆν μὲν ὥσπερ εἰς ἑτέραν , εἰς ζωὴν μὲν ἐπαινουμένην , ὑψηλὴν δὲ οὔπω καὶ περίοπτον λαχοῦσαν τὴν δόξαν , ὁποία τις ἦν ἡ κατὰ νόμον παιδαγωγία , πρὸς ἀρχὰς ἀναφέρουσα ζωῆς ἀρίστης τε καὶ ἀγαθῆς . Γέγραπται γάρ · Ἀρχὴ ὁδοῦ ἀγαθῆς τὸ ποιεῖν τὰ δίκαια . Ὃν γὰρ τρόπον τοῖς περὶ γνῶσιν ἐσπουδακόσι , καὶ θεωρίας ἐφιεμένοις τῆς μυστικῆς , ἐπιτήδειος μὲν ἐν ἀρχαῖς καὶ ὅτι μάλιστα πρέπων εἴη ἂν ὁ τῆς κατηχήσεως λόγος · διᾴττουσι δὲ πρὸς ἄνδρα τέλειον ἤδη , καὶ εἰς μέτρον ἡλικίας τοῦ πληρώματος τοῦ Χριστοῦ , ἁρμόσειεν ἂν ἤδη πως ἡ στερεωτέρα τροφὴ , τοῦτ' ἔστιν , ὁ περὶ τῶν ἀνωτάτω λόγος , οἶμός τε ἅπασα λοιπὸν ἐρεύνης δογματικῆς · οὕτω κἀνθάδε φημὶ , τοῦτ' ἔστιν , ἐν ταῖς τῶν ἠθῶν καὶ τρόπων ἐπανορθώσεσι , οὐκ ἂν εἴη τῶν ἐνδεχομένων εὐθὺς ἀναθρώσκειν δύνασθαί τινας ἐπὶ τὸ ἀμωμήτως ἔχον , ἤγουν εἰς ὑπερφυᾶ καὶ ὑπέρλοφον πολιτείαν . Προσήκοι δ' ἂν , οἶμαι , κατὰ βραχὺ πρὸς τὴν ἀρτίως ἔχουσαν ἕξιν , ἐκ μικρῶν καὶ συμμέτρων ἀρξάμενος , καὶ μονονουχὶ προειστρέχων καθάπερ εἰς πόλιν μικρὰν , καὶ ὄρους ὑψηλοῦ γείτονα , τὴν τῆς ἐξαιρέτου καὶ ἀνῳκισμένης ζωῆς ὑποκαθημένην τε καὶ ἐν μείοσι πολιτείαν . Ταύτῃτοι καὶ ὁ δίκαιος Λὼτ , τύπος ἂν εἴη τῶν τῇδε διακειμένων , οὐκ εἰς τὸ ὄρος εὐθὺς , ἀλλ' ἐν πόλει Σηγὼρ τῇ μικρᾷ , καταλύσειν ἀξιῶν . Ἢ γὰρ οὐχὶ καὶ ἐν τοῖς εὐαγγελικοῖς κηρύγμασι τοιαύτας πολλάκις τὰς οἰκονομίας εὑρήσομεν ἐν τοῖς πιστεύουσι γεγενημένας ; Καὶ γοῦν ὁ μακάριος Παῦλος ἐπιστέλλει λέγων · Καλὸν ἀνθρώπῳ γυναικὸς μὴ ἅπτεσθαι · διὰ δὲ τὰς πορνείας ἕκαστος τὴν ἑαυτοῦ γυναῖκα ἐχέτω , καὶ ἑκάστη τὸν ἴδιον ἄνδρα ἐχέτω . Τοῦτο δὲ λέγω κατὰ συγγνώμην , οὐκ ἐπιταγήν . Θέλω γὰρ πάντας ἀνθρώπους εἶναι ὡς καὶ ἐμαυτόν . Ἀλλ' ἕκαστος ἴδιον ἔχει χάρισμα ἐκ Θεοῦ , ὁ μὲν οὕτως , ὁ δὲ οὕτως . Ὁρᾷς πῶς τῆς ἐγκρατείας τὸ εἰς ἄγαν ὑπερφερὲς , καθάπερ ὄρος ἡμῖν ὑπέδειξε λέγων · Καλὸν ἀνθρώπῳ γυναικὸς μὴ ἅπτεσθαι · ἐφῆκε δὲ ἡμᾶς καταλῦσαι εἰς Σηγὼρ , τοῦτ' ἔστιν , εἰς τὴν ὑποκαθημένην ἔτι τοῦ τελείως ἔχοντος ἀγωγὴν , τό τε ἐξεῖναί φημι μόνῃ τῇ ἰδίᾳ συμπλέκεσθαι γυναικί ; Τὴν δὲ γῆν τὴν ἀρίστην , καρποὺς ἀποδώσειν ἔφασκεν ὁ Σωτὴρ , τὴν μὲν ἑκατὸν , τὴν δὲ ἑξήκοντα , τὴν δὲ τριάκοντα . Διεδίδου δὲ καὶ τὸ τάλαντον , οὐκ ἐν ἴσῳ μέτρῳ , ἀλλὰ τῷ μὲν πέντε , τῷ δὲ δύο , τῷ δὲ ἕν · τὸ , οἶμαι , τῶν ἕξεων ἀνισοσθενὲς διὰ τούτων δεικνὺς , ἑκάστῳ τε διανέμων ὡς ἂν ἐπιτηδειότητος ἔχοι καὶ γνώμης . Ὡς γὰρ ἔφαμεν ἀρτίως , Ἕκαστος ἴδιον ἔχει χάρισμα ἐκ Θεοῦ , ὁ μὲν οὕτως , ὁ δὲ οὕτως . Εὖ λέγεις . Ἐφίησι μὲν ὁ μακάριος ἄγγελος καταλύσειν εἰς Σηγώρ . Ἰδοὺ γὰρ , φησὶν , ἐθαύμασά σου τὸ πρόσωπον καὶ ἐπὶ τῷ ῥήματι τούτῳ τοῦ μὴ καταστρέψαι τὴν πόλιν , περὶ ἧς ἐλάλησας . Σπεῦσον οὖν τοῦ σωθῆναι ἐκεῖ . Εἶτά φησιν , ὅτι Ὁ ἥλιος ἐξῆλθεν ἐπὶ τὴν γῆν , καὶ Λὼτ εἰσῆλθεν εἰς Σηγώρ . Θαυμάσαις δ' ἂν , ὦ ἑταῖρε , τίς ἂν γένοιτο μαθὼν καὶ τούτων ὁ νοῦς , Ἐθαύμασα γάρ σου , φησὶ , τὸ πρόσωπόν σου τοῦ μὴ καταστρέψαι τὴν πόλιν , περὶ ἧς ἐλάλησας . Ἀνεθέλητος μὲν γὰρ τῷ Θεῷ , κατὰ τὸ ἀληθὲς , ἡ τελείως οὐκ ἔχουσα πρὸς ἀρετὴν πολιτεία , καὶ τὸ κατά τι γοῦν ἡττᾶσθαι τῶν παθῶν ἀπόβλητόν τε αὐτῷ καὶ κατακρίσεως οὐ μακράν . Πλὴν ἐφίησιν ἐκ φιλανθρωπίας , καὶ συμμετρήσας τῇ φύσει τὸ ἐν ἀρχαῖς ἐφικτὸν , σώζεσθαι κελεύει , καὶ μελετῶντας ἔτι τὸ ἀγαθὸν , οὔπω τε τὴν ὑπαίτιον κομιδῇ διαστείχοντας ἀγωγήν . Ἀλλὰ καὶ τοῖς εἰς τοῦτο ἥκουσι μέτρων , καὶ εἰς ταυτηνί τε εἰσελαύνουσι τὴν κατάστασιν , οὐ δίχα φωτὸς τοῦ θείου καὶ δᾳδουχίας τῆς ἄνωθεν ἡ εἰσδρομὴ γένοιτ' ἄν . Ἀνέτειλε γὰρ , φησὶν , ὁ ἥλιος καὶ Λὼτ εἰσῆλθεν εἰς Σηγώρ . Ὡς σφόδρα γε τὰ εἰκότα ἔφης ! Ὁ μὲν οὖν θεσπέσιος Λὼτ εἰς τὴν ἔτι μικρὰν εἰσέθει πόλιν , ἐφιέντος αὐτῷ τοῦ Θεοῦ · ἠλέγχετο δὲ καὶ πρὸς τοῦτο ἀσθενὴς ἡ ἑπομένη τε αὐτῷ καὶ συνεκθέουσα γυνή . Ἐπέβλεψε γὰρ , φησὶν , εἰς τὰ ὀπίσω , καὶ ἐγένετο στήλη ἁλός . Θέα δὲ ὅτι νοῦς μὲν ὁ ἀνδρεῖος καὶ φρόνημα τὸ νεανικὸν , κἂν εἰ μὴ τελείως ἀφικνοῖτο τυχὸν εἰς τὸ ἀρέσκον Θεῷ , κατορθοῦν ἠργμένος τὴν ἀρετὴν , ἀλλ' οὖν ἕξεις παθῶν ποιεῖται κατὰ βραχὺ πρὸς τὸ ἀμεινόνως ἔχον . Ὁ δὲ ἀσθενής τε καὶ ἄνανδρος , οὗ σημεῖον ἡ γυνὴ , ταῖς εἰς φαυλότητα μετατροπαῖς , ἀχρειοῦται παντελῶς . Τουτὶ γὰρ οἶμαι δηλοῦν τὸ γενέσθαι στήλη ἁλός · ὅπερ ἂν εἴη σύμβολον ἀπομαρανθείσης φρενὸς , καὶ νοῦ πρὸς ἠλιθιότητα μεταφοιτᾷν κειμένου , καὶ εἰς ἐσχάτην ἤδη πως ἀναισθησίαν ἐληλακότος . Ἀπομωρανθὲν δὲ τὸ ἅλας , εἰς οὐδὲν ἰσχύσειν ἔτι , καὶ αὐτὸς ἔφασκεν ὁ Σωτήρ · ἀχρειωθήσεσθαι δὲ παντελῶς , ἔξω τε πεμπόμενον , καὶ ὑπὸ πόδας ἀνθρώπων διεῤῥιμμένον . Ἀπελιθοῦτο μὲν οὖν ἡ γυνὴ , προσετίθει δὲ οὐκ εἰς μακρὰν τὸ λεῖπον ὁ Λώτ . Γέγραπται γὰρ , ὅτι Ἀνέβη Λὼτ ἐκ Σηγὼρ , καὶ ἐκάθητο ἐν τῷ ὄρει , αὐτὸς καὶ αἱ δύο θυγατέρες αὐτοῦ μετ' αὐτοῦ . Ἐφοβήθησαν γὰρ κατοικῆσαι ἐν Σηγὼρ , καὶ ᾤκησαν ἐν τῷ σπηλαίῳ , αὐτὸς καὶ αἱ δύο θυγατέρες αὐτοῦ μετ' αὐτοῦ . Πρόεισι γὰρ ὥσπερ δι' ἀναβαθμῶν ὁ νοῦς ἐπὶ τὸ ἔχον ἀρτίως , καὶ ἀναθρώσκει κατὰ βραχὺ πρὸς ὅπερ ἦν ἐν ἀρχαῖς , οὐκ ἐπιτηδείως ἔχων οὔτε λίαν ἱκανῶς . Πρόεισί τε καὶ ἀναφοιτᾷ πρὸς τὸ ἄμεινον , φρονήσει τε καὶ ἀνδρείᾳ τῇ πνευματικῇ καθάπερ τισὶν ἰδίαις θυγατράσιν ἐπισκηπτόμενος , καὶ κάτω που μένειν ἀφεὶς τὸ ἡδυπαθές τε καὶ ἄνανδρον , ὧν εἰς τύπον ἡ γυνή . Κατοικεῖ δὲ λοιπὸν καθάπερ ἐν ὄρει τε καὶ ἐν σπηλαίῳ · τοῦ μὲν ὄρους ἡμῖν τὸ ὑψηλόν τε καὶ ἐπηρμένον εἰς εὐεξίαν τὴν πνευματικὴν , τοῦ δὲ σπηλαίου , τὸ πεπηγὸς καὶ ἑδραῖον τῆς εἰς ἀρετὴν διαμονῆς ὑποδηλούντων εὖ μάλα . Γέγραπται γὰρ ὡδὶ περὶ ἀνδρῶν ἀγαθῶν · Πορευόμενος ἐν δικαιοσύνῃ , λαλῶν εὐθεῖαν ὁδὸν , μισῶν ἀνομίαν καὶ ἀδικίαν , καὶ τὰς χεῖρας ἀποσειόμενος ἀπὸ δώρων , βαρύνων τὰ ὦτα , ἵνα μὴ ἀκούσῃ κρίσιν αἵματος , καμμύων τοὺς ὀφθαλμοὺς , ἵνα μὴ ἴδῃ ἀδικίαν , οὗτος οἰκήσει ἐν ὑψηλῷ σπηλαίῳ πέτρας ἰσχυρᾶς . Εἴη δ' ἂν καὶ ἑτέρως οὐκ ἀπίθανος ἡμῖν ὁ ἐπὶ τῷδε λόγος . Πέτρα μὲν γὰρ ὁ Χριστὸς , διὰ τὸ εὐσθενές τε καὶ ἄτρωτον τῆς ἀνωτάτω πασῶν οὐσίας . Σπήλαιον δὲ τὸ ἐν Χριστῷ νοοῖτ' ἂν ἡ Ἐκκλησία , τὸ τῶν ἁγίων κατάλυμα , τῶν εὐσεβούντων ἡ σκέπη , ἣν κατοικοῦσι δίκαιοι , καὶ μὴν ὅσοι τὴν διὰ πυρὸς παραιτοῦνται δίκην . Ὡς εὖγε ἡμῖν , ὦ τᾶν , ὁ λόγος ἔχει ! Βουλοίμην δ' ἂν ἔγωγε καὶ δι' ἑτέρων ὅσων ἡμῖν ἀποδείξεων ἰέναι τὸ γύμνασμα . Τὸ γάρ τοι φιλεῖν ἐξεπίστασθαι πλουσίως τὸ τελοῦν εἰς ὄνησιν , οἰησαίμην ἂν ἔγωγε τοῦ παντὸς ἄξιον . Καὶ μὴν , ὦ Παλλάδιε , τά γε εἰκότα φής . Εἴη γὰρ ἂν διανοίας ἡμῖν τῆς εἰς ὅτι μάλιστα φιλομαθεστάτης τὸ χρῆμα καρπὸς , ὄκνου δὲ ἀμείνων ὁ πρὸς ἡμῶν ἔσται λόγος , οὐ τὸ αὐτό μοι δοκοῦν , τοῖς οὕτω λαμπροῖς καὶ ἀξιεράστοις διηγήμασι , τὴν οὐκ ἐν καιρῷ παρειστρέχουσαν ἐπασκῆσαι σιγήν . Οὐκοῦν ὅτι τῆς πρὸς τὰ φαῦλα διαθέσεώς τε καὶ κοινωνίας εἰσάπαν τε καὶ ὁλοτρόπως ἀποσχοινίζεσθαι χρὴ κατὰ τὸ ἐγχωροῦν · καὶ μὴν ὅτι τὸ ἀναθρεῖν δύνασθαι πρὸς ἀρετὴν , προσγένοιτ' ἂν οὐχ ἑτέρως , ἢ κατὰ τοῦτον αὐτὸν τὸν τρόπον , ἀπονητὶ θεωρήσομεν , τῆς διανοίας τὸν ὀφθαλμὸν ἐνιέντες εὖ μάλα , καὶ τοῖς κατὰ τὸν θεσπέσιον Ἀβραὰμ , καὶ τοῖς ὑπὲρ λόγον κατωρθωμένοις ἐπὶ τῇ ἐξόδῳ τῶν ἐξ Ἰσραὴλ , ἣν πεποίηνται κατὰ καιροὺς τῆς Αἰγυπτίων πλεονεξίας , τὰ δεσμὰ διαῤῥήξαντες . Φράζε δὴ οὖν ἀνὰ μέρος . Ὡς εὖ ἴσθι τοι πλουσίως ἡμᾶς εὐφραίνων , εἰ δρᾷν ἕλοιο ταυτί . Ἐλέγομεν τοίνυν , ὡς ἀφορήτῳ ποτὲ λιμῷ , καὶ ταῖς τῶν ἀναγκαίων ἐνδείαις ἐκπεπιεσμένος ὁ θεσπέσιος Ἀβραὰμ , οὐ θελητὴν ἐποιεῖτο τὴν εἰς Αἴγυπτον κάθοδον , καὶ ταῖς ἀνάγκαις ἐδίδου κρατεῖν . Ξένον δὲ ὄντα καὶ ἔπηλυν , λύπαις καὶ πλεονεξίαις ὁ Φαραὼ κατῃκίζετο . Τὴν γάρ τοι συνῳκισμένην αὐτῷ παραλύειν ἤθελεν , ἡδοναῖς ἀκράτοις ἐκκεκαυμένος , εἰς αἰσχρουργίας ἔφεσιν . Κατορθῶσαι δὲ τοῦτο , οὐκ ἠφίει Θεός . Ἤτασε γὰρ , φησὶ , τὸν Φαραὼ ἐτασμοῖς μεγάλοις περὶ Σάῤῥας τῆς γυναικὸς Ἀβραάμ . Εἰκὼν δὲ καὶ τύπος ὁ Φαραὼ διαβολικῆς ἀκρασίας . Σκοπὸς γὰρ ἐκείνῳ καὶ τῶν ὅτι μάλιστα διεσπουδασμένων , τὸ καὶ ταῖς τῶν ἁγίων συνέσεσιν ἐνιέναι φιλεῖν τῆς ἐνούσης αὐτῷ ἀκαθαρσίας τὰ σπέρματα , ὡς ἂν ἕλοιντο καρποφορεῖν τὰ αὐτῷ φίλα τε καὶ καθ' ἡδονήν . Εἶεν δ' ἂν οἶμαι ταυτὶ , τὰ εἰς πολύτροπον ἁμαρτίαν ἐγκλήματα . Καὶ ἁλοίη μὲν πᾶς τις οὖν , καὶ οὐχ ἑκὼν ὑποκείσεται ταῖς ἐκείνου πλεονεξίαις . Νοσεῖ γὰρ ἡ φύσις τὸ ἄναλκι , ἐφίησι γεμὴν οὔτι που Θεὸς , ἀνασειράζων τρόπον τινὰ τὰ κατὰ τῶν ἁγίων ἐπιχειρήματα , καὶ τοῦ πονηροῦ τὰς ἐπιβουλάς . Συμβέβηκε δὲ οὐχ ἑτέρως διαδράναι τὰ βλάβη τὸν θεσπέσιον Ἀβραὰμ , εἰ μὴ , τὴν τῶν Αἰγυπτίων ἀφεὶς , πρὸς τὸν ἐν ἀρχῇ καὶ θεόσδοτον ἀναπεφοίτηκε χῶρον , οὗ καὶ ἀφιγμένος σπουδασμάτων ἀγαθῶν σχολαῖος ἦν ἐπιμελητής . Γέγραπται δὲ οὕτως · Ἀνέβη δὲ Ἀβραὰμ ἐξ Αἰγύπτου , αὐτὸς καὶ ἡ γυνὴ αὐτοῦ , καὶ πάντα τὰ αὐτοῦ , καὶ Λὼτ μετ' αὐτοῦ εἰς τὴν ἔρημον . Ἀβραὰμ δὲ ἦν πλούσιος σφόδρα , κτήνεσι καὶ ἀργυρίῳ , καὶ χρυσίῳ , καὶ ἐπορεύθη ὅποι ἐξῆλθεν εἰς τὴν ἔρημον ἕως Βαιθὴλ , ἕως τοῦ τόπου , οὗ ἦν ἡ σκηνὴ αὐτοῦ πρότερον , ἀνὰ μέσον Βαιθὴλ , καὶ ἀνὰ μέσον Ἀγγαὶ , εἰς τὸν τόπον τοῦ θυσιαστηρίου , οὗ ἐποίησεν ἐκεῖ τὴν ἀρχήν . Καὶ ἐπεκάλεσεν ἐκεῖ Ἀβραὰμ τὸ ὄνομα Κυρίου . Συνίης οὖν ὅτι συναναπαίρειν ἀνάγκη τοῖς ἐξ ἀκρασίας κοσμικῆς εἰς ἑτέραν ἀνατρέχουσι ζωὴν ἱερὰν , οἱονεὶ πάντα τὰ αὐτῶν ; πανοικὶ γὰρ καὶ παγγενεὶ , προσθείην δ' ἂν ὅτι καὶ πανσκευεὶ , τῆς Αἰγυπτίων ἀποδεδράμηκε γῆς ὁ προπάτωρ Ἀβραάμ . Δεῖ γὰρ ὁλοτρόπως ἀποφοιτᾷν καὶ πανοικὶ τρόπον τινὰ μεθορμίζεσθαι φιλεῖν εἰς τὴν ἔρημον , τοῦτ' ἔστιν , εἰς ἀπαρενόχλητόν τε καὶ καθαρὰν διανοίας κατάστασιν , ὅθεν καὶ ἐν ἀρχαῖς ἡ τοῦ ἀνθρώπου φύσις ἐκβέβηκεν , ἐνδείᾳ τῶν ἄνωθεν ἀγαθῶν ἀπονεύσασα πρὸς τὰ χείρω . Τοῦτο γὰρ αἰνιγματωδῶς κατασημήνειεν ἂν ἡ εἰς ἀλλοτρίους κάθοδος , ἀπὸ γῆς οἱονεὶ καὶ σκηνῆς τῆς ἐν ἀρχαῖς τε καὶ φιλαιτάτης , ἐν ᾗ καὶ θυσιαστήριον . Παλινδρομοῦντες γὰρ οὕτως , ἕως ἂν ἐν τόπῳ καὶ χώρᾳ γενώμεθα τοῦ θυσιαστηρίου τοῦ ἐν ἀρχαῖς , τοῦτ' ἔστι , τοῦ πάλαι προσπεφυκότος ἁγιασμοῦ , καὶ ἡμεῖς ἐπικαλούμεθα τὸν τῶν ὅλων Θεὸν , τὸ προφητικὸν ἐκεῖνο πρόσρημα λέγοντες · Κύριε , ἐκτὸς σοῦ ἄλλον οὐκ οἴδαμεν . Τὸ ὄνομά σου ὀνομάζομεν . Ἀστειότατα ἔφης . Ἴδοις δ' ἂν τὸ χρῆμα ἡμῖν οὐχ ἑτέρως ἔχον , καὶ τὰ ἐπὶ τοῖς υἱοῖς Ἰσραὴλ γεγονότα κατὰ καιροὺς εὖ μάλα διασκοπούμενος · οὓς ἐπείπερ εἷλον οἱ Αἰγύπτιοι λιμοῦ κατωθήσαντος ἐν ἀρχαῖς καὶ τοὺς ἄνωθέν τε καὶ ἐκ ῥίζης ἁγίων , καὶ ἐλευθέρους εἰς ἀδόκητόν τε καὶ ἀμελέτητον αὐτοῖς καταζευγνύντες θητείαν , ἀγρίως κατεβιάζοντο , τῆς ἐπ' αὐτοὺς ὠμότητος τοιάνδε τινὰ συνθέντες τὴν ἀφορμήν . Ἀνέστη γὰρ , φησὶ , βασιλεὺς ἕτερος ἐπ' Αἴγυπτον , ὃς οὐκ ᾔδει τὸν Ἰωσήφ . Εἶπε δὲ τῷ γένει αὐτοῦ · Ἰδοὺ τὸ γένος τῶν υἱῶν Ἰσραὴλ , μέγα πλῆθος , καὶ ἰσχύει ὑπὲρ ἡμᾶς , δεῦτε κατασοφισώμεθα αὐτοὺς , μήποτε πληθυνθῇ , καὶ , ἡνίκα ἐὰν συμβῇ πόλεμος , προστεθήσονται καὶ οὗτοι πρὸς τοὺς ὑπεναντίους , καὶ ἐκπολεμήσαντες ἡμᾶς , ἐξελεύσονται ἐκ τῆς γῆς . Ἐλύπει γὰρ , οἶμαι , τὸν τῆς Αἰγυπτίων ἐξάρχοντα γῆς , τὸ κἂν γοῦν ἑλέσθαι ποτὲ πρὸς ἐλευθερίαν ἰδεῖν . τοὺς ἐξ ἀναγκαίου δεσμοῦ , οὐ κατὰ γνώμην ὑπεζευγμένους . Καὶ ἐπέστησεν αὐτοῖς , φησὶν , ἐπιστάτας τῶν ἔργων , ἵνα κακώσωσιν αὐτοὺς ἐκ τῶν ἔργων , καὶ ᾠκοδόμησαν πόλεις ὀχυρὰς τῷ Φαραὼ τήν τε Πειθὼν , καὶ Ῥαμεσσῆ , καὶ Ὧν , ἥ ἐστιν Ἡλίου πόλις . Καρποὶ γὰρ ἦσαν τῆς ἀφορήτου πλεονεξίας , τληπάθειαι μὲν αἱ διηνεκεῖς ἐπί τε πηλῷ καὶ πλινθείᾳ , πόλεις δὲ περιβόλοις πυργούμεναι , καὶ τῶν ἐν ἀγροῖς χωμάτων ἐγέρσεις , ἀμισθὶ δὲ ταυτὶ καὶ σὺν ἱδρῶτι μακρῷ τοῖς πονοῦσι διεπεραίνετο . Ὑπὸ χεῖρα γὰρ ἑλόντες τὴν ἑαυτῶν οἱ κοσμοκράτορες τοῦ αἰῶνος τούτου τὰς ἀθλίας τῶν ἀνθρώπων ψυχὰς , πηλῷ καὶ πλινθείαις καὶ τοῖς εἰς γῆν τε καὶ περὶ γῆν δρωμένοις ἐγκατατρύχουσι , καὶ πειρασμῷ πονηρῷ τε καὶ ἀκερδεῖ προσδήσαντες ( τοιάδε γὰρ τὰ σαρκὸς καὶ τὰ περὶ αὐτὴν ἔργα φαίνεται ) , πικρὰν ἀναγκάζουσι καὶ παμμόχθηρον κομιδῇ καταδέχεσθαι ζωὴν , ἣ κατ' οὐδένα τρόπον τοῖς ἐπιτηδεύειν ἠναγκασμένοις εἰσοίσει τὸ ὠφελοῦν . Τί γὰρ ἂν τὰ σαρκὸς ἔργα τε καὶ πάθη τὴν ἀθλίαν ἡμῶν ὀνήσει ψυχήν ; Κέρδος δὲ ὥσπερ ἀνακείσεται παρ' ἡμῶν διαβόλῳ καὶ δαίμοσι , καὶ τῆς τῶν ἀντικειμένων βασιλείας πλοῦτος ἔσται καὶ καύχημα , καθάπερ ἀμέλει καὶ τῷ Φαραὼ πρὸς εὐκλείας ὂν οὐ μικρᾶς ᾤετο τὸ ἀναδείμασθαι πόλεις αὐτῷ τοὺς ἐξ Ἰσραὴλ ἀσιτί τε καὶ ἀμισθὶ πρὸς τοῦτο ἥκειν ἠναγκασμένους . Ὧδε ἔχει . Καὶ γάρ τοι λίαν ἐστὶν ἐναργὴς ὁ λόγος . Ἀνατύπωσιν δὴ οὖν καὶ οἱονεί πως εἰκόνα σαφῆ τῶν εἰκαίων τε καὶ ἀνιέρων ἐπὶ γῆς ἡμῶν σπουδασμάτων ὁ τῶν Ἰσραηλιτῶν ἀναγράφει πόνος , ἐγκειμένου τε καὶ ἐπιθρώσκοντος αὐτοῦ τε τοῦ Σατανᾶ , καὶ τῶν σὺν αὐτῷ δυνάμεων πονηρῶν , οὓς τοῖς τῶν ἐργοδιωκτῶν ὀνόμασιν ἡ θεία σημαίνει Γραφή · τὸν πονηρὸν δὲ περισπασμὸν φαίην ἂν ἔγωγε ταυτὶ , μεστὸν μὲν ἱδρῶτος καὶ πόνου , ἀναπεπλησμένον δὲ ὥσπερ πηλοῦ καὶ ἀκαθαρσίας , καὶ βορβορώδους ἡδονῆς . Ἀλλ' ἠλέει καὶ τότε Θεὸς τοὺς ἀνοσιώτατά τε καὶ ἀγριώτατα ταῖς τῶν Αἰγυπτίων πλεονεξίαις κατῃκισμένους , καὶ παρ' αὐτὸ τὸ χρεὼν δουλεύοντας . Ὑπουργὸν γὰρ τῆς εἰς αὐτοὺς ἡμερότητος , τὸν πανάριστον εὐθὺς ἐποιεῖτο Μωσέα . Ἢ γὰρ οὐχὶ καὶ εἰς ἡμᾶς αὐτοὺς τοῦτο δρῶντα Θεὸν εὑρήσομεν ; Διωλισθηκόσι γὰρ ἡμῖν εἰς ἁμαρτίας , χαρίζεται μὲν τὸν ἔλεον , μεσίτην δὲ ὥσπερ πρὸς ἐλευθέραν ἀναφέροντα ζωὴν ἐν ταῖς ἁπάντων καρδίαις τὸν οἰκεῖον εὐθὺς ἐνίησι νόμον . Συνίημι ὃ φής . Βούλει δὴ οὖν , τὸ πλάτος τῆς ἱστορίας ἐπιτεμόντες , ὡς ἔνι τὰ εἰκότα λέγωμεν ; Καὶ μάλα . Γέγραπται τοίνυν ὡδί · Καὶ μετὰ ταῦτα εἰσῆλθε Μωσῆς καὶ Ἀαρὼν πρὸς Φαραὼ , καὶ εἶπον αὐτῷ · Τάδε λέγει Κύριος ὁ Θεὸς Ἰσραήλ · Ἐξαπόστειλον τὸν λαόν μου , ἵνα μοι ἑορτάσωσιν ἐν τῇ ἐρήμῳ . Καὶ εἶπε Φαραώ · Τίς ἐστιν , οὗ εἰσακούσομαι τῆς φωνῆς αὐτοῦ , ὥστε ἐξαποστεῖλαι τοὺς υἱοὺς Ἰσραήλ ; Οὐκ οἶδα τὸν Κύριον , καὶ τὸν Ἰσραὴλ οὐκ ἐξαποστελῶ . Οἱ μὲν γὰρ ἀμφὶ Μωσέα τε καὶ Ἀαρὼν , τῆς Αἰγυπτίων χώρας τε καὶ γῆς ἀνεῖσθαι δεῖν διεβεβαιοῦντο τὸν Ἰσραὴλ , Θεοῦ καλοῦντος εἰς ἑορτήν · ἑορτὴ γὰρ ὄντως ἀληθὴς τὸν τῆς ἀνεθελήτου δουλείας ἀπολύσασθαι ζυγὸν , καὶ ὑπὸ Θεῷ γενέσθαι λοιπὸν , καὶ τὰ αὐτῷ θυμήρη πληροῦν , ἀντεξάγοντος οὐδενὸς , ἤγουν τὸ αὐτῷ δοκοῦν ἀνθελέσθαι τε καὶ ἀγαπᾷν ἀναγκάζοντος . Ἀθυρογλωττεῖ δὲ λίαν ὁ Φαραὼ , καὶ τῆς τοῦ Θεοῦ δόξης καταθρασύνεται , μήτε τὸν Κύριον ὅστις ποτέ ἐστιν εἰδέναι λέγων , μήτε μὴν ἀνήσειν τὸν Ἰσραήλ . Καταλήγει δὲ οὐδαμῶς ὁ θεσπέσιος Μωσῆς , ἀποπεραίνεσθαι δὲ δεῖν τὸ τῷ Θεῷ δοκοῦν εὖ μάλα διισχυρίζεται . Παραποδίζοντος γὰρ εἰς ἐλευθερίαν ἰέναι τοῦ Σατανᾶ , τοὺς οἵπερ ἂν εἶεν ὑπ' αὐτῷ γεγονότες κατανδρίζεσθαι χρὴ , καὶ ἀμείνους γίνεσθαι παντὸς μὲν , οἶμαι , δίχα κωλύματος , ἥκιστα γεμὴν ὁρᾶσθαι δειλοὺς , ἀλλ' ἐγκεῖσθαι λέγοντας · Ὁ Θεὸς τῶν Ἑβραίων προσκέκληται ἡμᾶς . Πορευσόμεθα οὖν ὁδὸν τριῶν ἡμερῶν εἰς τὴν ἔρημον , ὅπως θύσωμεν τῷ Θεῷ ἡμῶν , μή ποτε συναντήσῃ ἡμῖν θάνατος ἢ φόνος . Ταυτὶ γὰρ ἡμῖν καὶ ὁ σοφὸς τότε διεκεκράγει Μωσῆς . Οὐ γὰρ δὴ καθ' ὁμοιότητα , φησὶ , τὴν πρὸς ὑμᾶς , ὦ Αἰγύπτιοι , μόσχος ἡμῖν τοῖς Ἑβραίοις τὸ σέβας , ἀλλ' οὐδὲ σῦς , ἢ αἲξ , ἢ βρέτας ἀνδρὸς , καὶ πτηνῶν ἀποσκίασμα , καὶ ἑρπετῶν εἰκόνες , τὰ ἐν σηκοῖς ἱδρυμένα . Ἐπικέκληται δὲ ἡμᾶς ὁ Θεὸς καὶ Δεσπότης , ὃς τόδε σύμπαν διετεκτήνατο . Μέγας οὖν ἄρα , καὶ τοῖς Αἰγυπτίων ἀσύντακτος , καὶ ὑπὲρ πᾶσαν τὴν κτίσιν , ὁ τῶν Ἑβραίων Θεὸς , ὃς εἰς τὴν ἔρημον ἡμᾶς καλεῖ , τὴν εὐάρεστον αὐτῷ θυσίαν προσκομιοῦντας ἐκεῖ . Σκοτισμὸς μὲν οὖν Αἴγυπτος ὀνομάζεται , χρῆναι δὲ οἶμαι τοὺς οἵπερ ἐσμὲν πνευματικῶς προσβάλλειν τοῖς ἐν σκιᾷ καὶ τύποις . Δεῖ γὰρ ἡμᾶς ἀποφοιτῶντας εὖ μάλα παντὸς οἶμαί που πράγματος τοῦ κατασκοτεῖν εἰωθότος , καὶ ὥσπερ τινὰ χώραν ἐκβεβηκότας τὴν ὑπὸ τῷ τυράννῳ κειμένην , φημὶ δὴ τῷ Σατανᾷ , τὸ ἐν ἁμαρτίαις εὔκολον , μεταχωρεῖν ἐπείγεσθαι νεανικῶς εἰς ἀνειμένην τε καὶ καθαρωτέραν ζωὴν , καὶ πολιτείας ἐννόμου διαστείχειν ὁδὸν , οὐχ ὑποκειμένην δαίμοσι · δυνησόμεθα γὰρ εὖ τότε τοὺς τῆς δικαιοσύνης καρποὺς καταθύειν τῷ Θεῷ . Στέλλεσθαι δὲ δεῖν τοὺς ἐξ Ἰσραὴλ ὁδὸν τριῶν ἡμερῶν διεβεβαιοῦτο κατὰ τὴν ἔρημον , τὸ μὴ ἐγγὺς εἶναι τῶν τῆς φαυλότητος ὅρων καὶ ζωῆς τῆς τυραννουμένης διὰ τούτου δηλῶν . Σκήπτεται δέ τι καὶ σοφὸν ὁ θεσπέσιος Μωσῆς , καὶ εὐαφόρμως δὴ λίαν ἀπονοσφίζεσθαι δεῖν τῆς Αἰγύπτου φησὶν τοὺς ὑπὸ Θεοῦ κεκλημένους · Μή πως γὰρ συναντήσῃ ἡμῖν θάνατος , φησὶν , ἢ φόνος . Καὶ τί δὴ τοῦτό ἐστιν ; ἕτοιμον γὰρ οὐχὶ τοῖς θέλουσι νοεῖν . Ἐγὼ φράσω · Αἰγυπτίοις ἦν ἔθος , τετήρηται δὲ καὶ εἰς δεῦρο παρὰ τοῖς τῶν εἰδώλων προσκυνηταῖς , τὸ δεῖν , εἰσφοιτῶντας ἐν ἱεροῖς , νεκρῷ περιτυχεῖν παραιτεῖσθαι σώματι . Μολυσμὸν γὰρ εἶναι τὸν ἀνωτάτω φασὶ τὸ οὐχ ὅπως δὴ μόνον , εἴ τις ἕλοιτο , θήγειν , ἀλλὰ γὰρ κἂν εἰ ἐν ψιλαῖς ταυτ[αις]ὶ παραπίπτοι θέαις . Οὐκοῦν ἐκ τῶν παρὰ σφίσιν ἐθῶν ἀναπείθει φρονεῖν , ὡς οὐκ ἂν γένοιτο καθαρῶς τὸ θύειν αὐτοῖς , εἰ ἐξ ἀπροόπτου ποθὲν τοῦτο δρᾷν ἠργμένοις παρατύχοι νεκρὸς ἢ φόνος , τοῦτ' ἔστιν , ἢ νόμῳ φύσεως τετελευτηκὼς , ἢ ὑπὸ τοῦ τῶν φονευόντων ἐκβεβιασμένος . Ὑμῖν γὰρ ἔφασκεν , ἱερά τέ ἐστι καὶ τεμένη , κλεῖθρά τε καὶ πύλαι , ὧν εἴσω τυχὸν εἰσδεδραμηκόσιν ἐξέσται θύειν ἁγνῶς , ὥσπερ ἂν οἴεσθε κατὰ σφᾶς αὐτούς · ἡμᾶς δὲ ἀνάγκη κατὰ μέσην θύοντας πόλιν , ἐν τριόδοις τε καὶ ἐν ἀγροῖς , ταῖς τῶν τεθνεώτων καταμολύνεσθαι θέαις . Τὸ γὰρ ἀπεῖργον ὅροις , παντελῶς οὐδέν . Καὶ ὁ μὲν τῆς ἱστορίας λόγος ἔχοι ἂν ἡμῖν ὡς ἐν ἔθεσι τῶν Αἰγυπτίων τὸ πιθανὸν , εἴη δ' ἂν ὀρθῶς εἰρημένον τὸ ὑπὸ τοῦ πανσόφου Μωσέως , κἂν εἰ νοοῖτο πνευματικῶς . Χρὴ γὰρ ἡμᾶς ὡς ἐν ἐρήμῳ θύειν , καὶ ἑορτὴν ἁγίαν ἀποπεραίνειν Θεῷ , τῆς Αἰγυπτίων ἀπαίροντας , παραιτεῖσθαι δὲ καὶ θανάτου θέαν . Σχολαίῳ γὰρ νῷ καὶ βεβηκότι μακρὰν τοῦ κατασκοτίζεσθαι κοσμικῶς , καὶ τῶν εἰς νεκρότητα καὶ φθορὰν κατακομιζόντων τὸν ὀφθαλμὸν ἀπαλλάττοντες , θύσομεν καθαρῶς τῷ πάντων κρατοῦντι Θεῷ . Ἔργα δὲ νεκρὰ , τὰ σαρκὸς ἂν εἴη . Σκοτισμὸς δὲ κοσμικὸς , ἡ ἐκ πονηρῶν καὶ εἰκαίων περισπασμῶν ἐπιθόλωσις , τὸν καθαρόν τε καὶ διαυγῆ τῆς διανοίας αἰθέρα καταμολύνουσα . Ὧν ὅτι προσῆκεν ἀπονοσφίζεσθαι τοὺς εἰλικρινῶς λατρεύειν ἐθέλοντας , καὶ ὁ τῆς ἱστορίας ἡμᾶς ἀναπείθει λόγος . Καὶ μὴν τοῦτό γέ ἐστιν οὐκ ἀσυμφανές · τὰ δ' οὖν ἐφεξῆς διαπέραινέ μοι . Τοὺς μὲν οὖν ἐξ Ἰσραὴλ δύσοιστος οἶμαί τις καὶ δριμὺς τῆς ἀρχαίας ἐλευθερίας εἰσέθει πόθος · ἀπονενευκότες δὲ ἤδη πρὸς τοῦτο , δεινῶς κατηρέθιζον εἰς ὀργὰς τὸν τοῖς τῆς δουλείας ἐγκαταδέοντα ζυγοῖς . Ἔργον δὲ εἶναι σχολῆς τὰς ἐπὶ τοιοῖσδε λέγων ἐπιθυμίας , ἐγκατατείνεσθαι σφίσι τὸν ἐπὶ τοῖς ἔργοις ἱδρῶτα κελεύει , τῆς μὲν ἐν ἔθει συντάξεως ἀνυπερθέτως ἐξαιτουμένης , περιτεμνομένης δὲ ἀσυνήθως αὐτοῖς τῆς τῶν ἀχύρων διανομῆς · ἔφασκεν γὰρ , ὅτι Σχολάζετε , σχολασταί ἐστε , διὰ τοῦτο λέγετε , Πορευθῶμεν καὶ θύσωμεν τῷ Θεῷ ἡμῶν . Νῦν οὖν πορευθέντες ἐργάζεσθε · τὸ γὰρ ἄχυρον οὐ δοθήσεται , καὶ τὴν σύνταξιν τῆς πλινθείας αὐτοὶ δώσετε . Ἑώρων οὖν οἱ Γραμματεῖς τῶν υἱῶν Ἰσραὴλ ἑαυτοὺς ἐν κακοῖς , λέγοντες · Οὐκ ἀπολείψετε ἀπὸ τῆς πλινθείας τὸ καθῆκον τῇ ἡμέρᾳ . Συνήντησαν δὲ Μωσῇ καὶ Ἀαρὼν ἐρχομένοις εἰς συνάντησιν αὐτοῖς , ἐκπορευομένων αὐτῶν ἀπὸ τοῦ Φαραὼ , καὶ εἶπον αὐτοῖς · Ἐπίδοι[τ]ο ὁ Θεὸς ὑμᾶς , καὶ κρίναι ὅτι ἐβδελύξατε τὴν ὀσμὴν ἡμῶν ἐναντίον Φαραὼ , καὶ ἐναντίον τῶν θεραπόντων αὐτοῦ , δοῦναι ῥομφαίαν εἰς τὰς χεῖρας αὐτοῦ , ἀποκτεῖναι ἡμᾶς . Ἢ γὰρ , ὦ φιλότης , οὐκ ἀτρεκὲς εἶναι φὴς , ὡς ἐπειδὰν ἕλοιτό τις τῆς τοῦ διαβόλου πλεονεξίας ἀπολύσασθαι τὸν ζυγὸν , καὶ τὸ λαμπρὸν καὶ ἐλεύθερον τῆς εἰς Θεὸν λατρείας ἀντανελέσθαι καύχημα , σχολάσαι τε καὶ γνῶναι τὸν ἀληθῶς Δεσπότην , κατὰ τὸ ἐν Ψαλμοῖς ὑμνούμενον · Σχολάσατε καὶ γνῶτε ὅτι ἐγώ εἰμι Κύριος ὁ Θεὸς , ἐγκαλέσει μὲν ἡμῖν ὡς ἀνόσιόν τι χρῆμα , τὴν ἐπὶ τῷδε σχολὴν καὶ θέλησιν , κατεξανίσταται δὲ τοῖς ἄλλοις ὁμοῦ πονηροῖς τε καὶ ἀκαθάρτοις πνεύμασιν ὁ πάντων ἐχθρὸς , σαρκικῆς μὲν καὶ γεώδους ἀκαθαρσίας καὶ τῶν ἐν κόσμῳ ἀκαταλήκτως ἔχεσθαι , κατὰ τὸ ἑκάστῳ σύνηθες , ἐπαναγκάζων ἀγρίως , ἀπέχεσθαι δὲ τῆς ἐντριβοῦς φαυλότητος ἥκιστα μὲν ἐφιεὶς , δυσπόριστον δὲ καὶ τοῦτο τιθεὶς , ὡς ἂν μὴ τῷ λίαν ἑτοίμῳ διαπτύοιτό τε καὶ εἰς κόρον ἴοι τὸ κακόν ; Ταυτὶ γὰρ οἶμαι καταδηλοῦν , τὸ ἐξαιτεῖν μὲν εὐτόνως τῆς πλινθείας τὴν σύνταξιν , τὰ δὲ δι' ὧν ἂν γένοιτο ῥᾳδίως ἀποστερεῖν , τοῦτ' ἔστιν , τὸ ἄχυρον . Πεφύκαμεν δέ πως , τότε δὴ μάλιστα προθυμότατά τε καὶ εὐσθενέστατα τὰ συνήθη ζητεῖν , καὶ θερμοτέραις ἐπιθυμίαις ἐπ' αὐτὰ καταφλέγεσθαι , ὅτε τι φαίνοιτο μεταξὺ τὸ ὡς ἐξ ἀνάγκης ἀποφέρον ἐπὶ τὸ μὴ δύνασθαι τυχεῖν . Θείου δὲ δὴ νόμου τὸν ἀνθρώπινον νοῦν τὰ αἰσχίω μεταπαιδεύοντος μακρά τις εἰσδύνει τότε δὴ μάλιστα ποθὴ , καλοῦσα πρὸς τὰ αὐτὰ , καὶ μονονουχὶ τοῦ νομοθέτου καταβοᾷν ἀναπείθουσα · καὶ τοῦδε δὴ πάλιν ὡς ἐν σκιαῖς ἀπόδειξις οἱ Γραμματεῖς τῶν υἱῶν Ἰσραὴλ , ἐντρυχόμενοί τε τοῖς ἔργοις , καὶ τὴν ἐπ' αὐτὰ ῥᾳδίαν οὐχ ὁρῶντες ὁδόν · ἀχύρου γὰρ ἦσαν ἐν σπάνει , ἐπῃτιῶντο δὲ λίαν Μωσέα τε καὶ Ἀαρὼν τῆς ἐπενηνεγμένης αἰτίας αὐτοῖς , πρόφασιν αὐτοὺς γενέσθαι λέγοντες , καὶ δυσαχθεστέραν ἀνατλῆναι τῆς πλεονεξίας τὴν ἔφοδον , οὐχ ἑτέρου του χάριν , ἢ ὅτι δὴ μόνον ἐλευθερίας αὐτοὺς εἰσέδυ πόθος , τοῖς παρ' αὐτῶν λόγοις ἀναπεπεισμένους . Οὐ γὰρ οἴει λέγειν τὰ εἰκότα καὶ ἀληθῆ ; Παντάπασι μὲν οὖν , ὦ Παλλάδιε · ἅμα γὰρ ἡμᾶς ἐπιθυμία χρηστὴ καὶ λογισμὸς ἀγαθὸς ἀνεσόβησε τυχὸν πρὸς τὸ δεῖν ἑλέσθαι τὰ τῷ Θεῷ δοκοῦντα , καὶ νόμου τοῦ πρὸς εὐσέβειαν διαμεμνήμεθα · κατάγχει δὲ μάλιστα χειρόνως ἐπὶ τὸ σίνεσθαι πεφυκὸς ὁ πάντων ἐχθρὸς , πλὴν ἐκρύεται καὶ σώζει Θεός . Καὶ γοῦν ἔφη πρὸς Μωσέα · Βάδισον , εἰπὲ τοῖς υἱοῖς Ἰσραὴλ λέγων , Ἐγὼ Κύριος , καὶ ἐξάξω ὑμᾶς ἀπὸ τῆς δυναστείας τῶν Αἰγυπτίων , καὶ ῥύσομαι ὑμᾶς ἐκ τῆς δουλείας αὐτῶν , καὶ λυτρώσομαι ὑμᾶς , ἐν βραχίονι ὑψηλῷ , καὶ κρίσει μεγάλῃ , καὶ λήψομαι ὑμᾶς εἰς λαὸν ἐμαυτῷ . Καὶ ἔσομαι ὑμῶν Θεὸς , καὶ γνώσεσθε ὅτι ἐγὼ Κύριος ὁ Θεὸς ὑμῶν , ὁ ἐξαγαγὼν ὑμᾶς ἐκ γῆς Αἰγύπτου , ἐκ τῆς δυναστείας τῶν Αἰγυπτίων . Ἀποτρέποντος γὰρ ἡμᾶς τοῦ Σατανᾶ , καὶ ἁπάσης ἀγαθῆς ἐξανιστάντος ἐπιθυμίας , καὶ τῶν εἰς τοῦτο διανευμάτων δι' ὧν ἂν δύναιτο παρωθοῦντος τρόπων , προτρέπει πρὸς θέλησιν ἀγαθὴν ὁ τοῦ Θεοῦ νόμος , ἄθραυστον μὲν τὸν ἐπικουροῦντα δεικνὺς , ἐλπίδι δὲ τῇ λιπαρωτάτῃ παραθήγων εἰς εὐτολμίαν , καὶ πίστει νευρῶν , καὶ τῷ Θεῷ προσνέμων , ὡς ἀληθῶς σωτῆρι καὶ λυτρωτῇ . Ὡς πανάριστόν τι χρῆμα καὶ σωτήριον ἡ πίστις , καὶ τὸ δεῖν ἕπεσθαι διψῇν τῷ Θεῷ ! Ὀρθῶς ἔφης . Ἕρπει δὲ ὅτι πρὸς πέρας ἡ πίστις τὸ ἀγαθὸν , εἴσῃ τοι καλῶς , ἐκτελευτῶντος ἡμῖν τοῦ λόγου πρὸς τὸν ἴδιον σκοπόν . Ἐπειδὴ γὰρ ἧκον πρὸς τὸν Φαραὼ διαλεξόμενοι πάλιν οἱ ἀμφὶ Μωσέα , ἀνεῖναί τε τῆς Αἰγυπτίων καὶ ἀπολῦσαι δεσμῶν τῶν πάλαι τὸν Ἰσραὴλ ἀναπείσοντες , σημείοις ἐκδυσωπεῖν τοῖς ὑπὲρ λόγον ἤθελον , ῥάβδου τε εἰς ὄφιν μεταπλασμὸν ἐπεδείκνυον , καὶ ἔτι τοῦ γε μείζονά τε καὶ ὑπερφερῆ κατορθοῦν δύνασθαι προχειρότατα , διὰ Θεοῦ σαφῶς ἐπηγγέλλοντο . Ὁ δὲ τοῖς ἰδίοις ἰσουργεῖν ἐκέλευε Μάγοις , μονονουχὶ διὰ τούτου βοῶν · Οὐκ ἀγνῶτες ἔργων τῶν τοιούτων ἡμεῖς . Πλεῖστοι δὲ ὅσοι παρ' Αἰγυπτίοις ἢ καθ' ὑμᾶς · καὶ μελέτημα τοῖς Μάγοις τὸ θαυματουργεῖν , οἷς καὶ ὑμεῖς ἐναρίθμιοι . Σκληρυνομένῳ δὲ λίαν , καὶ οὐκ ἀνιέντι τὸν Ἰσραὴλ , τέσσαρες δειναὶ καὶ ἀλλήλων χείρους ἐπιφέρονται πληγαί · ὕδατός τε γὰρ εἰς αἷμα μεταβολὴ παραδόξως ἐπράττετο , βάτραχοί τε καὶ σκνίπες , καὶ τελευταία κυνόμυια , μαλθακώτερον ἤδη πως ὡς ἐξ ἀνάγκης οὐ φορητῆς ἀπετέλουν τὸν Φαραώ . Εἰσκαλεσάμενος δὴ τοὺς ἀμφὶ Μωσέα , φησίν · Εἰσελθόντες θύσατε Κυρίῳ τῷ Θεῷ ὑμῶν ἐν τῇ γῇ . Καὶ εἶπε Μωσῆς , Οὐ δυνατὸν γενέσθαι οὕτως · τὰ γὰρ βδελύγματα τῶν Αἰγυπτίων θύσομεν Κυρίῳ τῷ Θεῷ ἡμῶν . Ἐὰν γὰρ θύσωμεν Κυρίῳ τῷ Θεῷ ἡμῶν τὰ βδελύγματα τῶν Αἰγυπτίων ἐναντίον αὐτῶν , λιθοβοληθησόμεθα . Ὁδὸν τριῶν ἡμερῶν πορευσόμεθα εἰς τὴν ἔρημον , καὶ θύσομεν Κυρίῳ τῷ Θεῷ ἡμῶν , καθάπερ εἶπεν ἡμῖν . Καὶ εἶπε Φαραώ · Ἐγὼ ἀποστελῶ ὑμᾶς , καὶ θύσετε Κυρίῳ τῷ Θεῷ ὑμῶν ἐν τῇ ἐρήμῳ , ἀλλ' οὐ μακρὰν ἀποτενεῖτε τοῦ πορευθῆναι . Ἀντεξάγοντι μὲν γὰρ τῷ Σατανᾷ , καὶ ταῖς εἰς τὸ ἀγαθὸν ἡμῶν προθυμίαις ἀντιφέρεσθαι ἐγνωκότι νεανικῶς τὴν ἑαυτοῦ μισοπονηρίαν , ἀντανίστησι Θεὸς , καὶ κατάγχει θρασυνόμενον , καὶ τιθασσεύει πληγαῖς . Ὁ δὲ τότε μόλις ἐφίησι μὲν οὐχ ἑκών · πειρᾶται δ' οὖν ὅμως ἀναπείθειν ἡμᾶς , ποιεῖσθαι μὲν οὐκ ἀκριβῆ τὴν εἰς Θεὸν λατρείαν , μὴ μὴν ἔτι παντελῶς καὶ τῆς ἐπ' αὐτῷ δουλείας ἀποφοιτᾷν . Οὐ γὰρ ἔξω γῆς ἰδίας , ἀλλ' ἐν αὐτῇ χρῆναι θύειν τοῖς Ἰουδαίοις ἐκέλευε . Σοφώτατα δὲ Μωσῆς , Οὐ δυνατὸν γενέσθαι οὕτω , φησί . Γίνεται μὲν γὰρ ἀεὶ τῶν φαύλων εἰσηγητὴς ὁ τῆς ἁμαρτίας εὑρετής · ἐκπέμπει δὲ νόμος ὁ θεῖος αὐτὰ , καὶ ἀποφάσκει τὸ δρᾷν , ἅπερ ἂν ἐκείνῳ δοκῇ . Προσεκτέον τοιγαροῦν τοῖς ἐθέλουσι βιοῦν ὀρθῶς , οὐχ οἷσπερ ἂν λέγοι φενακίζων ὁ Πονηρὸς , ἀλλ' οἷς τὸ θεῖον ἡμῖν ἀναφωνεῖ χρησμῴδημα . Λύχνος γὰρ , φησὶ , τοῖς ποσί μου ὁ νόμος σου , καὶ φῶς ταῖς τρίβοις μου . Ἀληθές . Συνέχοντος τοίνυν ἡμᾶς , ἤγουν καθείργειν ἐθέλοντος καὶ ὑπ' αὐτῷ ποιεῖσθαι , τοῦ Πονηροῦ , λατρευτέον Θεῷ τῷ κατὰ φύσιν μόνῳ , καὶ διψυχίας ἰόντες ὡς ἀπωτάτω , λέγωμεν , Οὐ δυνατὸν γενέσθαι οὕτως . – Δύναται γὰρ οὐδεὶς δυσὶ κυρίοις δουλεύειν · ἢ γὰρ τὸν ἕνα μισήσει , καὶ τὸν ἕτερον ἀγαπήσει · ἢ τοῦ ἑνὸς ἀνθέξεται , καὶ τοῦ ἑτέρου καταφρονήσει . Γέγραπται δὲ αὖ , Οὐαὶ καρδίαις δειλαῖς , καὶ χερσὶ παρειμέναις , καὶ ἁμαρτωλῷ ἐπιβαίνοντι ἐπὶ δύο τρίβους . Χρῆναι γὰρ ἔγωγέ φημι , καθαρὰν καὶ ἀμώμητον ποιεῖσθαι λατρείαν τῷ πάντων κρατοῦντι Θεῷ , ἐκπεφοιτηκότας εἰσάπαν τῆς ὑπ' ἐκείνῳ λατρείας · οὕτω τε πρὸς τὴν ἀμείνω ζητεῖν ἰέναι γεννικῶς · ἄλλως τε , Τὰ βδελύγματα τῶν Αἰγυπτίων , φησὶ , θύσομεν Κυρίῳ τῷ Θεῷ ἡμῶν . Ἐὰν γὰρ θύσωμεν τὰ βδελύγματα τῶν Αἰγυπτίων ἐναντίον αὐτῶν , λιθοβοληθησόμεθα . Καὶ ὅσον μὲν ἧκεν εἴς γε τὸν τῆς ἱστορίας λόγον , εὐάφορμος ἡ παραίτησις . Βδελύγματα γὰρ ἐνθάδε φησὶ , τὰ σεβάσματα · μόσχοι δὲ ἦσαν τοῖς Αἰγυπτίοις τὸ σέβας . Ταυτὶ δὲ , φησὶν , εἰ τῷ τῶν Ἑβραίων καταθύσομεν Θεῷ , ἀκονήσομεν εἰς ὀργὰς πάντη τε καὶ πάντως τοὺς Αἰγυπτίους , δύσοιστον τὸ χρῆμα ποιουμένους . Ἔσθ' ὅτε καὶ πιθανὸς λόγος . Ὅσον δὲ ἧκεν εἰς θεωρίαν πνευματικὴν , οὐ μετρίαν ἔχει τὴν ὄνησιν . Ὃ γὰρ οἶδε μάλιστα τιμᾷν , καὶ ποιεῖται περὶ πολλοῦ , ἀξιοῖ τε λόγου παντὸς ἡ τῶν δαιμονίων πληθὺς , κατανεκροῦντες ἡμεῖς ἡδίστην τῷ Θεῷ τελοῦμεν λατρείαν . Πῶς ἔφης ; Ἢ γὰρ οὐχὶ τὰ τῆς σαρκὸς πάθη τίμια παρ' ἑαυτοῖς ; καὶ οὐχὶ πάντως δι' ἑαυτὰ , ἀλλ' ἐπείτοι δι' αὐτῶν ὀλλύμεθα , καὶ πρὸς δουλείαν τὴν ὑπ' αὐτοῖς κατεσφίγμεθα ; Ἀληθές . Ταῦτα δὴ νεκροῦντες καὶ οἱονεὶ κατασφάζοντες , εἰς ὀσμὴν εὐωδίας ἐσόμεθα τῷ Θεῷ . Γράφει δὲ ὁ Παῦλος ὡδί · Παραστήσατε τὰ σώματα ὑμῶν θυσίαν ζῶσαν , εὐάρεστον τῷ Θεῷ , τὴν λογικὴν λατρείαν ὑμῶν . Δρῴη δ' ἂν τοιοῦτό τις ὀρθῶς , νεκρῶν τὰ μέλη τὰ ἐπὶ τῆς γῆς , πορνείαν , ἀκαθαρσίαν , πάθος , ἐπιθυμίαν κακὴν , καὶ τὴν πλεονεξίαν . Ἕκαστον οὖν ἄρα τῶν ἐν ἡμῖν παθῶν , Αἰγυπτίων τῶν νοητῶν ἐστι βδέλυγμα , τοῦτ' ἔστι , σεβασμιώτατον . Ὅτι γὰρ ἔθος τῇ θείᾳ Γραφῇ βδέλυγμα λέγειν τὸ ἐν εἰδώλου τάξει , καὶ οἱονεί τι σέβας , ἀναπείθει λέγων Θεὸς διὰ τῆς Ἱερεμίου φωνῆς , περὶ τῆς Ἰουδαίων Συναγωγῆς · Τί ἡ ἠγαπημένη ἐν τῷ οἴκῳ μου ἐποίησε βδέλυγμα ; Εἰ δὲ δή τις βούλοιτο λέγειν βδέλυγμα τῶν Αἰγυπτίων τὸ οἱονεὶ μίσημα καὶ παραίτησιν , οὐκ ἂν ἐξοίχοιτο τοῦ πρέποντος νοῦ · ἃ γὰρ ἔθος ἀεὶ μισεῖν καὶ καταβδελύττεσθαι τοῖς ἀκαθάρτοις πνεύμασι , ταυτὶ πρὸς ἡμῶν εἰς ὀσμὴν εὐωδίας ἀνακείσεται τῷ Θεῷ , καὶ θυσία πνευματικὴ , πίστις , πραότης , ἐγκράτεια , σωφροσύνη , φιλαλληλία , καὶ τῆς εἰς Θεὸν γνησιότητος τὰ αὐχήματα . Καὶ τίνες ἂν εἶεν οἱ ἐν τῇ γῇ θύοντες τοῦ Πονηροῦ ; νοοῖντο δ' ἂν τίνες καὶ οἱ ἔξω γῆς ; Οἱ μὲν γὰρ οὔπω τῆς Αἰγυπτίων ἐκβεβηκότες , καὶ Θεῷ θύοντες ἐν αὐτῇ , πολλοὶ λίαν , καὶ ἀριθμοῦ τάχα που κρείττονες · οἱ δὲ ἔξω τε καὶ ἐν ἐρήμῳ , κομιδῇ βραχεῖς καὶ ἀπόλεκτοι · Πολλοὶ γάρ εἰσι κλητοὶ , φησὶν , ὀλίγοι δὲ ἐκλεκτοί . Κεκλήμεθα μὲν οὖν εἰς ἐλευθερίαν πάντες διὰ πίστεως τῆς ἐν Χριστῷ , καὶ ἐκλελυτρώμεθα τυραννίδος διαβολικῆς , ἀποφέροντος ἡμᾶς εἰς τοῦτο Χριστοῦ , προανατυπουμένου τοῖς πάλαι καλῶς ἐν Μωσῇ τε καὶ Ἀαρὼν , ἵν' ἐν ταὐτῷ τὸν Ἐμμανουὴλ νομοθέτην ὄντα καὶ ἀρχιερέα καὶ ἀπόστολον , οἰκονομικῶς ἐννοῇς . Οἱ δέ γε πλεῖστοι τῶν κεκλημένων ἐμφιλοχωροῦσιν ἔτι τοῖς πάλαι κακοῖς , διανοίᾳ δὲ οὔπω τῇ ὁλοσχερεῖ κοσμικῆς ἀπάτης ἐκβεβηκότες , ὡς ἐν γυμνῇ τε καὶ μόνῃ τῇ πίστει λατρεύουσι Θεῷ . Τούτους εἶναί φαμεν τοὺς ἐν Αἰγύπτῳ θύοντας , ἤγουν ἔξω βραχὺ γεγονότας . Οὐ μακρὰν γὰρ ἀποτενεῖτε , φησὶν ὁ σκληροκάρδιος Φαραὼ , κἂν εἰ τῆς Αἰγυπτίων ἐκτρέχητε γῆς . Οἴγε μὴν ὁλοκλήρῳ μεταστάσει τῇ εἰς ἀγαθὸν εὐαρεστεῖν ἐθέλοντες τῷ Θεῷ , ἀπηλλαγμένοι τε καὶ εἰσάπαν συγχύσεως κοσμικῆς , ἔξω φέρονται τῆς Αἰγυπτίων , καὶ τὴν τυράννου διαδιδράσκουσι χεῖρα , καὶ καθάπερ ἐν ἐρήμῳ τῇ σχολαίᾳ τε καὶ ἀνειμένῃ ζωῇ καθαροὶ καθαρῶς θύουσι τῷ Θεῷ . Φαίην δ' ἂν ἔγωγε καὶ καθ' ἕτερόν τινα τρόπον , ἀποτάτω δεῖν τῆς Αἰγυπτίων φέρεσθαι γῆς τοὺς ἐκ τοῦ λατρεύειν τῇ κτίσει παρὰ τὸν κτίσαντα πρὸς ἀλήθειαν τρέχοντας , καὶ εἰς ἐπίγνωσιν κεκλημένους τοῦ κατὰ φύσιν ὄντος Θεοῦ . Ἐκβεβήκασι γὰρ οὔπω τελείως οἱ τὰ τῆς ἀρχαίας ἀπάτης οὔπω τῆς ἑαυτῶν διανοίας ἀποτρίβοντες λείψανα . Παρατηροῦνται γάρ τινες ἡμέρας , καὶ μῆνας , καὶ καιροὺς , καὶ ἐνιαυτούς . Οὗτοι πρὸς τὸ ἐλεύθερον ἀξίωμα διὰ Χριστοῦ κεκλημένοι , τὴν Αἰγυπτίων οἰκοῦντες , ἔτι θύουσι τῷ Θεῷ , τὸν οὐχὶ ἂν ἀβούλητον τῷ Σατανᾷ διασώζοντες βίον . Εἰ δὲ δή τις ἐξοίχοιτο παντελῶς , τοῖς ἀρχαιοτέροις ἔθεσιν ἐῤῥῶσθαι φράσας , ἐν ἐρήμῳ θύει , καὶ τὴν ἐπαίνου παντὸς ἀξίαν ἐπιτηδεύει ζωήν . Σύμφημι · νοεῖς γὰρ ὀρθῶς . Ἴτω δὲ αὖθις ἡμῖν κατὰ ῥοῦν ὁ λόγος . Οὐκοῦν ψευδομυθεῖ μὲν ὁ Φαραὼ , καὶ ἀρνεῖται τὴν ὑπόσχεσιν , ἀνίησι δὲ οὔτι πω τοὺς ἐξ Ἰσραήλ . Εἶτα τρισὶν ἑτέραις πληγαῖς κατῃκίζετο , καὶ κατανεύει μόλις , ἀνήσειν εἰπών · ἥλω τε ψευδοεπήσας πάλιν . Ψεύστης γάρ ἐστι , καὶ ἐν τῇ ἀληθείᾳ οὐχ ἕστηκε , κατὰ τὴν τοῦ Σωτῆρος φωνήν . Χάλαζαν δὲ τὴν ῥαγδαιοτάτην ἐνίησι τοῖς Αἰγυπτίοις , ἀπειλοῦντος Θεοῦ , καὶ δὴ καὶ ἐνιέντος , καὶ μὴν ἀκρίδα τὴν ἀγρολέτειραν , εἴπερ τι χρὴ καὶ ἐξ Ἑλλήνων φωνὴν ἑλόντας εἰπεῖν . Τότε δὴ , τότε καὶ μόλις οἱ πάλαι δεινοί τε καὶ ἄθραυστοι τῆς τοῦ Φαραὼ βδελυρίας ὑπασπισταὶ πλείστην ὅσην αὐτοῦ ποιοῦνται καταβοὴν , λέγοντες · Ἕως τίνος ἔσται ἡμῖν τοῦτο σκῶλον ; ἐξαπόστειλον τοὺς ἀνθρώπους , ὅπως λατρεύσωσι Κυρίῳ τῷ Θεῷ αὐτῶν . Ἢ εἰδέναι βούλει ὅτι ἀπόλωλεν Αἴγυπτος ; Καί μοι πάλιν ἐντεῦθεν ἔπεισι νοεῖν , ὡς ἔστι που τάχα τῶν ὑπ' αὐτῷ δυνάμεων ἀμείνων ὁ Σατανᾶς , ἐφ' οἷς ἂν αὐτῷ τὸ νικᾷν πρέποι . Αἱ μὲν γὰρ , ὡς ἔοικε , σκληραὶ μέν εἰσιν ἄγαν καὶ ἀμείλικτοι κομιδῇ , καὶ ὀψὲ μὲν καὶ μόλις ἰοῦσαι δ' ἂν ὅμως κἂν γοῦν εἰς μετρίαν αἴσθησιν τῆς θείας ὀργῆς · ὁ δέ ἐστιν ἀγριότητι τῇ ὑπὲρ λόγον ὑπερφερὴς , καὶ κατεσκληκὼς εἰς ἄκρον . Γέγραπται γὰρ ὅτι , Ἡ καρδία αὐτοῦ πέπηγεν ὥσπερ λίθος , ἕστηκε δὲ ὥσπερ ἄκμων ἀνήλατος . Πλείστης οὖν ὅσης γενομένης ἐπ' αὐτῷ τῆς καταβοῆς , ἔφη μόλις τοῖς ἀμφὶ Μωσέα · Πορεύεσθε καὶ λατρεύσατε Κυρίῳ τῷ Θεῷ ὑμῶν . Τίνες δὲ καί εἰσιν οἱ πορευόμενοι ; Καὶ λέγει Μωσῆς · Σὺν τοῖς νεανίσκοις ἡμῶν καὶ τοῖς πρεσβυτέροις ἡμῶν πορευσόμεθα , σὺν τοῖς υἱοῖς καὶ ταῖς θυγατράσι , καὶ προβάτοις , καὶ βουσὶν ἡμῶν · ἔστι γὰρ ἡ ἑορτὴ Κυρίου τοῦ Θεοῦ ἡμῶν . Καὶ εἶπε πρὸς αὐτούς · Ἔστω Κύριος μεθ' ὑμῶν , καθ' ὅτι ἀποστέλλω ὑμᾶς , μὴ καὶ τὴν ἀποσκευὴν ὑμῶν ; Ἴδετε , ὅτι πονηρία πρόκειται ὑμῖν . Μὴ οὕτως · πορευέσθωσαν δὲ οἱ ἄνδρες , καὶ λατρεύσατε τῷ Θεῷ , τοῦτο γὰρ αὐτοὶ ζητεῖτε . Σύνες δὴ οὖν , ὦ φιλότης , ὡς ἀρίστην μὲν ὁ Μωσῆς ποιεῖσθαι δεῖν ἔφασκε τὴν ἀνάζευξιν · ὁ δὲ , οὐχ οὕτω , φησίν · ἀνήσειν δὲ ἀπὸ μέρους , καὶ ὁμήρευσιν τρόπον τινὰ ταῖς τῶν ἀπαιρόντων ὑποστροφαῖς δεῖν ἔφη τὸ λειπόμενον , καὶ αὐτῆς ἀπομενούσης ἐν Αἰγύπτῳ τῆς ἀποσκευῆς . Οἰχέσθω γὰρ δὴ πᾶς μὲν ὑμῶν νεανίας , φησί · πᾶν δὲ γένος τὸ ἐν ἀκμαῖς . Ὁ δέ γε θεῖος Μωσῆς , ὅτι προσῆκεν ἀπαίρειν εὖ μάλα διϊσχυρίζεται , παροφθέντος οὐδενός · ἀλλ' ὁμοῦ τοῖς ἐν ἥβῃ καὶ ἐν δυσμαῖς ἡλικίας , υἱοῖς τε καὶ θυγατράσι , καὶ βοῶν ἀγέλαις , καὶ ἑτέροις θρέμμασι . Καὶ γάρ τοι προσήκει τοὺς τῆς ἀληθοῦς ἐλευθερίας μεταποιεῖσθαι σπουδάζοντας , τῶν μὲν ἐν κόσμῳ φιλεῖν ἀπαλλάττεσθαι κακῶν , καὶ τρίβον ἰέναι τὴν ἐπ' ἀρεταῖς , οὐδὲν τὸ παράπαν τῆς ἑαυτῶν ψυχῆς τε καὶ διανοίας ἀφιέντας λείψανον , δι' οὗ δὴ πάλιν ταῖς τοῦ πονηροῦ πλεονεξίαις ὑπενεχθεῖεν ἄν . Καλεῖ δὲ πρὸς τοῦτο ὁ θεῖος νόμος νεανίσκους καὶ παρθένους , πρεσβύτας μετὰ νεωτέρων , κατὰ τὴν τοῦ Ψάλλοντος φωνὴν , καὶ πᾶν εἶδος τῆς ἐν Χριστῷ νοουμένης ἡλικίας . Οἷς καὶ ὁ θεσπέσιος Ἰωάννης προσεφώνει , λέγων · Ἔγραψα ὑμῖν , παιδία , ὅτι ἐγνώκατε τὸν Πατέρα · ἔγραψα ὑμῖν , πατέρες , ὅτι ἐγνώκατε τὸν ἀπ' ἀρχῆς · ἔγραψα ὑμῖν , νεανίσκοι , ὅτι ἰσχυροί ἐστε , καὶ ὁ λόγος τοῦ Θεοῦ ἐν ὑμῖν μένει , καὶ νενικήκατε τὸν πονηρόν . Εἶεν δ' ἂν καὶ ἑτέρως , νεανίαι μὲν τῆς ἀνδρείας τύπος , φρονήσεως δὲ πρεσβύται , νηπιότητος δὲ τῆς ἐν Χριστῷ νοουμένης , υἱοί τε καὶ θυγατέρες · σὺν ἀνδρείᾳ γὰρ , καὶ φρονήσει , καὶ ἁπλότητι τῇ κατὰ Θεὸν , ἀπαροῦμεν ἐξ ἁμαρτίας εἰς ἁγιασμόν . Ἀνδρίζεσθε γὰρ , φησὶ , καὶ κραταιούσθω ἡ καρδία ὑμῶν . Καὶ αὖ · Γίνεσθε φρόνιμοι ὡς οἱ ὄφεις , καὶ ἀκέραιοι ὡς αἱ περιστεραί . Πρόβατα δὲ καὶ βόας συναποτρέχειν εἰπὼν , κατασημαίνειν ἂν οἶμαί που , ὅτι προσήκει μηδὲ αὐτὰ μεθεῖναι τῷ Σατανᾷ τὰ σωματικά τε καὶ ἀλογώτερα τῶν ἐν ἡμῖν κινημάτων . Καὶ γοῦν ὁ θεσπέσιος Παῦλος γράφει · Ὥσπερ γὰρ παρεστήσατε τὰ μέλη ὑμῶν δοῦλα τῇ ἀκαθαρσίᾳ καὶ τῇ ἀνομίᾳ εἰς τὴν ἀνομίαν , οὕτω νῦν παραστήσατε τὰ μέλη ὑμῶν δοῦλα τῇ δικαιοσύνῃ εἰς ἁγιασμόν . Ἀνθότου δὴ οὖν ἀνίησι μὲν τοὺς ἐν ἥβῃ καὶ ἐν ἀκμαῖς , μεταποιεῖται δὲ τῶν ἑτέρων ὁ Φαραώ ; Τίνα γὰρ εἶναι φὴς τὸν ἐν Αἰγύπτῳ μένοντα ; Ἦσαν , οἶμαί που , γύναια δὴ πάντως , παῖδες ἄνηβοι , καὶ ἀσθενεῖς πρεσβύται , καὶ ἄλογος κτῆσις . Εἶτα , ὦ βέλτιστε , πῶς οὐκ ἐκεῖνο εὐθὺς διανοῇ ; Τὸ ποῖον φής ; Τοὺς μὲν γὰρ σφριγῶντάς τε καὶ νέους , καὶ ἀκμαιοτέραν ἔχοντας τὴν ἕξιν εἰς εὐσέβειαν , ἡγεῖται φορτικούς · ἀπαλλακτιᾷ γὰρ , οἶμαι , καὶ οὐχ ἑκὼν , τῶν ἀνθεστηκότων , οἳ καί εἰσιν ἀντιπράττειν οἷοί τε , καὶ σφίσιν ἑαυτοῖς ἐπαμύνειν ἀδικουμένοις , κατά γε τὸ , Ἀντίστητε τῷ διαβόλῳ , καὶ φεύξεται ἀφ' ὑμῶν . Μεταποιεῖται δὲ λίαν τοῦ μὴ ἀνδρίζεσθαι πεφυκότος , καὶ ὡς γένος ἀδρανὲς καὶ ἀφιλοπόλεμον , ἀγαπᾷ τε νοσοῦν ἐν ἑαυτῷ φρόνημα τὸ θῆλυ καὶ μαλθακὸν , καὶ οἷον ἀφηβηκός τε καὶ ἄναλκι , καὶ μειρακιῶδες ἔτι , καὶ τὸ παχύ τε καὶ ἀλογώτερον , ὡς ἐν τύπῳ βουσί τε καὶ προβάτοις . Εὖ ἔφης . Ψευδομυθεῖ δὲ πάλιν ὁ σκληρόνους τε καὶ ἀκαμπὴς Φαραώ . Εἶτα ταῖς τῆς ἀκρίδος συμβολαῖς ὅλης , ὡς εἰπεῖν , δαπανωμένης αὐτῶν τῆς χώρας , μετάπεμπτον ποιεῖται Μωσέα , συνεισθέοντος Ἀαρὼν , καί φησι · Πορευθέντες λατρεύσατε Κυρίῳ τῷ Θεῷ ὑμῶν , πλὴν τῶν προβάτων καὶ τῶν βοῶν ὑπολίπεσθε , καὶ ἡ ἀποσκευὴ ὑμῶν ἀποτρεχέτω μεθ' ὑμῶν . Καὶ εἶπε Μωσῆς · Ἀλλὰ καὶ σὺ δώσεις ἡμῖν ὁλοκαυτώματα , καὶ θυσίας ἃ ποιήσομεν Κυρίῳ τῷ Θεῷ ἡμῶν · καὶ τὰ κτήνη ἡμῶν πορεύσεται μεθ' ἡμῶν , καὶ οὐχ ὑποληψόμεθα ὁπλήν · ἀπ' αὐτῶν γὰρ ληψόμεθα λατρεῦσαι Κυρίῳ τῷ Θεῷ ἡμῶν . Καὶ τίνα τοῖς εἰρημένοις παρά γε τοῦ πανσόφου Μωσέως ἐφαρμόσαιμεν ἂν τὴν διάνοιαν ; ἢ πῶς ἄν τις λάβοι τὰ ἐξ Αἰγύπτου καὶ Φαραὼ , καὶ ἀναθείη Θεῷ ; Καὶ μὴν , ὦ ἑταῖρε , σαφὴς ὁ λόγος . Ὁ μὲν γὰρ τοῖς εὐσεβεῖν ἐθέλουσιν ἀνθεστηκὼς καὶ μαχόμενος , εἰ μὴ παντελῶς ἐξείη τὸ ὑπ' αὐτῷ κεῖσθαί τινας , κἂν γοῦν ἐκ μέρους τοῦτο ἔχειν ἐπιθυμεῖ · ὁ δέ γε τοῦ Θεοῦ νόμος τομωτάτην τινὰ ποιεῖσθαι διδάσκει τὴν ἀποφοίτησιν , οὐδ' ὁπωστιοῦν ὑπ' αὐτῷ κεῖσθαί τε καὶ μένειν ἐῶντας , οὐ ψυχῆς , οὐ νοῦ μόριον , οὐ σωματικοῦ κινήματος ἀφορμήν . Προσέτι δὲ δεῖν καὶ τῆς ἐν κόσμῳ ζωῆς τὰ κάλλιστά τε καὶ ἐξαίρετα προσκομίζειν Θεῷ . Τοῦτο γὰρ οἶμαι δηλοῦν , τὸ ἐξ Αἰγύπτου λαβεῖν , καὶ καταθῦσαι Θεῷ . Ἢ οὐχὶ τουτὶ δρῷεν ἂν οἱ διὰ σοφίας κοσμικῆς τοῖς ἱεροῖς τε καὶ θείοις ἡμῶν ἐπαγωνιζόμενοι δόγμασιν , καὶ τὸ λαμπρὸν ἐν λέξει , καὶ τὸ ἐν εἰδήσει πικρὸν θηρώμενοι , καὶ τὴν λογικὴν λατρείαν ἐπιτελοῦντες Θεῷ ; Πᾶσα μὲν γὰρ σοφία παρὰ Κυρίου , κατὰ τὸ γεγραμμένον . Ἀλλ' ἐν πνεύματι κοσμικῷ , τοὺς παρ' Ἕλλησι ποιητὰς καὶ λογογράφους εἰς τοῦτο λαμπρότητος τῆς κατ' εὐγλωττίαν ἀφικέσθαι φαμέν . Καὶ γοῦν ὁ θεσπέσιος Παῦλος · Οὐ τὸ πνεῦμα , φησὶ , τοῦ κόσμου τούτου ἐλάβομεν , ἀλλὰ τὸ πνεῦμα τὸ ἐκ Θεοῦ , ἵνα ἴδωμεν τὰ ὑπὸ τοῦ Θεοῦ χαρισθέντα ἡμῖν · ἃ καὶ λαλοῦμεν , οὐκ ἐν διδακτοῖς σοφίας ἀνθρωπίνης λόγοις , ἀλλ' ἐν ἀποδείξει πνεύματος . Ὅτι δὲ ἦν ἀληθῶς ὁ Μωσῆς ἐν σκιαῖς ἔτι , τὰ ἐξαίρετα τῆς ἐν κόσμῳ ζωῆς οὐκ ἀπόβλητα γενήσεσθαι λέγων τῷ κατὰ φύσιν Θεῷ , παραχρῆμα δείκνυσιν ἐναργῶς , πλὴν ὡς ἐν τύπῳ καὶ σκιᾷ . Θεοῦ γὰρ προστάττοντος σκυλεύειν τοὺς Αἰγυπτίους , χρυσᾶ τε καὶ ἀργυρᾶ σκεύη χρήσασθαι δεῖν ἔφασκε , παρά τε συσκήνου καὶ γείτονος , ὃ δὴ καὶ περαίνεται διὰ γυναικῶν . Ψίθυρον γὰρ ἀεί πώς ἐστι τὸ χρῆμα καὶ λαλίστατον , καὶ πρὸς ἀπάτην εὐμήχανον . Σκεύη δὲ οἶμαι χρυσᾶ τε καὶ ἀργυρᾶ παρὰ τῶν Αἰγυπτίων εἴη ἂν , καθάπερ ἀρτίως ἔφην , τὰ οἷς ἦν εἰκὸς κατασεμνύνεσθαι τῶν ἐν κόσμῳ τινὰς , εἰ καὶ Θεὸν εἴδησαν τὸν ἀληθινόν . Ἔστι δὲ ὅ φημι τοιόνδε τι πάλιν . Κοινὰ μὲν γὰρ ἅπασιν ἀνθρώποις τὰ νοῦ τε καὶ ψυχῆς κινήματα , καὶ ἡ πρὸς πᾶν ὁτιοῦν ἐπιτηδειότης ἀγαθοῦ τε καὶ πονηροῦ . Ἀλλ' οἱ μὲν τοῖς τῆς φύσεως πλεονεκτήμασιν ἀποκεχρημένοι καλῶς , τὸν εὐκλεᾶ καὶ ἐξαίρετον κατορθοῦσι βίον . Οἵ γε μὴν ἐφ' ἃ μὴ προσῆκεν ἀνοητότατα παρατρέποντες , παρασημαίνουσί πως τὰ τῆς φύσεως ἀγαθὰ καὶ τὴν ἐπ' αἰσχίστοις ἰέναι τρίβον . Ἀνδρεία τε γὰρ καὶ φρόνησις καλὰ μὲν τοῖς ἄριστα κεχρημένοις , ἐπιζήμια δὲ τοῖς οὐκ ἔχουσιν ὀρθῶς · ἔξεστι μὲν γὰρ ἀνδρίζεσθαι καὶ φρονεῖν σὺν ἐπαίνῳ καὶ κρότοις · ἔξεστι δὲ αὖ σὺν πολλῇ δὴ ταῦτα κεκτῆσθαι καταβοῇ . Ταυτὶ δὴ κοινὰ καὶ ἐν πᾶσίν ἐστι , καὶ ἐν τοῖς ἔτι πλανωμένοις , καὶ ἐν τοῖς εἰδόσι Θεόν . Ὅτε γοῦν ἡ πάλαι φαυλότητος ἐργάτις ἀνδρεία , καὶ τὸ ἐν συνέσει πικρὸν μετατρέποιντο πρὸς ἡμῶν εἰς τὸ δοκοῦν τῷ Θεῷ , μονονουχὶ καὶ ἐξ Αἰγυπτίων ληφθέντα , καὶ ἐκ τῆς ἐν κόσμῳ ζωῆς , ἱερά τε καὶ εὐπρόσδεκτα γενήσεται τῷ Θεῷ · μεταρυθμίζεται γὰρ εἰς ἀρετῆς χρείαν , καὶ ὑπουργίαν ἁγιασμοῦ , καθάπερ ἀμέλει τὰ ἐξ Αἰγύπτου σκεύη χρυσᾶ τε καὶ ἀργυρᾶ πρὸς κατασκευήν τε καὶ ἀποτέλεσμα τῆς ἁγίας σκηνῆς ἀνεδείχθη χρήσιμα . Μετὰ δὲ τὸ σκυλεῦσαι τοὺς Αἰγυπτίους , καὶ τῶν πρωτοτόκων τὸν θάνατον , λελύτρωνται μόλις οἱ ἐξ Ἰσραὴλ , καταθύσαντες τὸν ἀμνὸν εἰς τύπον Χριστοῦ · ἦν γὰρ οὐχ ἑτέρως δύνασθαι τοῦ τοιοῦδε τυχεῖν , ἐπείπερ ἐστὶ πᾶσα λύτρωσις ἐν Χριστῷ , καὶ δι' αὐτοῦ πᾶσα δόσις ἀγαθή . Ἐκπέμπονται δὲ τῆς Αἰγυπτίων , κατὰ μέσην νύκτα , μονονουχὶ σκότους τε ὁμοῦ καὶ δουλείας ἀπαλλαττόμενοι . Ἐν γάρ τοι σκότῳ τῷ νοητῷ , καὶ οὐκ ἐν φωτὶ τῷ θείῳ , τὸ δοῦλον εἰς ἁμαρτίαν ἀεί πως εἶναι φιλεῖ . Πᾶς γὰρ ὁ τὰ φαῦλα πράσσων , μισεῖ τὸ φῶς , κατὰ τὴν τοῦ Σωτῆρος φωνήν . Ἄζυμον δὲ τὸ σταῖς ἐκφέρεται , καὶ ἐπισιτισμοῦ δίχα φεύγουσι . Κατεβιάζοντο γὰρ , φησὶν , οἱ Αἰγύπτιοι τὸν λαὸν , σπουδῇ ἐκβαλεῖν αὐτοὺς ἀπὸ τῆς γῆς . Εἶπαν γὰρ ὅτι πάντες ἡμεῖς ἀποθνήσκομεν . Ἀνέλαβε δὲ ὁ λαὸς καὶ τὸ σταῖς αὐτῶν πρὸ τοῦ ζυμωθῆναι τὰ φυράματα αὐτῶν , τὰ ἐνδεδεμένα ἐν τοῖς ἱματίοις αὐτῶν ἐπὶ τῶν ὤμων . Οὐ γὰρ οἶμαι δεῖν , τοὺς τῷ Θεῷ κολλᾶσθαι μέλλοντας , οἰκειότητά τε πρὸς αὐτὸν ᾑρημένους , κακίας λείψανον ἐπιφέρεσθαι κοσμικῆς , οὔτε μὴν ἀλλοτρίαις τε καὶ ἀνιέροις ἐφοδιάζεσθαι τροφαῖς , δῆλον δὲ ὅτι ταῖς νοηταῖς · ἀζύμους δὲ εἶναι φιλεῖν ἄρτους , τὸ ἐφίεσθαι λοιπὸν τοῦ ζωογονοῦντος τὸν κόσμον · ἑορτάσειαν γὰρ οἱ τοιοίδε καθαρῶς , καὶ τὴν ἀξιόληπτον τῷ Θεῷ λατρείαν ἀποπεραίνοντες , ὑπ' αὐτῷ μένουσι διαπαντός . Ἄραρεν οὖν , ὅτι καθάπερ τινὸς γῆς ἁγίας τε καὶ ἱερᾶς ἐφικέσθαι χρὴ τοὺς οἵπερ ἂν εἶεν φιλόθεοί τε καὶ ἀγαθοὶ , τῆς ὑπὸ Χριστῷ καὶ ἀτυραννεύτου ζωῆς · ἐπείγεσθαι δὲ καταθύειν οὐκ ἐν τῇ τῶν ἐχθρῶν , τοῦτ' ἔστιν , οὐκ ὄντας ἐν ἕξει τῇ φιλαμαρτήτῳ , καὶ οὐκ ἀμωμήτῳ λίαν , ἐν προθυμίαις δὲ μᾶλλον ταῖς εἰς ἀρετὴν , καὶ ἐν ἠθῶν καταστάσει , τῆς τοῦ διαβόλου τυραννίδος ἐξῳκισμένῃ . Μὴ ἑτέρως ἔχειν ὑπολάβοις ἢ οὕτως , ὦ τᾶν · πεποίηται γὰρ ὀρθῶς ἡμῖν ὁ λόγος . Πάρα δὲ εἰ δοκεῖ καὶ δι' ἑτέρας ταυτὶ θεωρεῖν εἰκόνος . Ἐπειδὴ γὰρ διὰ τῆς εἰς πᾶν ὁτιοῦν τῶν ἐκτόπων ἀποδρομῆς καταλυπεῖν ἀπετόλμων τὸν τῶν ὅλων σωτῆρα Θεὸν οἱ τὴν ἁγίαν οἰκοῦντες πόλιν , φημὶ δὴ τὴν Ἱερουσαλὴμ , ὑπὸ χεῖρα γεγόνασι τῶν Βαβυλωνίων , οἳ καὶ δορυκτήτους ἑλόντες θητεύειν ἐκέλευον . Εἴκειν γὰρ ἦν τοῖς κρατοῦσιν ἀνάγκη , καὶ οὐχ ἑκόντας αὐτούς . Οἱ δὲ ἀλύοντες λίαν , καὶ ἐπὶ ταῖς ἀδοκήτοις συμφοραῖς κατοιμώζοντες , κἂν γοῦν εὑρέσθαι βραχεῖαν τοῦ πόνου παραψυχὴν ἐζήτουν ἔσθ' ὅτε . Τοῦτο δὲ ἦν , ταῖς εἰς Θεὸν ὑμνῳδίαις τῆς ἐνούσης αὐτοῖς ἀνίας ἀπαμβλύνεσθαι τὸ δριμύ · Ἐμνήσθην γὰρ τοῦ Θεοῦ καὶ εὐφράνθην , ὁ θεῖος ἔφη Δαβὶδ , ἑορτὴν ἀποφαίνων πνευματικὴν , τὴν εἰς Θεὸν ὑμνῳδίαν . Ἀλλ' αἰσχρὸν εἶναί πως ἐδόκει τοῖς ἀναμέλπειν ἐθέλουσι , καὶ τὰ συνήθη πληροῦν , τὴν οὕτω γλυκεῖαν ἠχὴν τοῖς τῶν ἀλλοφύλων ὠσὶν ἐνιέναι φιλεῖν , καὶ τὸ αὐτοῖς ἥδιστόν τε καὶ λιγυρώτατον μέλος , οἱονεί πως ἤδη καὶ εἰς ἀέρα ῥίπτειν , καταμειδιώντων ἔσθ' ὅτε τῶν Βαβυλωνίων , καὶ ἀχθομένων εἰς ἅπαν ταῖς δι' ὀργάνων ᾠδαῖς . Τοιγάρτοι καὶ ἔφασκον · Ἐπὶ τῶν ποταμῶν Βαβυλῶνος ἐκεῖ ἐκαθίσαμεν καὶ ἐκλαύσαμεν , ἐν τῷ μνησθῆναι ἡμᾶς τῆς Σιών · ἐν ᾗ κατὰ νόμους καὶ ἔθη τὰ Ἰουδαίων , ἡ τῆς αἰνέσεως θυσία προσεκομίζετο χορδαῖς καὶ ὀργάνοις ἐκπεραινομένη , καὶ κατακηλοῦσα τοῖς μέλεσι τοὺς τῷ θείῳ προσιόντας ναῷ . Ἐπειδὴ δὲ ἦσαν ἐν ἀλλοτρίῳ ζυγῷ δουλείας κατεσφιγμένοι , κατολοφυρόμενοι λέγουσιν · Ἐπὶ ταῖς ἰτέαις ἐν μέσῳ αὐτῆς , ἐκρεμάσαμεν τὰ ὄργανα ἡμῶν · τὸ ἐν ᾠδαῖς ἀπρακτεῖν , δι' αὐτοῦ δὴ τούτου κατασημαίνοντες . Ἄκαρπον γὰρ , μᾶλλον δὲ ὠλεσίκαρπον ἡ ἰτέα φυτὸν , εἴρηται γὰρ ὡδὶ παρὰ τοῦ τῶν παρ' Ἕλλησι ποιητῶν . Ἀνέκειτο τοίνυν εἰς ἀπραξίαν τε καὶ ἀκαρπίαν τὰ τῆς ᾠδῆς ὄργανα · καὶ τῆς εἰς τοῦτο ῥᾳστώνης τὴν ἀφορμὴν ἀνακεκραγότες λέγουσι · Πῶς ᾄσωμεν τὴν ᾠδὴν Κυρίου ἐπὶ γῆς ἀλλοτρίας ; Διακομίσαντος δὲ αὐτοῖς τοῦ Βαροὺχ τοὺς Ἱερεμίου λόγους , Ἔκλαιον πάντες , φησὶ , καὶ ἐνήστευον καὶ ηὔχοντο προσευχὴν ἐναντίον Κυρίου · καὶ συνήγαγον ἀργύριον , καθὰ ἑκάστου ἐδύνατο ἡ χείρ · καὶ ἀπέστειλαν εἰς Ἱερουσαλὴμ πρὸς Ἰωακεὶμ υἱὸν Χελκίου , υἱοῦ Σαλὼμ τὸν ἱερέα , καὶ πρὸς τοὺς ἱερεῖς καὶ πρὸς πάντα τὸν λαὸν τὸν εὑρεθέντα μετ' αὐτοῦ ἐν Ἱερουσαλήμ . Καὶ μεθ' ἕτερα · Καὶ εἶπον · Ἰδοὺ ἀπεστείλαμεν πρὸς ὑμᾶς ἀργύριον , ἀγοράσατε τοῦ ἀργυρίου ὁλοκαυτώματα καὶ περὶ ἁμαρτίας , καὶ λίβανον , καὶ ποιήσατε μάννα , καὶ ἀνοίσατε ἐπὶ θυσιαστήριον Κυρίου τοῦ Θεοῦ ἡμῶν . Πρέπειν γὰρ ᾤοντο σφίσι μὲν , οὐχὶ θύειν ἔτι , γῆς μὲν ἁγίας ἐξῳκισμένοις , πράττουσι δὲ τέως ὑπὸ Θεῷ μὲν οὐκέτι , κατεζευγμένοις δὲ ὥσπερ ἑτέρῳ καὶ ὑπὸ χεῖρα πεσοῦσι τὴν τυραννικὴν , τοῖς γε μὴν ἔτι τὴν ἁγίαν οἰκοῦσι πόλιν , λειτουργίας τε τῆς ἱερᾶς λαχοῦσι τὴν δόξαν , ἀπονέμουσι τὴν λατρείαν , ὀρθῷ δηλαδὴ χρώμενοι λογισμῷ , πρὸς τὴν τοῦ πρέποντός τε καὶ ἀναγκαίου κατάσκεψιν . Καὶ αὐτὸς δὲ ἡμῖν ὁ σοφώτατος Δανιὴλ , ἱερῶν μὲν εἴχετο σπουδασμάτων , ὁμοῦ δὲ καὶ τοῖς ἄλλοις αἰχμάλωτος ὢν , τὸ τῆς ἀνάγκης κατεσοφίζετο χρῆμα . Καὶ τίνα τρόπον , ἐρῶ · προσηύχετο γὰρ τρεῖς τῆς ἡμέρας καιρούς . Ἀλλ' ἦσαν αὐτῷ βλέπουσαί τε καὶ ἠνεῳγμέναι πρὸς τὴν Ἱερουσαλὴμ αἱ θυρίδες ἐν τοῖς ὑπερῴοις . Γέγραπται γὰρ ὡδί . Εὐπρόσδεκτον γὰρ τότε μόλις ἔσεσθαι παρὰ Θεῷ τὴν ἰδίαν ᾤετο προσευχὴν , εἰ γῆς ἀλλοτρίας καὶ μεμισημένης , εἰ μὴ σαρκὶ δύναιτο τυχὸν , κἂν γοῦν ἐννοίαις ἀπονοσφίζοιτο , καὶ τοῖς τῆς διανοίας ὄμμασι , πρὸς τὴν τῷ Θεῷ φιλαιτάτην ἀφορῶν γῆν , εἰς αὐτὸν δὲ ὥσπερ εἰσφρήσας τὸν νεὼν , τὴν ὑπὲρ ὧν ἂν ἕλοιτο προσάγοι λιτήν . Εὖ γε ὡς ἀληθῶς ὁ σύμπας ἡμῖν διήρτισται λόγος .
Lemmas: περι ὁ εἰς φαυλότης ὁ ἄνθρωπος παρατροπή , καί αἰχμαλωσία , ὁ εἰς ἁμαρτία , καί ὁμοῦ περί κλῆσις καί ἐπιστροφή , ὁ κατά μετάγνωσις , καί ὁ εἰς ὁ ἀγαθός ἀναδρομή . ποῖ δή καί πόθεν ἔρομαι μέν δή , περισσός οἴομαι ποῦ . Φαίη γάρ εἄν , εὕω οἶδα ὅτι , μέλλω οὐδείς , ὡς οἴκοθεν τε καί ὡς ἐγώ . ἀληθής . δέλτιον δέ δή σύ οὗτος ὁ ἐν χείρ , ὅς τίς ; Βίβλος εὐαγγελικός , Ματθαῖος τε καί Ἰωάννης συγγραφή . οἴομαι δέ αὐτός ὅποι τε καί ὅστις διακομίζω δήω ; οὖον γάρ ποῦ θυραῖος γε εἶμι ἐκμελετάω εἄν , εἰμί Παλλάδιος . Πόνος τε μᾶλλον ὁ ἐπί ὅδε γλυκύς , οἴκοι τε καί ἐν σχολή . εὕω λέγω . ἐντυγχάνω δέ ἀφικνέομαι σύ . καί δέλτος ἄγω ὁ ἱερός · μυρίος γάρ ὅσος πονέω , οὐδείς ὅς τίς μᾶλλον ἔχω νοέω τίς εἄν γίγνομαι δηλόω ὁ Κύριος ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός , ἐπί μέν ὁ Ματθαῖος , λέγω · μή νομίζω ὅτι ἔρχομαι καταλύω ὁ νόμος , ἢ ὁ προφήτης . οὐ ἔρχομαι καταλύω , ἀλλά πληρόω . ἀμήν γάρ λέγω σύ · ἠώς εἄν παρέρχομαι ὁ οὐρανός καί ὁ γῆ , ἰῶτα εἷς , ἢ εἷς κεραία οὖον μή παρέρχομαι ἀπό ὁ νόμος , ἠώς εἄν πᾶς γίγνομαι . ἐν δέ γε ὁ κατά ὁ Ἰωάννης συγγράφω , πρός ὁ ἐκ ὁ Σαμάρεια γυνή · πιστεύω ἐγώ , γυνή , ὅτι ἔρχομαι ὥρα , ὅτε οὔτε ἐν ὁ ὄρος οὗτος , οὔτε ἐν Ἱερουσαλήμ προσκυνέω ὁ πατήρ . σύ προσκυνέω ὅς οὐ οἶδα · ἐγώ προσκυνέω ὅς οἶδα , ὅτι ὁ σωτηρία ἐκ ὁ Ἰουδαῖος εἰμί . ἀλλά ἔρχομαι ὥρα , καί νῦν εἰμί , ὅτε ὁ ἀληθινός προσκυνητής προσκυνέω ὁ πατήρ ἐν πνεῦμα καί ἀλήθεια . καί γάρ ὁ πατήρ τοιοῦτος ζητέω ὁ προσκυνέω αὐτός . πνεῦμα ὁ θεός , καί ὁ προσκυνέω αὐτός , ἐν πνεῦμα καί ὁ ἀλήθεια δεῖ προσκυνέω . εἶτα τίς ὁ ἀνάντης εἰμί σύ δοκέω , ὡς ἐν γε δή οὗτος ; τις δέ δή ὁ βαθύς καί δυσέφικτος ; ἔρομαι φράζω . ἔθος μέν ὁ ἀρχαῖος ἀποφοιτάω , καί ὁ ἐν Νόμος δικαιοσύνη καταλήγω δήω ἱερός ἐγώ ἐπιτάσσω λόγος . φημί δέ ὁ Παῦλος ὁ οὗτος ἐφίημι καί μετά ὁ πίστις · καταργέω ἀπό ὁ Χριστός , ὅστις ἐν Νόμος δικαιόω , ὁ χάρις ἐκπίπτω . ἐγώ γάρ πνεῦμα ἐκ πίστις ἐλπίς δικαιοσύνη ἀπεκδέχομαι . Πολιτεία δέ ὁ κατά ὁ Νόμος , καί ὅς λαμπρός καί μέγας δείκνυμι ἐγώ ἐπί ἑαυτοῦ ὁ αὔχημα , πάλιν φημί · ὅστις εἰμί ἐγώ κέρδος , οὗτος ἡγέομαι διά ὁ Χριστός ζημία . ἀλλά μέν καί ἡγέομαι ὁ πᾶς ζημία , διά ὁ ὑπερέχω ὁ γνῶσις ὁ κύριος ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός , διά ὅς ὁ πᾶς ζημιόω , καί ἡγέομαι σκύβαλον εἰμί , ἵνα Χριστός κερδαίνω , καί εὑρίσκω ἐν αὐτός μή ἔχω ἐμός δικαιοσύνη , ὁ ἐκ Νόμος , ἀλλά ὁ ἐκ πίστις Χριστός , ὁ ἐκ Θεός δικαιοσύνη . οὐ ἀμώμητος δέ εἰμί ὁ ἀρχαῖος ἐντολή διαβεβαιόομαι σαφῶς . Ταύτῃτοί φημί καί ἀντί ἐκεῖνος ἐγώ εἰσκομίζω χρήσιμος ὁ διά Χριστός καί νέος , οὗτος εἰμί , ὁ εὐαγγελικός . γράφος δέ οὕτως · ἀθέτησις μέν γάρ γίγνομαι προσάγω ἐντολή , διά ὁ αὐτός ἀσθενής καί ἀνωφελής . οὐδείς γάρ τελειόω ὁ Νόμος , ἐπεισαγωγή δέ ἀγαθός ἐλπίς , διά ὅς ἐγγίζω ὁ Θεός . καί πάλιν · εἰμί γάρ ὁ πρῶτος ἐκεῖνος εἰμί Ἄμεμπτος , οὐ εἄν δύο ζητέω τόπος . μέμφομαι γάρ αὐτός λέγω · ἰδέ ἡμέρα ἔρχομαι , λέγω Κύριος , καί συντελέω ἐπί ὁ οἶκος Ἰσραήλ , καί ἐπί ὁ οἶκος Ἰούδας διαθήκη καινός , οὖον κατά ὁ διαθήκη , ὅς ποιέω ὁ πατήρ αὐτός ἐν ἡμέρα ἐπιλαμβάνω ἐγώ ὁ χείρ αὐτός , ἐξάγω αὐτός ἐκ γῆ Αἴγυπτος , ὅτι αὐτός οὐ ἐμμένω ἐν ὁ διαθήκη ἐγώ , ἐγώ ἀμελέω αὐτός , λέγω Κύριος . ὅτι2 οὗτος ὁ διαθήκη , ὅς διατίθημι ὁ οἶκος Ἰσραήλ μετά ὁ ἡμέρα οὗτος , λέγω Κύριος , δίδωμι νόμος ἐγώ εἰς ὁ διάνοια αὐτός , καί εἰς ὁ Καρδία αὐτός ἐπιγράφω αὐτός . ἔξοχος δέ ὁ ὁ καινότης ὄνομα συνίημι τε καί ἑρμηνεύω · ἐν ὁ λέγω , φημί , καινός , παλαιόω ὁ πρῶτος · ὁ γάρ παλαιόω καί γηράσκω , ἐγγύς ἀφανισμός . εἰμί τοίνυν τελειόω μέν ὁ Νόμος οὐδείς , ἀθέτησις δέ ὁ ἀρχαῖος γίγνομαι ἐντολή καί ὁ δύο ἐπεισφορά , προσοικέω ἐγώ ὁ Θεός , τίς δή ἄρα φημί ὁ Σωτήρ , οὐ ἔρχομαι καταλύω ὁ νόμος , ἀλλά πληρόω ; καί ὅτι , προσήκω προσκυνέω ἐγώ ἐν πνεῦμα καί ἀλήθεια ὁ Θεός καί πατήρ ; δηλόω γάρ , οἴομαι , οὗτος , ὁ ἀποπαύω δήω ἐγώ ἠθέω καί λατρεία ὁ κατά ὁ νόμος . ὡς εἰς πλατύς ζήτημα ἐξοίχομαι πέλαγος ! ποῖος γάρ εἄν ἀρκέω νόος , ὁ οὗτος λεπτός θεώρημα ἐνατενίζω λαμπρῶς , ὡς ὁ πάλαι θεσπίζω διά ὁ πάνσοφος Μωσῆς , ἀδελφή οἷος περ καί γείτων , καί διά ὁ αὐτός εἶμι πρᾶγμα , ὁ νέος ἐγώ ἐπιδείκνυμι γραφή , καί ὁ νομικός πολιτεία οὖον σφόδρα διοικίζω ὁ ἐν Χριστός ζωή , εἰμί πρός θεωρία ἄγω ὁ πνευματικός ὁ ὁ ἀρχαῖος διά-ὁρίζω . Τύπος γάρ ὁ νόμος καί σκιά , καί ὁ εὐσέβεια ὁ μόρφωσις ὡς ἐν ὠδίς ἔτι , καί κρύπτω ἐν ἑαυτοῦ ὁ ὁ ἀλήθεια ἔχω κάλλος . ἤ οὐ ὧδε ἔχω εἴρω ὅσπερ φημί ; πάνυ μένω . ἀλλά τίς εἄν γίγνομαι οὗτος ὁ διασάφησις ; ἤ τίς ὁ τρόπος ὁ πολιτεύω μέν Εὐαγγελικός ἐξάπτω ἔτι δοκέω ὁ ἀρχαῖος ἐντολή , καί πληρόω οἴομαι ὁ διά Μωσῆς ; οὐχ ἁπλόος ὁ λόγος , ὡς ἄν τις εἰκάζω · χρῆμα δέ , οἴομαι , καί πολύσχιστος καί πολύμορφος ὁ ἀρετή · καί ὁ ἐν Χριστός πολιτεία ὁ αὔχημα , διά πλεῖστος ὅσος ἐγώ ὁ αγαθουργία ἐκποικίλλω . καί γοῦν ὁ θεσπέσιος Δαυίδ ἐν ψαλμός ὁ τέταρτος καί τεσσαρακοστός παρίστημι μέν ὁ Χριστός , παρθένος ἁγνός , ὡς ἐν τάξις βασιλίς , ὁ ἐκκλησία , περίχρυσος δέ αὐτός καί ποικίλλω περιτίθημι στολή , οὗτος λέγω · παρίστημι ὁ βασίλισσα ἐκ δεξιός σύ , ἐν ἱματισμός διάχρυσος περιβάλλω καί ποικίλλω . ὁ μέν διάχρυσος , ὁ ἔντιμος καί περιφανής , καθάπερ οἴομαι , ὁ δέ ποικίλος , ὁ πολυειδής ὁ ἀρετή εὕω μάλα κατασημαίνω . εὐπρεπής γάρ λίαν ὁ ἐκκλησία , κόσμος ἔχω ὁ νοητός , οὖον ὁ ὁ σάρξ ὁράω ὀφθαλμός , ἀλλά εἰς νόος εἴδομαι καί Καρδία , ὁ ἐν ὁ κρυπτός νοέω Ἰουδαῖος , διά πλεῖστος ἐγώ ὅσος ὡραϊσμός εὐφυής καί ἐξαίρω ἀστεῖος ἐκφαίνω . ὡς γάρ ὁ μακάριος γράφω Παῦλος · οὖον γάρ ὁ ἐν ὁ φανερός Ἰουδαῖος εἰμί , οὔτε μήv ἐν ὁ φανερός ἐν σάρξ περιτομή , ἀλλά ὁ ἐν ὁ κρυπτός , Ἰουδαῖος , καί περιτομή Καρδία , ἐν πνεῦμα οὖον γράμμα , ὅς ὁ ἔπαινος οὐ ἐκ ἄνθρωπος , ἀλλά ἐκ ὁ Θεός . ἆρα οὖν , εἶπον ἐγώ , ὁ ἐν πνεῦμα περιτομή εἰσκομίζω , καί θυσία ὁ κατά ὁ νόμος ἀνατρέπω , καί τόπος οὐδείς παρά ἐγώ ἔχω ὁ πολιτεία , οὐ ἀπίθανος πως εἰμί δοκέω ὁ φαίνω χριστός , οὐ ἔρχομαι καταλύω ὁ νόμος , ἀλλά πληρόω ; ἤ εἴπερ οὐ ὧδε ἔχω , διακωλύω εἄν οἴομαι ποῦ καί ἐγώ οὐδείς , βουθυσία μέν καί λιβανωτός ὁ ὁ ὅλος καταγεραίρω θεός , προσκομίζω δέ αὐτός τρυγών καί περιστερά , καί εἰμί τίς δράω ἕτερος ὁ ἀρχαῖος νομίζω , οὗτος καί ἐγώ αὐτός ἐπείγω πληρόω . καί μήv , εἰμί ἑταῖρος , πολύς ὁ πρέπω ἀποκομίζω μακρός · ἀνατρέπω γάρ οἴομαι ὁ νόμος , ὡς οὐδείς ἀπονίναμαι μέν ὁ αὐτός , καί ἀχρεῖος ἔχω παντελῶς ὁ εἰς πᾶς ὁστισοῦν ὁ ἀναγκαῖος δήλωσις , οὐ μετατρέπω μᾶλλον αὐτός εἰς ἀλήθεια ἔνδειξις , καίτοι ὁ μακάριος γράφω Παῦλος · Νόμος οὖν καταργέω διά πίστις ; μή γίγνομαι ! ἀλλά νόμος ἵστημι . παιδαγωγέω γάρ ὁ νόμος , καί ἀποφέρω καλῶς εἰς ὁ ἐπί Χριστός μυστήριον . εἰμί δέ φημί ὁ πάλαι διά Μωσῆς ὁ ἀρχαῖος θεσπίζω , στοιχεῖον ὁ ἀρχή ὁ λόγος ὁ Θεός . εἰμί δέ παρόω ὁ παιδαγωγός , τίς ἐγώ ἔτι διακομίζω πρός ὁ Χριστός μυστήριον ; καί εἰμί παραιτέομαι ὁ μανθάνω ὁ στοιχεῖον ὁ ἀρχή ὁ λόγιος ὁ Θεός , πῶς εἄν ἔτι λοιπός , ἢ πόθεν ἀφικνέομαι πρός ὁ τέλος ; ἤ γάρ οὖον κατά ὁ γραφή πλήρωμα νόμος καί προφήτης ὁ Χριστός ; Ναίς . γράφω γάρ ὧδε . πλήρωμα δέ νόμος καί προφήτης , εἰμί ἄν · εἰς αὐτός οἴομαι ποῦ πᾶς ὁράω καί τρέπω προφητικός τε καί νομικός θέσπισμα . τοιγάρ φάσκω ὁ ὁ Ἰουδαῖος ἀπείθεια ἐκδυσωπέω · μή δοκέω , ὅτι ἐγώ κατηγορέω σύ πρός ὁ πατήρ · εἰμί ὁ κατηγορέω σύ Μωσῆς , εἰς ὅς σύ ἐλπίζω . εἰμί γάρ πιστεύω Μωσῆς , πιστεύω εἄν ἐγώ · περί γάρ ἐγώ ἐκεῖνος γράφω . εἰμί δέ ὁ ἐκεῖνος γράμμα οὖον πιστεύω , πῶς ὁ ἐμέω ῥῆμα πιστεύω ; ἀφικνέομαι δή οὖν εἰμί λέγω , καταλύω μέν οὐδαμῶς ὁ νόμος , ἀποπεραίνω δέ μᾶλλον αὐτός , μή ὁ εἰς ἅπας ἀνατροπή ὁ πάλαι θεσπίζω ἐργάζομαι διανοέομαι · μᾶλλον δέ μεταπλασμός ὥσπερ τις , καί ἵνα οὕτως εἶπον , μεταχάραξις ὁ ἐν τύπος ἐπί ὁ ἀληθής . ὀρθῶς φημί . καί δή τοιοῦτος ἐσθίω γίγνομαι παρά Χριστός . ὁ ὁ ἐν πίναξ καί γραφεύς εὐτεχνία ἐξασκέω , οὐ εὐθύς ὁ γράφω ἄρχω , ὁ ἀνενδεῶς ἔχω , καί εἰς ἅπας ἀπαρτίζω ἐπιφέρω εἶδος ὁ γραφεύς , ἐν εἶδος πρότερος καί ἄκαλλος χρῶμα σκιαγραφέω εὕω μάλα , καί ὅσπερ εἄν αἱρέω τυγχάνω ἀμυδρός ἔτι ὁ τύπος προαναφαίνω , εἶτα ὁ σκιά ἐπαλείφω , ὁ ἕκαστος πρέπω τε καί ἁρμόδιος σχῆμα , μεταφέρω ὁ τύπος ἐκ εἶδος ὁ ἐμφανής , καί ἀσύγκριτος ἀγαθός , ἢ ὁ ἐν ἀρχή . ἤ οὐ ὧδε ἔχω ; ἐγώ φημί . ὁ δέ δή ὁ χαλκουργικός ἐπιτηδεύω ἐμπειρία , ἀνδριάς τυγχάνω εἰμί βούλομαι διαπήγνυμι , κῆρ μέν ὁ πρῶτος εἰς εἶδος ἄγω ἀδρανής , εἶτα πῦρ κατατήκω , ἐπιχέω ὁ χαλκός , ἄγω τε οὗτος πρός ὁ ἄρτιος ἔχω εἶδος τε καί κάλλος εὕω μάλα ὁ τεχνουργέω . επιρριφθιω δέ ὁ σκιά ὁ ὁ χρῶμα πολυειδία , καί μήv καί χαλκός ὁ ἐκ κῆρ κατατήκω , δοκέω μέν εἄν ἀθετέω τε καί ἀνατρέπω βραχύς . ὁ πρῶτος τε καί ἐν ἀρχή σχῆμα . ἔχις δέ οὐ οὗτος ὁ χρῆμα ὁ φύσις . φημί γάρ εἄν ἀληθεύω , χαλκουργός τε καί γραφεύς · οὖον καταλύω ὁ σκιά , οὐ εἰς αχρειότητα παντελής ὁ τύπος πέμπω , πληρόω δέ μᾶλλον . ὅς γάρ εἰμί ὁράω ὡς ἐν σκιά ἔτι καί τύπος ἀφανής τε καί ἀκαλλής , οὗτος προβαίνω ἐπί ὁ ἀμείνων τε καί ἐμφανής . εὕω λέγω . καί εἴπερ τις αἱρέω πολυπραγμονέω ἀληθής ὁ ἱερός τε καί θεόπνευστος γραφή , εἶμι δή πάντως ἀληθής ὑπάρχω , ὅς φημί . κάλυμμα γάρ τίθημι Μωσῆς ἐπί ὁ πρόσωπον αὐτός , διά ὁ μή δύναμαι ὁ υἱός Ἰσραήλ ἀτενίζω εἰς ὁ πρόσωπον αὐτός , κατά ὁ γράφω . καί τίς δή οὗτος παραδηλόω ; ὁ γάρ Ἰουδαῖος διάνοια παχύς εἰμί ἔτι οἰστός μέν πως εἰμί ὁ ἐξωφανής ὁ νόμος , φημί δέ δή πάλιν ὁ διά μόνος ὁ γράμμα , ἀφόρητος δέ καί ἀπρόβλητα παντελῶς , ὁ εἴδομαι κρύπτω , καί ἵνα οὕτως εἶπον ὁ ὁ νόημα πρόσωπον ἀληθής . τοιγάρ καί ὁ θεσπέσιος ἐγώ γράφω Παῦλος · ἄχρι γάρ ὁ σήμερον ἡμέρα ὁ αὐτός κάλυμμα ἐπί ὁ ἀναγιγνώσκω ὁ Παλαιή διαθήκη μένω μή ἀνακαλύπτω , ὅτι ἐν Χριστός καταργέω . ἀλλά ἠώς σήμερον , ἡνίκα ἀναγιγνώσκω Μωσῆς , κάλυμμα ἐπί ὁ Καρδία αὐτός κεῖμαι . ἀλλά ὧδε μέν δή ὁ ὁ Ἰουδαῖος ἵστημι . ἐγώ δέ δή πᾶς , ἀνακαλύπτω πρόσωπον , φημί , ὁ δόξα κύριος κατοπτρίζω , ὁ αὐτός εἰκών μεταμορφόω ἀπό δόξα εἰς δόξα , καθάπερ ἀπό κύριος πνεῦμα · ὁ δέ Κύριος ὁ πνεῦμα εἰμί . ὥσπερ γάρ ὁ ἐν εἴσοπτρον βλέπω εἰκών καί τύπος ὁ ἀληθής , καί οὐ αὐτός ποῦ ὁ ἀληθής ἐγκαταθρήσειαν εἄν , κατά ὁ αὐτός οἴομαι τρόπος , ὁ ὁ ἐν Χριστός πολιτεία ὁ κάλλος ἐπιθυμέω ὁράω , καθάπερ εἴσοπτρον ὁ νόμος χράω κατορθόω εἄν ὡς ἀγαθός ὁ ποθέω . ὁ γάρ αὐτός ὁ πρᾶγμα εἰκών μεταπλάσσω εἰς ἀλήθεια , εἶμι καθαρός ὁ ὅτι μάλιστα δοκέω καί Εὐάρεστον ὁ Θεός . εἶτα τίς εἄν γίγνομαι τυγχάνω ὁ λόγος ὁ μή ἐν ἀρχή ὁ πάλαι , ὁ νέος τε καί εὐαγγελικός δίδωμι χρησμῴδημα · τύπος δέ μᾶλλον νομοθετέω καί σκιά ; ὁ μέν ἀκριβής ὁ οἰκονομία , καί ὅπως εἄν ἔχω οὗτος , κατά γε ὁ ἀληθής , ἀναθετέον εὐσεβής ὁ πᾶς οἶδα Θεός . Λογισμός δέ ἐγώ ἔννοια ἀγαθός ἀμοιρέω οὐ οἶδα , ἀποφέρω πως κἀν γοῦν εἰς μέτριος εἴδησις , ἢ καί τάχα ποῦ πρός ὁ οἶδα δοκέω ὁ οἰκονομία ὁ πρόφασις . φημί οὖν , ὅτι παιδαγωγία ἐσθίω πολύς , καί ἀνατροφή τρόπος τις νηπιοπρεπής , ὁ ἐκ Αἴγυπτος λυτρόω . παχύνω γάρ εἰμί ἔτι καί εὐπαράφορος κομιδή πρός πᾶς ὁστισοῦν ὁ ἀπηχής . Δυσαπόνιπτος δέ παντελῶς ὁ φιλοσαρκία ῥώννυμι , καί δυσδιάφυκτος πάθος ἐγκαταλαμβάνω , ἀνέφικτος πως εἰμί ἔτι καί οὐ ἑτοῖμος αἱρέω ὁ εὐθύς ἀναθρῴσκω δύναμαι πρός ὁ ἄγαν ἀστεῖος , ὡς καί ζωή τις τρόπος ἐπαναιρέομαι , τυγχάνω ὁ οὗτος λαμπρός καί ὑπερφυής , ὡς περιπατέω μέν ἐπί ὁ γῆ , ἔχω δέ ὁ πολίτευμα ἐν οὐρανός , κατά ὁ γράφω . ἦς γάρ οὐ τέλειος μέν εἰμί ὁ στερεός τροφή , γάλα δέ ὁ ἔτι νήπιος ὁ πρεπώδης ; καί μάλα . δέω τοίνυν παιδαγωγία μέν ὁ ἐν τύπος , ἔτι νήπιος , καί ἵνα οὕτως εἶπον , τρυφερός ἀνατροφή , οὐ ὁ πρός τελειότης διατάσσω λόγος , καί ἀποκομίζω οἷος τε πρός ὁ ἄρτιος ἔχω . ἐλαφρός δέ οὕτως καί ὀλιγογνώμων , καί πρός πᾶς ὁστισοῦν εὔκολος ὁ πάθος , ἁλίσκομαι εἄν ὁ ἐκ Ἰσραήλ · ὡς εἴπερ τις ἐν αὐτός ἀκριβής εἰμί βάσανος ἠθέω καί ἐγχείρημα , οὐδέ εἄν οἴομαι σκιά ἀξιόω . καί οὗτος δείκνυμι ὁ Μωσῆς . Θεός γάρ προστάσσω , ἀναθρῴσκω μέν εἰς ὁ ὄρος αὐτός , ὁ νόμος ὑποδείκνυμι . ὁ δέ παραχρῆμα κατολισθάνω εἰς ἀπόστασις . μεμοσχοποιηκω γάρ , φαίνω τε ὁ δείλαιος τολμάω · οὗτος ὁ θεός σύ , Ἰσραήλ , ὅστις ἀνάγω σύ ἐκ γῆ Αἴγυπτος . ἐπί οὖν ὁ οὗτος δεινός ἐλαφρία δυσφορέω μέν ὁ Μωσῆς , κατεῤῥήγνυ δέ ὁ πλάξ , ἐν ὅς εἰμί ὁ νόμος , οὐδέ σκιά ἢ τύπος , ἢ κἀν γοῦν ὅλως παιδαγωγία ὁ ἄνωθεν ἄξιος εἰμί νομίζω ὁ ὅς γε τοσοῦτος ἀπόπληκτος εἰμί ὁ νόος , ὡς ἀμνημονέω μέν ὁ οὗτος θαυμάζω , ὁ διά ὁ θεῖος ἰσχύς ὑπέρ αὐτός ἐκπράσσω , μόσχος δέ ὁ σέβας ἀνατίθημι πάλιν , καί ὁ ἐν Αἴγυπτος λατρεία ἔρχομαι εἰς ἀνάμνησις . ἀλλά ἐν πλάξ μέν λίθινος ἐσκιογραφεῖτο τότε ὁ ἀρχαῖος ὁ νόμος ἐν δάκτυλος Θεός , καθά γράφω . Τύπος δέ εἰμί ἐκεῖνος ὁ κατά ἐγώ ἐν Χριστός γίγνομαι πιστεύω . καταγράφω γάρ ὥσπερ ἐν ἐγώ ὁ ἑαυτοῦ βουλή ὁ εἴδησις ὁ πᾶς Δεσπότης θεός , οἱονεί κάλαμος χράω ὁ υἱός ἐν πνεῦμα . ὀνομάζω γάρ οὕτως αὐτός διά Δαυίδ , λέγω · ὁ γλῶσσα ἐγώ κάλαμος γραμματεύς ὀξυγράφος . ἐγχαράσσω γάρ ὁ ἅπας Καρδία ὁ ὁ πατήρ κάλαμος , οὗτος εἰμί , ὁ υἱός , ὁ πᾶς εἴδησις ἀγαθός , οἱονεί τις δάκτυλος Θεός , ὁ τε ὁ πατήρ , καί ὁ ἴδιος χράω πνεῦμα . Δάκτυλος γάρ ὀνομάζω ὁ πνεῦμα Θεός , λέγω , ποτέ μέν , εἰμί δέ ἐγώ ἐν πνεῦμα Θεός ἐκβάλλω ὁ δαιμόνιος · ποτέ δέ αὖος , εἰμί δέ ἐν δάκτυλος Θεός ἐκβάλλω ὁ δαιμόνιος . Ἐπιστολή δέ ἐγώ ὁ πνευματικός καί ὁ Παῦλος καλέω , λέγω · ὁ Ἐπιστολή ἐγώ σύ εἰμί ἐγγράφω ἐν ὁ Καρδία ἐγώ , γιγνώσκω καί ἀναγιγνώσκω ὑπό πᾶς ἄνθρωπος , φανερόω ὅτι εἰμί ἐπιστολή Θεός διακονέω ὑπό ἐγώ , ἐγγράφω , οὖον μέλας , ἀλλά πνεῦμα Θεός ζῶ , οὐ ἐν πίναξ λίθινος , ἀλλά ἐν πλάξ Καρδία σάρκινος . ἀλλά ὅτι μέν τύπος καί σκιά ὁ κατά ὁ νόμος , φημί εἄν καί αὐτός , εὕω εἰμί ὅς . φέρω δή οὖν λεπτός τε καί ἀκριβής ὁ ἐν τύπος χρησμῳδέω ἐνίημι ὁ νόος , πολυπραγμονέω εὕω μάλα ὁ ἀλήθεια ὁ κάλλος . ἀίω γάρ εἄν οὗτος λοιπός οὐδείς ὁ εἰμί ἀσυμφανής ὁ ἐν πνεῦμα λατρεία ὁ μυστήριον . καί μήv , εἰμί γενναῖος , καταφρίσσω ὅς σφόδρα εἰκότως , δύσοκνος τε εἰμί πρός οὗτος λίαν . εἰμί γάρ οἴομαι ποῦ ὁ κατά ἐγώ οὐ ἁλώσιμος , ὁ οὕτως ἀνοικίζω καί ὑπερτενής λαγχάνω ὁ θεωρία . χρή δέ οἴομαι λέγω ἀνασκοπέω ὁ βάθος ὁ ἐν ὁ νόμος θεώρημα · Τῖς σοφός καί συνίημι οὗτος ; καί συνετός , καί ἐπιγιγνώσκω αὐτός ; οὐ ἄτραχυς μέν ὁ χρῆμα , εἰμί ὅς . αἰτέω δέ ὅμως , φημί ὁ Χριστός , καί δίδωμι σύ · ζητέω καί εὑρίσκω , κρούω καί ἀνοίγνυμι σύ . ἰτέον δή οὖν ἐπί ὁ χρή φιλοθηρέω ὁ τελέω εἰς ὄνησις · καί δή καί ἱκετηρία προανατείνω λέγω · ἀποκαλύπτω ὁ ὀφθαλμός ἐγώ , καί κατανοέω ὁ θαυμάσιος σύ ἐκ ὁ νόμος σύ . Δεύς δέ ἐγώ , ὡς ἔοικα , πρό γε ὁ ἄλλος εἶπον , ὁ τε εἰς φαυλότης ὁ ἄνθρωπος παρατροπή , δουλεία τε περί , καί αἰχμαλωσία ὁ ὑπό ὁ πᾶς ἐχθρός , ὅπως τε καί τίς τρόπος οὗτος παρά ἐγώ καί ἐν ἐγώ ἐκπράσσω . Προσεπειπεῖν δέ δή οὗτος , καί τίς χρή τρόπος ἀπονεύω ὁ κακός , καί ἀποσείω μέν ὁ ἐπί ἐκεῖνος δουλεία ὁ ζυγόν , ἀναθρῴσκω δέ αὖος πρός ὁ ἐν ἀρχή , διασῴζω καί ἐπαμύνω ὁ Θεός . ὅδε γάρ ἐγώ εἶμι ὁ λόγος ὁδός ὁ πρέπω , προσήκω εἄν , οἴομαι , καί ὁ λοιπός . ὀρθός διανοέομαι . ὁ γάρ ὅς καρποφορέω δύναμαι ὁ Θεός καί προσάγω θυσία πνευματικός , ἤγουν ἀνδρίζω , καί εὐδοκιμέω , κατορθόω ἐθέλω ὁ ἀρετή , οὐ δήπου πρέπω εἄν ὁ οὗτος δουλεία καί πάθος ἀνάγκη ἀπαλλάσσω , ἀλλά ὅς ἤδη πως ὁ νόος ανανήφω πρός ὁ ἐλεύθερος , καί οὐ ἀμελέτητος ἔχω ὁ ἀποσείω ὁ ζυγόν ὁ ὁ διάβολος πλεονεξία . σύμφημι , νοέω γάρ ὀρθῶς . καί δή καί λέγω , ὡς ποιέω μέν ὁ ἄνθρωπος ἐν ἀρχή , ἁμαρτία μέν καί πάθος ἀνωτέρω πως ἔτι ὁ διάνοια ἔχω , οὖον μήv ἀνεπίδεκτος παντελῶς ὁ ἐπί ὅσπερ εἄν αἱρέω παρατροπή . Ἐδόκης γάρ ἔχω ὀρθῶς ὁ πᾶς ἀριστοτέχνης Θεός , ὁ ἴδιος θέλημα ἀνάπτω αὐτός ὁ ἡνία , καί ἀνατίθημι δράω ὁ δοκέω αὐτοκέλευστος ὁρμή . προαιρετικός γάρ ἐσθίω , καί οὐ ὥσπερ ἐκ ἀνάγκη ὁράω ὁ ἀρετή , ἀλλά οὐδέ φύσις νόμος ἀδιάπτωτος ἐρείδω · ἴδιος γάρ εἄν εἰμί οὗτος ὁ ἄνω2 πᾶς οὐσία καί ὑπεροχή . ἐπεί δέ ὁ ὁ ἴδιος φύσις λόγος ὁ ζῷον ἀπαρτίζω τεχνουργέω Θεός , καταπλουτέω παραχρῆμα ὁ πρός αὐτός ὁμοίωσις . ἐγχαράσσω γάρ αὐτός ὁ θεῖος φύσις ὁ εἰκών , ἐμφυσάω ἅγιος πνεῦμα . αὐτός γάρ εἰμί ὁ πνοή ὁ ζωή , ἐπεί ὅς ζωή κατά φύσις ὁ Θεός . ἆρα οὖν ψυχή ὁ ἄνθρωπος ὁ θέω γίγνομαι πνεῦμα ; καί πῶς οὐ ἄτοπος κομιδή ὁ ὅδε νοέω ; ἦς γάρ εἄν ἄτρεπτος , καί αὐτός ποῦ διαμένω ὁ ψυχή · νυνί δέ εἰμί τρεπτός . τρεπτός δέ οὔτις ποῦ ὁ πνεῦμα εἰμί . ἤ εἴπερ ὁ τρέπω νοσέω , ἐπί αὐτός ὁ μῶμος ὁ θεῖος ἀνατρέχω φύσις ; εἴπερ εἰμί ὁ Θεός καί πατήρ , καί μήv καί ὁ υἱός , ὁ οὐσιωδῶς ἐκ ἄμφω , ἤγουν ἐκ πατήρ διά υἱός προχέω πνεῦμα . ἀμαθής οὖν ἄρα ὁ εἰς ψυχή οἴομαι μεταπλάσσω ὁ πνεῦμα , καί εἰς ἄνθρωπος μεταχωρέω φύσις . ἀλλά ψυχόω μέν ὁ πλαστουργέω ἄρρητος δύναμις · κατακαλλύνω δέ παραχρῆμα ὁ ὁ πνεῦμα δόσις . ἦς γάρ οὐ ἑτέρως ὁ θεῖος ἐγώ εἰκών δύναμαι πλουτέω . εὕω λέγω . κατακοσμέω δή οὖν ὁ τέχνημα θεός , ὁ ἐν παράδεισος δίαιτα χαρίζομαι . ἐπεί δέ ἐσθίω ὁ οὕτως καταγλαΐζω , καί ὁ ὁ ἄνωθεν ἀγαθός ἀφθονία καταστέφω , μή εὐκόλως ἀναφέρω πρός ἀλαζονεία ἐάω , ἀγνοέω ὁ δουλεία , καί ὡς εἰμί μέτρον ὁ οἰκετικός ( ὁ γάρ ὅς λίαν εὐρύς πρός ὁ εὐκλεής , καί ὁ ἄμετρος ἐλεύθερος , ἀποφέρω πρός ὁ ὑπέροφρυς καί ἐπαίρω πάθος ) , πρόφασις αὐτός ὁ μή ἀγνοέω ὁ δεσπότης , ἐγκράτεια δίδωμι νόμος · ἵνα διά αὐτός καλέω πρός ἀνάμνησις ἀεί ὁ μετά ἐξουσία προστάσσω , καί οἶδα σαφῶς , ὡς εἰμί ὑποζεύγνυμι ὁ ὁ κράτος θεσμός . ἀλλά οὐ ἠρεμέω ὁ ἀνόσιος ἐκεῖνος καί θεομισής θηρίον . Φαίη εἄν οἴομαι ποῦ ὁ Σατανᾶς , ὅς ὁ οὐράνιος ἁψίς ἀστραπή δίκη κατακοντίζω · νοσέω γάρ αὐτός μειρακιωδῶς δοκέω ὁ ἐθέλω εἰμί θεός , καί ὁ ὑπέρ φύσις ὁ ἑαυτοῦ παραδηλόω , φαντάζω . Διατεκμαίρῃ καλῶς . Φθόνος γάρ καί ἁμαρτία εὑρετής εἰμί , καί πατήρ , ἀπρακτέω οὐ ἐθέλω περί ὁ ἐπί γῆ ζῷον , οὗτος εἰμί , ὁ ἄνθρωπος . εἶτα δόλος καί ἀπάτη ὑπέρχομαι , παρακομίζω εἰς παρακοή , πανουργία ὄργανον ὁ γύναιον χράω . ἀείς γάρ πως ἐγώ κατασείω πρός ὁ ἀκαλλής , οὗτος εἰμί , εἰς ἁμαρτία , ὁ σύν ἐγώ τε καί ἐν ἐγώ ἡδονή · ἡδονή δέ τύπος , ὁ γυνή · θωπεία δέ ὁ ἐκ ἡδονή καταθέω πολλάκις ἐπί ὁ ἀνεθέλητος ὁ νόος . ὅπερ οὖν ἐν Ἀδάμ ὡς ἐν πάχος πρᾶγμα καί αἰσθητός ὁράω συμβαίνω , οὗτος καί ἐν ἕκαστος ὁ κατά ἐγώ , νοητός τε καί κεκρυμμένως καθοράω τις εἄν πληρόω . προανατέλλω γάρ ἡδονή καταγοητεύω ὁ νόος , καί κατά βραχύς ὑποσπάω πρός ὁ οἴομαι λοιπός , ὁ μηδείς εἰμί παντελῶς , ὁ θεῖον νόμος παράβασις . καί πιστόω λέγω ὁ Χριστός μαθητής · μηδείς πειράζω , λέγω ὅτι ἀπό Θεός πειράζω . ὁ γάρ θεός ἀπείραστος εἰμί κακός · πειράζω δέ αὐτός οὐδείς . ἕκαστος δέ πειράζω ὑπό ὁ ἴδιος ἐπιθυμία ἐξέλκω καί δελεάζω . εἶτα ὁ ἐπιθυμία συλλαμβάνω τίκτω ἁμαρτία · ὁ δέ ἁμαρτία ἀποτελέω , ἀποκυέω θάνατος . ἀτρεκής ὁ λόγος . Ἀπεμπολέω δή οὖν ὁ παρά Θεός χάρις , καί γυμνόω ἤδη ὁ ἐν ἀρχή ἀγαθός , ἐκπέμπω μέν ὁ παράδεισος ὁ τρυφή , μεταπλάσσω δέ πρός ὁ ἀκαλλής εὐθύς ὁ ἄνθρωπος φύσις , φθορά δέ εἴδομαι πίπτω λοιπός ἀναδείκνυμι . ἀναγκαῖος . ἔνδεια γάρ οἴομαι ὁ παρά Θεός χάρισμα , οὐδείς ἕτερος εἰμί ἢ πᾶς ἀπόπτωσις ἀγαθός . Ἀῤῥωστήσειε δέ εἄν ὁ ἄνθρωπος φύσις καί μάλα ῥᾳδίως ὁ εἰς πᾶς ὁστισοῦν ὁ ἔκτοπος παραφορά , εἰμί μή ἀνέχω πρός ἀρετή αὐτός ὁ ὁ διασῴζω χάρις , ὁ ἄνωθεν καί παρά ἑαυτοῦ ἀγαθός πλουτίζω . εὕω λέγω . Συναινέω γάρ εἄν καί μάλα εἰκότως · τρέφω μέν γάρ εἰς ἀλκή ὁ πνευματικός ὁ ἄρτος ὁ ζῶ , οὗτος εἰμί , ὁ ὁ Θεός λόγος . γράφω γάρ , ὅτι καί ἄρτος στηρίζω Καρδία ἄνθρωπος . δουλεία δέ ἀπαλλάσσω καί πάθος , καί ὁ εἰς ἐλευθερία αὔχημα εὕω μάλα καταχρυσόω . συνεσταλκοος δέ ὥσπερ ὁ χείρ ὁ Θεός , καί ὁ ἐν οὗτος ἐγώ χορηγία οὖον διανέμω · πᾶς ἀνάγκη πως καί ἀνεθέλητος ἐγώ περιπίπτω κακός , καί ἀρετή μέν ἅπας ἀπολισθάνω , ὑπέρχομαι δέ ὥσπερ ὁ ἕτερος ζυγόν , ἥκω τε εἰς οὗτος κακός καί πλεονεξία , ὡς ἀγχοῦ γίγνομαι λοιπός ὁ καί αὐτός ἀπόλλυμι ὁ εἰς πᾶς ὁστισοῦν ὁ ἀγαθός ὑπηρετέω ἐγώ καί συνοικίζω σύνεσις , καί σοφία ἐρῆμος ὁ κατά θεός ἀποφαίνω τε παντελῶς ὁ ὁ πάθος Καρδία , ἐκπορνεύω ὥσπερ ὁ Σατανᾶς , καί ὑποφέρω εὐκόλως ὕβρις τε καί ἀσέλγεια ὁ ὑπό αὐτός . ἐκδείκνυμι εἄν ὅπως , ἢ ψιλός ἐάω ἐπινήχομαι λογισμός ; ἥκιστος γε . Παραδείκνυμι γάρ εἄν ὡς ἐν καλῶς ὁ ὁ ἀρχαῖος συμβεβηκός , διαμορφόω εὔτεχνος εἰς τύπος ὁ νοητός . Εἰκών γάρ ἐναργής καί ἀρίδηλος γίγνομαι εἄν ἐγώ ὁ ἐν θεωρία λεπτός , ὁ ὡς ἐν αἴσθησις τε καί ὡς ἐν ὁράω σημαντικός . γράφω τοίνυν περί ὁ προπάτωρ Ἀβραάμ · καί γίγνομαι λιμός ἐπί ὁ γῆ , καί καταβαίνω Ἀβραάμ εἰς Αἴγυπτος παροικίζω ἐκεῖ , ὅτι ἐνισχύω ὁ λιμός ἐπί ὁ γῆ . ὁ γάρ ὅς φίλος τε ἑαυτοῦ καί φέρω ἀφίημι , μεθορμίζω πρός ἕτερος , εἄν ὑποδείκνυμι Θεός . ἐξέρχομαι γάρ , φημί , ἐκ ὁ γῆ σύ , καί ἐκ ὁ συγγένεια σύ , καί δεῦρο εἰς γῆ , ὅς ἄν σύ δείκνυμι . Καταβρίθοντος δέ ὁ λιμός , καί δυσδιάφυκτος κομιδή ὁ ζημία ἐπάγω , ὁ Αἴγυπτος ὁράω , καί οὐ ἑκών , βιάζομαι . καί κατοικέω μέν οὐ , παροικέω δέ μᾶλλον ἐν αὐτός . τις οὖν οὗτος γε ; Ἀγαθός ἐγώ ὁ ἀφανής ὁ θεωρία διαμορφόω . τίς τρόπος ; ὁ ὁ Ἰουδαῖος απειθιος ἐπιτιμάω , φημί ποῦ ὁ Θεός · ἰδέ ἐπάγω λιμός ἐπί ὁ γῆ , οὖον λιμός ἄρτος , οὐδέ δίψα ὕδωρ , ἀλλά λιμός ὁ ἀκούω λόγος κύριος . καί ἀπό ἀνατολή ἠώς δυσμή περιτρέχω ζητέω λόγος κύριος , καί οὖον μή εὑρίσκω . ἆρα οὖν , εἰμί ἑταῖρος , ὁ τοιόσδε τυγχάνω καταπιέζω λιμός , καί χορηγία ἐκπίπτω ὁ διακρατέω εἰς ἀρετή , καί τροφή οὐ ἔχω ὁ ἐκ οὐρανός καί ἄνωθεν , οὐ πᾶς πως ἀνάγκη μετανάστης ὥσπερ τις καί φυγάς ποιέω ὁ νόος , μεταθέω λοιπός ἐπί ὁ αἰσχρός , καί ὥσπερ τις γῆ ἴδιος ὁ εἰς ἀρετή εὐσθένεια ἐξωθέω , καταβαίνω εἰς ἕτερος ἕξις τε καί θέλησις · οὐ ἔτι μέν ὁ ὑπό Θεός , σκῆπτρον δέ μᾶλλον ὑπόκειμαι διαβολικός . πατήρ γάρ , οἴομαι , καί βασιλεύς ἁμαρτία , ὁ πρῶτος αὐτός εἰς κόσμος φέρω , ὅς καί εἰς εἰκών καί τύπος παραδείκνυμι εἄν οἴομαι τις , καί σφόδρα εἰκότως , ὁ Φαραώ , ὁ Αἰγύπτιος ἐξάρχω . παρά ὅς βαθύς μέν εἰμί λίαν ὁ ὁ πλανάω σκότος · κακία δέ τρόπος ἀνεπιτήδευτος παντελῶς οὐδείς . καί τίς ὁ λυπέω ὁ μακάριος Ἀβραάμ , ἐκ ὁ καθικνέομαι τυγχάνω εἰς ὁ Αἰγύπτιος ; Πλεῖστος μένω ὅσος . μικρός γάρ ἐπέκεινα πᾶς φέρω κακός . ἀναμανθάνω δέ εἄν καί οὗτος εὐκόλως , ἱερός φωνέω Γράμμα · γίγνομαι δέ ἡνίκα εἰσέρχομαι Ἀβραάμ εἰς Αἴγυπτος , ὁράω ὁ Αἰγύπτιος ὁ γυνή ὅτι κάλως εἰμί σφόδρα , καί εἶδον αὐτός ὁ ἄρχω Φαραώ , καί ἐπαινέω αὐτός πρός Φαραώ καί ἄγω αὐτός εἰς ὁ οἶκος Φαραώ . ἀθρέω δή οὖν ὅτι μικρός διόλλυμι αὐτός ὁ γύναιον , εἰμί ὅς . ὡς δριμύς ὁ χρῆμα , καί καταλυπέω ἱκανός . καί μήv οὗτος ὅς περί ἐγώ αὐτός νοητός συμβαίνω . οἷς γάρ εἄν γίγνομαι πατρίς μέν , ὥσπερ ὁ ἴδιος ἀπόλλυμι , ὁ συνήθης τε καί φίλος εὐκοσμία καί ἀρετή , καθικνέομαι δέ πρός ὁ χείρων , καί ὑπό σκῆπτρον γίγνομαι διαβολικός , πάντῃ τε καί πάντως ἐπιφύω τε καί ἐπιβουλεύω δεινῶς ὁ πονηρός καί ἐναντίος δύναμις · κἀν εἰμί θεάομαι τις ὁ ὑπό αὐτός γίγνομαι οὐ ἀκαλλής ὁ σύνεσις ἔχω δύναμαι , περιποιέω σπουδάζω ὁ ἴδιος καθηγητής , καί ὁ ἐκεῖνος σπερματισμός ὑποφέρω , ἵνα Θεός μέν οὐκέτι , καρποφορέω δέ μᾶλλον ὁ Σατανᾶς . ὁ γάρ βρῶμα αὐτός , κατά ὁ γράφω , ἐκλεκτός · κατακηλέω δέ ὥσπερ ὁ ἁλίσκομαι τε καί ὑπολισθάνω νόος , ὡς εἄν μή πολύς βλέπω εἰς ὁ ἐλεύθερος , ὁ ὑπό αὐτός θητεία ἀποφοιτάω . περιποιέω ἐστώ ὅτε ὁ ἐπί ὁ γήινος ἡδονά , καί οἱονείπως καταπλουτίζω ὁ εἰς ὁ μηδείς θυμηδία , καθάπερ ἀμελέω καί ὁ ὁ Αἰγύπτιος ἄρχω , ὁ σύνοικος ἀπόλλυμι ὁ μακάριος Ἀβραάμ , οἱονεί περισαίνω ὁ τιμή , καί δῶρον προσαγωγή , ὁ λυπέω λίαν ἀποκομίζω ἐθέλω . γράφω γάρ , ὅτι καί ὁ Ἀβραάμ εὕω χράω διά αὐτός , δῆλος δέ , ὅτι ὁ Σάρα , καί γίγνομαι αὐτός , πρόβατον τε καί μόσχος , καί ὄνος , καί παῖς , καί παιδίσκη , καί ἡμίονος , καί κάμηλος . πλεονέκτης γάρ ἐγώ εἰς ὁ καίριος , καί οἱονεί γονεύς τε καί εὐκαρπία ἀποστερέω ἐλεύθερος ὁ Σατανᾶς , καί ὁ ἴδιος ὕβρις καί ἀσέλγεια ὁ εὐγενής νόος ὑποφέρω ἐκ πλεονεξία , ὁ ὁ ἐπίγειος τέρψις καταδεσμέω . διελαυνω δέ μανία εἰς οὗτος ποτός , ὡς καί αὐτός ὁ πείρω καθίημι ὁ Χριστός . ἀνάγω γάρ αὐτός , φημί , δείκνυμι αὐτός πᾶς ὁ βασίλεια ὁ οἰκέω , ἐν στιγμή χρόνος , καί εἶπον αὐτός ὁ διάβολος · σοί δίδωμι ὁ ἐξουσία οὗτος ἅπας , καί ὁ δόξα αὐτός , ὅτι ἐγώ παραδίδωμι , καί ὅς ἐάν ἐθέλω , δίδωμι αὐτός . σύ οὖν ἐάν προσκυνέω ἐνώπιον ἐγώ , εἰμί σύ πᾶς . ἔχις μέν ὀρθῶς . πλήν ἔρομαι , φράζω . Τῖς εἄν γίγνομαι ὁ πάθος ἢ ὄνησις ἤγουν ὁ ἐπικούρησις ; θεός , εἰμί γενναῖος , καί ὁ παρά αὐτός χάρις , οὖον μέχρι πᾶς ἐφίημι ὁ ἀσθενέω νόος ὑπό πούς εἰμί διαβολικός , ἀλλά ὑπερασπίζω τε καί ἐξαιρέω , ὁ οὐδείς ἐπαμύνω ἑαυτοῦ δύναμαι . ὁράω δέ εἄν , εἰμί βούλομαι , οὗτος γίγνομαι καί ἐπί ὁ προπάτωρ Ἀβραάμ . ἀπολέγω γάρ ὁ Δίκαιος , καί δράω οἷος τε παντελῶς οὐδείς , μέσος χωρέω θεός , καί ὁ Αἰγύπτιος ἀσέλγεια ὁ γύναιον ἐλευθερόω . ἐτάζω γάρ Κύριος ὁ Φαραώ ἐτασμός μέγας καί πονηρός , καί ὁ οἶκος αὐτός περί Σάρα ὁ γυνή Ἀβραάμ . ἀφίημι δέ οὗτος μόλις ὕβρις ἐλεύθερος ὁ ὁ Δίκαιος συνοικίζω . θεός οὖν ἄρα καί μόνος ἐξαιρέω εἄν ἐκ ὁ ὁ διάβολος χείρ ὁ εναλοειντα νόος , καί εἰς εὐκοσμία αὐτός ἀναστρέφω ὁ ἐν ἀρχή . ἔνδεια δή οὖν ὁ ὁ ἄνωθεν ἀγαθός κατωθέω κατέρχομαι ἐστώ ὅτε πρός ὁ αἰσχρός καί βδελυρός . οὕτως φημί . ἀλλά εἰμί ποῦ πάντως ὁ φιλάγαθος πρέπω Θεός , ὁ μηδείς ὁ τοιοῦτος ἐάω περιπίπτω ἐγώ . Πρέπον μέν ὅτι μάλιστα οὗτος Θεός , καί ἐθέλω γε , εἰμί ὅς · εἰμί γάρ εἄν ἥκιστος μέν ἀγαθός , φιλάρετος δέ οὖον λίαν , εἰμί μή οὗτος ἔχω πρός ἐγώ ὁ σκοπός . παραίτιος δέ ὁ πάσχω ἑαυτοῦ ἐγώ , παραθήγω εἰς ὀργή ὁ ὁ ὅλος δεσπότης · ἐνίημι γάρ οὗτος πρός ἀσθενής τε καί ἄνανδρος νόος . ἤ οὐ βοῦς ἀκούω διά εἷς ὁ ἅγιος προφήτης · ἰδέ ἐγώ δίδωμι ἐπί ὁ λαός οὗτος ἀσθένεια , καί ἀσθενέω ἐν αὐτός πατήρ καί υἱός · γείτων καί ὁ πλησίος αὐτός ἀπόλλυμι ; γράφος δέ περί τίνω καί ὁ σοφός Παῦλος · καί καθώς οὐ δοκιμάζω ὁ θεός ἔχω ἐν ἐπιγιγνώσκω , παραδίδωμι αὔτεος ὁ θεός εἰς ἀδόκιμος νόος , ποιέω ὁ μή καθήκω . Τρανός δέ οὗτος καί ὁ θεσπέσιος Ἠσαΐας καθίστημι , λέγω , ὡς ἐκ πρόσωπον ὁ υἱός Ἰσραήλ , ἤγουν ὁ ὀλισθάνω εἰς ἁμαρτία · ἰδέ σύ ὀργίζω , καί ἐγώ ἁμαρτάνω . ἆρα οὖν , εἶπον ἐγώ , καταλαμβάνω ἐγώ ὁ πρέπω καί ὁ ἁμαρτία ἁλίσκομαι , προσρίπτω ὁ αἴτιος ὁ Θεός , καί ἐγκαλέω αὐτός ὁ ὀργή , ὡς διά οὗτος ἁμαρτάνω ; επαιτιαειδω μέν οὐ , μανία γάρ οὗτος γε · φάσκω δέ , ὅτι σύ ὀργίζω , καί ἐγώ ἁμαρτάνω , τοιοῦτος τίς νοέω · ὡς εἰμί μή ὁ σός ἔχω εὐμενής , εἰμί δεσπότης , ὁ ἀπείργω οὐδείς , τυραννέω μέν ὑπό ἁμαρτία , διά ὁ ὁ ἡμέτερος φύσις ἀσθενής , πᾶς δέ λοιπός ἐνέχω κακός . συνίημι ὅς φημί . Φροντίς οὖν ἅμα καί μήv καί φειδώ ὁ ἄνωθεν ἀπαμφιέννυμι , καί ὁ εἰς ἄγαν ἐξιτηλία , καί ὁ εἰς ὁ φαῦλος άσχω ἀπόνευμα πράσσω δίκη , ἀσθενής καί εὐάλωτος , καί τίς γάρ οὐ ὁ τοιοῦτος ηρρωστηκοαιρεω ἀποδείκνυμι ; Πάρα δέ δή σύ οὗτος καταθεάομαι λαμπρῶς , ὁ Ἱερεμίας περιτυγχάνω λόγος . Ἰουδαῖος μέν γάρ ὁ ἄγριος πληθύς , καί ὅς σφόδρα πλούσιος ἐνσπαταλάω τε καί ἐνευρίσκω ὁ παρά Θεός φιλοτιμία , καί ἅπας κρατέω τε λοιπός ὁ ἐχθρός , διαλανθάνω τε λοιπός εἰς αὐτός ποῦ τάχα ὁ ἐν ἄνθρωπος εὔκλεια ὁ ἄνω2 , σκληρός τε καί ἄθραυστος μελετάω ὁ ἀπείθεια . μονονού δέ καί ῥώννυμι φράζω ὁ διά Μωσῆς ἐντολή , καί μικρός παντελῶς ἄξιος λόγος ὁ θεσπίζω , ἀπαραπόδιστος φέρω ῥοπή εἰς ὄλεθρος καί ἀπώλεια . ὑποκάτω γάρ δρῦς , καί λεύκη , καί δένδρον συσκιάζω κατά ὁ ὁ προφήτης φωνή , βωμός ἀναδέμω , καί ἐν ὁ εἰδενδροτάτοις ὁ ἄλσος , τέμενος ὁ δαίμων διαπήγνυμι , βουθυσία καί λιβανωτός , καί ὁ ἄλλος ἅπας , καταγεραίρω ἀξιόω , θεός καί σωτήρ , καί τίς γάρ οὐ ὁ τοιοῦτος οὐ ἐρυθριάω λέγω , ὁ διά σφεῖς τεχνουργέω ; καθικνέομαι δέ μωρία εἰς οὗτος ποτός . ὡς ἐν καύχημα τάξις λοιπός ποιέω ὁ ἀνόσιος τεκνοσφαγίας , οἴομαι δέ ὡδί λιπαρός ἀνάπτω ὁ θυσία αὐτός . καί οὖον μέχρι οὗτος ὁ ὁ δυσσέβεια πράσσω ὁ ἐκ Ἰσραήλ . προσθήκη δέ ὥσπερ τις ὁ τόλμημα ἀεί προσεπάγω , ὁ εἰς πᾶς ὁστισοῦν ὁ ἔκτοπος ἀχάλινος ἀποφοίτησις , οὖον μέτριος ἐπί ἑαυτοῦ κατερεθίζω εἰς ὀργή , καίτοι χρηστός εἰμί ὁ νομοθέτης . ἐπεί δέ ὁ ἐπί αὐτός δουλεία ἀποσείω νεανικός , μεθίημι λοιπός καί πλεονεκτέω καί παρά ἐχθρός , καί πρός ἀναγκαῖος ἤδη πως ἀποφέρω θητεία , ὁ ὑπό Χαλδαῖος φημί καί Βαβυλώνιος . ὁ μέν γάρ , ἥκω ὁ οἴκοι μεθίημι ἐξανδραποδίζω τε αὐτός , καί ὁ ἅγιος καί διαβόητος πόλις ἐμπίμπρημι , ἔρομαι δέ μόλις δοκέω ὁ πολεμέω ὁ προφήτης Ἱερεμίας , ὁ ὅποι εἄν αὐτός ἐκτελευτάω ὁ κακός . καί εἶπον , φημί , Ἱερεμίας · οὕτως εἴρω πρός Σεδεκίας · ὅδε λέγω Κύριος · ἰδέ ἐγώ μεταστρέφω ὁ ὅπλον ὁ πολεμικός , ἐν ὅς σύ πολεμέω ἐν αὐτός πρός ὁ Χαλδαῖος ὁ συγκλῄζω σύ ἔξω ὁ τεῖχος , εἰς ὁ μέσος ὁ πόλις οὗτος . καί πολεμέω σύ ἐγώ ἐν χείρ ἐκτείνω , καί ἐν βραχύς κραταιός , μετά θυμός καί ὀργή μέγας . καί πατάσσω πᾶς ὁ κατοικέω ἐν ὁ πόλις οὗτος , ὁ ἄνθρωπος καί ὁ κτῆνος ἐν θάνατος μέγας , καί ἀποθνῄσκω . εἶτα μετά ἕτερος · καί πρός ὁ λαός , φημί , εἴρω οὗτος , ὅδε λέγω Κύριος · ἰδέ ἐγώ δίδωμι πρό πρόσωπον σύ ὁ ὁδός ὁ ζωή , καί ὁ ὁδός ὁ θάνατος . ὁ κάθημαι ἐν ὁ πόλις οὗτος , ἀποθνῄσκω ἐν μάχαιρα , καί ἐν λιμός , καί ὁ ἐκπορεύω προσχωρέω πρός ὁ Χαλδαῖος ὁ συγκλῄζω σύ , ζῶ . καί εἰμί ὁ ψυχή αὐτός εἰς σκύλα , καί ζῶ . διότι στηρίζω ὁ πρόσωπον ἐγώ ἐπί ὁ πόλις οὗτος εἰς κακός , καί οὐ εἰς ἀγαθός , καί εἰς χείρ βασιλεύς Βαβυλών παραδίδωμι , καί κατάκαυσις αὐτός ἐν πῦρ . συνίημι οὖν , ὅτι ὁ εἰσάπαξ φιλοτιμία καταλυπέω θεός , εἰμί μέν οὐ οἷος τε ὁ ὁ ἐχθρός εὐσθένεια ἀντιπράσσω ὁ δείλαιος , ἔγκειμαι δέ ὥσπερ καί καταθρῴσκω ἐγώ ὁ θεῖος ὀργή , δοῦλος μέν ἀντί ἐλεύθερος εἰμί , ἀκλεής δέ καί ἐλεεινός διαζῶ βίος . εὕω λέγω . ἀποφέρω μέν γάρ ὁ ὁ Θεός νόμος πρός ἀμώμητος πολιτεία ὁ τρυφερός καί εὐήνιος , λύχνος δέ ὥσπερ τις ἕκαστος γίγνομαι , πρός ὁ ὁ χρήσιμος τε καί ἀναγκαῖος παράδειξις , καί αἰδώς μέν ὁ πρός αὐτός ἡσσάομαι , διαβιάω τις εἄν οὐ ἀθαύμαστος οἴομαι ποῦ , καί καθάπερ ἅγιος κατοικέω πόλις ὁ ἐρείδω εἰς ἀρετή , καί βαίνω εἰς εὐλάβεια . εἰμί δέ δή τις αἱρέω καθάπερ τις δρυμός τε καί ὕλη εὐανθής τε καί εὔξυλος , εἰσβάλλω ἑτοίμως εἰς ὁ κοσμικός ἡδονά , καί τέρψις ὁ κατά ὁ βίος ἐμφιλοχωρέω , καί οἱονεί πως εἴδωλον ἑσμός εἰς νόος καί Καρδία εἰσδέχομαι ὁ πολύμορφος ἡδονά , καί θυμιάω ὁ δαίμων ὁ ὁ αὐτός προθυμία καρπός · τότε δή τότε καί σφόδρα εἰκότως ἀπολισθάνω εἄν φειδώ ὁ ἄνωθεν , καί ἑτοῖμος λίαν πρόσκειμαι θήρ ὁ ἐθέλω αἱρέω . Πόλις δέ ὥσπερ ἅγιος ἐξωθέω ὁ ἐν ἀρχή εὐκοσμία , κατοίχομαι λοιπός ὥσπερ ἐκ ἀναγκαῖος ζυγόν , πρός ὁ ὁ κρατέω δοκέω , καί μακράν εἰμί Θεός , κατά γε ὁ ὁ διάθεσις τρόπος , μετοικισμός ὑπομένω ὁ εἰς Βαβυλών , οὗτος εἰμί , ὁ ἐπέκεινα τέρμα γῆ ἅγιος , ἐν ὅς γνωστός ὁ θεός , καί μέγας ὁ ὄνομα αὐτός . τοιγάρ διακράζω ὁ ὁ οὗτος σκληρός ὑπομένω πόνος , καί εἰς χείρ πίπτω ἐχθρός , καί ὁ παρά ἐκεῖνος δίαιτα , ὡς ἀνδραποδώδης καί οἰκετικός οὖον φέρω · ἐπί ὁ ποταμός Βαβυλών , ἐκεῖ καθίζω καί καλέω , ἐν ὁ μιμνήσκω ἐγώ ὁ Σιών . νοσέω γάρ οἴομαι τίς τοιοῦτος ὁ ἀνθρώπινος νόος . ὁ τίς δή φημί ; ῥᾴθυμος μέν γάρ καί ἀναπίπτω ἀεί πως εἰμί εἰς ἐπιθυμία ὁ ἐν χείρ ἀγαθός , ἐφίημι δέ οὖον λίαν ὅσπερ εἄν ἔχω ὁ ἐξουσία . εἰμί δέ δή τις γίγνομαι μετάκλησις ἐπί ἕτερος , καί ὅς εἄν ἔχω λαμπρός ἡσσάομαι πείρω , τότε δή μόλις αἰσθάνομαι πάσχω , ὅς πᾶς δή σθένος διακρούω χρή , καί οὖον διά πείρω ἥκω ἐάω προαναιρέω ὁ ἔφοδος . ἀληθής . ἀναγκαῖος οὖν ἄρα , καί σοφός , καί ὁ ὅς τίς μάλιστα λυσιτελής ὁ προαναιρέω εὕω μάλα ὁ μοχθηρός , καί ὁ ἀβούλητος θητεία ὁ ἔφοδος , καί προαπονεύω πειράω γοργός ὁ , ὅς εἰμί γίγνομαι πρός πείρω ἔρχομαι , ἐν πᾶς κεῖμαι κακός . ὧδε ἔχω . καί εἰμί μέν ἐκ θεῖος ὀργή ὁ ὁ ἀναγκαῖος δουλεία ἐγώ ἐπιφέρω ζυγός , καί μήv καί ὁ δήω εἰς ἀδόκιμος καθικνέομαι νόος , ἀντιφέρω μέν οὖον ῥᾳδίως . φημί δέ εἄν εἰμί χρήσιμος , κἀν γοῦν ὁ διαμιμνήσκομαι μόνος ἐκ οἷος εἰς οἷος μετακλίνω , καί κατολοφύρομαι πικρός ὁ παράβλεψις , καί ὁ ἄνωθεν ἐπικουρία ὁ σπάνις · ὁ γάρ , κατά θεός λύπη , μετάνοια εἰς σωτηρία ἀμεταμέλητος κατεργάζομαι . Θείας δέ ἐγώ οὐ ἀπαρτάω ὀργή , ἀλλά ἐν-εἰμί ἐπί ἐξουσία αἱρέω τε καί δράω ὁ δοκέω , καί ὁ ἐπί ἄμφω ῥοπή , ὁ τε εἰς ὁ φαῦλος , φημί , καί ὁ εἰς ὁ ἀγαθός , ἀνίημι πως ἔτι καί ἀκαταβίαστος παντελῶς διακτάομαι πάρειμι , παραιτητέος γεννικός ὁ ὡς ἐν φαυλότης μαλακισμός , οἴομαι δέ δήω ἀποσείω φιλέω ὁ ἐπί ἐχθρός ἡδονά , καί ὁ ὑπό χείρ πράσσω ἐχθρός , ἕ κατάρχω λέγω ὁ αἰών οὗτος . κἀν εἰμί πρόσειμι ὁ τυγχάνω εὐημερία οὐ ἀμοιρέω , εὐημερία δέ φημί ὁ ἐν κόσμος τιμάω , εἰς αἰσχρός γάρ πάντως καί ἀκαλλής καταστρέφω τέλος . Πῶς φημί ; βούλομαι λέγω ἐκ ἀρχαῖος αἱρέω παράδειγμα ; καί μάλα . Λιμός κατατήκω ὁ ἀνά πᾶς , ὡς ἔπος εἶπον , ὁ γῆ , καθικνέομαι πρός Αἰγύπτιος ὁ ἐκ Ἰακώβ δοκέω , νεανίας δέ εἰμί ὁ ἀριθμός ποῦ δέκα , καί ὁ ὁ ἀποδημία σκοπός , ὁ ἐκπρίασθαι τροφή , καί ἕτερος εἰμί οὐδείς . ἐπεί δέ ἥκω εἰς οὗτος καί καταγνωρίζω λοιπός ὡς ἀδελφός , σιτοδοτέω τότε καί ἐξάρχων ὁ Αἰγύπτιος ὁ Ἰωσήφ , εἰς οὖς ὁ πράσσω δέχομαι Φαραώ , καί εἶπον , φημί , Φαραώ πρός Ἰωσήφ · εἶπον ὁ ἀδελφός σύ · οὗτος ποιέω · γεμίζω ὁ πυρεῖον σύ , καί ἀπέρχομαι εἰς γῆ Χαναάν καί παραλαμβάνω ὁ πατήρ σύ , καί ὁ ὑπάρχω σύ , ἥκω πρός ἐγώ , καί δίδωμι σύ πᾶς ὁ ἀγαθός Αἴγυπτος , καί ἐσθίω ὁ μυελός ὁ γῆ . σύ δέ ἐντέλλω οὗτος , λαμβάνω αὐτός ἅμαξα ἐκ γῆ Αἴγυπτος , ὁ παιδίον σύ καί ὁ γυνή , καί ἀναλαμβάνω ὁ πατήρ σύ παραγίγνομαι , καί μή φείδομαι ὁ ὀφθαλμός ὁ σκεῦος σύ · ὁ γάρ πᾶς ἀγαθός Αἴγυπτος σύ εἰμί . ὁ μέν οὖν ὁ Αἰγύπτιος ἡγέομαι αὐτός ἀνάπαυλα καί τρυφή καταπιαίνω εὕω μάλα κατεπαγγέλλομαι , καί μήv καί ἅμαξα χαρίζομαι , καταλεαίνω οἴομαι ποῦ ὁ ὀκνέω ὁ κάθοδος . ὁ δέ πανοικί , καταβαίνω εὐθύς , ὁ πρόσκαιρος ὁ ἐδώδιμος ἀπόλαυσις , οὐ οἶδα ὅπως προτιμάω γῆ τε καί χώρα δίδωμι παρά Θεός · εἰμί γάρ δή ποῦ παρά πολύς κρατύς τε καί ἀγαθός ὁ ἐκεῖνος νέμω , εἰμί καί σύν βραχύς ὁ χρῆμα κατορθόω πόνος . ἐπεί δέ ἥκω εἰς Αἴγυπτος , οἴομαι μέν ἴσως καί διαδρημί λοιπός ὁ οἴκοι πόνος , ὅς καί ὁ παραυτίκα τερπνός ὁ αἴσθησις ἡδύς πως εἰμί αὐτός . διέρπω δέ ὁ χρόνος , ὁ ἀκλεής ὁ δουλεία ὑποτρέχω ζυγόν , ὁ ἄνωθεν τε καί ἐκ πατήρ εὐγενής καί ἐλεύθερος πλῆθος . οὐκοῦν εἰμί πρόσειμι μετά εὐημερία κοσμικός ὁ προσπίπτω εἰς ὁ αἰσχρός , παραιτητέος , εἰμί ὅς , εἴπερ εἰμί παρά ἐγώ ἐν λόγος ὁ ἐλεύθερος , βδελυρός τε καί ἀπεχθίζω ὁ δουλοπρεπής χρῆμα τε καί φρόνημα . Ἀγαθός φημί . τις δέ , οὐ ἐκεῖνος φημί , οὖον μέτριος ὅς γε ἐγώ δοκέω ὁ ἄρτιος ἐγώ εἴρω συνωδίνω ὁ ὄνησις ; ὁ ποῖ τίς φημί . Ῥαψάκης ὁ Βαβυλώνιος ὁ Ἀσσύριος στρατηγός , ἀριθμός ἀγαθός δορυφόρος ποτέ πληθύς ἐπισύρω , ἵημι τε πολιορκέω , μᾶλλον δέ , καί λίαν ἀμογητί , πᾶς ἐκ βάθρον αἱρέω ὑπολαμβάνω ὁ ἅγιος πόλις . εἶτα προσαλεύω ὁ ὅπλον ὁ οὐ ἀμελέτητος αὐτός , κατεθίζω δέ σφόδρα κατά ὁ Θεός γλωσσαλγία . μυρίος δέ ὅσος παλίμφημος λέγω , προσφωνέω ὁ τελευταῖος ὁ ὁ ἅγιος οἰκέω πόλις · ὅδε λέγω ὁ βασιλεύς Ἀσσύριος · εἰμί βούλομαι εὐλογέω , πορεύω πρός ἐγώ , καί ἐσθίω ἕκαστος ὁ ἄμπελος αὐτός , καί ὁ συκέα αὐτός , καί πίνω ὕδωρ ὁ λάκκος σύ , ἠώς εἄν ἔρχομαι , καί λαμβάνω σύ εἰς γῆ , ὡς ὁ γῆ σύ , γῆ σῖτος καί οἶνος καί ἄρτος καί ἀμπελών . ἀθρέω δή οὖν ὅτι καί αὐτός ἐπαγγέλλω ὁ ἐπί ἄμπελος τε καί συκέα τρυφή τε καί τέρψις προστίθημι δέ , ὅτι καί πίνω ὕδωρ ὁ λάκκος σύ . ἀλλά τίς εἄν βούλομαι οὗτος δηλόω , εἰμί πρός θεωρία ἄγω ὁ πνευματικός ; κατά δισσός οἴομαι τρόπος ὁ ὁ φαυλότης ἐν ἐγώ ἀποπεραίνω δύναμις . ἤ γάρ ὁ θύραθεν ἡδονή , ἢ ὁ ἔμφυτος καί ἐν ἐγώ , ὑπό τε σφεῖς αὐτός , καί μήv καί ἕτερος , ἐντρυφάω ἀναπείθω , πρός πᾶς ὁστισοῦν ὁ ἀπηχής , διολισθάνω ἁλίσκομαι εἄν , ὁ πρός ἁμαρτία εὔκολος . ἐκδείκνυμι δέ εἄν καί οὗτος ἐγώ ὡς εἰμί ἀληθής , ὁ Σωτήρ ὁ μαθητής , ὁράω λέγω , ὅτι2 πᾶς ὁ ἐν ὁ κόσμος , ὁ ἐπιθυμία ὁ σάρξ , καί ὁ ἐπιθυμία ὁ ὀφθαλμός , καί ὁ ἀλαζονεία ὁ βίος . ἔμφυτος γάρ καί ἐν ἐγώ αὐτός ῥιζόω καί μένω ὁ σάρξ ὁ ἐπιθυμία , νόμος δέ αὐτός ἁμαρτία , καί ὁ θεῖος ἐγώ ὀνομάζω Παῦλος , ἐνοικέω ὁ μέλος ὁ σάρξ . Τέρψις δέ καί ἡδονά θύραθεν τε καί εἰσποιέω , ὁ διά ὄμμα . θαυμάζω γάρ ὁ ἐκ πλοῦτος διά ὀφθαλμός , καί μήv καί ευιματια , καί ὁ ὅς εἄν πρόσκειμαι τις , ὡς ἡδύς ἔχω ὁ ἀπόλαυσις , ψῆφος αὐτός οὐ ἀγεννής δωρέω . οὐκοῦν , ἄμπελος μέν καί συκέα , ὁ ἔξωθεν τε καί εἰσποιέω τέρψις τε καί τρυφή ἄγω εἄν εἰς τύπος ὁμοῦ ὁ ἐν κόσμος πρᾶγμα ὁ πρόσκαιρος τε καί εὐμάραντος ἀστεῖος καταδείκνυμι , καί σύν ὅδε ὁ γλυκύς μετά ὁ σκοτόω εἴωθα . τρυφή μέν γάρ ἅπας κοσμικός , γλυκύς μέν ἔχω ὁ παραυτίκα μέθεξις , σκότος δέ δή λίαν καί ἐκμεθύσκω δεινῶς ὁ εἰσδέχομαι αὐτός . Εἰκών δέ ὁ λάκκος ὁ ἔμφυτος τε καί ἐν ἐγώ κίνημα . οὖον γάρ εἰσποιέω οὗτος καθάπερ ἐκεῖνος , πηγάζω δέ ὥσπερ ἐν ἐγώ , ἐκ αὐτός ἀναβρύω ὁ σάρξ . οὗτος οὖν ἅπας φυσικός τε καί ἐπακτός , ἐλεύθερος ἐγώ ὁ μέθεξις , καί πλατύς κομιδή ὁ ἀπόλαυσις , εἰμί φημί ὁ πονηρός δύναμις , εἰμί καθάπερ ἅγιος καί ἀκατάσειστος καταλείπω πόλις , ὁ ἐγκράτεια , προσχωρέω ὁ βασιλεύς Βαβυλών , ὅς εἰμί ἐν τύπος ὁ Σατανᾶς . ἀλλά ὁ μέν Ῥαψάκης , ὁ παραυτίκα τερπνός , ἀνίημι τε αὐτός καί ἐπιδίδωμι ἐπαγγέλλω προσχωρέω ὁ Βαβυλώνιος . ὁ δέ οὐ πείθω φρονέω ὀρθῶς , ἕπω γάρ πάντως ὁ ἐθέλω αἱρέω ὁ κοσμικός , ὁ χρή πίπτω εἰς ἀνεθέλητος δουλεία , καί ἐν δορύκτατος γίγνομαι τάξις . ἀτρεκής ὁ λόγος . Τῖς δέ εἄν γίγνομαι οὗτος ὁ λύσις , ὡς ἡδύς εἄν ἔρομαι φράζω . Τῖς δέ εἄν ἕτερος παρά ὁ ἐναντίος ἔχω ὁ πρῶτος καί ἐν ἀρχή ; ῥοπή γάρ ἴδιος ἀπονεύω θέλημα , ἐπί ὁ βιόω ἐθέλω αἰσχρῶς , καί ὁ ἀμώμητος πολιτεία ὁ αστειότητα παρωθώ , πρός ἀγεννής καί ἀνδραποδώδης πίπτω νόος , μόνος φρονέω ὁ ἐπί ὁ γῆ , καί ὁ ὁ σάρξ ἡδονή ὁλοτρόπως ἔγκειμαι . Ταύτῃτοι λοιπός καί κατολισθάνω ἐγώ ἀφίημι θεός , εἰς ἀδόκιμος νόος . παλινδρομέω οὖν ἄρα πρός ἀρετή ἀναγκαῖος ; ἀμελητί γε , εἰμί ὅς , οὐ ἐφίημι ἔτι ὁ ἐν κόσμος ζωή , κατά ἐκεῖνος ποῦ πάντως ὁ διά ὁ ὁ Παῦλος φωνή εἴρω ὀρθῶς · ἀποθνῄσκω γάρ , καί ὁ ζωή σύ κρύπτω σύν Χριστός ἐν ὁ Θεός . δεδιψηκοος δέ μᾶλλον ὁ ἐν οὐρανός ἀπογραφή , καί οἱονεί πατρίς καί πόλις ὁ ἄνω ποιέω , καί ἀνακράζω εὕω μάλα πρός Θεός · Ἄνες ἐγώ ὅτι πάροικος ἐγώ εἰμί ἐν ὁ γῆ , καί παρεπίδημος , καθώς πᾶς ὁ πατήρ ἐγώ . ὁ γάρ ὅς περιπατέω ἐπί ὁ γῆ , καί λαμπρός ἐν οὐρανός ὁ πολίτευμα ἔχω πάροικος τε καί παρεπίδημος ἀληθής ἐκ αὐτός εἄν εἰκότως φαίνω ὁ πρᾶγμα . καί γοῦν ὁ Σωτήρ ὁ μαθητής οὗτος ποιέω κελεύω , καί ἐγώ αὐτός αὔχημα περιφανής τε καί εὐπρεπής , ὧδε πῇ λέγω · ἀδελφός , παρακαλέω ὡς πάροικος καί παρεπίδημος ἀπέχω ὁ σαρκικός ἐπιθυμία , ὅστις στρατεύω κατά ὁ Ψυχή . ἆρα οὖν ἀρκέω πρός κατόρθωσις ἀρετή ὁ τοιόσδε διάθεσις , ὁ καταλήγω φημί ὁ σαρκικός ἐπιθυμία ; εἰμί προσγίγνομαι σοφός καί ὁ ἐκ ὁ ἕτερος ἐπιείκεια , δῆλος δέ ὅτι ὁ πνευματικός . γράφω γάρ · Πλατύς ὁ ἐντολή σύ σφόδρα . ἤ οὐ δισσός ἐν ἐγώ ὁ μολυσμός , Ψυχή τε καί σῶμα ; ἕπω δήω οἴομαι εἄν , καί λίαν εἰκότως , ὁ καταμιαίνω εἴωθα , ἰσοπαλής τε καί ἰσουργός ὁ διασμήχω εἴωθα . ὀρθῶς φημί . ὥσπερ οὖν ἀμελέω δισσός ὁ ῥύπος ψυχικός τε καί σωματικός , οὗτος καί ὁ διακάθαρσις ψυχικός τε καί σωματικός γίγνομαι εἄν εἰκότως . πλήν ὅτι ὁ παροικία ἡγέομαι , φιλέω ὁ ἐν κόσμος ζωή , ὁ ὅδε διάκειμαι οὐ ἀκερδής ἀταλαίπωρος ὁράω , εἴπερ αἱρέω τις εἰκών ὁ πρᾶγμα ποιέω ὁ Ἀβραάμ , πρός ὅς εἴρω παρά Θεός · ἐξέρχομαι ἐκ ὁ γῆ σύ καί ἐκ ὁ συγγένεια σύ , καί ἐκ ὁ οἶκος ὁ πατήρ σύ . καί δεῦρο εἰς γῆ , ὅς ἄν σύ δείκνυμι , καί ποιέω σύ εἰς ἔθνος μέγας , καί εὐλογέω σύ , καί μεγαλύνω ὁ ὄνομα σύ , καί εἰμί εὐλογητός , καί εὐλογέω ὁ εὐλογέω σύ , καί ὁ καταράομαι σύ καταράομαι , καί εὐλογέω ἐν σύ πᾶς ὁ φυλή ὁ γῆ . συνίημι ὅπως οὐ ἐκ γῆ τε καί οἶκος μόνος , ἀλλά καί ἐκ ὁ συγγένεια , καί μήv καί ἐκ ὁ οἶκος ὁ πατήρ ἀπαίρω κελεύω , ἥκω τε εἰς γῆ , ὅσπερ αὐτός ἐκδείκνυμι ὁ καλός ; ἀλλά τίς δή οὗτος εἰμί ; εἶτα πως οὐ ἐναργής , ὅτι Θεός καλέω εἰς ἀκολούθησις , δῆλος δέ ὅτι ὁ πνευματικός , καί ὁ ἐν κόσμος ζωή , φημί δέ δή πάλιν ὁ ἐν ἡδονή καί φιλοσαρκία , ὅς εἄν αἱρέω τιμάω , ἐξέρπω ἐθέλω , ἀπόπληκτος κομιδή , ὁ ἡγέομαι τίς ὁ τοιόσδε ἀγαθός ; καταλογίζομαι γάρ ὡς οὐδείς πατρίς τε καί γένος , καί οἶκος πατήρ , καί ὁ ἐπίγειος ὁ κτῆσις . τοιγάρ καί αὐτός ὁ Σωτήρ πρός ὁ ἴσος ἐγώ ἀνδρεῖος καλέω , λέγω · ὁ φίλος πατήρ ἢ μήτηρ ὑπέρ ἐγώ , οὐ εἰμί ἐγώ ἄξιος , καί ὁ φίλος υἱός ἢ θυγάτηρ ὑπέρ ἐγώ , οὐ εἰμί ἐγώ ἄξιος · καί ὅς οὖον λαμβάνω ὁ σταυρός αὐτός , καί ἀκολουθέω ὀπίσω ἐγώ , οὐ εἰμί ἐγώ ἄξιος . προστίθημι δέ · καί πᾶς ὅστις ἀφίημι ἀδελφός , ἢ ἀδελφή , ἢ πατήρ , ἢ μήτηρ , ἢ γυνή , ἢ τέκνον , ἢ ἀγρός , ἢ οἰκίον ἕνεκα ὁ ὄνομα ἐγώ , πολλαπλασίων λαμβάνω , καί ζωή αἰώνιος κληρονομέω . ἤ γάρ οὐ ὁ εἰς ἄκρος εὐσθένεια ὁ ἐν Χριστός νοέω ἔργον εἰμί φημί , ὁ οὗτος λαμπρός καί περίοπτος ἀνδρεῖος , ὅς παρά οὐδείς ἡγέομαι οὗτος ; ὁ δέ δήω ἕπω ὁ Χριστός ποιέω περί πολύς . πάνυ μέν οὖν , ἐπεί ὅς καί ὁ ἀγαθός ἐλπίς , καί ὁ ἐν Χριστός θυμηδία διολισθάνω , ὁ καλέω μέν εἰς ὁ γάμος , καταρνέομαι δέ ὁ ἄφιξις . ὅς ὁ μέν τις φημί · γυνή γαμέω , καί οὖον δύναμαι ἔρχομαι . ὁ δέ τις ἀγρός ἐκπρίζω λέγω , ἀγαθός ὁ κλῆσις ποιέω ὁ πρόσκαιρος . εὖγε , εἰμί Παλλάδιος · εὐφραίνω γάρ ἐγώ ὁ εἰκός λέγω , καί ἐκ εὐμάθεια ὁ ἄγαν προαναθρῴσκω εὕω μάλα πρός ὁ συνίημι θερμός ὁ λόγος ὁ πέρας . ἀθρέω δή οὖν ὅτι ὁ ὁλοσχερῶς τε καί ὁλοτρόπως ἀκολουθέω Θεός , καί ὁ εἰς αὐτός ἐλπίς ποιέω δύο ὁ ὁ σάρξ , καί φιληδονία κοσμικός , ἕπω δή πάντως , ὁ εὐλογία ὁ ἄνωθεν πλούσιος μεταλαγχάνω . τις γάρ λέγω πρός Ἀβραάμ ; καί ποιέω σύ εἰς ἔθνος μέγας , καί εὐλογέω σύ , καί ὁ οὗτος συνάπτω . ὁράω οὖν ὅσος αὐτός πληθύς ἐπισωρεύω πνευματικός ἀγαθός ; τίς δέ τρόπος ἀπαίρω ὁ φέρω Ἀβραάμ , πῶς οὐ ἄξιος ὁράω ; λαμβάνω γάρ , φημί , Σάρα ὁ γυνή αὐτός , καί ὁ Λώτ ὁ υἱός ὁ ἀδελφός αὐτός , καί πᾶς ὁ ὑπάρχω αὐτός , ὅσος κτάομαι , καί πᾶς ψυχή , ὅς κτάομαι ἐν Χαῤῥάν . καί ἐξέρχομαι πορεύω εἰς γῆ Χαναάν , καί διοδεύω Ἀβραάμ ὁ γῆ εἰς ὁ μῆκος αὐτός , ἠώς ὁ τόπος Συχέμ , ἐπί ὁ δρῦς ὁ ὑψηλός . ἐκχωρέω μέν γάρ ἐκ Χαρά , οὐδείς ἑαυτοῦ λείψανον ἀφίημι ἐν αὐτός , παγγενεί δέ ὥσπερ καί πανοικί , πρόθυμος μετατρέχω εἰς γῆ Χαναὰμ , ὅς δείκνυμι Θεός . εἶτα δίειμι ὁ γῆ εἰς ὁ μῆκος αὐτός , καί εἰς γῆ ἔρχομαι ὁ ὑψηλός . ὁ γάρ ὅς βούλομαι ὁ θεῖον εὕω μάλα κατακολουθέω θέσπισμα , καί φροντίς ὁ ἀγαθός ἀξιόω ὁ ἄνωθεν κλῆσις , ἔξειμι ζωή ὁ ἐν ἡδονή κοσμικός ὅλος διόλου , καί οἱονεί παγγενεί , οὐδείς ὁ ἑαυτοῦ διάνοια λείψανον ἀφίημι , ἐν ὅς εἰμί ποτός . ἀπαίρω γάρ οὕτως ὀρθῶς , καί διόδευσις ὁ γῆ , καλέω γάρ παρά Θεός , ἵνα ὥσπερ ὁ μακάριος γράφω Παῦλος , ἐξισχύω καταλαμβάνω σύν πᾶς ὁ ἅγιος , τίς ὁ πλάτος , καί μῆκος , καί ὕψος , καί βάθος ὁ μυστήριον ὁ Χριστός . πρός γῆ γάρ τότε ὁ ὑψηλός ἀναφοιτάω καλῶς , οὗτος εἰμί , πρός ἕξις ὁ ἀνοικίζω ἐν ἀρετή , καί οὐδαμόθεν ἔχω ἔτι ὁ καταλέγω εἰς φιλοσαρκία . ἀφικνέομαι δέ ἤδη πρός οὗτος , τίς πάλιν εἰμί ὁ ἀγαθός , ἐκ αὐτός εἶμι ὁ ἱερός Γράμμα . ὁράω γάρ , φημί , Κύριος ὁ Ἀβραάμ , καί εἶπον αὐτός · ὁ σπέρμα σύ δίδωμι ὁ γῆ οὗτος . καί οἰκοδομέω Ἀβραάμ ἐκεῖ θυσιαστήριον ὁ κύριος , ὁ ὁράω αὐτός . Ἐμφιλοχωρέω μέν γάρ εἰς γῆ πατρίς αὐτός , καί οὔπω πρός ὁ ἅγιος μεταχωρέω γῆ , μόνος δίδωμι χρησμός ὁ μεταχωρέω δήω εἰς ἕτερος , ὁ φέρω ἀφειδέω . ἐπεί δέ ἔρχομαι εἰς γῆ Χαναάν πανοικί τε καί πανσκευεί , καί πρός ὁ ἅγιος ἀναθρῴσκω γῆ , ὁ ὁ θεοπτία δίδωμι χάρις , καί ὁ ἐλπίς ὁ ἀσφαλής ἐν βέβαιος ὁ ἐλευθερία , καί ὁ ἔξεστι λοιπός ἐγείρω θυσιαστήριον . καί ἐγώ οὖν ἄρα , κατά γε ὁ ἴσος ὁ λόγος σχῆμα , προσμένω μέν ὁ κόσμος καί ὁ κατά αὐτός βδελυρός ἡδονή , οὐδείς μέν εἰμί παρά Θεός χάρις · καλέω δέ καί ὁ θεῖον ὑπείκω νόμος , ἀναθρῴσκω ὁ καθάπερ εἰς γῆ ὑψηλός ὁ εἰς πᾶς ὁστισοῦν ὁ ἀγαθός ἔφεσις τε καί προθυμία , ἐνίημι μέν ὁ ἴδιος δόξα ὁ γνῶσις ὁ θεός , καί ὁ ὁ ἐλπίς ἐρείδω ἐπαγγέλλω · εὐσθενής δέ οὗτος ὁ ἐν ἐγώ ἀπεργάζομαι νόος , ὡς ἤδη πως ἰσχύω θυσία προσάγω πνευματικός , καί εὐωδία γίγνομαι Χριστός ὁ Θεός καί πατήρ , κατά ὁ γράφω · παρίστημι δέ καί αὐτός ὁ σῶμα , θυσία ζώννυμι καί Εὐάρεστον ὁ Θεός , ὁ λογικός καί ἐν πνεῦμα λατρεία ὁ ἀποδεκτός παρά Θεός . προσίημι γάρ ἄσμενος ὁ ἐν πνεῦμα λατρεία ὁ τρόπος , καί θυσία ἡγέομαι ὁ χρῆμα πνευματικός . μεθορμίζω δή οὖν ἐπί ὁ ἀγαθός πρέπω , ὁ αἰσχρός ἀπαίρω · καί προσίημι μέν ὡς ἡδύς ὁ ἄνωθεν κλῆσις , ἐμφιλοχωρέω δέ ὅτι μάλιστα φιλέω ὁ ἐκ νόμος τιμάω , καί ὁ ἀγαθός ψῆφος λαγχάνω παρά Θεός . ὡς ὁ ὅς ζητέω ἀνόπιν εἶμι καί ἐπινοστέω ἐπί τίς ὁ ἀδικέω εἴωθα , αἴτιος οὐ ἀπαλλάσσω . οὖον μέν οὖν , εἰμί ἑταῖρος . παγχάλεπος μέν γάρ ὁ νοσέω αἱρέω πάλιν ὁ ὅς εἄν ἐξοίχομαι τις · ὡς ὁ γε ἅπαξ ἐκλέγω δύναμις Θεός πολιτεία κοσμικός , σφαλερός ἄγαν ὁ κἀν γοῦν εἰς αὐτός ἀποβλέπω μόνος , καί οἱονεί πρός ἀνάμνησις εἶμι πλημμέλημα , εἰς ὁ ἐπί αὐτός ἀγάπησις ἵημι ὁ νόος . καί γοῦν ὁ θεσπέσιος μελῳδός λιπαρέω λέγω · ἀποστρέφω ὁ ὀφθαλμός ἐγώ ὁ μή ὁράω ματαιότης . Ματαιότης γάρ ὡς ἀληθής ὁ ὅδε ὁ βίος περισπασμός , καί ὁ ὁ πρόσκαιρος διάκενος τέρψις , ὅς ὅτι προσήκω διίστημι καί ἀποφοιτάω , παραιτέομαι δέ καί μόνος ὁ ὡς ἐν ἔννοια μέν ἔτι σύν ἡδονή τε κατάσκεψις ὁ γε ὡς ἀληθής ὀρθοποδέω αἱρέω , ἀναμανθάνω τις εἄν ἐντεῦθεν εὐκόλως . ἐκ ὁ δή φημί ; ὁ ὁ Σόδομα οἰκήτωρ εἰς ὁ παρά φύσις ἡδονά ἄγριος ἐξοιστρόω , καί ἀτιμάζω μέν ὁ σύνοδος νόμος , ὅς ἐπί παῖς γονεύς ὁ φύσις ὁρίζω , ὥρα δέ ὁ ἄρσην ἐπιτίθημι , καί τίς γάρ οὐ ὁ λίαν ἔκτοπος διαπεραίνω , κατερεθίζω εἰς ὀργή , καί οἱονείπως καταβιάζομαι πρός ὁ ἐπί αὐτός εἶμι δίκη , καίτοι φιλάνθρωπον εἰμί ὁ Δημιουργός . ἐπεί δέ ὁ χρή πάσχω ἐπί θύρα εἰμί ὁ καιρός , δαπανάω ὥσπερ ὁ ἐπί αὐτός ἀνεξικακία , εἰσβάλλω ἐν Σόδομα ὁ οὗτος πληρόω . γράφω δέ οὕτως · ἔρχομαι δέ δύο ἄγγελος εἰς Σόδομα ἑσπέρα . Λώτ δέ κάθημαι παρά ὁ πύλη Σόδομα . εἶδον δέ Λώτ , ἐξανίστημι εἰς συνάντησις αὐτός , καί προσκυνέω ὁ πρόσωπον ἐπί ὁ γῆ , καί εἶπον · ἰδέ , κύριος , ἐκκλίνω εἰς ὁ οἶκος ὁ παῖς σύ , καί καταλύω , καί νίζω ὁ πούς σύ , καί ὀρθρίζω ἀπέρχομαι εἰς ὁ ὁδός σύ . καί εἶπον · οὐ . ἀλλά ἐν ὁ πλατύς καταλύω , καί καταβιάζομαι αὐτός , καί ἐκκλίνω πρός αὐτός , καί εἰσέρχομαι εἰς ὁ οἶκος αὐτός , καί ποιέω αὐτός πότος . καί ἄζυμος πέσσω αὐτός , καί ἔφαγον πρό ὁ κοιμάω . Λώτ μέν γάρ , ἅτε δή καί ἐκ αἷμα ὑπάρχω Ἀβραάμ , καί ὁ ὁ ὀρθότης νόμος ἐντρέφω , εὐσέβεια τε ὁ εἰς θεός οὐ ἐν βραχύς λόγος φροντίζω , παροικέω ὁ Σόδομα . ἦς δέ ἐπί αὐτός ἔπηλυς καί ξένος καί γένος καί τρόπος . Τῖς γάρ κοινωνία φάος πρός σκότος ; ἢ τίς μερίς πιστός μετά ἄπιστος , κατά ὁ γράφω ; Κατευμεγεθήσας δέ ὁ ἐπιχώριος κακός , καί ὁ αὐτός συνήθης ὁ βίος διαστείχω ὁδός , ἅγιος ἔχω σπούδασμα , καί ὁ φιλοξενία ὁ νόμος ὅτι μάλιστα τιμή , ὁ ὁ Ἄστυ προσίζω εἰσβολή , ὁ εἰστρέχω ἐν αὐτός προσίημι φιλόφρων , θεοφιλής ὁ χρῆμα οἶδα . ἐπεί δέ ἥκω ὁ ὁ εἰς ἀσέλγεια ἀχαλίνως ἐκλύω ὁ δίκη ἐπιφέρω ( δυάς δέ εἰμί ἄγγελος ) , ὑπαντιάζω γοργός , καί ὁ ἔνειμι αὐτός χρηστότης μήνυσις ἐναργής προαναφαίνω ὁ πρόσρησις . προσκυνέω γάρ ὁ πρόσωπον ἐπί ὁ γῆ , οἴκαδε τε εἶμι προτρέπω , καί ὁ ὁ ἀγάπη ἐνσπαταλάω νόμος . ὁ δέ φημί · οὐ , ἀλλά ἐν ὁ πλατύς καταλύω · ὁ μέν εἰμί ξένος καί ἀνέστιος διά οὗτος κατασημαίνω , κατερεθίζω δέ οἴομαι ποῦ πρός ἔντονος σπουδή ὁ φιλοξενέω αἱρέω , μονονού δέ καί ἀστεῖος ὑποσημαίνω , ὡς οὐ εἄν αὐτός μεθίημι πρεπόντως ἐρῆμος εἰμί ἑστία , καί ἐν αὐτός τρίοδος ἐρείπω · ὅς δή καί συνίημι ὁ δίκαιος , μέγας καταβιάζομαι , καί οὐ ἁρπαγμός ὁ παραίτησις ὡς ἐκ ἀδρανής καί ὑδαρής ποιέω φρήν . οὐκοῦν εἰσοικίζω μέν αὐτός , ἄζυμος τε ἄρτος παρατίθημι , καί πότος ἐργάζομαι . ἀλλά οὗτος μέν ὁ δίκαιος . Σοδομίτης δέ γυμνός καί ἀσχήμων νοσέω ἡδονά , ὁ ὁ Δίκαιος δωμάτιον ἀνόσιος περιέρχομαι , καί ὁ εἰς ἄκρος ἥκω ἀναισχυντία πίπτω ἐπέκεινα , ἀνίημι μέν ὅς ὁ συνήθης δράω ἀξιόω , εἶτα δήω αἱρέω φιλοξενία , ἀσέλγεια ὁ παρά φύσις βούλομαι κακόω . ἀφίστημι δέ αὐτός ὁ Λώτ ὁ οὕτως ἄγριος καί βδελυρός ἐγχείρημα παραλύω ἐθέλω , ἁλίσκομαι δέ εἄν τάχα καί εἰς αὐτός ὁ πάσχω , εἰμί μή πάρειμι ὁ σῴζω . ἐκτείνω γάρ , φημί , ὁ ἀνήρ ὁ χείρ , εἰσσπάω ὁ Λώτ πρός ἑαυτοῦ εἰς ὁ οἶκος , καί ὁ θύρα ὁ οἶκος ἀποκλείω . ὁ δέ ἀνήρ ὁ εἰμί ἐπί ὁ θύρα ὁ οἶκος πατάσσω ἀορασία ἀπό μικρός ἠώς μέγας , καί παραλύω ζητέω ὁ θύρα . ευμετρεω δέ οὐ ἐν γε οὗτος μόνος ὁ ὁ ἐπικουρία αὐτός . γράφω γάρ πάλιν · ἡνίκα δέ ὄρθρος γίγνομαι , ἐπισπουδάζω ὁ ἄγγελος ὁ Λώτ , λέγω · ἀναστάς λαμβάνω ὁ γυνή σύ καί ὁ δύο θυγάτηρ ὅς ἔχω , καί ἐξέρχομαι , ἵνα μή καί σύ συναπόλλυμι ὁ ἀνομία ὁ πόλις . καί ταράσσω , καί κρατέω ὁ ἄγγελος ὁ χείρ αὐτός , καί ὁ χείρ ὁ γυνή αὐτός , καί ὁ δύο θυγάτηρ αὐτός , ἐν ὁ φείδομαι κύριος αὐτός . ἔνδειγμα δή σύ οὗτος καί σφόδρα τρανής ὁ μή μόνος ἐγώ παραθήγω λόγος , καί ὁ εἰς νόος παράκλησις ἀποφοιτάω ἁμαρτία , ἥκω δέ καί εἰς οὗτος λοιπός ἡμερότης ὁ εἰς ἐγώ ὁ ὁ ὅλος σωτήρ θεός , ὡς ἐνεργός ποιέω ὁ ἐπικουρία , κατά γε ὁ , κρατέω ὁ χείρ ὁ δεξιός ἐγώ , καί ἐν ὁ βουλή σύ ὁδηγέω ἐγώ . ἐπεί γάρ εἰμί οὖον λίαν εὐσθενής ὁ ἄνθρωπος φύσις , οὔτε μήv ἀποχρώντως ἔχω πρός ὁ διεκνευσος δύναμαι ὁ κακός , συναθλέω πως αὐτός πρός οὗτος Θεός . καί δισσός ἀπονέμω ὁράω ὁ χάρις · νουθεσία ἀναπείθω καί ἐπικουρία εὑρίσκω , καί ἀγαθός τίθημι ὁ παρά πούς τε καί τυραννέω κακός . ὁράω δέ εἄν ἀληθής ἐκεῖνος ὑπάρχω , ὡς ὀλίγος μέν κομιδή ὁ δικαιοσύνη ὁ ἐπιμελητής , καί πολύς κατά βίος ὁ σπάνις ἀνήρ ἀγαθός · ἀνήρ γάρ πιστόν ἔργον εὑρίσκω , κατά ὁ γράφω . πλήν ἀπόλεκτος ὁ τοιοῦτος , καί φροντίς ὁ ἄνωθεν οὖον πάρεργον ἀξιόω . εἰμί γάρ εἰμί κατά ὁ κόσμος ἀναμίξ ὁ ἄλλος , ἀλλά οὐδείς ἐντεῦθεν ὑπομένω ὁ βλάβη , ὡς κρίνον ἐκ ἄκανθα ἁρπάζω , καί οὐ εἄν συναπόλλυμι δίκαιος μετά ἀσεβής , κατά ὁ ὁ ἅγιος φωνή . ἀραρίσκω οὖν , ὅτι φειδώ ὁ παρά Θεός , καί ἄγγελος ἅγιος συνδρομή , καί ὁ ἐκ ὁ φαυλότης πλεονεξία ἀπονίπτω , καί ὁ μηδαμῆ μηδαμῶς ὁ ὁ πονηρός ἁλίσκομαι δίκη ἀναμφίλογος εὑρίσκω , Θεός πιστεύω σαφῶς ἀνακράζω διά εἷς ὁ προφήτης , ὅτι ἐγώ Κύριος ὁ Θεός σύ , ὁ κράτος ὁ δεξιός σύ , ὁ λέγω σύ , μή φοβέω , Ἰακώβ , ὀλιγοστός Ἰσραήλ , ἐγώ βοηθέω σύ , λέγω Κύριος , ὁ λυτρόω σύ , Ἰσραήλ . ἤ γάρ οὐ συλλήπτωρ ὁ ἅγιος ἐκδείκνυμι εἄν ὁ πᾶς ἰσχύω θεός ὁ ἀπαρτάω ὁ Λώτ ὁ ὁ ἄγγελος χείρ ; Θεός γάρ τύπος εἄν ἄγω [ εἄν ] οὗτος . τρεῖς μέν ἐν ἀρχή ὁ Ἀβραάμ προσβάλλω ἐν ὁ δρῦς ὁ Μαμβρῆ , δύο δέ ὁ Σόδομα ἐπιφοιτάω . οὐδέ γάρ ὁ πατήρ κρίνω οὐδείς , κατά ὁ αὐτός ὁ Σωτήρ φωνή , ἀλλά πᾶς ὁ κρίσις δίδωμι ὁ υἱός · σύνειμι1 αὐτός δηλονότι καί ἐνυπάρχω φυσικός καί ὁ ἅγιος πνεῦμα . συνίημι εὕω μάλα . ὁ δέ ἐφεξῆς περιαθρέω , εἰμί δοκέω . ἄοκνος γε , καί δή εἴρω . καί γίγνομαι , φημί , ἡνίκα ἐξάγω αὐτός ἔξω , εἶπον · σώζω ὁ σεαυτοῦ ψυχή , μή περιβλέπω εἰς ὁ ὀπίσω , μηδέ ἵστημι ἐν πᾶς ὁ περίχωρος · εἰς ὁ ὄρος σῴζω , μή ποτός συμπαραλαμβάνω . ἐν μέν οὖν ὁ , σώζω ὁ σεαυτοῦ ψυχή , φημί δή λέγω σαφῶς ὁ , σαυτοῦ ἁγνός τηρέω · καί μή κοινωνέω ἁμαρτία ἀλλότριος . καί ἀγαθός εἰμί ὁ ἐν κόσμος παρυποδισμα · Ψυχή γάρ ἀντάλλαγμα ὁ σύμπας οὐδείς . τις γάρ ὠφελέω ἄνθρωπος , ὅταν ὁ κόσμος ὅλος κερδαίνω , ὁ δέ ψυχή αὐτός ζημιόω ; ὁ δέ δή χρή λέγω ἀμεταστρεπτί ποιέω ὁ βάδισις , σημαίνω ποῦ τάχα ὁ , μή ὁ εἰς φαυλότης μεταστροφή ὁ ἴσος φρονέω αἱρέω πάλιν ὁ ὑπό δίκη ὁ πυρός ἐκ ἀκράτεια φέρω ( οὐδείς γάρ , φημί , ὁ χείρ βάλλω ἐπί ἄροτρον , καί στρέφω εἰς ὁ ὀπίσω , εὔθετος εἰμί εἰς ὁ βασίλειος ὁ οὐρανός ) · ἔχω δέ δήω ὁ εἰς σωτηρία ὁδός , μή ὅδε κἀκεῖσε περισπάω , καί φαντασία ἕωλος κοσμικός ἐπιθυμία ἐλαφρός καί ευδιαρριπιστος νόος , ἀλλά ἐντελής τε καί ἄϋπνος , καί εἰς εὐθύς2 βλέπω ἀεί μελετάω , τηρέω ἐν ἑαυτοῦ . καί ὁ ἔτι μείζων εἴρω · φημί γάρ ὁ ἄγγελος οὐ ὅτι χρή ἤδη μόνος αὐτός ἀμεταστρεπτί ποιέω ὁ βάδισις · προστίθημι δέ χρήσιμος ὁ , μή ἵστημι ἐν πᾶς ὁ περίχωρος . εἰς ὁ ὄρος σῴζω , μήποτε συμπαραλαμβάνω . καί τίς εἄν βούλομαι δηλόω ὁ , μή ἵστημι ἐν πᾶς ὁ περίχωρος ; ὁ οἴομαι νωθρός τε καί ἀδρανής εἰς ὁ δήω ἐκπέτομαι ὁ κακός , σφαλερός τε καί ἐπιζήμιος . φράζω ὅπως . προφητικός φημί λόγος · οὐαί , ὁ ποιέω ὁ ἔργον κύριος ἀμελής . – τρέχω δέ ἵνα καταλαμβάνω , καί αὐτός πού φημί ὁ θεσπέσιος Παῦλος . ὁ γάρ ὅς μή δράω ἐθέλω εὐσθενής τε καί ἐν σπουδή ὁ ἐκ ὁ αἰσχρός ἀποδρομή , δυσαπόσπαστος ἔχω πρός ὁ ἀρχαῖος ὁ νόος , καί οἱονεί στυγνός ἀπό ἕκαστος ὁ φαῦλος ἀπαίρω , δύσοκνος δέ μεθορμίζω πρός ὁ φύω ὠφελέω , εἰμί εἄν ἕτερος οὐδείς , ἢ ὁ ἵστημι λοιπός ἐν περίχωρος κακία , καίτοι δρομαῖος ἔξειμι δήω . ἤ γάρ εἄν ὁ ἐνδέχομαι , πρίν ὁράω ἔξω γίγνομαι κακός , μέλλω ἀεί καί αναδυόμενος καταλαμβάνω ὁ δίκη , πρίν ἀποκαθαίρω ὁ κηλίς , πρίν ἀποπλύνω ὁ ἐκ ὁ ἀρχαῖος ῥᾳθυμία ἐντήκω ὁ Ψυχή μολυσμός , πρίν ἀποφορτίζομαι ὁ ἔγκλημα , καί ζυγόν ὑποτρέχω ὁ σωτήριος , ἀναπαύω διά Χριστός . Ἄριστον οὖν παρακέλευσμα ὁ , μή ἵστημι ἐν πᾶς ὁ περίχωρος , οὗτος εἰμί , ἐν μηδείς τρόπος φαυλότης διαμέλλω ἁλίσκομαι , ἀνέρχομαι δέ μᾶλλον , ὥσπερ εἰς ὄρος , εἰς ἐκλέγω τις καί περίοπτος ζωή , οὐδείς ἔχω ὁ χαμαιῤῥιφὲς , ἀλλά ἐν ὑψηλός τε καί ἐπαίρω διαπρέπω ἀρετή , καί ἀπαλλάσσω φρόνημα ὁ χθαμαλός , οὗτος εἰμί ὁ ἐπίγειος καί σαρκικός . γράφω γάρ , ὅτι ὁ Θεός ὁ κραταιός ὁ γῆ σφόδρα ἐπαίρω . ἄνω2 γάρ ὁ ἐπίγειος ὁ αγιοπρεπής εἰμί φρόνημα . καί νεοσσός γύψ ὁ ὑψηλός πέτομαι , κατά ὁ γράφω , εἴπερ ἔχω καθάπερ εἰς ὄρος ἐν οὐρανός ὁ πολίτευμα , καί μεταποιέω πατρίς ὁ ἄνω . γράφος δέ ποῦ καί Παῦλος · ὁ ἄνω ζητέω , μή ὁ ἐπί ὁ γῆ . Ὄρος οὖν ἄρα ὁ νοητός , ὁ ἐν ἁγιασμός ζωή , καί ὁ ἐξαίρετος πολιτεία ὁ ὑπερτενής , νοέω ποῦ κάτω ὁ ἐν ἀκαθαρσία καί φιλαμαρτήμων , καί ὁ ἐπίγειος ἐντάσσω . εὕω φημί · οὗτος γάρ ἐγώ ὁ λόγος εὕω μάλα κατάδηλος , θαυμάζω δέ εἄν ἔτι καί ὅδε . ὁ τίς ; ὁ μέν γάρ μακάριος ἄγγελος ἀμελητί τε καί ἀμεταστρεπτί διαθέω ὁ θεσπέσιος Λώτ , χρή δήω φάσκω εἰς ὁ ὄρος ἀναπηδάω . ὅς λιπαρέω λέγω · δέομαι , κύριος , ἐπεί εὑρίσκω ὁ παῖς σύ ἔλεος ἐναντίος σύ , καί μεγαλύνω ὁ δικαιοσύνη σύ , ὅς ποιέω ἐπί ὁ ζάω ὁ Ψυχή ἐγώ · ἐγώ δέ οὖον δύναμαι διασῴζω εἰς ὁ ὄρος , μή καταλαμβάνω ἐγώ ὁ κακός , καί ἀποθνῄσκω . ἰδέ ὁ πόλις οὗτος ἐγγύς ὁ καταφεύγω ἐγώ ἐκεῖ , ὅς εἰμί μικρός , ἐκεῖ σῴζω . οὖον μικρός εἰμί , καί ζῶ ὁ ψυχή ἐγώ ; καί εἶπον αὐτός , φημί · ἰδέ ἐγώ θαυμάζω σύ ὁ πρόσωπον καί ἐπί ὁ ῥῆμα οὗτος , ὁ μή καταστρέφω ὁ πόλις περί ὅς λαλέω . σπεύδω οὖν ὁ σῴζω ἐκεῖ , οὖον γάρ δύναμαι ποιέω πρᾶγμα ἠώς ὁ σύ εἰσέρχομαι ἐκεῖ . Ζεύς οὗτος καλέω ὁ ὄνομα ὁ πόλις ἐκεῖνος , Ζοάρα . ὁ ἥλιος ἐξέρχομαι ἐπί ὁ γῆ , καί Λώτ εἰσέρχομαι εἰς ὁ Ζοάρα . καί τίς εἄν γίγνομαι καί διά οὗτος ἐγώ ὁ ὄνησις , ἐθέλω εἄν , ὡς εὕω εἰμί ὅς , διαμανθάνω . ἤ οὐ συνίημι , καίτοι πολύς νέω εἰς ὁ λίαν εὐμαθής , ὅτι ὁ ἄρτι φαυλότης ἐκτρέχω , χρή δέ δήω οἴομαι ἐπί ὁ ὁ σωτηρία ἵημι τρίβω , οὐ εὐθύς , οὔτε μήv ἐκ πρῶτος ἐγχείρημα , ἁλώσιμος ὁ ἀρετή καί βάσιμος ὁ δοκέω ; ἀλλά οὐδέ εἄν εὐκόλως ἀνακομίζω τις εἰς πολιτεία ἐκλέγω , οὐδέ εἄν γίγνομαι μακράν ὁ οἱονεί πως αὐτός συντρέφω πάθος , ἀλλά ἔξω μέν εἰμί ὁ τοιοῦτος ἠρέμα , ὁ γε ὅσος εἰς προθυμία ὁ ἐπί ἀγαθός , καί ἐγχείρημα ἀρχή · ὑψόω δέ οὖον λίαν , ἢ μακρός · μονονού δέ μεταφοιτάω εἰς γῆ μέν ὥσπερ εἰς ἕτερος , εἰς ζωή μέν ἐπαινέω , ὑψηλός δέ οὔπω καί περίοπτος λαγχάνω ὁ δόξα , ὁποῖος τις εἰμί ὁ κατά νόμος παιδαγωγία , πρός ἀρχή ἀναφέρω ζωή ἀγαθός τε καί ἀγαθός . γράφω γάρ · Ἀρχή ὁδός ἀγαθός ὁ ποιέω ὁ Δίκαιος . ὅς γάρ τρόπος ὁ περί γνῶσις σπουδάζω , καί θεωρία ἐφίημι ὁ μυστικός , ἐπιτήδειος μέν ἐν ἀρχή καί ὅτι μάλιστα πρέπω εἰμί εἄν ὁ ὁ κατήχησις λόγος · διαίσσω δέ πρός ἀνήρ τέλειος ἤδη , καί εἰς μέτρον ἡλικία ὁ πλήρωμα ὁ Χριστός , ἁρμόζω εἄν ἤδη πως ὁ στερεός τροφή , οὗτος εἰμί , ὁ περί ὁ ἄνω2 λόγος , οἶμος τε ἅπας λοιπός ἔρευνα δογματικός · οὗτος ἐνθάδε φημί , οὗτος εἰμί , ἐν ὁ ὁ ἠθέω καί τρόπος ἐπανόρθωσις , οὐ εἄν εἰμί ὁ ἐνδέχομαι εὐθύς ἀναθρῴσκω δύναμαι τις ἐπί ὁ ἀμώμητος ἔχω , ἤγουν εἰς ὑπερφυής καί ὑπέρλοφος πολιτεία . προσήκω δέ εἄν , οἴομαι , κατά βραχύς πρός ὁ ἄρτιος ἔχω ἕξις , ἐκ μικρός καί σύμμετρος ἄρχω , καί μονονού προειστρέχω καθάπερ εἰς πόλις μικρός , καί ὄρος ὑψηλός γείτων , ὁ ὁ ἐξαίρετος καί ἀνοικίζω ζωή ὑποκάθημαι τε καί ἐν μείων πολιτεία . Ταύτῃτοι καί ὁ δίκαιος Λώτ , τύπος εἄν εἰμί ὁ ὅδε διάκειμαι , οὐ εἰς ὁ ὄρος εὐθύς , ἀλλά ἐν πόλις Σηγώρ ὁ μικρός , καταλύω ἄξιος . ἤ γάρ οὐ καί ἐν ὁ εὐαγγελικός κήρυγμα τοιοῦτος πολλάκις ὁ οἰκονομία εὑρίσκω ἐν ὁ πιστεύω γίγνομαι ; καί γοῦν ὁ μακάριος Παῦλος ἐπιστέλλω λέγω · κηλόν ἄνθρωπος γυνή μή ἅπτω · διά δέ ὁ πορνεία ἕκαστος ὁ ἑαυτοῦ γυνή ἔχω , καί ἕκαστος ὁ ἴδιος ἀνήρ ἔχω . οὗτος δέ λέγω κατά συγγνώμη , οὐ ἐπιταγή . ἐθέλω γάρ πᾶς ἄνθρωπος εἰμί ὡς καί ἐμαυτοῦ . ἀλλά ἕκαστος ἴδιος ἔχω χάρισμα ἐκ Θεός , ὁ μέν οὕτως , ὁ δέ οὕτως . ὁράω πῶς ὁ ἐγκράτεια ὁ εἰς ἄγαν ὑπερφερής , καθάπερ ὄρος ἐγώ ὑποδείκνυμι λέγω · κηλόν ἄνθρωπος γυνή μή ἅπτω · ἐφίημι δέ ἐγώ καταλύω εἰς Σηγώρ , οὗτος εἰμί , εἰς ὁ ὑποκάθημαι ἔτι ὁ τέλειος ἔχω ἀγωγή , ὁ τε ἔξεστι φημί μόνος ὁ ἴδιος συμπλέκω γυνή ; ὁ δέ γῆ ὁ ἀγαθός , καρπός1 ἀποδίδωμι φάσκω ὁ Σωτήρ , ὁ μέν ἑκατόν , ὁ δέ ἑξήκοντα , ὁ δέ τριάκοντα . διαδίδωμι δέ καί ὁ τάλαντον , οὐ ἐν ἴσος μέτρον , ἀλλά ὁ μέν πέντε , ὁ δέ δύο , ὁ δέ εἷς · ὁ , οἴομαι , ὁ ἕξις ἀνισοσθενής διά οὗτος δείκνυμι , ἕκαστος τε διανέμω ὡς εἄν ἐπιτηδειότης ἔχω καί γνώμη . ὡς γάρ φημί ἄρτιος , ἕκαστος ἴδιος ἔχω χάρισμα ἐκ Θεός , ὁ μέν οὕτως , ὁ δέ οὕτως . εὕω λέγω . ἐφίημι μέν ὁ μακάριος ἄγγελος καταλύω εἰς Ζοάρα . ἰδέ γάρ , φημί , θαυμάζω σύ ὁ πρόσωπον καί ἐπί ὁ ῥῆμα οὗτος ὁ μή καταστρέφω ὁ πόλις , περί ὅς λαλέω . σπεύδω οὖν ὁ σῴζω ἐκεῖ . εἶτα φημί , ὅτι ὁ ἥλιος ἐξέρχομαι ἐπί ὁ γῆ , καί Λώτ εἰσέρχομαι εἰς Ζοάρα . θαυμάζω δέ εἄν , εἰμί ἑταῖρος , τίς εἄν γίγνομαι μανθάνω καί οὗτος ὁ νόος , θαυμάζω γάρ σύ , φημί , ὁ πρόσωπον σύ ὁ μή καταστρέφω ὁ πόλις , περί ὅς λαλέω . ἀνεθέλητος μέν γάρ ὁ Θεός , κατά ὁ ἀληθής , ὁ τέλειος οὐ ἔχω πρός ἀρετή πολιτεία , καί ὁ κατά τίς γοῦν ἡσσάομαι ὁ πάθος ἀπόβλητος τε αὐτός καί κατάκρισις οὖον μακρός . πλήν ἐφίημι ἐκ φιλανθρωπία , καί συμμετρέω ὁ φύσις ὁ ἐν ἀρχή ἐφικτός , σῴζω κελεύω , καί μελέτη ἔτι ὁ ἀγαθός , οὔπω τε ὁ ὑπαίτιος κομιδή διαστείχω ἀγωγή . ἀλλά καί ὁ εἰς οὗτος ἥκω μέτρον , καί εἰς οὗτος τε εἰσελαύνω ὁ κατάστασις , οὖον δίχα φάος ὁ θεῖον καί δᾳδουχία ὁ ἄνωθεν ὁ εἰσδρομή γίγνομαι ἄν . ἀνατέλλω γάρ , φημί , ὁ ἥλιος καί Λώτ εἰσέρχομαι εἰς Ζοάρα . ὡς σφόδρα γε ὁ εἰκός φημί ! ὁ μέν οὖν θεσπέσιος Λώτ εἰς ὁ ἔτι μικρός εἰσέρχομαι πόλις , ἐφίημι αὐτός ὁ Θεός · ἐλέγχω δέ καί πρός οὗτος ἀσθενής ὁ ἕπω τε αὐτός καί συνεκθέω γυνή . ἐπιβλέπω γάρ , φημί , εἰς ὁ ὀπίσω , καί γίγνομαι στήλη ἅλς . Θέα δέ ὅτι νόος μέν ὁ ἀνδρεῖος καί φρόνημα ὁ νεανικός , κἀν εἰμί μή τέλειος ἀφικνέομαι τυγχάνω εἰς ὁ ἀρέσκω Θεός , κατορθόω ἄρχω ὁ ἀρετή , ἀλλά οὖν ἔχω πάθος ποιέω κατά βραχύς πρός ὁ ἀμεινόνως ἔχω . ὁ δέ ἀσθενής τε καί ἄνανδρος , ὅς σημεῖον ὁ γυνή , ὁ εἰς φαυλότης μετατροπή , ἀχρειόω παντελῶς . τουτί γάρ οἴομαι δηλόω ὁ γίγνομαι στήλη ἅλς · ὅσπερ εἄν εἰμί σύμβολον ἀπομαραίνομαι φρήν , καί νόος πρός ἠλιθιότης μεταφοιτάω κεῖμαι , καί εἰς ἔσχατος ἤδη πως ἀναισθησία ἐλαύνω . Ἀπομωραίνω δέ ὁ ἅλς , εἰς οὐδείς ἰσχύω ἔτι , καί αὐτός φάσκω ὁ Σωτήρ · ἀχρειόω δέ παντελῶς , ἔξω τε πέμπω , καί ὑπό πούς ἄνθρωπος διαρρίπτω . Ἀπελιθοῦτο μέν οὖν ὁ γυνή , προστίθημι δέ οὐ εἰς μακράν ὁ λείπω ὁ Λώτ . γράφω γάρ , ὅτι ἀναβαίνω Λώτ ἐκ Σηγώρ , καί κάθημαι ἐν ὁ ὄρος , αὐτός καί ὁ δύο θυγάτηρ αὐτός μετά αὐτός . φοβέω γάρ κατοικέω ἐν Σηγώρ , καί οἰκέω ἐν ὁ σπήλαιον , αὐτός καί ὁ δύο θυγάτηρ αὐτός μετά αὐτός . πρόειμι γάρ ὥσπερ διά ἀναβαθμός ὁ νόος ἐπί ὁ ἔχω ἄρτιος , καί ἀναθρῴσκω κατά βραχύς πρός ὅσπερ εἰμί ἐν ἀρχή , οὐ ἐπιτηδείως ἔχω οὔτε λίαν ἱκανῶς . πρόειμι τε καί ἀναφοιτάω πρός ὁ ἀγαθός , φρόνησις τε καί ἀνδρεῖος ὁ πνευματικός καθάπερ τις ἴδιος θυγάτηρ ἐπισκήπτω , καί κάτω ποῦ μένω ἀφίημι ὁ ἡδυπαθής τε καί ἄνανδρος , ὅς εἰς τύπος ὁ γυνή . κατοικέω δέ λοιπός καθάπερ ἐν ὄρος τε καί ἐν σπήλαιον · ὁ μέν ὄρος ἐγώ ὁ ὑψηλός τε καί ἐπαίρω εἰς εὐεξία ὁ πνευματικός , ὁ δέ σπήλαιον , ὁ πήγνυμι καί ἑδραῖος ὁ εἰς ἀρετή διαμονή ὑποδηλόω εὕω μάλα . γράφω γάρ ὡδί περί ἀνήρ ἀγαθός · πορεύω ἐν δικαιοσύνη , λαλέω εὐθύς ὁδός , μισέω ἀνομία καί ἀδικία , καί ὁ χείρ ἀποσείω ἀπό δῶρον , βαρύνω ὁ οὖς , ἵνα μή ἀκούω κρίσις αἷμα , καμμύω ὁ ὀφθαλμός , ἵνα μή ὁράω ἀδικία , οὗτος οἰκέω ἐν ὑψηλός σπήλαιον πέτρα ἰσχυρός . ἀίω δέ εἄν καί ἑτέρως οὐ ἀπίθανος ἐγώ ὁ ἐπί ὅδε λόγος . Πέτρα μέν γάρ ὁ Χριστός , διά ὁ εὐσθενής τε καί ἄτρωτος ὁ ἄνω2 πᾶς οὐσία . σπήλαιον δέ ὁ ἐν Χριστός νοέω εἄν ὁ ἐκκλησία , ὁ ὁ ἅγιος κατάλυμα , ὁ εὐσεβέω ὁ σκέπη , ὅς κατοικέω Δίκαιος , καί μήv ὅσος ὁ διά πυρός παραιτέομαι δίκη . ὡς εὖγε ἐγώ , εἰμί ὅς , ὁ λόγος ἔχω ! βούλομαι δέ εἄν ἔγωγε καί διά ἕτερος ὅσος ἐγώ ἀπόδειξις εἶμι ὁ γύμνασμα . ὁ γάρ ὅς φιλέω ἐξεπίσταμαι πλούσιος ὁ τελέω εἰς ὄνησις , οἴομαι εἄν ἔγωγε ὁ πᾶς ἄξιος . καί μήv , εἰμί Παλλάδιος , ὁ γε εἰκός φημί . ἀίω γάρ εἄν διάνοια ἐγώ ὁ εἰς ὅτι μάλιστα φιλομαθής ὁ χρῆμα καρπός1 , ὄκνος δέ ἀγαθός ὁ πρός ἐγώ εἰμί λόγος , οὖον ὁ αὐτός ἐγώ δοκέω , ὁ οὗτος λαμπρός καί ἀξιέραστος διήγημα , ὁ οὐ ἐν καιρός παρειστρέχω ἐπασκέω σιγή . οὐκοῦν ὅτι ὁ πρός ὁ φαῦλος διάθεσις τε καί κοινωνία εἰσάπαν τε καί ὁλοτρόπως ἀποσχοινίζω χρή κατά ὁ ἐγχωρέω · καί μήv ὅτι ὁ ἀναθρέω δύναμαι πρός ἀρετή , προσγίγνομαι εἄν οὐ ἑτέρως , ἢ κατά οὗτος αὐτός ὁ τρόπος , ἀπονητί θεωρέω , ὁ διάνοια ὁ ὀφθαλμός ἐνίημι εὕω μάλα , καί ὁ κατά ὁ θεσπέσιος Ἀβραάμ , καί ὁ ὑπέρ λόγος κατορθόω ἐπί ὁ ἔξοδος ὁ ἐκ Ἰσραήλ , ὅς ποιέω κατά καιρός ὁ Αἰγύπτιος πλεονεξία , ὁ δεσμός διαρρήγνυμι . Φράζε δή οὖν ἀνά μέρος . ὡς εὕω εἰμί ὅς πλούσιος ἐγώ εὐφραίνω , εἰμί δράω αἱρέω οὗτος . λέγω τοίνυν , ὡς ἀφόρητος ποτέ λιμός , καί ὁ ὁ ἀναγκαῖος ἔνδεια ἐκπιέζω ὁ θεσπέσιος Ἀβραάμ , οὖον θελητής ποιέω ὁ εἰς Αἴγυπτος κάθοδος , καί ὁ ἀνάγκη δίδωμι κρατέω . ξένος δέ εἰμί καί ἔπηλυς , λύπη καί πλεονεξία ὁ Φαραώ καταικίζω . ὁ γάρ ὅς συνοικίζω αὐτός παραλύω ἐθέλω , ἡδονή ἄκρατος ἐκκαίω , εἰς αἰσχρουργία ἔφεσις . κατορθόω δέ οὗτος , οὐ ἀφίημι Θεός . ἐτάζω γάρ , φημί , ὁ Φαραώ ἐτασμός μέγας περί Σάρα ὁ γυνή Ἀβραάμ . Εἰκών δέ καί τύπος ὁ Φαραώ διαβολικός ἀκράτεια . Σκοπός γάρ ἐκεῖνος καί ὁ ὅτι μάλιστα διασπουδάζω , ὁ καί ὁ ὁ ἅγιος σύνεσις ἐνίημι φιλέω ὁ ἔνειμι αὐτός ἀκαθαρσία ὁ σπέρμα , ὡς εἄν αἱρέω καρποφορέω ὁ αὐτός φίλος τε καί κατά ἡδονή . εἰμί δέ εἄν οἴομαι οὗτος , ὁ εἰς πολύτροπος ἁμαρτία ἔγκλημα . καί ἁλίσκομαι μέν πᾶς τις οὖν , καί οὐ ἑκών ὑπόκειμαι ὁ ἐκεῖνος πλεονεξία . νοσέω γάρ ὁ φύσις ὁ ἄναλκις , ἐφίημι γεμὴν οὔτις ποῦ θεός , ἀνασειράζω τρόπος τις ὁ κατά ὁ ἅγιος ἐπιχείρημα , καί ὁ πονηρός ὁ ἐπιβουλή . συμβαίνω δέ οὐ ἑτέρως διαδρημί ὁ βλάβη ὁ θεσπέσιος Ἀβραάμ , εἰμί μή , ὁ ὁ Αἰγύπτιος ἀφίημι , πρός ὁ ἐν ἀρχή καί θεόσδοτος ἀναφοιτάω χῶρος , ὅς καί ἀφικνέομαι σπούδασμα ἀγαθός σχολαῖος εἰμί ἐπιμελητής . γράφω δέ οὕτως · ἀναβαίνω δέ Ἀβραάμ ἐκ Αἴγυπτος , αὐτός καί ὁ γυνή αὐτός , καί πᾶς ὁ αὐτός , καί Λώτ μετά αὐτός εἰς ὁ ἐρῆμος . Ἀβραάμ δέ εἰμί πλούσιος σφόδρα , κτῆνος καί ἀργύριον , καί χρυσίον , καί πορεύω ὅποι ἐξέρχομαι εἰς ὁ ἐρῆμος ἠώς Βαιθήλ , ἠώς ὁ τόπος , ὅς εἰμί ὁ σκηνή αὐτός πρότερος , ἀνά μέσος Βαιθήλ , καί ἀνά μέσος Ἀγγαί , εἰς ὁ τόπος ὁ θυσιαστήριον , ὅς ποιέω ἐκεῖ ὁ ἀρχή . καί ἐπικαλέω ἐκεῖ Ἀβραάμ ὁ ὄνομα κύριος . συνίημι οὖν ὅτι συναναπαίρω ἀνάγκη ὁ ἐκ ἀκράτεια κοσμικός εἰς ἕτερος ἀνατρέχω ζωή ἱερά , οἱονεί πᾶς ὁ αὐτός ; πανοικί γάρ καί παγγενεί , προστίθημι δέ εἄν ὅτι καί πανσκευεί , ὁ Αἰγύπτιος ἀποδιδράσκω γῆ ὁ προπάτωρ Ἀβραάμ . Δεύς γάρ ὁλοτρόπως ἀποφοιτάω καί πανοικί τρόπος τις μεθορμίζω φιλέω εἰς ὁ ἐρῆμος , οὗτος εἰμί , εἰς ἀπαρενόχλητος τε καί καθαρός διάνοια κατάστασις , ὅθεν καί ἐν ἀρχή ὁ ὁ ἄνθρωπος φύσις ἐκβαίνω , ἔνδεια ὁ ἄνωθεν ἀγαθός ἀπονεύω πρός ὁ χείρων . οὗτος γάρ αἰνιγματωδῶς κατασημαίνω εἄν ὁ εἰς ἀλλότριος κάθοδος , ἀπό γῆ οἱονεί καί σκηνή ὁ ἐν ἀρχή τε καί φίλος , ἐν ὅς καί θυσιαστήριον . παλινδρομέω γάρ οὕτως , ἠώς εἄν ἐν τόπος καί χώρα γίγνομαι ὁ θυσιαστήριον ὁ ἐν ἀρχή , οὗτος εἰμί , ὁ πάλαι προσφύω ἁγιασμός , καί ἐγώ ἐπικαλέω ὁ ὁ ὅλος θεός , ὁ προφητικός ἐκεῖνος πρόσρημα λέγω · κύριος , ἐκτός σύ ἄλλος οὐ οἶδα . ὁ ὄνομα σύ ὀνομάζω . ἀστεῖος φημί . ὁράω δέ εἄν ὁ χρῆμα ἐγώ οὐ ἑτέρως ἔχω , καί ὁ ἐπί ὁ υἱός Ἰσραήλ γίγνομαι κατά καιρός εὕω μάλα διασκοπέω · ὅς ἐπεί αἱρέω ὁ Αἰγύπτιος λιμός κατοικέω ἐν ἀρχή καί ὁ ἄνωθεν τε καί ἐκ ῥίζα ἅγιος , καί ἐλεύθερος εἰς ἀδόκητος τε καί ἀμελέτητος αὐτός καταζεύγνυμι θητεία , ἄγριος καταβιάζομαι , ὁ ἐπί αὐτός ὠμότης τοιόσδε τις συντίθημι ὁ ἀφορμή . ἀνίστημι γάρ , φημί , βασιλεύς ἕτερος ἐπί Αἴγυπτος , ὅς οὐ οἶδα ὁ Ἰωσήφ . εἶπον δέ ὁ γένος αὐτός · ἰδέ ὁ γένος ὁ υἱός Ἰσραήλ , μέγας πλῆθος , καί ἰσχύω ὑπέρ ἐγώ , δεῦρο κατασοφίζομαι αὐτός , μήποτε πληθύνω , καί , ἡνίκα ἐάν συμβαίνω πόλεμος , προστίθημι καί οὗτος πρός ὁ ὑπεναντίος , καί ἐκπολεμέω ἐγώ , ἐξέρχομαι ἐκ ὁ γῆ . λυπέω γάρ , οἴομαι , ὁ ὁ Αἰγύπτιος ἐξάρχω γῆ , ὁ κἀν γοῦν αἱρέω ποτέ πρός ἐλευθερία ὁράω . ὁ ἐκ ἀναγκαῖος δεσμός , οὖον κατά γνώμη ὑποζεύγνυμι . καί ἐφίστημι αὐτός , φημί , ἐπιστάτης ὁ ἔργον , ἵνα κακόω αὐτός ἐκ ὁ ἔργον , καί οἰκοδομέω πόλις ὀχυρός ὁ Φαραώ ὁ τε Πειθώ , καί Ῥαμεσσῆ , καί ὅς , ὅς εἰμί Ἡλίας πόλις . καρπός γάρ εἰμί ὁ ἀφόρητος πλεονεξία , τληπάθεια μέν ὁ διηνεκής ἐπί τε πηλός καί πλινθεία , πόλις δέ περίβολος πυργόω , καί ὁ ἐν ἀγρός χῶμα ἔγερσις , ἀμισθί δέ οὗτος καί σύν ἱδρώς μακρός ὁ πονέω διαπεραίνω . ὑπό χείρ γάρ αἱρέω ὁ ἑαυτοῦ ὁ κοσμοκράτωρ ὁ αἰών οὗτος ὁ ἄθλιος ὁ ἄνθρωπος ψυχή , πηλός καί πλινθεία καί ὁ εἰς γῆ τε καί περί γῆ δράω ἐγκατατρύχω , καί πειρασμός πονηρός τε καί ἀκερδής προσδέω ( τοιόσδε γάρ ὁ σάρξ καί ὁ περί αὐτός ἔργον φαίνω ) , πικρός ἀναγκάζω καί παμμόχθηρος κομιδή καταδέχομαι ζωή , ὅς κατά οὐδείς τρόπος ὁ ἐπιτηδεύω ἀναγκάζω εἰσφέρω ὁ ὠφελέω . τις γάρ εἄν ὁ σάρξ ἔργον τε καί πάθος ὁ ἄθλιος ἐγώ ὀνίνημι Ψυχή ; Κέρδος δέ ὥσπερ ἀνάκειμαι παρά ἐγώ διάβολος καί δαίμων , καί ὁ ὁ ἀντίκειμαι βασίλεια πλοῦτος εἰμί καί καύχημα , καθάπερ ἀμελέω καί ὁ Φαραώ πρός εὔκλεια εἰμί οὖον μικρός οἴομαι ὁ ἀναδέμω πόλις αὐτός ὁ ἐκ Ἰσραήλ ἀσιτί τε καί ἀμισθί πρός οὗτος ἥκω ἀναγκάζω . ὧδε ἔχω . καί γάρ ὅς λίαν εἰμί ἐναργής ὁ λόγος . ἀνατύπωσις δή οὖν καί οἱονεί πως εἰκών σαφής ὁ εἰκαῖος τε καί ἀνίερος ἐπί γῆ ἐγώ σπούδασμα ὁ ὁ Ἰσραηλίτης ἀναγράφω πόνος , ἔγκειμαι τε καί ἐπιθρῴσκω αὐτός τε ὁ Σατανᾶς , καί ὁ σύν αὐτός δύναμις πονηρός , ὅς ὁ ὁ ἐργοδιώκτης ὄνομα ὁ θεῖος σημαίνω γραφή · ὁ πονηρός δέ περισπασμός φημί εἄν ἔγωγε οὗτος , μεστός μέν ἱδρώς καί πόνος , ἀναπίμπλημι δέ ὥσπερ πηλός καί ἀκαθαρσία , καί βορβορώδης ἡδονή . ἀλλά ἐλεέω καί τότε θεός ὁ ἀνόσιος τε καί ἄγριος ὁ ὁ Αἰγύπτιος πλεονεξία καταικίζω , καί παρά αὐτός ὁ χρεὼν δουλεύω . ὑπουργός γάρ ὁ εἰς αὐτός ἡμερότης , ὁ πανάριστος εὐθύς ποιέω Μωσῆς . ἤ γάρ οὐ καί εἰς ἐγώ αὐτός οὗτος δράω θεός εὑρίσκω ; Διωλισθηκόσι γάρ ἐγώ εἰς ἁμαρτία , χαρίζομαι μέν ὁ ἔλεος , μεσίτης δέ ὥσπερ πρός ἐλεύθερος ἀναφέρω ζωή ἐν ὁ ἅπας Καρδία ὁ οἰκέω εὐθύς ἐνίημι νόμος . συνίημι ὅς φημί . βούλομαι δή οὖν , ὁ πλάτος ὁ ἱστορία ἐπιτέμνω , ὡς ἐν ὁ εἰκός λέγω ; καί μάλα . γράφω τοίνυν ὧδε · καί μετά οὗτος εἰσέρχομαι Μωσῆς καί Ἀαρών πρός Φαραώ , καί εἶπον αὐτός · ὅδε λέγω Κύριος ὁ θεός Ἰσραήλ · ἐξαποστέλλω ὁ λαός ἐγώ , ἵνα ἐγώ ἑορτάζω ἐν ὁ ἐρῆμος . καί εἶπον Φαραώ · Τῖς εἰμί , ὅς εἰσακούω ὁ φωνή αὐτός , ὥστε ἐξαποστέλλω ὁ υἱός Ἰσραήλ ; οὐ οἶδα ὁ κύριος , καί ὁ Ἰσραήλ οὐ ἐξαποστέλλω . ὁ μέν γάρ ἀμφί Μωσῆς τε καί Ἀαρών , ὁ Αἰγύπτιος χώρα τε καί γῆ ἀνίημι δήω διαβεβαιόομαι ὁ Ἰσραήλ , Θεός καλέω εἰς ἑορτή · ἑορτή γάρ εἰμί ἀληθής ὁ ὁ ἀνεθέλητος δουλεία ἀπολύω ζυγόν , καί ὑπό Θεός γίγνομαι λοιπός , καί ὁ αὐτός θυμαρής πληρόω , ἀντεξάγω οὐδείς , ἤγουν ὁ αὐτός δοκέω ἀνθαιρέομαι τε καί ἀγαπάω ἀναγκάζω . Ἀθυρογλωττέω δέ λίαν ὁ Φαραώ , καί ὁ ὁ Θεός δόξα καταθρασύνομαι , μήτε ὁ κύριος ὅστις ποτός εἰμί οἶδα λέγω , μήτε μήv ἀνίημι ὁ Ἰσραήλ . καταλήγω δέ οὐδαμῶς ὁ θεσπέσιος Μωσῆς , ἀποπεραίνω δέ δήω ὁ ὁ Θεός δοκέω εὕω μάλα διισχυρίζομαι . Παραποδίζω γάρ εἰς ἐλευθερία εἶμι ὁ Σατανᾶς , ὁ ὅσπερ εἄν ἄγω ὑπό αὐτός γίγνομαι κατανδρίζω χρή , καί ἀγαθός γίγνομαι πᾶς μέν , οἴομαι , δίχα κώλυμα , ἥκιστος γεμὴν ὁράω δειλός , ἀλλά ἔγκειμαι λέγω · ὁ θεός ὁ Ἑβραῖος προσκαλέω ἐγώ . πορεύω οὖν ὁδός τρεῖς ἡμέρα εἰς ὁ ἐρῆμος , ὅπως θύω ὁ Θεός ἐγώ , μή ποτός συναντάω ἐγώ θάνατος ἢ φόνος . οὗτος γάρ ἐγώ καί ὁ σοφός τότε διακράζω Μωσῆς . οὖον γάρ δή κατά ὁμοιότης , φημί , ὁ πρός σύ , εἰμί Αἰγύπτιος , μόσχος ἐγώ ὁ Ἑβραῖος ὁ σέβας , ἀλλά οὐδέ σῦς , ἢ αἴξ , ἢ βρέτας ἀνήρ , καί πτηνός ἀποσκίασμα , καί ἑρπετόν εἰκών , ὁ ἐν σηκός ἱδρύω . ἐπικαλέω δέ ἐγώ ὁ θεός καί Δεσπότης , ὅς ὅδε σύμπας διατήκω . Μέγας οὖν ἄρα , καί ὁ Αἰγύπτιος ἀσύντακτος , καί ὑπέρ πᾶς ὁ κτίσις , ὁ ὁ Ἑβραῖος θεός , ὅς εἰς ὁ ἐρῆμος ἐγώ καλέω , ὁ Εὐάρεστον αὐτός θυσία προσκομίζω ἐκεῖ . σκοτισμός μέν οὖν Αἴγυπτος ὀνομάζω , χρή δέ οἴομαι ὁ ὅσπερ εἰμί πνευματικός προσβάλλω ὁ ἐν σκιά καί τύπος . Δεύς γάρ ἐγώ αποφοιτώ εὕω μάλα πᾶς οἴομαι ποῦ πρᾶγμα ὁ κατασκοτέω εἴωθα , καί ὥσπερ τις χώρα ἐκβαίνω ὁ ὑπό ὁ τύραννος κεῖμαι , φημί δή ὁ Σατανᾶς , ὁ ἐν ἁμαρτία Εὔκολον , μεταχωρέω ἐπείγω νεανικός εἰς ἀνίημι τε καί καθαρός ζωή , καί πολιτεία ἔννομος διαστείχω ὁδός , οὐ ὑπόκειμαι δαίμων · δύναμαι γάρ εὕω τότε ὁ ὁ δικαιοσύνη καρπός1 καταθύω ὁ Θεός . στέλλω δέ δήω ὁ ἐκ Ἰσραήλ ὁδός τρεῖς ἡμέρα διαβεβαιόομαι κατά ὁ ἐρῆμος , ὁ μή ἐγγύς εἰμί ὁ ὁ φαυλότης ὁράω καί ζωή ὁ τυραννεύω διά οὗτος δηλόω . σκήπτω δέ τίς καί σοφός ὁ θεσπέσιος Μωσῆς , καί εὐαφόρμως δή λίαν ἀπονοσφίζω δήω ὁ Αἴγυπτος φημί ὁ ὑπό Θεός καλέω · μὴ πως γάρ συναντάω ἐγώ θάνατος , φημί , ἢ φόνος . καί τίς δή οὗτος εἰμί ; ἑτοῖμος γάρ οὐ ὁ ἐθέλω νοέω . ἐγώ φράζω · Αἰγύπτιος εἰμί ἔθος , τηρέω δέ καί εἰς δεῦρο παρά ὁ ὁ εἴδωλον προσκυνητής , ὁ δήω , εἰσφοιτάω ἐν ἱερός , νεκρός περιτυγχάνω παραιτέομαι σῶμα . μολυσμός γάρ εἰμί ὁ ἄνω2 φημί ὁ οὐ ὅπως δή μόνος , εἰμί τις αἱρέω , θήγω , ἀλλά γάρ κἀν εἰμί ἐν ψιλός ταυτ[αις]ὶ παραπίπτω θέα . οὐκοῦν ἐκ ὁ παρά σφεῖς ἔθος ἀναπείθω φρονέω , ὡς οὐ εἄν γίγνομαι καθαρός ὁ θύω αὐτός , εἰμί ἐκ ἀπρόοπτος ποθεν οὗτος δράω ἄρχω παρατυγχάνω νεκρός ἢ φόνος , οὗτος εἰμί , ἢ νόμος φύσις τελευτάω , ἢ ὑπό ὁ ὁ φονεύω ἐκβιάζω . ὑμῖν γάρ φάσκω , ἱερός τε εἰμί καί τέμενος , κλεῖθρον τε καί Πύλαι , ὅς εἴδομαι τυγχάνω εἰστρέχω ἔξεστι θύω ἁγνός , ὥσπερ εἄν οἴομαι κατά σφεῖς αὐτός · ἐγώ δέ ἀνάγκη κατά μέσος θύω πόλις , ἐν τρίοδος τε καί ἐν ἀγρός , ὁ ὁ θνῄσκω καταμολύνω θέα . ὁ γάρ ἀπείργω ὅρος , παντελῶς οὐδείς . καί ὁ μέν ὁ ἱστορία λόγος ἔχω εἄν ἐγώ ὡς ἐν ἔθος ὁ Αἰγύπτιος ὁ πιθανός , εἰμί δέ εἄν ὀρθῶς εἴρω ὁ ὑπό ὁ πάνσοφος Μωσῆς , κἀν εἰμί νοέω πνευματικός . χρή γάρ ἐγώ ὡς ἐν ἐρῆμος θύω , καί ἑορτή ἅγιος ἀποπεραίνω Θεός , ὁ Αἰγύπτιος ἀπαίρω , παραιτέομαι δέ καί θάνατος θέα . σχολαῖος γάρ νάω καί βαίνω μακράν ὁ κατασκοτίζω κοσμικός , καί ὁ εἰς νεκρότης καί φθορά κατακομίζω ὁ ὀφθαλμός ἀπαλλάσσω , θύω καθαρός ὁ πᾶς κράτος Θεός . ἔργον δέ νεκρός , ὁ σάρξ εἄν εἰμί . σκοτισμός δέ Κοσμικὸς , ὁ ἐκ πονηρός καί εἰκαῖος περισπασμός ἐπιθόλωσις , ὁ καθαρός τε καί διαυγής ὁ διάνοια αἰθήρ καταμολύνω . ὅς ὅτι προσήκω ἀπονοσφίζω ὁ εἰλικρινής λατρεύω ἐθέλω , καί ὁ ὁ ἱστορία ἐγώ ἀναπείθω λόγος . καί μήv οὗτος γε εἰμί οὐ ἀσυμφανής · ὁ δέ οὖν ἐφεξῆς διαπεραίνω ἐγώ . ὁ μέν οὖν ἐκ Ἰσραήλ δύσοιστος οἴομαι τις καί δριμύς ὁ ἀρχαῖος ἐλευθερία εἰσέρχομαι πόθος · ἀπονεύω δέ ἤδη πρός οὗτος , δεινῶς κατερεθίζω εἰς ὀργή ὁ ὁ ὁ δουλεία ἐγκαταδέω ζυγόν . ἔργον δέ εἰμί σχολή ὁ ἐπί τοιόσδε λέγω ἐπιθυμία , ἐγκατατείνω ὅς ὁ ἐπί ὁ ἔργον ἱδρώς κελεύω , ὁ μέν ἐν ἔθος σύνταξις ἀνυπερθέτως ἐξαιτέω , περιτέμνω δέ ἀσυνήθως αὐτός ὁ ὁ ἄχυρον διανομεύς · φάσκω γάρ , ὅτι σχολάζω , σχολαστής εἰμί , διά οὗτος λέγω , πορεύω καί θύω ὁ Θεός ἐγώ . νῦν οὖν πορεύω ἐργάζομαι · ὁ γάρ ἄχυρον οὖον δίδωμι , καί ὁ σύνταξις ὁ πλινθεία αὐτός δίδωμι . ὁράω οὖν ὁ Γραμματεύς ὁ υἱός Ἰσραήλ ἑαυτοῦ ἐν κακός , λέγω · οὐ ἀπολείπω ἀπό ὁ πλινθεία ὁ καθήκω ὁ ἡμέρα . συναντάω δέ Μωσῆς καί Ἀαρών ἐρχόμενος εἰς συνάντησις αὐτός , ἐκπορεύω αὐτός ἀπό ὁ Φαραώ , καί εἶπον αὐτός · Ἐπίδω ὁ θεός σύ , καί κρίνω ὅτι βδελύχω ὁ ὀσμή ἐγώ ἐναντίος Φαραώ , καί ἐναντίος ὁ θεράπων αὐτός , δίδωμι ῥομφαία εἰς ὁ χείρ αὐτός , ἀποκτείνω ἐγώ . ἤ γάρ , εἰμί φιλότης , οὐ ἀτρεκής εἰμί φημί , ὡς ἐπειδάν αἱρέω τις ὁ ὁ διάβολος πλεονεξία ἀπολύω ὁ ζυγόν , καί ὁ λαμπρός καί ἐλεύθερος ὁ εἰς θεός λατρεία ἀνταναλίσκω καύχημα , σχολάζω τε καί γιγνώσκω ὁ ἀληθής δεσπότης , κατά ὁ ἐν ψαλμός ὑμνέω · σχολάζω καί γιγνώσκω ὅτι ἐγώ εἰμί Κύριος ὁ θεός , ἐγκαλέω μέν ἐγώ ὡς ἀνόσιος τίς χρῆμα , ὁ ἐπί ὅδε σχολή καί θέλησις , κατεξανίσταμαι δέ ὁ ἄλλος ὁμοῦ πονηρός τε καί ἀκάθαρτος πνεῦμα ὁ πᾶς ἐχθρός , σαρκικός μέν καί γεώδης ἀκαθαρσία καί ὁ ἐν κόσμος ἀκατάληκτος ἔχω , κατά ὁ ἕκαστος συνήθης , ἐπαναγκάζω ἄγριος , ἀπέχω δέ ὁ εντριβής φαυλότης ἥκιστος μέν ἐφίημι , δυσπόριστος δέ καί οὗτος τίθημι , ὡς εἄν μή ὁ λίαν ἑτοῖμος διαπτύω τε καί εἰς κόρος ἔρχομαι ὁ κακός ; οὗτος γάρ οἴομαι καταδηλόω , ὁ ἐξαιτέω μέν εὔτονος ὁ πλινθεία ὁ σύνταξις , ὁ δέ διά ὅς εἄν γίγνομαι ῥᾳδίως ἀποστερέω , οὗτος εἰμί , ὁ ἄχυρον . φύω δέ πως , τότε δή μάλιστα πρόθυμος τε καί εὐσθενής ὁ συνήθης ζητέω , καί θερμός ἐπιθυμία ἐπί αὐτός καταφλέγω , ὅτε τίς φαίνω μεταξύ ὁ ὡς ἐκ ἀνάγκη ἀποφέρω ἐπί ὁ μή δύναμαι τυγχάνω . Θείας δέ δή νόμος ὁ ἀνθρώπινος νόος ὁ αἰσχρός μεταπαιδεύω μακρός τις εἰσδύνω τότε δή μάλιστα ποθή , καλέω πρός ὁ αὐτός , καί μονονού ὁ νομοθέτης καταβοάω ἀναπείθω · καί ὅδε δή πάλιν ὡς ἐν σκιά ἀπόδειξις ὁ Γραμματεύς ὁ υἱός Ἰσραήλ , εντρυχομενω τε ὁ ἔργον , καί ὁ ἐπί αὐτός ῥᾴδιος οὐ ὁράω ὁδός · ἄχυρον γάρ εἰμί ἐν σπάνις , ἐπαιτιάομαι δέ λίαν Μωσῆς τε καί Ἀαρών ὁ ἐπιφέρω αἴτιος αὐτός , πρόφασις αὐτός γίγνομαι λέγω , καί δυσαχθής ἀνατλῆναι ὁ πλεονεξία ὁ ἔφοδος , οὐ ἕτερος ὁ χάρις , ἢ ὅτι δή μόνος ἐλευθερία αὐτός εἰσδύνω πόθος , ὁ παρά αὐτός λόγος ἀναπείθω . οὖον γάρ οἴομαι λέγω ὁ εἰκός καί ἀληθής ; παντάπασι μέν οὖν , εἰμί Παλλάδιος · ἅμα γάρ ἐγώ ἐπιθυμία χρηστός καί λογισμός ἀγαθός ἀνασοβέω τυγχάνω πρός ὁ δήω αἱρέω ὁ ὁ Θεός δοκέω , καί νόμος ὁ πρός εὐσέβεια διαμένω · κατάγχω δέ μάλιστα χειρόνως ἐπί ὁ σίνομαι φύω ὁ πᾶς ἐχθρός , πλήν ἐκρέω καί σῴζω Θεός . καί γοῦν φημί πρός Μωσῆς · βαδίζω , εἶπον ὁ υἱός Ἰσραήλ λέγω , ἐγώ Κύριος , καί ἐξάγω σύ ἀπό ὁ δυναστεία ὁ Αἰγύπτιος , καί ῥύομαι σύ ἐκ ὁ δουλεία αὐτός , καί λυτρόω σύ , ἐν βραχύς ὑψηλός , καί κρίσις μέγας , καί λαμβάνω σύ εἰς λαός ἐμαυτοῦ . καί εἰμί σύ θεός , καί γιγνώσκω ὅτι ἐγώ Κύριος ὁ θεός σύ , ὁ ἐξάγω σύ ἐκ γῆ Αἴγυπτος , ἐκ ὁ δυναστεία ὁ Αἰγύπτιος . ἀποτρέπω γάρ ἐγώ ὁ Σατανᾶς , καί ἅπας ἀγαθός ἐξανίστημι ἐπιθυμία , καί ὁ εἰς οὗτος νεύμα διά ὅς εἄν δύναμαι παρωθέω τρόπος , προτρέπω πρός θέλησις ἀγαθός ὁ ὁ Θεός νόμος , ἄθραυστος μέν ὁ ἐπικουρέω δείκνυμι , ἐλπίς δέ ὁ λιπαρός παραθήγω εἰς εὐτολμία , καί πίστις νευρά , καί ὁ Θεός προσνέμω , ὡς ἀληθής σωτήρ καί λυτρωτός . ὡς πανάριστος τίς χρῆμα καί σωτήριος ὁ πίστις , καί ὁ δήω ἕπω διψάω ὁ Θεός ! ὀρθῶς φημί . ἕρπω δέ ὅτι πρός πέρας ὁ πίστις ὁ ἀγαθός , εἶμι ὅς καλῶς , ἐκτελευτάω ἐγώ ὁ λόγος πρός ὁ ἴδιος σκοπός . ἐπεί γάρ ἥκω πρός ὁ Φαραώ διαλέγω πάλιν ὁ ἀμφί Μωσῆς , ἀνίημι τε ὁ Αἰγύπτιος καί ἀπολύω δεσμός ὁ πάλαι ὁ Ἰσραήλ ἀναπείθω , σημεῖον ἐκδυσωπέω ὁ ὑπέρ λόγος ἐθέλω , ῥάβδος τε εἰς ὄφις μεταπλασμός ἐπιδείκνυμι , καί ἔτι ὁ γε μέγας τε καί ὑπερφέρω κατορθόω δύναμαι πρόχειρος , διά Θεός σαφῶς ἐπαγγέλλω . ὁ δέ ὁ ἴδιος ἰσουργέω κελεύω Μάγος , μονονού διά οὗτος βοῦς · οὐ ἀγνώς ἔργον ὁ τοιοῦτος ἐγώ . Πλεῖστος δέ ὅσος παρά Αἰγύπτιος ἢ κατά σύ · καί μελέτημα ὁ Μάγος ὁ θαυματουργέω , ὅς καί σύ ἐναρίθμιος . Σκληρύνω δέ λίαν , καί οὐ ἀνίημι ὁ Ἰσραήλ , τέσσαρες δεινός καί ἀλλήλων χείρων ἐπιφέρω πληγή · ὕδωρ τε γάρ εἰς αἷμα μεταβολή παράδοξος πράσσω , βάτραχος τε καί σκνίψ , καί τελευταῖος κυνόμυια , μαλθακός ἤδη πως ὡς ἐκ ἀνάγκη οὖον φορητός ἀποτελέω ὁ Φαραώ . εἰσκαλέω δή ὁ ἀμφί Μωσῆς , φημί · εἰσέρχομαι θύω κύριος ὁ Θεός σύ ἐν ὁ γῆ . καί εἶπον Μωσῆς , οὖον δυνατός γίγνομαι οὕτως · ὁ γάρ βδέλυγμα ὁ Αἰγύπτιος θύω κύριος ὁ Θεός ἐγώ . ἐάν γάρ θύω κύριος ὁ Θεός ἐγώ ὁ βδέλυγμα ὁ Αἰγύπτιος ἐναντίος αὐτός , λιθοβολέω . ὁδός τρεῖς ἡμέρα πορεύω εἰς ὁ ἐρῆμος , καί θύω κύριος ὁ Θεός ἐγώ , καθάπερ εἶπον ἐγώ . καί εἶπον Φαραώ · ἐγώ ἀποστέλλω σύ , καί θύω κύριος ὁ Θεός σύ ἐν ὁ ἐρῆμος , ἀλλά οὖον μακράν ἀποτείνω ὁ πορεύω . Ἀντεξάγω μέν γάρ ὁ Σατανᾶς , καί ὁ εἰς ὁ ἀγαθός ἐγώ προθυμία ἀντιφέρω γιγνώσκω νεανικός ὁ ἑαυτοῦ μισοπονηρία , ἀντανίστημι θεός , καί κατάγχω θρασύνω , καί τιθασεύω πληγή . ὁ δέ τότε μόλις ἐφίημι μέν οὐ ἑκών · πειράω δέ οὖν ὅμως ἀναπείθω ἐγώ , ποιέω μέν οὐ ἀκριβής ὁ εἰς θεός λατρεία , μή μήv ἔτι παντελῶς καί ὁ ἐπί αὐτός δουλεία ἀποφοιτάω . οὖον γάρ ἔξω γῆ ἴδιος , ἀλλά ἐν αὐτός χρή θύω ὁ Ἰουδαῖος κελεύω . σοφός δέ Μωσῆς , οὖον δυνατός γίγνομαι οὗτος , φημί . γίγνομαι μέν γάρ ἀεί ὁ φαῦλος εἰσηγητής ὁ ὁ ἁμαρτία εὑρετής · ἐκπέμπω δέ νόμος ὁ θεῖος αὐτός , καί ἀποφάσκω ὁ δράω , ὅσπερ εἄν ἐκεῖνος δοκέω . προσεκτέος τοιγάρ ὁ ἐθέλω βιόω ὀρθῶς , οὐ ὅσπερ εἄν λέγω φενακίζω ὁ πονηρός , ἀλλά ὅς ὁ θέω ἐγώ ἀναφωνέω χρησμῴδημα . Λύχνος γάρ , φημί , ὁ πούς ἐγώ ὁ νόμος σύ , καί φάος ὁ τρίβω ἐγώ . ἀληθής . συνέχω τοίνυν ἐγώ , ἤγουν κατείργω ἐθέλω καί ὑπό αὐτός ποιέω , ὁ πονηρός , λατρευτέον Θεός ὁ κατά φύσις μόνος , καί διψυχία εἶμι ὡς ἀπωτάτω , λέγω , οὖον δυνατός γίγνομαι οὕτως . – δύναμαι γάρ οὐδείς δύο κύριος δουλεύω · ἢ γάρ ὁ εἷς μισέω , καί ὁ ἕτερος ἀγαπάω · ἢ ὁ εἷς ἀντέχω , καί ὁ ἕτερος καταφρονέω . γράφω δέ αὖος , οὐαί Καρδία δειλός , καί χείρ παρίημι , καί ἁμαρτωλός ἐπιβαίνω ἐπί δύο τρίβος . χρή γάρ ἐγώ φημί , καθαρός καί ἀμώμητος ποιέω λατρεία ὁ πᾶς κράτος Θεός , ἐκφοιτάω εἰσάπαν ὁ ὑπό ἐκεῖνος λατρεία · οὗτος τε πρός ὁ ἀγαθός ζητέω εἶμι γεννικός · ἄλλως τε , ὁ βδέλυγμα ὁ Αἰγύπτιος , φημί , θύω κύριος ὁ Θεός ἐγώ . ἐάν γάρ θύω ὁ βδέλυγμα ὁ Αἰγύπτιος ἐναντίος αὐτός , λιθοβολέω . καί ὅσος μέν ἵημι εἰς γε ὁ ὁ ἱστορία λόγος , εὐάφορμος ὁ παραίτησις . βδέλυγμα γάρ ἐνθάδε φημί , ὁ σέβασμα · μόσχος δέ εἰμί ὁ Αἰγύπτιος ὁ σέβας . οὗτος δέ , φημί , εἰμί ὁ ὁ Ἑβραῖος καταθύω Θεός , ἀκονάω εἰς ὀργή πάντῃ τε καί πάντως ὁ Αἰγύπτιος , δύσοιστος ὁ χρῆμα ποιέω . ἔστω ὅτε καί πιθανός λόγος . ὅσος δέ ἵημι εἰς θεωρία πνευματικός , οὖον μέτριος ἔχω ὁ ὄνησις . ὅς γάρ οἶδα μάλιστα τιμάω , καί ποιέω περί πολύς , ἀξιόω τε λόγος πᾶς ὁ ὁ δαιμόνιος πληθύς , κατανεκρόω ἐγώ ἡδύς ὁ Θεός τελέω λατρεία . Πῶς φημί ; ἤ γάρ οὐ ὁ ὁ σάρξ πάθος τίμιος παρά ἑαυτοῦ ; καί οὐ πάντως διά ἑαυτοῦ , ἀλλά ἐπείτοι διά αὐτός ὄλλυμι , καί πρός δουλεία ὁ ὑπό αὐτός κατασφίγγω ; ἀληθής . οὗτος δή νεκρόω καί οἱονεί κατασφάζω , εἰς ὀσμή εὐωδία εἰμί ὁ Θεός . γράφος δέ ὁ Παῦλος ὧδε · παρίστημι ὁ σῶμα σύ θυσία ζώννυμι , Εὐάρεστον ὁ Θεός , ὁ λογικός λατρεία σύ . δράω δέ εἄν τοιοῦτος τις ὀρθῶς , νεκρός ὁ μέλος ὁ ἐπί ὁ γῆ , πορνεία , ἀκαθαρσία , πάθος , ἐπιθυμία κακός , καί ὁ πλεονεξία . ἕκαστος οὖν ἄρα ὁ ἐν ἐγώ πάθος , Αἰγύπτιος ὁ νοητός εἰμί βδέλυγμα , οὗτος εἰμί , σεβάσμιος . ὅτι2 γάρ ἔθος ὁ θεῖος γραφή βδέλυγμα λέγω ὁ ἐν εἴδωλον τάξις , καί οἱονεί τίς σέβας , ἀναπείθω λέγω θεός διά ὁ Ἱερεμίας φωνή , περί ὁ Ἰουδαῖος συναγωγή · τις ὁ ἀγαπάω ἐν ὁ οἶκος ἐγώ ποιέω βδέλυγμα ; εἰμί δέ δή τις βούλομαι λέγω βδέλυγμα ὁ Αἰγύπτιος ὁ οἱονεί μίσημα καί παραίτησις , οὐ εἄν ἐξοίχομαι ὁ πρέπω νόος · ὁ γάρ ἔθος ἀεί μισέω καί καταβδελύσσομαι ὁ ἀκάθαρτος πνεῦμα , οὗτος πρός ἐγώ εἰς ὀσμή εὐωδία ἀνάκειμαι ὁ Θεός , καί θυσία πνευματικός , πίστις , πραότης , ἐγκράτεια , σωφροσύνη , φιλαλληλία , καί ὁ εἰς θεός γνησιότης ὁ αὔχημα . καί τίς εἄν ἄγω ὁ ἐν ὁ γῆ θύω ὁ πονηρός ; νοέω δέ εἄν τίς καί ὁ ἔξω γῆ ; ὁ μέν γάρ οὔπω ὁ Αἰγύπτιος ἐκβαίνω , καί Θεός θύω ἐν αὐτός , πολύς λίαν , καί ἀριθμός τάχα ποῦ ἀγαθός · ὁ δέ ἔξω τε καί ἐν ἐρῆμος , κομιδή βραχύς καί ἀπόλεκτος · πολλός γάρ εἰμί κλητός , φημί , ὀλίγος δέ ἐκλεκτός . καλέω μέν οὖν εἰς ἐλευθερία πᾶς διά πίστις ὁ ἐν Χριστός , καί ἐκλυτρόω τυραννίς διαβολικός , ἀποφέρω ἐγώ εἰς οὗτος Χριστός , προανατυπόω ὁ πάλαι καλῶς ἐν Μωσῆς τε καί Ἀαρών , ἵνα ἐν αὐτός ὁ Ἐμμανουήλ νομοθέτης εἰμί καί ἀρχιερεύς καί ἀπόστολος , οἰκονομικός ἐννοέω . ὁ δέ γε πλεῖστος ὁ καλέω ἐμφιλοχωρέω ἔτι ὁ πάλαι κακός , διάνοια δέ οὔπω ὁ ὁλοσχερής κοσμικός ἀπάτη ἐκβαίνω , ὡς ἐν γυμνός τε καί μόνος ὁ πίστις λατρεύω Θεός . οὗτος εἰμί φημί ὁ ἐν Αἴγυπτος θύω , ἤγουν ἔξω βραχύς γίγνομαι . οὖον μακράν γάρ ἀποτείνω , φημί ὁ σκληροκάρδιος Φαραώ , κἀν εἰμί ὁ Αἰγύπτιος ἐκτρέχω γῆ . οἴγω μήv ὁλόκληρος μετάστασις ὁ εἰς ἀγαθός εὐαρεστέω ἐθέλω ὁ Θεός , ἀπαλλάσσω τε καί εἰσάπαν σύγχυσις κοσμικός , ἔξω φέρω ὁ Αἰγύπτιος , καί ὁ τύραννος διαδιδράσκω χείρ , καί καθάπερ ἐν ἐρῆμος ὁ σχολαῖος τε καί ἀνίημι ζωή καθαρός καθαρός θύω ὁ Θεός . φημί δέ εἄν ἔγωγε καί κατά ἕτερος τις τρόπος , ἀποτάσσω δήω ὁ Αἰγύπτιος φέρω γῆ ὁ ἐκ ὁ λατρεύω ὁ κτίζω παρά ὁ κτίζω πρός ἀλήθεια τρέχω , καί εἰς ἐπίγνωσις καλέω ὁ κατά φύσις εἰμί Θεός . ἐκβαίνω γάρ οὔπω τέλειος ὁ ὁ ὁ ἀρχαῖος ἀπάτη οὔπω ὁ ἑαυτοῦ διάνοια ἀποτρίβω λείψανον . παρατηρέω γάρ τις ἡμέρα , καί μείς , καί καιρός , καί ἐνιαυτός . οὗτος πρός ὁ ἐλεύθερος ἀξίωμα διά Χριστός καλέω , ὁ Αἰγύπτιος οἰκέω , ἔτι θύω ὁ Θεός , ὁ οὐ εἄν ἀβούλητος ὁ Σατανᾶς διασῴζω βίος . εἰμί δέ δή τις ἐξοίχομαι παντελῶς , ὁ ἀρχαῖος ἔθος ῥώννυμι φράζω , ἐν ἐρῆμος θύω , καί ὁ ἔπαινος πᾶς ἄξιος ἐπιτηδεύω ζωή . σύμφημι · νοέω γάρ ὀρθῶς . ἴτης δέ αὖθις ἐγώ κατά ῥόος ὁ λόγος . οὐκοῦν ψευδομυθέω μέν ὁ Φαραώ , καί ἀρνέομαι ὁ ὑπόσχεσις , ἀνίημι δέ οὔτις πω ὁ ἐκ Ἰσραήλ . εἶτα τρεῖς ἕτερος πληγή καταικίζω , καί κατανεύω μόλις , ἀνίημι εἶπον · ἁλίσκομαι τε ψευδοεπέω πάλιν . Ψεύστης γάρ εἰμί , καί ἐν ὁ ἀλήθεια οὐ ἵστημι , κατά ὁ ὁ Σωτήρ φωνή . χάλαζα δέ ὁ ῥαγδαῖος ἐνίημι ὁ Αἰγύπτιος , ἀπειλέω Θεός , καί δή καί ἐνίημι , καί μήv ἀκρίς ὁ ἀγρολέτειρα , εἴπερ τίς χρή καί ἐκ Ἕλλην φωνή αἱρέω εἶπον . τότε δή , τότε καί μόλις ὁ πάλαι δεινός τε καί ἄθραυστος ὁ ὁ Φαραώ βδελυρία ὑπασπιστής πλεῖστος ὅσος αὐτός ποιέω καταβοή , λέγω · Ἕως τίς εἰμί ἐγώ οὗτος σκῶλος ; ἐξαποστέλλω ὁ ἄνθρωπος , ὅπως λατρεύω κύριος ὁ Θεός αὐτός . ἤ οἶδα βούλομαι ὅτι ἀπόλλυμι Αἴγυπτος ; καί ἐγώ πάλιν ἐντεῦθεν ἔπειμι νοέω , ὡς εἰμί ποῦ τάχα ὁ ὑπό αὐτός δύναμις ἀγαθός ὁ Σατανᾶς , ἐπί ὅς εἄν αὐτός ὁ νικάω πρέπω . ὁ μέν γάρ , ὡς ἔοικα , σκληρός μέν εἰμί ἄγαν καί ἀμείλικτος κομιδή , καί ὀψέ μέν καί μόλις εἶμι δέ εἄν ὅμως κἀν γοῦν εἰς μέτριος αἴσθησις ὁ θεῖος ὀργή · ὁ δέ εἰμί ἀγριότης ὁ ὑπέρ λόγος ὑπερφερής , καί κατασκλῆναι εἰς ἄκρος . γράφω γάρ ὅτι , ὁ καρδία αὐτός πήγνυμι ὥσπερ λίθος , ἵστημι δέ ὥσπερ ἄκμων ἀνήλατος . Πλεῖστος οὖν ὅσος γίγνομαι ἐπί αὐτός ὁ καταβοή , φημί μόλις ὁ ἀμφί Μωσῆς · πορεύω καί λατρεύω κύριος ὁ Θεός σύ . τίνω δέ καί εἰμί ὁ πορεύω ; καί λέγω Μωσῆς · σύν ὁ νεανίσκος ἐγώ καί ὁ πρέσβυς ἐγώ πορεύω , σύν ὁ υἱός καί ὁ θυγάτηρ , καί πρόβατον , καί βοῦς ἐγώ · εἰμί γάρ ὁ ἑορτή κύριος ὁ Θεός ἐγώ . καί εἶπον πρός αὐτός · ἔστω Κύριος μετά σύ , κατά ὅτι ἀποστέλλω σύ , μή καί ὁ ἀποσκευή σύ ; εἶδον , ὅτι πονηρία πρόκειμαι σύ . μή οὕτως · πορεύω δέ ὁ ἀνήρ , καί λατρεύω ὁ Θεός , οὗτος γάρ αὐτός ζητέω . συνίημι δή οὖν , εἰμί φιλότης , ὡς ἀγαθός μέν ὁ Μωσῆς ποιέω δήω φάσκω ὁ ἀνάζευξις · ὁ δέ , οὐ οὗτος , φημί · ἀνίημι δέ ἀπό μέρος , καί ὁμήρευσις τρόπος τις ὁ ὁ ἀπαίρω ὑποστροφή δήω φημί ὁ λείπω , καί αὐτός απομένων ἐν Αἴγυπτος ὁ ἀποσκευή . οἴχομαι γάρ δή πᾶς μέν σύ νεανίας , φημί · πᾶς δέ γένος ὁ ἐν ἀκμή . ὁ δέ γε θεῖος Μωσῆς , ὅτι προσήκω ἀπαίρω εὕω μάλα διισχυρίζομαι , παροράω οὐδείς · ἀλλά ὁμοῦ ὁ ἐν ἥβη καί ἐν δυσμή ἡλικία , υἱός τε καί θυγάτηρ , καί βοῦς ἀγέλη , καί ἕτερος θρέμμα . καί γάρ ὅς προσήκω ὁ ὁ ἀληθής ἐλευθερία μεταποιέω σπουδάζω , ὁ μέν ἐν κόσμος φιλέω ἀπαλλάσσω κακός , καί τρίβω εἶμι ὁ ἐπί ἀρετή , οὐδείς ὁ παράπαν ὁ ἑαυτοῦ Ψυχή τε καί διάνοια ἀφίημι λείψανον , διά ὅς δή πάλιν ὁ ὁ πονηρός πλεονεξία ὑποφέρω ἄν . Καλεῖ δέ πρός οὗτος ὁ θεῖος νόμος νεανίσκος καί παρθένος , πρεσβύτης μετά νέος , κατά ὁ ὁ Ψάλλων φωνή , καί πᾶς εἶδος ὁ ἐν Χριστός νοέω ἡλικία . οἷς καί ὁ θεσπέσιος Ἰωάννης προσφωνέω , λέγω · γράφω σύ , παιδίον , ὅτι γιγνώσκω ὁ πατήρ · γράφω σύ , πατήρ , ὅτι γιγνώσκω ὁ ἀπό ἀρχή · γράφω σύ , νεανίσκος , ὅτι ἰσχυρός εἰμί , καί ὁ λόγος ὁ Θεός ἐν σύ μένω , καί νικάω ὁ πονηρός . εἰμί δέ εἄν καί ἑτέρως , νεανίας μέν ὁ ἀνδρεῖος τύπος , φρόνησις δέ πρεσβύτης , νηπιότης δέ ὁ ἐν Χριστός νοέω , υἱός τε καί θυγάτηρ · σύν ἀνδρεῖος γάρ , καί φρόνησις , καί ἁπλότης ὁ κατά θεός , ἀπαίρω ἐκ ἁμαρτία εἰς ἁγιασμός . ἀνδρίζω γάρ , φημί , καί κραταιόω ὁ καρδία σύ . καί αὖος · γίγνομαι φρόνιμος ὡς ὁ ὄφις , καί ἀκέραιος ὡς ὁ περιστερά . πρόβατον δέ καί βοῦς συναποτρέχω εἶπον , κατασημαίνω εἄν οἴομαι ποῦ , ὅτι προσήκω μηδέ αὐτός μεθίημι ὁ Σατανᾶς ὁ σωματικός τε καί ἄλογος ὁ ἐν ἐγώ κίνημα . καί γοῦν ὁ θεσπέσιος Παῦλος γράφω · ὥσπερ γάρ παρίστημι ὁ μέλος σύ δοῦλος ὁ ἀκαθαρσία καί ὁ ἀνομία εἰς ὁ ἀνομία , οὗτος νῦν παρίστημι ὁ μέλος σύ δοῦλος ὁ δικαιοσύνη εἰς ἁγιασμός . ανθοος δή οὖν ἀνίημι μέν ὁ ἐν ἥβη καί ἐν ἀκμή , μεταποιέω δέ ὁ ἕτερος ὁ Φαραώ ; τίς γάρ εἰμί φημί ὁ ἐν Αἴγυπτος Μένων ; εἰμί , οἴομαι ποῦ , γύναιον δή πάντως , παῖς ἄνηβος , καί ἀσθενής πρεσβύτης , καί ἄλογος κτῆσις . εἶτα , εἰμί ἀγαθός , πῶς οὐ ἐκεῖνος εὐθύς διανοέομαι ; ὁ ποῖος φημί ; ὁ μέν γάρ σφριγώ τε καί νέος , καί ἀκμαῖος ἔχω ὁ ἕξις εἰς εὐσέβεια , ἡγέομαι φορτικός · ἀπαλλακτιάω γάρ , οἴομαι , καί οὐ ἑκών , ὁ ἀνθίστημι , ἕ καί εἰμί ἀντιπράσσω οἷος τε , καί σφεῖς ἑαυτοῦ ἐπαμύνω ἀδικέω , κατά γε ὁ , ἀνθίστημι ὁ διάβολος , καί φεύγω ἀπό σύ . μεταποιέω δέ λίαν ὁ μή ἀνδρίζω φύζω , καί ὡς γένος ἀδρανής καί ἀφιλοπόλεμος , ἀγαπάω τε νοσέω ἐν ἑαυτοῦ φρόνημα ὁ θῆλυς καί μαλθακός , καί οἷος ἀφηβάω τε καί ἄναλκις , καί μειρακιώδης ἔτι , καί ὁ παχύς τε καί ἄλογος , ὡς ἐν τύπος βοῦς τε καί πρόβατον . εὕω φημί . ψευδομυθέω δέ πάλιν ὁ σκληρόνους τε καί ἀκαμπής Φαραώ . εἶτα ὁ ὁ ἀκρίς συμβολή ὅλος , ὡς εἶπον , δαπανάω αὐτός ὁ χώρα , μετάπεμπτος ποιέω Μωσῆς , συνεισθέω Ἀαρών , καί φημί · πορεύω λατρεύω κύριος ὁ Θεός σύ , πλήν ὁ πρόβατον καί ὁ βοῦς ὑπολείπω , καί ὁ ἀποσκευή σύ ἀποτρέχω μετά σύ . καί εἶπον Μωσῆς · ἀλλά καί σύ δίδωμι ἐγώ ὁλοκαύτωμα , καί θυσία ὁ ποιέω κύριος ὁ Θεός ἐγώ · καί ὁ κτῆνος ἐγώ πορεύω μετά ἐγώ , καί οὐ ὑπολαμβάνω ὁπλή · ἀπό αὐτός γάρ λαμβάνω λατρεύω κύριος ὁ Θεός ἐγώ . καί τίς ὁ εἴρω παρά γε ὁ πάνσοφος Μωσῆς ἐφαρμόζω εἄν ὁ διάνοια ; ἢ πῶς ἄν τις λαμβάνω ὁ ἐκ Αἴγυπτος καί Φαραώ , καί ἀνατίθημι Θεός ; καί μήv , εἰμί ἑταῖρος , σαφής ὁ λόγος . ὁ μέν γάρ ὁ εὐσεβέω ἐθέλω ἀνθίστημι καί μάχομαι , εἰμί μή παντελῶς ἔξεστι ὁ ὑπό αὐτός κεῖμαι τις , κἀν γοῦν ἐκ μέρος οὗτος ἔχω ἐπιθυμέω · ὁ δέ γε ὁ Θεός νόμος τομός τις ποιέω διδάσκω ὁ ἀποφοίτησις , οὐδέ ὁπωσοῦν ὑπό αὐτός κεῖμαι τε καί μένω ἐάω , οὖον Ψυχή , οὖον νόος μόριον , οὖον σωματικός κίνημα ἀφορμή . προσέτι δέ δήω καί ὁ ἐν κόσμος ζωή ὁ καλός τε καί ἐξαίρετος προσκομίζω Θεός . οὗτος γάρ οἴομαι δηλόω , ὁ ἐκ Αἴγυπτος λαμβάνω , καί καταθύω Θεός . ἤ οὐ οὗτος δράω εἄν ὁ διά σοφία κοσμικός ὁ ἱερός τε καί θεῖον ἐγώ ἐπαγωνίζομαι δόγμα , καί ὁ λαμπρός ἐν λέγω , καί ὁ ἐν εἴδησις πικρός θηράω , καί ὁ λογικός λατρεία ἐπιτελέω Θεός ; πᾶσα μέν γάρ σοφία παρά κύριος , κατά ὁ γράφω . ἀλλά ἐν πνεῦμα κοσμικός , ὁ παρά Ἕλλην ποιητής καί λογογράφος εἰς οὗτος λαμπρότης ὁ κατά εὐγλωσσία ἀφικνέομαι φημί . καί γοῦν ὁ θεσπέσιος Παῦλος · οὖον ὁ πνεῦμα , φημί , ὁ κόσμος οὗτος λαμβάνω , ἀλλά ὁ πνεῦμα ὁ ἐκ Θεός , ἵνα ὁράω ὁ ὑπό ὁ Θεός χαρίζω ἐγώ · ὁ καί λαλέω , οὐ ἐν διδακτός σοφία ἀνθρώπινος λόγος , ἀλλά ἐν ἀποδείκνυμι πνεῦμα . ὅτι2 δέ εἰμί ἀληθής ὁ Μωσῆς ἐν σκιά ἔτι , ὁ ἐξαίρετος ὁ ἐν κόσμος ζωή οὐ ἀπόβλητος γίγνομαι λέγω ὁ κατά φύσις Θεός , παραχρῆμα δείκνυμι ἐναργής , πλήν ὡς ἐν τύπος καί σκιά . Θεός γάρ προστάσσω σκυλεύω ὁ Αἰγύπτιος , χρύσεος τε καί ἀργύρεος σκεῦος χράω δήω φάσκω , παρά τε συσκηνόω καί γείτων , ὅς δή καί περαίνω διά γυνή . ψίθυρος γάρ ἀεί πως εἰμί ὁ χρῆμα καί λάλος , καί πρός ἀπάτη εὐμήχανος . Σκεύη δέ οἴομαι χρύσεος τε καί ἀργύρεος παρά ὁ Αἰγύπτιος εἰμί εἄν , καθάπερ ἄρτιος φημί , ὁ ὅς εἰμί εἰκός κατασεμνύνω ὁ ἐν κόσμος τις , εἰμί καί θεός δήω ὁ ἀληθινός . εἰμί δέ ὅς φημί τοιόσδε τίς πάλιν . κοινάν μέν γάρ ἅπας ἄνθρωπος ὁ νόος τε καί Ψυχή κίνημα , καί ὁ πρός πᾶς ὁστισοῦν ἐπιτηδειότης ἀγαθός τε καί πονηρός . ἀλλά ὁ μέν ὁ ὁ φύσις πλεονέκτημα ἀποχράω καλῶς , ὁ εὐκλεής καί ἐξαίρω κατορθόω βίος . ὁ γε μήv ἐπί ὁ μή προσήκω ἀνόητος παρατρέπω , παρασημαίνω πως ὁ ὁ φύσις ἀγαθός καί ὁ ἐπί αἰσχρός εἶμι τρίβω . ἀνδρεία τε γάρ καί φρόνησις καλός μέν ὁ ἀγαθός χράομαι , ἐπιζήμιος δέ ὁ οὐ ἔχω ὀρθῶς · ἔξεστι μέν γάρ ἀνδρίζω καί φρονέω σύν ἔπαινος καί κρότος · ἔξεστι δέ αὖος σύν πολύς δή οὗτος κτάομαι καταβοή . οὗτος δή κοινός καί ἐν πᾶς εἰμί , καί ἐν ὁ ἔτι πλανάω , καί ἐν ὁ οἶδα Θεός . ὅτε γοῦν ὁ πάλαι φαυλότης ἐργάτης ἀνδρεία , καί ὁ ἐν σύνεσις πικρός μετατρέπω πρός ἐγώ εἰς ὁ δοκέω ὁ Θεός , μονονού καί ἐκ Αἰγύπτιος λαμβάνω , καί ἐκ ὁ ἐν κόσμος ζωή , ἱερός τε καί εὐπρόσδεκτος γίγνομαι ὁ Θεός · μεταρυθμίζω γάρ εἰς ἀρετή χρεία , καί ὑπουργία ἁγιασμός , καθάπερ ἀμελέω ὁ ἐκ Αἴγυπτος σκεῦος χρύσεος τε καί ἀργύρεος πρός κατασκευή τε καί ἀποτέλεσμα ὁ ἅγιος σκηνή ἀναδείκνυμι χρήσιμος . μετά δέ ὁ σκυλεύω ὁ Αἰγύπτιος , καί ὁ πρωτοτόκος ὁ θάνατος , λυτρόω μόλις ὁ ἐκ Ἰσραήλ , καταθύω ὁ ἀμνός εἰς τύπος Χριστός · εἰμί γάρ οὐ ἑτέρως δύναμαι ὁ τοιόσδε τυγχάνω , ἐπεί εἰμί πᾶς λύτρωσις ἐν Χριστός , καί διά αὐτός πᾶς δόσις Ἀγαθή . ἐκπέμπω δέ ὁ Αἰγύπτιος , κατά μέσος νύξ , μονονού σκότος τε ὁμοῦ καί δουλεία ἀπαλλάσσω . ἐν γάρ ὅς σκότος ὁ νοητός , καί οὐ ἐν φάος ὁ θεῖον , ὁ δοῦλος εἰς ἁμαρτία ἀεί πως εἰμί φιλέω . Πᾶς γάρ ὁ ὁ φαῦλος πράσσω , μισέω ὁ φάος , κατά ὁ ὁ Σωτήρ φωνή . ἄζυμος δέ ὁ σταῖς ἐκφέρω , καί ἐπισιτισμός δίχα φεύγω . καταβιάζομαι γάρ , φημί , ὁ Αἰγύπτιος ὁ λαός , σπουδή ἐκβάλλω αὐτός ἀπό ὁ γῆ . εἶπον γάρ ὅτι πᾶς ἐγώ ἀποθνῄσκω . ἀναλαμβάνω δέ ὁ λαός καί ὁ σταῖς αὐτός πρό ὁ ζυμόω ὁ φύραμα αὐτός , ὁ ἐνδέω ἐν ὁ ἱμάτιον αὐτός ἐπί ὁ ὦμος . οὖον γάρ οἴομαι δήω , ὁ ὁ Θεός κολλάω μέλλω , οἰκειότης τε πρός αὐτός αἱρέω , κακία λείψανον ἐπιφέρω κοσμικός , οὔτε μήv ἀλλότριος τε καί ἀνίερος ἐφοδιάζω τροφή , δῆλος δέ ὅτι ὁ νοητός · ἄζυμος δέ εἰμί φιλέω ἄρτος , ὁ ἐφίημι λοιπός ὁ ζῳοποιέω ὁ κόσμος · ἑορτάζω γάρ ὁ τοιόσδε καθαρός , καί ὁ ἀξιόληπτος ὁ Θεός λατρεία ἀποπεραίνω , ὑπό αὐτός μένω διαπαντός . ἀραρίσκω οὖν , ὅτι καθάπερ τις γῆ ἅγιος τε καί ἱερός ἐφικνέομαι χρή ὁ ὅσπερ εἄν ἄγω φιλόθεος τε καί ἀγαθός , ὁ ὑπό Χριστός καί ἀτυράννευτος ζωή · ἐπείγω δέ καταθύω οὐ ἐν ὁ ὁ ἐχθρός , οὗτος εἰμί , οὐ εἰμί ἐν ἔχω ὁ φιλάμαρτος , καί οὐ ἀμώμητος λίαν , ἐν προθυμία δέ μᾶλλον ὁ εἰς ἀρετή , καί ἐν ἠθέω κατάστασις , ὁ ὁ διάβολος τυραννίς ἐξοικίζω . μή ἑτέρως ἔχω ὑπολαμβάνω ἢ οὕτως , εἰμί ὅς · ποιέω γάρ ὀρθῶς ἐγώ ὁ λόγος . Πάρα δέ εἰμί δοκέω καί διά ἕτερος οὗτος θεωρέω εἰκών . ἐπεί γάρ διά ὁ εἰς πᾶς ὁστισοῦν ὁ ἔκτοπος αποδρομή καταλυπέω ἀποτολμάω ὁ ὁ ὅλος σωτήρ θεός ὁ ὁ ἅγιος οἰκέω πόλις , φημί δή ὁ Ἱεροσόλυμα , ὑπό χείρ γίγνομαι ὁ Βαβυλώνιος , ἕ καί δορίκτητος αἱρέω θητεύω κελεύω . εἴκω γάρ εἰμί ὁ κρατέω ἀνάγκη , καί οὐ ἑκών αὐτός . ὁ δέ ἀλύω λίαν , καί ἐπί ὁ ἀδόκητος συμφορά κατοιμώζω , κἀν γοῦν εὑρίσκω βραχύς ὁ πόνος παραψυχή ζητέω ἔστω ὅτε . οὗτος δέ εἰμί , ὁ εἰς θεός ὑμνῳδία ὁ ἔνειμι αὐτός ἀνία ἀπαμβλύνω ὁ δριμύς · μιμνήσκω γάρ ὁ Θεός καί εὐφραίνω , ὁ θεῖος φημί Δαυίδ , ἑορτή ἀποφαίνω πνευματικός , ὁ εἰς θεός ὑμνῳδία . ἀλλά αἰσχρός εἰμί πως δοκέω ὁ ἀναμέλπω ἐθέλω , καί ὁ συνήθης πληρόω , ὁ οὗτος γλυκύς ἠχή ὁ ὁ ἀλλόφυλος οὖς ἐνίημι φιλέω , καί ὁ αὐτός ἡδύς τε καί λιγυρός μέλος , οἱονεί πως ἤδη καί εἰς ἀήρ ῥίπτω , καταμειδιάω ἔστω ὅτε ὁ Βαβυλώνιος , καί ἄχθομαι εἰς ἅπας ὁ διά ὄργανον ᾠδή . τοιγάρ καί φάσκω · ἐπί ὁ ποταμός Βαβυλών ἐκεῖ καθίζω καί καλέω , ἐν ὁ μιμνήσκω ἐγώ ὁ Σιών · ἐν ὅς κατά νόμος καί ἔθος ὁ Ἰουδαῖος , ὁ ὁ αἴνεσις θυσία προσκομίζω χορδή καί ὄργανον ἐκπεραίνω , καί κατακηλέω ὁ μέλος ὁ ὁ θεῖον πρόσειμι ναός . ἐπεί δέ εἰμί ἐν ἀλλότριος ζυγόν δουλεία κατασφίγγω , κατολοφύρομαι λέγω · ἐπί ὁ ἰτέα ἐν μέσος αὐτός , κρεμάννυμι ὁ ὄργανον ἐγώ · ὁ ἐν ᾠδή ἀπρακτέω , διά αὐτός δή οὗτος κατασημαίνω . ἄκαρπος γάρ , μᾶλλον δέ ὠλεσίκαρπος ὁ ἰτέα φυτόν , εἴρω γάρ ὡδί παρά ὁ ὁ παρά Ἕλλην ποιητής . ἀνάκειμαι τοίνυν εἰς ἀπραξία τε καί ἀκαρπία ὁ ὁ ᾠδή ὄργανον · καί ὁ εἰς οὗτος ῥᾳστώνη ὁ ἀφορμή ἀνακράζω λέγω · Πῶς ἀείδω ὁ ἀοιδή κύριος ἐπί γῆ ἀλλότριος ; Διακομίζω δέ αὐτός ὁ Βαρούχ ὁ Ἱερεμίας λόγος , καλέω πᾶς , φημί , καί νηστεύω καί εὔχομαι προσευχή ἐναντίος κύριος · καί συνάγω ἀργύριον , καθά ἕκαστος δύναμαι ὁ χείρ · καί ἀποστέλλω εἰς Ἱεροσόλυμα πρός Ιωακιμ υἱός Χελκιος , υἱός Σαλώμ ὁ ἱερεύς , καί πρός ὁ ἱερεύς καί πρός πᾶς ὁ λαός ὁ εὑρίσκω μετά αὐτός ἐν Ἱερουσαλήμ . καί μετά ἕτερος · καί εἶπον · ἰδέ ἀποστέλλω πρός σύ ἀργύριον , ἀγοράζω ὁ ἀργύριον ὁλοκαύτωμα καί περί ἁμαρτία , καί λίβανος , καί ποιέω μάννα , καί ἀνοίζω ἐπί θυσιαστήριον κύριος ὁ Θεός ἐγώ . πρέπω γάρ οἴομαι ὅς μέν , οὐ θύω ἔτι , γῆ μέν ἅγιος ἐξοικίζω , πράσσω δέ τέως ὑπό Θεός μέν οὐκέτι , καταζεύγνυμι δέ ὥσπερ ἕτερος καί ὑπό χείρ πίπτω ὁ τυραννικός , ὁ γε μήv ἔτι ὁ ἅγιος οἰκέω πόλις , λειτουργία τε ὁ ἱερός λαγχάνω ὁ δόξα , ἀπονέμω ὁ λατρεία , ὀρθός δηλαδή χράω λογισμός , πρός ὁ ὁ πρέπω τε καί ἀναγκαῖος κατάσκεψις . καί αὐτός δέ ἐγώ ὁ σοφός Δανιήλ , ἱερός μέν ἔχω σπούδασμα , ὁμοῦ δέ καί ὁ ἄλλος αἰχμάλωτος εἰμί , ὁ ὁ ἀνάγκη κατασοφίζω χρῆμα . καί τίς τρόπος , εἴρω · προσεύχομαι γάρ τρεῖς ὁ ἡμέρα καιρός . ἀλλά εἰμί αὐτός βλέπω τε καί φέρω πρός ὁ Ἱεροσόλυμα ὁ θυρίς ἐν ὁ ὑπερῷος . γράφω γάρ ὧδε . εὐπρόσδεκτος γάρ τότε μόλις εἰμί παρά Θεός ὁ ἴδιος οἴομαι προσευχή , εἰμί γῆ ἀλλότριος καί μισώ , εἰμί μή σάρξ δύναμαι τυγχάνω , κἀν γοῦν ἔννοια ἀπονοσφίζω , καί ὁ ὁ διάνοια ὄμμα , πρός ὁ ὁ Θεός φίλος ἀφοράω γῆ , εἰς αὐτός δέ ὥσπερ εἰσφέρω ὁ ναός , ὁ ὑπέρ ὅς εἄν αἱρέω προσάγω λιτός . εὕω γε ὡς ἀληθής ὁ σύμπας ἐγώ διαρτίζω λόγος .