cyrillus-theology.de-adoratione-et-cultu-in-spiritu-et-veritate 2
Ὅτι ἀμήχανον διαφυγεῖν τὸν ἐξ ἁμαρτίας θάνατον , καὶ τὴν τοῦ διαβόλου πλεονεξίαν , εἰ μὴ δι' ἁγιασμοῦ τοῦ κατὰ Χριστὸν , καὶ ὅτι οὐκ ἐν νόμῳ ἡ δικαίωσις , ἀλλ' ἐν Χριστῷ . Χρῆμα μὲν οὖν , ὦ Παλλάδιε , τὸ ἀπονοσφίζεσθαι φιλεῖν τοῦ κατασίνεσθαι πεφυκότος , ἐφίεσθαι δὲ δεῖν τῆς ὑπὸ τῷ Θεῷ δουλείας , ὡς εὐκλεές τε καὶ ὀνησιφόρον , οὐκ ἀγεννὴς ἡμῖν διέδειξε λόγος . Οὐ γὰρ οὖν . Ὁλοτρόπως γε μὴν τῶν αἰσχιόνων ἀπαίροντας , τὰ ἀμείνω ὅτι προσῆκεν ἡμᾶς ὅτι ζητεῖν , εὖ μάλα διεβεβαιούμεθα . Πάνυ μὲν οὖν . Χρῆναι δὲ οὕτω λοιπὸν ἐδόκει τῆς ἐν κόσμῳ ζωῆς τὸ φιλήδονον , καὶ τὴν ἐπὶ τῷδε τύρβην ἱέντας ὡς ἀποτάτω καταθύειν ἐπείγεσθαι τῷ Θεῷ , καὶ οἷάπερ ἐν ἐρήμῳ γεγονότας διαθέσει νοῦ , σχολαίαν καὶ καθαρωτάτην , καὶ μολυσμοῖς οὐ βατὴν , καλὴν δὲ καὶ εὐπρόσδεκτον ἐπιτηδεύειν αὐτῷ τὴν λατρείαν . Ἐδόκει γὰρ ὧδε . Καὶ μὴν , ὅτι καθειργνύντος ὑφ' ἑαυτῷ καὶ συνέχειν ἡμᾶς ἐθέλοντος , ἐκ πλεονεξίας τοῦ Σατανᾶ , θεῖος ἐκάλει νόμος εἰς ἐλεύθερον ἀξίωμα , τὴν περὶ τῶν ἀρίστων εἰσήγησιν ταῖς ἐκείνου βδελυρίαις ἀντιτιθεὶς , καὶ πρὸς τὰ ἀμείνω παιδαγωγῶν , ἐκ μυρίων ὅσων τῶν παραδειγμάτων διελευκαίνετο ; Ἀληθές . Θεὸς οὖν ἄρα τῆς σωτηρίας ὁ χορηγὸς , καὶ ἁπάσης ἡμῖν εὐημερίας πρύτανις , τῆς πρὸς αὐτὸν οἰκειότητος καταδεικνύων τὴν ὁδὸν , μεσιτεύοντος τοῦ Χριστοῦ . Ἢ γὰρ οὐχὶ τύπος ἂν γένοιτο , καὶ μάλα σαφὴς τῆς διὰ Χριστοῦ μεσιτείας , ἡ διὰ Μωσέως ; Τίνα τρόπον ; Μωσῆς μὲν γὰρ ὁ θεσπέσιος σαρκικῆς δουλείας ἐξεκόμιζε τὸν Ἰσραὴλ καὶ τῶν εἰς πλινθείαν ἐξῃρεῖτο πόνων , ἔργων τε τῶν περὶ γῆν , καὶ μεταίχμιον ὥσπερ τι κείμενος Θεοῦ καὶ ἀνθρώπων , τοὺς ἄνωθεν σφίσι διεκόμιζε λόγους . Ὁ δὲ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς ὁ Χριστὸς , τὰ ὡς ἐν τύπῳ καὶ σκιαῖς μεταχαράττων εἰς ἀλήθειαν , δουλείας ἡμᾶς ἐξέλκει τῆς νοητῆς , τὴν μὲν πάλαι καθ' ἡμῶν τυραννήσασαν ἁμαρτίαν ἐξιστὰς , κατασείων δὲ τοῦ διαβόλου τὸ κράτος , καὶ φρονήματος μὲν ἐπιγείου καὶ τῶν περὶ σάρκα σπουδασμάτων ἀποφοιτᾷν ἀναπείθων τοὺς ἕπεσθαι δεῖν οἰομένους αὐτῷ , μεταπλάττων δὲ ὥσπερ εἰς ἔφεσιν ἀρετῆς , ἀριδηλότατά τε ἡμῖν τὴν τοῦ Θεοῦ καὶ Πατρὸς ἀπαγγέλλων θέλησιν · τοιγάρτοι καὶ ἔφασκεν · Τὰ ῥήματα ἃ ἐγὼ λαλῶ , οὐκ ἔστιν ἐμὰ , ἀλλὰ τοῦ πέμψαντός με . Καὶ πάλιν · Ἀπ' ἐμαυτοῦ οὐ λαλῶ , ἀλλ' ὁ πέμψας με Πατὴρ , αὐτός μοι ἐντολὴν δέδωκε , τί εἴπω , καὶ τί λαλήσω . Καὶ γοῦν ὁ Μωσῆς εἰκόνα καὶ ἀνατύπωσιν τῆς ἐν Χριστῷ μεσιτείας , τὰ καθ' ἑαυτὸν ἐποιεῖτο , λέγων τοῖς ἐξ Ἰσραήλ · Προφήτην ἐκ τῶν ἀδελφῶν σου ἀναστήσει σοι ὡς ἐμὲ , Κύριος ὁ Θεός σου . Αὐτοῦ ἀκούσεσθε κατὰ πάντα ὅσα ᾐτήσω παρὰ Κυρίου τοῦ Θεοῦ σου ἐν Χωρὴβ , τῇ ἡμέρᾳ τῆς ἐκκλησίας . Ἐν τύπῳ μὲν οὖν καὶ εἰκόνι τὰ διὰ Μωσέως , καὶ τῆς κατ' αὐτὸν μεσιτείας ἡ δύναμις · ἀποῤῥητότερος δὲ τῆς ἐν Χριστῷ μεσιτείας ὁ τρόπος . Ὁ μὲν γὰρ νόμου καὶ σκιᾶς διάκονος ἦν καὶ παιδαγωγίας τῆς ἄνωθεν διακομιστής · Χριστὸς δὲ ὡς νόμου καὶ προφητῶν δεσπότης , τὰ αὐτῷ δοκοῦντα θεσμοθετεῖ , καὶ μεσίτης ἦν , συνθεούσης ἐν αὐτῷ καὶ εἰς ἓν ὥσπερ ἰούσης , θεότητός τε καὶ ἀνθρωπότητος . Ἄμφω γὰρ ἅμα νοεῖται Χριστός . Καὶ Μωσῆς μὲν ὡς θεράπων εἰς ὅλον τὸν οἶκον αὐτοῦ πιστὸς , Χριστὸς δὲ ὡς υἱὸς , ἐπὶ τὸν οἶκον αὐτοῦ , οὗ οἶκός ἐσμεν ἡμεῖς · οἱ διὰ τῆς εἰς αὐτὸν πίστεως πρὸς ἐλευθερίαν ἠγμένοι τὴν ἀληθῆ . Ἄραρεν οὖν , ὅτι μεσίτης μὲν σαρκικῆς ἐλευθερίας , γράμματός τε καὶ σκιᾶς ὁ ἱεροφάντης Μωσῆς · ὁ δὲ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστὸς , τῶν ὑπὲρ νόμον εἰσηγητὴς , καὶ τῆς σαρκικῆς ἐλευθερίας τὴν ἀσυγκρίτως ἀμείνω δωρούμενος , τοῦτ' ἔστι , τὴν κατὰ πνεῦμα . Τοιγάρτοι καὶ ἔφασκε καὶ τοῖς σαρκικῶς ἠλευθερωμένοις τοῖς ἐξ Ἰσραήλ · Ἐὰν ὑμεῖς μείνητε ἐν τῷ λόγῳ τῷ ἐμῷ , ἀληθῶς μαθηταί μού ἐστε , καὶ γνώσεσθε τὴν ἀλήθειαν , καὶ ἡ ἀλήθεια ἐλευθερώσει ὑμᾶς . Καὶ πάλιν · Πᾶς ὁ ποιῶν τὴν ἁμαρτίαν , δοῦλός ἐστι τῆς ἁμαρτίας · ὁ δὲ δοῦλος οὐ μένει ἐν τῇ οἰκίᾳ εἰς τὸν αἰῶνα , ὁ υἱὸς μένει εἰς τὸν αἰῶνα . Ἐὰν οὖν ὁ Υἱὸς ὑμᾶς ἐλευθερώσῃ , ὄντως ἐλεύθεροι ἐστέ . Ἄριστα ἔφης . Καυχησόμεθα δὴ οὖν οὐ τοῖς κατὰ σάρκα λαμπροῖς , ἀλλὰ τοῖς ἐν πνεύματι καὶ δικαιοσύνῃ τῇ κατὰ Χριστὸν , οὐ τῇ κατὰ νόμον . Εἰ γὰρ δοῦλον ἔτι τὸ ὑφ' ἁμαρτίαν , δικαιοῖ δὲ ἥκιστα μὲν ὁ νόμος , κατακρίνει δὲ μᾶλλον καὶ γράφεται παραβαίνοντας , πῶς οὐκ ἂν γένοιτο παντί τῳ σαφὲς , ὅτι πᾶσα δικαίωσις ἐν Χριστῷ , καὶ τελείωσις ἡ ἐν πνεύματι δι' ἁγιασμοῦ , δι' αὐτοῦ τε καὶ ἐν αὐτῷ ; Καὶ γοῦν ὁ σοφώτατος γράφει Παῦλος · Οὐ γὰρ ἐπαισχύνομαι τὸ Εὐαγγέλιον , δύναμις γὰρ Θεοῦ ἐστιν εἰς σωτηρίαν παντὶ τῷ πιστεύοντι , Ἰουδαίῳ τε πρῶτον καὶ Ἕλληνι . Δικαιοσύνη γὰρ Θεοῦ ἐν αὐτῷ ἀποκαλύπτεται ἐκ πίστεως εἰς πίστιν , καθὼς γέγραπται · Ὁ δὲ δίκαιος ἐκ πίστεως ζήσεται . Νόμου τε τοῦ πάλαι τὸ ἀνόνητόν τε καὶ ἀδρανὲς ἔν γε τουτῳῒ καταγράφει , λέγων · Ὅτι δὲ ἐν νόμῳ οὐδεὶς δικαιοῦται παρὰ Θεῷ , δῆλον · ὅτι ὁ δίκαιος ἐκ πίστεως ζήσεται . Ὁ δὲ νόμος οὐκ ἔστιν ἐκ πίστεως , ἀλλ' ὁ ποιήσας αὐτὰ , ζήσεται ἐν αὐτοῖς . Ἐν Χριστῷ τοιγαροῦν δικαιούμεθα διὰ πίστεως , ἐκλελυτρώμεθα δὲ δουλείας τῆς νοητῆς . Ἀνόνητος οὖν ὁ νόμος ; Οὐ τοῦτό φημι · κεχρησμῴδηται γὰρ οὐ μάτην · δέδοται δὲ μᾶλλον εἰς βοήθειαν , κατὰ τὸ γεγραμμένον · ὅσον μὲν γὰρ ἧκεν εἰς παιδαγωγίαν , καὶ τὸ εἰδέναι τὸ πλημμελὲς , καὶ εἰς τὸ χρῆναι λαβεῖν ἀρχὰς καὶ στοιχεῖα τῶν λογίων τοῦ Θεοῦ , πῶς οὐκ ἂν νοοῖτο χρήσιμος ; Ἀργότερος δὲ πρὸς ἀπόνιψιν ἁμαρτίας , καὶ εἰς τὸ δύνασθαι τελειοῦν εἰς ἁγιασμόν . Καὶ γοῦν ὁ θεσπέσιος ἡμῖν ἔφη Παῦλος · Οἴδαμεν δὲ ὅτι ὅσα ὁ νόμος λέγει τοῖς ἐν τῷ νόμῳ λαλεῖ , ἵνα πᾶν στόμα φραγῇ · καὶ ὑπόδικος γένηται πᾶς ὁ κόσμος τῷ Θεῷ · διότι ἐξ ἔργων νόμου οὐ δικαιωθήσεται πᾶσα σὰρξ ἐνώπιον αὐτοῦ · διὰ γὰρ νόμου , ἐπίγνωσις ἁμαρτιῶν . Δεικτικὸς οὖν ἄρα τῆς ἁμαρτίας ὁ νόμος , οὐκ αὐχημάτων πρόξενος τῶν εἰς ἀρετήν . Τὸ γάρ τοι φάναι τυχὸν , Οὐ πορνεύσεις , οὐ μοιχεύσεις , οὐ κλέψεις , οὐκ ἐπιορκήσεις , καὶ εἴ τι τοιούτοις συνήρμοσται , τὰ τῆς φαυλότητος εἴδη κατασημαίνοντος ἦν , καὶ ἐξιστάντος ἀκαθαρσίας , οὐκ ἀρετῆς εἴδησιν εἰσκομίζοντος , οὐδὲ τῆς ἀκιβδήλου ζωῆς καταφανεστάτην τοῖς ἀκροωμένοις ποιοῦντος τὴν γνῶσιν . Ὡς τό τοι μὴ χρῆναι τὰ αἰσχίω δρᾷν , τοῖς τῆς ἐξαιρέτου πολιτείας ἐγγράφεσθαι τρόποις , ἀμαθὲς οἶμαί που . Δεῖν δὲ οἶμαι καὶ σφόδρα εἰκότως , τότε δὴ μόλις τὴν ἐφ' ἅπασι τοῖς ἐπαινουμένοις ἡμᾶς ἀναδεῖσθαι ψῆφον , εἰ δὴ μεθέντες καὶ διωσάμενοι τὸ κακὸν καὶ κάτω που μένειν ἐῶντες , τὸ ἐν ὑπολήψει φαυλότητος καὶ βεβήλου βδελυρίας οὐκ ἀπηλλαγμένον , ἐπ' αὐτὰ τῆς ἀρετῆς ἀναθρώσκομεν τὰ αὐχήματα . Καὶ γοῦν ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστὸς , Ἀμὴν , ἀμὴν λέγω ὑμῖν , ἐὰν μὴ περισσεύσει , φησὶν , ἡ δικαιοσύνη ὑμῶν , πλέον τῶν Γραμματέων καὶ Φαρισαίων , οὐ μὴ εἰσέλθητε εἰς τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν . Συνίης οὖν ὅτι τὴν ἐπέκεινα τῆς κατὰ νόμον ἑλέσθαι δικαιοσύνην προστέταχεν ὁ Σωτὴρ , καὶ ἄριστόν γε τὸ χρῆμα εἰδὼς ὁ σοφὸς γράφει Παῦλος · Εἴ τις δοκεῖ ἄλλος πεποιθέναι ἐν σαρκὶ , ἐγὼ μᾶλλον . Περιτομὴ ὀκταήμερος , ἐκ γένους Ἰσραὴλ , φυλῆς Βενιαμὶν , Ἑβραῖος ἐξ Ἑβραίων , κατὰ νόμον Φαρισαῖος , κατὰ ζῆλον διώκων τὴν Ἐκκλησίαν , κατὰ δικαιοσύνην τὴν ἐν νόμῳ γενόμενος ἄμεμπτος . Ἅτινα ἦν μοι κέρδη , ταῦτα ἥγημαι διὰ τὸν Χριστὸν ζημίαν . Ἀλλὰ μὲν οὖν γε ἡγοῦμαι τὰ πάντα ζημίαν εἶναι , διὰ τὸ ὑπερέχον τῆς γνώσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ τοῦ Κυρίου ἡμῶν · δι' ὃν τὰ πάντα ἐζημιώθην · καὶ ἡγοῦμαι σκύβαλα εἶναι , ἵνα Χριστὸν κερδήσω , καὶ εὑρεθῶ ἐν αὐτῷ μὴ ἔχων ἐμὴν δικαιοσύνην τὴν ἐκ νόμου , ἀλλὰ τὴν διὰ πίστεως Χριστοῦ . Συνίημι μὲν , σαφὴς γὰρ ὁ λόγος · πλὴν ἐκεῖνο φράσον . Τί μὴ μᾶλλον ἐν ἀρχαῖς ἡ διὰ πίστεως ἡμῖν δικαιοσύνη , καὶ ὁ κατ' αὐτὴν ἁγιασμὸς ἐθεσπίζετο , εἴπερ οὐκ ἀπόχρη εἰς τελείωσιν ὁ πάλαι νόμος ; Ὅτι , ὦ ἑταῖρε , φαίην ἂν , ἀπονίζεται μὲν εἰκότως τὸ ῥυποῦν , ἀποσμήχεται δὲ τὸ μεμολυσμένον , καὶ καταφαιδρύνεται τὸ ἐσκοτισμένον · πρέποι δ' ἂν , οἶμαι , κατὰ τὴν τοῦ Σωτῆρος φωνὴν , θεραπεύεσθαι μὲν τὸ ἠῤῥωστηκὸς , καλεῖσθαι δὲ πρὸς μετάγνωσιν , οὐχὶ τοὺς ἡγιασμένους , ἀλλὰ τοὺς ταῖς ἁμαρτίαις ἐπηχθισμένους . Ἦ γὰρ οὐχὶ προκαταγινώσκεσθαι χρὴ τοὺς καλουμένους εἰς ἄφεσιν , καὶ ἐκ τῆς ἐνούσης αὐτοῖς ἀσθενείας κεκινδυνευκότας , ὁρᾶσθαι λελυτρωμένους ; Ἔδει τοιγαροῦν ἔλεγχον ὥσπερ τινὰ καὶ κατήγορον ἀκριβῆ τῆς ἁπάντων ἀσθενείας , τὸν τῆς ἁμαρτίας δεικτικὸν προαναφαίνεσθαι νόμον , ἵνα καὶ τῆς θείας ἡμῖν ἡμερότητος τῆς διὰ Χριστοῦ μὴ ἀγνοῆται τὸ μέγεθος . Ποῦ γὰρ ἢ πῶς ἡ τῆς ἀφέσεως χάρις , εἰ μὴ ὑποκέοιτο τὰ ἐγκλήματα ; Καὶ εἰ χρὴ βραχυλογοῦντας καὶ ἐπί τινων ἀρχαίων διηγημάτων ἀναπηδᾷν , ἐρῶ πάλιν , ὅτι τῷ μὲν Ἀβραὰμ ἐπηγέλλετο ὁ Θεὸς τὴν διὰ πίστεως χάριν · καὶ καθάπερ ἐν ἀπαρχῇ τῶν ἠλεημένων , ἐν αὐτῷ πρεσβυτέραν ἐποιεῖτο τοῦ νόμου τὴν ἐξ ἡμερότητος ἄφεσιν . Γέγραπται γὰρ , ὅτι , Ἐπίστευσεν Ἀβραὰμ τῷ Θεῷ , καὶ ἐλογίσθη αὐτῷ εἰς δικαιοσύνην . Προσδιαμαρτύρεται δὲ λέγων ὁ Παῦλος · Πῶς οὖν ἐλογίσθη ; ἐν περιτομῇ ἢ ἐν ἀκροβυστίᾳ ; Οὐκ ἐν περιτομῇ , φησὶν , ἀλλ' ἐν ἀκροβυστίᾳ · καὶ σημεῖον ἔλαβε περιτομὴν , σφραγίδα τῆς δικαιοσύνης τῆς πίστεως , τῆς ἐν ἀκροβυστίᾳ . Ἤκουσέ τε Θεοῦ λέγοντος ἐναργῶς , ὅτι , Ἐνευλογηθήσονται ἐν σοὶ πάντα τὰ ἔθνη . Τὸ δὲ , ἐν σοὶ , σημαίνοι ἂν τὸ , καθ' ὁμοιότητα τὴν σήν · οὕτω τε συνεὶς ὁ Παῦλός φησι · Προϊδοῦσα δὲ ἡ Γραφὴ ὅτι ἐκ πίστεως δικαιοῖ τὰ ἔθνη ὁ Θεὸς , προευηγγελίσατο τῷ Ἀβραὰμ , ὅτι Ἐνευλογηθήσονται ἐν σοὶ πάντα τὰ ἔθνη . Ὥστε οἱ ἐκ πίστεως εὐλογοῦνται σὺν τῷ πιστῷ Ἀβραάμ . Σημεῖον οὖν ἄρα τῆς ἐν ἀκροβυστίᾳ πίστεως , ἡ περιτομὴ , δεδικαίωται δὲ οὐκ ἐξ ἔργων νόμου , καὶ τῆς ἐν σαρκὶ περιτομῆς πρεσβύτερα φαίνεται τὰ διὰ πίστιν αὐχήματα . Φίλος γὰρ ἐκλήθη Θεοῦ . Τίς οὖν ἡ μέλλησις τοῦ κατὰ πίστιν ἁγιασμοῦ , ἐπαπορήσαιμι δ' ἂν εἰκότως , ἀνθ' ὅτου δὴ λέγων ὡς ἐν πρεσβυτέρᾳ θέσει τὸ σημεῖον καὶ ὡς ἐν δευτέροις τὸ ὑπερτεροῦν ; Οὐ γὰρ ἔφαμεν ἀρτίως ὡς ἀξιαγάστου καὶ ἀποῤῥήτου τινὸς εὐτεχνίας ἔργον ἦν τὸ προαναθρώσκειν ἐν χρόνῳ τῆς δικαιούσης πίστεως τὸν κατακρίνοντα νόμον ; ἢ οὐχὶ τὸ φῶς ἐν τῇ σκοτίᾳ φαίνει ; καὶ ἡ δύναμις ἐν ἀσθενείᾳ τελειοῦται , κατὰ τὸ γεγραμμένον ; Εὖ λέγεις . Οὐκοῦν νόμος παρεισῆλθεν , ἵνα πλεονάσῃ τὸ παράπτωμα . Οὗ γὰρ οὐκ ἔστιν νόμος , οὐδὲ παράβασις . Παραβάσεως δὲ καὶ τῆς ἐπὶ τοῦτο ῥᾳστώνης πῶς ἄν τις ἴδοι τὴν ἄφεσιν , οὐ προκατακρίναντος ἡμᾶς τοῦ νόμου ; Ὅτι δὲ ἀληθὲς ὅ φημι , καὶ οὐκ ἐξίτηλός τις ἢ ἀκαλλὴς ὁ ἐπὶ τῷδε λόγος , συλλήψεται λέγων ὁ Παῦλος · Ὥστε ὁ νόμος τῶν παραβάσεων χάριν προσετέθη , ἄχρις οὗ ἔλθῃ τὸ σπέρμα ὃ ἐπήγγελται , διαταγῇ ἀγγέλων . Σοφὸς δὲ ἄγαν ὢν τὰς ἐσομένας ἔσθ' ὅτε παρά τινων εὑρεσιλογίας καὶ ἐπαπορήσεις προανακόπτειν ἐπιχειρεῖ · ἦν γὰρ δή τινας εἰκὸς τῆς ἐν πίστει δικαιοσύνης ἐπαιτιᾶσθαι τὴν μέλλησιν καὶ τὴν μεταξὺ τοῦ νόμου παρεισδρομὴν , εἰς ἀθέτησιν τῆς ἀρχαίας ἐκείνης ἐπαγγελίας γενέσθαι λέγειν . Τοιγάρτοι φησίν · Ὁ οὖν νόμος κατὰ τῶν ἐπαγγελιῶν τοῦ Θεοῦ ; μὴ γένοιτο . Εἰ γὰρ ἐδόθη νόμος ὁ δυνάμενος ζωοποιῆσαι , ὄντως ἐν νόμῳ ἂν ἦν ἡ δικαιοσύνη . Ἀλλὰ συνέκλεισεν ἡ Γραφὴ τὰ πάντα ὑπὸ ἁμαρτίαν , ἵνα ἡ ἐπαγγελία ἐκ πίστεως Ἰησοῦ Χριστοῦ δοθῇ τοῖς πιστεύουσιν . Πρὸ τοῦ δὲ ἐλθεῖν τὴν πίστιν , ὑπὸ νόμου ἐφρουρούμεθα συγκλειόμενοι εἰς τὴν μέλλουσαν πίστιν ἀποκαλυφθῆναι εἰς ἡμᾶς . Ὥστε ὁ νόμος παιδαγωγὸς ἡμῶν γέγονεν εἰς Χριστὸν , ἵνα ἐκ πίστεως δικαιωθῶμεν . Ἐλθούσης δὲ τῆς πίστεως οὐκέτι ὑπὸ παιδαγωγόν ἐσμεν , πάντες γὰρ υἱοὶ Θεοῦ ἐστε διὰ τῆς πίστεως ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ . Καταλευκαίνει δὲ ὥσπερ τὴν ἐπαπόρησιν εὖ μάλα προστιθεὶς , Τοῦτο δὲ λέγω , διαθήκην προκεκυρωμένην ὑπὸ τοῦ Θεοῦ , ὁ μετὰ ἔτη τετρακόσια καὶ τριάκοντα γεγονὼς νόμος οὐκ ἀκυροῖ , εἰς τὸ καταργῆσαι τὴν ἐπαγγελίαν · εἰ γὰρ ἐκ νόμου ἡ κληρονομία , οὐκέτι ἐξ ἐπαγγελίας . Τῷ δὲ Ἀβραὰμ δι' ἐπαγγελίας κεχάρισται ὁ Θεός . Κατακλείσας οὖν ἡμᾶς εἰς ἁμαρτίαν ὁ νόμος , πεπαιδαγώγηκεν εἰς Χριστὸν , τέλος γὰρ νόμου καὶ προφητῶν ὁ Χριστός . Τοιγάρτοι καὶ ἔφασκεν ἠπειθηκόσιν αὐτῷ τοῖς Ἰουδαίων λαοῖς · Εἰ ἐπιστεύετε Μωσεῖ , ἐπιστεύετε ἂν ἐμοί . Περὶ γὰρ ἐμοῦ ἐκεῖνος ἔγραψε · Δικαιούμεθα δὴ οὖν οὐκ ἐξ ἔργων νόμου , πίστει δὲ μᾶλλον τῇ εἰς Χριστόν · Ὅσοι γὰρ ἐξ ἔργων νόμου εἰσὶν , ὑπὸ κατάραν εἰσί . Γέγραπται γάρ · Ἐπικατάρατος πᾶς ὃς οὐκ ἐμμένει πᾶσι τοῖς γεγραμμένοις ἐν τῷ βιβλίῳ τοῦ νόμου , τοῦ ποιῆσαι αὐτά . Ἀλλ' ἐκ τῆς τοῦ νόμου κατάρας ἐξεπρίατο πάντας ὁ Χριστὸς , γεγενημένος ὑπὲρ ἡμῶν κατάρα . Γέγραπται γὰρ , ὅτι ἐπικατάρατος πᾶς ὁ κρεμάμενος ἐπὶ ξύλου , ἵνα εἰς τὰ ἔθνη ἡ εὐλογία τοῦ Ἀβραὰμ γένοιτο ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ , ἵνα τὴν ἐπαγγελίαν τοῦ πνεύματος λάβωμεν διὰ τῆς πίστεως . Ἀλλ' , ὦ γενναῖε , βούλει , εἰ δοκεῖ , ἴωμεν δὴ μᾶλλον ἐφ' ἕτερόν τι χριστομαθές · νόμου γὰρ καὶ τῆς κατ' αὐτὸν οἰκονομίας ἀπόχρη ταυτί . Φράζε δὴ οὖν ὅ τι καὶ αὐτῷ σοι φίλον , κἀμοὶ δὲ εἰπεῖν οὐ τῶν ἀνεφίκτων ἄγαν . Καὶ μὴν οὐκ ἀνάντης λίαν , ἤγουν ἀστιβὴς ἡ ἐπαπόρησις . Ἁλοίη δ' ἂν , οἶμαι , καὶ λίαν ἀμογητὶ τὸ ζητούμενον , Χριστοῦ τὸ θεῖον ἡμῖν ἐνιέντος φῶς . Ἆρ' οὖν οὐχὶ ταῖς ἀναιμάκτοις δωροφορίαις Θεὸν τιμήσομεν , οἱ τὴν ἐν πίστει δικαίωσιν παραδεδεγμένοι , καὶ τὴν ἐν σκιαῖς καὶ τύποις λατρείαν ἐξωθούμενοι ; Εὖ λέγεις . Γέγραπται γὰρ ὅτι , Τίμα τὸν Κύριον ἀπὸ σῶν δικαίων πόνων , καὶ ἀπάρχου αὐτῷ ἀπὸ σῶν καρπῶν δικαιοσύνης · τοιαύταις γὰρ θυσίαις εὐαρεστεῖται ὁ Θεὸς , κατὰ τὰς τῶν ἁγίων φωνάς . Εἰκαῖον οὖν ἄρα τὸ ἐπείγεσθαι βουθυτεῖν καὶ τὰ διὰ τῆς ἀρχαίας ἡμῖν ἐντολῆς εἰσκεκομισμένα πληροῦν . Μηλοσφαγίαι τε γὰρ καὶ λιβανωτοὶ , λάγανά τε πρὸς τούτοις , καὶ σεμίδαλις ἐλαιόδευτος , τρυγόνες τε καὶ περιστεραὶ , τὰ κατ' ἐκεῖνο τοῦ καιροῦ , τῶν προσκυνούντων ἀναθήματα . Ἀλλά μοι φράσον ἀνθ' ὅτου μὴ ἐν ἀρχαῖς ἀπόπεμπτα μὲν ἐποιεῖτο ταυτὶ , τὰ δὲ οἷς ἐφήδεται νυνὶ θεσμοθετῶν ὁρᾶται Θεὸς , καὶ τοὺς θυσίας ἡμῖν τῆς πνευματικῆς ἐκκαλύπτει τρόπους . Ἆρ' οὖν οἴει , καὶ φάναι τολμᾷς , βεβουλεῦσθαι μὲν οὐκ ὀρθῶς ἐν ἀρχαῖς τὸ θεῖον , ἀφημαρτηκὸς δὲ ὥσπερ τοῦ τελείως ἀγαθοῦ , τὸ μεῖζον εὑρεῖν δεδυνῆσθαι μόλις ; ἢ γοῦν ἑλέσθαι μὲν τότε τὰ ὡς ἐν σκιαῖς , ὡς διαρκῶς ἔχοντα τὸ δοκοῦν αὐτῷ , φιλόκαινον δέ τι καθ' ἡμᾶς ὑπομεῖναι πάθος , ἑτέροις νέμοντα τὴν ῥοπὴν , καὶ λατρείαν ἡμῖν τὴν οὐ πάλαι διεγνωσμένην κεκαινουργηκότα ; Οὐ μὲν οὖν . Λῆρος γὰρ , οἶμαι , ταυτί . Οὐδ' ἂν οἰησαίμην ὅτι τὸ ἀφαμαρτεῖν δύνασθαι κατά τι γοῦν ὅλως ἕποιτο αὐτῷ . Μάθοιμι δ' ἂν ὡς ἥδιστά γε τί τὸ ἀναπεῖθον θεσμοθετεῖν , τοῖς ἐπὶ τῆς γῆς , ἐκεῖνα μὲν τότε , νυνὶ δὲ ταυτί . Ἀνόπιν ὥσπερ ἰέναι πάλιν ὁ σὸς ἡμᾶς ἀναγκάζει λόγος . Ἢ οὐκ ἔφην ὅτι παιδαγωγὸς ἦν ὁ νόμος , τοῦτ' ἔστι , τῶν ἔτι νηπίων ὁ παιδευτής ; καὶ τοῖς οὔπω συνιέναι δυναμένοις τί τὸ ἀληθῶς ἀγαθόν ; καὶ ποῖον ἂν εἴη τὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ , τὸ τέλειον καὶ εὐάρεστον , δι' αἰνίγματος ὑποδηλῶν ; καὶ ὡς ἐν παχέσιν ἔτι κατασημαίνων τύποις ; εἴσῃ γὰρ , εἴσῃ , καὶ οὐ σὺν ἱδρῶτι μακρῷ τῆς πνευματικῆς λατρείας ὁ τρόπος , ὡς ἦν μὲν , ἀεί τε καὶ ἐν ἀρχαῖς τριπόθητος Θεῷ , δυσέμβατος δὲ καὶ ἀναφὴς ἔτι ταῖς τῶν Ἰουδαίων ψυχαῖς . Διά τοι τοῦτο δεῖσθαι λόγου νηπιοπρεποῦς , καὶ μαθημάτων ἁπλῶν , καὶ παιδοκομίας οἰκονομικῆς οὐδὲν ἐχούσης τὸ ἄναντες ἢ τραχὺ , ἐνομοθέτει μὲν γὰρ καὶ πάλαι τὰ ἐν τύποις Θεός . Προϋπεδείκνυ δὲ πάλιν , ὡς ἥξοντά τε καὶ παρεσόμενα κατὰ καιροὺς τὰ ἐκ τῆς ἀληθοῦς λατρείας · καὶ ἀπόβλητον μὲν ἐποίει τὸ τὴν δι' αἱμάτων πρόσοδον , καὶ τὴν σκιάν · ἀπεσείετο δὲ διὰ τοῦ προφήτου λέγων Ἀμώς · Μεμίσηκα , ἀπῶσμαι τὰς ἑορτὰς ὑμῶν , καὶ οὐ μὴ ὀσφρανθῶ ἐν ταῖς πανηγύρεσιν ὑμῶν · διότι ἐὰν ἐνέγκητέ μοι ὁλοκαυτώματα καὶ θυσίας ὑμῶν , οὐκ ἐπιβλέψομαι . Μετάστησον ἀπ' ἐμοῦ ἦχον ᾠδῶν σου , καὶ ψαλμὸν ὀργάνων σου οὐκ ἀκούσομαι . Εἰσκεκόμικε δὲ διὰ Μιχαίου πρόσωπον ἀνδρὸς , τίνα δὴ τρόπον κατορθώσειεν ἂν ἀμωμήτως τὸ ἀγαθὸν , ὀρεκτιῶντος ἀναμαθεῖν · Ἐν τίνι γὰρ καταλάβω τὸν Κύριον , ἀντιλήψομαι Θεοῦ ὑψίστου ; Εἰ καταλήψομαι αὐτὸν ἐν ὁλοκαυτώμασιν , ἐν μόσχοις ἐνιαυσίοις ; Εἰ προσδέξεται Κύριος ἐν χιλιάσι κριῶν , ἢ ἐν μυριάσι χιμάρων πιόνων ; Εἰ δῶ πρωτότοκά μου , ἀσεβείας καρπὸν κοιλίας μου , ὑπὲρ ἁμαρτίας ψυχῆς μου ; Εἶτα συνημμένως καὶ ἐφεξῆς · Εἰ ἀνηγγέλη σοι , φησὶν , ἄνθρωπε , τί τὸ καλόν · ἢ τί Κύριος ἐκζητεῖ παρὰ σοῦ , ἀλλ' ἢ τοῦ ποιεῖν κρίμα καὶ ἀγαπᾷν ἔλεος · καὶ ἕτοιμον εἶναι τοῦ πορεύεσθαι μετὰ Κυρίου τοῦ Θεοῦ σου ; Ἆρ' οὖν οὐχὶ τοῦτό ἐστιν ἐναργῶς , ὅπερ ἔφη Χριστός · Εἴ τις θέλει ὀπίσω μου ἐλθεῖν , ἀπαρνησάσθω ἑαυτὸν , καὶ ἀράτω τὸν σταυρὸν αὐτοῦ , καὶ ἀκολουθείτω μοι ; Καὶ πάλιν · Ὁ ἐμὲ ἀγαπῶν , ἐμοὶ ἀκολουθείτω , καὶ ὅπου εἰμὶ ἐγὼ , ἐκεῖ καὶ ὁ διάκονος ὁ ἐμὸς ἔστω . Οὐκ ἐν νομικῇ μὲν λατρείᾳ τῇ κατὰ Χριστὸν , ἀλλὰ ἁγίᾳ τε καὶ πνευματικῇ . Ὀρθότατα ἔφης . Καὶ διὰ μὲν τῆς Ἡσαΐου φωνῆς , θερμότερον ἐπιπλήττει τοῖς ἐξ Ἰσραὴλ λέγων · Ἀκούσατε λόγων Κυρίου , ἄρχοντες Σοδόμων , προσέχετε νόμον Θεοῦ , λαὸς Γομόῤῥων . Τί μοι πλῆθος τῶν θυσιῶν ὑμῶν , λέγει Κύριος ; Πλήρης εἰμὶ ὁλοκαυτωμάτων κριῶν , καὶ στέαρ ἀρνῶν καὶ τράγων οὐ βούλομαι · οὐδ' ἂν ἔρχησθε ὀφθῆναί μοι , τίς γὰρ ἐξεζήτησε ταῦτα ἐκ τῶν χειρῶν ὑμῶν ; Πατεῖν τὴν αὐλήν μου οὐ προσθήσεσθε . Ἐὰν φέρητε σεμίδαλιν , μάταιον . Θυμίαμα βδέλυγμά μοί ἐστι , τὰς νουμηνίας ὑμῶν , καὶ τὰ Σάββατα , καὶ ἡμέραν μεγάλην οὐκ ἀνέχομαι . Νηστείαν καὶ ἀργίαν , καὶ τὰς ἑορτὰς ὑμῶν ἐμίσησεν ἡ ψυχή μου · ἐγενήθητέ μοι εἰς πλησμονήν . Διά τε τοῦ προφήτου Μαλαχίου , ταυτὸ λέγει ἔτι πρὸς λίαν ἀπηχθημένους · διαμέμνηται δὲ καιρῶν , καθ' οὓς ἂν αὐτῷ προσοίσειαν οἱ ἀνὰ πᾶσαν τὴν γῆν τῆς ἀναιμάκτου καὶ νοητῆς θυσίας τὴν ἀσύγκριτον εὐωδίαν . Ἔφη γὰρ ὧδε πάλιν · Οὐκ ἔστι μου θέλημα ἐν ὑμῖν , λέγει Κύριος παντοκράτωρ , καὶ θυσίαν οὐ προσδέξομαι ἐκ τῶν χειρῶν ὑμῶν , διότι ἀπὸ ἀνατολῶν ἡλίου καὶ ἕως δυσμῶν τὸ ὄνομά μου δεδόξασται ἐν τοῖς ἔθνεσι , καὶ ἐν παντὶ τόπῳ θυμίαμα προσφέρεται τῷ ὀνόματί μου καὶ θυσία καθαρὰ , διότι μέγα τὸ ὄνομά μου ἐν τοῖς ἔθνεσι , λέγει Κύριος παντοκράτωρ . Συνίης ὅτι θυμίαμά τε καὶ θυσίαν αὐτῷ καθαρὰν ἀπὸ παντὸς ἔθνους ἀνενεχθήσεσθαί φησιν . Ὥσπερ δὲ τὴν νέαν ἡμῖν καὶ ἐν Χριστῷ διαθήκην , καινὴν ὀνομάσας , πεπαλαίωκε τὴν πρώτην . Γράφει γὰρ ἡμῖν οὕτως καὶ ὁ θεσπέσιος Παῦλος . Ὡς κἀνθάδε , καθαρὰν εἰπὼν τὴν ἀπὸ παντὸς ἔθνους θυσίαν ἐσομένην κατὰ καιροὺς , τῷ μὴ οὕτως ἔχειν τῆς ἀρχαίας καταψηφίζεται . Καθαρὰ γάρ τινα τρόπον , ἡ μήτε καθαίρουσα , μήτε μὴν ἔχουσα τὸ τελειοῦν δύνασθαι πρὸς ἀρετήν ; Ταύτῃ τοί φησιν ὁ μακάριος Παῦλος , ὡς ἦν μὲν οὐκ ἄμεμπτος , εἰσκεκομίσθαι δὲ ἀναγκαίως τὰ διὰ Χριστοῦ , καὶ τὸν τῆς δευτέρας ἐκζητεῖσθαι τόπον . Ἀβούλητος ἄρα παντελῶς ἡ ἐν σκιαῖς λατρεία παναγίῳ Θεῷ ; Παντάπασι μὲν οὖν . Πάρα δέ γε σαφῶς ἐπαΐειν λέγοντος τοῖς ἐξ Ἰσραὴλ , διὰ τῆς Ἱερεμίου φωνῆς · Τάδε λέγει Κύριος · Τὰ ὁλοκαυτώματα ὑμῶν συναγάγετε μετὰ τῶν θυσιῶν ὑμῶν , καὶ φάγετε κρέα . Ὅτι οὐκ ἐλάλησα πρὸς τοὺς πατέρας ὑμῶν , καὶ οὐκ ἐνετειλάμην αὐτοῖς ἐν ἡμέρᾳ , ᾖ ἀνήγαγον αὐτοὺς ἐκ γῆς Αἰγύπτου περὶ ὁλοκαυτωμάτων καὶ θυσιῶν . Ἀλλ' ἢ τὸ ῥῆμα τοῦτο ἐνετειλάμην αὐτοῖς λέγων , Ἀκούσατε τῆς φωνῆς μου . Ὅσον μὲν γὰρ ἧκεν εἴς γε τὸ ἀκριβὲς τῷ νομοθέτῃ δοκοῦν , οὐδ' ἂν ὅλως ἐν ἀρχαῖς ὁ ἐν σκιαῖς ἔτι κατεχρησμῳδήθη νόμος , τῆς ἐν πνεύματι λατρείας σεσιγημένης . Ἐπειδὴ δὲ ἦν τὸ χρῆμα φορτικὸν , καὶ τὸ δύνασθαι πληροῦν τὸ τελείως ἀγαθὸν , τοῖς τὸ τηνικάδε βάσιμον μὲν οὐχὶ , φαίην δ' ἂν ὅτι σκληρὸν καὶ οὐκ ἄτραχυ , νηπιοπρεπὴς οἷά τις μελέτησις , τὴν τῆς ἀληθείας ἔχουσα μόρφωσιν , ὁ ἐν γράμμασι νόμος , οἰκονομικῶς ἐθεσπίζετο . Πλὴν ἐδήλου σαφῶς ὁ τῶν νόμων ἡμῖν ὁριστὴς , ὅτι μὴ ἐκεῖνα μᾶλλον αὐτῷ θυμηρέστατα , τριπόθητα δὲ τὰ διὰ Χριστοῦ . Καὶ γοῦν ἔφη πάλιν · Διὰ τοῦτο ἀπεθέρισα τοὺς προφήτας ὑμῶν , ἀπέκτεινα αὐτοὺς ἐν ῥήμασι στόματός μου , καὶ τὸ κρίμα μου ὡς φῶς ἐξελεύσεται · διότι ἔλεος θέλω , καὶ οὐ θυσίαν , καὶ ἐπίγνωσιν Θεοῦ , ἢ ὁλοκαυτώματα . Πολὺ γὰρ ἄμεινον παρὰ Θεῷ καὶ μόσχου πίπτοντος , καὶ προβάτου σφαγῆς , ἡ εἰς ἀδελφοὺς ἀγάπη , εἰς τὸ τοῦ νόμου πλήρωμα , καὶ τὸ ὑπερέχον τῆς γνώσεως Χριστοῦ , δι' οὗπερ ἂν γένοιτο καὶ αὐτὸς ἡμῖν γνωστὸς ὁ Πατήρ . Πρόξενον δὲ ὅτι τῆς αἰωνίου ζωῆς τὸ χρῆμά ἐστιν , οὐκ ἐνδοιάσῃ τις ἂν , Χριστοῦ λέγοντος πρὸς τὸν ἐν τοῖς οὐρανοῖς Πατέρα · Αὕτη δέ ἐστιν ἡ αἰώνιος ζωὴ , ἵνα γινώσκωσί σε τὸν μόνον ἀληθινὸν Θεὸν , καὶ ὃν ἀπέστειλας Ἰησοῦν Χριστόν . Ἀψευδήσει δὲ ὅτι πάντη τε καὶ πάντως ἡ ἀλήθεια , πῶς ἔστιν ἀμφιβαλεῖν ; Ἥκιστά γε . Ἀπολισθήσαντα δὲ τῆς πρὸς αὐτὸν οἰκειότητος τὸν Ἰσραὴλ , ἐπεί τοι τὴν πίστιν οὐ προσηκάμενος , οὐκ ἔγνω Θεὸν , οὐχ ἑτέρως ἐπανήξειν εἰς τὸ ἀπαρχῆς εὖ μάλα φησὶν , πλὴν ὅτι διὰ μόνου Χριστοῦ , καταλήξαντα τῶν ἐθῶν τῶν κατὰ νόμον . Γέγραπται , δὲ αὖ · Διότι ἡμέρας πολλὰς καθίσονται οἱ υἱοὶ Ἰσραὴλ , οὐκ ὄντος θυσιαστηρίου , οὐδὲ ἱερατείας , οὐδὲ δήλων · καὶ μετὰ ταῦτα ἐπιστρέψουσιν οἱ υἱοὶ Ἰσραὴλ καὶ ἐπιζητήσουσι Κύριον τὸν Θεὸν αὐτῶν , καὶ Δαβὶδ τὸν βασιλέα αὐτῶν , καὶ ἐκστήσονται ἐπὶ τῷ Κυρίῳ , καὶ ἐπὶ τοῖς ἀγαθοῖς αὐτοῦ ἐπ' ἐσχάτων τούτων τῶν ἡμερῶν . Ὅταν γὰρ τὸ πλήρωμα τῶν ἐθνῶν εἰσέλθῃ , τότε πᾶς Ἰσραὴλ σωθήσεται · πλὴν ἐν Χριστῷ · κατωνόμασται δὲ Δαβὶδ διὰ τὸ ἐκ σπέρματος εἶναι καὶ ἐκ φυλῆς τοῦ Δαβίδ . Ἀναιρεθήσεσθαι δὲ καὶ αὐτὰς τὰς κατὰ νόμον θυσίας διεβεβαιοῦτο σαφῶς διὰ Ἰωὴλ λέγων · Περιζώσασθε καὶ κόπτεσθε οἱ ἱερεῖς , θρηνεῖτε οἱ λειτουργοῦντες θυσιαστηρίῳ , εἰσέλθετε , ὑπνώσατε ἐν σάκκοις λειτουργοῦντες Θεῷ · ὅτι ἀπέσχικεν ἐξ οἴκου Θεοῦ ὑμῶν θυσία καὶ σπονδή . Καὶ πάλιν δι' αὐτοῦ τοῦ προφήτου · Ἐξῆρται θυσία καὶ σπονδὴ ἐξ οἴκου Κυρίου · πενθεῖτε οἱ ἱερεῖς λειτουργοῦντες τῷ θυσιαστηρίῳ . Καὶ πρός γε δὴ τούτοις , καὶ αὐτὴν ἐκ μέσου γενήσεσθαι τὴν σκηνὴν ὑπισχνεῖτο , λέγων · Καὶ ἔσται , ἐὰν πληθυνθῆτε , καὶ αὐξηθῆτε ἐπὶ τῆς γῆς , λέγει Κύριος , ἐν ταῖς ἡμέραις ἐκείναις οὐκ ἐροῦσιν ἔτι , Κιβωτὸς διαθήκης Κυρίου ἁγίου Ἰσραὴλ οὐκ ἀναβήσεται ἐπὶ καρδίαν , οὐδὲ ὀνομασθήσεται , οὐδὲ ἐπισκεφθήσεται , καὶ οὐ ποιηθήσεται ἔτι . Ἀνατετραμμένης γὰρ εἰς τὸ παντελὲς τῆς ἐν τύποις ἔτι καὶ δι' αἱμάτων θυσίας , ἀνάγκη πως ἦν , καὶ αὐτὴν ἐκ μέσου ποιεῖσθαι τὴν σκηνὴν , ἅτε δὴ τῆς ἀληθεστέρας ἀντεγηγερμένης , τοῦτ' ἔστι , τῆς Ἐκκλησίας , ὑπὲρ ἧς καὶ αὐτὸς ἔφη Χριστός · Ὧδε κατοικήσω , ὅτι ᾑρετισάμην αὐτήν . Καὶ ὅτι μεταχωρήσει καὶ μεταστήσεται πρὸς τὸ ἄμεινον τῆς λατρείας ὁ τρόπος πρὸς τὴν ἐν Χριστῷ καὶ νέαν , σαφὲς ἂν γένοιτο , γράφοντος ἡμῖν περὶ Θεοῦ τοῦ Μαλαχίου · Καὶ καθαριεῖ τοὺς υἱοὺς Λευῒ , καὶ χεεῖ ἐπ' αὐτοὺς ὥσπερ τὸ χρυσίον , καὶ ὡς ἀργύριον · καὶ ἔσονται τῷ Κυρίῳ προσάγοντες θυσίαν ἐν δικαιοσύνῃ , καὶ ἀρέσει τῷ Θεῷ ἡ θυσία Ἰούδα , καὶ Ἰερουσαλὴμ , καθὼς ἡ ἡμέρα τοῦ αἰῶνος , καὶ καθὼς τὰ ἔτη τὰ ἔμπροσθεν . Συνίης δὴ οὖν , ὅτι μονονουχὶ μεταχάλκευσίν τινα καὶ ἀναπλασμὸν ἱερωσύνης τε ἅμα καὶ θυσιῶν ἔσεσθαί φησι ; Συνίημι . Τὸ γάρ τοι , χεεῖ καὶ καθαρίσει , καθάπερ ἐπὶ χρυσοῦ τε καὶ χρυσουργοῦ λελεγμένον , ἆρ' οὐχὶ πρὸς τοῦτο ἐννοιῶν ἡμᾶς ἰέναι βούλεται ; Πάνυ μὲν οὖν . Ὅτι γὰρ ἔμελλε νοητῶς τοιοῦτόν τι κατορθοῦν , ἐνανθρωπήσας ὁ Λόγος , πεπληροφόρηκεν εἰπὼν ὁ Θεὸς καὶ Πατὴρ , ὅτι Ἐξαίφνης ἥξει εἰς τὸν ναὸν αὐτοῦ Κύριος , ὃν ὑμεῖς ζητεῖτε , καὶ ὁ ἄγγελος τῆς διαθήκης , ὃν ὑμεῖς θέλετε . Ἰδοὺ ἔρχεται , λέγει Κύριος παντοκράτωρ · καὶ τίς ὑπομενεῖ ἡμέραν εἰσόδου αὐτοῦ ; ἢ τίς ὑποστήσεται ἐν τῇ ὀπτασίᾳ αὐτοῦ ; διότι αὐτὸς εἰσπορεύεται ὡς πῦρ χωνευτηρίου , καὶ ὡς πόα πλυνόντων . Καὶ καθιεῖται χωνεύων καὶ καθαρίζων ὡς τὸ ἀργύριον , καὶ ὡς τὸ χρυσίον · Καινουργίαν οὖν ἄρα καὶ ἀναπλασμὸν τῆς ἱερωσύνης ἔσεσθαί φησιν · καὶ τόν γε τῆς λειτουργίας τρόπον , οὐχ ἕτερόν τι παραδεικνὺς , πλὴν ὅτι , τουτὶ Χριστοῦ μυστήριον . Ἔφη πάλιν διὰ φωνῆς Ἰεζεκιὴλ περὶ τῶν ἱερῶσθαι κεκληρωμένων · Οὗτοι προσάξουσι πρὸς μὲ τοῦ λειτουργεῖν μοι , καὶ στήσονται πρὸ προσώπου μου τοῦ προσφέρειν μοι θυσίαν , στέαρ καὶ αἷμα , λέγει Κύριος ὁ Θεός . Οὗτοι εἰσελεύσονται εἰς τὰ ἅγιά μου , καὶ οὗτοι προσελεύσονταί μοι πρὸς τὴν τράπεζάν μου , τοῦ λειτουργεῖν μοι . Καὶ στέαρ καὶ αἷμα καὶ τὰς ἐπὶ τῇ τραπέζῃ λειτουργίας , ἆρ' οὐχὶ φαῖεν ἂν εἰκότως , τὸ Χριστοῦ μυστήριον ; Εὖ λέγεις . Ἀριδηλότατον δὲ καὶ αὐτὸν ἡμῖν τὸν καιρὸν , καθ' ὃν ἡ πάντων ἐπὶ τὸ ἄμεινον ἔσται μεταδρομὴ τῆς καινουργίας ὁ τρόπος , ἐποίει λέγων ὁ Θεός · Καὶ ἔσται ἀπὸ τῆς ἡμέρας τῆς ὀγδόης καὶ ἐπέκεινα ποιήσουσιν οἱ ἱερεῖς ἐπὶ τὸ θυσιαστήριον τὰ ὁλοκαυτώματα ὑμῶν , καὶ τὰ τοῦ σωτηρίου ὑμῶν , καὶ προσδέξομαι ὑμᾶς , λέγει Κύριος . Ἡμέραν δὲ τὴν ὀγδόην τὸν τῆς τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν ἀναστάσεως ὀνομάζει καιρόν · καθ' ὃν τὰ ὁλοκαυτώματα , τοῦτ' ἔστιν , ἡ τελεία καὶ ὁλοσχερὴς εἰς Θεὸν ἀφιέρωσις τῶν πεπιστευκότων , δεκτὴ τῷ Θεῷ , καὶ δωροφορία πνευματική . Καὶ τοῦτο διδάσκει γράφων ὁ θεσπέσιος Παῦλος · Δι' αὐτοῦ οὖν ἀναφέρομεν θυσίαν αἰνέσεως διαπαντὸς τῷ Θεῷ · τοῦτ' ἔστι , καρπὸν χειλέων ὁμολογούντων τῷ ὀνόματι αὐτοῦ . Καὶ πάλιν · Τῆς δὲ εὐποιίας καὶ κοινωνίας μὴ ἐπιλανθάνησθε . Τοιαύταις γὰρ θυσίαις εὐαρεστεῖται ὁ Θεός . Καρποὶ γὰρ οἱ πρὸς ἡμῶν τῷ Θεῷ τῶν ἐν πίστει δεδικαιωμένων , τίνες ἂν εἶεν ἕτεροι , πλὴν ὅτι δοξολογία μακρὰ καὶ διηνεκής ; Καὶ θῦμα τὸ καθαρώτατον τῆς ἀμωμήτου ζωῆς , ἡ ἀπαράβλητος εὐωδία . Παγκάλως ἡμῖν ὁ λόγος ἔχει , καὶ ἀληθὲς , ὅτι δικαιοῦταί τις ἥκιστα μὲν ἐν νόμῳ , διὰ πίστεως δὲ μᾶλλον τῆς ἐν Χριστῷ , καὶ μυσταγωγίας εὐαγγελικῆς . Ἐθέλοιμι δ' ἂν καὶ δι' ἐναργῶν ἡμῖν ἰέναι παραδειγμάτων τὴν ἀφήγησιν , καὶ ἐξ αὐτῶν τούτων μαθεῖν τῶν ἱερῶν Γραμμάτων . Οὐκοῦν , ὦ φιλότης , εἶμι μὲν ἐγὼ πρὸς τοῦτο ἑτοίμως , ἐπεί σοι δοκεῖ . Σὺ δὲ δή μοι πάλιν τὸν ἀκριβῆ τε καὶ ἀπεξεσμένον ἐφ' ἑκάστῳ τῶν θεωρημάτων ἐξέταζε νοῦν . Καὶ εἴ σοί τι δόξαιμι μὴ λίαν ὀρθῶς νοεῖν , ἢ λέγειν , νηφαλίως ἐπανόρθου καὶ μεθόρμιζε σαφῶς , τοὺς τῶν τεκτόνων ἀρίστους ἀπομιμούμενος , οἳ ἐπειδὰν ἐξήκοι τοῦ καθήκοντος λόγου τὸ ἐν χερσὶ , μεταρυθμίζουσιν εὐτέχνως ἐπὶ τὸ ὡς ἄριστα ἔχειν δοκοῦν . Ἀπαρχὴν δὲ ὥσπερ τινὰ τῶν εἴς γε ταυτὶ ποιησόμεθα λόγων τὸν ἱεροφάντην Μωσέα , καὶ τῆς κατ' αὐτὸν ἱστορίας ἐπιδρομάδην ἁψάμενος , πληροφορεῖν εὖ μάλα πειράσομαι , καὶ καταδεῖξαι σαφῶς , τετελειωκότα μὲν τὸν νόμον οὐδὲν , οὔτε μὴν ἀποχρῶντα πρὸς σωτηρίαν · λυτρωτὴν δὲ τῶν ὅλων καὶ σωτῆρα Χριστόν . Οὐ μετρίαν ἴσθι τοι διδοὺς τὴν ὄνησιν , ὄκνου κρείττονα σαυτὸν κἂν τούτῳ δεικνύς · δυσέφικτα μὲν γὰρ τὰ ἐν χερσὶ λίαν , καὶ δυσκάτοπτος κομιδῇ τῶν ζητουμένων ἡ γνῶσις , πλούσιός γε μὴν ὁ ἐκκαλύπτων Θεός . Εὖ λέγεις , καὶ δή με κυσὶ ταῖς εὐρινωτάταις ἐν ἴσῳ , κατ' ἴχνος ἰέναι λοιπὸν τῶν ἐν βάθει τε καὶ ἀφανεστέρων ἐννοιῶν , ὁ σὸς παραθήγει λόγος . Οὐκοῦν ἐν ἐρήμῳ ποτὲ τῇ κατὰ τὴν καλουμένην Μαδιὰμ , ὀΐων ἀγέλας διαποιμαίνοντι τῷ μακαρίῳ Μωσῇ πρὸς αὐταῖς τε ταῖς ὑπωρείαις ὄντι τοῦ ὄρους Χωρὴβ , χρῆμά τι ξένον καὶ οὐκ ἀθαύμαστον Θεοῦ πληροῦντος ἐδείκνυτο . Ὤφθη γὰρ αὐτῷ , φησὶν , ἄγγελος ἐν πυρὸς φλογὶ ἐκ βάτου · καὶ ἑώρα ὅτι ὁ βάτος ἐκαίετο πυρὶ , ὁ δὲ βάτος οὐ κατεκαίετο . Εἶπε δὲ Μωσῆς · Παρελθὼν ὄψομαι τὸ ὅραμα τὸ μέγα τοῦτο , ὅτι οὐ κατακαίεται ὁ βάτος . Ξύλον δὲ οὐχὶ τῶν ἡμέρων ὁ βάτος , ἀγρίας δὲ μᾶλλον ἀκάνθης εἶδος , καὶ ὀρεσιτρόφου ῥίζης , ἐφ' ᾗ τὸ φρικτὸν ἐπράττετο θαῦμα , μυστηρίου τύπον εὖ μάλα πληροῦν . Ἄγγελος γὰρ ἦν ὡς ἐν εἴδει πυρὸς ὅλον διόλου καταβοσκόμενος , αἴσθησιν δὲ τῷ ξύλῳ μηδεμίαν ἐντιθεὶς τῆς τοῦ πυρὸς ἐνεργείας , ἐν ἴσῳ δὲ ὥσπερ εἰ καὶ μὴ παρῆν , μηδ' ὅσον εἰπεῖν θερμασίας που τάχα τῆς ὡς ἐκ πυρὸς τοῦ ξύλου μετεσχηκότος . Τί οὖν τοῦτό γε ; Ξύλῳ γὰρ ὥσπερ ἀγρίῳ γεγονότι τῷ Ἰσραὴλ , καὶ καρποὺς ἡμέρους δικαιοσύνης οὐκ ἔχοντι · τοῖς γὰρ Αἰγυπτίων ἐτρέφοντο νόμοις · ὁ δι' ἀγγέλων ἔμελλε δοθήσεσθαι νόμος , φωτίζειν μὲν ἱκανὸς , εἰ γοῦν νοοῖτο πνευματικῶς , καὶ τὸν εἰς νοῦν ἀποπέμψαι σκότον , ἐνέργεια γὰρ καὶ ἤδε πυρὸς , πλὴν τοῖς λαβοῦσιν ἀνόνητος , καὶ οὔτι που πάντως δι' ἑαυτὸν , ἀλλ' ἐπεί τοι τὸ φῶς μὴ εἰς νοῦν ἐδέχοντο καὶ καρδίαν , οἱ πρὸς οὓς ὁ λόγος , ἔξωθεν δὲ ὥσπερ φωτισμοῦ δόκησιν τὸ γράμμα πλουτήσαντες , ὅπερ ἔχειν ἐνόμιζον , οὐκ εἶχον ἀληθῶς . Τοιγάρτοι περὶ τὸν βάτον μὲν ὁρᾶσθαι τὸ πῦρ , μὴ μὴν ἔτι καὶ θερμασίας αἴσθησιν ἐνιέναι τῷ ξύλῳ , παραδηλοῖ τι τοιοῦτον ὥς γέ μοι δοκεῖ . Ὅτι δὲ ἀνόνητον Ἰουδαίοις τὸ ἐκ τοῦ νόμου γέγονε φῶς , σαφηνιεῖ λέγων αὐτὸς ὁ Σωτήρ · Ἐρευνᾶτε τὰς Γραφὰς ὅτι ὑμεῖς δοκεῖτε ἐν αὐταῖς ζωὴν αἰώνιον ἔχειν · καὶ ἐκεῖναί εἰσιν αἱ μαρτυροῦσαι περὶ ἐμοῦ . Καὶ οὐ θέλετε ἐλθεῖν πρὸς μὲ , ἵνα ζωὴν αἰώνιον ἔχητε . Καὶ μεθ' ἕτερα πάλιν , πρὸς τοὺς τῶν Ἰουδαίων καθηγητὰς , καὶ πρὸς πάντα δὲ τὸν λαόν · Μὴ δοκεῖτε ὅτι ἐγὼ κατηγορήσω ὑμῶν πρὸς τὸν Πατέρα · ἔστιν ὁ κατηγορῶν ὑμῶν Μωσῆς , ἐφ' ὃν ὑμεῖς ἠλπίκατε · εἰ γὰρ ἐπιστεύετε Μωσῇ , ἐπιστεύετε ἂν ἐμοί · περὶ γὰρ ἐμοῦ ἐκεῖνος ἔγραψεν . Εἰ δὲ τοῖς ἐκείνου ῥήμασιν οὐ πιστεύετε , πῶς τοῖς ἐμοῖς ῥήμασι πιστεύσετε ; Οἱ γὰρ ὅλως τὴν διὰ νόμου στοιχείωσιν ἀμαθέστατα διωθούμενοι , πῶς ἂν εἰσδέξαιντο διὰ Χριστοῦ , τοῦ τελείως ἀγαθοῦ τὴν γνῶσιν εἰσφέροντα ; Καιόμενον μὲν βλέπων , καταφλεγόμενον δὲ οὐχὶ τὸν βάτον , ἀλλ' οὐδὲ εἴκοντα τῷ πυρὶ , κατετεθήπει λοιπὸν ὁ μακάριος Μωσῆς , τί ὅτι οὐ κατακαίεται ὁ βάτος . Καταπλαγείη γὰρ ἄν τις τῆς εἰσάπαν ἀναισθησίας τὸν Ἰσραὴλ , οἱ συλλήπτορά τε καὶ ἀρωγὸν τὸν παρὰ Θεοῦ δεξάμενοι νόμον , καὶ τὸν δι' αὐτοῦ φωτισμὸν πλουτήσαντες , εἶτα λόγου μηδενὸς ἀξιοῦντες τὸ χρῆμα , μήτε μὴν εἰς νοῦν καὶ καρδίαν εἰσοικισάμενοι τὸ δοθὲν , ἀνωφέλητοι μεμενήκασι · νεκρὸς γὰρ ὥσπερ αὐτοῖς εἰκότως καὶ ἀπεψυγμένος ὁ νοῦς · εἴποι δ' ἄν τις καὶ ἐπ' αὐτοῖς εἰκότως · Τί ὅτι οὐ κατακαίεται ὁ βάτος ; ἦ γὰρ ἂν ἐγένοντο μεθ' ἡμῶν τῷ πνεύματι ζέοντες . Εὖ ἔφης . Ἔοικε δὲ καὶ ἑτέρων ἡμῖν ἐννοιῶν οὐκ ἀμαθῆ θεωρίαν ὑποφαίνειν τὸ χρῆμα . Μέλλουσι γὰρ ἤδη τοῖς ἐξ Ἰσραὴλ γῆς τῆς Αἰγυπτίων ἀπαίρειν , καὶ οἷον οὐδέπω τὸν τῆς ἀνεθελήτου θητείας ἀποσείεσθαι ζυγὸν , διάτοι τοῦτο ταῖς τοῦ κρατοῦντος ἔτι προσκρούειν ὀργαῖς σημεῖον ἐδίδου Θεὸς τὸ ἐπὶ τοῦ βάτου δρώμενον · ὅτι καὶ αὐτοῦ πυρὸς ἀμείνους ἔσονται πολὺ , καὶ τοῖς ἀδικεῖν ἰσχύουσιν οὐχ ἁλώσιμοι , κατά γε τὸ , οἶμαι , θεοπρεπῶς εἰρημένον · Μὴ φοβοῦ , ὅτι μετὰ σοῦ εἰμι . Φλὸξ οὐ κατακαύσει σε , ποταμοὶ οὐ συγκλείσουσί σε . Εὐφυὴς ὁ λόγος . Οὐκοῦν ἐτεθήπει μὲν ὧδε τὸ ὅραμα Μωσῆς · καὶ δὴ καὶ προσέθει τὸ ἀγχοῦ γενέσθαι ποθῶν . Ὡς δὲ εἶδε , φησὶ , Κύριος ὅτι προσάγει ἰδεῖν , ἐκάλεσεν αὐτὸν ἐκ τοῦ βάτου , λέγων · Μωσῆ , Μωσῆ . Ὁ δὲ εἶπε · Τί ἐστι ; Μὴ ἐγγίσῃς ὧδε , λύσαι τὸ ὑπόδημα ἐκ τῶν ποδῶν σου , ὁ γὰρ τόπος , ἐν ᾧ σὺ ἕστηκας , γῆ ἁγία ἐστί . Νόμου δὲ τύπος ἡμῖν ὁ μακάριος ἔσται Μωσῆς · Μωσέα γὰρ ἔχουσι καὶ τοὺς προφήτας , ἐν εὐαγγελικοῖς θεσπίσμασί φησιν ὁ μακάριος Ἀβραάμ . Μή πως ἀπίθανόν σοι τὸ ῥῆμα δοκεῖ ; Οὐ μὲν οὖν · νόμου γὰρ πρόσωπον ὁ Μωσῆς . Κέκληται τοίνυν ὁ Ἰσραὴλ , καὶ ἡ κατὰ νόμον καὶ ὑπὸ νόμον ἀγέλη . Κύριος γὰρ , φησὶν , ὁ Θεὸς τῶν Ἑβραίων προκέκληται ἡμᾶς . Καὶ ὑπήκουσε μὲν τῷ καλοῦντι Θεῷ , καθὰ καὶ ὁ Μωσῆς · Πάντα γὰρ ὅσα εἶπε Κύριος ὁ Θεὸς , ποιήσομεν , καὶ ἀκουσόμεθα . Ἐπειδὴ δὲ καὶ τῆς κατὰ νόμον ὑποταγῆς ἡ δύναμις οὐχ ἱκανὴ πρὸς κάθαρσιν , Ἀδύνατον γὰρ αἷμα ταύρων καὶ τράγων ὑφαιρεῖν ἁμαρτίας · εἴργεται Μωσῆς πλησιάζειν Θεῷ · Μὴ ἐγγίσῃς γὰρ ὧδε , φησίν . Ἀπρόσιτον γὰρ διὰ νόμου τὸ ἀγαθόν · καὶ τῆς κατὰ Μωσέα πολιτείας ἡ δύναμις οὐχ ἱκανὴ λίαν εἴς γε τὸ ἀποκομίζειν δύνασθαι τῷ Θεῷ . Παρίστησι δὲ αὐτῷ δι' ἁγιασμοῦ Χριστός . Ἁγίους γὰρ εἶναι πρέπει τοὺς τῷ ἁγίῳ Θεῷ κολλᾶσθαι σπουδάζοντας · Ἅγιοι γὰρ ἔσεσθε , φησὶν , ὅτι ἐγὼ ἅγιός εἰμι . Ὅτι δὲ τῆς κατὰ νόμον πολιτείας ὁ τρόπος οὐκ ἀμώμητος παντελῶς , εὐθὺς ἐδίδαξεν , εἰπών · Λύσαι τὸ ὑπόδημα ἐκ τῶν ποδῶν σου · ὁ γὰρ τόπος , ἐν ᾧ σὺ ἕστηκας , γῆ ἁγία ἐστίν . Ἀπολύειν γὰρ τὸ ὑπόδημα προστέταχε τοῦ ποδὸς τὸν ἱεροφάντην Μωσέα , οὔπω καθαρὰν , οὐδὲ τῶν ἀπὸ φθορᾶς καὶ νεκρότητος ἔργων εἰσάπαν ἀπηλλαγμένην , τῆς κατὰ νόμον ζωῆς τὴν πορείαν ἀποδεικνὺς , ἀπὸ δὲ τῆς παρ' Ἕλλησι συνηθείας ὁ θεῖος ἡμῖν ἐπαιδεύετο Μωσῆς , ὅτι μὴ θέμις ἐγγίζειν Θεῷ , τὸν ἐν λειψάνοις ὄντα νεκρότητος καὶ φθορᾶς . Οὐ γὰρ ἐφοίτων ἐν ἱεροῖς τὰ ἐκ τεθνεώτων ζώων ὑποδήματα τοῖς ποσὶν ἐνδυόμενοι . Μολυσμοῦ δὲ τρόπος τοῖς ἐκείνων νόμοις τὸ χρῆμα ἐγράφετο . Νεκρότητος δὲ καὶ φθορᾶς καὶ τῶν εἰς τοῦτο ἡκόντων ἀκαθαρσίας ἀπέλυσεν ἡμᾶς οὐχ ὁ νόμος , ὦ τᾶν , οὐδὲ πορεία ζωῆς τῆς κατὰ τὸ γράμμα τὸ Μωσαϊκὸν , πίστις δὲ μᾶλλον ἡ ἐν Χριστῷ , καὶ τῆς εὐαγγελικῆς πολιτείας ἡ τελειοτάτη κάθαρσις . Ἢ οὐκ ἀληθὲς ὅ φημι ; Πῶς γὰρ οὔ ; Ἀπολύσαντι δὲ τὸ ὑπόδημα τοῦ ποδὸς , προσθέοντί γέ τε λοιπὸν , καὶ ἀγχοῦ γεγονότι , προσεφώνει Θεός · Ἐγώ εἰμι ὁ Θεὸς τοῦ πατρός σου , Θεὸς Ἀβραὰμ , καὶ Θεὸς Ἰσαὰκ , καὶ Θεὸς Ἰακώβ . Ἀπέστρεψε δὲ Μωσῆς τὸ πρόσωπον αὐτοῦ , φησίν · ηὐλαβεῖτο γὰρ κατεμβλέψαι ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ . Ἀποθέμενοι γὰρ φρόνημα τὸ νεκρὸν , καὶ οἱονεὶ καθαρῷ τε καὶ ἐλευθέρῳ ποδὶ τῆς ἐν Χριστῷ πολιτείας διαστείχοντες τὴν ὁδὸν , ἐσόμεθα μὲν ἀγχοῦ τῷ Θεῷ , κατὰ σχέσιν δὲ δηλονότι τὴν πνευματικὴν , καὶ οὐχὶ κατά γε τὴν ἐν τόπῳ διάστασιν . Τύποι γὰρ ἐκεῖνα καὶ σκιὰ τὰ Μωσέως , οὕτω τε λοιπὸν τοὺς περὶ τῆς ἄνω μυσταγωγίας καταπλουτήσομεν λόγους , καὶ τὴν τοῦ Θεοῦ γνῶσιν ἐν ἑαυτοῖς συλλέξομεν , ἑαυτὸν ἡμῖν ἐμφανίζοντος ἐν Υἱῷ τοῦ Πατρός . Ὀψόμεθα γὰρ αὐτὸν , καὶ ἀσυγκρίτως ἄμεινον , ἢ ὁ πάλαι λαὸς , ὡς ἐν προσώπῳ Μωσέως . Ὁ μὲν γὰρ ἀπέστρεψε τὸ πρόσωπον αὐτοῦ · ηὐλαβεῖτο γὰρ κατεμβλέψαι ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ . Δι' οὗ σημαίνεται τῶν ἐν νόμῳ παιδαγωγουμένων , τὸ τῆς διανοίας ἀσθενὲς , οὐκ ἀναμενούσης τρόπον τινὰ πρὸς Θεὸν , οὔτε μὴν οἵας τε ἰδεῖν τὴν δόξαν αὐτοῦ , κατά γε τὸ ἐν Ψαλμοῖς ὑμνούμενον · Σκοτισθήτωσαν οἱ ὀφθαλμοὶ αὐτῶν τοῦ μὴ βλέπειν , ἤγουν ἐκεῖνο , τὸ Ἰδοὺ λαὸς μωρὸς καὶ ἀκάρδιος · ὀφθαλμοὶ αὐτοῖς , καὶ οὐ βλέπουσιν . Ἡμεῖς δὲ τοῖς περὶ τῆς ἀῤῥήτου φύσεως προσιέντες λόγοις , καθαροῖς καὶ πεφωτισμένοις ὄμμασιν , ἐν Υἱῷ διαπρέπον τὸ τοῦ Θεοῦ καὶ Πατρὸς καταθεώμεθα κάλλος . Καὶ οἰομένοις μὲν Ἰουδαίοις ὅτι τεθέανται τὸν Πατέρα , σοφῶς ἐλέγετο παρὰ Χριστοῦ · Οὔτε εἶδος αὐτοῦ ἑωράκατε , οὔτε φωνὴν αὐτοῦ ἀκηκόατε . Φιλοπευστοῦντι δὲ τῷ Φιλίππῳ λίαν , καὶ παχύτερον μὲν ἢ ἐχρῆν , ἐκ φιλομαθείας δ' οὖν ὅμως ἐρομένῳ καὶ λέγοντι · Κύριε , δεῖξον ἡμῖν τὸν Πατέρα , καὶ ἀρκεῖ ἡμῖν , ἀπεκρίνατο Χριστός · Τοσοῦτον χρόνον μεθ' ὑμῶν εἰμι , καὶ οὐκ ἔγνωκάς με , Φίλιππε ; Ὁ ἑωρακὼς ἐμὲ , ἑώρακε τὸν Πατέρα . Οὐ πιστεύεις ὅτι ἐγὼ ἐν τῷ Πατρὶ , καὶ ὁ Πατὴρ ἐν ἐμοί ἐστιν ; Ὅτι δέ ἐστιν οὐκ εὐσθενὴς ἄγαν , οὔτε μὴν ἱκανὴ πρὸς Θεοῦ κατάδειξιν ἀκριβῆ καὶ ἀμώμητον , ἡ διὰ τῆς κατὰ νόμον ἐντολῆς θεωρία τε καὶ παίδευσις , ὡς ἐν σκιᾷ καὶ αἰνίγματι καὶ διὰ ταῖν δυοῖν τοῦ Λάβαν ὀψόμεθα θυγατέροιν . Γέγραπται γὰρ , ὅτι Τῷ δὲ Λάβαν ἦσαν δύο θυγατέρες , ὄνομα τῇ μείζονι Λεία , καὶ ὄνομα τῇ ἑτέρᾳ Ῥαχήλ . Οἱ δὲ ὀφθαλμοὶ Λείας ἀσθενεῖς , Ῥαχὴλ δὲ ἦν καλὴ τῷ εἴδει καὶ ὡραία τῇ ὄψει σφόδρα · καὶ προσέκειτο μὲν τῇ Ῥαχὴλ ὁ πατριάρχης Ἰακὼβ , ἠγάγετο δὲ πρὸ αὐτῆς τὴν Λείαν . Μετοιχομένου δὴ οὖν εἰς τὸ ἀληθὲς τοῦ τύπου , τὸ Χριστοῦ κατόψει μυστήριον . Δύο γάρ εἰσιν αἱ πρὸς οἰκειότητα κεκλημέναι τὴν πνευματικὴν ἡρμοσμέναι τε αὐτῷ γυναῖκες · πρεσβυτέρα μὲν , ἡ πρώτη , καὶ διὰ Μωσέως ὡς ἐν προσώπῳ τῆς Ἰουδαίων συναγωγῆς , πρὸς ἣν εἴρηται παρὰ Θεοῦ διὰ φωνῆς προφητῶν · Ἰδοὺ οὐκ εἰσὶν οἱ ὀφθαλμοί σου , οὐδὲ ἡ καρδία σου καλὴ , ἀλλ' ἢ εἰς τὴν πλεονεξίαν σου καὶ εἰς τὰ ἀδικήματά σου , καὶ εἰς φόνον τοῦ ποιεῖν . Δευτέρα δὲ ἦν ἡ νεᾶνις καὶ ἐκπρεπεστέρα , τοῦτ' ἔστιν , ἡ ἐξ ἐθνῶν Ἐκκλησία , πρὸς ἣν ὁ θεῖος ἔφη Δαβίδ · Ἄκουσον , θύγατερ , καὶ ἴδε , καὶ κλῖνον τὸ οὖς σου , καὶ ἐπιλάθου τοῦ λαοῦ σου , καὶ τοῦ οἴκου τοῦ πατρός σου · ὅτι ἐπεθύμησεν ὁ Βασιλεὺς τοῦ κάλλους σου . Εἴρηται δέ που πρὸς αὐτὴν καὶ τὸ , Οἱ ὀφθαλμοί σου περιστεράς . Νοητὸν δὲ δή που καὶ ὑπερκόσμιον ἀληθῶς τῆς Ἐκκλησίας τὸ κάλλος . Γέγραπται γὰρ , ὅτι Πᾶσα ἡ δόξα τῆς θυγατρὸς τοῦ βασιλέως , Ἐσεβών . Τὸ δὲ , Ἐσεβὼν , ἔσωθέν ἐστιν Ἑβραίων φωνῇ · σώματος μὲν γὰρ ὀφθαλμοῖς οὐχ ἁλώσιμον , καθαροῦ δὲ νοῦ προσβολαῖς εὐκάτοπτον . Ἢ οὐχ ὧδε ἔχει ; Πάνυ μὲν οὖν . Οὐκοῦν οὐ διὰ τῆς κατὰ νόμον παιδαγωγίας κατίδοι τις ἂν τὸ θεῖόν τε καὶ ἀκήρατον κάλλος , ἐν Χριστῷ δὲ μᾶλλον καὶ τοῖς δι' αὐτοῦ παιδεύμασιν . Ἀληθές . Ἱκανὸς δὲ πρὸς λύτρωσιν , ὦ Παλλάδιε , καὶ πρός γε τὸ δύνασθαι χειρός τε καὶ τυραννίδος ἐξελέσθαι διαβολικῆς , οὐχὶ Μωσῆς , ἢ νόμος , ἀλλ' ὁ Μωσέως Δεσπότης , τοῦτ' ἔστι Χριστὸς , καὶ μυστηρίου τοῦ κατ' αὐτὸν ἡ δύναμις . Καὶ γοῦν Θεοῦ λέγοντος · Ἰδὼν εἶδον τὴν κάκωσιν τοῦ λαοῦ μου ἐν Αἰγύπτῳ , καὶ τῆς κραυγῆς αὐτῶν ἀκήκοα ἀπὸ τῶν ἐργοδιωκτῶν · οἶδα γὰρ ὀδύνην αὐτῶν , καὶ κατέβην ἐξελέσθαι αὐτοὺς ἐκ χειρὸς τῶν Αἰγυπτίων , ἐξαγαγεῖν αὐτοὺς ἐκ τῆς γῆς ἐκείνης εἰς γῆν ἀγαθὴν καὶ πολλὴν , εἰς γῆν ῥέουσαν γάλα καὶ μέλι . Καὶ προστιθέντος εὐθύς · Καὶ νῦν ἰδοὺ ἡ κραυγὴ τῶν υἱῶν Ἰσραὴλ , ἥκει πρός με · κἀγὼ ἑώρακα τὸν θλιμμὸν , ὃν οἱ Αἰγύπτιοι θλίβουσιν αὐτούς · καὶ νῦν δεῦρο , ἀποστελῶ σε πρὸς Φαραὼ βασιλέα Αἰγύπτου , καὶ ἐξάξεις τὸν λαόν μου , τοὺς υἱοὺς Ἰσραὴλ , ἐκ γῆς Αἰγύπτου · σαφῶς δὲ καὶ διαῤῥήδην ἀνεκεκράγει Μωσῆς · Τίς εἰμι ἐγὼ , ὅτι πορεύσομαι πρὸς Φαραὼ βασιλέα Αἰγύπτου , καὶ ὅτι ἐξάξω τοὺς υἱοὺς Ἰσραὴλ ἐκ γῆς Αἰγύπτου ; Ἆρ' οὖν οὐκ ἐναργὴς ὁ τύπος , καὶ ὁ τῆς παραιτήσεως τρόπος οὐχὶ τὴν ἀναφορὰν ἐπὶ τὸ ἀσυγκρίτως ὑπερτεροῦν καὶ ὑπερκείμενον ἔχει , τοῦτ' ἔστι , Χριστόν ; Ὡς τὸ , Τίς εἰμι ἐγώ ; λέγειν ἀνάρμοστον · εὐπετὲς δὲ λίαν τὸ ἐξελέσθαι λαοὺς , καὶ σώζειν ἔθνη , καὶ ἀποκομίζειν εἰς ἐλευθερίαν , συντετριμμένου καὶ ἀτονήσαντος , τοῦ πρὸς δουλείαν συνέχοντος τοῦτ' ἔστι , τοῦ Σατανᾶ . Εὐπετέστατον · ἔφης γὰρ ὀρθῶς Τί δέ ; οὐχὶ κἀντεῦθεν ἰδεῖν ἀταλαίπωρον παντελῶς , ὅτι τῆς ἁπάντων σωτηρίας πρύτανις γέγονεν ὁ Μονογενής ; δι' αὐτοῦ , γὰρ ἐκλελυτρώμεθα , καί φησιν ὁ προφήτης · Οὐ πρέσβυς , οὐκ ἄγγελος , ἀλλ' αὐτὸς ὁ Κύριος ἔσωσεν ἡμᾶς . Πόθεν ἔφης ; Ὁ μὲν γὰρ τῶν ὅλων Θεὸς Μωσῇ κεκέλευκεν ἐναργῶς , ἀοκνότατα μὲν ἰέναι πρὸς τοὺς υἱοὺς Ἰσραὴλ , εἰπεῖν δὲ ἀναφανδὸν ὡς ἀρωγὸν καὶ συλλήπτορα τὸν πάντα ἰσχύοντα λαβόντες Θεὸν , ἀποφορτιοῦνται μὲν εὐκόλως τῆς ἐν Αἰγύπτῳ δουλείας τὸ δυσαχθὲς , οἴκαδέ γε μὴν ἀπαίρουσι πάλιν , καὶ εἰς τὴν τῶν πατέρων ἐλευθερίαν ἀναφοιτήσαντες , τὴν ἁγίαν οἰκήσουσι γῆν · ἐκεῖ τε πλουσίως τοῖς παρ' αὐτοῦ δοθησομένοις ἐνσπαταλήσωσιν ἀγαθοῖς . Ἀπεκρίθη , φησὶν , ὁ Μωσῆς καὶ εἶπεν · Ἐὰν μὴ πιστεύσωσί μοι , μηδὲ ἀκούσωσί μου τῆς φωνῆς ( ἐροῦσι γὰρ , ὅτι Οὐκ ὦπταί σοι ὁ Θεὸς ) , τί ἐρῶ πρὸς αὐτούς ; Εἶπε δὲ αὐτῷ ὁ Κύριος · Τί τοῦτό ἐστι τὸ ἐν τῇ χειρί σου ; Ὁ δὲ εἶπε , Ῥάβδος · καὶ εἶπε · Ῥίψον αὐτὴν ἐπὶ τὴν γῆν . Καὶ ἔῤῥιψεν αὐτὴν ἐπὶ τὴν γῆν , καὶ ἐγένετο ὄφις · καὶ ἔφυγε Μωσῆς ἀπ' αὐτοῦ . Καὶ εἶπε Κύριος πρὸς Μωσῆν · Ἔκτεινε τὴν χεῖρά σου , καὶ ἐπιλαβοῦ τῆς κέρκου . Καὶ ἐκτείνας τὴν χεῖρα , ἐπελάβετο τῆς κέρκου , καὶ ἐγένετο ῥάβδος ἐν τῇ χειρὶ αὐτοῦ . Ὡς ἐξαίσιον μὲν τὸ θαῦμα , ὦ τᾶν . Τὸ δὲ τί ἂν βούλοιτο καταδηλοῦν , φράζε δὴ πάλιν αὐτός . Ἐγὼ φράσω · Μακροὺς Αἰγυπτίοις συνδιαιτώμενοι χρόνους οἱ ἐξ Ἰσραὴλ , καὶ εἰς πᾶν εἶδος ἁμαρτίας ὠλισθηκότες , καὶ τρυφαῖς ἡδόμενοι ταῖς ἐπιχωρίοις , βραδεῖς μὲν ὅτι καὶ δυσμετακόμιστοι λίαν ἔσονται πρὸς εὐκοσμίαν , οὐκ ἠγνόησεν ὁ Μωσῆς · συνωθήσει δὲ ὅτι πρὸς εὐπείθειαν τῶν ἔργων ὁ πόνος οὐχ ἑκόντας αὐτοὺς , εἰ θαυματουργοῦντα θεάσαιντο , σοφῶς ὑπελάμβανε . Χρῆμα μὲν γὰρ ἀλη θῶς δυσεξίτητον ἡδονὴ , καὶ παθῶν ἀγριότης τῶν ἐν ἡμῖν οὐκ εὐχερῶς τιθασσεύεται . Ἱδρῶτος δὲ καταθλίβοντος καὶ πόνων ἐπηρτημένων , ἀναπείσειεν ἂν εὐκόλως καὶ τῶν ἡδίστων ὑπερφρονεῖν ὁ ἀπαλλάττειν ὑπισχνούμενος · οἶμαι δὲ ὅτι καὶ ὁ παντὸς ἀγαθοῦ τὴν εἴδησιν ἔχων Θεὸς , δύσοιστόν τε καὶ δυσαλγῆ τότε δὴ μάλιστα τοῖς ἐξ Ἰσραὴλ τὴν τῶν Αἰγυπτίων ἐπηφίει πλεονεξίαν οἰκονομικώτατά τε λίαν , ὡς ἂν εἶεν εὔκολοι πρὸς ἀποδρομὴν , καὶ μὴ ταῖς συντρόφοις ἡδοναῖς ἐνδούμενοι , σκληροί τε γένοιντο καὶ δυσάγωγοι κομιδῇ , καὶ τὴν τοῦ καλοῦντος εἰς ἐλευθερίαν ἀτιμάζοντες χάριν , ἐθελούσιον ποιοῖντο τὴν ἐν Αἰγύπτῳ θητείαν , τὸ παραυτίκα τερπνὸν , ὀλίγων ἔσθ' ὅτε προτάττοντες πόνων . Μᾶλλον δὲ καὶ αὐτῶν ἐν ἀμείνοσι καταλογιζόμενοι τῶν παρὰ Θεοῦ , καὶ γοῦν ἀσμενέστατα τῆς τῶν πάλαι τετυραννευκότων πλεονεξίας ἐκδεδυκότες , αὐλιζόμενοί τε κατὰ τὴν ἔρημον , καὶ τὰ ἄνωθέν τε καὶ ἐξ οὐρανοῦ σιτούμενοι , τὴν τοῦ μάννα χορηγίαν φημὶ , τῆς ἐν Αἰγύπτῳ τρυφῆς οὐκ ἀδακρυτὶ μνημονεύουσιν . Ἐκτεθνάναι μᾶλλον , ὡς ἦν δή που παρὰ πολὺ κρεῖττόν τε καὶ ἄμεινον αὐτοῖς , ταῖς ἐν Αἰγύπτῳ τραπέζαις ἐνσπαταλῶντας , ἔτι διατεινόμενοι , καὶ μειρακιωδῶς ἀνακεκραγότες · Ὄφελον ἀπεθάνομεν πληγέντες ὑπὸ Κυρίου ἐν Αἰγύπτῳ , ὅταν ἐκαθίσαμεν ἐπὶ τῶν λεβήτων τῶν κρεῶν καὶ ἠσθίομεν ἄρτους εἰς πλησμονήν ! Εὖ λέγεις . Οὐκοῦν ὡς ἀναγκαία τις ἔσοιτο πρὸς εὐπείθειαν αὐτοῖς ἡ θαυματουργία , Μωσῆς ἠπίστατο . Τοιγάρτοι φησίν · Ἐὰν μὴ εἰσακούσωσί μου ( ἐροῦσι γὰρ , ὅτι Οὐκ ὦπταί σοι ὁ Θεὸς ) , τί ἐρῶ πρὸς αὐτούς ; Ὁ δέ γε τῶν ὅλων Θεὸς μελέτησιν ὥσπερ τινὰ ποιεῖσθαι τὸ θαῦμα παραχρῆμα διεκελεύετο · προαναπείθων , οἶμαι , τῇ πείρᾳ τὸν λειτουργὸν , ὅτι καὶ τοῖς ἄλλοις ἅπασι καθάπερ αὐτῷ πρὸς ἔνδειξιν ἀκριβῆ τοῦ κεκλῆσθαι παρὰ Θεοῦ , διαρκὲς ἔσται τὸ δρώμενον · καὶ ἁρμόσαι γὰρ ἂν οὐχ ἑτέρῳ τὸ μεθιστᾷν δύνασθαι τῶν ὄντων τὰς φύσεις πρὸς ὅπερ ἂν ἕλοιτο τυχὸν , πλὴν ὅτι καὶ μόνῳ τῷ πάντων Δημιουργῷ , μήνυσιν δὲ ὥσπερ τῆς διὰ Χριστοῦ σωτηρίας αἰνιγματωδῶς τὸ παράδοξον εὖ μάλα τιθείς . Ὀψόμεθα γὰρ τῆς ἐν αὐτῷ ἀνθρωπείας φύσεως τὸν εἰς τὸ ἀρχαῖον ἀναπλασμὸν , καὶ τὴν οἱονεὶ μεταμόρφωσιν , τὴν εἰς ὅπερ ἦμεν ἐν Ἀδὰμ , εὐθὺς εἰς τὸ εἶναι παρενηνεγμένοι , δόξης τε οὔπω τῆς ἄνωθεν καὶ ἁγιασμοῦ τητώμενοι . Πῶς ἔφης ; ἀσυμφανὴς γὰρ ὁ λόγος . Ἡ ῥάβδος ἤτοι τὸ σκῆπτρον ἡμῖν , οὐχὶ βασιλείας σύμβολον εἴη ἂν , ὦ Παλλάδιε ; Πάνυ μὲν οὖν , ἐπείτοι καὶ ὅρκιον αὐτὸ πεποιῆσθαί φασι τῶν ἀρχαιοτέρων τινὰς , οἱ τὰ Ἑλλήνων ὑμνεῖν εἰωθότες . Τί δέ ; οὐχὶ παραδείσου φυτὸν εἶναι φῂς , καὶ πρεσβύτερον τῆς τομῆς , τὸ κήποις ἐκτεθηλέναι λαχεῖν ; Φημί . Ἴθι δὴ οὖν ταῖς ἐννοίαις ἐπὶ τὸν ἀρχαῖον ἐκεῖνον Ἀδάμ · καὶ ἐν ἀπαρχῇ καὶ ῥίζῃ τοῦ γένους ὅλην ὥσπερ ἐν ἑαυτῷ καταλογίζου τὴν ἀνθρωπότητα . Καὶ πρός γε τοῦτο διανοοῦ , ὅτι πεποίητο μὲν κατ' εἰκόνα τοῦ κτίσαντος , ἐτέτακτο δὲ ἄρχειν τῶν ἐπὶ γῆς , καὶ ἦν ὥσπερ ἐν χειρὶ Θεοῦ , διὰ τῆς ἐν ἁγιασμῷ ζωῆς , καὶ μονονουχὶ παραδείσου φυτὸν εὐανθές τε καὶ εὐγενέστατον . Ἐπειδὴ δὲ ταῖς τοῦ ὄφεως πικρίαις πεφενακισμένος , παρεκομίσθη τῶν ἐν ἀρχαῖς , καὶ τῆς θείας ἀλογήσας ἐντολῆς κατεφωρᾶτο λοιπὸν , τότε δὴ , τότε θέσεώς τε καὶ ῥίζης τῆς πρώτης ἀποσπώμενος , τῆς τοῦ συνέχοντος εἰς ἁγιασμὸν ἀπώλισθε χειρὸς , καὶ καταπέπτωκεν εἰς γῆν , τοῦτ' ἔστιν , ἐκ τῶν τῆς ἀρετῆς ὑψωμάτων , καὶ καταπεφοίτηκεν ἀδρανῶς εἰς τὸ φρονεῖν ἑλέσθαι τὰ σαρκικὰ , ἄκρατον ἤδη που νοσήσας τὴν πονηρίαν , καὶ ὄφεως , οἶμαι , διενεγκὼν οὐδέν . Ἀπεγυμνοῦτο δὲ οὕτω βασιλείας καὶ δόξης τῆς ἐν ἀρχαῖς , ἐξεπέμπετό τε παραδείσου καὶ τρυφῆς . Ἢ γὰρ οὐχὶ ταυτὶ πρὸς ἡμᾶς ὁ θεῖος ἔφη Μωσῆς ; Ἔφη γὰρ οὖν . Κατηγμένον δὲ ἤδη πρὸς τοῦτο φαυλότητος ὁ νομοθέτης ὁρῶν , ἀπέδρα τρόπον τινὰ , καὶ τὴν ἐνοῦσαν αὐτῷ πονηρίαν κατεμυσάττετο . Πέφευγε γὰρ ὁ Μωσῆς , τὸν ὄφιν ἀφείς . Γέγραπται δὲ , ὅτι Ἅγιον Πνεῦμα σοφίας φεύξεται δόλον , καὶ ἀναστήσεται ἀπὸ λογισμῶν ἀσυνέτων . Ἀσύμβατα γὰρ ἀλλήλοις ἁγιασμὸς καὶ ἀκαθαρσία , φῶς τε καὶ σκότος , δικαιοσύνη καὶ ἀδικία . Ἀληθές . Τὸ τοίνυν ἀποπέσαι χειρὸς τῆς Μωσέως τὴν ῥάβδον , κατασημήνειεν ἂν , ὡς ἦν ἐν ἀρχαῖς ὁ κατ' εἰκόνα τὴν θείαν πεποιημένος παραδείσου φυτὸν , καὶ ἐν δόξῃ βασιλείας , καὶ ἐν χειρὶ τοῦ Δημιουργοῦ · κατώλισθε δὲ εἰς γῆν , διὰ τοῦ φρονεῖν ἑλέσθαι τὰ σαρκικὰ , καὶ διὰ τῆς εἰς ἄκρον ἡκούσης πικρίας , ὄφις ἦν ὥσπερ τις τοῖς τῆς θεότητος ὀφθαλμοῖς . Ἀλλ' ἐκελεύετο Μωσῆς ἐκτεῖναι τὴν χεῖρα , καὶ ἐπιλαβέσθαι τῆς κέρκου · ἀνεπλάττετο δὲ πρὸς τὸ ἐν ἀρχαῖς εὐθύς . Καὶ ὄφις μὲν ἦν οὐκέτι , ῥάβδος δὲ πάλιν , καὶ παραδείσου φυτόν . Ὅτε δὲ εὐδόκησεν ὁ Θεὸς καὶ Πατὴρ ἀνακεφαλαιώσασθαι τὰ πάντα ἐν τῷ Χριστῷ , καὶ ἀνακτίσαι τὸ ποιηθὲν εἰς τὸ ἀπαρχῆς , ἀπέστειλεν ἡμῖν ἐξ οὐρανοῦ τὸν Μονογενῆ , τὴν χεῖρα τὴν δεξιὰν , τὴν τῶν ὅλων ἐργάτιν καὶ σώτειραν ἀληθῶς , κατά γε τὸ , Δεξιὰ Κυρίου ἐποίησε δύναμιν , δεξιὰ Κυρίου ὕψωσέ με . Τότε δὴ , τότε τῆς ἐν γῇ κειμένης ἀνθρωπότητος ἐπελάβετο καὶ πικρίας ἡμᾶς ἀπαλλάξας θηριοπρεποῦς , τῆς ἐν φαυλότητι τε καὶ ἁμαρτίαις , ἀνεκόμισέ τε δι' ἁγιασμοῦ πρὸς βασιλίδα τιμὴν , καὶ ἡμερότητα τὴν εἰς ἀρετήν . Ἐνδιαίτημα δὲ τὸ ἀρχαῖον τοῖς πιστεύουσι διδοὺς ἐν ἀπαρχῇ καὶ πρώτῳ τῷ συγκεκρεμαμένῳ λῃστῇ · Ἀμὴν , ἀμὴν λέγω σοι , φησὶ , σήμερον μετ' ἐμοῦ ἔσῃ ἐν τῷ παραδείσῳ . Πεποίηται μὲν ὡς ἄριστά γε ἡμῖν καὶ ὀρθῶς ὁ λόγος . Πλὴν ἐκεῖνο φράσον , ἀνθ' ὅτου τῆς κέρκου λαβέσθαι κελεύει , καὶ οὐχὶ τῆς κεφαλῆς , ἢ μέσων . Ὧδε γὰρ , ὦ φιλότης , ἐκπράττεσθαι ἐχρῆν · ἐπείτοι τὸ κέρκου λαβέσθαι , καὶ οὐχὶ μέσων ἢ κεφαλῆς , τῷ μυστηρίῳ χρήσιμον . Τίνα τρόπον ; Ἀρχὴ μὲν γὰρ ὥσπερ παντὸς ζώου ἡ κεφαλὴ , κέρκος δὲ πέρας . Φέρε δὴ οὖν ὡς ἔτι ζῶον , τὸ σύμπαν ἡμῖν τοῦ ἀνθρώπου γένος καταλογιζέσθω πρὸς τὸ παρόν . Ἐπελάβετο τοίνυν τῆς κέρκου Χριστὸς , τοῦτ' ἔστι , τῶν ἐν ἐσχάτοις καὶ τελευταίων · καταπεφοίτηκε γὰρ ἐν ἐσχάτοις τοῦ αἰῶνος καιροῖς . Ἀλλ' ὥσπερ εἰ καὶ τῆς κέρκου Μωσῆς ἐπελάβετο , καὶ μέχρι αὐτῆς ἀνέθει τῆς κεφαλῆς ὁ μεταπλασμὸς ( μετεστοιχειοῦτο γὰρ ὁλοκλήρως εἰς ῥάβδον ὁ ὄφις ) · κατὰ τὸν ἴσον τουτονὶ τρόπον , κἂν εἰ τῶν ἐσχάτων ἀντελάβετο Χριστὸς , ἀλλ' εἰς πᾶν διήκει τὸ γένος , καὶ μέχρις αὐτῆς ἀφικνεῖται τῆς κεφαλῆς , τοῦτ' ἔστι , τοῦ Ἀδὰμ , ἡ διὰ χάριτος ἀναμόρφωσις . Γέγραπται γὰρ , ὅτι εἰς τοῦτο Χριστὸς ἀπέθανε καὶ ἀνέστη , ἵνα καὶ νεκρῶν καὶ ζώντων κυριεύσῃ . Οὐκοῦν τοῖς ἐσχάτοις καὶ ἡ τῶν ἐν ἀρχαῖς συγκατορθοῦται λύτρωσις . Πιθανὸς ὁ λόγος ἐστί τε ἡμῖν , καὶ οὐκ ἀπὸ σκοποῦ τὸ διήγημα . Ἑδραιότατον οὖν πρὸς τὴν ἐπὶ τῷδε πίστιν , καὶ δυσὶ δυνάμεσιν αὐτὸν ἑτέραις ἐποιεῖτο θεοσημείαις . Γέγραπται γὰρ εὐθύς · Εἶπε γὰρ αὐτῷ Κύριος πάλιν · Εἰσένεγκε τὴν χεῖρά σου εἰς τὸν κόλπον σου . Καὶ εἰσήνεγκε τὴν χεῖρα αὐτοῦ , καὶ ἐγενήθη ἡ χεὶρ αὐτοῦ λεπρῶσα ὡς χιών . Καὶ εἶπε πάλιν · Εἰσένεγκε τὴν χεῖρά σου εἰς τὸν κόλπον σου . Καὶ εἰσήνεγκε τὴν χεῖρα αὐτοῦ εἰς τὸν κόλπον αὐτοῦ , καὶ ἐξήνεγκε τὴν χεῖρα αὐτοῦ ἐκ τοῦ κόλπου αὐτοῦ · καὶ πάλιν ἀποκατεστάθη εἰς τὴν χρόαν τῆς σαρκὸς αὐτοῦ . Ἄθρει δὴ οὖν ὡς ἔστι θεοπρεπὲς , καὶ τῶν ἄγαν ἡκόντων εἰς τὸ θαυμάζεσθαι πρέπειν τὸ κατορθούμενον , συνωδίνον δὲ ὥσπερ τῷ πρώτῳ τοῦ κατὰ Χριστὸν μυστηρίου τὴν δήλωσιν . Οὐκοῦν διασάφει · συνίημι γὰρ οὔτι πω . Σαρκὸς μὲν ἡ λέπρα πάθος , ἄμεινον δὲ ἢ κατὰ ἰατροὺς , καὶ ταῖς παρ' ἐκείνων ἐμπειρίαις οὐχ ἁλώσιμον . Ἀνιερὸς δὲ καὶ ἀκάθαρτος ὁ λεπρὸς , κατά γε τὴν πάλαι διὰ Μωσέως ἐντολὴν , ἀπηχθημένος δὲ λίαν καὶ παρὰ τοῖς τὰ Ἑλλήνων τιμῶσιν ἔθη . Ἡμι θνὴς γὰρ ἤδη πως ὁ τοῦτο παθὼν , βδελυρὸς δὲ καὶ ἀκάθαρτος ὁ νεκρός . Ἀνῆπται δὴ οὖν ὡς ὑπερφυὲς , καὶ τῶν καθ' ἡμᾶς ἐπέκεινα μέτρων , τὸ θεραπεῦσαι δύνασθαι λεπρὸν , ἢ μόνῃ τῇ θείᾳ καὶ ἀφράστῳ φύσει τε καὶ ἐνεργείᾳ . Τοιγάρτοι καὶ ἐθαυμάζετο Χριστὸς τῷ λελεπρωμένῳ μετ' ἐξουσίας ἐπιφωνῶν · Θέλω , καθαρίσθητι . Φωνὴ γὰρ ἡ παντουργὸς , ἡ καὶ αὐτοὺς ἐκ μνημάτων διανιστᾶσα τοὺς νεκροὺς , καὶ θανάτου κρεῖττον καὶ φθορᾶς , τὸ ἐπ' ἐκείνῳ θαῦμα πεπλήρωκε . Προστέταχε τοιγαροῦν ἐγκρύψαι τῷ κόλπῳ τὴν χεῖρα , εἶτα γυμνώσαντα τῆς τοῦ κόλπου περιβολῆς , ὅλην δι' ὅλου λεπρῶσαν αὐτὴν ἐπιδεῖξαι , πάλιν δὲ ἐγκρύψαντα τῷ κόλπῳ τὸ δεύτερον , τοῦ συμβεβηκότος ἀπηλλαγμένην καταδείκνυσιν εὐθύς · ὡς ἂν συνεῖεν ἐντεῦθεν οἱ ἐξ Ἰσραὴλ , ὡς ἀῤῥήτῳ τινὶ καὶ ἀφράστῳ δυνάμει μονονουχὶ τεθωρακισμένος , προστήσεται τῶν ἠδικημένων , καὶ ταῖς Αἰγυπτίων πλεονεξίαις ἀνοσίως ὑπεζευγμένων . Καὶ λόγος μὲν οὗτος οὐ βαθὺς , τῇ δὲ ἱστορίᾳ χρήσιμος . Χρῆναι δὲ οἶμαι τὴν τοῦ προκειμένου διάνοιαν ἐκβασανίζοντας ἀκριβῶς , ἐκεῖνο ζητεῖν , τί μὲν ἂν εἴη τὸ ἐν τῷ κόλπῳ συγκρύψαι τὴν χεῖρα · τί δὲ τὸ ἔξω γεγενημένην , καταλεπροῦσθαι δεινῶς · καὶ πρὸς τούτοις ἔτι τὸν τῆς καθάρσεως τρόπον . Ἐνιεὶς γὰρ δὴ τῷ κόλπῳ τὴν χεῖρα , τοῦ πάθους ἀπήλλαττεν . Εὖ λέγεις . Ὀνήσειε γὰρ ἂν οὐ μετρίως ἡμᾶς ἡ ἐφ' ἑκάστῳ βάσανος . Οὐκοῦν ἐμοί γε δοκεῖ τοιοῦτόν τι παραδηλοῦν ὡς ἐν σκιᾷ τὸ παράδοξον . Ἕως μὲν γὰρ ἦν ὁ κατ' εἰκόνα τὴν θείαν πεποιημένος ἄνθρωπος μονονουχὶ τιθηνούμενος ἐν κόλπῳ Θεοῦ , καὶ τὴν δοθεῖσαν οὔπω πατήσας ἐντολὴν , φειδοῖ καὶ ἀγάπῃ τῇ παρ' αὐτοῦ κατημφιεσμένος , καθαρὸς καὶ ἡγιασμένος , καὶ τὴν διὰ θανάτου νέκρωσιν οὐκ εἰδὼς διετέλει · Ἐπειδὴ δὲ τῆς ὑπὸ Θεῷ σκέπης τε καὶ φιλίας ἐκβέβηκε διὰ τῶν εἰς τὸ φαῦλον ἀπονευμάτων , ἀνίερός τε καὶ βδελυρὸς , καὶ τὴν τοῦ θανάτου νοσήσας ἀκαθαρσίαν , ἐναργῶς ἠλέγχετο . Εἰσδεξαμένου δὲ πάλιν ἡμᾶς ἐν Χριστῷ τοῦ Θεοῦ καὶ Πατρὸς καὶ τῇ θείᾳ χάριτι περιβεβληκότος , καὶ οἱονεί που ἐν κόλποις ἔχοντος διὰ τῆς υἱοθεσίας , ὁμοῦ ταῖς ἀκαθαρσίαις καὶ τὴν ἐκ τῆς ἀρχαίας ἀρᾶς ἀποβαλόντες νέκρωσιν , εἰς τὸ ἐν ἀρχαῖς ἀναθρώσκομεν . Γέγραπται γὰρ περὶ τῆς Μωσέως χειρὸς , ὅτι Ἀποκατεστάθη εἰς τὴν χρόαν τῆς σαρκὸς αὐτοῦ . Ἀστειότατα ἔφης . Τὸ δὲ τρίτον ἡμῖν ἐπὶ τούτῳ σημεῖον , ἀριδηλότατα καὶ ἀναφανδὸν τὸ Χριστοῦ βοᾷ μυστήριον . Ἔφη γὰρ ὡδὶ πάλιν πρὸς Μωσέα Θεός · Ἐὰν δὲ μὴ πιστεύσωσί σοι , μηδὲ εἰσακούσωσι τῆς φωνῆς τοῦ σημείου τοῦ πρώτου , πιστεύσουσί σοι τῆς φωνῆς τοῦ σημείου τοῦ δευτέρου . Καὶ δὴ τί τοῦτό ἐστι , διεσάφει , λέγων · Καὶ ἔσται ἐὰν μὴ πιστεύσωσι τοῖς δυσὶ σημείοις τούτοις , μηδὲ εἰσακούσωσι τῆς φωνῆς σου , λήψῃ ἀπὸ τοῦ ὕδατος τοῦ ποταμοῦ , καὶ ἐκχεεῖς ἐπὶ τὸ ξηρὸν , καὶ ἔσται τὸ ὕδωρ , ὃ ἐὰν λάβῃς ἀπὸ τοῦ ποταμοῦ , αἷμα ἐπὶ τοῦ ξηροῦ . Τελευταῖον γὰρ τῷ κόσμῳ σημεῖον ὁ Χριστοῦ γέγονε θάνατος , καὶ ἡ διὰ τοῦ ὕδατός τε καὶ αἵματος κάθαρσις , προσκειμένου δηλονότι καὶ τοῦ ἁγίου σώματος , ὃ διὰ τῆς ξηρᾶς σημαίνεται · ὅτι δὲ ὕδωρ καὶ αἷμα τῆς ἁγίας ἡμῖν ἐξεδόθη πλευρᾶς , διανυγείσης τῇ λόγχῃ , παρήσω λέγειν , διὰ τὸ πᾶσιν εἶναι γνωριμώτατον . Πλὴν ὅτι σημεῖον ὁ τοῦ Σωτῆρος ὠνόμασται θάνατος , ἀναμάθοι τις ἂν καὶ τοῦτο σαφῶς ἐξ ἱερῶν Γραμμάτων · Φαρισαῖοι μὲν γὰρ οἱ πάντολμοι , καίτοι πολλῶν ἤδη προκατωρθωμένων θαυμάτων , ὡς οὐδενὸς γεγονότος , προσίεσαν λέγοντες τῷ Χριστῷ · Διδάσκαλε , φασὶν , θέλομεν ἀπὸ σοῦ σημεῖον ἰδεῖν . Ὁ δὲ πρὸς αὐτούς · Γενεὰ πονηρὰ καὶ μοιχαλὶς σημεῖον ἐπιζητεῖ , καὶ σημεῖον οὐ δοθήσεται αὐτῇ , εἰ μὴ τὸ σημεῖον Ἰωνᾶ τοῦ προφήτου . Ὥσπερ γὰρ ἦν Ἰωνᾶς ἐν τῇ κοιλίᾳ τοῦ κήτους τρεῖς ἡμέρας καὶ τρεῖς νύκτας , οὕτως ἔσται καὶ ὁ Υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ἐν τῇ καρδίᾳ τῆς γῆς τρεῖς ἡμέρας καὶ τρεῖς νύκτας . Οὐκοῦν πρώτη μὲν ἀντίληψις ἡμῖν ἐν Χριστῷ , διὰ νόμου τοῦ κατὰ Μωσέα · Νόμον γὰρ εἰς βοήθειαν δέδωκε , κατὰ τὴν τοῦ προφήτου φωνήν . Ἐπελάβετο δὲ τῆς κέρκου Μωσῆς . Δευτέρα δὲ κάθαρσις ἐν Χριστῷ δὴ πάλιν διὰ προφητῶν ἁγίων , καὶ διὰ τῆς Ἰωάννου φωνῆς καὶ ἀποστολῆς . Οἱ μὲν γὰρ ἔφασκον · Λούσασθε , καθαροὶ γένεσθε · ὁ δὲ εἰς βάπτισμα μετανοίας ἐκάλει . Τρίτον δὲ σημεῖον , ὃ καὶ ἔσχατον εἶναί φασιν , ὁ Χριστοῦ θάνατος , ἐφ' ᾧ καὶ πίστις · Ἐὰν γὰρ μὴ πιστεύσωσί σοι , φησὶ , μηδὲ εἰσακούσωσι τῆς φωνῆς τοῦ σημείου τοῦ πρώτου , πιστεύσουσι τῇ φωνῇ τοῦ σημείου τοῦ δευτέρου . Ὁρᾷς ὅτι τὴν πίστιν ἀκολουθήσειν εὖ μάλα φησὶν , οὐχὶ τῷ πρώτῳ σημείῳ , τοῦτ' ἔστιν , οὐ τῇ ἀντιλήψει τῇ κατὰ νόμον , οὔτε μὴν τῇ διὰ μέσου καθάρσει , τοῦτ' ἔστι , τῇ διὰ προφητῶν ἁγίων , καὶ Ἰωάννου τυχὸν , μόνῃ δὲ τῇ φωνῇ τοῦ σημείου τοῦ ἐσχάτου . Οὐ γὰρ ἄφωνον τὸ Χριστοῦ μυστήριον , καλεῖ δὲ σύμπαντας τοὺς ἀνὰ πᾶσαν τὴν γῆν ὑψηλῷ καὶ διαπρυσίῳ κηρύγματι πρὸς τὴν δι' ὕδατός τε καὶ αἵματος κάθαρσιν , καὶ μὴν καὶ εἰς ζωοποίησιν τὴν κατὰ μετάληψιν τῆς ἁγίας σαρκός . Ὑπηρέτει τοιγαροῦν ὁ νόμος τοῖς περὶ Χριστοῦ προαγγέλμασιν , αὐτὸς δέ ἐστιν οὐ λίαν ἱκανὸς εἰς τὸ ἀνασώζειν δύνασθαί τινας . Παραδείξειε δ' ἂν , οἶμαι , τὶς καὶ τοῦτο σαφῶς ὁμολογοῦντα Μωσέα καὶ διὰ τῆς προκειμένης συγγραφῆς . Καίτοι γὰρ λέγοντος τοῦ Θεοῦ , ὅτι Ἔσομαι μετὰ σοῦ , προαναπείθοντος δὲ θαυματουργίαις αὐτὸν , ἐλιπάρει λέγων · Κύριε , οὐχ ἱκανός εἰμι πρὸ τῆς χθὲς , οὐδὲ πρὸ τῆς τρίτης ἡμέρας , οὐδὲ ἀφ' οὗ ἤρξω λαλεῖν τῷ θεράποντί σου . Ἰσχνόφωνος καὶ βραδύγλωσσος ἐγώ εἰμι . Εἶπε δὲ Κύριος πρὸς Μωσῆν · Τίς ἔδωκε στόμα ἀνθρώπῳ , καὶ τίς ἐποίησε δύσκωφον καὶ κωφὸν , βλέποντα καὶ τυφλόν ; οὐκ ἐγὼ Κύριος ὁ Θεός ; Καὶ νῦν πορεύου , καὶ ἐγὼ ἀνοίξω τὸ στόμα σου , καὶ συμβιβάσω σε ἃ μέλλεις λαλῆσαι . Καὶ εἶπε Μωσῆς · Δέομαι , Κύριε , προχείρισαι ἄλλον δυνάμενον , ὃν ἀποστελεῖς . Οὐ γὰρ εὐσθενὴς ὁ νόμος , οὐδὲ ἀποχρώντως ἔχων εἰς τὸ πᾶσαν δύνασθαι διασῶσαι τὴν γῆν , καὶ τῆς τοῦ διαβόλου τυραννίδος ἐξελέσθαι τὸν ἄνθρωπον . Οὐκ ἠγνόηκε δὲ ὁ Μωσῆς , ὡς βραδύγλωσσός τε καὶ ἰσχνόφωνος , ἀρξαμένου μάλιστα διαλέγεσθαι πρὸς αὐτὸν τοῦ Θεοῦ , καὶ λόγους ποιεῖσθαι περὶ αὐτοῦ προστάττοντος · Οὕτως γὰρ , φησὶν , ἐρεῖς τοῖς υἱοῖς Ἰσραήλ · Ἐγώ εἰμι ὁ ὤν . Τοῦτό μου ἐστὶ τὸ ὄνομα . Βραδύγλωσσος γὰρ ὁ νόμος , πρὸς τὸ διαρθροῦν εὖ μάλα τὸν περὶ τοῦ ὄντος λόγον · οὔτε μὴν οἷός τε μυσταγωγεῖν πρὸς τὴν ἐν ἁγίᾳ Τριάδι προσκυνουμένην σεπτὴν καὶ ἄῤῥητον φύσιν . Ἰσχνόφωνος δὲ πρὸς τοῦτο , μόνοις τε καὶ μόλις τοῖς ἐξ Ἰσραὴλ προσλαλεῖν δυνάμενος , ἀκουόμενός τε κατὰ μόνην τὴν Ἰουδαίαν , καίτοι τῶν ἄλλων ἁπάντων ἐθνῶν οὐδὲ , ὅσον εἰπεῖν , εἰς οὖς ἑλόντων τὸ κήρυγμα . Τοιγάρτοι προγινώσκων ὁ θεσπέσιος Μωσῆς , τὸν διαρκῶς ἔχοντα πρὸς τὸ ἀκριβὲς καὶ ἀπεξεσμένον τοῖς ἀκροωμένοις ἐμποιῆσαι λόγον τὸν περὶ Θεοῦ , καὶ εἰς τὸ πάσῃ ῥᾳδίως διακηρύξαι τῇ γῇ , τοῦτ' ἔστι Χριστόν · Δέομαι , Κύριε , φησὶ , προχείρισαι ἄλλον δυνάμενον , ὃν ἀποστελεῖς . Χριστὸς γάρ ἐστιν ὁ δυνάμενος ἀληθῶς · καὶ ὅτι κατὰ καιροὺς κατ' εὐδοκίαν Θεοῦ καὶ Πατρὸς , εἰς τοῦτο προχειρισθήσεται , καὶ διὰ νόμου προήγγελτο . Ἡ δέ γε Μωσέως παραίτησις , καὶ μετὰ θείαν ὑπόσχεσιν , καὶ μετὰ πολλῶν σημείων ἐπίδειξιν , τύπος ἂν εἴη , κατοκνοῦντός τε ἅμα καὶ παραιτουμένου τοῦ Ἰσραὴλ , τὴν ὑπὸ Χριστοῦ θείαν τε καὶ εὐαγγελικὴν λειτουργίαν , καὶ ὑπακοὴν , οἳ μετὰ μυρίους ὅσους τοὺς περὶ πίστεως λόγους καὶ τερατουργίας ἐπίδειξιν , τετηρήκασι τὸ δυσήκοον , καὶ μεμενήκασιν ἀπειθεῖς . Καὶ διττή γε ἡ Μωσέως παραίτησις . Δύο γὰρ χρόνοι καθ' οὓς ἐξήνιος καὶ δυσάγωγος ἦν ὁ Ἰσραήλ · διὰ Μωσέως τε καὶ Ἰησοῦ , καὶ Κριτῶν , καὶ μετ' ἐκεῖνον εὐθὺς , καθ' ὃν γεγόνασι προφῆται , καὶ Ἰωάννης , ὁ καθάπερ ἐν μεταιχμίῳ κείμενος ἀποστόλων τε καὶ προφητῶν . Πέρας μὲν γὰρ ἦν προφητικῆς λειτουργίας , ἀπαρχὴ δὲ ὥσπερ λαμπρότητος ἀποστολικῆς . Ἀλλ' ἡ Μωσέως παραίτησις πρὸς ὀργὰς ἐκάλει Θεόν . Καὶ μεθίστη τὸ χρῆμα λοιπὸν εἰς ἑτέραν ὥσπερ οἰκονομίαν , δι' ἧς ἀνασώζεσθαι χρῆν τοὺς ταῖς τῶν Αἰγυπτίων πλεονεξίαις κατηχθημένους . Καὶ θυμωθεὶς Κύριος ἐπὶ Μωσῆν , εἶπεν · Οὐκ ἰδοὺ Ἀαρὼν ὁ ἀδελφός σου ὁ Λευΐτης ; Ἐπίσταμαι ὅτι λαλῶν λαλήσει αὐτός σοι , καὶ ἰδοὺ αὐτὸς ἐξελεύσεται εἰς συνάντησίν σοι · καὶ ἰδών σε χαρήσεται ἐν ἑαυτῷ , καὶ ἐρεῖς πρὸς αὐτόν · καὶ δώσεις τὰ ῥήματά μου εἰς τὸ στόμα αὐτοῦ · καὶ ἐγὼ ἀνοίξω τὸ στόμα σου , καὶ τὸ στόμα αὐτοῦ , καὶ συμβιβάσω ὑμᾶς ἃ ποιήσετε , καὶ αὐτός σοι προσλαλήσει πρὸς τὸν λαόν · καὶ αὐτὸς ἔσται σου στόμα · σὺ δὲ αὐτῷ ἔσῃ τὰ πρὸς τὸν Θεόν . Προσκεκρουκότος γὰρ ὥσπερ ἀδρανοῦς τοῦ νόμου , καὶ ἠπειθηκότων ἄγαν τῶν ἐξ Ἰσραὴλ , προσετέθη Χριστὸς , ὁ ἀληθὴς Λευΐτης , ὁ μέγας ἀρχιερεὺς , ὁ τοῖς ὑπὸ νόμον συντεταγμένος , ὡς ἀδελφὸς διὰ τὸ ἀνθρώπινον , ὁ Μωσῇ μὲν λαλήσας ὡς Θεὸς , συμβιβαζόμενος δὲ παρὰ τοῦ Πατρὸς κατά γε τὸ σχῆμα τὸ προφητικὸν , εἰ καὶ ἔστι Κύριος · Προφήτην γὰρ ἀναστήσω αὐτοῖς ἐκ τῶν ἀδελφῶν αὐτῶν · καὶ θήσω τοὺς λόγους μου εἰς τὸ στόμα αὐτοῦ · καὶ λαλήσει αὐτοῖς κατὰ πάντα ὅσα ἂν ἐντείλωμαι αὐτοῖς . Ἔφασκε δὲ καὶ αὐτὸς ὁ Χριστός · Ἀπ' ἐμαυτοῦ οὐ λαλῶ · ἀλλ' ὁ πέμψας με Πατὴρ , αὐτός μοι ἐντολὴν δέδωκε , τί εἴπω , καὶ τί λαλήσω . Χριστὸς ἄρα προσεφώνησε τῷ λαῷ , καὶ Μωσῇ μὲν γίνεται στόμα διερμηνεύων ἡμῖν πνευματικῶς τὸν νόμον , Μωσῆς δὲ αὐτῷ πάλιν τὰ πρὸς Θεόν . Δοκεῖ γάρ που εἶναι Θεῷ προσεχέστερος ὁ Μωσῆς , ἐπείτοι γέγονεν ὑπὸ νόμον ὁ Ἐμμανουὴλ , καὶ τὰ διὰ τοῦ πανσόφου Μωσέως τηρεῖν ἐπηγγέλλετο λέγων · Μὴ νομίσητε ὅτι ἦλθον καταλῦσαι τὸν νόμον , ἢ τοὺς προφήτας · οὐκ ἦλθον καταλῦσαι , ἀλλὰ πληρῶσαι . Μυσταγωγὸς οὖν ἄρα σαφὴς ὁ Χριστὸς , τὰ τοῦ βραδυγλώσσου νόμου πρὸς τρανότητα μετατιθεὶς , καὶ τὴν τοῦ γράμματος ἰσχνοφωνίαν εἰς εὐηχεστάτην ὥσπερ μεταπλάττων ἐξήγησιν . Πνευματικὸς γὰρ ὁ νόμος ἐν Χριστῷ , καὶ ἀδελφὰ τοῖς πάλαι τὰ δι' αὐτοῦ κηρύγματα · Μωσέως γὰρ ἦν ἀδελφὸς ὁ Ἀαρών . Ἀδρανὴς οὖν τό γε εἰς ἑαυτὸν ἧκον ὁ νόμος · τετελείωκε γὰρ οὐδέν . Οὕτως , φημὶ , καὶ τό γε ὡς μικροπρεπὲς τῆς κατ' αὐτὸν πολιτείας καταθρήσαι τις ἂν καὶ διὰ τῶν ἐφεξῆς . Γέγραπται γὰρ , ὅτι Ἐπορεύθη Μωσῆς , καὶ ἀπέστρεψε πρὸς Ἰοθὸρ τὸν γαμβρὸν αὐτοῦ , καὶ εἶπεν αὐτῷ · Πορεύσομαι καὶ ἀποτρέψω πρὸς τοὺς ἀδελφούς μου τοὺς ἐν Αἰγύπτῳ · καὶ ὄψομαι εἰ ἔτι ζῶσι . Καὶ εἶπεν ὁ Ἰοθὸρ τῷ Μωσῇ · Βάδιζε ὑγιαίνων . Μετὰ δὲ τὰς ἡμέρας τὰς πολλὰς ἐκείνας , ἐτελεύτησεν ὁ βασιλεὺς Αἰγύπτου · εἶπε δὲ ὁ Κύριος πρὸς Μωσῆ ἐν Μαδιάμ · Βάδιζε , ἄπελθε εἰς Αἴγυπτον · τεθνήκασι γὰρ οἱ πάντες οἱ ζητοῦντες τὴν ψυχήν σου . Ἀναλαβὼν δὲ Μωσῆς τὴν γυναῖκα καὶ τὰ παιδία , ἀνεβίβασεν αὐτὰ ἐπὶ τὰ ὑποζύγια , καὶ ἀπέστρεψεν εἰς Αἴγυπτον . Καὶ τί ἐν τούτοις ; οὐ γὰρ ἔχω νοεῖν , καὶ φράσαι , ἐφ' οἷς εἰκότως τὴν κατὰ νόμον ζωὴν ἐπαιτιῷτό τις ἄν . Καίτοι πλείστης ὅσης τὸ χρῆμα μομφῆς ἐκμεμεστωμένον κατίδοι τις ἂν , ὦ Παλλάδιε , ταῖς τῶν προκειμένων ἐννοίαις προβαλὼν ὀξυωπέστερον · ὡς προκεχειρισμένος εἰς ἀποστολὴν ὁ θεσπέσιος Μωσῆς , οὐκ εὐθυδρομεῖ πρὸς τοῦτο τὰ ἐν κόσμῳ μεθεὶς , μερίζεται δὲ καὶ εἰς φροντίδα σαρκικὴν , καὶ τοῖς κατὰ γένος προανακοινοῦται τὴν ἀποδημίαν . Καὶ οὐ πρότερον ἐξέθει τῆς Μαδιηναίων , εἰ μὴ τεθνεῶτα λοιπὸν τὸν τῆς Αἰγυπτίων ἐμάνθανε τύραννον · ἐδεδίει γὰρ τεθνάναι λίαν . Ἐπειδὴ δὲ τῶν ἐπὶ τούτοις δειμάτων ἀπήλλακτο προηγγελκότος αὐτῷ τοῦ Θεοῦ , τότε δὴ μόλις ἀναλαβὼν τὴν γυναῖκα καὶ τὰ παιδία , κάτεισιν εἰς τὴν Αἰγυπτίων , ἀποπεραίνων τὰ προστεταγμένα . Τύπος δ' ἂν εἴη ταυτὶ τῆς κατὰ νόμον ζωῆς , μεμερισμένης τρόπον τινὰ , καὶ ἐπ' ἄμφω βλεπούσης , πρός τε τὰ θεῖά φημι καὶ ἀνθρώπινα . Ἔστι γὰρ δὴ φροντίδος οὐκ ἐλευθέρα γεώδους τε καὶ κοσμικῆς , οὔτε μὴν εἰσάπαν ἱερὰ , καίτοι τῆς εὐαγγελικῆς πολιτείας οὐκ ἐχούσης ὅλως τὸ μερίζεσθαι πρὸς τὰ σαρκὸς , ἤγουν πρὸς τὰ ἐν κόσμῳ πράγματα , ὁλοτρόπως δὲ , ὥσπερ ἀφιερούσης τῷ Θεῷ τοὺς ὑπὸ Χριστῷ γεγονότας . Οἱ γὰρ τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ , φησὶ , τὴν σάρκα ἐσταύρωσαν σὺν τοῖς παθήμασι καὶ ταῖς ἐπιθυμίαις . Καὶ γοῦν ἐπειδή τις τῶν μαθητῶν προσελθὼν ἔφασκε τῷ Χριστῷ · Διδάσκαλε , ἐπίτρεψόν μοι πρῶτον ἀπελθεῖν καὶ θάψαι τὸν πατέρα μου · τὴν ἱερὰν ὁλοτρόπως ἐδιδάσκετο πολιτείαν , ἀκούων εὐθύς · Ἀκολούθει μοι , καὶ ἄφες τοὺς νεκροὺς θάψαι τοὺς ἑαυτῶν νεκρούς . Γράφει δέ τισι καὶ ὁ θεσπέσιος Παῦλος · Ὅτε ηὐδόκησεν ὁ Θεὸς ἀποκαλύψαι τὸν Υἱὸν αὐτοῦ ἐν ἐμοὶ , ἵνα εὐαγγελίζωμαι αὐτὸν ἐν τοῖς ἔθνεσιν , εὐθέως οὐ προσανεθέμην σαρκὶ καὶ αἵματι . Προσανατίθεται δὲ Μωσῆς . Μεμέρισται γὰρ , ὡς ἔφην , ἡ κατὰ νόμον ζωὴ , κεῖται δὲ ἔτι καὶ ὑπὸ τὸν τοῦ θανάτου φόβον . Ἐδεδίει γὰρ ὁ Μωσῆς καταβαίνειν εἰς Αἴγυπτον , τὸ τεθνάναι παραιτούμενος . Κατήργηται δὲ καὶ τοῦτο ἐν Χριστῷ . Καὶ πιστώσεται λέγων ὁ ἱερὸς Παῦλος περί τε Χριστοῦ καὶ ἡμῶν · Ἐπειδὴ γὰρ τὰ παιδία κεκοινώνηκε σαρκὸς καὶ αἵματος , καὶ αὐτὸς παραπλησίως μετέσχε τῶν αὐτῶν · ἵνα διὰ τοῦ θανάτου καταργήσῃ τὸν τὸ κράτος ἔχοντα τοῦ θανάτου , τοῦτ' ἔστι , τὸν διάβολον , καὶ ἀπαλλάξῃ τούτους , ὅσοι φόβῳ θανάτου διὰ παντὸς τοῦ ζῇν ἔνοχοι ἦσαν δουλείας . Τοιγάρτοι καὶ αὐτοῦ τοῦ τεθνάναι λοιπὸν , ὁ τῶν ἁγίων καταθρασύνεται νοῦς . Ἔφη γὰρ πάλιν ὁ Παῦλος · Ἐμοὶ γὰρ τὸ ζῇν Χριστὸς , καὶ τὸ ἀποθανεῖν κέρδος . Καὶ πάλιν · Τίς ἡμᾶς χωρίσει ἀπὸ τῆς ἀγάπης τοῦ Χριστοῦ ; θλίψις ἢ στενοχωρία , ἢ διωγμὸς , ἢ λιμὸς , ἢ γυμνότης , ἢ κίνδυνος , ἢ μάχαιρα ; Ὅτι δὲ τοῖς τοῦ θανάτου δείμασιν ἐνέχεται μὲν ἡ κατὰ νόμον ζωὴ , διέδρα δὲ τοῦτο τῆς ἐν Χριστῷ πολιτείας τὸ καύχημα , σαφὲς ἂν γένοιτο , βεβασιλευκέναι τὸν θάνατον ἀπὸ Ἀδὰμ καὶ μέχρι Μωσέως , ἱεροῦ βοῶντος Γράμματος . Ἀλλ' ὁ καταργήσας τὸν θάνατον , καὶ τῆς φθορᾶς κατασείσας τὸ κράτος , ἀνασώσας τε ὁμοῦ τοῖς πιστεύουσι καὶ τοὺς ὑπὸ νόμῳ παιδαγωγηθέντας ποτὲ , τίς ἂν εἴη ἕτερος , πλὴν ὅτι καὶ μόνος ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς ὁ Χριστός ; Οὐ γὰρ πρέσβυς , οὐκ ἄγγελος , ἀλλ' αὐτὸς ὁ Κύριος ἔσωσεν αὐτοὺς , προφητικὸν ἔφη χρησμῴδημα . Ἴδοις δ' ἂν καὶ μάλα σαφῶς τὸ ἐπὶ τῷδε μυστήριον ὡς ἐν τύπῳ πάλιν τοῖς συμβεβηκόσι τῷ μακαρίῳ Μωσῇ . Ἐξοιχομένῳ γὰρ ἤδη τῆς Μαδιηναίων , διασπεύδοντί τε λοιπὸν εἰς Αἴγυπτον , ἔφη Θεός · Εἰσπορευομένου σου καὶ ἀποστρέφοντος εἰς Αἴγυπτον , ὅρα τὰ τέρατα πάντα , ἃ δέδωκα ἐν ταῖς χερσί σου , ποιήσεις αὐτὰ ἐναντίον Φαραώ . Καὶ μεθ' ἕτερα · Καὶ ἐγένετο , φησὶν , ἐν τῇ ὁδῷ , ἐν τῷ καταλύματι συνήντησεν αὐτῷ ἄγγελος Κυρίου , καὶ ἐζήτει αὐτὸν ἀποκτεῖναι · καὶ λαβοῦσα Σεπφώρα ψῆφον , περιέτεμε τὴν ἀκροβυστίαν τοῦ υἱοῦ , αὐτῆς , καὶ προσέπεσε πρὸς τοὺς πόδας αὐτοῦ , καὶ εἶπεν · Ἔστη τὸ αἷμα τῆς περιτομῆς τοῦ παιδίου μου . Ἆρά σοι μακροῦ πρὸς σαφήνειαν δεήσει λόγου ; ἤγουν ἐναργὲς τὸ θεώρημα ; Οὐ μὲν οὖν · συνίημι γὰρ οὐδαμῶς ὅ τί ποτέ ἐστι τὸ ὡς ἐν σκιᾷ τῷ συμβεβηκότι καταδεικνύμενον . Οὐ γὰρ , ὦ φιλότης , ἀληθὲς εἶναι φῂς , ὅτι θανάτου κάτοχος ἡ ἀνθρώπου φύσις ἐκ τῆς ἀρχαίας ἐκείνης γέγονεν ἀρᾶς ; εἴρηται γὰρ πρὸς ἡμᾶς , ὡς ἐν ἀπαρχῇ τοῦ γένους καὶ ῥίζῃ τῇ ἀνωτάτω τῷ Ἀδάμ · Γῆ εἶ , καὶ εἰς γῆν ἀπελεύσῃ . Πάνυ μὲν οὖν . Οὐκοῦν ἐπειδήπερ τὴν τοῦ γένους ἀρχὴν , τὸν ἐκ τῆς ἁμαρτίας συμβέβηκεν ἀῤῥωστῆσαι θάνατον , ἀναγκαίως καὶ εἰς ἡμᾶς αὐτοὺς τὸ χρῆμα διέβη , καὶ ὁμοῦ τῇ ῥίζῃ καὶ τὰ ἐξ αὐτῆς ἀναθέοντα κατενεμήθη φυτά . Φθαρτοῦ γὰρ σώματος φθαρτὸς ὁ καρπός . Οὕτω βεβασίλευκε κατὰ πάντων ὁ θάνατος , καὶ μέχρις αὐτοῦ Μωσέως , τοῦτ' ἔστι , τῶν κατὰ νόμον καιρῶν . Τύπος οὖν ἄρα σαφής τε καὶ ἐναργὴς τοῦ μέχρι Μωσέως ἰσχύσαι τὸν θάνατον , καὶ ὑποκεῖσθαι φθορᾷ τὰ ἀνθρώπινα , τὸ ἀγγελικὸν ἐγχείρημα κατὰ Μωσέως τότε . Πλὴν ἐδυσώπει τὸν ὀλοθρεύοντα , καὶ ἀφίστα Μωσέως , ἡ σύνοικός τε καὶ συνηρμοσμένη Σεπφώρα , ψήφῳ τὸ οἰκεῖον περιτεμοῦσα παιδίον , ἐκλιπαροῦσά τε καὶ λέγουσα · Ἔστη τὸ αἷμα τῆς περιτομῆς τοῦ παιδίου μου . Ἔστη δὲ τὸ αἷμα , φησὶν , οὐχ ὡς τῆς τοῦ αἵματος ῥύσεως ἀποπαυσαμένης · οὐδὲ γὰρ , οἶμαι , τοῦτο μεθίστη ποτὲ τοῦ φονᾷν ἐθέλειν τὸν ὀλοθρευτὴν , ἀλλ' οἱονείπου ἔλεγε · Πέπρακται καὶ πεπλήρωται τὸ δοκοῦν τῷ Θεῷ , τοῦτ' ἔστιν , ἡ περιτομὴ τοῦ παιδίου · ὥσπερ ἂν εἴ τις λέγοι τυχόν · Ὁ τοῦδε τοῦ πράγματος ἔστη τύπος , ἤγουν , Ἔστη τυχὸν ὁ πρὸς τόδε λόγος . Ἀντὶ τοῦ , Πρὸς πέρας ἥκει καὶ δέδεικται . Εἶτα τίς πρὸς ἡμῶν ἡ Σεπφώρα νοοῖτο ; τί δὲ ἡ ψῆφος , καὶ ἡ δι' αὐτῆς γενομένη περιτομή ; δεδυσώπηται δὲ ὅπως ὁ θεῖος ἄγγελος , καὶ διέδρα Μωσῆς τὸν ἐπηρτημένον αὐτῷ καὶ ὀφειλόμενον θάνατον , παιδίου περιτετμημένου ; Ἀσαφὴς ὁ λόγος , καὶ δυσέφικτος ἀληθῶς τῶν ζητουμένων ὁ νοῦς · Θεῷ δὲ πίσυνος , ὡς ἂν οἷός τε ὦ , πάλιν ἐρῶ . Ἡ Σεπφώρα , θυγάτηρ οὖσα τοῦ ἱερέως τοῦ Μαδιὰμ ( ἀνὴρ δὲ οὗτος ἀλλογενὴς , καὶ οὐκ ἐξ αἵματος Ἰσραὴλ ) , τύπον ἡμῖν καὶ πρόσωπον τῆς ἐξ ἐθνῶν Ἐκκλησίας ἀποπληροῖ , κεκλημένης πρὸς Θεὸν ὡς ἐκ λατρείας κοσμικῆς . Εἴρηται γάρ που πρὸς αὐτὴν διὰ φωνῆς τοῦ Δαβίδ · Ἄκουσον , θύγατερ , καὶ ἴδε , καὶ κλῖνον τὸ οὖς σου , καὶ ἐπιλάθου τοῦ λαοῦ σου , καὶ τοῦ οἴκου τοῦ πατρός σου , ὅτι ἐπεθύμησεν ὁ Βασιλεὺς τοῦ κάλλους σου , ὅτι αὐτός ἐστιν ὁ Κύριός σου . Κέκληται τοίνυν ἀκολουθοῦσα τῷ νόμῳ , καὶ μονονουχὶ συνηρμοσμένη Μωσῇ τῷ παιδαγωγῷ , καὶ ἀποφέροντι καλῶς πρὸς τὸ Χριστοῦ μυστήριον . Στοιχειωτὴς γὰρ ὁ νόμος , καὶ ἀναφέρει μὲν εἰς ἀρχὰς τῶν λογίων τοῦ Θεοῦ , σπερματίζει δὲ ὥσπερ ἐν ἡμῖν δι' αἰνιγμάτων καὶ σκιᾶς τοῦ κατὰ Χριστὸν μυστηρίου τὴν γνῶσιν . Καὶ γοῦν Ἰουδαίοις ἔφασκεν ὁ Χριστὸς , καὶ αὐτὸν ἠθετηκόσι Μωσέα τὸν ἱερώτατον · Ἢ δοκεῖτε ὅτι ἐγὼ κατηγορήσω ὑμῶν πρὸς τὸν Πατέρα ; Ἔστιν ὁ κατηγορῶν ὑμῶν Μωσῆς , εἰς ὃν ὑμεῖς ἠλπίκατε . Εἰ γὰρ ἐπιστεύετε Μωσῇ , ἐπιστεύετε ἂν ἐμοί · περὶ γὰρ ἐμοῦ ἐκεῖνος ἔγραψε . Παραδεχθείσης τοιγαροῦν πρὸς ἡμῶν τῆς Σεπφώρας εἰς πρόσωπον τῆς ἐξ ἐθνῶν Ἐκκλησίας , ἔσται που πάντως τὸ ἐξ αὐτῆς παιδίον εἰς τύπον τοῦ νέου λαοῦ , τὴν ἐν Χριστῷ διὰ πνεύματος νηπιότητα καὶ εἰς Θεὸν ἀναγέννησιν δεξαμένων τῶν πεπιστευκότων , οὓς καὶ λαὸν κτιζόμενον ἔφη που Δαβίδ . Τὸ τοίνυν ἀρτιγενὲς ἐν Χριστῷ παιδίον , τοῦτ' ἔστιν , ὁ νέος τε καὶ διὰ πίστεως λαὸς περιτομῆς δυσωπεῖ θάνατον . Σύμβολον γὰρ ἡ ψῆφος τῆς ἀῤῥήκτου φύσεως , ἧς τὸ εὐσθενές τε καὶ ἄθραυστον ὡς ἐν σκληρᾷ τῇ λίθῳ σημαίνεται . Καὶ γοῦν Ἰησοῦς ὁ τοῦ Ναυῆ διαβιβάσας τὸν Ἰορδάνην τοὺς ἐξ Ἰσραὴλ , μαχαίραις αὐτοὺς περιέτεμε πετρίναις , τὴν ἐν Χριστῷ διὰ πνεύματος περιτομὴν προανατυπῶν . Πέτρα γὰρ ὁ Χριστὸς , ὃν ὡς ἐν τύπῳ προδηλοῖ , καθάπερ ἔφην ἀρτίως , καὶ ἡ τὸ Σεπφώρας παιδίον περιτεμοῦσα ψῆφος . Ὅτε καὶ ἀπέδρα θάνατος , καὶ τῆς ἐν Χριστῷ περιτομῆς τετιμηκὼς τὸ μυστήριον ἀποπεφοίτηκε τοῦ Μωσέως ὁ ἀποκτεῖναι ζητῶν , αἰνιγματωδῶς ἡμῖν ὑποφωνοῦντος τοῦ πράγματος , ὡς οὐ μόνον τῶν ἠξιωμένων τῆς ἐν Χριστῷ περιτομῆς ἀπέστη θάνατος , ἀλλὰ καὶ αὐτοῖς τὸ χρῆμα , φημὶ δὲ δὴ τὸ Χριστοῦ μυστήριον , βεβοήθηκε τοῖς πατράσιν . Ὥσπερ γὰρ πάντες ἀπεθάνομεν ἐν Ἀδὰμ , οὕτω καὶ εἰς πάντας ἡ διὰ Χριστοῦ φέρεται χάρις . Ἀπέθανε γὰρ διὰ τοῦτο , ἵνα καὶ νεκρῶν καὶ ζώντων κυριεύσῃ . Οὐκοῦν ἐν καιρῷ τῆς τοῦ νέου λαοῦ περιτομῆς καὶ ἡ τῶν πατέρων συγκατωρθοῦτο ζωή . Ζῶσι γὰρ Θεῷ , ζήσειν μέλλοντες · τουτὶ γὰρ ἡμῖν καὶ ἱερὸς ἔφη λόγος . Καιρὸς δὲ περιτομῆς τῆς ἐν πνεύματι νοουμένης ἡ Χριστοῦ παρουσία , ὡς Μωσέως μὲν πρεσβύτερος , ὡς Θεὸς , δεύτερος δὲ καὶ μετ' αὐτὸν , καθὸ πέφηνεν ἄνθρωπος εἰς διακονίαν τὴν ἐφ' ἡμῖν . Ἐπιτήρει γὰρ , ὅτι προεχειρίζετο Θεὸς , Μωσέα μὲν πρῶτον , εἶτα συνῆψε τὸν Ἀαρὼν , τῆς Μωσέως ἀποστολῆς τε καὶ διακονίας δευτέραν ἐν χρόνῳ προανατυπῶν τὴν ἀνάδειξιν τοῦ Χριστοῦ , ὃς ἦν ἐν ἰσότητι μὲν τῇ πρὸς Μωσέα διὰ τὸ ἀνθρώπινον , ἐν ὑπεροχῇ δὲ θείᾳ καὶ ἀσυγκρίτῳ διὰ τὸ ἐκ Θεοῦ γεγεννῆσθαι Πατρός . Πάρα δέ σοι καὶ τοῦτο ἰδεῖν ἐξ αὐτῶν , εἴπερ ἕλοιο , τῶν ἱερῶν Γραμμάτων . Ἐποίησαν γὰρ , φησὶ , Μωσῆς καὶ Ἀαρὼν , καθάπερ ἐνετείλατο αὐτοῖς Κύριος , οὕτως ἐποίησαν · Μωσῆς δὲ ἦν ἐτῶν ὀγδοήκοντα , Ἀαρὼν δὲ ὁ ἀδελφὸς αὐτοῦ ὀγδοήκοντα τριῶν ἦν ἐτῶν , ἡνίκα ἐλάλησαν πρὸς Φαραώ . Ἀκούεις ὅπως ἄμφω μὲν ἤστην ἐν ἴσῳ κατά γε τὸ ἥκειν εἰς ὀγδοηκοστὸν ἔτος , εἰ καὶ μετ' αὐτὸν εἰς διακονίαν ; Οὕτω καὶ ὁ Χριστός . Ἴσος μὲν κατά τι τῷ Μωσῇ , διὰ τὸ ἀνθρώπινον , καὶ δεύτερος εἰς οἰκονομίαν , ὑπερκείμενος δὲ καὶ ὑπερανεστηκὼς , ὡς ἐν Θεότητί τε καὶ δόξῃ τῇ κατὰ τὴν ἁγίαν Τριάδα . Ὡς σαφής τε καὶ ἐναργὴς ὁ λόγος . Τί δέ ; οὐχὶ κἀκεῖνο πρὸς τούτοις ἄξιον ἰδεῖν ; Τὸ ποῖον ; Οὐ γάρτοι τῆς τῶν Αἰγυπτίων ἐκδεδραμήκασι γῆς οἱ ἐξ Ἰσραήλ . Ἀλλ' οὐδ' ἂν οὕτω τὴν δυσαχθῆ τε καὶ κατεστυγημένην αὐτοῖς ἀπελύσαντο δουλείαν , μᾶλλον δὲ , οὐδ' ἂν ὅλως διέδρασαν τὸν τοῖς ἐν Αἰγύπτῳ πρωτοτόκοις ἐπιῤῥιφέντα θάνατον , καὶ τὴν δυσδιάφυκτον χεῖρα τοῦ ὀλοθρευτοῦ , εἰ μὴ καταθύσαντες τὸν ἀμνὸν εἰς τύπον Χριστοῦ τοῦ αἴροντος τὰς ἁμαρτίας τοῦ κόσμου . Ἔχρισαν μὲν τῷ αἵματι τὰς φλιὰς , κατὰ τὸν σφίσι διὰ Μωσέως ὁρισθέντα νόμον · τὸ δὲ Χριστοῦ μυστήριον ὅπλον ὥσπερ τι καὶ ἀνατείχισμα τῆς ἑαυτῶν ἐποιοῦντο ψυχῆς . Λυ[κ]τικὸν γὰρ θανάτου φάρμακον ὁ Χριστοῦ θάνατος , καὶ φθορᾶς ἀμείνους οἱ τῆς μυστικῆς εὐλογίας μέτοχοι , κατά γε τὸ , Ἀμὴν , ἀμὴν λέγω ὑμῖν · ὁ τρώγων μου τὴν σάρκα , καὶ πίνων μου τὸ αἷμα , ἔχει ζωὴν αἰώνιον . Κατεδηδοκότες δὲ τὸν ἀμνὸν , ἄρτους ἀζύμους ἤσθιον ἐπ' αὐτῷ , τῶν εὐαγγελικῶν παιδευμάτων ὡς ἐν ἀζύμῳ τε καὶ καθαρωτάτῃ τροφῇ παραδηλοῦντος τοῦ τύπου τὴν ἀστειότητα , πλὴν ἐσομένην οὐκ ἀνιδρωτὶ , καὶ πικρίας δίχα τῆς κατὰ τὰς θλίψεις . Τοιγάρτοι πικρίδας συνεσθίεσθαι τοῖς ἄρτοις τοῖς οὐκ ἐζυμωμένοις , τὴν ἄδολον καὶ καθαρωτάτην ἐν Χριστῷ ζωὴν οὐ δίχα πικρίας ἐσομένην ὑποδηλοῖ . Συνεισκομιστέον τοιγαροῦν ἀναγκαίως ταῖς ἀζύμοις τροφαῖς τὴν πικρίδα . Πάντες γὰρ οἱ θέλοντες ζῇν ἐν Χριστῷ διωχθήσονται , φησίν . Πλὴν οἵγε τοῦτο παθόντες , μακάριοι . Συμπάσχοντες γὰρ καὶ συμβασιλεύσουσι , κατὰ τὸ γεγραμμένον . Μὴ ἐξοίχεταί ποι πρὸς τὸ ἀκαλλὲς ὁ λόγος ; Οὐδαμῶς .
Lemmas: ὅτι2 ἀμήχανος διαφεύγω ὁ ἐκ ἁμαρτία θάνατος , καί ὁ ὁ διάβολος πλεονεξία , εἰμί μή διά ἁγιασμός ὁ κατά Χριστός , καί ὅτι οὐ ἐν νόμος ὁ δικαίωσις , ἀλλά ἐν Χριστός . χρῆμα μέν οὖν , εἰμί Παλλάδιος , ὁ ἀπονοσφίζω φιλέω ὁ κατασίνομαι φύζω , ἐφίημι δέ δήω ὁ ὑπό ὁ Θεός δουλεία , ὡς εὐκλεής τε καί Ὀνησιφόρον , οὐ ἀγεννής ἐγώ διαδείκνυμι λόγος . οὖον γάρ οὖν . ὁλοτρόπως γε μήv ὁ αἰσχρός ἀπαίρω , ὁ ἀγαθός ὅτι προσήκω ἐγώ ὅτι ζητέω , εὕω μάλα διαβεβαιόομαι . πάνυ μέν οὖν . χρή δέ οὗτος λοιπός δοκέω ὁ ἐν κόσμος ζωή ὁ φιλήδονος , καί ὁ ἐπί ὅδε τύρβη ἵημι ὡς ἀποτάσσω καταθύω ἐπείγω ὁ Θεός , καί οἷος ἐν ἐρῆμος γίγνομαι διάθεσις νόος , σχολαῖος καί καθαρός , καί μολυσμός οὖον βατός , καλός δέ καί εὐπρόσδεκτος ἐπιτηδεύω αὐτός ὁ λατρεία . Ἐδόκης γάρ ὧδε . καί μήv , ὅτι καθειργνύω ὑπό ἑαυτοῦ καί συνόχωκα ἐγώ ἐθέλω , ἐκ πλεονεξία ὁ Σατανᾶς , θεῖος καλέω νόμος εἰς ἐλεύθερος ἀξίωμα , ὁ περί ὁ Ἀρίστων εἰσήγησις ὁ ἐκεῖνος βδελυρία ἀντιτίθημι , καί πρός ὁ ἀγαθός παιδαγωγός , ἐκ μυρίος ὅσος ὁ παράδειγμα διαλευκαίνω ; ἀληθής . θεός οὖν ἄρα ὁ σωτηρία ὁ χορηγός , καί ἅπας ἐγώ εὐημερία πρύτανις , ὁ πρός αὐτός οἰκειότης καταδείκνυμι ὁ ὁδός , μεσιτεύω ὁ Χριστός . ἤ γάρ οὐ τύπος εἄν γίγνομαι , καί μάλα σαφής ὁ διά Χριστός μεσιτεία , ὁ διά Μωσῆς ; τίς τρόπος ; Μωσῆς μέν γάρ ὁ θεσπέσιος σαρκικός δουλεία ἐκκομίζω ὁ Ἰσραήλ καί ὁ εἰς πλινθεία ἐξαιρέω πόνος , ἔργον τε ὁ περί γῆ , καί μεταίχμιος ὥσπερ τίς κεῖμαι Θεός καί ἄνθρωπος , ὁ ἄνωθεν ὅς διακομίζω λόγος . ὁ δέ Κύριος ἐγώ Ἰησοῦς ὁ Χριστός , ὁ ὡς ἐν τύπος καί σκιά μεταχαράσσω εἰς ἀλήθεια , δουλεία ἐγώ ἐξέλκω ὁ νοητός , ὁ μέν πάλαι κατά ἐγώ τυραννέω ἁμαρτία ἐξίστημι , κατασείω δέ ὁ διάβολος ὁ κράτος , καί φρόνημα μέν ἐπίγειος καί ὁ περί σάρξ σπούδασμα ἀποφοιτάω ἀναπείθω ὁ ἕπω δήω οἴομαι αὐτός , μεταπλάσσω δέ ὥσπερ εἰς ἔφεσις ἀρετή , ἀρίδηλος τε ἐγώ ὁ ὁ Θεός καί πατήρ ἀπαγγέλλω θέλησις · τοιγάρ καί φάσκω · ὁ ῥῆμα ὁ ἐγώ λαλέω , οὐ εἰμί ἐμός , ἀλλά ὁ πέμπω ἐγώ . καί πάλιν · ἀπό ἐμαυτοῦ οὖον λαλέω , ἀλλά ὁ πέμπω ἐγώ πατήρ , αὐτός ἐγώ ἐντολή δίδωμι , τίς εἶπον , καί τίς λαλέω . καί γοῦν ὁ Μωσῆς εἰκών καί ἀνατύπωσις ὁ ἐν Χριστός μεσιτεία , ὁ κατά ἑαυτοῦ ποιέω , λέγω ὁ ἐκ Ἰσραήλ · προφάω ἐκ ὁ ἀδελφός σύ ἀνίστημι σύ ὡς ἐγώ , Κύριος ὁ Θεός σύ . αὐτός ἀκούω κατά πᾶς ὅσος αἰτέω παρά κύριος ὁ Θεός σύ ἐν Χωρήβ , ὁ ἡμέρα ὁ ἐκκλησία . ἐν τύπος μέν οὖν καί εἰκών ὁ διά Μωσῆς , καί ὁ κατά αὐτός μεσιτεία ὁ δύναμις · ἀπόρρητος δέ ὁ ἐν Χριστός μεσιτεία ὁ τρόπος . ὁ μέν γάρ νόμος καί σκιά διάκονος εἰμί καί παιδαγωγία ὁ ἄνωθεν διακομιστής · Χριστός δέ ὡς νόμος καί προφήτης δεσπότης , ὁ αὐτός δοκέω θεσμοθετώ , καί μεσίτης εἰμί , συντίθημι ἐν αὐτός καί εἰς εἷς ὥσπερ εἶμι , θεότης τε καί ἀνθρωπότης . ἄμφω γάρ ἅμα νοέω Χριστός . καί Μωσῆς μέν ὡς θεράπων εἰς ὅλος ὁ οἶκος αὐτός πιστός , Χριστός δέ ὡς υἱός , ἐπί ὁ οἶκος αὐτός , ὅς οἶκος εἰμί ἐγώ · ὁ διά ὁ εἰς αὐτός πίστις πρός ἐλευθερία ἄγω ὁ ἀληθής . ἀραρίσκω οὖν , ὅτι μεσίτης μέν σαρκικός ἐλευθερία , γράμμα τε καί σκιά ὁ ἱεροφάντης Μωσῆς · ὁ δέ Κύριος ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός , ὁ ὑπέρ νόμος εἰσηγητής , καί ὁ σαρκικός ἐλευθερία ὁ ἀσύγκριτος ἀγαθός δωρέω , οὗτος εἰμί , ὁ κατά πνεῦμα . τοιγάρ καί φάσκω καί ὁ σαρκικός ἐλευθερόω ὁ ἐκ Ἰσραήλ · ἐάν σύ μένω ἐν ὁ λόγος ὁ ἐμός , ἀληθής μαθητής ἐγώ εἰμί , καί γιγνώσκω ὁ ἀλήθεια , καί ὁ ἀλήθεια ἐλευθερόω σύ . καί πάλιν · Πᾶς ὁ ποιέω ὁ ἁμαρτία , δοῦλος εἰμί ὁ ἁμαρτία · ὁ δέ δοῦλος οὖον μένω ἐν ὁ οἰκίον εἰς ὁ αἰών , ὁ υἱός μένω εἰς ὁ αἰών . ἐάν οὖν ὁ υἱός σύ ἐλευθερόω , εἰμί ἐλεύθερος εἰμί . Ἀγαθός φημί . καυχάομαι δή οὖν οὖον ὁ κατά σάρξ λαμπρός , ἀλλά ὁ ἐν πνεῦμα καί δικαιοσύνη ὁ κατά Χριστός , οὖον ὁ κατά νόμος . εἰμί γάρ δοῦλος ἔτι ὁ ὑπό ἁμαρτία , δικαιόω δέ ἥκιστος μέν ὁ νόμος , κατακρίνω δέ μᾶλλον καί γράφω παραβαίνω , πῶς οὐ εἄν γίγνομαι πᾶς ὁ σαφής , ὅτι πᾶς δικαίωσις ἐν Χριστός , καί τελείωσις ὁ ἐν πνεῦμα διά ἁγιασμός , διά αὐτός τε καί ἐν αὐτός ; καί γοῦν ὁ σοφός γράφω Παῦλος · οὖον γάρ ἐπαισχύνομαι ὁ Εὐαγγέλιος , δύναμις γάρ Θεός εἰμί εἰς σωτηρία πᾶς ὁ πιστεύω , Ἰουδαῖος τε πρῶτος καί Ἕλλην . Δικαιοσύνη γάρ Θεός ἐν αὐτός ἀποκαλύπτω ἐκ πίστις εἰς πίστις , καθώς γράφω · ὁ δέ δίκαιος ἐκ πίστις ζῶ . Νόμος τε ὁ πάλαι ὁ ἀνόνητος τε καί ἀδρανής ἐν γε οὗτος καταγράφω , λέγω · ὅτι2 δέ ἐν νόμος οὐδείς δικαιόω παρά Θεός , δῆλος · ὅτι ὁ δίκαιος ἐκ πίστις ζῶ . ὁ δέ νόμος οὐ εἰμί ἐκ πίστις , ἀλλά ὁ ποιέω αὐτός , ζῶ ἐν αὐτός . ἐν Χριστός τοιγάρ δικαιόω διά πίστις , ἐκλυτρόω δέ δουλεία ὁ νοητός . ἀνόνητος οὖν ὁ νόμος ; οὖον οὗτος φημί · χρησμῳδέω γάρ οὖον μάτην · δίδωμι δέ μᾶλλον εἰς βοήθεια , κατά ὁ γράφω · ὅσος μέν γάρ ἵημι εἰς παιδαγωγία , καί ὁ οἶδα ὁ πλημμελής , καί εἰς ὁ χρή λαμβάνω ἀρχή καί στοιχεῖον ὁ λόγιος ὁ Θεός , πῶς οὐ εἄν νοέω χρήσιμος ; ἀργός δέ πρός ἀπόνιψις ἁμαρτία , καί εἰς ὁ δύναμαι τελειόω εἰς ἁγιασμός . καί γοῦν ὁ θεσπέσιος ἐγώ φημί Παῦλος · οἶδα δέ ὅτι ὅσος ὁ νόμος λέγω ὁ ἐν ὁ νόμος λαλέω , ἵνα πᾶς στόμα φράσσω · καί ὑπόδικος γίγνομαι πᾶς ὁ κόσμος ὁ Θεός · διότι ἐκ ἔργον νόμος οὖον δικαιόω πᾶς σάρξ ἐνώπιος αὐτός · διά γάρ νόμος , ἐπίγνωσις ἁμαρτία . δεικτικός οὖν ἄρα ὁ ἁμαρτία ὁ νόμος , οὐ αὔχημα πρόξενος ὁ εἰς ἀρετή . ὁ γάρ ὅς φαίνω τυγχάνω , οὖον πορνεύω , οὖον μοιχεύω , οὖον κλέπτω , οὐ ἐπιορκέω , καί εἰμί τίς τοιοῦτος συναρμόζω , ὁ ὁ φαυλότης εἶδος κατασημαίνω εἰμί , καί ἐξίστημι ἀκαθαρσία , οὐ ἀρετή εἴδησις εἰσκομίζω , οὐδέ ὁ ακίβδηλος ζωή καταφανής ὁ ἀκροάομαι ποιέω ὁ γνῶσις . ὡς ὁ ὅς μή χρή ὁ αἰσχρός δράω , ὁ ὁ ἐξαίρετος πολιτεία ἐγγράφω τρόπος , ἀμαθής οἴομαι ποῦ . δήω δέ οἴομαι καί σφόδρα εἰκότως , τότε δή μόλις ὁ ἐπί ἅπας ὁ ἐπαινέω ἐγώ ἀναδέω ψῆφος , εἰμί δή μεθίημι καί διωθέω ὁ κακός καί κάτω ποῦ μένω ἐάω , ὁ ἐν ὑπολαμβάνω φαυλότης καί βέβηλος βδελυρία οὐ ἀπαλλάσσω , ἐπί αὐτός ὁ ἀρετή ἀναθρῴσκω ὁ αὔχημα . καί γοῦν ὁ Κύριος ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός , ἀμήν , ἀμήν λέγω σύ , ἐάν μή περίσσευσις , φημί , ὁ δικαιοσύνη σύ , πλέω ὁ Γραμματεύς καί Φαρισαῖος , οὖον μή εἰσέρχομαι εἰς ὁ βασίλειος ὁ οὐρανός . συνίημι οὖν ὅτι ὁ ἐπέκεινα ὁ κατά νόμος αἱρέω δικαιοσύνη προστάσσω ὁ Σωτήρ , καί ἄριστον γε ὁ χρῆμα εἰδοί ὁ σοφός γράφω Παῦλος · εἰμί τις δοκέω ἄλλος πείθω ἐν σάρξ , ἐγώ μᾶλλον . περιτομή ὀκταήμερος , ἐκ γένος Ἰσραήλ , Φυλή Βενιαμίν , Ἑβραῖος ἐκ Ἑβραῖος , κατά νόμος Φαρισαῖος , κατά ζῆλος διώκω ὁ ἐκκλησία , κατά δικαιοσύνη ὁ ἐν νόμος γίγνομαι Ἄμεμπτος . ὅστις εἰμί ἐγώ κέρδος , οὗτος ἡγέομαι διά ὁ Χριστός ζημία . ἀλλά μέν οὖν γε ἡγέομαι ὁ πᾶς ζημία εἰμί , διά ὁ ὑπερέχω ὁ γνῶσις Ἰησοῦς Χριστός ὁ κύριος ἐγώ · διά ὅς ὁ πᾶς ζημιόω · καί ἡγέομαι σκύβαλον εἰμί , ἵνα Χριστός κερδαίνω , καί εὑρίσκω ἐν αὐτός μή ἔχω ἐμός δικαιοσύνη ὁ ἐκ νόμος , ἀλλά ὁ διά πίστις Χριστός . συνίημι μέν , σαφής γάρ ὁ λόγος · πλήν ἐκεῖνος φράζω . τις μή μᾶλλον ἐν ἀρχή ὁ διά πίστις ἐγώ δικαιοσύνη , καί ὁ κατά αὐτός ἁγιασμός θεσπίζω , εἴπερ οὐ ἀποχράω εἰς τελέω ὁ πάλαι νόμος ; ὅτι2 , εἰμί ἑταῖρος , φημί εἄν , ἀπονίζω μέν εἰκότως ὁ ῥυπόω , ἀποσμήχω δέ ὁ μολύνω , καί καταφαιδρύνω ὁ σκοτίζω · πρέπω δέ εἄν , οἴομαι , κατά ὁ ὁ Σωτήρ φωνή , θεραπεύω μέν ὁ ἠῤῥωστηκὸς , καλέω δέ πρός μετάγνωσις , οὐ ὁ ἁγίζω , ἀλλά ὁ ὁ ἁμαρτία ἐπαχθίζω . ἦς γάρ οὐ προκαταγιγνώσκω χρή ὁ καλέω εἰς ἄφεσις , καί ἐκ ὁ ἔνειμι αὐτός ἀσθένεια κινδυνεύω , ὁράω λυτρόω ; δέω τοιγάρ ἔλεγχος ὥσπερ τις καί κατήγορος ἀκριβής ὁ ἅπας ἀσθένεια , ὁ ὁ ἁμαρτία δεικτικός προαναφαίνω νόμος , ἵνα καί ὁ θεῖος ἐγώ ἡμερότης ὁ διά Χριστός μή ἀγνοέω ὁ μέγεθος . πός γάρ ἢ πῶς ὁ ὁ ἄφεσις χάρις , εἰμί μή ὑπόκειμαι ὁ ἔγκλημα ; καί εἰμί χρή βραχυλογέω καί ἐπί τίνω ἀρχαῖος διήγημα ἀναπηδάω , εἴρω πάλιν , ὅτι ὁ μέν Ἀβραάμ ἐπαγγέλλω ὁ θεός ὁ διά πίστις χάρις · καί καθάπερ ἐν ἀπαρχή ὁ ἐλεέω , ἐν αὐτός πρέσβυς ποιέω ὁ νόμος ὁ ἐκ ἡμερότης ἄφεσις . γράφω γάρ , ὅτι , πιστεύω Ἀβραάμ ὁ Θεός , καί λογίζομαι αὐτός εἰς δικαιοσύνη . Προσδιαμαρτύρεται δέ λέγω ὁ Παῦλος · Πῶς οὖν λογίζομαι ; ἐν περιτομή ἢ ἐν ἀκροβυστία ; οὐ ἐν περιτομή , φημί , ἀλλά ἐν ἀκροβυστία · καί σημεῖον λαμβάνω περιτομή , σφραγίς ὁ δικαιοσύνη ὁ πίστις , ὁ ἐν ἀκροβυστία . ἀκούω τε Θεός λέγω ἐναργής , ὅτι , ἐνευλογέομαι ἐν σύ πᾶς ὁ ἔθνος . ὁ δέ , ἐν σύ , σημαίνω εἄν ὁ , κατά ὁμοιότης ὁ σός · οὗτος τε συνίημι ὁ Παῦλος φημί · προοράω δέ ὁ γραφή ὅτι ἐκ πίστις δικαιόω ὁ ἔθνος ὁ θεός , προευαγγελίζομαι ὁ Ἀβραάμ , ὅτι ἐνευλογέομαι ἐν σύ πᾶς ὁ ἔθνος . ὥστε ὁ ἐκ πίστις εὐλογέω σύν ὁ πιστός Ἀβραάμ . σημεῖον οὖν ἄρα ὁ ἐν ἀκροβυστία πίστις , ὁ περιτομή , δικαιόω δέ οὐ ἐκ ἔργον νόμος , καί ὁ ἐν σάρξ περιτομή πρέσβυς φαίνω ὁ διά πίστις αὔχημα . Φίλος γάρ καλέω Θεός . Τῖς οὖν ὁ μέλλησις ὁ κατά πίστις ἁγιασμός , ἐπαπορέω δέ εἄν εἰκότως , ἀντί ὅστις δή λέγω ὡς ἐν πρέσβυς θέσις ὁ σημεῖον καί ὡς ἐν δύο ὁ υπερτερώ ; οὖον γάρ φημί ἄρτιος ὡς ἀξιάγαστος καί ἀπόρρητος τις εὐτεχνία ἔργον εἰμί ὁ προαναθρῴσκω ἐν χρόνος ὁ δικαιόω πίστις ὁ κατακρίνω νόμος ; ἢ οὐ ὁ φάος ἐν ὁ σκοτία φαίνω ; καί ὁ δύναμις ἐν ἀσθένεια τελειόω , κατά ὁ γράφω ; εὕω λέγω . οὐκοῦν νόμος παρεισέρχομαι , ἵνα πλεονάζω ὁ παράπτωμα . οὗ γάρ οὐ εἰμί νόμος , οὐδέ παράβασις . Παράβασις δέ καί ὁ ἐπί οὗτος ῥᾳστώνη πῶς ἄν τις ὁράω ὁ ἄφεσις , οὖον προκατακρίνω ἐγώ ὁ νόμος ; ὅτι2 δέ ἀληθής ὅς φημί , καί οὐ ἐξίτηλος τις ἢ ἀκαλλής ὁ ἐπί ὅδε λόγος , συλλαμβάνω λέγω ὁ Παῦλος · ὥστε ὁ νόμος ὁ παράβασις χάρις προστίθημι , ἄχρι ὅς ἔρχομαι ὁ σπέρμα ὅς ἐπαγγέλλω , διαταγή ἄγγελος . Σοφός δέ ἄγαν εἰμί ὁ εἰμί ἔστω ὅτε παρά τίνω εὑρεσιλογία καί ἐπαπόρησις προανακόπτω ἐπιχειρέω · εἰμί γάρ δή τις εἰκός ὁ ἐν πίστις δικαιοσύνη ἐπαιτιάομαι ὁ μέλλησις καί ὁ μεταξύ ὁ νόμος παρεισδρομή , εἰς ἀθέτησις ὁ ἀρχαῖος ἐκεῖνος ἐπαγγελία γίγνομαι λέγω . τοιγάρ φημί · ὁ οὖν νόμος κατά ὁ ἐπαγγελία ὁ Θεός ; μή γίγνομαι . εἰμί γάρ δίδωμι νόμος ὁ δύναμαι ζωοποιέω , εἰμί ἐν νόμος εἄν εἰμί ὁ δικαιοσύνη . ἀλλά συγκλείω ὁ γραφή ὁ πᾶς ὑπό ἁμαρτία , ἵνα ὁ ἐπαγγελία ἐκ πίστις Ἰησοῦς Χριστός δίδωμι ὁ πιστεύω . πρό ὁ δέ ἔρχομαι ὁ πίστις , ὑπό νόμος φρουρέω συγκλείω εἰς ὁ μέλλω πίστις ἀποκαλύπτω εἰς ἐγώ . ὥστε ὁ νόμος παιδαγωγός ἐγώ γίγνομαι εἰς Χριστός , ἵνα ἐκ πίστις δικαιόω . ἔρχομαι δέ ὁ πίστις οὐκέτι ὑπό παιδαγωγός εἰμί , πᾶς γάρ υἱός Θεός εἰμί διά ὁ πίστις ἐν Χριστός Ἰησοῦς . καταλεύκαινω δέ ὥσπερ ὁ ἐπαπόρησις εὕω μάλα προστίθημι , οὗτος δέ λέγω , διαθήκη προκυρόω ὑπό ὁ Θεός , ὁ μετά ἔτος τετρακόσιοι καί τριάκοντα γίγνομαι νόμος οὐ ἀκυρόω , εἰς ὁ καταργέω ὁ ἐπαγγελία · εἰμί γάρ ἐκ νόμος ὁ κληρονομία , οὐκέτι ἐκ ἐπαγγελία . ὁ δέ Ἀβραάμ διά ἐπαγγελία χαρίζομαι ὁ Θεός . κατακλείω οὖν ἐγώ εἰς ἁμαρτία ὁ νόμος , παιδαγωγέω εἰς Χριστός , τέλος γάρ νόμος καί προφήτης ὁ Χριστός . τοιγάρ καί φάσκω ἀπειθέω αὐτός ὁ Ἰουδαῖος λαός · εἰμί πιστεύω Μωσῆς , πιστεύω εἄν ἐγώ . περι γάρ ἐγώ ἐκεῖνος γράφω · δικαιόω δή οὖν οὐ ἐκ ἔργον νόμος , πίστις δέ μᾶλλον ὁ εἰς Χριστός · ὅσος γάρ ἐκ ἔργον νόμος εἰμί , ὑπό καταίρω εἰμί . γράφω γάρ · ἐπικατάρατος πᾶς ὅς οὐ ἐμμένω πᾶς ὁ γράφω ἐν ὁ βιβλίον ὁ νόμος , ὁ ποιέω αὐτός . ἀλλά ἐκ ὁ ὁ νόμος κατάρα ἐκπρίασθαι πᾶς ὁ Χριστός , γίγνομαι ὑπέρ ἐγώ κατάρα . γράφω γάρ , ὅτι ἐπικατάρατος πᾶς ὁ κρεμάννυμι ἐπί ξύλον , ἵνα εἰς ὁ ἔθνος ὁ εὐλογία ὁ Ἀβραάμ γίγνομαι ἐν Χριστός Ἰησοῦς , ἵνα ὁ ἐπαγγελία ὁ πνεῦμα λαμβάνω διά ὁ πίστις . ἀλλά , εἰμί γενναῖος , βούλομαι , εἰμί δοκέω , ἔρχομαι δή μᾶλλον ἐπί ἕτερος τίς χριστομαθής · νόμος γάρ καί ὁ κατά αὐτός οἰκονομία ἀποχράω οὗτος . Φράζε δή οὖν ὅς τίς καί αὐτός σύ φίλος , ἐγώ δέ εἶπον οὖον ὁ ἀνέφικτος ἄγαν . καί μήv οὐ ἀνάντης λίαν , ἤγουν ἀστιβής ὁ ἐπαπόρησις . ἁλίσκομαι δέ εἄν , οἴομαι , καί λίαν ἀμογητί ὁ ζητέω , Χριστός ὁ θέω ἐγώ ἐνίημι φάος . ἆρα οὖν οὐ ὁ ἀναίμακτος δωροφορία θεός τιμάω , ὁ ὁ ἐν πίστις δικαίωσις παραδέχομαι , καί ὁ ἐν σκιά καί τύπος λατρεία ἐξωθέω ; εὕω λέγω . γράφω γάρ ὅτι , Τίμα ὁ κύριος ἀπό σός Δίκαιος πόνος , καί ἀπάρχομαι αὐτός ἀπό σός καρπός δικαιοσύνη · τοιοῦτος γάρ θυσία εὐαρεστέω ὁ θεός , κατά ὁ ὁ ἅγιος φωνή . εἰκαῖος οὖν ἄρα ὁ ἐπείγω βουθυτέω καί ὁ διά ὁ ἀρχαῖος ἐγώ ἐντολή εἰσκομίζω πληρόω . μηλοσφαγία τε γάρ καί λιβανωτός , λάγανον τε πρός οὗτος , καί σεμίδαλις ἐλαιόδευτος , τρυγών τε καί περιστερά , ὁ κατά ἐκεῖνος ὁ καιρός , ὁ προσκυνέω ἀνάθημα . ἀλλά ἐγώ φράζω ἀντί ὅστις μή ἐν ἀρχή ἀπόπεμπτος μέν ποιέω οὗτος , ὁ δέ ὅς ἐφήδομαι νυνί θεσμοθέτης ὁράω θεός , καί ὁ θυσία ἐγώ ὁ πνευματικός ἐκκαλύπτω τρόπος . ἆρα οὖν οἴομαι , καί φαίνω τολμάω , βουλεύω μέν οὐ ὀρθῶς ἐν ἀρχή ὁ θέω , ἀφαμαρτάνω δέ ὥσπερ ὁ τέλειος ἀγαθός , ὁ μείζων εὑρίσκω δύναμαι μόλις ; ἢ γοῦν αἱρέω μέν τότε ὁ ὡς ἐν σκιά , ὡς διαρκής ἔχω ὁ δοκέω αὐτός , φιλόκαινος δέ τίς κατά ἐγώ ὑπομένω πάθος , ἕτερος νέμω ὁ ῥοπή , καί λατρεία ἐγώ ὁ οὖον πάλαι διαγιγνώσκω καινουργέω ; οὖον μέν οὖν . λῆρος γάρ , οἴομαι , οὗτος . οὐ εἄν οἴομαι ὅτι ὁ ἀφαμαρτάνω δύναμαι κατά τίς γοῦν ὅλως ἕπω αὐτός . μανθάνω δέ εἄν ὡς ἡδύς γε τίς ὁ ἀναπείθω θεσμοθετέω , ὁ ἐπί ὁ γῆ , ἐκεῖνος μέν τότε , νυνί δέ οὗτος . ἀνόπιν ὥσπερ εἶμι πάλιν ὁ σός ἐγώ ἀναγκάζω λόγος . ἤ οὐ φημί ὅτι παιδαγωγός εἰμί ὁ νόμος , οὗτος εἰμί , ὁ ἔτι νήπιος ὁ παιδευτής ; καί ὁ οὔπω συνίημι δύναμαι τίς ὁ ἀληθής ἀγαθός ; καί ποῖος εἄν εἰμί ὁ θέλημα ὁ Θεός , ὁ τέλειος καί Εὐάρεστον , διά αἴνιγμα ὑποδηλόω ; καί ὡς ἐν παχύς ἔτι κατασημαίνω τύπος ; εἶμι γάρ , εἶμι , καί οὖον σύν ἱδρώς μακρός ὁ πνευματικός λατρεία ὁ τρόπος , ὡς εἰμί μέν , ἀεί τε καί ἐν ἀρχή τριπόθητος Θεός , δυσέμβατος δέ καί ἀναφής ἔτι ὁ ὁ Ἰουδαῖος Ψυχή . Ζεύς ὅς οὗτος δήω λόγος νηπιοπρεπής , καί μάθημα ἁπλόος , καί παιδοκομία οἰκονομικός οὐδείς ἔχω ὁ ἀνάντης ἢ τραχύς , νομοθετέω μέν γάρ καί πάλαι ὁ ἐν τύπος Θεός . προυποδεικνυμι δέ πάλιν , ὡς ἥκω τε καί παρίημι κατά καιρός ὁ ἐκ ὁ ἀληθής λατρεία · καί ἀπόβλητος μέν ποιέω ὁ ὁ διά αἷμα πρόσοδος , καί ὁ σκιά · ἀποσείω δέ διά ὁ προφήτης λέγω Ἀμώς · μισέω , ἀπωθέω ὁ ἑορτή σύ , καί οὖον μή ὀσφραντίθημι ἐν ὁ πανήγυρις σύ · διότι ἐάν φέρω ἐγώ ὁλοκαύτωμα καί θυσία σύ , οὐ ἐπιβλέπω . μεθίστημι ἀπό ἐγώ ἦχος ᾠδή σύ , καί ψαλμός ὄργανον σύ οὐ ἀκούω . εἰσκομίζω δέ διά Μιχαίας πρόσωπον ἀνήρ , τίς δή τρόπος κατορθόω εἄν ἀμώμητος ὁ ἀγαθός , ὀρεκτιάω ἀναμανθάνω · ἐν τίς γάρ καταλαμβάνω ὁ κύριος , ἀντιλαμβάνω Θεός ὕψιστος ; εἰμί καταλαμβάνω αὐτός ἐν ὁλοκαύτωμα , ἐν μόσχος ἐνιαύσιος ; εἰμί προσδέχομαι Κύριος ἐν χιλιάς κριός , ἢ ἐν μυριάς χίμαρος πίων ; εἰμί δήω πρωτότοκος ἐγώ , ἀσέβεια καρπός κοιλία ἐγώ , ὑπέρ ἁμαρτία Ψυχή ἐγώ ; εἶτα συνημμένως καί ἐφεξῆς · εἰμί ἀναγγέλλω σύ , φημί , ἄνθρωπος , τίς ὁ καλός · ἢ τίς Κύριος ἐκζητέω παρά σύ , ἀλλά ἢ ὁ ποιέω κρίμα καί ἀγαπάω ἔλεος · καί ἑτοῖμος εἰμί ὁ πορεύω μετά κύριος ὁ Θεός σύ ; ἆρα οὖν οὐ οὗτος εἰμί ἐναργής , ὅσπερ φημί Χριστός · εἰμί τις ἐθέλω ὀπίσω ἐγώ ἔρχομαι , ἀπαρνέομαι ἑαυτοῦ , καί ἀείρω ὁ σταυρός αὐτός , καί ἀκολουθέω ἐγώ ; καί πάλιν · ὁ ἐγώ ἀγάπη , ἐγώ ἀκολουθέω , καί ὅπου εἰμί ἐγώ , ἐκεῖ καί ὁ διάκονος ὁ ἐμός ἵστημι . οὐ ἐν νομικός μέν λατρεία ὁ κατά Χριστός , ἀλλά ἅγιος τε καί πνευματικός . ὀρθός φημί . καί διά μέν ὁ Ἠσαΐας φωνή , θερμός ἐπιπλήσσω ὁ ἐκ Ἰσραήλ λέγω · ἀκούω λόγος κύριος , ἄρχω Σόδομα , προσέχω νόμος Θεός , λαός Γόμορρα . τις ἐγώ πλῆθος ὁ θυσία σύ , λέγω Κύριος ; Πλήρης εἰμί ὁλοκαύτωμα κριός , καί στέαρ ἀμνός καί τράγος οὖον βούλομαι · οὐδέ εἄν ἔρχομαι ὁράω ἐγώ , τίς γάρ ἐκζητέω οὗτος ἐκ ὁ χείρ σύ ; πατέω ὁ αὐλή ἐγώ οὖον προστίθημι . ἐάν φέρω σεμίδαλις , μάταιος . Θυμίαμας βδέλυγμα ἐγώ εἰμί , ὁ Νουμηνίας σύ , καί ὁ σάββατον , καί ἡμέρα μέγας οὐ ἀνέχω . νηστεία καί ἀργία , καί ὁ ἑορτή σύ μισέω ὁ ψυχή ἐγώ · γίγνομαι ἐγώ εἰς πλησμονή . Ζεύς τε ὁ προφήτης Μαλαχίας , τατός λέγω ἔτι πρός λίαν ἀπεχθάνομαι · διαμιμνήσκομαι δέ καιρός , κατά ὅς εἄν αὐτός προσφωνέω ὁ ἀνά πᾶς ὁ γῆ ὁ αναίμακτος καί νοητός θυσία ὁ ἀσύγκριτος εὐωδία . φημί γάρ ὧδε πάλιν · οὐ εἰμί ἐγώ θέλημα ἐν σύ , λέγω Κύριος παντοκράτωρ , καί θυσία οὖον προσδέχομαι ἐκ ὁ χείρ σύ , διότι ἀπό ἀνατολή ἥλιος καί ἠώς δυσμή ὁ ὄνομα ἐγώ δοξάζω ἐν ὁ ἔθνος , καί ἐν πᾶς τόπος θυμίαμα προσφέρω ὁ ὄνομα ἐγώ καί θυσία καθαρός , διότι μέγας ὁ ὄνομα ἐγώ ἐν ὁ ἔθνος , λέγω Κύριος παντοκράτωρ . συνίημι ὅτι θυμίαμα τε καί θυσία αὐτός καθαρός ἀπό πᾶς ἔθνος ἀναφέρω φημί . ὥσπερ δέ ὁ νέος ἐγώ καί ἐν Χριστός διαθήκη , καινός ὀνομάζω , παλαιόω ὁ πρῶτος . γράφος γάρ ἐγώ οὕτως καί ὁ θεσπέσιος Παῦλος . ὡς ἐνθάδε , καθαρός εἶπον ὁ ἀπό πᾶς ἔθνος θυσία εἰμί κατά καιρός , ὁ μή οὕτως ἔχω ὁ ἀρχαῖος καταψηφίζομαι . καθαρός γάρ τις τρόπος , ὁ μήτε καθαίρω , μήτε μήv ἔχω ὁ τελειόω δύναμαι πρός ἀρετή ; Ταύτη ὅς φημί ὁ μακάριος Παῦλος , ὡς εἰμί μέν οὐ Ἄμεμπτος , εἰσκομίζω δέ ἀναγκαῖος ὁ διά Χριστός , καί ὁ ὁ δύο ἐκζητέω τόπος . ἀβούλητος ἄρα παντελῶς ὁ ἐν σκιά λατρεία πανάγιος Θεός ; παντάπασι μέν οὖν . Πάρα δέ γε σαφῶς ἐπαΐω λέγω ὁ ἐκ Ἰσραήλ , διά ὁ Ἱερεμίας φωνή · ὅδε λέγω Κύριος · ὁ ὁλοκαύτωμα σύ συνάγω μετά ὁ θυσία σύ , καί ἐσθίω κρέας . ὅτι2 οὐ λαλέω πρός ὁ πατήρ σύ , καί οὐ ἐντέλλω αὐτός ἐν ἡμέρα , εἰμί ἀνάγω αὐτός ἐκ γῆ Αἴγυπτος περί ὁλοκαύτωμα καί θυσία . ἀλλά ἢ ὁ ῥῆμα οὗτος ἐντέλλω αὐτός λέγω , ἀκούω ὁ φωνή ἐγώ . ὅσος μέν γάρ ἵημι εἰς γε ὁ ἀκριβής ὁ νομοθέτης δοκέω , οὐδέ εἄν ὅλως ἐν ἀρχή ὁ ἐν σκιά ἔτι καταχρησμῳδέω νόμος , ὁ ἐν πνεῦμα λατρεία σιγάω . ἐπεί δέ εἰμί ὁ χρῆμα φορτικός , καί ὁ δύναμαι πληρόω ὁ τέλειος ἀγαθός , ὁ ὁ τηνικάδε βάσιμος μέν οὐ , φημί δέ εἄν ὅτι σκληρός καί οὐ ἄτραχυς , νηπιοπρεπής οἷος τις μελέτησις , ὁ ὁ ἀλήθεια ἔχω μόρφωσις , ὁ ἐν γράμμα νόμος , οἰκονομικός θεσπίζω . πλήν δηλόω σαφῶς ὁ ὁ νόμος ἐγώ ὁριστής , ὅτι μή ἐκεῖνος μᾶλλον αὐτός θυμήρης , τριπόθητος δέ ὁ διά Χριστός . καί γοῦν φημί πάλιν · Ζεύς οὗτος ἀποθερίζω ὁ προφήτης σύ , ἀποκτείνω αὐτός ἐν ῥῆμα στόμα ἐγώ , καί ὁ κρίμα ἐγώ ὡς φάος ἐξέρχομαι · διότι ἔλεος ἐθέλω , καί οὖον θυσία , καί ἐπίγνωσις Θεός , ἢ ὁλοκαύτωμα . Πολύς γάρ ἀγαθός παρά Θεός καί μόσχος πίπτω , καί πρόβατον σφαγή , ὁ εἰς ἀδελφός ἀγάπη , εἰς ὁ ὁ νόμος πλήρωμα , καί ὁ ὑπερέχω ὁ γνῶσις Χριστός , διά ὅσπερ εἄν γίγνομαι καί αὐτός ἐγώ γνωστός ὁ Πατήρ . Πρόξενος δέ ὅτι ὁ αἰώνιος ζωή ὁ χρῆμα εἰμί , οὐ ἐνδοιάζω τις εἄν , Χριστός λέγω πρός ὁ ἐν ὁ οὐρανός πατήρ · ἄτη δέ εἰμί ὁ αἰώνιος ζωή , ἵνα γιγνώσκω σύ ὁ μόνος ἀληθινός θεός , καί ὅς ἀποστέλλω Ἰησοῦς Χριστός . Ἀψευδώ δέ ὅτι πάντῃ τε καί πάντως ὁ ἀλήθεια , πῶς εἰμί ἀμφιβάλλω ; ἥκιστος γε . Ἀπολισθήσαντα δέ ὁ πρός αὐτός οἰκειότης ὁ Ἰσραήλ , ἐπεί ὅς ὁ πίστις οὖον προσίημι , οὐ γιγνώσκω θεός , οὐ ἑτέρως ἐπανήκω εἰς ὁ ἀπαρχῆς εὕω μάλα φημί , πλήν ὅτι διά μόνος Χριστός , καταλήγω ὁ ἔθος ὁ κατά νόμος . γράφω , δέ αὖος · διότι ἡμέρα πολύς καθίζω ὁ υἱός Ἰσραήλ , οὐ εἰμί θυσιαστήριον , οὐδέ ἱερατεία , οὐδέ δῆλος · καί μετά οὗτος ἐπιστρέφω ὁ υἱός Ἰσραήλ καί ἐπιζητέω κύριος ὁ θεός αὐτός , καί Δαυίδ ὁ βασιλεύς αὐτός , καί ἐξίστημι ἐπί ὁ κύριος , καί ἐπί ὁ ἀγαθός αὐτός ἐπί ἔσχατος οὗτος ὁ ἡμέρα . ὅταν γάρ ὁ πλήρωμα ὁ ἔθνος εἰσέρχομαι , τότε πᾶς Ἰσραήλ σῴζω · πλήν ἐν Χριστός · κατονομάζω δέ Δαυίδ διά ὁ ἐκ σπέρμα εἰμί καί ἐκ Φυλή ὁ Δαβίδ . ἀναιρέω δέ καί αὐτός ὁ κατά νόμος θυσία διαβεβαιόομαι σαφῶς διά Ἰωήλ λέγω · περιζώννυμαι καί κόπτω ὁ ἱερεύς , θρηνέω ὁ λειτουργέω θυσιαστήριον , εἰσέρχομαι , ὑπνόω ἐν σάκκος λειτουργέω Θεός · ὅτι ἀποσχίζω ἐκ οἶκος Θεός σύ θυσία καί σπονδή . καί πάλιν διά αὐτός ὁ προφήτης · ἐξαίρω θυσία καί σπονδή ἐκ οἶκος κύριος · πενθέω ὁ ἱερεύς λειτουργέω ὁ θυσιαστήριον . καί πρός γε δή οὗτος , καί αὐτός ἐκ μέσος γίγνομαι ὁ σκηνή ὑπισχνέομαι , λέγω · καί εἰμί , ἐάν πληθύνω , καί αὐξάνω ἐπί ὁ γῆ , λέγω Κύριος , ἐν ὁ ἡμέρα ἐκεῖνος οὐ εἴρω ἔτι , Κιβωτός διαθήκη κύριος ἅγιος Ἰσραήλ οὐ ἀναβαίνω ἐπί Καρδία , οὐδέ ὀνομάζω , οὐδέ ἐπισκοπέω , καί οὖον ποιέω ἔτι . ἀνατρέπω γάρ εἰς ὁ παντελής ὁ ἐν τύπος ἔτι καί διά αἷμα θυσία , ἀνάγκη πως εἰμί , καί αὐτός ἐκ μέσος ποιέω ὁ σκηνή , ἅτε δή ὁ ἀληθής ἀντεγείρω , οὗτος εἰμί , ὁ ἐκκλησία , ὑπέρ ὅς καί αὐτός φημί Χριστός · ὧδε κατοικέω , ὅτι αἱρετίζω αὐτός . καί ὅτι μεταχώρησις καί μεθίστημι πρός ὁ ἀγαθός ὁ λατρεία ὁ τρόπος πρός ὁ ἐν Χριστός καί νέος , σαφής εἄν γίγνομαι , γράφω ἐγώ περί Θεός ὁ Μαλαχίας · καί καθαρίζω ὁ υἱός Λευΐ , καί χέω ἐπί αὐτός ὥσπερ ὁ χρυσίον , καί ὡς ἀργύριον · καί εἰμί ὁ κύριος προσάγω θυσία ἐν δικαιοσύνη , καί ἀρέσκω ὁ Θεός ὁ θυσία Ἰούδας , καί Ἱεροσόλυμα , καθώς ὁ ἡμέρα ὁ αἰών , καί καθώς ὁ ἔτος ὁ ἔμπροσθεν . συνίημι δή οὖν , ὅτι μονονού μεταχάλκευσις τις καί ἀναπλασμός ἱερωσύνη τε ἅμα καί θυσία εἰμί φημί ; συνίημι . ὁ γάρ ὅς , χέω καί καθάρισις , καθάπερ ἐπί χρυσός τε καί χρυσουργός λέγω , ἆρα οὐ πρός οὗτος ἔννοια ἐγώ εἶμι βούλομαι ; πάνυ μέν οὖν . ὅτι2 γάρ μέλλω νοητός τοιοῦτος τίς κατορθόω , ἐνανθρωπέω ὁ Λόγος , πληροφορέω εἶπον ὁ θεός καί πατήρ , ὅτι ἐξαίφνης ἥκω εἰς ὁ ναός αὐτός Κύριος , ὅς σύ ζητέω , καί ὁ ἄγγελος ὁ διαθήκη , ὅς σύ ἐθέλω . ἰδέ ἔρχομαι , λέγω Κύριος παντοκράτωρ · καί τίς ὑπομένω ἡμέρα εἴσοδος αὐτός ; ἢ τίς ὑφίστημι ἐν ὁ ὀπτασία αὐτός ; διότι αὐτός εἰσπορεύω ὡς πῦρ χωνευτήριον , καί ὡς πόα πλύνω . καί καθίζω χωνεύω καί καθαρίζω ὡς ὁ ἀργύριον , καί ὡς ὁ χρυσίον · καινουργία οὖν ἄρα καί ἀναπλασμός ὁ ἱερωσύνη εἰμί φημί · καί ὁ γε ὁ λειτουργία τρόπος , οὐ ἕτερος τίς παραδείκνυμι , πλήν ὅτι , οὗτος Χριστός μυστήριον . φημί πάλιν διά φωνή Ἰεζεκιήλ περί ὁ ἱερόω κληρόω · οὗτος προσάγω πρός ἐγώ ὁ λειτουργέω ἐγώ , καί ἵστημι πρό πρόσωπον ἐγώ ὁ προσφέρω ἐγώ θυσία , στέαρ καί αἷμα , λέγω Κύριος ὁ Θεός . οὗτος εἰσέρχομαι εἰς ὁ ἅγιος ἐγώ , καί οὗτος προσέρχομαι ἐγώ πρός ὁ τράπεζα ἐγώ , ὁ λειτουργέω ἐγώ . καί στέαρ καί αἷμα καί ὁ ἐπί ὁ τράπεζα λειτουργία , ἆρα οὐ φημί εἄν εἰκότως , ὁ Χριστός μυστήριον ; εὕω λέγω . ἀρίδηλος δέ καί αὐτός ἐγώ ὁ καιρός , κατά ὅς ὁ πᾶς ἐπί ὁ ἀγαθός εἰμί μεταδρομή ὁ καινουργία ὁ τρόπος , ποιέω λέγω ὁ Θεός · καί εἰμί ἀπό ὁ ἡμέρα ὁ ὄγδοος καί ἐπέκεινα ποιέω ὁ ἱερεύς ἐπί ὁ θυσιαστήριον ὁ ὁλοκαύτωμα σύ , καί ὁ ὁ σωτήριος σύ , καί προσδέχομαι σύ , λέγω Κύριος . ἡμέρα δέ ὁ ὄγδοος ὁ ὁ ὁ Σωτήρ ἐγώ ἀνάστασις ὀνομάζω καιρός · κατά ὅς ὁ ὁλοκαύτωμα , οὗτος εἰμί , ὁ τέλειος καί ὁλοσχερής εἰς θεός ἀφιέρωσις ὁ πιστεύω , δεκτός ὁ Θεός , καί δωροφορία πνευματικός . καί οὗτος διδάσκω γράφω ὁ θεσπέσιος Παῦλος · διά αὐτός οὖν ἀναφέρω θυσία αἴνεσις διαπαντός ὁ Θεός · οὗτος εἰμί , καρπός χεῖλος ὁμολογέω ὁ ὄνομα αὐτός . καί πάλιν · ὁ δέ εὐποιία καί κοινωνία μή ἐπιλανθάνομαι . τοιοῦτος γάρ θυσία εὐαρεστέω ὁ Θεός . καρπός γάρ ὁ πρός ἐγώ ὁ Θεός ὁ ἐν πίστις δικαιόω , τίς εἄν ἄγω ἕτερος , πλήν ὅτι δοξολογία μακρός καί διηνεκής ; καί θῦμα ὁ καθαρός ὁ ἀμώμητος ζωή , ὁ ἀπαράβλητος εὐωδία . πάγκαλος ἐγώ ὁ λόγος ἔχω , καί ἀληθής , ὅτι δικαιόω τις ἥκιστος μέν ἐν νόμος , διά πίστις δέ μᾶλλον ὁ ἐν Χριστός , καί μυσταγωγία εὐαγγελικός . ἐθέλω δέ εἄν καί διά ἐναργής ἐγώ εἶμι παράδειγμα ὁ ἀφήγησις , καί ἐκ αὐτός οὗτος μανθάνω ὁ ἱερός Γράμμα . οὐκοῦν , εἰμί φιλότης , εἶμι μέν ἐγώ πρός οὗτος ἑτοίμως , ἐπεί σύ δοκέω . σύ δέ δή ἐγώ πάλιν ὁ ἀκριβής τε καί ἀπεξεισμένω ἐπί ἕκαστος ὁ θεώρημα ἐξετάζω νόος . καί εἰμί σύ τίς δοκέω μή λίαν ὀρθῶς νοέω , ἢ λέγω , νηφάλιος ἐπανορθόω καί μεθορμίζω σαφῶς , ὁ ὁ τέκτων ἀγαθός ἀπομιμέομαι , ἕ ἐπειδάν ἐξήκω ὁ καθήκω λόγος ὁ ἐν χείρ , μεταρυθμίζω εὔτεχνος ἐπί ὁ ὡς ἀγαθός ἔχω δοκέω . ἀπαρχή δέ ὥσπερ τις ὁ εἰς γε οὗτος ποιέω λόγος ὁ ἱεροφάντης Μωσῆς , καί ὁ κατά αὐτός ἱστορία ἐπιδρομάδην ἅπτω , πληροφορέω εὕω μάλα πειράζω , καί καταδείκνυμι σαφῶς , τελειόω μέν ὁ νόμος οὐδείς , οὔτε μήv ἀποχράω πρός σωτηρία · λυτρωτής δέ ὁ ὅλος καί σωτήρ Χριστός . οὖον μέτριος εἰμί ὅς δίδωμι ὁ ὄνησις , ὄκνος ἀγαθός σαυτοῦ κἀν οὗτος δείκνυμι · δυσέφικτος μέν γάρ ὁ ἐν χείρ λίαν , καί δυσκάτοπτος κομιδή ὁ ζητέω ὁ γνῶσις , πλούσιος γε μήv ὁ ἐκκαλύπτω Θεός . εὕω λέγω , καί δή ἐγώ κύων ὁ εὔρινος ἐν ἴσος , κατά ἴχνος εἶμι λοιπός ὁ ἐν βάθος τε καί ἀφανής ἔννοια , ὁ σός παραθήγω λόγος . οὐκοῦν ἐν ἐρῆμος ποτέ ὁ κατά ὁ καλέω Μαριάμ , οἶς ἀγέλη διαποιμαίνω ὁ μακάριος Μωσῆς πρός αὐτός τε ὁ ὑπώρεια εἰμί ὁ ὄρος Χωρήβ , χρῆμα τίς ξένος καί οὐ ἀθαύμαστος Θεός πληρόω δείκνυμι . ὁράω γάρ αὐτός , φημί , ἄγγελος ἐν πυρός φλόξ ἐκ βάτος · καί ὁράω ὅτι ὁ βάτος καίω πῦρ , ὁ δέ βάτος οὖον κατακαίω . εἶπον δέ Μωσῆς · παρέρχομαι ὁράω ὁ ὅραμα ὁ μέγας οὗτος , ὅτι οὖον κατακαίω ὁ βάτος . ξύλον δέ οὐ ὁ ἥμερος ὁ βάτος , ἄγριος δέ μᾶλλον ἄκανθα εἶδος , καί ὀρεσίτροφος ῥίζα , ἐπί ὅς ὁ φρικτός πράσσω θαῦμα , μυστήριον τύπος εὕω μάλα πληρόω . Ἄγγελος γάρ εἰμί ὡς ἐν εἶδος πυρός ὅλος διόλου καταβόσκω , αἴσθησις δέ ὁ ξύλον μηδείς ἐντίθημι ὁ ὁ πυρός ἐνέργεια , ἐν ἴσος δέ ὥσπερ εἰμί καί μή πάρειμι , μηδέ ὅσος εἶπον θερμασία ποῦ τάχα ὁ ὡς ἐκ πυρός ὁ ξύλον μετέχω . τις οὖν οὗτος γε ; ξύλον γάρ ὥσπερ ἄγριος γίγνομαι ὁ Ἰσραήλ , καί καρπός1 ἥμερος δικαιοσύνη οὐ ἔχω · ὁ γάρ Αἰγύπτιος τρέφω νόμος · ὁ διά ἄγγελος μέλλω δίδωμι νόμος , φωτίζω μέν ἱκανός , εἰμί γοῦν νοέω πνευματικός , καί ὁ εἰς νόος ἀποπέμπω σκότος , ἐνέργεια γάρ καί ἀδέω πυρός , πλήν ὁ λαμβάνω ἀνόνητος , καί οὔτις ποῦ πάντως διά ἑαυτοῦ , ἀλλά ἐπεί ὅς ὁ φάος μή εἰς νόος δέχομαι καί Καρδία , ὁ πρός ὅς ὁ λόγος , ἔξωθεν δέ ὥσπερ φωτισμός δόκησις ὁ γράμμα πλουτέω , ὅσπερ ἔχω νομίζω , οὐ ἔχω ἀληθής . τοιγάρ περί ὁ βαίνω μέν ὁράω ὁ πῦρ , μή μήv ἔτι καί θερμασία αἴσθησις ἐνίημι ὁ ξύλον , παραδηλόω τίς τοιοῦτος ὅς γε ἐγώ δοκέω . ὅτι2 δέ ἀνόνητος Ἰουδαῖος ὁ ἐκ ὁ νόμος γίγνομαι φάος , σαφηνίζω λέγω αὐτός ὁ Σωτήρ · ἐρευνάω ὁ γραφή ὅτι σύ δοκέω ἐν αὐτός ζωή αἰώνιος ἔχω · καί ἐκεῖνος εἰμί ὁ μαρτυρέω περί ἐγώ . καί οὖον ἐθέλω ἔρχομαι πρός ἐγώ , ἵνα ζωή αἰώνιος ἔχω . καί μετά ἕτερος πάλιν , πρός ὁ ὁ Ἰουδαῖος καθηγητής , καί πρός πᾶς δέ ὁ λαός · μή δοκέω ὅτι ἐγώ κατηγορέω σύ πρός ὁ πατήρ · εἰμί ὁ κατηγορέω σύ Μωσῆς , ἐπί ὅς σύ ἐλπίζω · εἰμί γάρ πιστεύω Μωσῆς , πιστεύω εἄν ἐγώ · περί γάρ ἐγώ ἐκεῖνος γράφω . εἰμί δέ ὁ ἐκεῖνος ῥῆμα οὖον πιστεύω , πῶς ὁ ἐμέω ῥῆμα πιστεύω ; ὁ γάρ ὅλως ὁ διά νόμος στοιχείωσις ἀμαθής διωθέω , πῶς εἄν εἰσδέχομαι διά Χριστός , ὁ τέλειος ἀγαθός ὁ γνῶσις εἰσφέρω ; καίω μέν βλέπω , καταφλέγω δέ οὐ ὁ βαίνω , ἀλλά οὐδέ εἴκω ὁ πῦρ , κατατίθημι λοιπός ὁ μακάριος Μωσῆς , τίς ὅτι οὖον κατακαίω ὁ βάτος . καταπλήσσω γάρ ἄν τις ὁ εἰσάπαν ἀναισθησία ὁ Ἰσραήλ , ὁ συλλήπτωρ τε καί ἀρωγός ὁ παρά Θεός δέχομαι νόμος , καί ὁ διά αὐτός φωτισμός πλουτέω , εἶτα λόγος μηδείς ἄξιος ὁ χρῆμα , μήτε μήv εἰς νόος καί Καρδία εἰσοικίζω ὁ δίδωμι , ανωφέλητος μένω · νεκρός γάρ ὥσπερ αὐτός εἰκότως καί ἀποψύχω ὁ νόος · εἶπον δέ ἄν τις καί ἐπί αὐτός εἰκότως · τις ὅτι οὖον κατακαίω ὁ βάτος ; εἰμί γάρ εἄν γίγνομαι μετά ἐγώ ὁ πνεῦμα ζέω . εὕω φημί . ἔοικα δέ καί ἕτερος ἐγώ ἔννοια οὐ ἀμαθής θεωρία ὑποφαίνω ὁ χρῆμα . μέλλω γάρ ἤδη ὁ ἐκ Ἰσραήλ γῆ ὁ Αἰγύπτιος ἀπαίρω , καί οἷος οὐδέπω ὁ ὁ ἀνεθέλητος θητεία ἀποσείω ζυγόν , διαατος οὗτος ὁ ὁ κράτος ἔτι προσκρούω ὀργή σημεῖον δίδωμι θεός ὁ ἐπί ὁ βάτος δράω · ὅτι καί αὐτός πυρός ἀγαθός εἰμί πολύς , καί ὁ ἀδικέω ἰσχύω οὐ ἁλώσιμος , κατά γε ὁ , οἴομαι , θεοπρεπῶς εἴρω · μή φοβέω , ὅτι μετά σύ εἰμί . φλόξ οὖον κατάκαυσις σύ , ποταμός οὖον συγκλείω σύ . εὐφυής ὁ λόγος . οὐκοῦν τέθηπα μέν ὧδε ὁ ὅραμα Μωσῆς · καί δή καί προσθέω ὁ ἀγχοῦ γίγνομαι ποθή . ὡς δέ ὁράω , φημί , Κύριος ὅτι προσάγω ὁράω , καλέω αὐτός ἐκ ὁ βάτος , λέγω · Μωσῆς , Μωσῆς . ὁ δέ εἶπον · τις εἰμί ; μή ἐγγίζω ὧδε , λύω ὁ ὑπόδημα ἐκ ὁ πούς σύ , ὁ γάρ τόπος , ἐν ὅς σύ ἵστημι , γῆ ἅγιος εἰμί . Νόμος δέ τύπος ἐγώ ὁ μακάριος εἰμί Μωσῆς · Μωσῆς γάρ ἔχω καί ὁ προφήτης , ἐν εὐαγγελικός θέσπισμα φημί ὁ μακάριος Ἀβραάμ . μὴ πως ἀπίθανος σύ ὁ ῥῆμα δοκέω ; οὖον μέν οὖν · νόμος γάρ πρόσωπον ὁ Μωσῆς . καλέω τοίνυν ὁ Ἰσραήλ , καί ὁ κατά νόμος καί ὑπό νόμος ἀγέλη . Κύριος γάρ , φημί , ὁ θεός ὁ Ἑβραῖος προκαλέω ἐγώ . καί ὑπακούω μέν ὁ καλέω Θεός , καθά καί ὁ Μωσῆς · Πάν γάρ ὅσος εἶπον Κύριος ὁ θεός , ποιέω , καί ἀκούω . ἐπεί δέ καί ὁ κατά νόμος ὑποταγή ὁ δύναμις οὐ ἱκανός πρός κάθαρσις , ἀδύνατος γάρ αἷμα ταῦρος καί τράγος ὑφαιρέω ἁμαρτία · εἴργω Μωσῆς πλησιάζω Θεός · μή ἐγγίζω γάρ ὧδε , φημί . ἀπρόσιτος γάρ διά νόμος ὁ ἀγαθός · καί ὁ κατά Μωσῆς πολιτεία ὁ δύναμις οὐ ἱκανός λίαν εἰς γε ὁ ἀποκομίζω δύναμαι ὁ Θεός . παρίστημι δέ αὐτός διά ἁγιασμός Χριστός . Ἅγιος γάρ εἰμί πρέπω ὁ ὁ ἅγιος Θεός κολλάω σπουδάζω · Ἅγιος γάρ εἰμί , φημί , ὅτι ἐγώ ἅγιος εἰμί . ὅτι2 δέ ὁ κατά νόμος πολιτεία ὁ τρόπος οὐ Ἀμώμητος παντελῶς , εὐθύς διδάσκω , εἶπον · λύω ὁ ὑπόδημα ἐκ ὁ πούς σύ · ὁ γάρ τόπος , ἐν ὅς σύ ἵστημι , γῆ ἅγιος εἰμί . ἀπολύω γάρ ὁ ὑπόδημα προστάσσω ὁ πούς ὁ ἱεροφάντης Μωσῆς , οὔπω καθαρός , οὐδέ ὁ ἀπό φθορά καί νεκρότης ἔργον εἰσάπαν ἀπαλλάσσω , ὁ κατά νόμος ζωή ὁ πορεία ἀποδείκνυμι , ἀπό δέ ὁ παρά Ἕλλην συνήθεια ὁ θεῖος ἐγώ παιδεύω Μωσῆς , ὅτι μή θέμις ἐγγίζω Θεός , ὁ ἐν λείψανον εἰμί νεκρότης καί φθορά . οὖον γάρ φοιτάω ἐν ἱερός ὁ ἐκ θνῄσκω ζῷον ὑπόδημα ὁ πούς ἐνδύω . μολυσμός δέ τρόπος ὁ ἐκεῖνος νόμος ὁ χρῆμα γράφω . νεκρότης δέ καί φθορά καί ὁ εἰς οὗτος ἥκω ἀκαθαρσία ἀπολύω ἐγώ οὐ ὁ νόμος , εἰμί ὅς , οὐδέ πορεία ζωή ὁ κατά ὁ γράμμα ὁ Μωσαϊκός , πίστις δέ μᾶλλον ὁ ἐν Χριστός , καί ὁ εὐαγγελικός πολιτεία ὁ τέλειος κάθαρσις . ἤ οὐ ἀληθής ὅς φημί ; Πῶς γάρ οὖον ; Ἀπολύω δέ ὁ ὑπόδημα ὁ πούς , προστίθημι γε τε λοιπός , καί ἀγχοῦ γίγνομαι , προσφωνέω Θεός · ἐγώ εἰμί ὁ θεός ὁ πατήρ σύ , θεός Ἀβραάμ , καί θεός Ἰσαάκ , καί θεός Ἰακώβ . ἀποστρέφω δέ Μωσῆς ὁ πρόσωπον αὐτός , φημί · εὐλαβέομαι γάρ κατεμβλέπω ἐνώπιος ὁ Θεός . ἀποτίθημι γάρ φρόνημα ὁ νεκρός , καί οἱονεί καθαρός τε καί ἐλεύθερος πούς ὁ ἐν Χριστός πολιτεία διαστείχω ὁ ὁδός , εἰμί μέν ἀγχοῦ ὁ Θεός , κατά σχέσις δέ δηλονότι ὁ πνευματικός , καί οὐ κατά γε ὁ ἐν τόπος διάστασις . Τύπος γάρ ἐκεῖνος καί σκιά ὁ Μωσῆς , οὗτος τε λοιπός ὁ περί ὁ ἄνω μυσταγωγία καταπλουτέω λόγος , καί ὁ ὁ Θεός γνῶσις ἐν ἑαυτοῦ συλλέγω , ἑαυτοῦ ἐγώ ἐμφανίζω ἐν υἱός ὁ πατήρ . ὁράω γάρ αὐτός , καί ἀσύγκριτος ἀγαθός , ἢ ὁ πάλαι λαός , ὡς ἐν πρόσωπον Μωσῆς . ὁ μέν γάρ ἀποστρέφω ὁ πρόσωπον αὐτός · εὐλαβέομαι γάρ κατεμβλέπω ἐνώπιος ὁ Θεός . διά ὅς σημαίνω ὁ ἐν νόμος παιδαγωγέω , ὁ ὁ διάνοια ἀσθενής , οὐ ἀναμένω τρόπος τις πρός θεός , οὔτε μήv οἷος τε ὁράω ὁ δόξα αὐτός , κατά γε ὁ ἐν ψαλμός ὑμνέω · σκοτίζω ὁ ὀφθαλμός αὐτός ὁ μή βλέπω , ἤγουν ἐκεῖνος , ὁ ἰδέ λαός μωρός καί ἀκάρδιος · ὀφθαλμός αὐτός , καί οὖον βλέπω . ἐγώ δέ ὁ περί ὁ ἄρρητος φύσις προσίημι λόγος , καθαρός καί φωτίζω ὄμμα , ἐν υἱός διαπρέπω ὁ ὁ Θεός καί πατήρ καταθέω κάλλος . καί οἴομαι μέν Ἰουδαῖος ὅτι θεάομαι ὁ πατήρ , σοφός λέγω παρά Χριστός · οὔτε εἶδος αὐτός ὁράω , οὔτε φωνή αὐτός ἀκούω . φιλοπευστέω δέ ὁ Φίλιππος λίαν , καί παχύς μέν ἢ χρή , ἐκ φιλομάθεια δέ οὖν ὅμως ἔρομαι καί λέγω · κύριος , δείκνυμι ἐγώ ὁ πατήρ , καί ἀρκέω ἐγώ , ἀποκρίνω Χριστός · τοσοῦτος χρόνος μετά σύ εἰμί , καί οὐ γιγνώσκω ἐγώ , Φίλιππος ; ὁ ὁράω ἐγώ , ὁράω ὁ πατήρ . οὖον πιστεύω ὅτι ἐγώ ἐν ὁ πατήρ , καί ὁ πατήρ ἐν ἐγώ εἰμί ; ὅτι2 δέ εἰμί οὐ εὐσθενής ἄγαν , οὔτε μήv ἱκανός πρός Θεός κατάδειξις ἀκριβής καί ἀμώμητος , ὁ διά ὁ κατά νόμος ἐντολή θεωρία τε καί παίδευσις , ὡς ἐν σκιά καί αἴνιγμα καί διά ὁ δύο ὁ Λάβαν ὁράω θυγάτηρ . γράφω γάρ , ὅτι ὁ δέ Λάβαν εἰμί δύο θυγάτηρ , ὄνομα ὁ μείζων Λεία , καί ὄνομα ὁ ἕτερος Ῥαχήλ . ὁ δέ ὀφθαλμός Λεία ἀσθενής , Ῥαχήλ δέ εἰμί κάλως ὁ εἶδος καί ὡραῖος ὁ ὁράω σφόδρα · καί πρόσκειμαι μέν ὁ Ῥαχήλ ὁ πατριάρχης Ἰακώβ , ἄγω δέ πρό αὐτός ὁ Λεία . Μετοίχομαι δή οὖν εἰς ὁ ἀληθής ὁ τύπος , ὁ Χριστός καθοράω μυστήριον . δύο γάρ εἰμί ὁ πρός οἰκειότης καλέω ὁ πνευματικός ἁρμόζω τε αὐτός γυνή · πρέσβυς μέν , ὁ πρῶτος , καί διά Μωσῆς ὡς ἐν πρόσωπον ὁ Ἰουδαῖος συναγωγή , πρός ὅς εἴρω παρά Θεός διά φωνή προφήτης · ἰδέ οὐ εἰμί ὁ ὀφθαλμός σύ , οὐδέ ὁ καρδία σύ κάλως , ἀλλά ἢ εἰς ὁ πλεονεξία σύ καί εἰς ὁ ἀδίκημα σύ , καί εἰς φόνος ὁ ποιέω . δεύτερος δέ εἰμί ὁ νεᾶνις καί ἐκπρεπής , οὗτος εἰμί , ὁ ἐκ ἔθνος ἐκκλησία , πρός ὅς ὁ θεῖος φημί Δαβίδ · ἀκούω , θυγάτηρ , καί ὁράω , καί κλίνω ὁ οὖς σύ , καί ἐπιλήθω ὁ λαός σύ , καί ὁ οἶκος ὁ πατήρ σύ · ὅτι ἐπιθυμέω ὁ Βασιλεύς ὁ κάλλος σύ . ἔρομαι δέ ποῦ πρός αὐτός καί ὁ , ὁ ὀφθαλμός σύ περιστερά . νοητός δέ δή ποῦ καί ὑπερκόσμιος ἀληθής ὁ ἐκκλησία ὁ κάλλος . γράφω γάρ , ὅτι πᾶσα ὁ δόξα ὁ θυγάτηρ ὁ βασιλεύς , Ἐσεβών . ὁ δέ , Ἐσεβών , ἔσωθεν εἰμί Ἑβραῖος φωνή · σῶμα μέν γάρ ὀφθαλμός οὐ ἁλώσιμος , καθαρός δέ νόος προσβολή εὐκάτοπτος . ἤ οὐ ὧδε ἔχω ; πάνυ μέν οὖν . οὐκοῦν οὖον διά ὁ κατά νόμος παιδαγωγία καθοράω τις εἄν ὁ θεῖος1 τε καί ἀκήρατος κάλλος , ἐν Χριστός δέ μᾶλλον καί ὁ διά αὐτός παίδευμα . ἀληθής . ἱκανός δέ πρός λύτρωσις , εἰμί Παλλάδιος , καί πρός γε ὁ δύναμαι χείρ τε καί τυραννίς ἐξαιρέω διαβολικός , οὐ Μωσῆς , ἢ νόμος , ἀλλά ὁ Μωσῆς Δεσπότης , οὗτος εἰμί Χριστός , καί μυστήριον ὁ κατά αὐτός ὁ δύναμις . καί γοῦν Θεός λέγω · εἶδον εἶδον ὁ κάκωσις ὁ λαός ἐγώ ἐν Αἴγυπτος , καί ὁ κραυγή αὐτός ἀκούω ἀπό ὁ ἐργοδιώκτης · οἶδα γάρ ὀδύνη αὐτός , καί καταβαίνω ἐξαιρέω αὐτός ἐκ χείρ ὁ Αἰγύπτιος , ἐξάγω αὐτός ἐκ ὁ γῆ ἐκεῖνος εἰς γῆ ἀγαθός καί πολύς , εἰς γῆ ῥέω γάλα καί μέλι . καί προστίθημι εὐθύς · καί νῦν ἰδού ὁ κραυγή ὁ υἱός Ἰσραήλ , ἥκω πρός ἐγώ · ἐγώ ὁράω ὁ θλιμμός , ὅς ὁ Αἰγύπτιος θλίβω αὐτός · καί νῦν δεῦρο , ἀποστέλλω σύ πρός Φαραώ βασιλεύς Αἴγυπτος , καί ἐξάγω ὁ λαός ἐγώ , ὁ υἱός Ἰσραήλ , ἐκ γῆ Αἴγυπτος · σαφῶς δέ καί διαρρήδην ἀνακράζω Μωσῆς · Τῖς εἰμί ἐγώ , ὅτι πορεύω πρός Φαραώ βασιλεύς Αἴγυπτος , καί ὅτι ἐξάγω ὁ υἱός Ἰσραήλ ἐκ γῆ Αἴγυπτος ; ἆρα οὖν οὐ ἐναργής ὁ τύπος , καί ὁ ὁ παραίτησις τρόπος οὐ ὁ ἀναφορά ἐπί ὁ ἀσύγκριτος υπερτερώ καί ὑπέρκειμαι ἔχω , οὗτος εἰμί , Χριστός ; ὡς ὁ , Τῖς εἰμί ἐγώ ; λέγω ἀνάρμοστος · εὐπετής δέ λίαν ὁ ἐξαιρέω λαός , καί σῴζω ἔθνος , καί ἀποκομίζω εἰς ἐλευθερία , συντρίβω καί ἀτονέω , ὁ πρός δουλεία συνέχω οὗτος εἰμί , ὁ Σατανᾶς . Εὐπετής · φημί γάρ ὀρθῶς τις δέ ; οὐ ἐντεῦθεν ὁράω ἀταλαίπωρος παντελῶς , ὅτι ὁ ἅπας σωτηρία πρύτανις γίγνομαι ὁ Μονογενής ; διά αὐτός , γάρ ἐκλυτρόω , καί φημί ὁ προφήτης · οὖον πρέσβυς , οὐ ἄγγελος , ἀλλά αὐτός ὁ Κύριος σῴζω ἐγώ . πόθεν φημί ; ὁ μέν γάρ ὁ ὅλος θεός Μωσῆς κελεύω ἐναργής , ἄοκνος μέν εἶμι πρός ὁ υἱός Ἰσραήλ , εἶπον δέ ἀναφανδά ὡς ἀρωγός καί συλλήπτωρ ὁ πᾶς ἰσχύω λαμβάνω θεός , ἀποφορτίζω μέν εὐκόλως ὁ ἐν Αἴγυπτος δουλεία ὁ δυσαχθής , οἴκαδε γε μήv ἀπαίρω πάλιν , καί εἰς ὁ ὁ πατήρ ἐλευθερία ἀναφοιτάω , ὁ ἅγιος οἰκέω γῆ · ἐκεῖ τε πλούσιος ὁ παρά αὐτός δίδωμι ἐνσπαταλάω ἀγαθός . ἀποκρίνω , φημί , ὁ Μωσῆς καί εἶπον · ἐάν μή πιστεύω ἐγώ , μηδέ ἀκούω ἐγώ ὁ φωνή ( εἴρω γάρ , ὅτι οὐ ὁράω σύ ὁ θεός ) , τίς εἴρω πρός αὐτός ; εἶπον δέ αὐτός ὁ Κύριος · τις οὗτος εἰμί ὁ ἐν ὁ χείρ σύ ; ὁ δέ εἶπον , ῥάβδος · καί εἶπον · ῥίπτω αὐτός ἐπί ὁ γῆ . καί ῥίπτω αὐτός ἐπί ὁ γῆ , καί γίγνομαι ὄφις · καί φεύγω Μωσῆς ἀπό αὐτός . καί εἶπον Κύριος πρός Μωσῆς · ἐκτείνω ὁ χείρ σύ , καί ἐπιλαμβάνω ὁ κέρκος . καί ἐκτείνω ὁ χείρ , ἐπιλαμβάνω ὁ κέρκος , καί γίγνομαι ῥάβδος ἐν ὁ χείρ αὐτός . ὡς ἐξαίσιος μέν ὁ θαῦμα , εἰμί ὅς . ὁ δέ τίς εἄν βούλομαι καταδηλόω , φράζω δή πάλιν αὐτός . ἐγώ φράζω · Μακρός Αἰγύπτιος συνδιαιτάομαι χρόνος ὁ ἐκ Ἰσραήλ , καί εἰς πᾶς εἶδος ἁμαρτία ὀλισθάνω , καί τρυφή ἥδομαι ὁ ἐπιχώριος , βραδύς μέν ὅτι καί δυσμετακόμιστος λίαν εἰμί πρός εὐκοσμία , οὐ ἀγνοέω ὁ Μωσῆς · συνώθησις δέ ὅτι πρός εὐπείθεια ὁ ἔργον ὁ πόνος οὐ ἑκών αὐτός , εἰμί θαυματουργέω θεάομαι , σοφός ὑπολαμβάνω . χρῆμα μέν γάρ ἀλη θώς δυσεξίτητος ἡδονή , καί πάθος ἀγριότης ὁ ἐν ἐγώ οὐ εὐχερής τιθασσεύω . ἱδρώς δέ καταθλίβω καί πόνος ἐπαρτάω , ἀναπείθω εἄν εὐκόλως καί ὁ ἡδύς ὑπερφρονέω ὁ ἀπαλλάσσω ὑπισχνέομαι · οἴομαι δέ ὅτι καί ὁ πᾶς ἀγαθός ὁ εἴδησις ἔχω θεός , δύσοιστος τε καί δυσαλγής τότε δή μάλιστα ὁ ἐκ Ἰσραήλ ὁ ὁ Αἰγύπτιος ἐφηφίημι πλεονεξία οἰκονομικός τε λίαν , ὡς εἄν ἄγω εὔκολος πρός ἀποδρομή , καί μή ὁ σύντροφος ἡδονή ἐνδέω , σκληρός τε γίγνομαι καί δυσάγωγος κομιδή , καί ὁ ὁ καλέω εἰς ἐλευθερία ἀτιμάζω χάρις , ἐθελούσιος ποιέω ὁ ἐν Αἴγυπτος θητεία , ὁ παραυτίκα τερπνός , ὀλίγος ἔστω ὅτε προτάσσω πόνος . μᾶλλος δέ καί αὐτός ἐν ἀγαθός καταλογίζομαι ὁ παρά Θεός , καί γοῦν ἀσμενής ὁ ὁ πάλαι τυραννεύω πλεονεξία ἐκδύω , αὐλίζομαι τε κατά ὁ ἐρῆμος , καί ὁ ἄνωθεν τε καί ἐκ οὐρανός σιτέομαι , ὁ ὁ μάννα χορηγία φημί , ὁ ἐν Αἴγυπτος τρυφή οὐ ἀδακρυτί μνημονεύω . Ἐκτεθνάναι μᾶλλον , ὡς εἰμί δή ποῦ παρά πολύς κρατύς τε καί ἀγαθός αὐτός , ὁ ἐν Αἴγυπτος τράπεζα ἐνσπαταλάω , ἔτι διατείνω , καί μειρακιωδῶς ἀνακράζω · ὀφείλω ἀποθνῄσκω πλήσσω ὑπό κύριος ἐν Αἴγυπτος , ὅταν καθίζω ἐπί ὁ λέβης ὁ κρέας καί ἐσθίω ἄρτος εἰς πλησμονή ! εὕω λέγω . οὐκοῦν ὡς ἀναγκαῖος τις εἰμί πρός εὐπείθεια αὐτός ὁ θαυματουργία , Μωσῆς ἐπίσταμαι . τοιγάρ φημί · ἐάν μή εἰσακούω ἐγώ ( εἴρω γάρ , ὅτι οὐ ὁράω σύ ὁ θεός ) , τίς εἴρω πρός αὐτός ; ὁ δέ γε ὁ ὅλος θεός μελέτησις ὥσπερ τις ποιέω ὁ θαῦμα παραχρῆμα διακελεύομαι · προαναπείθω , οἴομαι , ὁ πείρω ὁ λειτουργός , ὅτι καί ὁ ἄλλος ἅπας καθάπερ αὐτός πρός ἔνδειξις ἀκριβής ὁ καλέω παρά Θεός , διαρκής εἰμί ὁ δράω · καί ἁρμόζω γάρ εἄν οὐ ἕτερος ὁ μεθιστάω δύναμαι ὁ εἰμί ὁ φύσις πρός ὅσπερ εἄν αἱρέω τυγχάνω , πλήν ὅτι καί μόνος ὁ πᾶς Δημιουργός , μήνυσις δέ ὥσπερ ὁ διά Χριστός σωτηρία αἰνιγματωδῶς ὁ παράδοξος εὕω μάλα τίθημι . ὁράω γάρ ὁ ἐν αὐτός ἀνθρώπειος φύσις ὁ εἰς ὁ ἀρχαῖος ἀναπλασμός , καί ὁ οἱονεί μεταμόρφωσις , ὁ εἰς ὅσπερ εἰμί ἐν Ἀδάμ , εὐθύς εἰς ὁ εἰμί παραφέρω , δόξα τε οὔπω ὁ ἄνωθεν καί ἁγιασμός τητάομαι . Πῶς φημί ; ἀσυμφανής γάρ ὁ λόγος . ὁ ῥάβδος ἤτοι ὁ σκῆπτρον ἐγώ , οὐ βασίλεια σύμβολον εἰμί εἄν , εἰμί Παλλάδιος ; πάνυ μέν οὖν , ἐπείτοι καί ὅρκιος αὐτός ποιέω φημί ὁ ἀρχαῖος τις , ὁ ὁ Ἕλλην ὑμνέω εἴωθα . τις δέ ; οὐ παράδεισος φυτόν εἰμί φημί , καί πρέσβυς ὁ τομή , ὁ κῆπος ἐκθάλλω λαγχάνω ; φημί . εἶμι δή οὖν ὁ ἔννοια ἐπί ὁ ἀρχαῖος ἐκεῖνος Ἀδάμ · καί ἐν ἀπαρχή καί ῥίζα ὁ γένος ὅλος ὥσπερ ἐν ἑαυτοῦ καταλογίζω ὁ ἀνθρωπότης . καί πρός γε οὗτος διανοέομαι , ὅτι ποιέω μέν κατά εἰκών ὁ κτίζω , τάσσω δέ ἄρχω ὁ ἐπί γῆ , καί εἰμί ὥσπερ ἐν χείρ Θεός , διά ὁ ἐν ἁγιασμός ζωή , καί μονονού παράδεισος φυτόν εὐανθής τε καί εὐγενής . ἐπεί δέ ὁ ὁ ὄφις πικρία φενακίζω , παρακομίζω ὁ ἐν ἀρχή , καί ὁ θεῖος ἀλογέω ἐντολή καταφωράω λοιπός , τότε δή , τότε θέσις τε καί ῥίζα ὁ πρῶτος ἀποσπάω , ὁ ὁ συνέχω εἰς ἁγιασμός ἀπολισθάνω χείρ , καί καταπίπτω εἰς γῆ , οὗτος εἰμί , ἐκ ὁ ὁ ἀρετή ὕψωμα , καί καταφοιτάω ἀδρανῶς εἰς ὁ φρονέω αἱρέω ὁ σαρκικός , ἄκρατος ἤδη ποῦ νοσέω ὁ πονηρία , καί ὄφις , οἴομαι , διαφέρω οὐδείς . ἀπογυμνόω δέ οὗτος βασίλεια καί δόξα ὁ ἐν ἀρχή , ἐκπέμπω τε παράδεισος καί τρυφή . ἤ γάρ οὐ οὗτος πρός ἐγώ ὁ θεῖος φημί Μωσῆς ; φημί γάρ οὖν . κατάγω δέ ἤδη πρός οὗτος φαυλότης ὁ νομοθέτης ὁράω , ἀποδιδράσκω τρόπος τις , καί ὁ ἔνειμι αὐτός πονηρία καταμύω . φεύγω γάρ ὁ Μωσῆς , ὁ ὄφις ἀφίημι . γράφω δέ , ὅτι Ἅγιον πνεῦμα σοφία φεύγω δόλος , καί ἀνίστημι ἀπό λογισμός ἀσύνετος . ἀσύμβατος γάρ ἀλλήλων ἁγιασμός καί ἀκαθαρσία , φάος τε καί σκότος , δικαιοσύνη καί ἀδικία . ἀληθής . ὁ τοίνυν ἀποπίπτω χείρ ὁ Μωσῆς ὁ ῥάβδος , κατασημαίνω εἄν , ὡς εἰμί ἐν ἀρχή ὁ κατά εἰκών ὁ θεῖος ποιέω παράδεισος φυτόν , καί ἐν δόξα βασίλεια , καί ἐν χείρ ὁ Δημιουργός · κατολισθάνω δέ εἰς γῆ , διά ὁ φρονέω αἱρέω ὁ σαρκικός , καί διά ὁ εἰς ἄκρος ἥκω πικρία , ὄφις εἰμί ὥσπερ τις ὁ ὁ θεότης ὀφθαλμός . ἀλλά κελεύω Μωσῆς ἐκτείνω ὁ χείρ , καί ἐπιλαμβάνω ὁ κέρκος · ἀναπλάσσω δέ πρός ὁ ἐν ἀρχή εὐθύς . καί ὄφις μέν εἰμί οὐκέτι , ῥάβδος δέ πάλιν , καί παράδεισος φυτός . ὅτε δέ εὐδοκέω ὁ θεός καί πατήρ ἀνακεφαλαιόω ὁ πᾶς ἐν ὁ Χριστός , καί ἀνακτίζω ὁ ποιέω εἰς ὁ ἀπαρχῆς , ἀποστέλλω ἐγώ ἐκ οὐρανός ὁ Μονογενεύς , ὁ χείρ ὁ δεξιά , ὁ ὁ ὅλος ἐργάτις καί σώτειρα ἀληθής , κατά γε ὁ , Δεξιός κύριος ποιέω δύναμις , δεξιός κύριος ὑψόω ἐγώ . τότε δή , τότε ὁ ἐν γῆ κεῖμαι ἀνθρωπότης ἐπιλαμβάνω καί πικρία ἐγώ ἀπαλλάσσω θηριοπρεπής , ὁ ἐν φαυλότης τε καί ἁμαρτία , ἀνακομίζω τε διά ἁγιασμός πρός βασιλίς τιμή , καί ἡμερότης ὁ εἰς ἀρετή . ἐνδιαίτημα δέ ὁ ἀρχαῖος ὁ πιστεύω δίδωμι ἐν ἀπαρχή καί πρῶτος ὁ συγκεκρεμαμένῳ λῃστής · ἀμήν , ἀμήν λέγω σύ , φημί , σήμερον μετά ἐγώ εἰμί ἐν ὁ παράδεισος . ποιέω μέν ὡς ἀγαθός γε ἐγώ καί ὀρθῶς ὁ λόγος . πλήν ἐκεῖνος φράζω , ἀντί ὅστις ὁ κέρκος λαμβάνω κελεύω , καί οὐ ὁ κεφαλή , ἢ μέσος . ὧδε γάρ , εἰμί φιλότης , ἐκπράσσω χρή · ἐπείτοι ὁ κέρκος λαμβάνω , καί οὐ μέσος ἢ κεφαλή , ὁ μυστήριον χρήσιμος . τίς τρόπος ; Ἀρχή μέν γάρ ὥσπερ πᾶς ζῷον ὁ κεφαλή , κέρκος δέ πέρας . φέρω δή οὖν ὡς ἔτι ζῷον , ὁ σύμπας ἐγώ ὁ ἄνθρωπος γένος καταλογίζομαι πρός ὁ πάρειμι . ἐπιλαμβάνω τοίνυν ὁ κέρκος Χριστός , οὗτος εἰμί , ὁ ἐν ἔσχατος καί τελευταῖος · καταφοιτάω γάρ ἐν ἔσχατος ὁ αἰών καιρός . ἀλλά ὥσπερ εἰμί καί ὁ κέρκος Μωσῆς ἐπιλαμβάνω , καί μέχρι αὐτός ἀναθέω ὁ κεφαλή ὁ μεταπλασμός ( μεταστοιχειόω γάρ ὁλόκληρος εἰς ῥάβδος ὁ ὄφις ) · κατά ὁ ἴσος οὗτος τρόπος , κἀν εἰμί ὁ ἔσχατος ἀντιλαμβάνω Χριστός , ἀλλά εἰς πᾶς διήκω ὁ γένος , καί μέχρι αὐτός ἀφικνέομαι ὁ κεφαλή , οὗτος εἰμί , ὁ Ἀδάμ , ὁ διά χάρις ἀναμόρφωσις . γράφω γάρ , ὅτι εἰς οὗτος Χριστός ἀποθνῄσκω καί ἀνίστημι , ἵνα καί νεκρός καί ζῶ κυριεύω . οὐκοῦν ὁ ἔσχατος καί ὁ ὁ ἐν ἀρχή συγκατορθόω λύτρωσις . πιθανός ὁ λόγος εἰμί τε ἐγώ , καί οὐ ἀπό σκοπός ὁ διήγημα . ἑδραῖος οὖν πρός ὁ ἐπί ὅδε πίστις , καί δύο δύναμις αὐτός ἕτερος ποιέω θεοσημεία . γράφω γάρ εὐθύς · εἶπον γάρ αὐτός Κύριος πάλιν · εἰσφέρω ὁ χείρ σύ εἰς ὁ κόλπος σύ . καί εἰσφέρω ὁ χείρ αὐτός , καί γίγνομαι ὁ χείρ αὐτός λεπράω ὡς χιών . καί εἶπον πάλιν · εἰσφέρω ὁ χείρ σύ εἰς ὁ κόλπος σύ . καί εἰσφέρω ὁ χείρ αὐτός εἰς ὁ κόλπος αὐτός , καί ἐκφέρω ὁ χείρ αὐτός ἐκ ὁ κόλπος αὐτός · καί πάλιν ἀποκαθίστημι εἰς ὁ χροιά ὁ σάρξ αὐτός . ἀθρέω δή οὖν ὡς εἰμί θεοπρεπής , καί ὁ ἄγαν ἥκω εἰς ὁ θαυμάζω πρέπω ὁ κατορθόω , συνωδίνω δέ ὥσπερ ὁ πρῶτος ὁ κατά Χριστός μυστήριον ὁ δήλωσις . οὐκοῦν διασαφέω · συνίημι γάρ οὔτις πω . σάρξ μέν ὁ λέπρα πάθος , ἀγαθός δέ ἢ κατά ἰατρός , καί ὁ παρά ἐκεῖνος ἐμπειρία οὐ ἁλώσιμος . ἀνιαρός δέ καί ἀκάθαρτος ὁ λεπρός , κατά γε ὁ πάλαι διά Μωσῆς ἐντολή , ἀπεχθάνομαι δέ λίαν καί παρά ὁ ὁ Ἕλλην τιμάω ἔθος . ἡμι θνῄσκω γάρ ἤδη πως ὁ οὗτος πάσχω , βδελυρός δέ καί ἀκάθαρτος ὁ νεκρός . ἀνάπτω δή οὖν ὡς ὑπερφυής , καί ὁ κατά ἐγώ ἐπέκεινα μέτρον , ὁ θεραπεύω δύναμαι λεπρός , ἢ μόνος ὁ θεῖος καί ἄφραστος φύσις τε καί ἐνέργεια . τοιγάρ καί θαυμάζω Χριστός ὁ λεπρόω μετά ἐξουσία ἐπιφωνέω · ἐθέλω , καθαρίζω . φωνή γάρ ὁ παντουργός , ὁ καί αὐτός ἐκ μνῆμα διανίστημι ὁ νεκρός , καί θάνατος ἀγαθός καί φθορά , ὁ ἐπί ἐκεῖνος θαῦμα πληρόω . προστάσσω τοιγάρ ἐγκρύπτω ὁ κόλπος ὁ χείρ , εἶτα γυμνόω ὁ ὁ κόλπος περιβολή , ὅλος διά ὅλος λεπράω αὐτός ἐπιδείκνυμι , πάλιν δέ ἐγκρύπτω ὁ κόλπος ὁ δύο , ὁ συμβεβηκός ἀπαλλάσσω καταδείκνυμι εὐθύς · ὡς εἄν συνίημι ἐντεῦθεν ὁ ἐκ Ἰσραήλ , ὡς ἄρρητος τις καί ἄφραστος δύναμις μονονού θωρακίζω , προΐστημι ὁ ἀδικέω , καί ὁ Αἰγύπτιος πλεονεξία ἀνόσιος ὑποζεύγνυμι . καί λόγος μέν οὗτος οὖον βαθύς , ὁ δέ ἱστορία χρήσιμος . χρή δέ οἴομαι ὁ ὁ πρόκειμαι διάνοια ἐκβασανίζω ἀκριβῶς , ἐκεῖνος ζητέω , τίς μέν εἄν εἰμί ὁ ἐν ὁ κόλπος συγκρύπτω ὁ χείρ · τίς δέ ὁ ἔξω γίγνομαι , καταλεπρόω δεινῶς · καί πρός οὗτος ἔτι ὁ ὁ κάθαρσις τρόπος . ἐνίημι γάρ δή ὁ κόλπος ὁ χείρ , ὁ πάθος ἀπαλλάσσω . εὕω λέγω . ὀνίνημι γάρ εἄν οὖον μέτριος ἐγώ ὁ ἐπί ἕκαστος βάσανος . οὐκοῦν ἐγώ γε δοκέω τοιοῦτος τίς παραδηλόω ὡς ἐν σκιά ὁ παράδοξος . Ἕως μέν γάρ εἰμί ὁ κατά εἰκών ὁ θεῖος ποιέω ἄνθρωπος μονονού τιθηνέω ἐν κόλπος Θεός , καί ὁ δίδωμι οὔπω πατέω ἐντολή , φειδώ καί ἀγάπη ὁ παρά αὐτός καταμφιέννυμι , καθαρός καί ἁγίζω , καί ὁ διά θάνατος νέκρωσις οὐ εἰδοί διατελέω · ἐπεί δέ ὁ ὑπό Θεός σκέπη τε καί φίλιος ἐκβαίνω διά ὁ εἰς ὁ φαῦλος ἀπόνευμα , ανίερος τε καί βδελυρός , καί ὁ ὁ θάνατος νοσέω ἀκαθαρσία , ἐναργής ἐλέγχω . Εἰσδεξαμένου δέ πάλιν ἐγώ ἐν Χριστός ὁ Θεός καί πατήρ καί ὁ θεῖος χάρις περιβάλλω , καί οἱονεί ποῦ ἐν κόλπος ἔχω διά ὁ υἱοθεσία , ὁμοῦ ὁ ἀκαθαρσία καί ὁ ἐκ ὁ ἀρχαῖος ἀρά ἀποβάλλω νέκρωσις , εἰς ὁ ἐν ἀρχή ἀναθρῴσκω . γράφω γάρ περί ὁ Μωσῆς χείρ , ὅτι ἀποκαθίστημι εἰς ὁ χροιά ὁ σάρξ αὐτός . ἀστεῖος φημί . ὁ δέ τρίτος ἐγώ ἐπί οὗτος σημεῖον , ἀρίδηλος καί ἀναφανδά ὁ Χριστός βοάω μυστήριον . φημί γάρ ὡδί πάλιν πρός Μωσῆς Θεός · ἐάν δέ μή πιστεύω σύ , μηδέ εἰσακούω ὁ φωνή ὁ σημεῖον ὁ πρῶτος , πιστεύω σύ ὁ φωνή ὁ σημεῖον ὁ δύο . καί δή τίς οὗτος εἰμί , διασαφέω , λέγω · καί εἰμί ἐάν μή πιστεύω ὁ δύο σημεῖον οὗτος , μηδέ εἰσακούω ὁ φωνή σύ , λαμβάνω ἀπό ὁ ὕδωρ ὁ ποταμός , καί ἐκχέω ἐπί ὁ ξηρός , καί εἰμί ὁ ὕδωρ , ὅς ἐάν λαμβάνω ἀπό ὁ ποταμός , αἷμα ἐπί ὁ ξηρός . τελευταῖος γάρ ὁ κόσμος σημεῖον ὁ Χριστός γίγνομαι θάνατος , καί ὁ διά ὁ ὕδωρ τε καί αἷμα κάθαρσις , πρόσκειμαι δηλονότι καί ὁ ἅγιος σῶμα , ὅς διά ὁ ξηρός σημαίνω · ὅτι δέ ὕδωρ καί αἷμα ὁ ἅγιος ἐγώ ἐκδίδωμι πλευρά , διανυγεισος ὁ λόγχη , παρίημι λέγω , διά ὁ πᾶς εἰμί γνώριμος . πλήν ὅτι σημεῖον ὁ ὁ Σωτήρ ὀνομάζω θάνατος , ἀναμανθάνω τις εἄν καί οὗτος σαφῶς ἐκ ἱερός Γράμμα · Φαρισαῖος μέν γάρ ὁ πάντολμος , καίτοι πολύς ἤδη προκατορθόω θαῦμα , ὡς οὐδείς γίγνομαι , προσίημι λέγω ὁ Χριστός · διδάσκαλος , φημί , ἐθέλω ἀπό σύ σημεῖον ὁράω . ὁ δέ πρός αὐτός · γενεά πονηρός καί μοιχαλίς σημεῖον ἐπιζητέω , καί σημεῖον οὖον δίδωμι αὐτός , εἰμί μή ὁ σημεῖον Ἰωνᾶς ὁ προφήτης . ὥσπερ γάρ εἰμί Ἰωνᾶς ἐν ὁ κοιλία ὁ κῆτος τρεῖς ἡμέρα καί τρεῖς νύξ , οὕτως εἰμί καί ὁ υἱός ὁ ἄνθρωπος ἐν ὁ Καρδία ὁ γῆ τρεῖς ἡμέρα καί τρεῖς νύξ . οὐκοῦν πρῶτος μέν ἀντίληψις ἐγώ ἐν Χριστός , διά νόμος ὁ κατά Μωσῆς · Νόμος γάρ εἰς βοήθεια δίδωμι , κατά ὁ ὁ προφήτης φωνή . ἐπιλαμβάνω δέ ὁ κέρκος Μωσῆς . δεύτερος δέ κάθαρσις ἐν Χριστός δή πάλιν διά προφήτης ἅγιος , καί διά ὁ Ἰωάννης φωνή καί ἀποστολή . ὁ μέν γάρ φάσκω · λούω , καθαρός γίγνομαι · ὁ δέ εἰς βάπτισμα μετάνοια καλέω . τρίτος δέ σημεῖον , ὅς καί ἔσχατος εἰμί φημί , ὁ Χριστός θάνατος , ἐπί ὅς καί πίστις · ἐάν γάρ μή πιστεύω σύ , φημί , μηδέ εἰσακούω ὁ φωνή ὁ σημεῖον ὁ πρῶτος , πιστεύω ὁ φωνή ὁ σημεῖον ὁ δύο . ὁράω ὅτι ὁ πίστις ἀκολουθέω εὕω μάλα φημί , οὐ ὁ πρῶτος σημεῖον , οὗτος εἰμί , οὖον ὁ ἀντίληψις ὁ κατά νόμος , οὔτε μήv ὁ διά μέσος κάθαρσις , οὗτος εἰμί , ὁ διά προφήτης ἅγιος , καί Ἰωάννης τυγχάνω , μόνος δέ ὁ φωνή ὁ σημεῖον ὁ ἔσχατος . οὖον γάρ ἄφωνος ὁ Χριστός μυστήριον , καλέω δέ σύμπας ὁ ἀνά πᾶς ὁ γῆ ὑψηλός καί διαπρύσιον κήρυγμα πρός ὁ διά ὕδωρ τε καί αἷμα κάθαρσις , καί μήv καί εἰς ζωοποίησις ὁ κατά μετάληψις ὁ ἅγιος σάρξ . ὑπηρετέω τοιγάρ ὁ νόμος ὁ περί Χριστός προάγγελμα , αὐτός δέ εἰμί οὖον λίαν ἱκανός εἰς ὁ ἀνασῴζω δύναμαι τις . παραδείκνυμι δέ εἄν , οἴομαι , τις καί οὗτος σαφῶς ὁμολογέω Μωσῆς καί διά ὁ πρόκειμαι συγγραφεύς . καίτοι γάρ λέγω ὁ Θεός , ὅτι εἰμί μετά σύ , προαναπείθω δέ θαυματουργία αὐτός , λιπαρέω λέγω · κύριος , οὐ ἱκανός εἰμί πρό ὁ χθές , οὐδέ πρό ὁ τρίτος ἡμέρα , οὐδέ ἀπό ὅς ἄρχω λαλέω ὁ θεράπων σύ . ἰσχνόφωνος καί βραδύγλωσσος ἐγώ εἰμί . εἶπον δέ Κύριος πρός Μωσῆς · Τῖς δίδωμι στόμα ἄνθρωπος , καί τίς ποιέω δύσκωφος καί κωφός , βλέπω καί τυφλός ; οὐ ἐγώ Κύριος ὁ Θεός ; καί νῦν πορεύω , καί ἐγώ ἀνοίγω ὁ στόμα σύ , καί συμβιβάζω σύ ὁ μέλλω λαλέω . καί εἶπον Μωσῆς · δέομαι , κύριος , προχειρίζω ἄλλος δύναμαι , ὅς ἀποστέλλω . οὖον γάρ εὐσθενής ὁ νόμος , οὐδέ ἀποχρώντως ἔχω εἰς ὁ πᾶς δύναμαι διασῴζω ὁ γῆ , καί ὁ ὁ διάβολος τυραννίς ἐξαιρέω ὁ ἄνθρωπος . οὐ ἀγνοέω δέ ὁ Μωσῆς , ὡς βραδύγλωσσος τε καί ἰσχνόφωνος , ἄρχω μάλιστα διαλέγω πρός αὐτός ὁ Θεός , καί λόγος ποιέω περί αὐτός προστάσσω · οὕτως γάρ , φημί , εἴρω ὁ υἱός Ἰσραήλ · ἐγώ εἰμί ὁ εἰμί . οὗτος ἐγώ εἰμί ὁ ὄνομα . βραδύγλωσσος γάρ ὁ νόμος , πρός ὁ διαρθρόω εὕω μάλα ὁ περί ὁ εἰμί λόγος · οὔτε μήv οἷος τε μυσταγωγέω πρός ὁ ἐν ἅγιος Τριάς προσκυνέω σεπτός καί ἄρρητος φύσις . ἰσχνόφωνος δέ πρός οὗτος , μόνος τε καί μόλις ὁ ἐκ Ἰσραήλ προσλαλέω δύναμαι , ἀκούω τε κατά μόνος ὁ Ἰουδαῖος , καίτοι ὁ ἄλλος ἅπας ἔθνος οὐδέ , ὅσος εἶπον , εἰς οὖς αἱρέω ὁ κήρυγμα . τοιγάρ προγιγνώσκω ὁ θεσπέσιος Μωσῆς , ὁ διαρκής ἔχω πρός ὁ ἀκριβής καί ἀπεξεισμένω ὁ ἀκροάομαι ἐμποιέω λόγος ὁ περί Θεός , καί εἰς ὁ πᾶς ῥᾳδίως διακηρύσσω ὁ γῆ , οὗτος εἰμί Χριστός · δέομαι , κύριος , φημί , προχειρίζω ἄλλος δύναμαι , ὅς ἀποστέλλω . Χριστός γάρ εἰμί ὁ δύναμαι ἀληθής · καί ὅτι κατά καιρός κατά εὐδοκία Θεός καί πατήρ , εἰς οὗτος προχειρίζω , καί διά νόμος προαγγέλλω . ὁ δέ γε Μωσῆς παραίτησις , καί μετά θεῖος ὑπόσχεσις , καί μετά πολύς σημεῖον ἐπίδειξις , τύπος εἄν εἰμί , κατοκνέω τε ἅμα καί παραιτέομαι ὁ Ἰσραήλ , ὁ ὑπό Χριστός θεῖος τε καί εὐαγγελικός λειτουργία , καί ὑπακοή , ἕ μετά μυρίος ὅσος ὁ περί πίστις λόγος καί τερατουργία ἐπίδειξις , τηρέω ὁ δυσήκοος , καί μένω ἀπειθέω . καί διττός γε ὁ Μωσῆς παραίτησις . δύο γάρ χρόνος κατά ὅς ἐξήνιος καί δυσάγωγος εἰμί ὁ Ἰσραήλ · διά Μωσῆς τε καί Ἰησοῦς , καί κριτής , καί μετά ἐκεῖνος εὐθύς , κατά ὅς γίγνομαι προφήτης , καί Ἰωάννης , ὁ καθάπερ ἐν μεταίχμιον κεῖμαι ἀπόστολος τε καί προφήτης . Πέρευς μέν γάρ εἰμί προφητικός λειτουργία , ἀπαρχή δέ ὥσπερ λαμπρότης ἀποστολικός . ἀλλά ὁ Μωσῆς παραίτησις πρός ὀργή καλέω Θεός . καί μεθίστημι ὁ χρῆμα λοιπός εἰς ἕτερος ὥσπερ οἰκονομία , διά ὅς ἀνασῴζω χράω ὁ ὁ ὁ Αἰγύπτιος πλεονεξία κατάγω . καί θυμόω Κύριος ἐπί Μωσῆς , εἶπον · οὐ ἰδού Ἀαρών ὁ ἀδελφός σύ ὁ Λευΐτης ; ἐπίσταμαι ὅτι λαλέω λαλέω αὐτός σύ , καί ἰδού αὐτός ἐξέρχομαι εἰς συνάντησις σύ · καί ὁράω σύ χαίρω ἐν ἑαυτοῦ , καί εἴρω πρός αὐτός · καί δίδωμι ὁ ῥῆμα ἐγώ εἰς ὁ στόμα αὐτός · καί ἐγώ ἀνοίγω ὁ στόμα σύ , καί ὁ στόμα αὐτός , καί συμβιβάζω σύ ὁ ποιέω , καί αὐτός σύ προσλαλέω πρός ὁ λαός · καί αὐτός εἰμί σύ στόμα · σύ δέ αὐτός εἰμί ὁ πρός ὁ Θεός . προσκεκρουκοος γάρ ὥσπερ ἀδρανής ὁ νόμος , καί ἀπειθέω ἄγαν ὁ ἐκ Ἰσραήλ , προστίθημι Χριστός , ὁ ἀληθής Λευΐτης , ὁ μέγας ἀρχιερεύς , ὁ ὁ ὑπό νόμος συντάσσω , ὡς ἀδελφός διά ὁ ἀνθρώπινος , ὁ Μωσῆς μέν λαλέω ὡς θεός , συμβιβάζω δέ παρά ὁ πατήρ κατά γε ὁ σχῆμα ὁ προφητικός , εἰμί καί εἰμί Κύριος · προφάω γάρ ἀνίστημι αὐτός ἐκ ὁ ἀδελφός αὐτός · καί τίθημι ὁ λόγος ἐγώ εἰς ὁ στόμα αὐτός · καί λαλέω αὐτός κατά πᾶς ὅσος εἄν ἐντέλλω αὐτός . φάσκω δέ καί αὐτός ὁ Χριστός · ἀπό ἐμαυτοῦ οὖον λαλέω · ἀλλά ὁ πέμπω ἐγώ πατήρ , αὐτός ἐγώ ἐντολή δίδωμι , τίς εἶπον , καί τίς λαλέω . Χριστός ἄρα προσφωνέω ὁ λαός , καί Μωσῆς μέν γίγνομαι στόμα διερμηνεύω ἐγώ πνευματικός ὁ νόμος , Μωσῆς δέ αὐτός πάλιν ὁ πρός Θεός . δοκέω γάρ ποῦ εἰμί Θεός προσεχής ὁ Μωσῆς , ἐπείτοι γίγνομαι ὑπό νόμος ὁ Ἐμμανουήλ , καί ὁ διά ὁ πάνσοφος Μωσῆς τηρέω ἐπαγγέλλω λέγω · μή νομίζω ὅτι ἔρχομαι καταλύω ὁ νόμος , ἢ ὁ προφήτης · οὐ ἔρχομαι καταλύω , ἀλλά πληρόω . μυσταγωγός οὖν ἄρα σαφής ὁ Χριστός , ὁ ὁ βραδύγλωσσος νόμος πρός τρανότης μετατίθημι , καί ὁ ὁ γράμμα ἰσχνοφωνία εἰς εὐηχής ὥσπερ μεταπλάσσω ἐξήγησις . πνευματικός γάρ ὁ νόμος ἐν Χριστός , καί ἀδελφή ὁ πάλαι ὁ διά αὐτός κήρυγμα · Μωσῆς γάρ εἰμί ἀδελφός ὁ Ἀαρών . ἀδρανής οὖν ὁ γε εἰς ἑαυτοῦ ἥκω ὁ νόμος · τελειόω γάρ οὐδείς . οὕτως , φημί , καί ὁ γε ὡς μικροπρεπής ὁ κατά αὐτός πολιτεία καταθρέω τις εἄν καί διά ὁ ἐφεξῆς . γράφω γάρ , ὅτι ἐφορεύω Μωσῆς , καί ἀποστρέφω πρός Ἰοθόρ ὁ γαμβρός αὐτός , καί εἶπον αὐτός · πορεύω καί ἀποτρέπω πρός ὁ ἀδελφός ἐγώ ὁ ἐν Αἴγυπτος · καί ὁράω εἰμί ἔτι ζῶ . καί εἶπον ὁ Ἰοθόρ ὁ Μωσῆς · βαδίζω ὑγιαίνω . μετά δέ ὁ ἡμέρα ὁ πολύς ἐκεῖνος , τελευτάω ὁ βασιλεύς Αἴγυπτος · εἶπον δέ ὁ Κύριος πρός Μωσῆς ἐν Μαδιάμ · βαδίζω , ἀπέρχομαι εἰς Αἴγυπτος · θνῄσκω γάρ ὁ πᾶς ὁ ζητέω ὁ Ψυχή σύ . ἀναλαμβάνω δέ Μωσῆς ὁ γυνή καί ὁ παιδίον , ἀναβιβάζω αὐτός ἐπί ὁ ὑποζύγιον , καί ἀποστρέφω εἰς Αἴγυπτος . καί τίς ἐν οὗτος ; οὖον γάρ ἔχω νοέω , καί φράζω , ἐπί ὅς εἰκότως ὁ κατά νόμος ζωή ἐπαιτιάομαι τις ἄν . καίτοι πλεῖστος ὅσος ὁ χρῆμα μομφή ἐκμεστόομαι καθοράω τις εἄν , εἰμί Παλλάδιος , ὁ ὁ πρόκειμαι ἔννοια προβάλλω ὀξυωπής · ὡς προχειρίζω εἰς ἀποστολή ὁ θεσπέσιος Μωσῆς , οὐ εὐθυδρομέω πρός οὗτος ὁ ἐν κόσμος μεθίημι , μερίζω δέ καί εἰς φροντίς σαρκικός , καί ὁ κατά γένος προανακοινόομαι ὁ ἀποδημία . καί οὖον πρότερος ἐκθέω ὁ Μαδιηναῖος , εἰμί μή θνῄσκω λοιπός ὁ ὁ Αἰγύπτιος μανθάνω τύραννος · δείδω γάρ θνήσκω λίαν . ἐπεί δέ ὁ ἐπί οὗτος δέμω ἀπαλλαξείω προαγγέλλω αὐτός ὁ Θεός , τότε δή μόλις ἀναλαμβάνω ὁ γυνή καί ὁ παιδίον , κατέρχομαι εἰς ὁ Αἰγύπτιος , ἀποπεραίνω ὁ προστάσσω . Τύπος δέ εἄν εἰμί οὗτος ὁ κατά νόμος ζωή , μερίζω τρόπος τις , καί ἐπί ἄμφω βλέπω , πρός τε ὁ θεῖος φημί καί ἀνθρώπινος . εἰμί γάρ δή φροντίς οὐ ἐλεύθερος γεώδης τε καί κοσμικός , οὔτε μήv εἰσάπαν ἱερόv , καίτοι ὁ εὐαγγελικός πολιτεία οὐ ἔχω ὅλως ὁ μερίζω πρός ὁ σάρξ , ἤγουν πρός ὁ ἐν κόσμος πρᾶγμα , ὁλοτρόπως δέ , ὥσπερ ἀφιερέω ὁ Θεός ὁ ὑπό Χριστός γίγνομαι . ὁ γάρ ὁ Ἰησοῦς Χριστός , φημί , ὁ σάρξ σταυρόω σύν ὁ πάθημα καί ὁ ἐπιθυμία . καί γοῦν ἐπειδή τις ὁ μαθητής προσέρχομαι φάσκω ὁ Χριστός · διδάσκαλος , ἐπιτρέπω ἐγώ πρῶτος ἀπέρχομαι καί θάπτω ὁ πατήρ ἐγώ · ὁ ἱερά ὁλοτρόπως διδάσκω πολιτεία , ἀκούω εὐθύς · ἀκολουθέω ἐγώ , καί ἀφίημι ὁ νεκρός θάπτω ὁ ἑαυτοῦ νεκρός . γράφος δέ τις καί ὁ θεσπέσιος Παῦλος · ὅτε εὐδοκέω ὁ θεός ἀποκαλύπτω ὁ υἱός αὐτός ἐν ἐγώ , ἵνα εὐαγγελίζω αὐτός ἐν ὁ ἔθνος , εὐθύς οὖον προσανατίθημι σάρξ καί αἷμα . προσανατίθημι δέ Μωσῆς . μερίζω γάρ , ὡς φημί , ὁ κατά νόμος ζωή , κεῖμαι δέ ἔτι καί ὑπό ὁ ὁ θάνατος φόβος . δείδω γάρ ὁ Μωσῆς καταβαίνω εἰς Αἴγυπτος , ὁ θνήσκω παραιτέομαι . καταργέω δέ καί οὗτος ἐν Χριστός . καί πιστόω λέγω ὁ ἱερός Παῦλος περί τε Χριστός καί ἐγώ · ἐπεί γάρ ὁ παιδίον κοινωνέω σάρξ καί αἷμα , καί αὐτός παραπλήσιος μετέχω ὁ αὐτός · ἵνα διά ὁ θάνατος καταργέω ὁ ὁ κράτος ἔχω ὁ θάνατος , οὗτος εἰμί , ὁ διάβολος , καί ἀπαλλάσσω οὗτος , ὅσος φόβος θάνατος διά πᾶς ὁ ζάω ἔνοχος εἰμί δουλεία . τοιγάρ καί αὐτός ὁ θνήσκω λοιπός , ὁ ὁ ἅγιος καταθρασύνομαι νόος . φημί γάρ πάλιν ὁ Παῦλος · ἐμός γάρ ὁ ζάω Χριστός , καί ὁ ἀποθνῄσκω κέρδος . καί πάλιν · Τῖς ἐγώ χώρισις ἀπό ὁ ἀγάπη ὁ Χριστός ; θλῖψις ἢ στενοχωρία , ἢ διωγμός , ἢ λιμός , ἢ γυμνότης , ἢ κίνδυνος , ἢ μάχαιρα ; ὅτι2 δέ ὁ ὁ θάνατος δεῖμα ἐνέχω μέν ὁ κατά νόμος ζωή , διαδιδράσκω δέ οὗτος ὁ ἐν Χριστός πολιτεία ὁ καύχημα , σαφής εἄν γίγνομαι , βασιλεύω ὁ θάνατος ἀπό Ἀδάμ καί μέχρι Μωσῆς , ἱερός βοῦς Γράμμα . ἀλλά ὁ καταργέω ὁ θάνατος , καί ὁ φθορά κατασείω ὁ κράτος , ἀνασῴζω τε ὁμοῦ ὁ πιστεύω καί ὁ ὑπό νόμος παιδαγωγέω ποτέ , τίς εἄν εἰμί ἕτερος , πλήν ὅτι καί μόνος ὁ Κύριος ἐγώ Ἰησοῦς ὁ Χριστός ; οὖον γάρ πρέσβυς , οὐ ἄγγελος , ἀλλά αὐτός ὁ Κύριος σῴζω αὐτός , προφητικός φημί χρησμῴδημα . ὁράω δέ εἄν καί μάλα σαφῶς ὁ ἐπί ὅδε μυστήριον ὡς ἐν τύπος πάλιν ὁ συμβεβηκός ὁ μακάριος Μωσῆς . Ἐξοίχομαι γάρ ἤδη ὁ Μαδιηναῖος , διασπεύδω τε λοιπός εἰς Αἴγυπτος , φημί Θεός · εἰσπορεύω σύ καί ἀποστρέφω εἰς Αἴγυπτος , ὁράω ὁ τέρας πᾶς , ὁ δίδωμι ἐν ὁ χείρ σύ , ποιέω αὐτός ἐναντίος Φαραώ . καί μετά ἕτερος · καί γίγνομαι , φημί , ἐν ὁ ὁδός , ἐν ὁ κατάλυμα συναντάω αὐτός ἄγγελος κύριος , καί ζητέω αὐτός ἀποκτείνω · καί λαμβάνω Σεπφώρα ψῆφος , περιτέμνω ὁ ἀκροβυστία ὁ υἱός , αὐτός , καί προσπίπτω πρός ὁ πούς αὐτός , καί εἶπον · ἵστημι ὁ αἷμα ὁ περιτομή ὁ παιδίον ἐγώ . ἆρα σύ μακρός πρός σαφήνεια δήω λόγος ; ἤγουν ἐναργής ὁ θεώρημα ; οὖον μέν οὖν · συνίημι γάρ οὐδαμῶς ὅς τίς ποτός εἰμί ὁ ὡς ἐν σκιά ὁ συμβεβηκός καταδείκνυμι . οὖον γάρ , εἰμί φιλότης , ἀληθής εἰμί φημί , ὅτι θάνατος κάτοχος ὁ ἄνθρωπος φύσις ἐκ ὁ ἀρχαῖος ἐκεῖνος γίγνομαι ἀρά ; εἴρω γάρ πρός ἐγώ , ὡς ἐν ἀπαρχή ὁ γένος καί ῥίζα ὁ ἄνω2 ὁ Ἀδάμ · Γῆ εἰμί , καί εἰς γῆ ἀπέρχομαι . πάνυ μέν οὖν . οὐκοῦν ἐπεί ὁ ὁ γένος ἀρχή , ὁ ἐκ ὁ ἁμαρτία συμβαίνω αρρωσταίνω θάνατος , ἀναγκαῖος καί εἰς ἐγώ αὐτός ὁ χρῆμα διαβαίνω , καί ὁμοῦ ὁ ῥίζα καί ὁ ἐκ αὐτός ἀναθέω κατανέμω φυτός . φθαρτός γάρ σῶμα φθαρτός ὁ καρπός . οὕτως βασιλεύω κατά πᾶς ὁ θάνατος , καί μέχρι αὐτός Μωσῆς , οὗτος εἰμί , ὁ κατά νόμος καιρός . Τύπος οὖν ἄρα σαφής τε καί ἐναργής ὁ μέχρι Μωσῆς ἰσχύω ὁ θάνατος , καί ὑπόκειμαι φθορά ὁ ἀνθρώπινος , ὁ ἀγγελικός ἐγχείρημα κατά Μωσῆς τότε . πλήν δυσωπέω ὁ ὀλοθρεύω , καί ἀφίστημι Μωσῆς , ὁ σύνοικος τε καί συναρμόζω Σεπφώρα , ψῆφος ὁ οἰκέω περιτέμνω παιδίον , ἐκλιπαρέω τε καί λέγω · ἵστημι ὁ αἷμα ὁ περιτομή ὁ παιδίον ἐγώ . ἵστημι δέ ὁ αἷμα , φημί , οὐ ὡς ὁ ὁ αἷμα ῥύσις ἀποπαύω · οὐδέ γάρ , οἴομαι , οὗτος μεθίστημι ποτέ ὁ φονάω ἐθέλω ὁ ὀλοθρευτής , ἀλλά οἱονείπου λέγω · πράσσω καί πληρόω ὁ δοκέω ὁ Θεός , οὗτος εἰμί , ὁ περιτομή ὁ παιδίον · ὥσπερ εἄν εἰμί τις λέγω τυγχάνω · ὁ ὅδε ὁ πρᾶγμα ἵστημι τύπος , ἤγουν , ἵστημι τυγχάνω ὁ πρός ὅδε λόγος . ἀντί ὁ , πρός πέρας ἥκω καί δείκνυμι . εἶτα τίς πρός ἐγώ ὁ Σεπφώρα νοέω ; τίς δέ ὁ ψῆφος , καί ὁ διά αὐτός γίγνομαι περιτομή ; δυσωπέω δέ ὅπως ὁ θεῖος ἄγγελος , καί διαδιδράσκω Μωσῆς ὁ ἐπαρτάω αὐτός καί ὀφείλω θάνατος , παιδίον περιτετμημένος ; ἀσαφής ὁ λόγος , καί δυσέφικτος ἀληθής ὁ ζητέω ὁ νόος · Θεός δέ πίσυνος , ὡς εἄν οἷος τε εἰμί , πάλιν εἴρω . ὁ Σεπφώρα , θυγάτηρ εἰμί ὁ ἱερεύς ὁ Μαριάμ ( ἀνήρ δέ οὗτος ἀλλογενής , καί οὐ ἐκ αἷμα Ἰσραήλ ) , τύπος ἐγώ καί πρόσωπον ὁ ἐκ ἔθνος ἐκκλησία ἀποπληρόω , καλέω πρός θεός ὡς ἐκ λατρεία κοσμικός . ἔρομαι γάρ ποῦ πρός αὐτός διά φωνή ὁ Δαβίδ · ἀκούω , θυγάτηρ , καί ὁράω , καί κλίνω ὁ οὖς σύ , καί ἐπιλήθω ὁ λαός σύ , καί ὁ οἶκος ὁ πατήρ σύ , ὅτι ἐπιθυμέω ὁ Βασιλεύς ὁ κάλλος σύ , ὅτι αὐτός εἰμί ὁ κύριος σύ . καλέω τοίνυν ἀκολουθέω ὁ νόμος , καί μονονού συναρμόζω Μωσῆς ὁ παιδαγωγός , καί ἀποφέρω καλῶς πρός ὁ Χριστός μυστήριον . στοιχειωτής γάρ ὁ νόμος , καί ἀναφέρω μέν εἰς ἀρχή ὁ λόγιος ὁ Θεός , σπερματίζω δέ ὥσπερ ἐν ἐγώ διά αἴνιγμα καί σκιά ὁ κατά Χριστός μυστήριον ὁ γνῶσις . καί γοῦν Ἰουδαῖος φάσκω ὁ Χριστός , καί αὐτός ἀθετέω Μωσῆς ὁ ἱερός · ἤ δοκέω ὅτι ἐγώ κατηγορέω σύ πρός ὁ πατήρ ; ἔρτις ὁ κατηγορέω σύ Μωσῆς , εἰς ὅς σύ ἐλπίζω . εἰμί γάρ πιστεύω Μωσῆς , πιστεύω εἄν ἐγώ · περί γάρ ἐγώ ἐκεῖνος γράφω . Παραδέχομαι τοιγάρ πρός ἐγώ ὁ Σεπφώρα εἰς πρόσωπον ὁ ἐκ ἔθνος ἐκκλησία , εἰμί ποῦ πάντως ὁ ἐκ αὐτός παιδίον εἰς τύπος ὁ νέος λαός , ὁ ἐν Χριστός διά πνεῦμα νηπιότης καί εἰς θεός ἀναγέννησις δέχομαι ὁ πιστεύω , ὅς καί λαός κτίζω φημί ποῦ Δαβίδ . ὁ τοίνυν ἀρτιγενής ἐν Χριστός παιδίον , οὗτος εἰμί , ὁ νέος τε καί διά πίστις λαός περιτομή δυσωπέω θάνατος . Σύμβολον γάρ ὁ ψῆφος ὁ ἄρρηκτος φύσις , ὅς ὁ εὐσθενής τε καί ἄθραυστος ὡς ἐν σκληρός ὁ λίθος σημαίνω . καί γοῦν Ἰησοῦς ὁ ὁ Ναυῆ διαβιβάζω ὁ Ἰορδάνης ὁ ἐκ Ἰσραήλ , μάχαιρα αὐτός περιτέμνω πέτρινος , ὁ ἐν Χριστός διά πνεῦμα περιτομή προανατυπόω . Πέτρα γάρ ὁ Χριστός , ὅς ὡς ἐν τύπος προδηλόω , καθάπερ φημί ἄρτιος , καί ὁ ὁ Σεπφώρα παιδίον περιτέμνω ψῆφος . ὅτε καί ἀποδιδράσκω θάνατος , καί ὁ ἐν Χριστός περιτομή τιμάω ὁ μυστήριον ἀποφοιτάω ὁ Μωσῆς ὁ ἀποκτείνω ζητέω , αἰνιγματωδῶς ἐγώ ὑποφωνέω ὁ πρᾶγμα , ὡς οὖον μόνος ὁ ἀξιόω ὁ ἐν Χριστός περιτομή ἀφίστημι θάνατος , ἀλλά καί αὐτός ὁ χρῆμα , φημί δέ δή ὁ Χριστός μυστήριον , βοηθέω ὁ πατήρ . ὥσπερ γάρ πᾶς ἀποθνῄσκω ἐν Ἀδάμ , οὗτος καί εἰς πᾶς ὁ διά Χριστός φέρω χάρις . ἀποθνήσκω γάρ διά οὗτος , ἵνα καί νεκρός καί ζῶ κυριεύω . οὐκοῦν ἐν καιρός ὁ ὁ νέος λαός περιτομή καί ὁ ὁ πατήρ συγκατορθόω ζωή . ζῶ γάρ Θεός , ζῶ μέλλω · οὗτος γάρ ἐγώ καί ἱερός φημί λόγος . Καιρός δέ περιτομή ὁ ἐν πνεῦμα νοέω ὁ Χριστός παρουσία , ὡς Μωσῆς μέν πρέσβυς , ὡς θεός , δύο δέ καί μετά αὐτός , καθό φαίνω ἄνθρωπος εἰς διακονία ὁ ἐπί ἐγώ . ἐπιτηρέω γάρ , ὅτι προχειρίζω θεός , Μωσῆς μέν πρῶτος , εἶτα συνάπτω ὁ Ἀαρών , ὁ Μωσῆς ἀποστολή τε καί διακονία δύο ἐν χρόνος προανατυπόω ὁ ἀνάδειξις ὁ Χριστός , ὅς εἰμί ἐν ἰσότης μέν ὁ πρός Μωσῆς διά ὁ ἀνθρώπινος , ἐν ὑπεροχή δέ θεῖος καί ἀσύγκριτος διά ὁ ἐκ Θεός γεννάω πατήρ . Πάρα δέ σύ καί οὗτος ὁράω ἐκ αὐτός , εἴπερ αἱρέω , ὁ ἱερός Γράμμα . ποιέω γάρ , φημί , Μωσῆς καί Ἀαρών , καθάπερ ἐντέλλω αὐτός Κύριος , οὕτως ποιέω · Μωσῆς δέ εἰμί ἔτος ὀγδοήκοντα , Ἀαρών δέ ὁ ἀδελφός αὐτός ὀγδοήκοντα τρεῖς εἰμί ἔτος , ἡνίκα λαλέω πρός Φαραώ . ἀκούω ὅπως ἄμφω μέν εἰμί ἐν ἴσος κατά γε ὁ ἥκω εἰς ὀγδοηκοστός ἔτος , εἰμί καί μετά αὐτός εἰς διακονία ; οὕτως καί ὁ Χριστός . Ἴσος μέν κατά τίς ὁ Μωσῆς , διά ὁ ἀνθρώπινος , καί δύο εἰς οἰκονομία , ὑπέρκειμαι δέ καί ὑπερανίστημι , ὡς ἐν θεότης τε καί δόξα ὁ κατά ὁ ἅγιος Τριάς . ὡς σαφής τε καί ἐναργής ὁ λόγος . τις δέ ; οὐ ἐκεῖνος πρός οὗτος ἄξιος ὁράω ; ὁ ποῖος ; οὖον γάρ ὁ ὁ Αἰγύπτιος ἐκτρέχω γῆ ὁ ἐκ Ἰσραήλ . ἀλλά οὐδέ εἄν οὗτος ὁ δυσαχθέω τε καί καταστυγέω αὐτός ἀπολύω δουλεία , μᾶλλον δέ , οὐδέ εἄν ὅλως διαδιδράσκω ὁ ὁ ἐν Αἴγυπτος πρωτοτόκος ἐπιλείπω θάνατος , καί ὁ δυσδιάφυκτος χείρ ὁ ὀλοθρευτής , εἰμί μή καταθύω ὁ ἀμνός εἰς τύπος Χριστός ὁ ἀείρω ὁ ἁμαρτία ὁ κόσμος . χρίω μέν ὁ αἷμα ὁ φλιά , κατά ὁ ὅς διά Μωσῆς ὁρίζω νόμος · ὁ δέ Χριστός μυστήριον ὅπλον ὥσπερ τίς καί ἀνατείχισμα ὁ ἑαυτοῦ ποιέω Ψυχή . Λυ[κ]τικὸν γάρ θάνατος φάρμακον ὁ Χριστός θάνατος , καί φθορά ἀγαθός ὁ ὁ μυστικός εὐλογία μέτοχος , κατά γε ὁ , ἀμήν , ἀμήν λέγω σύ · ὁ τρώγω ἐγώ ὁ σάρξ , καί πίνω ἐγώ ὁ αἷμα , ἔχω ζωή αἰώνιος . κατεσθίω δέ ὁ ἀμνός , ἄρτος ἄζυμος ἐσθίω ἐπί αὐτός , ὁ εὐαγγελικός παίδευμα ὡς ἐν ἄζυμος τε καί καθαρός τροφή παραδηλόω ὁ τύπος ὁ αστειότητα , πλήν εἰμί οὐ ἀνιδρωτί , καί πικρία δίχα ὁ κατά ὁ θλῖψις . τοιγάρ πικρίς συνεσθίω ὁ ἄρτος ὁ οὐ ζυμόω , ὁ ἄδολος καί καθαρός ἐν Χριστός ζωή οὖον δίχα πικρία εἰμί ὑποδηλόω . Συνεισκομιστέον τοιγάρ ἀναγκαῖος ὁ ἄζυμος τροφή ὁ πικρίς . πάνετες γάρ ὁ ἐθέλω ζάω ἐν Χριστός διώκω , φημί . πλήν ὅσγε οὗτος πάθος , μακάριος . συμπάσχω γάρ καί συμβασιλεύω , κατά ὁ γράφω . μή ἐξοίχομαι ποῖ πρός ὁ ἀκαλλής ὁ λόγος ; οὐδαμός .