cyrillus-theology.contra-julianum-lib-1-2 pg076_0435.1
τὸ πέρα νοεῖσθαι παντὸς καὶ δοξαστοῦ μᾶτ’ αἰσθήσεως , καὶ μὴν καὶ ἐπιστητοῦ τε καὶ νοητοῦ , τοῦτ’ ἐστίν , ὁρατῆς τε ἀπάσης καὶ ἀοράτου κτίσεως , αὐτὴ δὲ καὶ μόνη χρήματα κατάρχειν τῶν ἄλλων , καὶ μὴν καὶ τὸ δύνασθαι δημιουργεῖν καὶ παρακομιζεῖν εἰς ὑπαρξιν τὰ οὐκ ὄντα ποτέ , γέρας ὥσπερ τι λαμπρὸν καὶ ἐξαιρετον , μᾶλλον δὲ ἰδίον τε καὶ φυσικὸν ἀξίωμα , καὶ οὐδενὶ τῶν ἄλλων προσπεφυκὸς εἰ μᾶλα τετήρχεν . Εἶτα πρὸς τούτους καὶ τοὺς τῆς εὐδαιμονίας ἡμῖν ἐσηγήται τρόπους , νόμους δὲ θεοὺς καὶ ἱεροὺς ἀπευθύνει πρὸς δικαιοσύνην , καὶ μὴν καὶ ἀπάσης ἡμῖν ἐπείκειας ἐναργῆ καθίστησι τρίβον . Διαμεμηνόμαι δὲ τῶν ἁγίων προφητῶν , οἱ μαθημάτων Ἑλληνικῶν ἀμέτοχοι μέν γεγόνασιν εἰς ἅπαν , ἅγιοι δὲ ἦσαν , καὶ τῷ Θεῷ θυμηρεστάτοι , καὶ τῶν ὑπὲρ λόγον σημείων ἀποτελεσταί . Εἰμὶ δὲ δὴ καὶ ἐπ’ αὐτὸν ἤδη τὸν ἱεροφάντην Μωϋσέα . Εἶτα , τὸ ἐκεῖνον σωφύτερος , ἤγουν ἐγγὺς καὶ παρὰ βραχὺ παρελθὼν διδάσκειν . Ἦν μὲν οὖν τὴν γλῶσσαν Ἑβραῖος , τὸ γὰρ μὴν εἰς θεωρίας καὶ τὸ εἰς λόγους ἐντεχὲς οὐκ ἀθαυμαστὸς ἔχων . Εὐπλέμους γοῦν ὁ ἱστορικὸς τοὺς ἐπ’ αὐτῇ λόγους συντιθεὶς , ἐν τῷ Περὶ τῶν ἐν τῇ Ἰουδαίᾳ βασιλέων φησὶν ἐναργῶς , Μωϋσέα δὴ πρῶτον γενέσθαι σοφὸν , καὶ γραμματικὴν τοῖς Ἰουδαίοις παραδοῦναι , τὴν τὸ τινικάδε τάχα που νενομισμένην · Φοίνικας δὲ παρ’ αὐτῶν κατακτῆσθαι τε τὴν ἐπιστήμην , ἀπε δὲ καὶ ὁμόρους ὄντας Ἰουδαίοις · παραδοῦναι δὲ τοῖς Ἑλλήνων παισὶ , Κάδμου δηλονότι παρ’ αὐτοὺς γεγενημένου , καὶ αὐτὰ δὲ διδάξαντος τὰ πρῶτα στοιχεῖα . Ταύτης ἰδίᾳ μέμνηται τῆς ἱστορίας ἐν τοῖς Στρωματεύσειν ὁ Κλήμης , ἀνὴρ ἐλλόγιμος καὶ φιλομαθὴς , καὶ ἀναγνωσμάτων Ἑλληνικῶν πολυπραγμονήσας βάθος , ὡς ὀλίγοι τάχα που τῶν πρὸ αὐτοῦ . Ὅτε τοίνυν καὶ αὐτὴ τῶν πρῶτων στοιχείων ἡ ἐπιστήμη παρ’ Ἑβραίων ἦκει τοῖς Ἕλλησι μεσολαβούσης τοῦ Κάδμου , κάτω συρτέω τὴν ὀφρύϊν ὁ φάναι τολμῶν Ἰουλιανός . Τοῦ χάριν ὑμεῖς τῶν παρ’ Ἕλλησι παρεσθίετε μαθημάτων , εἴπερ αὐτάρκης ὑμῖν ἐστὶν ἡ τῶν ὑμετέρων γραφῶν ἀνάγνωσις ; Ἄλλ’ , ἴσως ἔρει τις , ἡ μὲν θεία Γραφή , κοινὴν τε καὶ ἀγελαιαν , καὶ ἅπασιν κατημασμένην ἔχει τὴν λέξιν · εἴσομαι δὲ τὰ Ἑλλήνων , καὶ καταπλουτεῖ τὸ ἐπίχαρι , καὶ πρὸς γε τοῦτο τὸ εὐπέτς . Φαμέν οὖν , ὅτι γλυτὼτὴρ μὲν Ἑβραῖος ἐλάληθ’ τὰ προφητῶν , καὶ αὐτὰ δὲ τὰ Μωϋσέως , ἵνα καὶ ὑπάρχῃ γνώριμα D μικροῖς καὶ μεγάλοις , μετεποιήθη χρησίμως εἰς τὸ τῆς γλυτῶτῃς εὐτρεπὲς καὶ δυσέρριτον ἔχουσης παντελῶς οὐδέν . Εἰ δὲ πολὺ τὸ εὐκοσμὸν τῶ Ἑλλήνων ἔχει , καὶ τὸ ἀπόλεκτον εἰς ἡμῶ , ἀλλ’ ἐν ἐκβολῇ τοῦ πρέποντος γεγονὸς φαίνεται , καὶ τῆς ἀληθείας ἁμαρτηκὼτα · μυρίους γὰρ ὅσους μυθολογοῦσι θεούς , τὸν ἕνα δὲ φύσει καὶ ἀληθῶς εἰσάπαν ἠγνόητες . Ἐπαινέσαι δ’ ἄν τις , εἰ γε σωφρονοῦν , οὐ τὸν εὐστομεῖν μὲν εἰδότα καὶ κεκοσμημένων ῥημάτων ἐπιστημόνα , καὶ τὴν ἐπ’ αὐτῷ δὴ τούτω ψιλὴν αὐχῶνα λαμπρότητα · ἐκεῖνον δὲ μᾶλλον , ὃς ἐν ὀφρῦσι τὴν μὲν τῶν λέξεων προφοράν οὐχ ἐτοιμοτέραν ἔχων , ὀρθῶς δὲ τὴν δόξαν , τὴν ἐπὶ γέ φημι τῷ πάντων κρατοῦντι Θεῷ , καὶ πάντα τρόπον ἐπιεικίας οὐχ
Lemmas: ὁ πέρα νοέω πᾶς καί δοξαστής μάτι αἴσθησις , καί μήv καί ἐπιστητός τε καί νοητός , οὗτος εἰμί , ὁρατός τε ἀπασάω καί ἀόρατος κτίσις , αὐτός δέ καί μόνος χρῆμα κατάρχω ὁ ἄλλος , καί μήv καί ὁ δύναμαι δημιουργέω καί παρακομίζω εἰς ὕπαρξις ὁ οὐ εἰμί ποτός , γέρας ὥσπερ τίς λαμπρός καί ἐξαίρω , μᾶλλον δέ ἴδιος τε καί φυσικός ἀξίωμα , καί οὐδείς ὁ ἄλλος προσφύω εἰμί μῆλον τηρέω . εἶτα πρός οὗτος καί ὁ ὁ εὐδαιμονία ἐγώ εἰσηγέομαι τρόπος , νόμος δέ θεός καί ἱερός ἀπευθύνω πρός δικαιοσύνη , καί μήv καί ἀπασάω ἐγώ ἐπείκεια ἐναργής καθίστημι τρίβω . διαμεμηνομης δέ ὁ ἅγιος προφήτης , ὁ μάθημα Ἑλληνικός ἀμέτοχος μέν γίγνομαι εἰς ἅπας , ἅγιος δέ εἰμί , καί ὁ Θεός θυμηρεστάτοι , καί ὁ ὑπέρ λόγος σημεῖον ἀποτελεστής . εἰμί δέ δή καί ἐπί αὐτός ἤδη ὁ ἱεροφάντης Μωϋσῆς . εἶτα , ὁ ἐκεῖνος σωφύτερος , ἤγουν ἐγγύς καί παρά βραχύς παρέρχομαι διδάσκω . ἦς μέν οὖν ὁ γλῶσσα Ἑβραῖος , ὁ γάρ μήv εἰς θεωρία καί ὁ εἰς λόγος ἐντεχὲς οὐ ἀθαυμαστὸς ἔχω . Εὐπλέμους γοῦν ὁ ἱστορικός ὁ ἐπί αὐτός λόγος συντίθημι , ἐν ὁ περι ὁ ἐν ὁ Ἰουδαῖος βασιλεύς φημί ἐναργής , Μωϋσῆς δή πρῶτος γίγνομαι σοφός , καί γραμματικός ὁ Ἰουδαῖος παραδίδωμι , ὁ ὁ τινικαδος τάχα ποῦ νομίζω · Φοῖνιξ δέ παρά αὐτός κατακτείνω τε ὁ ἐπιστήμη , θέραψ δέ καί ὅμορος εἰμί Ἰουδαῖος · παραδίδωμι δέ ὁ Ἕλλην παῖς , Κάδμος δηλονότι παρά αὐτός γίγνομαι , καί αὐτός δέ διδάσκω ὁ πρῶτος στοιχεῖον . Ταύτη ἴδιος μιμνήσκω ὁ ἱστορία ἐν ὁ στρωματευσεω ὁ Κλήμης , ἀνήρ ἐλλόγιμος καί φιλομαθής , καί ἀνάγνωσμα Ἑλληνικός πολυπραγμονέω βάθος , ὡς ὀλίγος τάχα ποῦ ὁ πρό αὐτός . ὅτε τοίνυν καί αὐτός ὁ πρῶτος στοιχεῖον ὁ ἐπιστήμη παρά Ἑβραῖος ἥκω ὁ Ἕλλην μεσολαβέω ὁ Κάδμος , κάτω σύρω ὁ ὀφρύς ὁ φαίνω τολμάω Ἰουλιανός . ὁ χάρις σύ ὁ παρά Ἕλλην παρεσθίω μάθημα , εἴπερ αὐτάρκης σύ εἰμί ὁ ὁ ὑμέτερος γραφεύς ἀνάγνωσις ; ἄλλος , ἴσως ἔρομαι τις , ὁ μέν θεῖος γραφή , κοινός τε καί ἀγελαῖος , καί ἅπας καταμάω ἔχω ὁ λέξις · οἶδα δέ ὁ Ἕλλην , καί καταπλουτέω ὁ ἐπίχαρις , καί πρός γε οὗτος ὁ εὐπέτης . φημί οὖν , ὅτι γλυτὼτὴρ μέν Ἑβραῖος λαλέω ὁ προφήτης , καί αὐτός δέ ὁ Μωϋσῆς , ἵνα καί ὑπάρχω γνώριμος D μικρός καί μέγας , μεταποιέω χρήσιμος εἰς ὁ ὁ γλυτῶτῃς εὐτρεπής καί δυσερριος ἔχω παντελῶς οὐδείς . εἰμί δέ πολύς ὁ εὔκοσμος ὁ Ἕλλην ἔχω , καί ὁ ἀπόλεκτος εἰς ἀμάω , ἀλλά ἐν ἐκβολή ὁ πρέπω γίγνομαι φαίνω , καί ὁ ἀλήθεια ἁμαρτάνω · μυρίος γάρ ὅσος μυθολογέω θεός , ὁ εἷς δέ φύσις καί ἀληθής εἰσάπαν ἀγνοέω . ἐπαινέω δέ ἄν τις , εἰμί γε σωφρονέω , οὖον ὁ εὐστομέω μέν οἶδα καί κοσμέω ῥῆμα επιστήμονας , καί ὁ ἐπί αὐτός δή οὗτος ψιλός αὐχήν λαμπρότης · ἐκεῖνος δέ μᾶλλον , ὅς ἐν ὀφρύς ὁ μέν ὁ λέξις προφορά οὐ ἑτοῖμος ἔχω , ὀρθῶς δέ ὁ δόξα , ὁ ἐπί γε φημί ὁ πᾶς κράτος Θεός , καί πᾶς τρόπος ἐπιεικία οὐ