cyrillus-theology.contra-julianum-lib-1-2 pg076_0477.1
γῆς μεταστῆσαι καρδίας εἰς γε τὸ ἐλέσθαι δρᾶν , καὶ μὴν καὶ φρονεῖν τὸ ἀνδάνον αὐτῷ , καὶ τὸ γε δὴ δεῖν διαβιῶναι θεοφιλῶς ; Ἐγὼ δὲ πρὸς αὐτὰ εἶπῶν ἄν · Δημητράκην οὐν ἄρα σκοποῦ , καὶ ἔξω πον φέρεται τοῦ εἰκότος ὁ θεός · τε καὶ ἀκήρατος νοῦς , καὶ οὐκ εὐθὺν τοῦ ἀρπόντος ἀπενήγχαται φαμὲν αὐτόν ; Ἄρ’ οὖν ἐσμὲν ἀμείνους ἡμεῖς εἰς σύνεσιν τῆς δλῆς σοφίας ; Καὶ ἀμιλλήσεται μὲν ἅλιω λύχνος ; Ἵσοσταθήσει δὲ μία σταγὼν πρὸς δλὴν ταυτηνὶ τὴν εὐρείαν καὶ ἀμέτρητον θάλασσαν ; Καίτοι πῶς οὐκ ἂν ἀγάσαιτο τις τὸν θεοπείσων προφήτην Ἠσαΐαν , ἀνακεχραγότα σαφῶς καὶ μάλ’ ἐμφρόνως · « Τίς ἐμέτρησε τῇ χειρὶ τὸ ὕδωρ , καὶ τὸν οὐρανὸν σπιθαμῇ , καὶ πᾶσαν τὴν γῆν δρακί ; Τίς ἔστησε τὰ ὄρη σταθμῷ , καὶ τὰς νάπας ζυγῷ ; Τίς ἔγνω νοῦν Κυρίου ; » Ὦσπερ γὰρ ἐστι τῶν ἀμυχάνων σπιθαμῇ μετρήσαι τὸν οὐρανόν , καὶ πᾶσαν τὴν γῆν δρακί , δρὴ τε καὶ νάπας ἐπιθεῖναι ζυγῷ · οὕτως ἀνέφικτον ἀνθρώπῳ παντί , μᾶλλον δὲ ἀπόση κτίζει λογική , τὸν ὑπάρχω καὶ ὑπέρατον διειδέναι τε καὶ ἀναμετρήσαι νοῦν . Εἰ μὲν οὖν ἐστὶ τις ὁ φάνα · τολμῶν τὰ ἀμείνω δύνασθαι σκοπεῖν τῆς δλῆς σοφίας , ἐπιτιμάσθω Θεός · πλὴν Ἰστω λεληρηκώς . Μανία γὰρ τοῦτό γε , καὶ ἄνδρός · ἐξεστηκότος καὶ παραπαλόντος λόγοι . Εἰ δὲ ἀπαστοῖσὺν συμφήσειεν ἄν , τοσοῦτον ἡττῆσθαι τῆς δλῆς σοφίας τὸν ἀνθρώπινον νοῦν , ὅσονπερ ἂν αὐτὴς καὶ κατὰ φύσιν δρῶτο μειονεκτοῦμενος · πῶς οὐκ ἂν εἴη σοφὸν τὸ αὐτὴ δὴ καὶ μόνη παραχωρεῖν εἰδέναι · ὅτι μάλιστα πρέπον αὐτῇ ; Οὐ γὰρ ἂν τι δράσειεν , ὁ μὴ χρήν δὴ πού μόνως τε καὶ οὕτως ἔχειν ὡς γέγονε . Καὶ καθ’ ἑαρον δὲ τρόπον · χρήναι γὰρ οἶμαι καθεῖναι ἰδεῖν , καὶ μὴν καὶ φράσαι . Πᾶσα μὲν γὰρ ἡ ἐν τοῖς οὐρανοῖς λογική καὶ νοερὰ κτίσις , αὐθαίρετον ἔχει τὴν ἐφ’ ὧπερ ἂν ἔλοιτο τῶν πρακτέων ὁρμήν , καὶ ἀνάγκης ἐλευθέραν τὴν ἐφ’ ἑκάστην βολήν . Ἐν γὰρ οὕτω καὶ οὐχ ἕτερος , εὐφημίας μὲν καὶ γερῶν ἀξιοῦσθαι τοῖς ἀγαθοῖς ἐν δίκη · καθορίζεσθαι δὲ τῶν φαύλων τὸ καταφύγεσθαι δεῖν . Ἵνα τοίνυν καὶ ἡμεῖς αὐτοὶ πρὸς πᾶν ὁτιοῦν τῶν ἀγαθῶν ἐθελοντὶ διαστεῖχωμεν , ἀκαταβιάστῳ γνώμῃ διαβιῶν ἐπὶ γῆς τὸν ἀνθρώπων ἐφήκε Θεός . Καὶ οὕτως γέγονεν ἐν ἀρχαῖς . Ἄνηπται γὰρ αὐτὸς τὰς τῶν ἑαυτοῦ θελημάτων ἡνίας , καὶ αὐτοκελεύστοις ἐπ’ ἀμφω φέρεται ῥοπὰς , εἰς γε τὸ ἀγαθὸν φημ , καὶ τὸ μὴ οὕτως ἔχον . Οὐκοῦν εἰ ἀρρήτῳ τινὶ καὶ θεοπρεπεστάτῃ δυνάμει καὶ ἐνεργείᾳ χρῶμενος , μετεκόμισε τὸν ἕκάστου νοῦν εἰς ἀγαθουργίας , καὶ δυσείρητον αὐτῷ καὶ οὐχ ὁκοντὶ λοιπὸν ἐποίησε τὸ ἀγαθόν , γνώμης μὲν οὐν οὐχἐτι τὸ χρήμα καρπός , οὔτε μὴν ἐπαίνων ἄξιον , ἀνάγκης δὲ μᾶλλον καὶ ἀδουλήτου πλουτείας . Εἰτα τὶνα τρόπον μύμω καὶ γραφῆς ἀπαλλάξομεν τὸν Δημιουργόν , ἐφέντα μὲν ἐν ἀρχαῖς ταῖς τῶν ἰδίων θελημάτων ὁρμαῖς ἡγιοῦσθαι τὸν ἄνθρωπον , ὑποζεύξαντα δὲ μετὰ τοῦτο περιτροπαῖς ἀναγκαιαῖς , καὶ οὕτω τισὶ πλεονεξίας ἀφύκτοις ἐγκαταδόντα πρὸς γε τὸ δεῖν ἀποπεραίνειν εὖ μᾶλα τὸ ἀρέσκον αὐτῷ ; Εἰ δὲ ἢν ἄμεινον εἴπερ οὕτως ἔχοι , τί μὴ
Lemmas: γῆ μεθίστημι Καρδία εἰς γε ὁ αἱρέω δράω , καί μήv καί φρονέω ὁ ἁνδάνω αὐτός , καί ὁ γε δή δήω διαβιόω θεοφιλῶς ; ἐγώ δέ πρός αὐτός εἶπον ἄν · Δημητράκης ὀν ἄρα σκοπός , καί ἔξω πως φέρω ὁ εἰκός ὁ θεός · τε καί ἀκήρατος νόος , καί οὐ εὐθύς ὁ ἁρπάζω ἀποφέρω φημί αὐτός ; ἄρα οὖν εἰμί ἀγαθός ἐγώ εἰς σύνεσις ὁ δλῆς σοφία ; καί ἀμιλλήσεται μέν ἥλιος λύχνος ; Ἵσος δέ εἷς σταγών πρός δή οὗτος ὁ εὐρύς καί ἀμέτρητος θάλασσα ; καίτοι πῶς οὐ εἄν ἄγαμαι τις ὁ θεοπειθω προφήτης Ἠσαΐας , ἀνακράζω σαφῶς καί μάλα ἔμφρων · « Τῖς μετρέω ὁ χείρ ὁ ὕδωρ , καί ὁ οὐρανός σπιθαμή , καί πᾶς ὁ γῆ δράξ ; Τῖς ἵστημι ὁ ὄρος σταθμός , καί ὁ νάπη ζυγόν ; Τῖς γιγνώσκω νόος κύριος ; » ὥσπερ γάρ εἰμί ὁ αμυχασκω σπιθαμή μετρέω ὁ οὐρανός , καί πᾶς ὁ γῆ δράξ , δρὴ τε καί νάπη ἐπιτίθημι ζυγόν · οὕτως ἀνέφικτος ἄνθρωπος πᾶς , μᾶλλον δέ ἀφίημι κτίζω λογικός , ὁ ὑπάρχω καί ὑπέρατον διειδέναι τε καί ἀναμετρέω νόος . εἰμί μέν οὖν εἰμί τις ὁ Φάνα · τολμάω ὁ ἀγαθός δύναμαι σκοπέω ὁ δλῆς σοφία , ἐπιτιμάω Θεός · πλήν ἵστημι ληρέω . Μανία γάρ οὗτος γε , καί Ἄνδρος · ἐξίστημι καί παραπάλλω λόγος . εἰμί δέ ἀφίστημι σύμφημι ἄν , τοσοῦτος ἡσσάομαι ὁ δλῆς σοφία ὁ ἀνθρώπινος νόος , ὅσος εἄν αὐτός καί κατά φύσις δράω μειονεκτέω · πῶς οὐ εἄν εἰμί σοφός ὁ αὐτός δή καί μόνος παραχωρέω οἶδα · ὅτι μάλιστα πρέπω αὐτός ; οὖον γάρ εἄν τίς δράω , ὁ μή χράω δή πού μόνος τε καί οὕτως ἔχω ὡς γίγνομαι . καί κατά Ἔαρον δέ τρόπος · χρή γάρ οἴομαι καθίημι ὁράω , καί μήv καί φράζω . πᾶσα μέν γάρ ὁ ἐν ὁ οὐρανός λογικός καί νοερός κτίσις , αὐθαίρετος ἔχω ὁ ἐπί ὧπερ εἄν αἱρέω ὁ πρακτέος ὁρμή , καί ἀνάγκη ἐλεύθερος ὁ ἐπί ἕκαστος βολή . ἐν γάρ οὗτος καί οὐ ἕτερος , Εὐφημία μέν καί γέρας ἀξιόω ὁ ἀγαθός ἐν δίκη · καθορίζω δέ ὁ φαῦλος ὁ καταφεύγω δήω . ἵνα τοίνυν καί ἐγώ αὐτός πρός πᾶς ὁστισοῦν ὁ ἀγαθός ἐθελοντί διαστείχω , ἀκαταβίαστος γνώμη διαβιόω ἐπί γῆ ὁ ἄνθρωπος ἐφίημι Θεός . καί οὕτως γίγνομαι ἐν ἀρχή . ἀνάπτω γάρ αὐτός ὁ ὁ ἑαυτοῦ θέλημα ἡνία , καί αὐτοκέλευστος ἐπί ἄμφω φέρω ῥοπή , εἰς γε ὁ ἀγαθός φημί , καί ὁ μή οὕτως ἔχω . οὐκοῦν εἰμί ἄρρητος τις καί θεοπρεπής δύναμις καί ἐνέργεια χράω , μετακομίζω ὁ ἕκαστος νόος εἰς αγαθουργία , καί δυσειρεω αὐτός καί οὐ ὁκοντὶ λοιπός ποιέω ὁ ἀγαθός , γνώμη μέν ὀν οὐχἐτι ὁ χρήμα καρπός , οὔτε μήv ἔπαινος ἄξιος , ἀνάγκη δέ μᾶλλον καί ἀδουλήτου πλουτείας . εἶτα τίς τρόπος μύμω καί γραφεύς ἀπαλλάσσω ὁ Δημιουργός , ἐφίημι μέν ἐν ἀρχή ὁ ὁ ἴδιος θέλημα ὁρμή ηγιουω ὁ ἄνθρωπος , ὑποζεύγνυμι δέ μετά οὗτος περιτροπή ἀναγκαῖος , καί οὗτος τις πλεονεξία ἄφυκτος ἐγκαταδέω πρός γε ὁ δήω ἀποπεραίνω εὕω μῆλον ὁ ἀρέσκω αὐτός ; εἰμί δέ εἄν ἀγαθός εἴπερ οὕτως ἔχω , τίς μή