cyrillus-theology.contra-julianum-lib-1-2 pg076_0355.1
θεσπέσιος λέγων , ὅτι « Πάντες οἱ θεοὶ τῶν ἐθνῶν δαιμόνια . » Ἄλλ᾽ , ναι , φησίν , εἰ ταῖς Ἑλλήνων θυσίαις ἐπιτιμᾷς , καὶ ἐν αἰτίαις οὐ μικραῖς τὸ πρᾶγμα τίθησι , πᾶσά πως ἀνάγκη καὶ ἡμᾶς τὸν διὰ Μωϋσέως γραφέντα νόμον . Ματλοσαργεῖν γὰρ προστέχει , καὶ διὰ τῶν Ἰσων τρόπων ἰσάαι προκομιζόντας τῷ Θεῷ τὰς δωροφορίας . Φέρε δέ , ἐξετάσωμεν ἰσχυνοθούντες , ὡς ἐν , τίς ὁ τρόπος ἦν τῆς κατὰ νόμον παιδαγωγίας , καὶ δππ ποτὶ βλέπων ἐτῆκε Θεὸς τοὺς ἀρχαιωτέροις ταῖς δι᾽ αἱμάτων θυσίας κεχρῆσθαι . Οὐκοῦν οἰκονομία τις ἦν , οὐχ ὡς ἀναγκαίου πράγματος εὕρεσις . Τοῦ μὲν γὰρ τὰς δι᾽ αἱμάτων θυσίας ἀγαπῶντος ἦν προσεῖσθαι μὲν ἀξίωμα , καὶ ἀκαταλήπτως ἐκείναι ὁρᾶν τοὺς βήλοντας ἀποπαραίνειν καὶ προσκομίζειν αὐτάς , ψήφω τε τῆς παγκάλῃ το χρήμα τιμᾶν · καὶ μᾶλλον ὡς ἐξ ἀνάγκης αἰτεῖν , ἐφαλολμένης αὐτῷ τῆς παρὰ πάντων τιμῆς · καὶ οὐχ ἀξίμων ἔχοντος τὸν ἐπὶ τούτοις ὄντων τοῦ πασόντος εἰς ἀρβίους . Τοῦ γε μὴν οὐκ ἀναγκαίου εἰς ὑψηλιν , μᾶλλον δὲ καὶ ἀδύλλοτον αὐτῷ τὸ πρᾶγμα δεικνύντος , τὸ μὴ ἀνωμήτους εἶν , τοὺς ἄδε λατρεύοντας , μᾶλλον δὲ καὶ ἐπιτιμᾶν αὐτοῖς , καὶ καθ᾽ ὃν ἔδει καιρὸν ἀνακᾶσαι προσφέροντας , καὶ οἷον πονούντας εἰκῇ καὶ ἐπ᾽ οὐδενὶ τῶν χρησίμων εὐδοκιμεῖν οἰόμενους , μεταστήσαι πρὸς τὰ βελτίω . Φησὶ γάρ · « Ἰνα τί μοι λίβανον προσεφέρετε ἐξ Σαβὰ , καὶ κινάμωμον ἐκ τῆς μακεδόν ; τὰ ὁλοκαυτώματα ὑμῶν οὐκ εἰσὶ δεκτά , καὶ αἱ θυσίαι ὑμῶν οὐχ ἡδύναι μοι . » Καὶ αὐτὶ τούτων : « Τίς γὰρ ἐξεζήτησε ταῦτα ἐκ τῶν χειρῶν ὑμῶν ; πατεῖν τὴν αὐλὴν μου οὐ προσέθηκεσθ᾽ · ἐὰν φέρητε σεμίδαλιν , μάταιον · θυμίαμα βδελυγμά μοι ἐστι .. » Καὶ δι᾽ ἑτέρου δὲ προφήτου ἔφη · « Τὰ ὁλοκαυτώματα ὑμῶν , μετὰ τῶν θυσίων ὑμῶν , συνάγετε , καὶ φάγετε κρέα · ὅτι οὐχ ἐλάλησα πρὸς τοὺς πατέρας ὑμῶν περὶ ὁλοκαυτωμάτων καὶ θυσίων , ἐν ἡμέρᾳ ἡ ἀνῆγον αὐτοὺς ἐκ τῆς Αἰγύπτου . » Οὐ γὰρ ἦν αἱμάτων ἐν χρείᾳ Θεός · οὔτε μὴν τὴν οὕτω παχεῖαν καὶ ἔνυλον ἐζήτει λατρείαν · ἀλλ᾽ ἰσχνὴν τε καὶ νοερὰν , τὴν ἐν πνεύματι δηλονότι , τὴν διὰ πάσης ἀρετῆς ἐπιτελουμένην · τὴν εὐφῆ καὶ ἀδέσπολον πολιτείαν , καὶ τοὺς ἐξ ἀγαθουργίας · αὐχμάσιν ἐμπρεπή · καὶ τῆς ἐπ᾽ ἐαυτῇ θεωρίας τὸ ἀχραιφνές , καὶ δογμάτων τῶν ἀπαξιεσμένων , εἰς τὸ εὐθὺ τε καὶ ἀληθὲς τὴν νοητὴν εὐσέβειαν , καὶ τοῦ δυντος ὄντος ἀγαθοῦ τὴν ἀψευθὴ τε καὶ ἀνεπίπληκτον ἐπιστήμην . Ἐπειδὴ δὲ ἦν πως ἀμήχανον αἰρεῖν καὶ μόλις τῆς ἐν Αἰγύπτῳ θητείας , αἰσχρῶν τε καὶ ἀνάνιων ἐθῶν , καὶ τῆς τῶν αὐτοῦ βεβελρίας ἐκκομισθέντα τὸν Ἰσραήλ , καὶ ἀδρανῆ πως ἐτι καὶ ἀναλινὴ ἔχοντα νοῦν , καὶ οὕτω βαλεῖν εἰδὼν νεανικῶς πρὸς τὸ δύνασθαι , φημί , τὴν οὕτως ἀνωχισμένην τῆς ἐξαιρέτου ζωῆς διὰττειν ὁδόν . καὶ τὸ εἰς λῆξιν ἀμικέσθαι κατορθωμάτων · ὁρῶν δὲ ὅτι πνευματικῶς τὸν διὰ Μωϋσέως ἐποσθὸς νόμον αὐτοὺς ὡσπερ τινὰ παιδοκόρον ἀποφοιτήσαι μὲν τῆς πολυλούου πλάνης προσέταχεν · ἐτῆκε δὲ τῶς τοὺς κατὰ χειρα καὶ ὡς ἐν ἔθει τῆς πάλαι τιμῆς προσκομιζόντας αὐτῷ χαριστήρια καὶ
Lemmas: θεσπέσιος λέγω , ὅτι « πάνετες ὁ θεός ὁ ἔθνος δαιμόνιος . » ἄλλος , ναι , φημί , εἰμί ὁ Ἕλλην θυσία ἐπιτιμάω , καί ἐν αἴτιος οὖον μικρός ὁ πρᾶγμα τίθημι , πᾶς πως ἀνάγκη καί ἐγώ ὁ διά Μωϋσῆς γράφω νόμος . Ματλοσαργεῖν γάρ προστείχω , καί διά ὁ ἰσος τρόπος ἰσαίω προκομίζω ὁ Θεός ὁ δωροφορία . φέρω δέ , ἐξετάζω ἰσχύνω , ὡς ἐν , τίς ὁ τρόπος εἰμί ὁ κατά νόμος παιδαγωγία , καί δππ πρός βλέπω τήκω θεός ὁ ἀρχαῖος ὁ διά αἷμα θυσία χράομαι . οὐκοῦν οἰκονομία τις εἰμί , οὐ ὡς ἀναγκαῖος πρᾶγμα εὕρεσις . ὁ μέν γάρ ὁ διά αἷμα θυσία ἀγάπη εἰμί προσίημι μέν ἀξίωμα , καί ἀκατάληπτος ἐκεῖνος ὁράω ὁ βάλλω αποπαραινεω καί προσκομίζω αὐτός , ψῆφος τε ὁ πάγκαλος ὁ χρήμα τιμάω · καί μᾶλλον ὡς ἐκ ἀνάγκη αἰτέω , ἐφάλλομαι αὐτός ὁ παρά πᾶς τιμή · καί οὐ ἀξίμων ἔχω ὁ ἐπί οὗτος εἰμί ὁ πάσσω εἰς ἀρβίους . ὁ γε μήv οὐ ἀναγκαῖος εἰς ὑψηλός , μᾶλλον δέ καί αδυλλοος αὐτός ὁ πρᾶγμα δείκνυμι , ὁ μή ἄνωμος εἶμαι , ὁ ἀείδω λατρεύω , μᾶλλον δέ καί ἐπιτιμάω αὐτός , καί κατά ὅς ἐσθίω καιρός ἀνακαίω προσφέρω , καί οἷος πονέω εἰκῇ καί ἐπί οὐδείς ὁ χρήσιμος εὐδοκιμέω οἴομαι , μεθίστημι πρός ὁ ἀγαθός . φημί γάρ · « ἵνα τίς ἐγώ λίβανος προσφέρω ἐκ Σαβά , καί κιννάμωμον ἐκ ὁ μακεδών ; ὁ ὁλοκαύτωμα σύ οὐ εἰμί δεκτός , καί ὁ θυσία σύ οὐ ἡδύνω ἐγώ . » καί αὐτί οὗτος : « Τῖς γάρ ἐκζητέω οὗτος ἐκ ὁ χείρ σύ ; πατέω ὁ αὐλή ἐγώ οὖον προστίθημι · ἐάν φέρω σεμίδαλις , μάταιος · θυμίαμα βδέλυγμα ἐγώ εἰμί .. » καί διά ἕτερος δέ προφήτης φημί · « ὁ ὁλοκαύτωμα σύ , μετά ὁ θυσία σύ , συνάγω , καί ἐσθίω κρέας · ὅτι οὐ λαλέω πρός ὁ πατήρ σύ περί ὁλοκαύτωμα καί θυσία , ἐν ἡμέρα ὁ ἀνάγω αὐτός ἐκ ὁ Αἴγυπτος . » οὖον γάρ εἰμί αἷμα ἐν χρεία Θεός · οὔτε μήv ὁ οὗτος παχύς καί ἔνυλος ζητέω λατρεία · ἀλλά ἰσχνός τε καί νοερός , ὁ ἐν πνεῦμα δηλονότι , ὁ διά πᾶς ἀρετή ἐπιτελέω · ὁ Εύφη καί ἀδέσπολον πολιτεία , καί ὁ ἐκ αγαθουργία · αὐχμή ἐμπρέπω · καί ὁ ἐπί ἑαυτοῦ θεωρία ὁ ἀκραιφνής , καί δόγμα ὁ ἀπαξιεσμένων , εἰς ὁ εὐθύς2 τε καί ἀληθής ὁ νοητός εὐσέβεια , καί ὁ Δύντος εἰμί ἀγαθός ὁ ἀψευθὴ τε καί ἀνεπίπληκτος ἐπιστήμη . ἐπεί δέ εἰμί πως ἀμήχανος αἱρέω καί μόλις ὁ ἐν Αἴγυπτος θητεία , αἰσχρός τε καί ἀνάνιος ἔθος , καί ὁ ὁ αὐτός βεβελρίας ἐκκομίζω ὁ Ἰσραήλ , καί ἀδρανής πως ἔτι καί ἀναλινὴ ἔχω νόος , καί οὗτος βάλλω ἀνάκλεις νεανικός πρός ὁ δύναμαι , φημί , ὁ οὕτως ἀνοίγω ὁ ἐξαίρετος ζωή διαίσσω ὁδός . καί ὁ εἰς λῆξις ἀμήκω κατόρθωμα · ὁράω δέ ὅτι πνευματικός ὁ διά Μωϋσῆς ἐφίημι νόμος αὐτός ὡς τις παιδοκορος ἀποφοιτάω μέν ὁ πολύλος πλάνης προστάσσω · τήκω δέ Τῶς ὁ κατά χείρ καί ὡς ἐν ἔθος ὁ πάλαι τιμή προσκομίζω αὐτός χαριστήριος καί