cyrillus-theology.contra-julianum-lib-1-2 pg076_0395.1
εἰσιν γενέσθαι πεπιστευμένους . Ἄνδρα γὰρ ἀπο-φανεῖ ζηλωτὸν καὶ ἀπόδεικτον , οὐχὶ δὴ πον μόνον τὸ εἰς λόγους εὐτρεπές , καὶ τὸ ἐπὶ χαρί τε καὶ εὐ-ρυθμον , εἰς τὴν τῆς λέξεως προφοράν , ὡς εὐστομεῖν δυνασθαι , καὶ εἰκάλων μὲν , ἰσχὺν δ᾽ οὐν ὅμως ἐν-νοῦν περιεργάζεσθαι βάθος , καὶ ῥημάτων συμπλο-κὰς ὑφαίνειν ἡκριδωμένως , καὶ προσπετεῖσθαι ζη-τεῖν τὰ νοῦ πέρα , καὶ ὅσαπερ καὶ αὐτὴν ἡμῶν τὴν δι᾽ αἰσθήσεως ἀληθῆ γνώσιν ψεύδεσθαι . Σοφὸς δὲ κατὰ ἀλήθειαν εἴη ἂν καὶ λέγοιτο πρὸς ἡμῶν ὁ σαφῆ καὶ ἀναμφίλογον τὴν ἐπὶ γε τῷ πάντων Θεῷ καταπλου-τήσας δόξαν , καὶ ἡκριδωκὼς ὡς ἐν τὰ περὶ αὐτοῦ , κατὰ γέ φημι τὸ ἀνθρώποις ἐχικόν , συνειληχὼς δὲ πρὸς τοῦτον καὶ τὴν ἐφ᾽ ἁπάσι τοῖς ἀναγκαίοις ἀπταιστον ἐπιστήμην , ὥστε καὶ εἰς ἄνδρας δύνασθαι τελειν τοὺς οἷς ἂν ἐπιπτο δικαίως , τὸ χρήναι κατα-συνεννοεῖν τοῖς εἰς ἄρετὴν αὐχῆσιν · τί γὰρ δεῖ μοι πολυπραγμονεῖν , τί μὲν ἄρα τὸ χρήμα ἐστὶ τῆς γεωμετρίας , ἀρμονικῆς τε καὶ ἀριθμητικῆς , καὶ τῶν ἑτέρων ἐπιστημῶν , ἃς δὴ καὶ μόνας ἀξιοῦσι τιμῆς , καὶ ὑψηλὴν ἐπ᾽ αὐταῖς ἀνασύρουσι τὴν ὀψὼν . Καίτοι τὸ γε ἦχον εἰς εὐχορμίαν , καὶ τὸ ἀκωμήτως ἔχειν εἰς ἦθὴ καὶ τρόπους , ἀσυντελῆ φαῖναι ἂν τὴν εἰς γε ταυτὶ σπουδὴν τε καὶ προθυμίαν . Οὐ γὰρ τοῦ κατ᾽ ἐνεργειῶν ἡδονῶν ἀμείνων τις ἔσται , οὐ περιουσίας χρημάτων , οὐ διακένου δόξης καταφρονήσεως , οὐ τῶν ἐξ ὀργῆς θυμάτων ἐλευθερίας , οὐ φιλοφροσύνης καὶ φθόνου μακράν , οὐ τῶν εἰς ἐγκράτειαν σπουδασμα-τίων ἐπιμελητής , οὔτε μὴν τῶν ἑτέρων ἀγαθῶν , ἃ προστετα μέν καὶ προσπεφυκότα τισὶν ἀποφήναι ἂν αὐτοὺς ὅτι · μάλιστα τῶν ἄλλων εὐχλεστάτους , ἀπάντα δὲ καὶ οὐκ ἐνυπάρχοντα , λόγῳ οὐδενὸς ἀξίους . Ἔστι γάρ , ἔστιν ἰδεῖν εὐφυᾶ μέν τινα , καὶ πτορευμένην τὴν γλῶσσαν λαχότα , λαλίστατον δὲ καὶ οἷον ἀντικουρῆ καὶ εὐτεχνέστατα κατεσκευα-σμένον εἰς καλλιπέπαιαν , ἀνόντα δὲ τοὺς τρόπους , καὶ τοῖς τῶν ἀσελίστων ἐπιθυμιῶν ἀλόντα βροχῶν . Ὁ δὲ γε σοφὸς καὶ ἀρτίεργων , οὐχ ἐν φιλαῖς καὶ μόναις φωναῖς · κεκτήσεται τὸ εἶναι τοιούτο · οὐδ᾽ ἂν ἀρχέ-σειεν αὐτῷ πρὸς δύναμιν εὐχλείας , τὸ ἀνευρεῖν δύ-νασθαι πικρὰς εὐρεσιτείας , καὶ διαστρόφων ἐννοιῶν ἀπρόσδεκτον δείνυσιν . Τεχνίτης μὲν γὰρ ὁ τοιούτος , τὸ γε ἦχον εἰς λόγους , οὕτω γε μὴν πάντως ἢ ἀγα-θός . Οὐκοῦν ἐν γεωμετρίᾳ καὶ ἀστρονομίᾳ [ f . ἡ γεω-μετρία καὶ ἀστρονομία ] καὶ αἱ λοιπαὶ τῶν τοιούτων ἐπιστημῶν , εὐχερῆ καὶ ἀξιοσῆλων ἀποφαίνει τὸν ἀξιοσχέδον · μᾶλλον δὲ μᾶλλον τῇ ἀκριδεῖ καὶ ἰσχὺν καὶ ἀμιώτω περὶ Θεοῦ γνώσει , καὶ τοῦτο δὲ δεῖν διὰ σπουδῆς μέν ἔχειν τὸ ἀγαθόν , ἀπόδεικτον δὲ ποιεῖ-σθαι τὸ ἐναντίον , ταυτὶ φαῖναι ἂν τῆς ἀχραίσφους καὶ ἀδιαλήπτου φιλοσοφίας τὰ αὐχῆματα . Ψυχρὰ τὰ Ἑλλήνων , καὶ τὸ εἰκάλων ἔχοντα πολὺ , καὶ μακρῶν ἰδρῶτων ἐπ᾽ οὐδενὶ ζημιαν . Καὶ ἰσως μὲν ἀπίστους τοὺς παρ᾽ ἡμῶν εἰρημένους · κεχλῆσται δὲ πρὸς ἐπι-κουρίαν ὁ σός , ὦ κράτιστε , Πλάτων , ὡδὶ γεγραφὼς ἐν τῷ πέμπτῳ τῆς Πολιτείας · Τοῦτοὺς οὖν πᾶν-τας , καὶ ἄλλους τοιούτων τινῶν μαθηματικούς , καὶ τοὺς τεχνιδίων φιλοσόφους . Τοὺς δὲ ἀλη-θινοὺς , ἔφη , τίνας ; Τοὺς τῆς ἀληθείας φιλοσού -
Lemmas: εἰμί γίγνομαι πιστεύω . ἀνήρ γάρ ἀποφαίνω ζηλωτός καί ἀποδείκνυμι , οὐ δή πως μόνος ὁ εἰς λόγος εὐτρεπής , καί ὁ ἐπί χάρις τε καί εὐρύθυμος , εἰς ὁ ὁ λέξις προφορά , ὡς εὐστομέω δύναμαι , καί εικαλος μέν , ἰσχύς δέ ὀν ὅμως ἐννοέω περιεργάζομαι βάθος , καί ῥῆμα συμπλοκή ὑφαίνω ἡκριδωμένως , καί προσπέτομαι ζητέω ὁ νόος πέρα , καί ὅσος καί αὐτός ἐγώ ὁ διά αἴσθησις ἀληθής γνῶσις ψεύδω . Σοφός δέ κατά ἀλήθεια εἰμί εἄν καί λέγω πρός ἐγώ ὁ σαφής καί ἀναμφίλογος ὁ ἐπί γε ὁ πᾶς Θεός καταπλουτέω δόξα , καί ἡκριδωκὼς ὡς ἐν ὁ περί αὐτός , κατά γε φημί ὁ ἄνθρωπος ἐχικόν , συλλαγχάνω δέ πρός οὗτος καί ὁ ἐπί ἅπας ὁ ἀναγκαῖος άπταιστος ἐπιστήμη , ὥστε καί εἰς ἀνήρ δύναμαι τελέω ὁ ὅς εἄν ἐπιπέτομαι δικαίως , ὁ χρή κατα-συνεννοεν ὁ εἰς ἀρετή αὔχησις · τίς γάρ δεῖ ἐγώ πολυπραγμονέω , τίς μέν ἄρα ὁ χρήμα εἰμί ὁ γεωμετρία , ἁρμονικός τε καί ἀριθμητικός , καί ὁ ἕτερος ἐπιστήμη , ὅς δή καί μόνος ἀξιόω τιμή , καί ὑψηλός ἐπί αὐτός ἀνασύρω ὁ ὀψών . καίτοι ὁ γε ἦχος εἰς εὐχορμίαν , καί ὁ ἀκωμήτως ἔχω εἰς ἦθος καί τρόπος , ἀσυντελής φαίνω εἄν ὁ εἰς γε οὗτος σπουδή τε καί προθυμία . οὖον γάρ ὁ κατά ἐνέργεια ἡδονή ἀγαθός τις εἰμί , οὖον περιουσία χρῆμα , οὖον διάκενος δόξα καταφρόνησις , οὖον ὁ ἐκ ὀργή θῦμα ἐλευθερία , οὖον φιλοφροσύνη καί φθόνος μακρός , οὖον ὁ εἰς ἐγκράτεια σπουδασμάτιον ἐπιμελητής , οὔτε μήv ὁ ἕτερος ἀγαθός , ὁ προσθέτης μέν καί προσφύω τις ἀποφαίνω εἄν αὐτός ὅτι · μάλιστα ὁ ἄλλος εὐχλεστάτους , ἀπαντάω δέ καί οὐ ἐνυπάρχω , λόγος οὐδείς ἄξιος . εἰμί γάρ , εἰμί ὁράω εὐφυής μέν τις , καί πτορευμένην ὁ γλῶσσα λάχος , λάλος δέ καί οἷος αντικορη καί εὐτεχνής κατασκευάζω εἰς καλλιπέπαιαν , ἄνειμι δέ ὁ τρόπος , καί ὁ ὁ ἀσελίστων ἐπιθυμία ἀλέω βροχή . ὁ δέ γε σοφός καί αρτιεργον , οὐ ἐν φίλος καί μόνος φωνή · κτάομαι ὁ εἰμί τοιοῦτος · οὐδέ εἄν ἄρχω αὐτός πρός δύναμις εὔκλεια , ὁ ἀνευρίσκω δύναμαι πικρός εὐρεσιτείας , καί διάστροφος ἔννοια ἀπρόσδεκτος δεινός . Τεχνίτης μέν γάρ ὁ τοιούτος , ὁ γε ἦχος εἰς λόγος , οὗτος γε μήv πάντως ἢ ἀγαθός . οὐκοῦν ἐν γεωμετρία καί ἀστρονομία [ f . ὁ γεωμετρία καί ἀστρονομία ] καί ὁ λοιπός ὁ τοιοῦτος ἐπιστήμη , εὐχερής καί ἀξιοσῆλων ἀποφαίνω ὁ ἀξιοσχέδον · μᾶλλον δέ μᾶλλον ὁ ἀκριδεῖ καί ἰσχύς καί αμιωτος περί Θεός γνῶσις , καί οὗτος δέ δήω διά σπουδή μέν ἔχω ὁ ἀγαθός , ἀποδείκνυμι δέ ποιέω ὁ ἐναντίος , οὗτος φαίνω εἄν ὁ αχραισφος καί ἀδιάληπτος φιλοσοφία ὁ αὐχῆματα . ψυχρός ὁ Ἕλλην , καί ὁ εικαλος ἔχω πολύς , καί μακρός ἱδρώς ἐπί οὐδείς ζημία . καί ἴσως μέν ἄπιστος ὁ παρά ἐγώ εἴρω · κεχλῆσται δέ πρός ἐπικουρία ὁ σός , εἰμί ἀγαθός , Πλάτων , ὡδί γράφω ἐν ὁ πέμπτος ὁ Πολιτεία · οὗτος οὖν πᾶς , καί ἄλλος τοιοῦτος τις μαθηματικός , καί ὁ τεχνίδιον φιλόσοφος . ὁ δέ ἀληθινός , φημί , τίς ; ὁ ὁ ἀλήθεια φιλοσυς -