cyrillus-theology.contra-julianum-lib-1-2 pg076_0453.1
εις ἂν ἡμᾶς · καθηγητὰς γὰρ αὐτοὺς πεποιήκαμε τῶν εἰς εὐσέβειαν μαθημάτων , δογματικῆς τε ὁμοῦ καὶ ἠθικῆς ἐπιστήμης . Ἐνὰ δὲ ὅτι τὴν φύσει καὶ ἀληθῶς ὄντα Θεόν , ὁρατῶν τε καὶ ἀοράτων δημιουργὸν καὶ Κύριον , διαμυληθῆναι μὲν οὐ Μωσῆς , παραγνῶναι δὲ καὶ ἡμῖν , καταφρονήσαι δὲ οὐδεὶς . Εἰσκεκόμμε γὰρ αὐτὸν λέγοντα σαφῶς · « Οὐκ ἔσονται σοὶ θεοὶ ἕτεροι πλὴν ἐμοῦ . » Καὶ πάλιν · « Οὐ ποιήσεῖς σεαυτῷ εἰδῶλον , οὐδὲ παντὸς ὁμοίωμα , ὅσα ἐν τῷ οὐρανῷ ἄνω , καὶ ὅσα ἐν τῇ γῇ κάτω , καὶ ὅσα ἐν τοῖς ὕδασι ὑποκάτω τῆς γῆς . » Καὶ μὴν καὶ διὰ φωνῆς τῶν προφητῶν οὕτως φησίν · « Ἐρεῖτε αὐτοῖς · Θεοὶ οἱ τῶν οὐρανῶν καὶ τὴν γῆν οὐκ ἐποίησαν , ἀπολοῦνται ἀπὸ τῆς γῆς , καὶ ὑπακατωθὲν τοῦ οὐρανοῦ τούτου . » Καὶ προσεῖ τούτω · « Καὶ Θεὸν πλὴν ἐμοῦ οὐ γνώση . » Καὶ · « Σῶζων οὐκ ἔστι πλὴν ἐμοῦ . » Φάλλει δὲ που καὶ ὁ θεοστίσιος Δαβὶδ , ὅτι « Πάντες οἱ θεοὶ τῶν ἑθνῶν δαιμόνια , ὁ δὲ Κύριος τοὺς οὐρανοὺς ἐποίησεν . » Ἐπομένοι τοίνυν καὶ τοῖς διὰ Μωσέως εὖ μάλᾳ B ταθεσπισμένοις , καὶ προφητικοῖς χρηρύγμασιν , ἕνα μὲν τὸν φύσει καὶ ἀληθῶς ὁμολογοῦμεν εἶναι Θεόν . Ἱσμεν δὲ πρὸς τούτω , καὶ ἀνευδοιάστως πεπιστεύκαμεν , ὅτι πάντες οἱ θεοὶ τῶν ἑθνῶν δαιμόνια . Πῶς τοιγαροῦν ἐσμεν τοῖς ἁγίοις διάφοροι ; ἢ πῶς ταῖς ἑκείνων ἀντιανιστάμεθα δόξαις , ὡς ἕτερα ἄντα φρονοῦντες , ἢ λέγοντες ; Ἡκίτω , δεικνύτω , μὴ γὰρ δὴ κενους ἡμῶν καταχθεῖν λόγους ὁ δεινὸς ἐνστάτης καὶ τῆς ἀληθείας κατήγορος . Κατατεῖθητα δὲ δὲ ταῖς διισχυριζόμενος οὐχ ἅπαξ , ἀλλὰ πλειστάκις , ἕνα Θεὸν εἶναι , καὶ μὴν καὶ ὁμολογεῖν τὸν πανάριστον Μωυσέα , χωρὶς αὐτὸν ἁγγέλους εἶσιν , καὶ μὴν καὶ θεοὺς πλείονας , οὐχ οὕτω ὅπως ἀποτολμῶ , ἑξαίρετον δὲ C παρὰ τοὺς ἄλλους τῶν πρώτων , ἀλλ’ οὐ τὸ προσῆκειν ἑτέρων ἀποχρῆσαι μόνον εἰς τὸ ἀνελθεῖν αὐτοῖς . Εἰ δὲ δὴ μόνος εἴη καὶ λέγοιτο κατὰ φύσιν αὐτός , τότε καὶ οὐδεὶς ἔσται σὺν αὐτῷ θεός · ἀληθῶς . Ἄνθ’ ὅτου οὐ δὴ σὺν παραβληθεὶς τὰ Μωυσέως , καλοῖς λέγοντος ἐναργῶς · « Ἄκουε , Ἰσραήλ · Κύριος ὁ Θεός σου , Κύριος εἷς ἐστιν ; » Οὐ γὰρ ἑξαίρετον παρ’ ἑτέρους τὸν ἕνα καὶ ἐπὶ πάντας Θεὸν ἡξίου φρονεῖν ἢ λέγειν , ἀσυγκρίτοις δὲ μᾶλλον ὑπεροχὰς ἡμῶν ὑψοῦ νοητῶς , καὶ πέρα παντὸς νοητοῦ , καὶ αὐτοφυῶ , καὶ ἀγέννητον μόνον ὄντα ἡπίστατο . Εἶτα πῶς ἢ πᾶσεν ἐνδοιαστὸν , ὡς ἕνός ὄντος καὶ μόνοι Κυρίου καὶ Θεοῦ , καὶ εἰ λέγοντο τινες θεοὶ καὶ κύριοι , γυμνῇ ταττιμηνται κλήσει , φύσεως δντες παρ’ αὐτὸν ἑτέρας ὑφεῖμένης δηλονότι , καὶ ποτὲ μὲν οὐχ οὕτως , κεχι - D τημένης δὲ παρ’ αὐτοῦ πρὸς ὑπαρξιν ; Καὶ γοῦν καὶ ἡμῖν αὐτοῖς τὸ χρήμα δωρούμενος ὁ τῶν ὅλων Θεός · « Ἐγώ , φησίν , εἶπα · Θεοὶ ἐστε , καὶ υἱοὶ Ὑψίστου πάντες . » Ἄρ’ οὖν οἱ τατιμηνμένοι καὶ γένος ἔχοντες ἡμαρτόντο ; τὸ διακαλεῖσθαι θεοὺ , τῆς ἑαυτῶν φύσεως τὸ μέτρον ἀγνοήσαντες ; Πικιστὰ γε . Πεποιημεθα γὰρ ἐν σπουδῇ καὶ λόγῳ τὸ εἶναι σοφοί . Ὅτι δὲ κἂν εἰ Θεὸν ἕνα λέγοι Μωσῆς , τὸν Πατέρα δηλονὅτι , συνολογεῖ που πάντως αὐτῷ τὸν ἐξ αὐτοῦ τε καὶ ἐν αὐτῷ , καὶ ἴσιον αὐτοῦ Θεὸν Λόγον , ἀλλ’ συν -
Lemmas: εἰς εἄν ἐγώ · καθηγητής γάρ αὐτός ποιέω ὁ εἰς εὐσέβεια μάθημα , δογματικός τε ὁμοῦ καί ἠθικός ἐπιστήμη . ἀδήν δέ ὅτι ὁ φύσις καί ἀληθής εἰμί Θεός , ὁρατής τε καί ἀόρατος δημιουργός καί κύριος , διαμυληθῆναι μέν οὖον Μωσῆς , παραγιγνώσκω δέ καί ἐγώ , καταφρονέω δέ οὐδείς . Εἰσκεκόμμε γάρ αὐτός λέγω σαφῶς · « οὐ εἰμί σύ θεός ἕτερος πλήν ἐγώ . » καί πάλιν · « οὖον ποιέω σεαυτοῦ εἴδωλον , οὐδέ πᾶς ὁμοίωμα , ὅσος ἐν ὁ οὐρανός ἄνω , καί ὅσος ἐν ὁ γῆ κάτω , καί ὅσος ἐν ὁ ὕδωρ ὑποκάτω ὁ γῆ . » καί μήv καί διά φωνή ὁ προφήτης οὕτως φημί · « εἴρω αὐτός · θεός ὁ ὁ οὐρανός καί ὁ γῆ οὐ ποιέω , ἀπόλλυμι ἀπό ὁ γῆ , καί ὑπακατωθὲν ὁ οὐρανός οὗτος . » καί πρόσειμι οὗτος · « καί θεός πλήν ἐγώ οὖον γιγνώσκω . » καί · « σῴζω οὐ εἰμί πλήν ἐγώ . » φαλλός δέ ποῦ καί ὁ θεοστιθεος Δαυίδ , ὅτι « πάνετες ὁ θεός ὁ ἔθνος δαιμόνιος , ὁ δέ Κύριος ὁ οὐρανός ποιέω . » επόμενος τοίνυν καί ὁ διά Μωσῆς εὕω μάλα B θεσπίζω , καί προφητικός χρηρύγμασιν , εἷς μέν ὁ φύσις καί ἀληθής ὁμολογέω εἰμί Θεός . οἶδα δέ πρός οὗτος , καί ἀνευδοιάστως πιστεύω , ὅτι πᾶς ὁ θεός ὁ ἔθνος δαιμόνιος . Πῶς τοιγάρ εἰμί ὁ ἅγιος διάφορος ; ἢ πῶς ὁ ἐκεῖνος αντιανιστημι δόξα , ὡς ἕτερος ἄντα φρονέω , ἢ λέγω ; Ἡκίτω , δείκνυμι , μή γάρ δή κενός ἐγώ καταχθέω λόγος ὁ δεινός ἐνστάτης καί ὁ ἀλήθεια κατήγορος . κατατειτιθημι δέ δέ ὁ διισχυρίζομαι οὐ ἅπαξ , ἀλλά πλειστάκις , εἷς θεός εἰμί , καί μήv καί ὁμολογέω ὁ πανάριστος Μωϋσῆς , Χωρὶς αὐτός ἄγγελος εἶμι , καί μήv καί θεός πλείων , οὐ οὗτος ὅπως ἀποτολμῶ , ἐξαίρω δέ C παρά ὁ ἄλλος ὁ πρῶτος , ἀλλά οὖον ὁ προσήκω ἕτερος ἀποχράω μόνος εἰς ὁ ἀνέρχομαι αὐτός . εἰμί δέ δή μόνος εἰμί καί λέγω κατά φύσις αὐτός , τότε καί οὐδείς εἰμί σύν αὐτός θεός · ἀληθής . ἀντί ὅστις οὖον δή σύν παραβάλλω ὁ Μωυσῆς , καλός λέγω ἐναργής · « Ἄκουος , Ἰσραήλ · Κύριος ὁ Θεός σύ , Κύριος εἷς εἰμί ; » οὖον γάρ ἐξαίρω παρά ἕτερος ὁ εἷς καί ἐπί πᾶς θεός ἀξιόω φρονέω ἢ λέγω , ἀσύγκριτος δέ μᾶλλον ὑπεροχή ἐγώ ὑψόω νοητός , καί πέρα πᾶς νοητός , καί αὐτοφυέω , καί ἀγέννητος μόνος εἰμί ἐπίσταμαι . εἶτα πῶς ἢ Πάσε ἐνδοιαστός , ὡς εἷς εἰμί καί μόνος κύριος καί Θεός , καί εἰμί λέγω τις θεός καί κύριος , γυμνός ταττιμηνται κλῆσις , φύσις δντες παρά αὐτός ἕτερος ὑφίημι δηλονότι , καί ποτέ μέν οὐ οὕτως , χ - D Τημένης δέ παρά αὐτός πρός ὕπαρξις ; καί γοῦν καί ἐγώ αὐτός ὁ χρήμα δωρέω ὁ ὁ ὅλος Θεός · « ἐγώ , φημί , εἶπον · θεός εἰμί , καί υἱός ὕψιστος πᾶς . » ἄρα οὖν ὁ τατιμηνμένοι καί γένος ἔχω ἁμαρτάνω ; ὁ διακαλέομαι θεός , ὁ ἑαυτοῦ φύσις ὁ μέτρον ἀγνοέω ; πικιστη γε . ποιέω γάρ ἐν σπουδή καί λόγος ὁ εἰμί σοφός . ὅτι2 δέ κἀν εἰμί θεός εἷς λέγω Μωσῆς , ὁ πατήρ δηλονότι , συνολογευς ποῦ πάντως αὐτός ὁ ἐκ αὐτός τε καί ἐν αὐτός , καί ἴσιον αὐτός θεός Λόγος , ἀλλά σῦς -