cyrillus-theology.contra-julianum-lib-1-2 pg076_0542.1
A τοιαῦτα . Ἐφασκον γὰρ ( 3 ) · Ἐπειδὰν κατ' εἰκόνα Θεοῦ γενέσθαι τὸν ἄνθρωπον ἡ δειὰ λέγει Γραφή , χρὴ πιστεύειν ὅτι ἀνθρωποειδὴς , ἤγουν ἀνθρωπόμορφόν ἐστι τὸ Θεῖον · ὅπερ ἐστὶν ἀσύνητον παντελῶς , καὶ τῆς ἐσχάτης δυσσεβείας ἐγκλήμασιν ὑπενεχθὲν τινὰς μανον τοὺς οὕτως ἐλομένους φρονεῖν . Ἔστι μὲν οὖν , καὶ γὰρ ὁμολογουμένως , κατ' εἰκόνα Θεοῦ ὁ ἄνθρωπος · ἡ δὲ ὁμοιότης οὐ σωματική . Ὁ γὰρ Θεὸς ἀσώματος ἐστι . Καὶ τοῦτο διδάξει λέγων αὐτὸς ὁ Σωτήρ · « Πνεῦμα ὁ Θεός . » Οὐκοῦν οὐκ ἐνσώματος , εἰ πνεῦμα ἐστίν , οὐδὲ ἐν εἴδει σώματος . Τὸ γὰρ ἔξω σώματος , ἔξω καὶ σχήματος εἶν ἄν . Ἄποσον γὰρ καὶ ἀσχηματίστον ἐστι τὸ Θεῖον . Εἰ δὲ νομίζουσιν , ὅτι κατὰ τὴν φύσιν τοῦ ἀνθρωπίνου σώματος ἐσχηματίσθη καὶ αὐτὸς ὁ ἐπὶ πάντων Θεός , λεγέτωσαν εἰ καὶ αὐτὸς ἔχει πόδας , ἵνα περιπατῇ · χεῖρας , ἵνα δι' αὐτῶν ἐργάζηται , καὶ ὀφθαλμούς , ἵνα βλέπῃ δι' αὐτῶν . Ποῦ τοίνυν ἀπέρχεται ; καὶ ἐκ ποίων τόπων εἰς ποίους μεταβαίνει , ὁ τὰ πάντα πληρῶν ; Ἔφη γάρ · « Μὴ οὐχὶ τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν ἐγὼ πληρῶ ; » Ἡ ποίας εἰς ἔργα χεῖρας κινεῖ , ὁ διὰ ζῶντος Λόγου δημιουργῶν ; Καὶ εἰ καθ' ἡμᾶς ἔχει τοὺς ὀφθαλμοὺς ὡς ἐν προσώπῳ κεῖμένους , οὐχ ὁρᾷ πού πάντως τὰ ὀπίσω · ἀλλ' ὅταν πρὸς ἀνατολὰς βλέπῃ , οὐχ οἶδε τί πράττουσιν οἱ ἐν δυσμασί · καὶ εἰς δυσμὰς ἰδὴ πάλιν , οὐ τοὺς ἐν ἀνατολαῖς ὁρᾷ . Ταῦτα καὶ γραφεῖν αἰσχύνωμαι , διὰ δὲ τὴν τινῶν ἀπόνοιαν γέγονα ἀξρων , οὐχ ἐκών , μᾶλλον παρ' αὐτῶν ἠναγκασμένος . Τοίνυν οἱ ταῦτα φληναφούντες , ὡς ἀμαθεῖς ἐπιστομιζέσθωσαν , καὶ μὴ ἀπτόμενοι τῶν ὑπὲρ δύναμιν , ἡρεμήτωσαν , μᾶλλον δὲ τοῦ Θεοῦ μὴ καταλαλείτωσαν . Ὁ γὰρ Θεὸς ὑπὲρ πᾶσαν κτισιν ἐστίν , οὔτε σῶμα νοούμενος , οὔτε ἐν τῖποσι ἢ σχήμασι σωματικοῖς , ἀλλ' ἐστὶν ἀπλοῦς , ἄυλος , ἀνεῖδος , καὶ ἀσύνθετος , οὐκ ἐκ μερῶν , ἢ μελῶν , ἢ μορίων συγκεχωμένος , καθάπερ ἡμεῖς · πνεῦμα δὲ μᾶλλον , κατὰ τὰς Γραφάς , καὶ τὰ πάντα ὁρῶν , πανταχοῦ ὤν , καὶ τὰ πάντα πληρῶν , καὶ οὐδενὸς ἀπολιμπανόμενος · πληροῖ γὰρ οὐρανὸν καὶ γῆν . Τὸ δὲ κατ' εἰκόνα Θεοῦ τὸν ἄνθρωπον πεποιηθᾶαι , ἑτέρας ἐμφάσεως καὶ ὑπονοίας ἔχει · μόνος γὰρ αὐτὸς πρὸς πάντα τὰ ἐπὶ τῆς γῆς ζῶα λογικὸς ἐστι , φιλοπρεπείμων , ἐπιτηδειότητα πρὸς πᾶσαν ἔχων ἄρετην , λαχὼν
Lemmas: A τοιοῦτος . φάσκω γάρ ( 3 ) · ἐπειδάν κατά εἰκών Θεός γίγνομαι ὁ ἄνθρωπος ὁ δειὰ λέγω γραφή , χρή πιστεύω ὅτι ἀνθρωποειδής , ἤγουν ἀνθρωπόμορφος εἰμί ὁ θεῖον · ὅσπερ εἰμί ἀσύνετος παντελῶς , καί ὁ ἔσχατος δυσσέβεια ἔγκλημα ὑποφέρω τις μανός ὁ οὕτως αἱρέω φρονέω . εἰμί μέν οὖν , καί γάρ ὁμολογουμένως , κατά εἰκών Θεός ὁ ἄνθρωπος · ὁ δέ ὁμοιότης οὖον σωματικός . ὁ γάρ θεός ἀσώματος εἰμί . καί οὗτος διδάσκω λέγω αὐτός ὁ Σωτήρ · « πνεῦμα ὁ Θεός . » οὐκοῦν οὐ ἐνσώματος , εἰμί πνεῦμα εἰμί , οὐδέ ἐν εἶδος σῶμα . ὁ γάρ ἔξω σῶμα , ἔξω καί σχῆμα εἶμαι ἄν . ἄποσος γάρ καί ἀσχηματίζω εἰμί ὁ θεῖον . εἰμί δέ νομίζω , ὅτι κατά ὁ φύσις ὁ ἀνθρώπινος σῶμα σχηματίζω καί αὐτός ὁ ἐπί πᾶς Θεός , λέγω εἰμί καί αὐτός ἔχω πούς , ἵνα περιπατέω · χείρ , ἵνα διά αὐτός ἐργάζομαι , καί ὀφθαλμός , ἵνα βλέπω διά αὐτός . πός τοίνυν ἀπέρχομαι ; καί ἐκ ποῖος τόπος εἰς ποῖος μεταβαίνω , ὁ ὁ πᾶς πληρόω ; φημί γάρ · « μή οὐ ὁ οὐρανός καί ὁ γῆ ἐγώ πληρόω ; » ὁ Ποίας εἰς ἔργον χείρ κινέω , ὁ διά ζῶ Λόγος δημιουργός ; καί εἰμί κατά ἐγώ ἔχω ὁ ὀφθαλμός ὡς ἐν πρόσωπον κεῖμαι , οὐ ὁράω πού πάντως ὁ ὀπίσω · ἀλλά ὅταν πρός ἀνατολή βλέπω , οὐ οἶδα τίς πράσσω ὁ ἐν δυσμή · καί εἰς δυσμή ἴδη πάλιν , οὖον ὁ ἐν ἀνατολή ὁράω . οὗτος καί γράφω αἰσχύνω , διά δέ ὁ τις ἀπόνοια γίγνομαι ἀξρων , οὐ ἐπίτεξ , μᾶλλον παρά αὐτός ἀναγκάζω . τοίνυν ὁ οὗτος φληναφώ , ὡς ἀμαθής ἐπιστομίζω , καί μή ἅπτω ὁ ὑπέρ δύναμις , ἡρεμήτωσαν , μᾶλλον δέ ὁ Θεός μή καταλαλείτωσαν . ὁ γάρ θεός ὑπέρ πᾶς κτίσις εἰμί , οὔτε σῶμα νοέω , οὔτε ἐν τιπους ἢ σχῆμα σωματικός , ἀλλά εἰμί Ἀπλοῦς , ἄυλος , ἀνεῖδος , καί ἀσύνθετος , οὐ ἐκ μέρος , ἢ μέλος , ἢ μόριον συγχώννυμι , καθάπερ ἐγώ · πνεῦμα δέ μᾶλλον , κατά ὁ γραφή , καί ὁ πᾶς ὁράω , πανταχοῦ εἰμί , καί ὁ πᾶς πληρόω , καί οὐδείς ἀπολιμπάνω · πληρόω γάρ οὐρανός καί γῆ . ὁ δέ κατά εἰκών Θεός ὁ ἄνθρωπος ποιέω , ἕτερος ἔμφασις καί ὑπόνοια ἔχω · μόνος γάρ αὐτός πρός πᾶς ὁ ἐπί ὁ γῆ ζῷον λογικός εἰμί , φιλοπρεπείμων , ἐπιτηδειότης πρός πᾶς ἔχω ἀρετή , λαγχάνω