cyrillus-theology.contra-julianum-lib-1-2 pg076_0390.3
Εἰ μὲν οὖν , ὦ κράτιστε , τὸ ὑποκείσθαι δαίμοσι πονηροῖς , ἢ γυνὸν ἀποστάσεως ἀγγέλοις , ἁμείνων ἢ τοῦ πράττειν ὑπὸ θεοῦ , καὶ ὑπ’ αὐτοῦ μόνου κρατεῖσθαι , νικῶν τὰ σά . Εἰ δὲ ἐκεῖνο μὲν ἀπευκτὸν τοῖς ἐν καλῷ καὶ ἐν εὐρωστία φρενὸς καὶ τοῖς τῆς ἀληθοῦς εὐσεβείας φιλοδέμοις , καὶ μὴν καὶ εὐημερίας ἀπάσης πρόξενον καὶ τριπρόχον ἀληθῶς · τὸ ἀπλανῶς εἰδέναι τί τὸ ὄντως ὄν , καὶ τῶν ὅλων κρατοῦν , ἐξ οὗ πᾶν εἶδος πηγὴν ἀρετῆς , καὶ πρὸς ἡμᾶς ἔρχεται , καὶ καθάπερ ἐκ πηγαὸς ἀναδύεται τὰ ἀγαθὰ καὶ τῶν οὐρανίων χαρισμάτων ἡ διαγέμεισις · πῶς ἂν προῦχοι τὰ Ἑλλήνων ἐτι ; Μᾶλλον δὲ πῶς οὐκ ἀσυγκρίτοις διαφοραῖς τὰς παρ’ ἐκείνοις τεθραλεῖας τὰ Χριστιανῶν ὑπερκελεύεται , τῇ τῆς εὐσέβειας λατρείας εὐωδιάζοντα μύρῳ ; Καὶ τοῦ Ἑλλήνων διανοίας , τοῖς τῆς ἀπάτης βορβόροις ἐμβεβυμμένης , ἐλπίζειν τε τὴν ψεῦδος ἔχουσαν , κατὰ τὴν τοῦ προφήτου φωνήν , ἄξιον δὲ καὶ τῆς ὡς οἰεῖται σοφίας δὴ λίαν ἐξηρημένης αὐτῷ διανοίας τὸ βάθος ἰδεῖν . Προσετάχασι γάρ , φησίν , οἱ σοφοὶ τοὺς θεοὺς ἀπομιμεῖσθαι κατὰ γε τὸ ἐγχωροῦν . Κατωρθωθεῖ δ’ ἂν οὐχ ἑτέρως · τὸ χρήμα , πλὴν διὰ μόνης τῆς τῶν ὄντων θεωρίας , καὶ μέτωι καὶ ἀπαθείας · ἀπάθειαν , οἶμαι , λέγων τὴν ὀργηγίαν , καὶ προσθεῖς τὰς ἑτέρας τῶν ἀρετῶν , ἃς ἀναγκαῖον μὲν προεσοικιᾶσθαι , καὶ ἐν στέροις ἔχειν , εἰθ’ οὕτως τὴν μίμησιν τοῦ θεοῦ κατὰ τε τὸ ἐγχωροῦν ἀναμιμεῖσθαι , καὶ τῆς εἰς τοῦτο παγκαλλῆς εὐτεχνίας τοὺς τρόπους ἐκμαλεῖν . Ὅτι μὲν οὖν καὶ σχολαῖς ψυ , καὶ κοσμικῆς ἔξω γεγονυῖα φροντίδος κεχρῆσθαι προσῆκει τοὺς οἷς ἂν μέλοι πρὸς θεοπτίαν ἰέναι τὴν ἀληθῆ , φαίνω ἂν ἔχωμε , καὶ ἀπατισοῦν τῶν ὀρθὰ φρονεῖν εἰωθότων . Ἀποφέρει γὰρ εἰς τοῦτο λέγων ὁ τῶν ὅλων Δημιουργὸς καὶ Κύριος · « Σχολάσατε καὶ γνῶτε ὅτι ἐγὼ εἰμὶ ὁ θεός . » Ἐν δὲ καὶ ἀξιόχτητον ἀγαθόν , τῶν εἰωθότων ἡμᾶς πρὸς θεὸν εἰδοποιεῖν , τὸ πέρα κεῖσθαι θυμοῦ , καὶ ἐν ἀπαθείᾳ τῶν ἐξ ὀργῆς κυμάτων , κατὰ γε τὸ ἐφικτόν . Ὁμολογημένου δὲ τούτου παρὰ πᾶσι καὶ ὄντος ἀληθοῦς , ἀναγκαῖον δὴ φαίνεται τὸ χρήναι νοεῖν , οὐ δυσώρητον τε καὶ ἀπηχὲς τὸ θεῖον , μᾶλλον δὲ καὶ θυμοῦ καὶ ὀργῆς εἰσάπαν ἀπηλλαγμένον . Εἰτα πῶς , εἴπ’ μοι , καὶ τοῦ πανσόφου Μωϋσέως , οὐχ ἕνα τινὰ τῶν ἠγνοημένων , ἢ καὶ ἀνὰ μέρος ὄντων ψευδωνύμων θεῶν , Δημιουργὸν τὸ τοῦδε τοῦ πάντος καὶ τεχνητὴν ὀνομάζοντος , τὸν ἀληθῶς δυνα καὶ τῆς κατὰ πάντων κυριότητος οὐσιωδῶς ἰσχύοντα τὴν δόξαν , οὐ δέδιεν οὕτω τὴν παρὰ Ἑβραίοις τοῦ θεοῦ μίμησιν , ὀργὴν καὶ θυμὸν λέγων εἶναι καὶ ζῆλον ἄγριον ; Ἀνθρωποπαθὲς τάχα ποὺ τὸ θεῖον καὶ τοῖς καθ’ ἡμᾶς ἐναριθμοῦν οὐκ αἰσθάνεται τινὲς , τὸν δ’ οὗ σὰ πάντα καὶ ἐν ᾧ πάντα πρὸς ὑπαρξεν . Ἡ δὲ γε ὁσία Γραφή , τοὺς ἐπ’ αὐτῷ συνειδίας λέγουσ ,
Lemmas: εἰμί μέν οὖν , εἰμί ἀγαθός , ὁ ὑπόκειμαι δαίμων πονηρός , ἢ γυνὸν ἀπόστασις ἄγγελος , ἀγαθός ἢ ὁ πράσσω ὑπό θεός , καί ὑπό αὐτός μόνος κρατέω , Νίκη ὁ σός . εἰμί δέ ἐκεῖνος μέν ἀπευκτός ὁ ἐν καλός καί ἐν εὐρωστία φρήν καί ὁ ὁ ἀληθής εὐσέβεια φιλοδεμω , καί μήv καί εὐημερία ἀπασάω Πρόξενος καί τριπρόχον ἀληθής · ὁ ἀπλανῶς οἶδα τίς ὁ εἰμί εἰμί , καί ὁ ὅλος κρατέω , ἐκ ὅς πᾶς εἶδος πηγή ἀρετή , καί πρός ἐγώ ἔρχομαι , καί καθάπερ ἐκ πήγνυμι ἀναδύνω ὁ ἀγαθός καί ὁ οὐράνιος χάρισμα ὁ διαγεμειτις · πῶς εἄν προέχω ὁ Ἕλλην ἔτι ; μᾶλλος δέ πῶς οὐ ἀσύγκριτος διαφορά ὁ παρά ἐκεῖνος τεθραλεῖας ὁ Χριστιανός υπερκελευετης , ὁ ὁ ευσέβεια λατρεία εὐωδιάζω μύρον ; καί ὁ Ἕλλην διάνοια , ὁ ὁ ἀπάτη βόρβορος ἐμβαίνω , ἐλπίζω τε ὁ ψεῦδος ἔχω , κατά ὁ ὁ προφήτης φωνή , ἄξιος δέ καί ὁ ὡς οἴομαι σοφία δή λίαν ἐκλέγω αὐτός διάνοια ὁ βάθος ὁράω . Προσετάχασι γάρ , φημί , ὁ σοφός ὁ θεός ἀπομιμέομαι κατά γε ὁ ἐγχωρέω . Κατωρθωθεῖ δέ εἄν οὐ ἑτέρως · ὁ χρήμα , πλήν διά μόνος ὁ ὁ εἰμί θεωρία , καί μέτος καί ἀπάθεια · ἀπάθεια , οἴομαι , λέγω ὁ ὀργηγίαν , καί προστίθημι ὁ ἕτερος ὁ ἀρετή , ὅς ἀναγκαῖος μέν προεσοικιοιδανω , καί ἐν στερέω ἔχω , εἶτα οὕτως ὁ μίμησις ὁ θεός κατά τε ὁ ἐγχωρέω ἀναμιμέομαι , καί ὁ εἰς οὗτος παγκαλλής εὐτεχνία ὁ τρόπος ἐκμαλεῖν . ὅτι2 μέν οὖν καί σχολή ψυ , καί κοσμικός ἔξω γίγνομαι φροντίς χράομαι προσήκω ὁ ὅς εἄν μέλω πρός θεοπτία εἶμι ὁ ἀληθής , φαίνω εἄν ἔχω , καί απατισυς ὁ ὀρθός φρονέω εἴωθα . ἀποφέρω γάρ εἰς οὗτος λέγω ὁ ὁ ὅλος Δημιουργός καί Κύριος · « σχολάζω καί γιγνώσκω ὅτι ἐγώ εἰμί ὁ θεός . » ἐν δέ καί ἀξιόκτητος ἀγαθός , ὁ εἴωθα ἐγώ πρός θεός εἰδοποιέω , ὁ πέρα κεῖμαι θυμός , καί ἐν ἀπάθεια ὁ ἐκ ὀργή κῦμα , κατά γε ὁ ἐφικτός . ομολογημένος δέ οὗτος παρά πᾶς καί εἰμί ἀληθής , ἀναγκαῖος δή φαίνω ὁ χρή νοέω , οὖον δυσώρητον τε καί ἀπηχής ὁ θέω , μᾶλλον δέ καί θυμός καί ὀργή εἰσάπαν ἀπαλλάσσω . εἶτα πῶς , εἶπον ἐγώ , καί ὁ πάνσοφος Μωϋσῆς , οὐ εἷς τις ὁ ἀγνοέω , ἢ καί ἀνά μέρος εἰμί ψευδώνυμος θεός , Δημιουργός ὁ ὅδε ὁ πάντως καί τεχνητός ὀνομάζω , ὁ ἀληθής δυνα καί ὁ κατά πᾶς κυριότης οὐσιωδῶς ἰσχύω ὁ δόξα , οὖον δείδω οὗτος ὁ παρά Ἑβραῖος ὁ θεός μίμησις , ὀργή καί θυμός λέγω εἰμί καί ζῆλος ἄγριος ; ἀνθρωποπαθής τάχα πού ὁ θέω καί ὁ κατά ἐγώ ἐναριθμέω οὐ αἰσθάνομαι τις , ὁ δέ ὅς σός πᾶς καί ἐν ὅς πᾶς πρός υπάρχω . ὁ δέ γε ὅσιος γραφή , ὁ ἐπί αὐτός συνειδιος λέγω3 ,