cyrillus-theology.contra-julianum-lib-1-2 pg076_0297.1
λῷγοι . διαβοήσειν ἂν ἡ ἐξ ᾿Αθηνῶν ἐπὶ Σικελίαν ἀποβὼς . Οὐ γὰρ ἀραβθέντα ταῖς παρ᾿ αὐτοῦ θωπείαις τὸν Διονύσιον , ἀποδόσθαι φασιν αὐτόν , ὡς ἀνελευθέρῳ που πάντως ποιῆν ἐπιθέμενα τὴν ἀνδραποδίαν προπαραδεστέαι . Πλὴν ἀφέλειοι τῶν ὁ περὶ τούτου λόγος . ᾿Ιτω δὲ δὴ πάλιν ἐπὶ τὸ ἐν χεροσίν . ᾿Ο θεοσέβειος μὲν γὰρ Μωϋσῆς οὐ λόγους ἡμῖν εἰκαιοὺς ὁράται συντεθεικώς · οὔτε μὴν ἐκ φιλοτιμίας ἀπλῶς εἰς τοῦτο παραρρημημένος , ἀλλὰ τι τῶν ἀναγκαίων εἰς ὁνησιν ἐπινοήσας τῷ βίῳ . Οὐ γὰρ τοῖ προύθετο φυσιολογεῖν ἰσχνῶς , ἤγουσ φάναι τι περὶ τῶν λεγομενῶν πρώτων ἀρχῶν , ἢ τῶν ἐξ αὐτῶν στοιχείων · παριεργότερα γὰρ οἶμαι ταῦτα καὶ ταῖς τινων διανοίαις οὐχ ἀλίσουσα . Σκοπὸς δὲ γέγονεν αὐτῷ , τὸν τινὰς νοῦν τοῖς τῆς ἀληθείας ἐπιστήσας δόγμασι . Πειπλάνητο γὰρ , καὶ τὸ δοκοῦν ἕκαστος προσκυνούντες ἠλάσκοντο , καὶ τὸν ἕνα καὶ φύσει Θεὸν ἐξ ἀμαθίας τῆς ἑαυτῶν ἠγνοηκότες , λελατρεύασθαι τῇ κτίσει . Καὶ οἱ μὲν Θεὸν ἐπεγάρφοντο τὸν οὐρανόν , ἕτεροι δὲ , τὸν ἥλιον κυκλόν , εἶσι δὲ οἱ καὶ σελήνην , καὶ ἄστρους , καὶ γῆν , καὶ φυτοῖς , καὶ τῇ τῶν ὑδάτων φύσει , πτηνοῖς τε καὶ ζῴοις ἀλλοῖς τὴν τῆς ἀνωτάτου φύσεως δόξαν ἀπονέμειν ἐσπουδάζον . Καθημένων δὲ τῶν πραγμάτων εἰς τοῦτο αὐτοῖς , καὶ τῆς οὐτω δεινῆς ἀρρώστιας κατανεμηθείσης ἀπαντας τοὺς ἐπὶ τῆς γῆς , ἐπίκουρον ἦν ὁ Μωϋσῆς , καὶ τῶν καλλίστων ἅπασιν μαθημάτων εισηγητὴς ἀνεδείκνυτο , εἰς μὲν ὅτι κατὰ φύσιν ἐστὶν ὁ τῶν ὅλων δημιουργὸς δεαβηθὴς ἀναγκαιῶς , ἀφίστας δὲ τῶν ἄλλων , ἄ καὶ δι᾿ αὐτοῦ παρήχθη πρὸς τὸ εἶναι τε καὶ ὑπάρχειν ὅλω . Χρειωδέστατα τοίνυν καὶ μάλιστα σοφῶς τὸ πολλὴν ἰσχυρὸν ἐν παρελάσας , ἐπὶ τῶν τῶν ἀναγκαϊοτέρων κεχώρηκε λόγον . Τί γὰρ ἔδει ποία μὲν ἐστὶν ἡ τῶν ὑδάτων φύσις εἰπεῖν , ἢ καὶ πῶς γέγονε τὴν ἄρχην · ἀναμετρήσαι τε ἀβύσσους , καὶ οὐρανοῦ φύσιν , καὶ τῆς τῶν ἀγγέλων ὑπάρξεως πολυπραγμονήσαι τὸν τρόπον · ταῦτα μὲν γὰρ ὅτι δυσεξηγήτα παντὶ γένοιτ᾿ ἂν , ὁμολογήσοι νομίζω . ᾿Αλλ᾿ εἴπερ ἦν ὅλως καὶ διατεῖν δυνασθαι σοφωτέρας Θεοῦ , τὶς ὁ ἀχρυσάσμενος ἦν , ἤγουσ συνιέναι τὰ οὕτως ἰσχνά , μᾶλλον δὲ καὶ ὑπὲρ νοῦν , οὕς τε ὄν ; Καίτοι καὶ αὐτῆς τῆς ᾿Ελλήνων ἀμαθίας κατόπιν ὄντας εὐρήσωμεν τοὺς κατ᾿ ἐκεῖνο καιροῦ , καθ᾿ ὃν καὶ ἡ τοῦ πανσόφου Μωϋσέως ἐπράττετο συγγραφὴ . ᾿Εξεῖνοι μὲν γὰρ ἀφ᾿ ὧν ἦν δυνασθαι τὴν τοῦ Θεοῦ δόξαν διεῖδέναι σαφῶς , διὰ τούτων αὐτῶν ὁλοῦν ἂν εἰς τὴν τῆς ἁγιάτης ἁπάσων ἀδελφρίας πασόντες βάρβαρον . ᾿Ως γὰρ δὴ φησιν ἡ θεόπνευστος Γραφή , ἔχρην δήπου τοὺς πάλαι τὸν τῶν ὅλων δημιουργὸν καὶ τεχνίτὴν ἀπὸ καλλοῦς κτισμάτων ἐννοεῖν · οἱ δὲ πρὸς τοῦτο κατήρχοντο δυσβουλίας , ὥστε καὶ ἐξ ὧν ἦν εἰδὼς ἐπὶ τὴν τῆς ἀληθείας ἀποφέρεισθαι γνῶσιν , διὰ τούτων αὐτῶν ἀλῶναι παθόντες τὸ προσκεῖσθαι τῷ ψεύδει · γένοιτο δ᾿ ἂν καὶ τούτου μάρτυς πιστὸς ὁ πάνσοφος Παῦλος ὡδὶ γεγραφώς · « Τὰ γὰρ ἀόρατα αὐτοῦ , ἀπὸ κτίσεως κόσμου , τοῖς ποιήμασι νοούμενα καθορᾶται · ἢ τε αἰδίος αὐτοῦ δύναμις , καὶ θεότης , εἰς τὸ εἶναι αὐτοὺς ἀναπολογήτους , διότι · γνόντες τὸν Θεόν , οὐ ὡς Θεὸν ἐδόξασαν ἢ εὐχαρίστησαν , ἀλλὰ
Lemmas: λωγάω . διαβόησις εἄν ὁ ἐκ Αθήνη ἐπί Σικελία ἀποβαίνω . οὖον γάρ ἀραβέω ὁ παρά αὐτός θωπεία ὁ Διονύσιος , πωλέω φημί αὐτός , ὡς ἀνελεύθερος ποῦ πάντως ποιός ἐπιτίθημι ὁ ανδραποδιος προπαραδεστέαι . πλήν ἀφαιρέω ὁ ὁ περί οὗτος λόγος . ᾿Ιτω δέ δή πάλιν ἐπί ὁ ἐν χεροσίν . ᾿Ο Θεοσέβειος μέν γάρ Μωϋσῆς οὖον λόγος ἐγώ ἔοικα ὁράω συντίθημι · οὔτε μήv ἐκ φιλοτιμία ἀπλόος εἰς οὗτος παραρρημημένος , ἀλλά τίς ὁ ἀναγκαῖος εἰς ὄνησις ἐπινοέω ὁ βίος . οὖον γάρ τοῖ προτίθημι φυσιολογέω ἰσχνός , Ἡγοῦς φαίνω τίς περί ὁ λέγω πρῶτος ἀρχή , ἢ ὁ ἐκ αὐτός στοιχεῖον · παριεργοτερας γάρ οἴομαι οὗτος καί ὁ τίνω διάνοια οὐ αλισουω . Σκοπός δέ γίγνομαι αὐτός , ὁ τις νόος ὁ ὁ ἀλήθεια ἐφίστημι δόγμα . Πειπλάνητο γάρ , καί ὁ δοκέω ἕκαστος προσκυνέω λάσκω , καί ὁ εἷς καί φύσις θεός ἐκ ἀμαθία ὁ ἑαυτοῦ ἀγνοέω , λατρεύω ὁ κτίζω . καί ὁ μέν θεός ἐπιγράφω ὁ οὐρανός , ἕτερος δέ , ὁ ἥλιος κύκλος , εἶμι δέ ὁ καί σελήνη , καί Άστρος , καί γῆ , καί φυτός , καί ὁ ὁ ὕδωρ φύσις , πτηνός τε καί ζῷον ἄλλος ὁ ὁ ἀνώτατος φύσις δόξα ἀπονέμω σπουδάζω . κάθημαι δέ ὁ πρᾶγμα εἰς οὗτος αὐτός , καί ὁ οὗτος δεινός αρρώστια κατανέμω ἅπας ὁ ἐπί ὁ γῆ , ἐπίκουρος εἰμί ὁ Μωϋσῆς , καί ὁ καλός ἅπας μάθημα εισηγητής ἀναδείκνυμι , εἰς μέν ὅτι κατά φύσις εἰμί ὁ ὁ ὅλος δημιουργός δεαβηθὴς ἀναγκαῖος , ἀφίστημι δέ ὁ ἄλλος , ὅς καί διά αὐτός παράγω πρός ὁ εἰμί τε καί ὑπάρχω ὅλος . Χρειώδης τοίνυν καί μάλιστα σοφός ὁ πολύς ἰσχυρός ἐν παρελαύνω , ἐπί ὁ ὁ ἀναγκαῖος χωρέω λόγος . τις γάρ ἐσθίω ποῖος μέν εἰμί ὁ ὁ ὕδωρ φύσις εἶπον , ἢ καί πῶς γίγνομαι ὁ ἀρχή · ἀναμετρέω τε ἄβυσσος , καί οὐρανός φύσις , καί ὁ ὁ ἄγγελος ὕπαρξις πολυπραγμονέω ὁ τρόπος · οὗτος μέν γάρ ὅτι δυσεξήγητος πᾶς γίγνομαι εἄν , ὁμολογέω νομίζω . Αλ εἴπερ εἰμί ὅλως καί διατείνω δύναμαι σοφός Θεός , τις ὁ ἀχρυσάσμενος εἰμί , Ἡγοῦς συνίημι ὁ οὕτως ἰσχνός , μᾶλλον δέ καί ὑπέρ νόος , ὅς τε εἰμί ; καίτοι καί αὐτός ὁ ᾿Ελλήνων ἀμαθία κατόπιν εἰμί εὑρίσκω ὁ κατά ἐκεῖνος καιρός , κατά ὅς καί ὁ ὁ πάνσοφος Μωϋσῆς πράσσω συγγραφή . ᾿εξεινοος μέν γάρ ἀπό ὅς εἰμί δύναμαι ὁ ὁ Θεός δόξα διαδέω σαφῶς , διά οὗτος αὐτός ὄλλυμι εἄν εἰς ὁ ὁ αγιατη ἅπας ἀδελφρίας πάσσω βάρβαρος . Ως γάρ δή φημί ὁ θεόπνευστος γραφή , χρή δήπου ὁ πάλαι ὁ ὁ ὅλος δημιουργός καί τεχνίτης ἀπό Καλλοῦς κτίσμα ἐννοέω · ὁ δέ πρός οὗτος κατέρχομαι δυσβουλία , ὥστε καί ἐκ ὅς εἰμί εἰδοί ἐπί ὁ ὁ ἀλήθεια ἀποφέρω γνῶσις , διά οὗτος αὐτός ἁλίσκομαι πάθος ὁ πρόσκειμαι ὁ ψεύδω · γίγνομαι δέ εἄν καί οὗτος μάρτυς πιστός ὁ πάνσοφος Παῦλος ὡδί γράφω · « ὁ γάρ ἀόρατος αὐτός , ἀπό κτίσις κόσμος , ὁ ποίημα νοέω καθοράω · ἢ τε ἀΐδιος αὐτός δύναμις , καί θεότης , εἰς ὁ εἰμί αὐτός ἀναπολόγητος , διότι · γιγνώσκω ὁ Θεός , οὖον ὡς θεός δοξάζω ἢ εὐχαριστέω , ἀλλά