cyrillus-theology.contra-julianum-lib-1-2 pg076_0544.1
μὴν πλείων ἡ φρόνησις πρόσκειται , ὁ δὲ φρενῶν ἐνδεῖαν ἔχειται , καὶ παραπαίουσιν αὐδὶς ἕτεροι . Νοῦς μὲν γὰρ ἀληθῶς εἰς καὶ αὐτὸς ἐκ Θεοῦ , καὶ κατὰ ἰσότητα τοῖς ἀνθρώποις πᾶσι μετρίσταται · Ποιήσωμεν γὰρ , φησίν , ἄνθρωπον κατ’ εἰκόνα ἡμετέραν καὶ καθ’ ὁμοίωσιν . Ἄλλ’ ὅμως οὕτω τοιούτος κατὰ τὸν τοῦ ὀργάνου διάπλασιν ( ὄργανον δὲ νοῦς , ὁ ἐγκέφαλος ) καὶ τὰς ἐνεργείας αὐτοῦ παραδείκνυσιν . Καθάπερ γὰρ ὁ αἰσθητὸς οὗτος ἥλιος λαμπρότατος μὲν ἐκτίσταται παρὰ τοῦ Δημιουργοῦ , ὡς ἐντυθεὶν τὸ περιέχον ἅπαν καταφωτίζειν τῇ ἀπείρῳ λαμπρότητι · ἀλλ’ ὅμως κατὰ τὴν τοῦ ἀέρος εἴτε λεπτότητα , εἴτε πχύτητα , πρὸς ἡμᾶς τὰς ἀκτῖνας ἀφίησιν · οὕτω καὶ ὁ ἡμέτερος νοῦς κατὰ τὴν ὀργάνου ποιότητα , καὶ τὴν αὐτοῦ ἐνέργειαν δείκνυσιν . Ὅτι δὲ ὁ τοῦ νοῦς ἡμῶν ἑλλαμψὶς ὑπὸ τοῦ σαρκίνου τοῦτου συνεκκιάζεται πχόγους , καθάπερ ὑπὸ νεφέλης ὁ ἥλιος , ἡ μετὰ ταῦτα κατάστασις ἀφίδῃως τοῦτο παριστῖνεν . Ὅθεν καὶ ἄλλος ἄλλου σήμερον ὑπέρεισι , κατὰ γε λόγον καὶ σύνεσιν · καὶ τοῦτοῦ ἐνεκεν μὴ ἀντιπίπτει , μηδὲ κατηγόρει τοῦ Δημιουργοῦ τῆς ἀνισότητος ἐνεκεν · ἡ τοιαύτη γὰρ ἀνισότης ἰσονομίαν τοῖς πᾶσι προξένσεν . Εἰ μὴ γὰρ τοῦτο ἦν , οὐχ ἄν οἱ πλείους εἰς ὑποταγὴν κατεφερόντο · οὐδ’ ἄν οἱ ἄφρων καὶ ἄνων τῷ συνετῷ ὑπέτασσο . Καὶ ταῦτα μὲν ἡ φύσις ποιεῖ κατὰ τὴν ἑαυτῆς ἀκολουθίαν , ὡς ὁ μέγας ἔφη Βασιλειος . Οὕτως δὲ θεὸν προστάγματι κατὰ πάντων αὐτὴ χωρεῖ διὰ πάντα , ἀρχήθεν λαληθέντι τῇ κτίσει · καὶ πρόσεχε , εἰ βούλει , τοῖς λεγομένοις . Εἶπε κατ’ ἀρχὰς ὁ Θεός · Ἐξαργήτω ἡ γῆ βοτάνην . Ἐκ τότε λοιπὸν οὐ παύεται ἡ γῆ καθ’ ἕκαστον ἔτος , τῆς φωνῆς ἐκείνης οἰονεὶ μεμνημένη , βοτάνας τε ἐκκυμοῦν καὶ πρὸς γένεσιν ἄγειν αὐτάς . Πλὴν εἰ γε καὶ θείας ἤκουσε φωνῆς , ἀλλὰ φυσικῶς ἐκ τότε τὸ ἔργον αὐτῆς οὐ διαλείπει ποιοῦσα · καὶ ὅρα νοουχῶς · Ἐνθα γὰρ πετρώδης ἐστὶ γῆ , καὶ σκληρά , καὶ ἀντιτύπος , ἡ τοιαύτη παντάπασι ἄκαρπος , καὶ πρὸς τὸ ἑαυτῆς ἔργον ἀνεπιτήδειος · Ἐνθα δὲ λιπαρά τε καὶ εὐκαρπος , ἐκεῖσε καὶ πλήθος βοτανῶν ἀναθίσταται . Αὐτὸ δὲ τοῦτο καὶ ἐπὶ τῆς γυναικείας μήτρας ἐστὶν ἰδεῖν . Αὐξάνεσθε μὲν γὰρ , εἶπεν ὁ Θεός , καὶ πληθυνθῆτε . Ἐφ’ ᾧ καὶ συμπλεκομένων ἀλλήλων συνεινῶν , εἰς πλήθος τὸ ἀνθρώπων γένος ἐπαύξεται . Ἄλλ’ ἔνθα δυσκράτῳ εὐρεθεῖ ὅπως δήποτε μήτρα , στεῖρα παντάπασι ἐστὶ τοιαύτη , καὶ πρὸς τεκνογονίαν ὅλως οὐχ εὐθέτος . Οὕτω μὲν οὖν ἐπὶ τοῦ προκειμένου ζητήματος διανοεῖσθαι δεῖον . Ἡ γὰρ καὶ εἶπεν ὁ Θεός · Ποιήσωμεν ἄνθρωπον κατ’ εἰκόνα ἡμετέραν ( εἰκὼν δὲ τοῦ Θεοῦ , ὡς ἄνωθεν εἴρηται , ὁ ἡμέτερος νοῦς ) , ἀλλ’ ὅμως κατὰ τὴν ὀργάνου διάθεσιν , καὶ τὴν αὐτοῦ ἐνέργειαν δείκνυσιν . Ταῦτῳ τε οὖν · μὲν ἔχοντος τοῦ ὀργάνου , κατὰ φύσιν καὶ ὁ νοῦς ἐνεργεῖ · παραφθαρέντος δὲ αὐτοῦ ὅπως δήποτε , τῇνικαῦτα καὶ ὁ νοῦς ταῖς αὐτοῦ ἐνεργείαις ὅσος εὐθέτος , εἰ καὶ καθ’ ἑαυτὸν αὐτὸς μηδὲν παραβλάπτεται . Καὶ καθάπερ ἐπὶ κιθαριστοῦ καὶ κιθάρᾳ ἐστὶν ἰδεῖν , τὴν μὲν ἁρμονίαν τοῦ ὀργάνου πολλάκις διαφωνεῖν , αὐτὸν δὲ τὸν τεχνίτην ἐν μηδεὶν τὴν τέχνην παραβλάπτεσθαι · γον · οὕτω δὲ καὶ τὸν ἡμέτερον νοῦ καὶ αὐτὸ τὸ ὀργάνω δι’ ὃ εἰωθεν αὐτὸς ἐνεργεῖν , ἀπαρλλαχτῶς νομίζε γίνεσθαι . Ὥστε νοῦ μὲν οὕτως ἅπασιν κατὰ τὴν τοῦ ἡλίου εἰκόνα , δι’ ὃτι δι’ ὃλου συνθέσεως ἐμφαθηματός · τὰ δὲ ὀργανα τὰ διενήχων , ὡς ἐκ τῶν τεσσάρων στοιχείων τὴν σύστασιν ἔχοντα · καὶ αὐτὰ λοιπὸν καὶ ὁ νοῦς ἐνεργεῖ . Καὶ πλεῖον μὴ θαυμάζεις . Καὶ γὰρ πᾶν συμφερόντως , ὡς εἴρηται , τοῖς τεσσάρων στοιχείοις ἐπέτρεψε κατ’ ἀρχὰς ὁ Θεὸς ὅμῳ τε συνέχεσθαι , καὶ τὸν χοῖνον ἄνθρωπον ἀποτελεῖν τούτων . Ἐντεῦθεν ἡ τῶν σώματων ἡμῶν διαφορά , ὡς εὐπ -
Lemmas: μήv πλείων ὁ φρόνησις πρόσκειμαι , ὁ δέ φρήν ἔνδεια χέω , καί παραπαίω αὐδὶς ἕτερος . Νοῦς μέν γάρ ἀληθής εἰς καί αὐτός ἐκ Θεός , καί κατά ἰσότης ὁ ἄνθρωπος πᾶς μετριστατος · ποιέω γάρ , φημί , ἄνθρωπος κατά εἰκών ἡμέτερος καί κατά ὁμοίωσις . ἄλλος ὅμως οὗτος τοιούτος κατά ὁ ὁ ὄργανον διάπλασις ( ὄργανον δέ νόος , ὁ ἐγκέφαλος ) καί ὁ ἐνέργεια αὐτός παραδείκνυμι . καθά γάρ ὁ αἰσθητός οὗτος ἥλιος λαμπρός μέν εκτιστατος παρά ὁ Δημιουργός , ὡς ἐντύω ὁ περιέχω ἅπας καταφωτίζω ὁ ἤπειρος λαμπρότης · ἀλλά ὅμως κατά ὁ ὁ ἀήρ εἴτε λεπτότης , εἴτε πχυτηταω , πρός ἐγώ ὁ ἀκτίς ἀφίημι · οὗτος καί ὁ ἡμέτερος νόος κατά ὁ ὄργανον ποιότης , καί ὁ αὐτός ἐνέργεια δείκνυμι . ὅτι2 δέ ὁ ὁ νόος ἐγώ ἔλλαμψις ὑπό ὁ σάρκινος οὗτος συνεκκιαζομαι πόχος , καθάπερ ὑπό νεφέλη ὁ ἥλιος , ὁ μετά οὗτος κατάστασις ἀφίδῃως οὗτος παρίστημι . ὅθεν καί ἄλλος ἄλλος σήμερον ὑπέρεισις , κατά γε λόγος καί σύνεσις · καί οὗτος ἕνεκα μή ἀντιπίπτω , μηδέ κατηγορέω ὁ Δημιουργός ὁ ἀνισότης ἕνεκα · ὁ τοιοῦτος γάρ ἀνισότης ἰσονομία ὁ πᾶς προξενέω . εἰμί μή γάρ οὗτος εἰμί , οὐ ἄν ὁ πλείων εἰς ὑποταγή καταφέρω · οὐδέ ἄν ὁ ἄφρων καί Ἄνων ὁ συνετός ὑποτάσσω . καί οὗτος μέν ὁ φύσις ποιέω κατά ὁ ἑαυτοῦ ἀκολουθία , ὡς ὁ μέγας φημί Βασίλειος . οὕτως δέ θεός πρόσταγμα κατά πᾶς αὐτός χωρέω διά πᾶς , ἀρχῆθεν λαλέω ὁ κτίζω · καί προσέχω , εἰμί βούλομαι , ὁ λέγω . εἶπον κατά ἀρχή ὁ Θεός · Ἐξαργήτω ὁ γῆ βοτάνη . ἐκ τότε λοιπός οὖον παύω ὁ γῆ κατά ἕκαστος ἔτος , ὁ φωνή ἐκεῖνος οἱονεί μιμνήσκω , βοτάνη τε ἐκχυμόω καί πρός γένεσις ἄγω αὐτός . πλήν εἰμί γε καί θεῖος ἀκούω φωνή , ἀλλά φυσικός ἐκ τότε ὁ ἔργον αὐτός οὖον διαλείπω ποιέω · καί ὁράω νοουχῶς · ἔνθα γάρ πετρώδης εἰμί γῆ , καί σκληρός , καί αντιτυπους , ὁ τοιοῦτος παντάπασι ἄκαρπος , καί πρός ὁ ἑαυτοῦ ἔργον ἀνεπιτήδειος · ἔνθα δέ λιπαρός τε καί Εὔκαρπος , ἐκεῖσε καί πλήθος βοτάνη αναθιστατος . αὐτός δέ οὗτος καί ἐπί ὁ γυναικεῖος μήτρα εἰμί ὁράω . αὐξάνω μέν γάρ , εἶπον ὁ Θεός , καί πληθύνω . ἐπί ὅς καί συμπλέκω ἀλλήλων σύνειμι , εἰς πλήθος ὁ ἄνθρωπος γένος ἐπαυξάνω . ἄλλος ἔνθα δύσκρατος εὐρύς ὅπως δήποτε μήτρα , στεῖρα παντάπασι εἰμί τοιοῦτος , καί πρός τεκνογονία ὅλως οὐ Εὔθετος . οὕτως μέν οὖν ἐπί ὁ πρόκειμαι ζήτημα διανοέομαι δείδω . ὁ γάρ καί εἶπον ὁ Θεός · ποιέω ἄνθρωπος κατά εἰκών ἡμέτερος ( εἰκών δέ ὁ Θεός , ὡς ἄνωθεν εἴρω , ὁ ἡμέτερος νόος ) , ἀλλά ὅμως κατά ὁ ὄργανον διάθεσις , καί ὁ αὐτός ἐνέργεια δείκνυμι . αὐτός τε οὖν · μέν ἔχω ὁ ὄργανον , κατά φύσις καί ὁ νόος ἐνεργέω · παραφθείρω δέ αὐτός ὅπως δήποτε , τηνικαῦτα καί ὁ νόος ὁ αὐτός ἐνέργεια ὅσος Εὔθετος , εἰμί καί κατά ἑαυτοῦ αὐτός μηδείς παραβλάπτω . καί καθάπερ ἐπί κιθαριστής καί κιθάρα εἰμί ὁράω , ὁ μέν ἁρμονία ὁ ὄργανον πολλάκις διαφωνέω , αὐτός δέ ὁ τεχνίτης ἐν μήδω ὁ τέχνη παραβλάπτω · γος · οὗτος δέ καί ὁ ἡμέτερος νόος καί αὐτός ὁ ὄργανον διά ὅς εἴωθα αὐτός ἐνεργέω , ἀπαρλλαχτῶς νομίζω γίγνομαι . ὥστε νόος μέν οὕτως ἅπας κατά ὁ ὁ ἥλιος εἰκών , διά ὅτι διά ὅλος σύνθεσις ἐμφαθηματός · ὁ δέ ὄργανον ὁ διαφέρω , ὡς ἐκ ὁ τέσσαρες στοιχεῖον ὁ σύστασις ἔχω · καί αὐτός λοιπός καί ὁ νόος ἐνεργέω . καί πλείων μή θαυμάζω . καί γάρ πᾶς συμφέρω , ὡς εἴρω , ὁ τέσσαρες στοιχεῖον ἐπιτρέπω κατά ἀρχή ὁ θεός ὁμός τε συνέρχομαι , καί ὁ χόω ἄνθρωπος ἀποτελέω οὗτος . ἐντεῦθεν ὁ ὁ σώματος ἐγώ διαφορά , ὡς ΕΥΠ -