cyrillus-theology.contra-julianum-lib-1-2 pg076_0311.1
AΘεὶς τὰγαθόν , αὐτὸ μὲν ἀκίνητον , ἀτρεμόν , εὐστα-θὲς , καὶ ἀφεστηκὸς τοῦ καὶ χρήναι καὶ θέλειν ἐργά-σασθαι τι τῶν εἰς ὑπαρξιν παρανηγνημένων , φησὶ κατακτίσαν δὲ ὥσπερ πρὸς ταῦτα , νεῖμα τὸ δημιουργεῖν τὸν ἀπ’ αὐτοῦ τε καὶ μετ’ αὐτὸν δευτέρω Θεῷ . Ἄλλ’ ἰδοὺ καὶ αὐτῷ προσκαθίστησιν ἑτέρους , τοὺς ἰσουργὸν εἰδότας , ἵνα μηδὲν ἐν αὐτῷ φαίνηται τὸ ὑπερεροῦν . Ἐπειδὴ δὲ σοφὸν οἴεται τι καὶ ἀκριδὲς εἶπαι , ὥσεὶ νοοῦτο τῶν ὅλων εἰς τε καὶ μόνος ὁ δημιουργὴς , οὐρανὸς μὲν ἀνθρώπου κατ’ οὐδὲνα διώσεα τρόπον , καὶ μὴν καὶ θηρίου , καὶ τῶν ἐν θαλάττῃ δια-τρήσθαι πεφυκότων , καὶ μέντοι καὶ ἐρπετῶν . Ταύτη-τοι χρήναι καὶ ἀναλόγως ἔχοντα τοῖς ἑκάστου μέ-τροις τῶν πεποιημένων εἰσχυριζέσθαι τὸν δημιουργὸν , φέρε καὶ πρὸς τοῦτο λέγωμεν αὐτῷ · Καίτοι τί τὸ ἀνθεστηκὸς , ἢ μαχόμενον ταῖς ὀρθῶς ἔχούσαις ἐν-νοίαις , εἴπερ τις ἔλοιτο λέγειν ἕνός τε πάντα δημιουργὸν ; Ἄρα γὰρ ἡ τοῖς τοιούτοις ὑπερμεμείνοις ἀρκε-σαξα ἀσύνεσις , ὡς πρὸς γε τὰ μείζω διακρινεῖν ἡμι-στά γε ; ἢ τοῦτο μὲν οὐδαμῶς , τὸ δὲ ὑπέρκεισθαι καὶ προῦγειν , τοῖς ὅτι μάλιστα διενεγχύσι τῶν ὅλ-λων , εἴη τὸ ἐκεῖνο καὶ μόνον , τὸ τῆς παρὰ Θεοῦ λαχεῖν αὐτουργίας ; Εἰτα πῶς οὐκ ἀποκαλῶσοι ; ἰοῦχὶ τὸ χρήμα αὐτῆς , ἀτιμάζαντος ὥσπερ τὰ λοιπὰ τῶν κτισμάτων , καὶ τοῖς ἐπιχείροι ; μονοῦχὺ καὶ μακρὰ χαίρει εἴπὼντος αὐτοῦ ; Ἄηρος δὲ ὅτι ταυτί , καὶ τῆς ἐσχάτης ἀδελτηρίας ἀνάμιστα προλαβόντες εἴρηχα-μεν . Πλὴν ἐκεῖνο φραζέτω · Εἰργάσθαι φησι τοὺς γεν-νητοὺς θεούς , τὰ λοιπὰ τρία γένεα . Ἄρ’ οὖν ἐν αὐτοῖς ἐξηρημένων τῶν καθ’ ἡμᾶς , οὐ πλείστην τὴν ὀση δια-φορὰν κατὰ τὰ γένεα , καὶ εἴδη , καὶ μεγέθη σωμάτων , ὁράται σαφῶς ; Ἄπὸ γὰρ τοῦ τῶν ἀνωτάτων , καὶ μέ-γιστο πάντων εὐτλεστάτου , διήκει ἄν αὐτῶν ἡ γέ-νεσις . Καὶ μὴν καὶ περὶ αὐτῶν εἰ δὴ λέγοιτο ταυτὶ τῶν φυτῶν , οὐκ ἂν διαφεύσαιτο τις . Ἄρ’ οὖν ἀναλόγως ἑκάστῳ τῶν δημιουργῶν ἐπιστήσομεν , ἵνα μὴ ὑβρι-ζῆσαι τὸ ὑπερεροῦν , εἰ καὶ τῶν ὑφισχυτῶν ὁ αὐτὸς εἶναι λέγοιτο ποιητής ; Οὐκοῦν ἕτερος μὲν ὁ ἀνθρώ-πων καὶ μᾶλα εἰκότως . Τόσοι δὲ τῶν ἄλλων , ὅσαπερ ἂν εἰεν τὰ πεποιημένα , καὶ μέχρις αὐτῶν καθικνού-μενα τῶν ἄγαν εὐτλεστάτων . Ἄρ’ οὖν οὐ γέλως , εἴπέ μοι , ταυτί , καὶ τεθροσία λυπὴν ἀποφέρουσα τοῦ εἰκότος , καὶ τῶν εἰς ἀλήθειαν ἐννοιῶν , εἰτα πῶς οὐκ ἂν γένοι το παντὶ τῳ σαφές ; Ὅτι δὲ σαφὲς καὶ ἀλ-λοχότοις ἐφθέγεται δόξας ὁμοῦ τοῖς ἰδίοις καθηγηταῖς , δῆλος ἂν εἴη δήπουθεν . Θεὸν γὰρ εἶναι διευχυρισμέ-νος τὸν οὐρανόν , πάλιν ὧδε φησι :
Lemmas: AΘεὶς τἀγαθόν , αὐτός μέν ἀκίνητος , ἄτρεμος , εὐσταθής , καί ἀφίστημι ὁ καί χρή καί ἐθέλω ἐργάζομαι τίς ὁ εἰς ὕπαρξις παρανηγνημένων , φημί κατακτίζω δέ ὥσπερ πρός οὗτος , νέμω ὁ δημιουργέω ὁ ἀπό αὐτός τε καί μετά αὐτός δύο Θεός . ἄλλος ἰδού καί αὐτός προσκαθίστημι ἕτερος , ὁ ἰσουργός οἶδα , ἵνα μηδείς ἐν αὐτός φαίνω ὁ ὑπερεῖπον . ἐπεί δέ σοφός οἴομαι τίς καί ἀκρίς εἶπον , ὡσεί νοέω ὁ ὅλος εἰς τε καί μόνος ὁ δημιουργέω , οὐρανός μέν ἄνθρωπος κατά οὐδείς διώδης τρόπος , καί μήv καί θηρίον , καί ὁ ἐν θάλασσα διατρέω φύζω , καί μέντοι καί ἑρπετόν . Ταύτη-τοι χρή καί ἀνάλογος ἔχω ὁ ἕκαστος μέτρον ὁ ποιέω εισχυριζω ὁ δημιουργός , φέρω καί πρός οὗτος λέγω αὐτός · καίτοι τίς ὁ ἀνθίστημι , ἢ μάχομαι ὁ ὀρθῶς ἔχω ἔννοια , εἴπερ τις αἱρέω λέγω εἷς τε πᾶς δημιουργός ; ἄρας γάρ ὁ ὁ τοιοῦτος ὑπερμένω ἀρκέω ἀσύνεσις , ὡς πρός γε ὁ μείζων διακρίνω ἡμι-στά γε ; ἢ οὗτος μέν οὐδαμῶς , ὁ δέ ὑπέρκειμαι καί προγίγνομαι , ὁ ὅτι μάλιστα διαφέρω ὁ ὅλος , εἰμί ὁ ἐκεῖνος καί μόνος , ὁ ὁ παρά Θεός λαγχάνω αὐτουργία ; εἶτα πῶς οὐ ἀποκαλέω ; ἰοῦχὶ ὁ χρήμα αὐτός , ἀτιμάζω ὥσπερ ὁ λοιπάς ὁ κτίσμα , καί ὁ ἐπιχειρέω ; μονοῦχος καί μακρός χαίρω εἶπον αὐτός ; ἀήρ δέ ὅτι οὗτος , καί ὁ ἔσχατος ἀδελτηρίας ἀνάμιστα προλαμβάνω ἔργω . πλήν ἐκεῖνος φράζω · ἐργάζομαι φημί ὁ γεννητός θεός , ὁ λοιπάς τρεῖς γένος . ἄρα οὖν ἐν αὐτός ἐκλέγω ὁ κατά ἐγώ , οὖον πλεῖστος ὁ ὅσος διαφορά κατά ὁ γένος , καί εἶδος , καί μέγεθος σῶμα , ὁράω σαφῶς ; ἀπό γάρ ὁ ὁ ἀνώτατος , καί μέγιστος πᾶς εὐτλεστάτου , διήκω ἄν αὐτός ὁ γένεσις . καί μήv καί περί αὐτός εἰμί δή λέγω οὗτος ὁ φυτός , οὐ εἄν διαφεύγω τις . ἄρα οὖν ἀνάλογος ἕκαστος ὁ δημιουργός ἐφίστημι , ἵνα μή ὑβρίζω ὁ ὑπερεῖπον , εἰμί καί ὁ υφισχυος ὁ αὐτός εἰμί λέγω ποιητής ; οὐκοῦν ἕτερος μέν ὁ ἄνθρωπος καί μῆλον εἰκότως . Τόσος δέ ὁ ἄλλος , ὅσος εἄν ἄγω ὁ ποιέω , καί μέχρι αὐτός καθικνέομαι ὁ ἄγαν εὐτλεστάτων . ἄρα οὖν οὖον γέλως , εἶπον ἐγώ , οὗτος , καί τεθροθεος λύπη ἀποφέρω ὁ εἰκός , καί ὁ εἰς ἀλήθεια ἔννοια , εἶτα πῶς οὐ εἄν γίγνομαι ὁ πᾶς ὁ σαφής ; ὅτι2 δέ σαφής καί αλ-λοχοος φθέγγομαι δόξα ὁμοῦ ὁ ἴδιος καθηγητής , δῆλος εἄν εἰμί δήπουθεν . θεός γάρ εἰμί διευχυρισμέ-νος ὁ οὐρανός , πάλιν ὧδε φημί :