cyrillus-theology.contra-julianum-lib-1-2 pg076_0349.1
μὴν τὸ οὕτως αἰσχρόν , ὁσίως καταδιώκουσι , καὶ δικαιοσύνης εἰσὶν ἐπιμεληταί , καὶ ἐπιστημῶν ἐρασταί , καὶ ἀνοσιότητος ἐχθροί , καὶ ἅπασί δὲ τοῖς ἐκτοποῖς πολεμιώτατοι . Ὅτε τοίνυν ἕκαστος τῶν πολιοῦχων ὁσῶν κατὰ γε τὸ αὐτὸ δυνάμεν , τοὺς ἐπαγγεμένους ἐνίψιν ἐνοιδάν τε καὶ γνώμην τῇν τοιαύτην τυχεῖν , οἷον Πέρσας μὲν καὶ Μήδους τὴν ἐν αὐτοῖς · Γερμανοὺς δὲ καὶ Κελτοὺς , τὸ ὅπλῳν τε καὶ ἀπηνές · Σκυθὰς γε μὴν , τὸ χρήναι μισοφρονεῖν , καὶ ἀνδροκτασίαις ὡμῶς ἐπαγγάλλεσθαι · Ῥωμαίους γε μὴν , χρήναι τιμὴν τὰ ἐξαιρετὰ τῶν πραγμάτων · τὸ τὸ χρήμα , φαῖν · εἰς ἄν , ὦ γενναῖε , ἢ ποίας ἐτι τοῦτο προνοίας ἔργον εἶν ἄν ; Τί δ' ἄν ἐτι καὶ ἐν δίκῃ τὰ ἔθνη γραφάμεθα , κἂν εἰ τοῖς ἀρχαίοις ἐνηλημένας ἄκοας καταφατῶ τις αὐτά ; ἢ πῶς ἄν ἐν καλοῖς τοὺς τῶν ἀρίστων ἐπιτρεψαμένους ἐπαινεῖν ; ἐπαινεῖν , εἰ μήτε ἐκείνοις , μήτε μὴν τοῖς ἑτέροις , ἔρειτο δράν ἐλευθέρως τὸ δοκοῦν αὐτοῖς , ἀλλὰ γὰρ τοῖς τῶν πολιοῦχων ἔθεσι τε καὶ νόμοις ὡς ἐξ ἀνάγκης κατεσφριγμένοι φαυλότητά τε καὶ ἀρετὴν εἰργάζοντο ; Ἔξεταί μὲν γὰρ καὶ μάλ' εἰκῶς ; τοὺς κατ' οἰκείαν βούλησιν ἡμῶν ἀγαθοῦργεῖν , τὸ ἐπαινεῖσθαι πρέπεν · τοῖς γε μὴν ἀνοσιότητος ἐρασταῖς , καὶ βραχὺς ἰδεολούσιος εἰς τοῦτο γνώμης ἰοῦσι , τὸ εὐδυνεῖσθαι δεῖν , καὶ τοῖς νόμοις ἀπολογεῖσθαι · εἰ μὲν οὖν , ὡς εἴρηκ , οὔτε τὰ βελτίστα φρονεῖν τε καὶ δράν , ἢγουν τὰ αἰσχῆ μετὰν αὐτοῖς , ἢ ἀγαθοὶ γεγόνασιν ἢ πονηροὶ τοὺς τρόπους , οἱ παρ' ὧν ὁ λόγος · ἀποστήσομεν ἀναγκαίως τῶν μὲν ἀγαθῶν τοὺς ἐπαινούς , τῶν δὲ μὴ τοιούτων , τὰς ἐπ' αὐτῶ δὴ τοῦτο διαβολάς . Νοῦθεταί δὴ σὺν αἱ παρὰ πατέρων εἰς παῖδας , εἰν ἄν ἤδη πως εἰκαίον τε χρήναι , καὶ ὀλοτρόπως ἀνόντων · παιδαγωγίαι δὲ πάλιν , αἱ παρὰ τῶν εἰδότων εἰσηγεῖσθαι τὰ κάλλιστα , περιτταί τὰχ' ἄν καὶ μαθήματα κενά . Ἀναρρήσωμεν δὲ πρὸς τούτους καὶ αὐτοὺς τοὺς νόμους , οἱ τῶν πρακτέων , ἢ μὴ , γεγόνασι βραβεῖται . Εἰ μὴ γὰρ ἐκάστῳ μέτεστιν ἢν ἄν βούλοιτο τοῦ βίου διάτεσιν ἔχων · ἄγεται δὲ μᾶλλον τοῖς ἑτέροις νεύμασι , καὶ δυσδιάφροτον ἔχει , μᾶλλον δὲ καὶ ἀνεξίτητον παντελῶς τὸν ἐπὶ τοῦτο δεσμόν , περιαιρετέον ἤδη καὶ νόμους καὶ τὰ λοιπὰ τῶν χρησίμων , ὡς ἔφην . Ἐροῦμεν δ' ἄν ἡδίστα τῶν δι' ἐναντίας ; Πλείστου μὲν γὰρ καὶ ἀριθμοῦ κρείττους αἱ κατὰ πᾶσαν εἰσι τὴν ὑπ' ἡλίου τῶν ἔθνων ἀγέλαι · καὶ τὰ μὲν , τοὺς τρόπους ἐκτεχηρίουνται , καὶ μελετῶ τὸ ἀτίβασον , καὶ πρὸς εὐκλείας ποιείται , τὴν ἀπάσης διαβολῆς ἐμπλεως ζῶην · τὰ δὲ καλοκάγαθίας ἀπάσης ἐπίμεστον ἔχει τὴν πολιτείαν , καὶ τὸ ὡς ἀριστα τε καὶ ἐπικειδέστατα διαζῆν , ποιείται περὶ πολλοῦ . Πολιοῦχοις γε μὴν καὶ ἐπιστάταις θεοῖς καὶ δαίμοσι , καὶ μὴν ἀγγέλοις καὶ ψυχῶν ἰδίῳ γένει διανενησθᾶσθαι πάσας , ὁ σοφὸς οὐτοῦ διατείνεται . Πότερα δὴ σὺν ἐπαινῇ τὰ Ἑλλήνων , καὶ τοῖς Ῥωμαίων ἐπιγνώμην νόμους , ἢ τοῖς ἐκείνων ἔθεσι τε καὶ τρόποις ἐπιψηφιεῖται τὰ κάλλιστα ; Ἄρα θαυμάζει βαρβάρων τὸ θρασύ καὶ ἀτεχνόν , ἢ τοῖς ἐπὶ τὸ ἡμερον νεανευθοῖς καταλογιεῖται δικαίως τὸ ἐν ἀμείνους τῶν ἄλλων κείσθαι ; Ἄλλ' , οἶμαι γε , δὴ καταφύγει μὲν τὰ ἐκείνων αὐτῶ , θαυμάζει δὲ μᾶλλον τὰ τούτων . Εἶτα πῶς ὁ πάντων Δημιουργός
Lemmas: μήv ὁ οὕτως αἰσχρός , ὅσιος καταδιώκω , καί δικαιοσύνη εἰμί ἐπιμελητής , καί ἐπιστήμη ἐραστής , καί ἀνοσιότης ἐχθρός , καί ἅπας δέ ὁ ἐκτοπέω πολέμιος . ὅτε τοίνυν ἕκαστος ὁ πολιούχος ὅσος κατά γε ὁ αὐτός δύναμαι , ὁ ἐπάγω νίψις ενοιδας τε καί γνώμη ὁ τοιοῦτος τυγχάνω , οἷος Πέρσης μέν καί Μῆδος ὁ ἐν αὐτός · Γερμανός δέ καί Κελτοί , ὁ ὅπλον τε καί ἀπηνής · Σκύθης γε μήv , ὁ χρή μισοφρονεω , καί ἀνδροκτασία ὠμός ἐπαγγέλλω · Ῥωμαῖος γε μήv , χρή τιμή ὁ ἐξαίρετος ὁ πρᾶγμα · ὁ ὁ χρήμα , φαίνω · εἰς ἄν , εἰμί γενναῖος , ἢ Ποίας ἔτι οὗτος πρόνοια ἔργον εἶμαι ἄν ; τις δέ ἄν ἔτι καί ἐν δίκη ὁ ἔθνος γράφω , κἀν εἰμί ὁ ἀρχαῖος ἐνηλημένας ἀκοή καταφάω τις αὐτός ; ἢ πῶς ἄν ἐν καλός ὁ ὁ Ἀρίστων ἐπιτρέπω ἐπαινέω ; ἐπαινέω , εἰμί μήτε ἐκεῖνος , μήτε μήv ὁ ἕτερος , εἴρω δράω ἐλεύθερος ὁ δοκέω αὐτός , ἀλλά γάρ ὁ ὁ πολιούχος ἔθος τε καί νόμος ὡς ἐκ ἀνάγκη κατεσφριγμένοι φαυλότητα τε καί ἀρετή ἐργάζομαι ; ἔχω μέν γάρ καί μάλα ἵημι ; ὁ κατά οἰκεῖος βούλησις ἐγώ ἀγαθουργέω , ὁ ἐπαινέω πρέπω · ὁ γε μήv ἀνοσιότης ἐραστής , καί βραχύς ιδεολουθεος εἰς οὗτος γνώμη εἶμι , ὁ ευδυνεομαι δήω , καί ὁ νόμος ἀπολογέομαι · εἰμί μέν οὖν , ὡς ἐρῶ , οὔτε ὁ ἀγαθός φρονέω τε καί δράω , ἤγουν ὁ αἶσχος μετά αὐτός , ἢ ἀγαθός γίγνομαι ἢ πονηρός ὁ τρόπος , ὁ παρά ὅς ὁ λόγος · ἀφίστημι ἀναγκαῖος ὁ μέν ἀγαθός ὁ ἔπαινος , ὁ δέ μή τοιοῦτος , ὁ ἐπί αὐτός δή οὗτος διαβολή . νουθετης δή σύν ὁ παρά πατήρ εἰς παῖς , ἐν ἄν ἤδη πως καίω τε χρή , καί ὀλοτρόπως ἄνειμι · παιδαγωγία δέ πάλιν , ὁ παρά ὁ οἶδα εἰσηγέομαι ὁ καλῶς , περισσός τάχα ἄν καί μάθημα κενός . Ἀναρρέω δέ πρός οὗτος καί αὐτός ὁ νόμος , ὁ ὁ πρακτέος , ἢ μή , γίγνομαι βράπτω . εἰμί μή γάρ ἕκαστος μέτειμι εἄν ἄν βούλομαι ὁ βίος διάθεσις ἔχω · ἄγω δέ μᾶλλον ὁ ἕτερος νεῦμα , καί δυσδιαφροος ἔχω , μᾶλλον δέ καί ἀνεξίτητος παντελῶς ὁ ἐπί οὗτος δεσμός , περιαιρετέος ἤδη καί νόμος καί ὁ λοιπάς ὁ χρήσιμος , ὡς φημί . ἐρέω δέ ἄν Ἡδίστα ὁ διά ἐναντίος ; Πλεῖστος μέν γάρ καί ἀριθμός ἀγαθός ὁ κατά πᾶς εἰμί ὁ ὑπό ἥλιος ὁ ἔθνος ἀγέλη · καί ὁ μέν , ὁ τρόπος εκτεχηριουντ , καί μελετάω ὁ ἀτίβασον , καί πρός εὔκλεια ποιέω , ὁ ἀπασάω διαβολή ἔμπλεος ζῶ · ὁ δέ καλοκαγαθία ἀπασάω ἐπίμεστος ἔχω ὁ πολιτεία , καί ὁ ὡς ἀγαθός τε καί ἐπικειδέστατα διαζῶ , ποιέω περί πολύς . Πολιοῦχος γε μήv καί ἐπιστάτης θεός καί δαίμων , καί μήv ἄγγελος καί Ψυχή ἴδιος γένος διανοέομαι πᾶς , ὁ σοφός Ούτου διατείνω . πότερος δή σύν ἐπαινέω ὁ Ἕλλην , καί ὁ Ῥωμαῖος ἐπιγνώμη νόμος , ἢ ὁ ἐκεῖνος ἔθος τε καί τρόπος ἐπιψηφίζω ὁ καλῶς ; ἄρας θαυμάζω βάρβαρος ὁ θρασύς καί ἄτεχνος , ἢ ὁ ἐπί ὁ ἥμερος νεανευθεω καταλογίζομαι δικαίως ὁ ἐν ἀγαθός ὁ ἄλλος κεῖμαι ; ἄλλος , οἴομαι γε , δή καταφεύγω μέν ὁ ἐκεῖνος αὐτός , θαυμάζω δέ μᾶλλον ὁ οὗτος . εἶτα πῶς ὁ πᾶς Δημιουργός