cyrillus-theology.contra-julianum-lib-1-2 pg076_0298.1
ἐπαστώθησαν ἐν τοῖς διαλογισμοῖς αὐτῶν καὶ ἐσκοτίσθη ἡ ἀσύνετος αὐτῶν καρδία . Καὶ τοῦτο μὲν ἂν πρέποι τοῖς τὴν ἀγελαιαν , καὶ συρρεπῆ , καὶ ἀλλόγιστον πάντως ψευδολατρείαν ἐξευργηκόσι , ὁποῖοι τινες ἦσαν , ὡς ἔφην , οἱ πρὸς οὓς ὁ τοῦ πανσόφου Μωϋσέως πεποίηται λόγος · ὅτι δὲ τῆς εἰς λίξιν ἡκούσης ἐμβροντήσεως ἀνάπλεως γεγονότες καταφωραθεῖεν ἂν , ἀμαχητὶ κατοψόμεθα , τῶν τῶν μετ’ αὐτοὺς πολυπραγμονησάντων δόξων . Ἐγὼ γὰρ πού περὶ αὐτῶν ἰσχύς ὧν ἄγαν ὁ Πλούταρχος , ἐν τῷ πρώτῳ βιβλίῳ ψαυιῶν δογμάτων συναγωγῆς · Ἐλαβον δὲ ἐκ τοῦτῶν ἔργων τοῦ θεοῦ . Ἄει τὰ γὰρ ἡλίου καὶ σεληνῆς καὶ τὰ λοιπὰ τῶν ἀστρῶν , τὴν ὑπόγειον φορὰν ἐπεχόντα , ὁμοία μὲν ἀνατέλλει τοῖς χρόμοις , ἴσα δὲ τοῖς μεγέθεσι , καὶ κατὰ τόπους καὶ κατὰ χρόνους τοὺς αὐτοὺς . Καὶ πάλιν ἐν τῷ αὐτῷ βιβλίῳ · Ὁρίζεται δὲ τὴν τοῦ θεοῦ οὐσίαν οὕτως · Πνεῦμα νοερόν καὶ πυρώδες , οὐκ ἔχον μὲν μορφήν , μεταβάλλον δὲ εἰς ὁ βούλεται , καὶ συνεξομοιούμενον πᾶσι . Ἐσχον δὲ ἔνοιαν τούτου , πρώτον μὲν ἀπὸ τοῦ καλλίου τῶν ἐμφανουμένων προσλαμβανόντες , ὡς οὐδὲν τῶν καλῶν εἰκῇ καὶ ὡς ἐτυχὲ γίνεται , ἀλλὰ μετὰ τινος τέχνης δημιουργούσης . Προσποιῶν δὲ τοῦτο τὸ γράφειν ποὺ καὶ ὁ τρισμέγιστος Ἐρμῆς πρὸς τὴν λεγομένην Νοῦν · ὀνομάζεται γὰρ ὧδε τὸ βιβλίον . Εἰτα , φησίν , Ἄρατος ὁ θεός ; εὐήθησον . Καὶ εἰς αὐτὸν φανερώτερος ; διὰ τοῦτο πεποιήκει , ἵνα διὰ πάντων τις αὐτὸν βλέπῃ . Τοῦτό ἐστι τὸ ἀγαθὸν τοῦ θεοῦ , τοῦτο ἡ ἀρετή , τὸ αὐτὸν φαίνεσθαι διὰ πάντων . Ὁμολογοῦντα δὲ τοῦτο καὶ αὐτὸν ὁρῶμεν τὸν τῆς εὐσεβείας ἡμῶν θρησκείας κατηγοροῦν Ἰουλιανόν . Διασχωρίζει γὰρ γὰρ ὡς διδάκτον τι χρήμα καὶ αὐτομάθες ἀνθρώποις , τὸ εἰδέναι θεόν . Φησὶ δὲ οὕτως · Ὅτι δὲ οὐ διδάκτον , ἀλλὰ φύσει τοῦτο τοῖς ἀνθρώποις ὑπάρχει , τακμῆριον ἡμῖν ἔστιν πρῶτον , ἡ κοινὴ πάντων ἀνθρώπων ἰδία καὶ δημοσία , καὶ κατὰ ἄνδρα καὶ ἔθνη περὶ τὸ θεῖον προθυμία . Ἄπαντες μὲν γὰρ διδασκάλους θεοῦ τι πεπιστεύκαμεν · ὅπερ οὖ , τὸ μὲν ἀκριβῶς , οὔτε πᾶσι ῥᾷδιον , οὔτε τοῖς ἐγνωκόσι , εἰπεῖν εἰς πάντα δυνατόν . Καὶ μεθ’ ἕτερα πάλιν · Ταύτῃ δὴ τῇ κοινῇ πάντων ἀνθρώπων ἔννοιᾳ , πρόστυσι καὶ ἄλλη . Πάντες γὰρ ἄνθρωποι , οὐδὲν τῶν τοῖς ἐν αὐτῷ φαινομένοις θεοῖς , οὕτω δὴ τι ψυχικὸν προστησάμεθα , ὡς καὶ εἰ τις ἄλλων ὑπέλαβε παρ’ αὐτοὺς τὸν θεόν , οἰκητήριον τῷ αὐτῷ πάντα τὸν οὐρανὸν ἀπένειμεν · οὐκ ἀποστῆσας αὐτὸν τῆς γῆς , ἀλλ’ ὅλον ὡς εἰς τιμώτατον τοῦ παντὸς ἐκεῖνο , τὸν βασιλέα καθίσας τῶν ὅλων , ἐφορᾶν ἐκεῖθεν ὑπολαμβάνων τὰ σῆδε .
Lemmas: παστόω ἐν ὁ διαλογισμός αὐτός καί σκοτίζω ὁ ἀσύνετος αὐτός καρδία . καί οὗτος μέν εἄν πρέπω ὁ ὁ ἀγελαῖος , καί συρρέπω , καί ἀλόγιστος πάντως ψευδολατρεία ἐξευρίσκω , ὁποῖος τις εἰμί , ὡς φημί , ὁ πρός ὅς ὁ ὁ πάνσοφος Μωϋσῆς ποιέω λόγος · ὅτι δέ ὁ εἰς καθῆλιξ ἥκω ἐμβρόντησις ἀνάπλεως γίγνομαι καταφωράω εἄν , ἀμαχητί καθοράω , ὁ ὁ μετά αὐτός πολυπραγμονέω δοκέω . ἐγώ γάρ πού περί αὐτός ἰσχύς ὅς ἄγαν ὁ Πλούταρχος , ἐν ὁ πρῶτος βιβλίον ψαυιῶν δόγμα συναγωγή · λαμβάνω δέ ἐκ οὗτος ἔργον ὁ θεός . ἀάω ὁ γάρ ἥλιος καί σελήνη καί ὁ λοιπάς ὁ ἄστρον , ὁ ὑπόγειος φορά ἐπέχω , ὅμοιος μέν ἀνατέλλω ὁ χρόμος , ἴσος δέ ὁ μέγεθος , καί κατά τόπος καί κατά χρόνος ὁ αὐτός . καί πάλιν ἐν ὁ αὐτός βιβλίον · ὁρίζω δέ ὁ ὁ θεός οὐσία οὕτως · πνεῦμα νοερός καί πυρώδης , οὐ ἔχω μέν μορφή , μεταβάλλω δέ εἰς ὁ βούλομαι , καί συνεξομοιόω πᾶς . ἔχω δέ νοια οὗτος , πρῶτος μέν ἀπό ὁ καλλίας ὁ ἐμφαίνω προσλαμβάνων , ὡς οὐδείς ὁ καλός εἰκῇ καί ὡς τυγχάνω γίγνομαι , ἀλλά μετά τις τέχνη δημιουργέω . προσποιέω δέ οὗτος ὁ γράφω πού καί ὁ τρισμέγιστος Ἑρμῆς πρός ὁ λέγω Νοῦς · ὀνομάζω γάρ ὧδε ὁ βιβλίον . εἶτα , φημί , Ἄρατος ὁ θεός ; ευηθεω . καί εἰς αὐτός φανερός ; διά οὗτος ποιέω , ἵνα διά πᾶς τις αὐτός βλέπω . οὗτος εἰμί ὁ ἀγαθός ὁ θεός , οὗτος ὁ ἀρετή , ὁ αὐτός φαίνω διά πᾶς . ὁμολογέω δέ οὗτος καί αὐτός ὁράω ὁ ὁ εὐσέβεια ἐγώ θρησκεία κατηγορέω Ἰουλιανός . διασχωριζεω γάρ γάρ ὡς διδακτός τίς χρήμα καί αὐτομάθης ἄνθρωπος , ὁ οἶδα θεός . φημί δέ οὕτως · ὅτι2 δέ οὖον διδακτός , ἀλλά φύσις οὗτος ὁ ἄνθρωπος ὑπάρχω , τακμῆριον ἐγώ εἰμί πρῶτος , ὁ κοινός πᾶς ἄνθρωπος ἴδιος καί δημόσιος , καί κατά ἀνήρ καί ἔθνος περί ὁ θέω προθυμία . ἀπάντομαι μέν γάρ διδάσκαλος θεός τίς πιστεύω · ὅσπερ οὖον , ὁ μέν ἀκριβῶς , οὔτε πᾶς ῥᾴδιος , οὔτε ὁ γιγνώσκω , εἶπον εἰς πᾶς δυνατός . καί μετά ἕτερος πάλιν · Ταύτη δή ὁ κοινός πᾶς ἄνθρωπος ἔννοια , πρόστυσι καί ἄλλος . πάνετες γάρ ἄνθρωπος , οὐδείς ὁ ὁ ἐν αὐτός φαίνω θεός , οὗτος δή τίς ψυχικός προΐστημι , ὡς καί εἰμί τις ἄλλος ὑπολαμβάνω παρά αὐτός ὁ θεός , οἰκητήριον ὁ αὐτός πᾶς ὁ οὐρανός ἀπονέμω · οὐ ἀφίστημι αὐτός ὁ γῆ , ἀλλά ὅλος ὡς εἰς τίμος ὁ πᾶς ἐκεῖνος , ὁ βασιλεύς καθίζω ὁ ὅλος , ἐφοράω ἐκεῖθεν ὑπολαμβάνω ὁ σῆ .