cyrillus-theology.commentarius-in-xii-prophetas-minores hosea.1.21
Φέρε δὴ οὖν , εἰς Χριστὸν ἀναφέρωμεν τὰ ὡς ἐν τύπῳ τοῖς πάλαι γεγενημένα . ὁ μὲν γὰρ προφήτης φησὶν Ἡσαΐας , ὅτι “ ’Αμπελὼν ἐγενήθη τῷ ἠγαπημένῳ ἐν κέρατι “ ἐν τόπῳ πίονι.’’ “ καὶ ἦν ὁ ἀμπελὼν ἄνθρωπος τοῦ Ἰούδα , “ νεόφυτον , ἠγαπημένον . ἀλλ’ οἱ τοῦ Ἰσραὴλ ἡγούμενοι , ὧν ἃν εἴη καὶ τύπος ὁ Ἀχαὰβ βασιλεύων , ἐπεθύμησαν ἔχειν τὸν ἀμπελῶνα αὐτοῦ · οὐχ ἵνα ᾖ κλῆρος ἐξαίρετος , τουτέστιν ἀμπελών · ἁλλ’ ἵνα κεχερσωμένος κῆπος γένοιτο λαχανίας , τουτέστιν , ἐπὶ τὸ ἀσυγκρίτως ἔλαττον καταφέροιτο · πλείστη γὰρ ὅση κήπου λαχάνων πρὸς ἀμπελῶνα διαφορά . καὶ τὸ ἔτι μεῖζον ἐν τούτοις , οὐκ ἀσυμφανές . γεγονότες μὲν γὰρ ὑπὸ Χριστῷ τῶν Ἰουδαίων οἱ δῆμοι , πῶς οὐκ ἔμελλον εὐκληματούσαις ἀμπέλοις , καὶ μὴν καὶ γονιμωτάταις ἐν ἴσῳ τε εἶναι καὶ φαίνεσθαι ; διαζῶντες δὲ τοῖς τῶν Φαρισαίων ἔθεσί τε καὶ τρόποις , καὶ μανθάνοντες διδασκαλίας ἐντάλ - μάτα ἀνθρώπων , κατ’ οὐδένα τρόπον διενεγκεῖν τῶν χθαμαλωτατων λαχάνων , ἃ καὶ λίαν εὐκόλως πίπτει καὶ μαραίνεται . οὐκοῦν ἐγλίχοντο μὲν οἱ τῶν Ἰουδαίων καθηγηταὶ τὸν ἀμπελῶνα Χριστοῦ κλῆρον ἴδιον ἔχειν , καὶ εἰς κῆπον λαχανίας · ἀλλ’ οὐκ ἔπειθον καταπροδοῦναι σφίσι τὸν τοῦ Πατρὸς ἀμπελῶνα . εἶτα , τί δέδρακεν ἡ θεομίσητος Ἰεζάβελ , τουτέστιν , ἡ ἀγελαία πληθὺς ἡ ὑπὸ χεῖρα τῶν ἡγοῦ μένων ἤγουν ἡ Συναγωγὴ , ταῖς τῶν ἡγουμένων συνδραμοῦσα λύπαις ; δόλῳ μέτεισι τὸν δίκαιον , τὸν ὅσιον Ναβουθαὶ , τουτέστι , τὸν ἐρχόμενον , καὶ δὴ καὶ ἀναιρεθῆναι παρεσκεύασεν . ἀνῄρηται γὰρ συκοφαντούμενος ὁ Ἐμμανουήλ . ἁλλ’ ὅτι μὴ ἀνεκτὸν τὸ χρῆμα Θεῷ , σαφὲς ἂν γένοιτο τῷ λέγεσθαι τῷ προφήτη Ὠσηέ Διότι ἔτι μικρὸν καὶ ἀκδικήσω τὸ αἷμα τοῦ Ἰεσράελ ἐπὶ τὸν οἶκον Ἰούδα , καὶ καταπαύσω βασιλείαν οἴκου Ἰσπαήλ . ἐκδεδίκηται γὰρ , ὡς ἔφην , τὸ αἷμα Χριστοῦ ἐκ παντὸς Ἰσραήλ . ἐπειδὴ γὰρ κατ’ ἐκεῖνο καιροῦ , καθ’ ὃ καὶ ἡ προφητεία γέγονεν , ὠνομάζοντο διῃρημένως , Ἰούδας μὲν οἱ μεμενηκότες ἐν τοῖς Ἱεροσολύμοις , Ἰσραὴλ δὲ πάλιν οἱ ἐν τῇ Σαμαρείᾳ , ἵνα τὸ ἐκ παντὸς Ισραὴλ ὁρῷτο σημαίνων , φησὶν ἀναγκαίως ἐκδικήσειν τὸ αἷμα Ἰεσράελ ἐκ τοῦ οἴκου Ἰούδα · καταπαύσειν δὲ καὶ τὴν βασιλείαν τοῦ οἴκου Ἰσραήλ . τοῦτο καὶ ὁ θεσπέσιος Ἰακὼβ προκαταμεμήνυκε , λέγων “ Οὐκ ἐκλείψει ἄρχων ἐξ Ἰούδα , καὶ ἡγούμενος ἐκ τῶν μήρων αὐτοῦ , ἕως ἀν’ ἔλθῃ ᾦ ἀπό - “ κειται , καὶ Αὐτὸς προσδοκία ἐθνῶν.’’ ἐπιλάμψαντος ἡμῖν τοῦ Ἐμμανουὴλ , τῆς τῶν ἐθνῶν προσδοκίας , τότε δὴ τότε καὶ ἐκ μέσου γέγονεν ἡ βασιλεία τοῦ Ἰσραήλ . καὶ γοῦν Ἡρώδης Ἀντιπάτρου παῖς , Ἀσκαλωνίτης , τῆς Ἰουδαίων ἡγεῖτο χώρας , γεγεννημένου Χριστοῦ . συντρίψειν δὲ καὶ αὐτὸ τὸ τόξον του Ισραηλ ἐν εκεινῃ τῃ ημερᾳ τουτέστι κατ’ ἐκεῖνο τοῦ καιροῦ . “ Τόξον γὰρ “ δυνατῶν ἠσθένησε,’’ κατὰ τὸ γεγραμμένον , καίτοι κρατήσειν ὑπειληφότων τοῦ Ἐμμανουήλ . καὶ “ τοῦ μὲν ἐχθροῦ “ ἐξέλιπον αἱ ῥομφαῖαι εἰς τέλος·’’ ἐξελύθη δὲ νεῦρα βραχιό - νῶν ἀυτῶν · οὐ γὰρ νενικήκασι ’τον ἀνίκητον . κατασκευάζων δὲ ὥσπερ τῆς πνευματικῆς θεωρίας τὸ βαθὺ , κάτεισιν εὐθὺς ἐπὶ τὰ ἱστορικῶς πεπραγμένα , λέγων ὅτι συντρίψω τὸ τόξον τοῦ Ἰσραὴλ ἐν τῇ κοιλάδι τοῦ Ἰεσράελ . ἐκεῖ γὰρ νενίκηκεν Ἀζαὴλ ὁ βασιλεὺς Συρίας ἀντεξάγοντα τὸν Ἰσραήλ . ἐπειδὴ δὲ προσήκειν ὑπολαμβάνω τῆς ἀναγκαίας καὶ πνευματικῆς θεωρίας οὐκ ἀποκομίζειν τὸν λόγον , ἐκεῖνο φημί · τὸ λυποῦν οὐδὲν , καθάπερ ἐγᾦμαι , κοιλάδα νοεῖσθαι τοῦ Ἰεσπάελ , τουτέστι , τῆς τοῦ Θεοῦ σπορᾶς , ἤτοι Χριτοῦ , τὸ ἐν τῷ κήπῳ μνημεῖον , ἐν ᾧ καὶ ἡ ἀνάστασις ἐπακολουθήσασα τῷ πάθει νενίκηκε πάντα τρόπον Ἰουδαικῶν τολμημάτων . λέλυται γὰρ αὐτῶν διὰ τῆς ἀναστάσεως τὰ δύστροπα καὶ θεοστυγῆ καὶ μιαιφόνα τολμήματα . ᾤοντο μὲν γὰρ ἐκ μέσου ποιεῖν δύνασθαι τὸν Υἱὸν , ἵνα καὶ κλῆρον ἴδιον ἔχοιεν τὸν ἀμπελῶνα αὐτοῦ . ἀλλ’ ἐν μνημείῳ τεθεὶς , ἀνεβίω πάλιν , ἄπρακτα τῆς ἐκείνων ἐπιβουλῆς ἀποφαίνων τὰ σκέμματα , καὶ μονονουχὶ συντρίβων τοὶ τόξα , διὰ τοῦ μηδὲν ἔτι δύνασθαι παθεῖν . καὶ ἐκβάλλει μὲν αὐτοὺς τοῦ ἀμπελῶνος ὡς θεομισεῖς καὶ πονηροὺς καὶ κυριοκτόνους · ἐκδίδωσι δὲ γεωργοῖς ἑτέροις αὐτὸν , ἀγαθοῖς καὶ εὐγνώμοσι καὶ Φιλεπγεστάτοις , κατὰ τὴν τοῦ Εὐαγγελίου παραβολήν .
Lemmas: φέρω δή οὖν , εἰς Χριστός ἀναφέρω ὁ ὡς ἐν τύπος ὁ πάλαι γίγνομαι . ὁ μέν γάρ προφήτης φημί Ἠσαΐας , ὅτι “ Ἀμπελών γίγνομαι ὁ ἀγαπάω ἐν κέρας “ ἐν τόπος πίνω “ καί εἰμί ὁ ἀμπελών ἄνθρωπος ὁ Ἰούδας , “ νεόφυτος , ἀγαπάω . ἀλλά ὁ ὁ Ἰσραήλ ἡγέομαι , ὅς ἄν εἰμί καί τύπος ὁ Ἀχαάβ βασιλεύω , ἐπιθυμέω ἔχω ὁ ἀμπελών αὐτός · οὐ ἵνα εἰμί κλῆρος ἐξαίρετος , τουτέστιν ἀμπελών · ἀλλά ἵνα χερσόω κῆπος γίγνομαι λαχανιά , τουτέστιν , ἐπί ὁ ἀσύγκριτος μικρός καταφέρω · πλεῖστος γάρ ὅσος κῆπος λάχανον πρός ἀμπελών διαφορά . καί ὁ ἔτι μείζων ἐν οὗτος , οὐ ἀσυμφανής . γίγνομαι μέν γάρ ὑπό Χριστός ὁ Ἰουδαῖος ὁ δῆμος , πῶς οὐ μέλλω εὐκληματέω ἄμπελος , καί μήv καί γόνιμος ἐν ἴσος τε εἰμί καί φαίνω ; διαζάω δέ ὁ ὁ Φαρισαῖος ἔθος τε καί τρόπος , καί μανθάνω διδασκαλία ἐντέλλω - μάτη ἄνθρωπος , κατά οὐδείς τρόπος διαφέρω ὁ χθαμαλός λάχανον , ὁ καί λίαν εὐκόλως πίπτω καί μαραίνω . οὐκοῦν γλίχομαι μέν ὁ ὁ Ἰουδαῖος καθηγητής ὁ ἀμπελών Χριστός κλῆρος ἴδιος ἔχω , καί εἰς κῆπος λαχανιά · ἀλλά οὐ πείθω καταπροδίδωμι ὅς ὁ ὁ πατήρ ἀμπελών . εἶτα , τίς δράω ὁ θεομίσητος Ἰεζάβελ , τουτέστιν , ὁ ἀγελαῖος πληθύς ὁ ὑπό χείρ ὁ ἡγέομαι Μένων ἤγουν ὁ συναγωγή , ὁ ὁ ἡγέομαι συντρέχω λύπη ; δόλος μέτειμι ὁ Δίκαιος , ὁ ὅσιος Ναβουθαί , τουτέστι , ὁ ἔρχομαι , καί δή καί ἀναιρέω παρασκευάζω . ἀναιρέω γάρ συκοφαντέω ὁ Ἐμμανουήλ . ἀλλά ὅτι μή ἀνεκτός ὁ χρῆμα Θεός , σαφής εἄν γίγνομαι ὁ λέγω ὁ προφήτης Ὡσηέ διότι ἔτι μικρός καί ἐκδικέω ὁ αἷμα ὁ Ἰεσράελ ἐπί ὁ οἶκος Ἰούδας , καί καταπαύω βασίλειος οἶκος Ἰσπαήλ . ἐκδικέω γάρ , ὡς φημί , ὁ αἷμα Χριστός ἐκ πᾶς Ἰσραήλ . ἐπεί γάρ κατά ἐκεῖνος καιρός , κατά ὅς καί ὁ προφητεία γίγνομαι , ὀνομάζω διῃρημένως , Ἰούδας μέν ὁ μένω ἐν ὁ Ἱερουσαλήμ , Ἰσραήλ δέ πάλιν ὁ ἐν ὁ Σαμάρεια , ἵνα ὁ ἐκ πᾶς Ἰσραήλ ὁράω σημαίνω , φημί ἀναγκαῖος ἐκδικέω ὁ αἷμα Ἰεσράελ ἐκ ὁ οἶκος Ἰούδας · καταπαύω δέ καί ὁ βασίλειος ὁ οἶκος Ἰσραήλ . οὗτος καί ὁ θεσπέσιος Ἰακώβ προκαταμηνύω , λέγω “ οὐ ἔκλειψις ἄρχω ἐκ Ἰούδας , καί ἡγέομαι ἐκ ὁ μῆρα αὐτός , ἠώς ἄνω ἔρχομαι οἶς ἀπό - “ κεῖμαι , καί αὐτός προσδοκία ἐθνῶν.’’ ἐπιλάμπω ἐγώ ὁ Ἐμμανουήλ , ὁ ὁ ἔθνος προσδοκία , τότε δή τότε καί ἐκ μέσος γίγνομαι ὁ βασίλειος ὁ Ἰσραήλ . καί γοῦν Ἡρῴδης Ἀντίπατρος παῖς , Ἀσκαλωνίτης , ὁ Ἰουδαῖος ἡγέομαι χώρα , γεννάω Χριστός . συντρίβω δέ καί αὐτός ὁ τόξον ὁ Ἰσραήλ ἐν ἐκεῖνος πῃ ἡμέρα τουτέστι κατά ἐκεῖνος ὁ καιρός . “ τόξον γάρ “ δυνατός ἀσθενέω κατά ὁ γράφω , καίτοι κρατέω ὑπολαμβάνω ὁ Ἐμμανουήλ . καί “ ὁ μέν ἐχθρός “ ἐκλείπω ὁ ῥομφαία εἰς ὅς ἐκλύω δέ νεῦρον βραχέω - νάω ἀυτέω · οὖον γάρ νικάω ’τον ἀνίκητος . κατασκευάζω δέ ὥσπερ ὁ πνευματικός θεωρία ὁ βαθύς , κατέρχομαι εὐθύς ἐπί ὁ ἱστορικός πράσσω , λέγω ὅτι συντρίβω ὁ τόξον ὁ Ἰσραήλ ἐν ὁ κοιλάς ὁ Ἰεσράελ . ἐκεῖ γάρ νικάω Ἀζαήλ ὁ βασιλεύς Συρία ἀντεξάγω ὁ Ἰσραήλ . ἐπεί δέ προσήκω ὑπολαμβάνω ὁ ἀναγκαῖος καί πνευματικός θεωρία οὐ ἀποκομίζω ὁ λόγος , ἐκεῖνος φημί · ὁ λυπέω οὐδείς , καθάπερ ἐγώ , κοιλάς νοέω ὁ Ἰεσπάελ , τουτέστι , ὁ ὁ Θεός σπορά , ἤτοι Χρίτου , ὁ ἐν ὁ κῆπος μνημεῖον , ἐν ὅς καί ὁ ἀνάστασις ἐπακολουθέω ὁ πάθος νικάω πᾶς τρόπος ιουδαϊκός τόλμημα . λύω γάρ αὐτός διά ὁ ἀνάστασις ὁ δύστροπος καί θεοστυγής καί μιαιφόνος τόλμημα . οἴομαι μέν γάρ ἐκ μέσος ποιέω δύναμαι ὁ υἱός , ἵνα καί κλῆρος ἴδιος ἔχω ὁ ἀμπελών αὐτός . ἀλλά ἐν μνημεῖον τίθημι , ἀναβιόω πάλιν , ἄπρακτος ὁ ἐκεῖνος ἐπιβουλή ἀποφαίνω ὁ σκέμμα , καί μονονού συντρίβω σύ τόξον , διά ὁ μηδείς ἔτι δύναμαι πάσχω . καί ἐκβάλλω μέν αὐτός ὁ ἀμπελών ὡς θεομισής καί πονηρός καί κυριοκτόνος · ἐκδίδωμι δέ γεωργός ἕτερος αὐτός , ἀγαθός καί εὐγνώμων καί Φιλεπγεστάτοις , κατά ὁ ὁ Εὐαγγέλιος παραβολή .