cyrillus-theology.commentarius-in-xii-prophetas-minores amos.4.44
Εἰ δὲ δὴ λεπτότερον καὶ πνευματικώτερον τῇ τῶν προκειμένων θεωρίᾳ προσβαλεῖν ἐθέλοιμεν , πρέποι ἃν εἰκότως ἐκεῖνο νοεῖν . ἐπειδὴ γὰρ , ὡς ἔφην , ἀνεβίω Χριστός · ἤγειρε γὰρ ὁ Πατὴρ τὴν σκηνὴν τοῦ Δαυεὶδ , καὶ ἀνῳκοδόμησεν αὐτῆς τὰ κατεσκαμμένα , πολλὴ καὶ ἀμφιλαφὴς τῶν πνευματικῶν ἀγαθῶν ἡ μέθεξις ἐπὶ πάντας γέγονεν ἀνθρώπους Ἕλληνας τε καὶ Ἰουδαίους · “ Εἷς γὰρ ὁ Θεὸς , ὃς δεδικαίωκε περιτομὴν ἐκ “ πίστεως , καὶ ἀκροβυστίαν διὰ πίστεως . ” πλείστη δὴ οὖν οση τῶν πνευματικῶν καρπῶν τοῖς πεπιστευκόσιν ἡ χορηγία η δία τῶν ἐπιγείων καρπῶν εὖ μάλα κατασημαίνεται . πλῆθος γὰρ ἔσται , φησὶ , σίτου καὶ οἴνου . παραδεξόμεθα δὲ νῦν τὸν μὲν σῖτον εἰς ἰσχὺν , δῆλον δὲ ὅτι τὴν πνευματικήν · γέγραπται γὰρ ὅτι “ καὶ ἄρτος στηρίζει καρδίαν ἀνθρώπου , ” νοητὸς ’δε που πάντως καὶ θεῖός τε καὶ ἄνωθεν · τὸν δέ γε οἰνον εἰς εὐφροσύνην · ἔφη γὰρ πάλιν “ Καὶ οἶνος εὐφραίνει “ καρδίαν ἀνθρώπου · ” χαίρομεν δὲ “ τῇ ἐλπίδι , ” κατὰ τὴν τοῦ μακαρίου Παύλου φωνήν . σταλάζει δὲ καὶ τὰ ὄρη γλυκασμόν . ὄρη μὲν οὖν , ὡς ἔοικεν , ἐνθάδε φησὶ τὰς ἐκκλησίας χριστοῦ , διά τοι τὸ ἐπῃρμένον τῶν ἐν αὐταῖς δογμάτων , καὶ τῆς εἰς Θεὸν εὐσεβείας τὸ ὑπερφερὲς , καὶ ὅτι τὰ μὲν ὄρη διαφόροις κομῶντα φαίνονται φυτοῖς , αἱ δὲ ἐκκλησίαι Χριστοῦ μυρίας τε ὅσας ἁγίων ἔχουσι κεφαλὰς , κέδροις τε καὶ ξύλοις ἐν ἴσῳ τοῖς εὐμηκεστάτοις , αἳ ταῖς τῶν νοητῶν ὑδάτων παρίδρυνται διεξόδοις . ἀλλ’ ὥσπερ ἐν τοῖς εὐδενδροτάτοις τῶν ὀρῶν πλήθη μελιττῶν περιποτώμενα , τὸ γλυκὺ καὶ τίμιον ἐργάζονται μέλι · οὕτω πάλιν καὶ ἐν ταῖς ἐκκλησίαις οἱ τῶν ἄλλων περιφανέστεροι καὶ ἁδρότεροι πρὸς ἀρετὴν καὶ σύνεσιν , τῆς ἐπὶ Χριστῷ διδασκαλίας τὸ γλυκὺ συλλέγοντες μέλι , μονονουχὶ καταστάζουσι καὶ ταῖς ἑτέρων καρδίαις αὐτό . ἀποσταλάξει δὴ οὖν τὰ ὄρη γλυκασμὸν κατὰ τοῦτον οἶμαι τὸν τρόπον . ἔσεσθαι δὲ συμφύτους ἔφη καὶ τοὺς βουνούς . βουνοὶ ’δε εἰσιν οἷον δεύτεροί τε καὶ τὸ μεῖον ἔχοντες εἰς ἀρετὴν παρὰ τοὺς ἄγαν ἐν τούτῳ διαφανεστέρους . μέτρα γὰρ ἁγιασμοῦ καὶ δικαιοσύνης ἐν ἐκκλησίαις , καὶ ὡς ο Παῦλος φησι , κατὰ τὴν ἑκάστῳ δοθεῖσαν χάριν παρὰ τοῦ τὰ τοιάδε διανέμοντος Θεοῦ . σύμφυτοι δὴ οὖν ἔσονται καὶ οὗτοί φησι , τουτέστιν , εὐθαλεῖς τε καὶ εὔκαρποι , καὶ τῆ τῶν θείων δογμάτων ὀρθότητι βαθὺ κομῶντα φοροῦντες τὸν νοῦν . ὅτι ’δε καὶ ἐπέστρεψεν ἤμων τὴν αἰχμαλωσίαν ο των ὅλων Θεὸς , οὐκ ἂν ἐνδοιάσειε τις . ἐκήρυξε γὰρ “ αἰχμαλώτοις ἄφεσιν ὁ Χριστὸς , καὶ τῆς τοῦ διαβόλου πλεονεξίας ἐξείλετο τὴν ὑπ’ οὐρανόν . τότε δὴ τότε καὶ ἐν ἴσῳ γηπόνοις τῆς κατὰ νοῦν εὐκαρπίας γεγόναμεν ἐπιμεληταὶ , κατεφυτεύσαμεν κήπους καὶ ἀμπελῶνας , καὶ φαγόμεθα τὸν καρπὸν αὐτῶν . ἀποληψόμεθα γὰρ τὰς τῶν πόνων ἀντιμισθίας , ἀποτρυγήσομεν δὲ καὶ τοὺς τῆς ἐπιεικείας καρπούς . ὅτι δὲ ἀσάλευτον ἕξομεν τὴν παρὰ Θεῷ μονὴν , καὶ τῶν ἅπαξ δοθησομένων παρ’ αὐτοῦ κλήρων οὐδεὶς ἂν ἐκπέμψειε τοὺς ἐν αὐτοῖς γεγονότας , σαφηνιεῖ λέγων Καταφυτεύσω αὐτοὺς ἐπὶ τῆς γῆ ; αὐτῶν ἡς ἔδωκα αὐτοῖς , λέγει Κύριος ὁ Θεός . “ Ἀμεταμέλητα γὰρ τὰ χαρίσματα καὶ ἡ κλῆσις τοῦ Θεοῦ , καὶ ἐν βεβαίῳ κεισόμεθα παντὸς ἀγαθοῦ , καθηγητὴν καὶ πανηγυριάρχην αὐτὸν ἔχοντες τὸν Χριστόν · δι’ οὗ καὶ μεθ’ οὗ τῷ Θεῷ καὶ Πατρὶ ἡ δόξα καὶ τὸ κράτος σὺν τῷ Ἁγίῳ Πνεύματι εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων . Ἀμήν .
Lemmas: εἰμί δέ δή λεπτός καί πνευματικός ὁ ὁ πρόκειμαι θεωρία προσβάλλω ἐθέλω , πρέπω ἄν εἰκότως ἐκεῖνος νοέω . ἐπεί γάρ , ὡς φημί , ἀναβιόω Χριστός · ἐγείρω γάρ ὁ πατήρ ὁ σκηνή ὁ Δαυίδ , καί ἀνοικοδομέω αὐτός ὁ κατασκάπτω , πολύς καί ἀμφιλαφής ὁ πνευματικός ἀγαθός ὁ μέθεξις ἐπί πᾶς γίγνομαι ἄνθρωπος Ἕλλην τε καί Ἰουδαῖος · “ εἷς γάρ ὁ θεός , ὅς δικαιόω περιτομή ἐκ “ πίστις , καί ἀκροβυστία διά πίστις . ” πλεῖστος δή οὖν ὅσος ὁ πνευματικός καρπός ὁ πιστεύω ὁ χορηγία ὁ δῖος ὁ ἐπίγειος καρπός εὕω μάλα κατασημαίνω . πλῆθος γάρ εἰμί , φημί , σῖτος καί οἶνος . παραδέχομαι δέ νῦν ὁ μέν σῖτος εἰς ἰσχύς , δῆλος δέ ὅτι ὁ πνευματικός · γράφω γάρ ὅτι “ καί ἄρτος στηρίζω Καρδία ἄνθρωπος , ” νοητός ἐσθίω ποῦ πάντως καί θεῖος1 τε καί ἄνωθεν · ὁ δέ γε οἶνος εἰς Εὐφρόσυνος · φημί γάρ πάλιν “ καί οἶνος εὐφραίνω “ Καρδία ἄνθρωπος · ” χαίρω δέ “ ὁ ἐλπίς , ” κατά ὁ ὁ μακάριος Παῦλος φωνή . σταλάζω δέ καί ὁ ὄρος γλυκασμός . ὄρος μέν οὖν , ὡς ἔοικα , ἐνθάδε φημί ὁ ἐκκλησία χριστός , διά ὅς ὁ ἐπαίρω ὁ ἐν αὐτός δόγμα , καί ὁ εἰς θεός εὐσέβεια ὁ ὑπερφερής , καί ὅτι ὁ μέν ὄρος διάφορος κομάω φαίνω φυτός , ὁ δέ ἐκκλησία Χριστός μυρίος τε ὅσος ἅγιος ἔχω κεφαλή , κέδρος τε καί ξύλον ἐν ἴσος ὁ εὐμήκης , ὅς ὁ ὁ νοητός ὕδωρ παριδρύω διέξοδος . ἀλλά ὥσπερ ἐν ὁ εὔδενδρος ὁ ὄρος πλῆθος μέλισσα περιποτώμενα , ὁ γλυκύς καί τίμιος ἐργάζομαι μέλι · οὗτος πάλιν καί ἐν ὁ ἐκκλησία ὁ ὁ ἄλλος περιφανής καί ἁδρός πρός ἀρετή καί σύνεσις , ὁ ἐπί Χριστός διδασκαλία ὁ γλυκύς συλλέγω μέλι , μονονού καταστάζω καί ὁ ἕτερος Καρδία αὐτός . ἀποσταλάζω δή οὖν ὁ ὄρος γλυκασμός κατά οὗτος οἴομαι ὁ τρόπος . εἰμί δέ σύμφυτος φημί καί ὁ βουνός . βουνός ἐσθίω εἰμί οἷος δεύτερος τε καί ὁ μείων ἔχω εἰς ἀρετή παρά ὁ ἄγαν ἐν οὗτος διαφανής . μέτρον γάρ ἁγιασμός καί δικαιοσύνη ἐν ἐκκλησία , καί ὡς ὁ Παῦλος φημί , κατά ὁ ἕκαστος δίδωμι χάρις παρά ὁ ὁ τοιόσδε διανέμω Θεός . σύμφυτος δή οὖν εἰμί καί οὗτος φημί , τουτέστιν , εὐθαλής τε καί εὔκαρπος , καί τῆ ὁ θεῖον δόγμα ὀρθότης βαθύς κομάω φορός ὁ νόος . ὅτι ἐσθίω καί ἐπιστρέφω ἀμάω ὁ αἰχμαλωσία ὁ ὁ ὅλος θεός , οὐ εἄν ἐνδοιάζω τις . κηρύσσω γάρ “ αἰχμάλωτος ἄφεσις ὁ Χριστός , καί ὁ ὁ διάβολος πλεονεξία ἐξαιρέω ὁ ὑπό οὐρανός . τότε δή τότε καί ἐν ἴσος γηπονέω ὁ κατά νόος εὐκαρπία γίγνομαι ἐπιμελητής , καταφυτεύω κῆπος καί ἀμπελών , καί ἐσθίω ὁ καρπός αὐτός . ἀπολαμβάνω γάρ ὁ ὁ πόνος ἀντιμισθία , ἀποτρυγάω δέ καί ὁ ὁ ἐπιείκεια καρπός . ὅτι δέ ἀσάλευτος ἔχω ὁ παρά Θεός μονή , καί ὁ ἅπαξ δίδωμι παρά αὐτός κλῆρος οὐδείς εἄν ἐκπέμπω ὁ ἐν αὐτός γίγνομαι , σαφηνίζω λέγω καταφυτεύω αὐτός ἐπί ὁ γῆ ; αὐτός εἰμί δίδωμι αὐτός , λέγω Κύριος ὁ Θεός . “ ἀμεταμέλητος γάρ ὁ χάρισμα καί ὁ κλῆσις ὁ Θεός , καί ἐν βέβαιος κεῖμαι πᾶς ἀγαθός , καθηγητής καί πανηγυριάρχης αὐτός ἔχω ὁ Χριστός · διά ὅς καί μετά ὅς ὁ Θεός καί πατήρ ὁ δόξα καί ὁ κράτος σύν ὁ ἅγιος πνεῦμα εἰς ὁ αἰών ὁ αἰών . ἀμήν .