cyrillus-theology.commentarius-in-xii-prophetas-minores amos.4.4
Γέγραπται τοίνυν ἐν τῷ Δευτερονομίῳ “ Δι’ ἑπτὰ ἐτῶν “ ποιήσεις ἄφεσιν , καὶ οὕτως τὸ πρόσταγμα τῆς ἀφέσεως · “ ἀφήσεις πᾶν χρέος ἴδιον ὃ ὀφείλει σοι ὁ πλησίον , καὶ “ τὸν ἀδελφόν σου οὐκ ἀπαιτήσεις , ὅτι ἐπικέκληται ἄφεσις “ κυρίῳ τῷ Θεῷ σου . τὸν ἀλλότριον ἀπαιτήσεις ὅσα ἐάν “ σοι παρ’ αὐτῷ ἦ · τῷ ἀδελφῷ σου ἄφεσιν ποιήσεις τοῦ “ χρέους σου.’’ καὶ μεθ’ ἕτερα πάλιν “ Ἐὰν δὲ γένηται ἐν “ σοὶ ἐνδεὴς ἐκ τῶν ἀδελφῶν σου ἐν μιᾷ τῶν πόλεων σου ἐν “ τῇ γῇ ἢν Κύριος ὁ Θεός σου δίδωσί σοι , οὐκ ἀποστρέψεις “ τὴν καρδίαν σου , οὐδ’ οὐ μὴ συσφίγξῃς τὴν χεῖρά σου “ ἀπὸ τοῦ ἀδελφοῦ σου τοῦ ἐπιδεομένου · ἀνοίγων ἀνοίξεις “ τὰς χεῖράς σου αὐτῷ , δάνειον δανειεῖς αὐτῷ ὅσα ἂν ἐπιδέηται “ καὶ καθ’ ὅσον ὑστερεῖται . ” προσπαρεγγυᾷ δὲ λέγων “ Πρό - “ σεχε σεαυτῷ μὴ γένηται ῥῆμα κρυπτὸν ἐν τῇ καρδίᾳ σου “ ἀνόμημα , λέγων Ἐγγίζει τὸ ἔτος τὸ ἕβδομον , ἔτος τῆς “ ἀφέσεως , καὶ πονηρεύσεται ὁ ὀφθαλμός σου τῷ ἀδελφῷ “ σου τῷ ἐπιδεομένῳ , καὶ οὐ δῷς αὐτῷ , καὶ βοήσεται “ κατὰ σοῦ πρὸς κύριον , καὶ ἔσται σοι ἁμαρτία μεγάλη . τοῦ νόμου τοίνυν χρεῶν ἀποκοπὰς ποιεῖσθαι προστεταχότος , οἱονεὶ σαββατιζόντων ἐτῶν · ἐν ἑβδόμῳ γὰρ ἔτει πληροῦσθαι προστέταχεν · εἶτα προυπομιμνήσκοντος μὴ δεῖν πονηρεύεσθαι , διακιχρᾶν δὲ μᾶλλον τοῖς δεομένοις , κἂν εἰ μὴ φαίνοιτο μακρὰν τὸ τῆς ἀφέσεως ἔτος , οἱ πολλοὺς καὶ ἀμφιλαφεῖς ἔχοντες θησαυροὺς , τὴν χεῖρα συστέλλοντες , τὰ τῶν ἐτῶν σάββατα περιμένειν ἐσπούδαζον ἐπὶ θύραις ὄντα λοιπὸν , εἶθ’ οὕτως ἐδάνειζον , ἵνα μὴ τοῖς τῆς ἀφέσεως χρόνοις ὑπενεχθείη τὸ ὀφείλημα . οὗτοί φασι Πότε διελεύσεται τὰ σάββατα ; δῆλον δὲ ὅτι τὰ ἐξ ἐτῶν · καὶ ἀνοίξομεν θησαυρούς . καὶ οὐ μέχρι τούτου τὸ δυσσέβημα , ἀλλὰ γὰρ καὶ ταῖς τῶν ἀθλίως πεπραχότων πτωχείαις ἀφιλαλλήλως ἐπιθρώσκοντες , μικροῖς μὲν ἐποιοῦντο μέτροις τὴν δόσιν , ἀντεκομίζοντο δὲ σταθμίοις οὐκ ἴσοις , ἀλλὰ τοῖς ἔτι μείζοσι , καὶ πολὺ τῶν πρώτων διαβριθεστέροις , καίτοι Θεοῦ λέγοντος διὰ τοῦ πανσόφου Μωυσέως τό “ Οὐκ ἔσται ἐν τῶ μαρσίπῳ σου “ στάθμιον καὶ στάθμιον μέγα καὶ μικρόν · οὐκ ἔσται ἐν τῇ “ οἰκίᾳ σου μέτρον καὶ μέτρον μέγα καὶ μικρόν . στάθμιον “ ἀληθινὸν καὶ δίκαιον ἔσται σοι καὶ μέτρον ἀληθινὸν καὶ δίκαιον ἔσται σοι · ἵνα πολυήμερος γένη ἐπὶ τῆς γῆς ἧς “ κύριος ὁ Θεός σου δίδωσί σοι ἐν κλήρῳ , ὅτι βδέλυγμα “ Κυρίῳ τῷ Θεῷ σου πᾶς ποιῶν τοῦτο , πᾶς ποιῶν ἄδικον . ” ἀλλ’ οὐδεὶς ἐκείνοις τῆς δικαιοσύνης ὁ λόγος · εἰς μόνην δὲ βλέποντες τὴν φιλοκέρδειαν , ἐξέτριβον πένητας , μονονουχὶ κατακτώμενοι τοὺς ἀθλίους , καὶ ἐν ὑποδημάτων ποιούμενοι τάξει · “ Νομαὶ γὰρ πλουσίων πτωχοὶ , ” κατὰ τὸ γεγραμ - μένον . ἀλλ’ ὀνίνησιν ἡμᾶς οὐ μετρίως ὁ Παροιμιαστὴς λέγων “ Καρδία δὲ ἀνδρὸς λογιζέσθω δίκαια , ἵνα ὑπὸ τοῦ Θεοῦ “ κατευθύνηται τὰ διαβήματα αὐτοῦ . ἐνώπιον γάρ εἰσι τῶν “ τοῦ Θεοῦ ὀφθαλμῶν ὁδοὶ ἀνδρὸς , εἰς δὲ πάσας τὰς τρο - “ χιὰς αὐτοῦ σκοπεύει . ” ὡς οὖν ἐφορῶντος τοῦ Θεοῦ , καὶ τῶν καθ’ ἡμᾶς ἕκαστα περιαθροῦντος ἰσχνῶς , ὀρθὰς ποιεῖσθαι τὰς τροχίας ἀναγκαῖον τοῖς γε ἀληθῶς ἀγαθοῖς καὶ ἐχέφροσι , καὶ οὐδὲν ἡγεῖσθαι τὸ ἰσορροποῦν τῆς τε εἰς Θεὸν καὶ τῆς εἰς ἀδελφοὺς ἀγάπης . καὶ ἡ μὲν εἰς Θεὸν ἀγάπη τὸ γνήσιον εἰς πίστιν , καὶ τὸ ἀπαράφθορον ἔχει · ἡ δέ γε εἰς ἀδελφοὺς τῆς δικαιοσύνης ἀνῆπται τὰ αὐχήματα . καὶ γάρ ἐστιν ἀληθὲς ὅτι “ Ἡ ἀγάπη τῷ πλησίον κακὸν οὐκ ἐργάζεται . ” χρῆναι δέ φημι τοὺς εὐδοκιμεῖν ᾑρημένους , καὶ ἐννομωτάτην ἔχοντας ζωὴν , ἐνδύσασθαι μὲν “ σπλάγχνα οἰκτιρμῶν , κατευμεγεθεῖν δὲ σφόδρα τῆς ἐπαράτου φιλοκερδείας , καὶ κοινὰ τοῖς δεομένοις προθεῖναι τὰ ὄντα . τηρήσας γὰρ οὕτως τῆς ἀγάπης τὸν νόμον , λαμπρός τε ἔσται καὶ ἀξιοζήλωτος παρά τε Θεῷ καὶ ἀνθρώποις . γέγραπται γὰρ ὅτι “ Ἐσκόρπισεν , “ ἔδωκεν τοῖς πένησιν , ἡ δικαιοσύνη αὐτοῦ μένει εἰς τὸν “ αἰῶνα τοῦ αἰῶνος . ”
Lemmas: γράφω τοίνυν ἐν ὁ Δευτερονόμιον “ διά ἑπτά ἔτος “ ποιέω ἄφεσις , καί οὕτως ὁ πρόσταγμα ὁ ἄφεσις · “ ἀφίημι πᾶς χρέος ἴδιος ὅς ὀφείλω σύ ὁ πλησίος , καί “ ὁ ἀδελφός σύ οὐ ἀπαιτέω , ὅτι ἐπικαλέω ἄφεσις “ κύριος ὁ Θεός σύ . ὁ ἀλλότριος ἀπαιτέω ὅσος ἐάν “ σύ παρά αὐτός εἰμί · ὁ ἀδελφός σύ ἄφεσις ποιέω ὁ “ χρέος σῴζω καί μετά ἕτερος πάλιν “ ἐάν δέ γίγνομαι ἐν “ σύ ἐνδεής ἐκ ὁ ἀδελφός σύ ἐν εἷς ὁ πόλις σύ ἐν “ ὁ γῆ εἄν Κύριος ὁ Θεός σύ δίδωμι σύ , οὐ ἀποστρέφω “ ὁ Καρδία σύ , οὐδέ οὖον μή συσφίγγω ὁ χείρ σύ “ ἀπό ὁ ἀδελφός σύ ὁ ἐπιδέω · ἀνοίγω ἀνοίγω “ ὁ χείρ σύ αὐτός , δάνειον δανείζω αὐτός ὅσος εἄν ἐπιδέω “ καί κατά ὅσος ὑστερέω . ” προσπαρεγγυάω δέ λέγω “ πρό - “ σεχ σεαυτοῦ μή γίγνομαι ῥῆμα κρυπτός ἐν ὁ Καρδία σύ “ ἀνόμημα , λέγω ἐγγίζω ὁ ἔτος ὁ ἕβδομος , ἔτος ὁ “ ἄφεσις , καί πονηρεύομαι ὁ ὀφθαλμός σύ ὁ ἀδελφός “ σύ ὁ ἐπιδέω , καί οὖον δίδωμι αὐτός , καί βοάω “ κατά σύ πρός κύριος , καί εἰμί σύ ἁμαρτία μέγας . ὁ νόμος τοίνυν χρέος ἀποκοπή ποιέω προστάσσω , οἱονεί σαββατίζω ἔτος · ἐν ἕβδομος γάρ ἔτος πληρόω προστάσσω · εἶτα προυπομιμνήσκοντος μή δήω πονηρεύομαι , διακιχράω δέ μᾶλλον ὁ δήω , κἀν εἰμί μή φαίνω μακράν ὁ ὁ ἄφεσις ἔτος , ὁ πολύς καί ἀμφιλαφής ἔχω θησαυρός , ὁ χείρ συστέλλω , ὁ ὁ ἔτος σάββατον περιμένω σπουδάζω ἐπί θύρα εἰμί λοιπός , εἶτα οὕτως δανείζω , ἵνα μή ὁ ὁ ἄφεσις χρόνος ὑποφέρω ὁ ὀφείλημα . οὗτος φημί πότος διέρχομαι ὁ σάββατον ; δῆλος δέ ὅτι ὁ ἐκ ἔτος · καί ἀνοίγω θησαυρός . καί οὖον μέχρι οὗτος ὁ δυσσέβημα , ἀλλά γάρ καί ὁ ὁ ἄθλιος πράσσω πτωχεία ἀφιλάλληλος ἐπιθρῴσκω , μικρός μέν ποιέω μέτρον ὁ δόσις , ἀντικομίζω δέ στάθμιον οὐ ἴσος , ἀλλά ὁ ἔτι μείζων , καί πολύς ὁ πρῶτος διαβριθής , καίτοι Θεός λέγω διά ὁ πάνσοφος Μωυσῆς ὁ “ οὐ εἰμί ἐν ὁ μάρσιππος σύ “ στάθμιον καί στάθμιον μέγας καί μικρός · οὐ εἰμί ἐν ὁ “ οἰκίον σύ μέτρον καί μέτρον μέγας καί μικρός . στάθμιον “ ἀληθινός καί Δίκαιος εἰμί σύ καί μέτρον ἀληθινός καί Δίκαιος εἰμί σύ · ἵνα πολυήμερος γένος ἐπί ὁ γῆ ὅς “ κύριος ὁ Θεός σύ δίδωμι σύ ἐν κλῆρος , ὅτι βδέλυγμα “ κύριος ὁ Θεός σύ πᾶς ποιέω οὗτος , πᾶς ποιέω ἄδικος . ” ἀλλά οὐδείς ἐκεῖνος ὁ δικαιοσύνη ὁ λόγος · εἰς μόνος δέ βλέπω ὁ φιλοκέρδεια , ἐκτρίβω πένης , μονονού κατακτάομαι ὁ ἄθλιος , καί ἐν ὑπόδημα ποιέω τάξις · “ νομή γάρ πλούσιος πτωχός , ” κατά ὁ γεγρομ - μένω . ἀλλά ὀνίνημι ἐγώ οὖον μέτριος ὁ παροιμιαστής λέγω “ Καρδία δέ ἀνήρ λογίζομαι Δίκαιος , ἵνα ὑπό ὁ Θεός “ κατευθύνω ὁ διάβημα αὐτός . ἐνώπιος γάρ εἰμί ὁ “ ὁ Θεός ὀφθαλμός ὁδός ἀνήρ , εἰς δέ πᾶς ὁ τρος - “ Χιᾶς αὐτός σκοπεύω . ” ὡς οὖν ἐφοράω ὁ Θεός , καί ὁ κατά ἐγώ ἕκαστος περιαθρέω ἰσχνός , ὀρθός ποιέω ὁ τροχίας ἀναγκαῖος ὁ γε ἀληθής ἀγαθός καί ἐχέφρων , καί οὐδείς ἡγέομαι ὁ ἰσορροπέω ὁ τε εἰς θεός καί ὁ εἰς ἀδελφός ἀγάπη . καί ὁ μέν εἰς θεός ἀγάπη ὁ γνήσιος εἰς πίστις , καί ὁ ἀπαράφθορος ἔχω · ὁ δέ γε εἰς ἀδελφός ὁ δικαιοσύνη ἀνάπτω ὁ αὔχημα . καί γάρ εἰμί ἀληθής ὅτι “ ὁ ἀγάπη ὁ πλησίος κακός οὐ ἐργάζομαι . ” χρή δέ φημί ὁ εὐδοκιμέω αἱρέω , καί ἔννομος ἔχω ζωή , ἐνδύω μέν “ σπλάγχνον οἰκτιρμός , κατευμεγεθέω δέ σφόδρα ὁ ἐπάρατος φιλοκέρδεια , καί κοινός ὁ δήω προτίθημι ὁ εἰμί . τηρέω γάρ οὕτως ὁ ἀγάπη ὁ νόμος , λαμπρός τε εἰμί καί ἀξιοζήλωτος παρά τε Θεός καί ἄνθρωπος . γράφω γάρ ὅτι “ σκορπίζω , “ δίδωμι ὁ πένης , ὁ δικαιοσύνη αὐτός μένω εἰς ὁ “ αἰών ὁ αἰών . ”