cyrillus-theology.commentarius-in-xii-prophetas-minores habakkuk.2.41
Τοὺς ὠδινήσαντας λαοὺς καὶ ἐγκάρπους ἤδη γεγενημένους ἄβυσσον ἀποκαλεῖ , πολλοὺς καὶ ἀναριθμήτους ὄντας ἀποφαίνων · τοιαύτη γὰρ ἡ ἄβυσσος . ὀνόματι δὲ τῷ τοιῷδε καὶ ἡ τῶν ἁγίων ἀγγέλων κέκληται πληθὺς διὰ φωνῆς Ἰεζεκιήλ . καὶ γοῦν ἔφη που ὁ Θεὸς ὡς ἐκ προσώπου τοῦ ἄρχοντος Τύρου περὶ τοῦ σατανᾶ Ὅτε ἐξέπεμπον αὐτὸν εἰς τὸν ᾅδην , ἐθρήνησεν ἡ ἄβυσσος ἐπ’ αὐτῷ . κατενηνεγμένου γὰρ καὶ πεπτωκότος τοῦ πάντων ἐπέκεινα καὶ ἐν δόξῃ προὔχοντος , ὃς καὶ μετ’ αὐτῶν ἐτέθειτο τῶν Χερουβὶμ , κατὰ τὴν αὐτοῦ τοῦ προφήτου φωνὴν , τὸ ἀπεικὸς οὐδὲν , σφόδρα λελυπῆσθαι τὴν νοητὴν ἄβυσσον , τουτέστι , τὰς τῶν ἄνω πνευμάτων ἀγέλας , μονονουχὶ δὲ καὶ ἐπιστυγνάσαι πεπονθότι καὶ τῷ τῶν ὅλων προσκεκρουκότι Θεῷ . οὐκοῦν ἡ ἄβυσσος , φησὶ , τουέστιν ἡ ἀμέτρητός τε καὶ ἀκατάληπτος τῶν πεπιστευ - κότων πληθὺς , καὶ μέντοι καὶ τὸ ὕψος τῆς ἐν αὐτῇ Φαντασιας , τουτέστι πάλιν πᾶν ὅσον ἐστὶν ἐν αὐτῇ λαμπρόν τε καὶ ἐπηρμένον , καὶ ταῖς ἐν τῷδε τῷ κόσμῳ φαντασίαις , ἤτοι δόξαις κεναῖς κατηγλαισμένον ἔδωκε φωνὴν αὐτῆς . δοξολογῖται γὰρ ὁ Χριστὸς παρὰ παντὸς ἀνθρώπων ἔθνους , καὶ τοῦτο δρῶντας προθύμως κατίδοι τις ἃν μικροὺς καὶ μεγάλους , λαμπροὺς καὶ ἀσήμους , καὶ τοὺς τῶν ἄλλων περιφανεστέρους , καὶ ὑπεροχὴν ἔχοντας ἢ τὴν ἐν δόξη τυχὸν , ἢ τὴν ἐν πλούτῳ καὶ λαμπρότητι τῇ κατὰ τὸν βίον · ἃ λίαν ὀρθῶς ὠνόμασε Φαντασιας ἤγουν ὕψος Φαντασίας . οὐδὲν γὰρ ἕτερον αὐτοῖς ἢ δόκησις , ὅτι “ Πᾶσα σὰρξ χόρτος “ καὶ πᾶσα δόξα ἀνθρώπου ὡς ἄνθος χόρτου.’’ ὅτι δὲ ἡ ἄβυσσος φωνὴν αὐτῆς , καὶ ταῖς εὐφημίαις καταγεραίρουσι τὸν Κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν τὸν Κριστὸν μικροὶ καὶ μεγάλοι , σαφηνιεῖ λέγων καὶ ὁ μακάριος Δαυείδ “ Αἰνεῖτε τὸν Κύριον “ ἐκ τῆς γῆς , δράκοντες καὶ πᾶσαι ἄβυσσοι . ” προσθεὶς δὲ δὴ τούτοις ὄρη καὶ βουνοὺς , ξύλα τε καρποφόρα καὶ πάσας κέδρους , θηρία τε καὶ κτήνη , ἑρπετὰ καὶ πετεινὰ πτερωτὰ , προσεπάγει πάλιν “ Ἄρχοντες καὶ πάντες κριταὶ γῆς , “ νεανίσκοι καὶ παρθένοι , πρεσβύτεροι μετὰ νεωτέρων “ νεσάτωσαν τὸ ὄνομα κυρίου . ἔφη δέ που καὶ ὁ ἡμῖν Ησαΐας περὶ αὐτοῦ “ Βασιλεις ὄψονται αὐτὸν “ φοβηθήσονται · ἄρχοντες καὶ προσκυνήσουσιν αὐτῷ . ”
Lemmas: ὁ ὠδινέω λαός καί ἔγκαρπος ἤδη γίγνομαι ἄβυσσος ἀποκαλέω , πολύς καί ἀναρίθμητος εἰμί ἀποφαίνω · τοιοῦτος γάρ ὁ ἄβυσσος . ὄνομα δέ ὁ τοιόσδε καί ὁ ὁ ἅγιος ἄγγελος καλέω πληθύς διά φωνή Ἰεζεκιήλ . καί γοῦν φημί ποῦ ὁ θεός ὡς ἐκ πρόσωπον ὁ ἄρχω Τύρος περί ὁ Σατανᾶς ὅτε ἐκπέμπω αὐτός εἰς ὁ ᾍδης , θρηνέω ὁ ἄβυσσος ἐπί αὐτός . καταφέρω γάρ καί πίπτω ὁ πᾶς ἐπέκεινα καί ἐν δόξα προέχω , ὅς καί μετά αὐτός τίθημι ὁ χερουβίν , κατά ὁ αὐτός ὁ προφήτης φωνή , ὁ ἀπεοικώς οὐδείς , σφόδρα λυπέω ὁ νοητός ἄβυσσος , τουτέστι , ὁ ὁ ἄνω πνεῦμα ἀγέλη , μονονού δέ καί ἐπιστυγνάζω πάσχω καί ὁ ὁ ὅλος προσκρούω Θεός . οὐκοῦν ὁ ἄβυσσος , φημί , τουειμι ὁ αμέτρητος τε καί ἀκατάληπτος ὁ Πιστεύς - κότος πληθύς , καί μέντοι καί ὁ ὕψος ὁ ἐν αὐτός φαντασία , τουτέστι πάλιν πᾶς ὅσος εἰμί ἐν αὐτός λαμπρός τε καί ἐπαίρω , καί ὁ ἐν ὅδε ὁ κόσμος φαντασία , ἤτοι δόξα κενός κατηγλαισμένον δίδωμι φωνή αὐτός . δοξολογέω γάρ ὁ Χριστός παρά πᾶς ἄνθρωπος ἔθνος , καί οὗτος δράω προθύμως καθοράω τις ἄν μικρός καί μέγας , λαμπρός καί ἄσημος , καί ὁ ὁ ἄλλος περιφανής , καί ὑπεροχή ἔχω ἢ ὁ ἐν δόξα τυγχάνω , ἢ ὁ ἐν πλοῦτος καί λαμπρότης ὁ κατά ὁ βίος · ὁ λίαν ὀρθῶς ὀνομάζω φαντασία ἤγουν ὕψος φαντασία . οὐδείς γάρ ἕτερος αὐτός ἢ δόκησις , ὅτι “ πᾶσα σάρξ χόρτος “ καί πᾶς δόξα ἄνθρωπος ὡς ἄνθος χόρτος ὅτι δέ ὁ ἄβυσσος φωνή αὐτός , καί ὁ εὐφημία καταγεραίρω ὁ κύριος ἐγώ Ἰησοῦς ὁ Κρίστον μικρός καί μέγας , σαφηνίζω λέγω καί ὁ μακάριος Δαυείδ “ αἰνέω ὁ κύριος “ ἐκ ὁ γῆ , δράκων καί πᾶς ἄβυσσος . ” προστίθημι δέ δή οὗτος ὄρος καί βουνός , ξύλον τε Καρποφόρα καί πᾶς κέδρος , θηρίον τε καί κτῆνος , ἑρπετόν καί πετεινόν πτερωτός , προσεπάγω πάλιν “ ἄρχω καί πᾶς κριτής γῆ , “ νεανίσκος καί παρθένος , πρέσβυς μετά νέος “ νεσάτωσαν ὁ ὄνομα κύριος . φημί δέ ποῦ καί ὁ ἐγώ Ησαΐας περί αὐτός “ Βασιλεύς ὁράω αὐτός “ φοβέω · ἄρχω καί προσκυνέω αὐτός . ”