cyrillus-theology.commentarius-in-xii-prophetas-minores zechariah.1.69
Ὅτι μὲν ἐν παντὶ γενήσονται κακῷ ψηλαφωμένης αὐτῶν τῆς ἁμαρτίας , οἱ καθάπερ εἰς βόθρον κατενηνεγμένοι , διά γε τοῦ σταυρῶσαι Χριστὸν , προμεμήνυκεν ἐναργῶς . ὅτι δὲ τοῖς πιστεύουσι καὶ ἠγαπηκόσιν αὐτὸν οὐκ ἀκερδὲς ἔσται τὸ χρῆμα , μᾶλλον δὲ καὶ πρὸς εὐφροσύνης καὶ τέρψεων ἁγιοπρεπῶν , προαγορεύει χρησίμως . μαρτυρήσει δὲ τούτοις καὶ ὁ δίκαιος Συμεών . ὅτε γὰρ τὸ θεῖον τεθέαται βρέφος καὶ εἰς ἀγκάλας ἐδέξατο , προεφήτευσε λέγων “ Ἰδοὺ οὗτος κεῖται “ εἰς πτῶσιν καὶ ἀνάστασιν πολλῶν ἐν τῷ Ἰσραὴλ , καὶ “ εἰς σημεῖον ἀντιλεγόμενον.’ πεπτώκασι μὲν γὰρ οἱ τὸ δίκαιον αἷμα ταῖς σφῶν αὐτῶν ἐπαντλήσαντες κεφαλαῖς , εἰς γῆν δὲ ὥσπερ ἐρριμμένοι καὶ κείμενοι , καὶ ὑπὸ πόδας ὄντες διαβολικούς · ὠρθώθησαν δὲ οἱ ἐξ ἐθνῶν . καὶ αὐτὸς ’δε που Χριστὸς προαναφωνεῖ μὲν τοῖς ἁγίοις μαθηταῖς τὸ ἐπὶ τῷ σταυρῷ πάθος · ἐπειδὴ δὲ γεγονότας ἐν κατηφείᾳ τεθέαται , παρεκάλει λέγων “ Ἡ γυνὴ λύπην ἔχει , ὅταν τίκτῃ τὸ παιδίον , “ ὅτι ἦλθεν ἡ ὥρα αὐτῆς · ὅταν δὲ τέκῃ τὸ παιδίον χαρᾷ χαίρει , “ ὅτι ἐγεννήθη ἄνθρωπος εἰς τὸν κόσμον . καὶ ὑμεῖς μὲν λύ - “ πην ἔχετε , ὕστερον δὲ ὄψεσθέ με καὶ χαρήσεται ὑμῶν ἡ “ καρδία . ” οὕτω καὶ ἐγηγερμένος ἐκ νεκρῶν ταῖς ἐν τῷ κλαιούσαις γυναιξὶ προσεφώνει τό Χαίρετε . πρέποι δ᾿ ἃν καὶ ἕκαστον τῶν ἀγαπώντων αὐτὸν ἐπί τε τῷ σταυρῷ καὶ τῇ ἀναστάσει λέγειν “ Ἔστρεψας τὸν κοπετόν μου εἰς “ χαρὰν ἐμοὶ , διέρρηξας τὸν σάκκον μου καὶ περιέζωσάς με “ εὐφροσύνην . πῶς γὰρ οὐκ οἴχεται μὲν ἐκ ποδῶν τὸ πεν - θεῖν , ἀφῄρηται δὲ “ πᾶν δάκρυον ἀπὸ παντὸς κατὰ τὴν τοῦ προφήτου φωνὴν , ἐγηγερμένου Χριστοῦ , καὶ τὸ τοῦ θανάτου καταλύσαντος κράτος ; ζωὴ γὰρ ἦν κατὰ φύσιν ὡς Θεὸς , κἂν εἰ πέφηνεν ἐν σαρκί . οὐκοῦν τῇ ἡμέρᾳ ἐκείκῃ , φησὶ , τουτέστι , κατ’ ἐκεῖνο καιροῦ , καθ’ ὃν ἃν ἀναβιῴη ἐκ νεκρῶν καταβοθρευθέντων τῶν ἐσταυρωκότων , συγκαλέσετε ἔκαστος τὸν πλησίον αὐτοῦ ὑποκάτω ἀμπέλου καὶ ὑποκάτω συκῆς . καὶ εἰ μὲν βούλοιτό τις ἁπλοῦν , καὶ πρόχειρον τὸν τοιοῦτον ἐκδέχεσθαι νοῦν , τέρψεων εἶναι τῶν πνευματικῶν σύμβολα διαβεβαιώσεται τὰ ὠνομασμένα . οὐκ ἀπίθανον δὲ εἶναί φημι πρὸς τούτῳ κἀκεῖνο εἰπεῖν , ὅτι συκῆν καὶ ἄμπελον ἔοικεν ἀποκαλεῖν τὴν Ἐκκλησίαν , ἧς καὶ ὁ θεσπέσιος μελῳδὸς διαμέμνηται , λέγων αἰνιγματωδῶς πρὸς τὸν ἄνωθεν καὶ ἐξ οὐρανοῦ νυμφίον , τουτέστι Χριστόν “ Ἡ γυνή σου ὡς “ ἄμπελος εὐθηνοῦσα , ἐν τοῖς κλίτεσι τῆς οἰκίας σου.’’ ἔφη δέ που καὶ αὐτός “ Αἱ ἄμπελοι κυπρίζουσιν , ἔδωκαν ὀσμὴν , “ ἡ συκῆ ἐξήνεγκεν ὀλύνθους αὐτῆς.’’ ὡς γὰρ ἤδη τῶν ἐκκλησιῶν ἀρξαμένων ἐν κόσμῳ διὰ τῆς εἰς αὐτὸν εὐωδιάζειν πίστεως , τὰς ἀμπέλους ἔφη κυπρίζειν , καὶ μὴν καὶ ἐκφαίνεσθαι τοὺς ὀλύνθους · νοηθεῖεν δ’ ἃν καὶ οὗτοι τῶν ἄρτι πεπιστευκότων ἡ οὔπω μὲν πέπειρος καὶ γλυκεῖα πληθὺς , ἐσομένη δὲ κατὰ βραχὺ , καὶ ταῖς εἰς τὸ ἄμεινον ἐπιδόσεσιν ἰοῦσα πρὸς τοῦτο . ἁδρυνθέντες γὰρ , καὶ “ εἰς ἄνδρα τέλειον “ ἀναβεβηκότες τοῦ πληρώματος τοῦ Χριστοῦ , γλυκεῖς οἱάπερ ἐσόμεθα καρποὶ τῷ Θεῷ , καθάπερ μητρί τινι τῆ Ἐκκλησίᾳ προσπεφυκότες . οὐκοῦν διά τε συκῆς καὶ ἀμπέλου νοουμένων τῶν ἐκκλησιῶν , ὑπ’ αὐταῖς ἐσόμεθα , καὶ ἐν αὐταῖς ταῖς καταλύσομεν , προτροπάδην ἀλλήλοις ἐκεῖνο λέγοντες τὸ προφητικόν “ Δεῦτε ἀναβῶμεν εἰς τὸ ὄρος τοῦ κυρίου καὶ “ εἰς τὸν οἶκον τοῦ Θεοῦ Ἰακὼβ , καὶ ἀναγγελεῖ ἡμῖν τὴν “ ὁδὸν αὐτοῦ , καὶ πορευσόμεθα ἐν αὐτῇ.’’ εἰ δὲ δὴ γένοιτο καὶ τοῦδε τυχεῖν , ἐπαίνου παντὸς ἀξιώσομεν τοὺς εἰς τοῦτο κεκληκότας , πάλιν ἐκεῖνο λέγοντες “ Εὐφράνθην ἐπὶ τοῖς “ εἰρηκόσι μοι Εἰς οἶκον κυρίου πορευσόμεθα . τέρψεως γὰρ ἥμιν τῆς ἀνωτάτω τὸ χρῆμα καρπὸς νοοῖτ’ ἃν εἰκότως . τοιγάρτοι πάλιν ἐροῦμεν κατὰ τὸν ἅγιον ψαλμῳδόν “ Μίαν “ ᾐτησάμην παρὰ Κυρίου , ταύτην ἐκζητήσω , τοῦ κατοικεῖν “ με ἐν οἴκῳ κυρίου πάσας τὰς ἡμέρας τῆς ζωῆς μου , τοῦ “ θεωρεῖν με τὴν τερπνότητα κυρίου , καὶ ἐπισκέπτεσθαι τὸν “ ναὸν τὸν ἅγιον αὐτοῦ . ΤΟΜΟΣ α΄ .
Lemmas: ὅτι2 μέν ἐν πᾶς γίγνομαι κακός ψηλαφάω αὐτός ὁ ἁμαρτία , ὁ καθάπερ εἰς βόθρος καταφέρω , διά γε ὁ σταυρόω Χριστός , προμηνύω ἐναργής . ὅτι δέ ὁ πιστεύω καί ἀγαπάω αὐτός οὐ ἀκερδής εἰμί ὁ χρῆμα , μᾶλλον δέ καί πρός Εὐφρόσυνος καί τέρψις αγιοπρεπής , προαγορεύω χρήσιμος . μαρτυρέω δέ οὗτος καί ὁ δίκαιος Συμεών . ὅτε γάρ ὁ θέω θεάομαι βρέφος καί εἰς ἀγκάλη δέχομαι , προφητεύω λέγω “ ἰδέ οὗτος κεῖμαι “ εἰς πτῶσις καί ἀνάστασις πολύς ἐν ὁ Ἰσραήλ , καί “ εἰς σημεῖον ἀντιλέγω πίπτω μέν γάρ ὁ ὁ Δίκαιος αἷμα ὁ σφεῖς αὐτός ἐπαντλέω κεφαλή , εἰς γῆ δέ ὥσπερ ῥίπτω καί κεῖμαι , καί ὑπό πούς εἰμί διαβολικός · ὀρθόω δέ ὁ ἐκ ἔθνος . καί αὐτός ἐσθίω ποῦ Χριστός προαναφωνέω μέν ὁ ἅγιος μαθητής ὁ ἐπί ὁ σταυρός πάθος · ἐπεί δέ γίγνομαι ἐν κατήφεια θεάομαι , παρακαλέω λέγω “ ὁ γυνή λύπη ἔχω , ὅταν τίκτω ὁ παιδίον , “ ὅτι ἔρχομαι ὁ ὥρα αὐτός · ὅταν δέ τίκτω ὁ παιδίον χαρά χαίρω , “ ὅτι γεννάω ἄνθρωπος εἰς ὁ κόσμος . καί σύ μέν λύω - “ πην ἔχω , ὕστερος δέ ὁράω ἐγώ καί χαίρω σύ ὁ “ καρδία . ” οὗτος καί ἐγείρω ἐκ νεκρός ὁ ἐν ὁ καλέω γυνή προσφωνέω ὁ χαίρω . πρέπω δέ ἄν καί ἕκαστος ὁ ἀγαπάω αὐτός ἐπί τε ὁ σταυρός καί ὁ ἀνάστασις λέγω “ στρέφω ὁ κοπετός ἐγώ εἰς “ χαρά ἐγώ , διαρρήγνυμι ὁ σάκκος ἐγώ καί περιζώννυμαι ἐγώ “ Εὐφρόσυνος . πῶς γάρ οὐ οἴχομαι μέν ἐκ πούς ὁ Πεν - θέω , ἀφαιρέω δέ “ πᾶς δάκρυ ἀπό πᾶς κατά ὁ ὁ προφήτης φωνή , ἐγείρω Χριστός , καί ὁ ὁ θάνατος καταλύω κράτος ; ζωή γάρ εἰμί κατά φύσις ὡς θεός , κἀν εἰμί φαίνω ἐν σάρξ . οὐκοῦν ὁ ἡμέρα ἐκείκῃ , φημί , τουτέστι , κατά ἐκεῖνος καιρός , κατά ὅς ἄν ἀναβιάω ἐκ νεκρός καταβοθρευτιθημι ὁ σταυρόω , συγκαλέω ἔκαστος ὁ πλησίος αὐτός ὑποκάτω ἄμπελος καί ὑποκάτω συκέα . καί εἰμί μέν βούλομαι τις ἁπλόος , καί πρόχειρον ὁ τοιοῦτος ἐκδέχομαι νόος , τέρψις εἰμί ὁ πνευματικός σύμβολον διαβεβαιόω ὁ ὀνομάζω . οὐ ἀπίθανος δέ εἰμί φημί πρός οὗτος ἐκεῖνος εἶπον , ὅτι συκέα καί ἄμπελος ἔοικα ἀποκαλέω ὁ ἐκκλησία , ὅς καί ὁ θεσπέσιος μελῳδός διαμιμνήσκομαι , λέγω αἰνιγματωδῶς πρός ὁ ἄνωθεν καί ἐκ οὐρανός νυμφίος , τουτέστι Χριστός “ ὁ γυνή σύ ὡς “ ἄμπελος εὐθηνέω , ἐν ὁ κλίτος ὁ οἰκίον σῴζω φημί δέ ποῦ καί αὐτός “ ὁ ἄμπελος κυπρίζω , δίδωμι ὀσμή , “ ὁ συκέα ἐκφέρω Ὄλυνθος αὐτή ὡς γάρ ἤδη ὁ ἐκκλησία ἄρχω ἐν κόσμος διά ὁ εἰς αὐτός εὐωδιάζω πίστις , ὁ ἄμπελος φημί κυπρίζω , καί μήv καί ἐκφαίνω ὁ Ὄλυνθος · νοέω δέ ἄν καί οὗτος ὁ ἄρτι πιστεύω ὁ οὔπω μέν πέπειρος καί γλυκύς πληθύς , εἰμί δέ κατά βραχύς , καί ὁ εἰς ὁ ἀγαθός ἐπίδοσις εἶμι πρός οὗτος . ἁδρύνω γάρ , καί “ εἰς ἀνήρ τέλειος “ ἀναβαίνω ὁ πλήρωμα ὁ Χριστός , γλυκύς οἶος εἰμί καρπός ὁ Θεός , καθάπερ μήτηρ τις τῆ ἐκκλησία προσφύω . οὐκοῦν διά τε συκέα καί ἄμπελος νοέω ὁ ἐκκλησία , ὑπό αὐτός εἰμί , καί ἐν αὐτός ὁ καταλύω , προτροπάδην ἀλλήλων ἐκεῖνος λέγω ὁ προφητικός “ δεῦτε ἀναβαίνω εἰς ὁ ὄρος ὁ κύριος καί “ εἰς ὁ οἶκος ὁ Θεός Ἰακώβ , καί ἀναγγέλλω ἐγώ ὁ “ ὁδός αὐτός , καί πορεύω ἐν αὐτός εἰμί δέ δή γίγνομαι καί ὅδε τυγχάνω , ἔπαινος πᾶς ἀξιόω ὁ εἰς οὗτος καλέω , πάλιν ἐκεῖνος λέγω “ εὐφραίνω ἐπί ὁ “ λέγω ἐγώ εἰς οἶκος κύριος πορεύω . τέρψις γάρ ἐγώ ὁ ἄνω2 ὁ χρῆμα καρπός1 νοέω ἄν εἰκότως . τοιγάρ πάλιν εἴρω κατά ὁ ἅγιος ψαλμῳδός “ μία “ αἰτέω παρά κύριος , οὗτος ἐκζητέω , ὁ κατοικέω “ ἐγώ ἐν οἶκος κύριος πᾶς ὁ ἡμέρα ὁ ζωή ἐγώ , ὁ “ θεωρέω ἐγώ ὁ τερπνότητα κύριος , καί ἐπισκέπτομαι ὁ “ ναός ὁ ἅγιος αὐτός . Τόμος Α΄ .