cyrillus-theology.commentarius-in-xii-prophetas-minores nahum.1.4
Βαθὺς ὁ λόγος , καὶ οὐχ ἕτοιμος ἑλεῖν , πλὴν ὅτι μόνοις τοῖς ἐθέλουσι περιαθρεῖν εὖ μάλα τὰ ἐν αὐτῷ . καὶ εἰ μὲν νοοῖτο γεγονὼς ὡς πρός γε τοὺς Ἰουδαίους , ἐπιπλήξει μετρίᾳ κεκερασμένην ἐπιεικῶς εὑρήσομεν τὴν παράκλησιν . εἰ δὲ δή τις οἴοιτο κατὰ τῆς Νινευΐ γενέσθαι καὶ λέγεσθαι , πρὸς ἕτερόν τι τετράψεται τῶν θεωρημάτων ὁ νοῦς , καὶ τοῖς πεπονθόσι τὴν δήωσιν τοῦ καὶ αὖθις ἀνασφῆλαι δίδωσί τε καὶ ἐμπεδοῖ τὰς ἐλπίδας . τῆς οὖν ἐπ’ ἀμφοῖν ἐννοίας τὸν σκοπὸν 1 ὡς ἔνι ἐμφανῆ καταστήσομεν . ἀπολακτίσαντες γὰρ Ἰουδαῖοι τὴν εἰς Θεὸν ἀγάπησιν , καὶ τῆς εἰς αὐτὸν εὐσεβείας τὸ γνήσιον δι’ οὐδενὸς παντελῶς ποιούμενοι λόγου , κατέθορον εἰς πολυθεΐαν καὶ ἀλλόκοτον πλάνησιν καὶ τὴν ἔξω νόμου ζωὴν , ἀνεδείμαντό τε βωμοὺς , ἔστησαν τεμένη τοῖς ἔργοις τῶν ἰδίων χειρῶν , τελετὰς καὶ θυσίας προσῆγον , τῇ Ἀστάρτῃ , τῷ Χαμῶς , τῷ Βεελφεγὼρ , ταῖς δαμάλεσι ταῖς χρυσαῖς , καὶ τὸ ἔτι τούτων ἀλογώτερον , αὐταῖς ἀνέθεσαν ᾠδὰς τὰς χαριστηρίους . τηρίους , ἔφασκον γὰρ ἐξ ἀποπληξίας οἱ δείλαιοι “ Οὗτοι “ οἱ θεοί σου Ἰσραὴλ , οἵτινες ἀνήγαγόν σε ἐκ γῆς Αἶ’ . “ γύπτου.’’ ἀλλὰ τοῖς οὕτω δεινοῖς ἀνοσιουργήμασι διαλελήθασι σφᾶς αὐτοὺς καταθήγοντες ἐφ’ ἑαυτοῖς τὸν πάλαι προεστηκότα καὶ ἀνασώζοντα Θεὸν , ᾧ γεγόνασιν ἐχθροὶ , καὶ ἐν τῇ τῶν πολεμίων τέθεινται μοίρᾳ , τοῖς μὴ κατὰ φύσιν θεοῖς προσνέμοντες ἑαυτοὺς , καίτοι πάλαι Μωυσέως βοῶντος περὶ Θεοῦ , ὡς εἴη τε καὶ ζηλωτὴς , καὶ ὡς πῦρ ἀναλίσκον , καὶ ὡς οὐκ ἂν ἀνάσχοιτο καταλυπεῖν ᾑρημένων . προανεφώνει γὰρ ὅτι “ Αὐτοὶ παρεζήλωσάν με ἐπ’ οὐ Θεῷ , παρώρ . “ γισάν με ἐν τοῖς εἰδώλοις αὐτῶν · κἀγὼ παρασζηλώσω αὐ - “ τοὺς ἐπ’ οὐκ ἔθνει , ἐπὶ ἔθνει ἀσυνέτῳ παροργιῶ αὐτούς . προσκεκρουκότες δὴ οὖν πολυτρόπως , εἰκότως καὶ διολώλασι . τοῦτο καὶ νῦν ὁ Προφήτης φησὶ , μονονουχὶ καὶ ἀσχάλλοντας ἐπὶ τοῖς συμβεβηκόσι τοὺς δήμους τῶν Ἰουδαίων , ἐλέγχων τε ὁμοῦ καὶ παραμυθούμενος . ναὶ γὰρ , φησὶ , καταλγύνεσθε πεπονθότες ἀδοκήτως τὴν ἐρήμωσιν , οἴκων τε καὶ χώρας καὶ πόλεων ἐκσεσοβημένοι , καίτοι νικῶντες ἀεὶ τοὺς ἀνθεστηκότας · πεπτώκατε δὲ καὶ ὑπὸ πόδας ἐχθρῶν . εἶτα πῶς οὐκ ἔδει πρὸ πείρας ἐννοεῖν , ὅτι Θεὸς ζηλωτής ἐστι , καὶ ἐκδικῶν Κύρος μετά , θύμου , εκδικων τοὺς υπεναντιους αυτου , καὶ εζαιρων τοὺς ἐχθροῦς αὐτοῦ ; εἰ δὲ δὴ καὶ ἡμεῖς ἐξῃρήμεθά φησι , καὶ γεγόναμεν ἐκ μέσου , καὶ ὑπὸ χεῖρα δυσμενῶν , ἀλλ’ ἒστημεν εἰς ἐχθροὺς , πεπολεμήκαμεν ἀνοσίως τῷ πάντα ἰσχύοντι , καὶ πρὸς πᾶν ὁτιοῦν ᾠχόμεθα τῶν ἀπᾳδόντων αὐτῷ . Ἂλλ’ ἐρεῖς , ὅτι μακρόθυμος ὁ Δεσπότης . ναὶ , σύμφημι καὶ αὐτὸς , καὶ γάρ ἐστι κατὰ φύσιν τοιοῦτος . πλὴν ἀθῳῶν οὐκ ἀθῳώσει , τουτέατιν , οὐκ ἀπαλλάξει παντελῶς αἰτιαμάτων καὶ δίκης τοὺς προσκεκρουκότας αὐτῷ , καὶ τοῦτο ἀκαταλήκτως καὶ πέρα δὴ μέτρου . ἀναβάλλεται μὲν γὰρ τὴν ὀργὴν ἐξ ἡμερότητος τῆς ἐμφύτου , καὶ ἀνέχεται πλημμελούντων τινῶν ἔσθ’ ὅτε , περιμένων τὴν μετάγνωσιν · μέλλοντας δὲ καὶ ἀναδυομένους μακρὰ , κολάζει λοιπὸν καὶ ὑπάγει ποιναῖς ὡς κατεσκληκότας . ὧδε μὲν οὖν ἕξει τε ὁ λόγος ἡμῖν καὶ νοοῖτο γεγονὼς , εἰ βλέποι πρὸς Ἰουδαίους · εἰ δὲ δὴ φέροιτο κατὰ τῆς Νινευΐ , νοήσομεν ἑτεροίως .
Lemmas: Βαθύς ὁ λόγος , καί οὐ ἑτοῖμος αἱρέω , πλήν ὅτι μόνος ὁ ἐθέλω περιαθρέω εὕω μάλα ὁ ἐν αὐτός . καί εἰμί μέν νοέω γίγνομαι ὡς πρός γε ὁ Ἰουδαῖος , ἐπίπληξις μέτριος κεράννυμι ἐπιεικής εὑρίσκω ὁ παράκλησις . εἰμί δέ δή τις οἴομαι κατά ὁ Νινευΐ γίγνομαι καί λέγω , πρός ἕτερος τίς τρέπω ὁ θεώρημα ὁ νόος , καί ὁ πάσχω ὁ δήω ὁ καί αὖθις ἀνασφάλλω δίδωμι τε καί ἐμπεδόω ὁ ἐλπίς . ὁ οὖν ἐπί ἄμφω ἔννοια ὁ σκοπός 1 ὡς ἐν ἐμφανής καθίστημι . ἀπολακτίζω γάρ Ἰουδαῖος ὁ εἰς θεός ἀγάπησις , καί ὁ εἰς αὐτός εὐσέβεια ὁ γνήσιος διά οὐδείς παντελῶς ποιέω λόγος , καταθρῴσκω εἰς πολυθεία καί ἀλλόκοτος πλάνης καί ὁ ἔξω νόμος ζωή , ἀναδέμω τε βωμός , ἵστημι τέμενος ὁ ἔργον ὁ ἴδιος χείρ , τελετή καί θυσία προσάγω , ὁ Ἀστάρτη , ὁ Χαμῶς , ὁ Βεελφεγώρ , ὁ δάμαλις ὁ χρύσεος , καί ὁ ἔτι οὗτος ἄλογος , αὐτός ἀνατίθημι ἀοιδή ὁ χαριστήριος . τηρέω , φάσκω γάρ ἐκ ἀποπληξία ὁ δείλαιος “ οὗτος “ ὁ θεός σύ Ἰσραήλ , ὅστις ἀνάγω σύ ἐκ γῆ ἀεί . “ γύπτος ἀλλά ὁ οὗτος δεινός ἀνοσιουργέω διαλανθάνω σφεῖς αὐτός κατατίθημι ἐπί ἑαυτοῦ ὁ πάλαι προΐστημι καί ἀνασῴζω θεός , ὅς γίγνομαι ἐχθρός , καί ἐν ὁ ὁ πολέμιος τίθημι μοῖρα , ὁ μή κατά φύσις θεός προσνέμω ἑαυτοῦ , καίτοι πάλαι Μωυσῆς βοῦς περί Θεός , ὡς εἰμί τε καί ζηλωτής , καί ὡς πῦρ ἀναλίσκω , καί ὡς οὐ εἄν ἀνέχω καταλυπέω αἱρέω . προαναφωνέω γάρ ὅτι “ αὐτός παραζηλόω ἐγώ ἐπί οὖον Θεός , παροράω . “ γισάν ἐγώ ἐν ὁ εἴδωλον αὐτός · ἐγώ παρασζηλώσω αὖος - “ ὁ ἐπί οὐ ἔθνος , ἐπί ἔθνος ἀσύνετος παροργίζω αὐτός . προσκρούω δή οὖν πολύτροπος , εἰκότως καί διόλλυμι . οὗτος καί νῦν ὁ Προφήτης φημί , μονονού καί ἀσχάλλω ἐπί ὁ συμβεβηκός ὁ δῆμος ὁ Ἰουδαῖος , ἐλέγχω τε ὁμοῦ καί παραμυθέομαι . ναί γάρ , φημί , καταλγύνω πάσχω ἀδοκήτως ὁ ἐρήμωσις , οἶκος τε καί χώρα καί πόλις ἐκσοβέω , καίτοι Νίκη ἀεί ὁ ἀνθίστημι · πίπτω δέ καί ὑπό πούς ἐχθρός . εἶτα πῶς οὐ ἐσθίω πρό πείρω ἐννοέω , ὅτι θεός ζηλωτής εἰμί , καί ἐκδικέω Κύρος μετά , θύμος , ἔκδικος ὁ υπεναντίος αὐτός , καί εζαιροος ὁ ἐχθ́ρεος αὐτός ; εἰμί δέ δή καί ἐγώ ἐξαιρέω φημί , καί γίγνομαι ἐκ μέσος , καί ὑπό χείρ δυσμενής , ἀλλά ἵστημι εἰς ἐχθρός , πολεμέω ἀνόσιος ὁ πᾶς ἰσχύω , καί πρός πᾶς ὁστισοῦν οἴχομαι ὁ ἀπᾴδω αὐτός . ἀλλά εἴρω , ὅτι μακρόθυμος ὁ Δεσπότης . ναί , σύμφημι καί αὐτός , καί γάρ εἰμί κατά φύσις τοιοῦτος . πλήν ἀθῳόω οὐ ἀθῳόω , τοῦτος , οὐ ἀπαλλάσσω παντελῶς αἰτίαμα καί δίκη ὁ προσκρούω αὐτός , καί οὗτος ἀκατάληκτος καί πέρα δή μέτρον . ἀναβάλλω μέν γάρ ὁ ὀργή ἐκ ἡμερότης ὁ ἔμφυτος , καί ἀνέχω πλημμελέω τις ἔστω ὅτε , περιμένω ὁ μετάγνωσις · μέλλω δέ καί αναδυόμενος μακρός , κολάζω λοιπός καί ὑπάγω ποινή ὡς κατασκέλλω . ὧδε μέν οὖν ἔχω τε ὁ λόγος ἐγώ καί νοέω γίγνομαι , εἰμί βλέπω πρός Ἰουδαῖος · εἰμί δέ δή φέρω κατά ὁ Νινευΐ , νοέω ἑτεροῖος .