cyrillus-theology.commentarius-in-xii-prophetas-minores amos.1.6
Ἀλλ’ οἶμαί τις ἐρεῖ Καὶ τί τὸ τελοῦν εἰς ὄνησιν τοῖς ἐντευξομένοις , τὸ χρῆναι περιεργάζεσθαι , καὶ σφόδρα λεπτῶς , τῆς βασιλείας τοὺς χρόνους τῶν ἀρτίως ὠνομασμένων , Ὀζίου τε φημὶ καὶ μέντοι καὶ Ἱεροβοάμ ; καὶ πρός γε δὴ τοῦτό φαμεν , ὅτι τὸ χρῆμά ἐστιν ἀναγκαῖον , ὅλην ὥσπερ ὠδῖνον ἐφ’ ἑαυτῷ τῆς προφητείας οἱονεὶ τὴν περίστασιν . Συρίᾳ τε γὰρ καὶ Δαμασκῷ καὶ τοῖς προσοικοῦσι τὴν Ἰουδαίαν βαρβάροις ὄλεθρον ἀπειλεῖ καὶ ἐπαναστάσεις καὶ ἐμπρησμοὺς , καὶ τῶν θείων χρησμῳδημάτων ἐντεῦθεν αὐτῷ γέγονεν ἢ ἀρχή . δεῖ δὴ οὖν ἄρα τὰς αἰτίας ἀναμαθεῖν τοῦ προστεθεῖσθαι τῆς βασιλείας τοὺς χρόνους , τίνα τε καὶ ὅσα τὰ ἑκατέρῳ κατωρθωμένα , διεβίω τε ὅπως , καὶ τί τὸ ἐν ἀμφοῖν ἀξιάκουστον . ἐκκεκλικότες δὴ οὖν εἰς ἀπόστασιν ὅ τε Ἰσραὴλ καὶ Ἰούδας κατὰ πολλοὺς ἐπαιδεύοντο τρόπους . ὅτε μὲν γὰρ οἱ Δαμάσκου καὶ Σύρων ἡγούμενοι κατέτρεχον καὶ ἐπολιόρκουν , τὰς παρ’ αὐτοῖς τε κατεληίζοντο χώρας · ὅτε δὲ αὖ Μωαβῖται καὶ Ἰδουμαῖοι , Γερηέσηνοί τε καὶ Ἐλαμῖται , Ἀζώτιοί τε καὶ οἱ τῆς Ἀκκαρὼν οἰκήτορες κατῃκίζοντο τὴν Σαμάρειαν , καὶ μέντοι καὶ τὴν Ἰούδα βασιλείαν , ἀχαλίνοις ὁρμαῖς καὶ ἀπλήστῳ γνώμη χρώμενοι , καὶ εἰς ἐσχάτας ὀργὰς ἀποταυρούμενοι · καὶ γοῦν κατὰ διαφόρους τρόπους τοῦτο δεδρακότας εὑρήσομεν · οἷον βασιλεύοντος Ἀχαὰβ τῆς Σαμαρείας καὶ ἐπὶ τὸν Ἰσραήλ . γέγραπται δὲ οὕτως ἐν τῆ τρίτῃ τῶν βασιλειῶν “ Καὶ συνήθροισεν υἱὸς “ Ἄδερ “ πᾶσαν τὴν δύναμιν αὐτοῦ , καὶ ἀνέβη καὶ περιεκάθισεν εἰς “ Σαμάρειαν , καὶ τριακονταδύο βασιλεῖς μετ’ αὐτοῦ καὶ “ πᾶς ἵππος καὶ ἅρμα · καὶ ἀνέβησαν καὶ περιεκάθισαν “ ἐπὶ Σαμάρειαν καὶ ἐπολέμησαν ἐπ’ αὐτήν . ” ἄθρει δὴ οὖν ὅτι συνασπιστὰς ἐποιεῖτο κατὰ τοῦ Ἰσραὴλ ὁ Δαμάσκου βασιλεὺς , τουτέστιν ὁ Ἄδερ , ἑτέρους τριακονταδύο τῶν προσοίκων ἐθνῶν ἡγουμένους , πεπολέμηκε τε οὕτω τὴν γῆν . ἀλλὰ καὶ ἐν χρόνοις Ἰωὰς βασιλέως Ἰούδα πεπολέμηκε τὴν Ἱερουσαλὴμ Ἀζαήλ ὁ Σύρος . γέγραπται δὲ πάλιν ἐν τῆ τετάρτη τῶν βασιλείων “ τότε ἀνέβη ’Αζαὴλ “ βασιλεὺς Συρίας καὶ ἐπολέμησεν ἐπὶ Γὲθ , καὶ προκατ - “ ἐλάβετο αὐτήν . καὶ ἔταξεν Ἀζαὴλ τὸ πρόσωπον αὖ , “ τοῦ ἀναβῆναι ἐπὶ Ἱερουσαλήμ . καὶ ἔλαβεν Ἰωὰς βασι - “ λεὺς Ἰούδα πάντα τὰ ἅγια ὅσα ἡγίασεν Ἰωσαφὰτ καὶ “ Ἱωρὰμ καὶ Ὁχοζίας , οἱ πατέρες αὐτοῦ καὶ βασιλεῖς “ Ἰούδα , καὶ τὰ ἅγια αὐτοῦ καὶ πᾶν τὸ χρυσίον τὸ εὑρε - “ θὲν ἐν θησαυροῖς οἴκου κυρίου καὶ οἴκου τοῦ βασιλέως “ καὶ ἀπέστειλε τῷ Ἀζαὴλ βασιλεῖ Συρίας , καὶ ἀνέβη ἀπὸ “ Ἱερουσαλήμ.’’ ἔδρων μὲν γὰρ τὰ τοιάδε κατὰ θείαν ὀρυὴν , προσκεκρουκότος τοῦ Ἰσραὴλ , διά τοι τὸ ἀπονεῦσαι λίαν καὶ ἀνεπτοῆσθαι δεινῶς εἰς τὰς τῶν εἰδώλων λατρείας . πλὴν νικῶντες οἱ ἀλλόφυλοι τῆ τοῦ Θεοῦ δόξη διελυμαίνοντο . ᾤοντο γὰρ κατὰ σφᾶς οἱ δείλαιοι , τὴν ἐπαμύνουσαν αὐτοῖς ἀτονῆσαι χεῖρα , καὶ τῆς τοῦ Θεοῦ δόξης κατανεανιεύεσθαι τεθαρσήκασι . καὶ γοῦν ἠσθενηκότες οἱ Σύροι , βραχὺ πολιορκοῦντος Σαμάρειαν τοῦ Ἄδερ , πρόφασιν ἐποιοῦντο τῆς κακανδρίας οὐκ ἀληθῆ λέγοντες “ Θεὸς ὀρέων Θεὸς “ Ἰσραὴλ καὶ οὐχὶ Θεὸς κοιλάδων.’’ ᾤοντο γὰρ ὅτι νενικήκασιν οἱ ἐξ Ἰσραὴλ , ἐν μόνοις τοῖς ὄρεσιν ἢ καὶ ἐν τοῖς βουνοῖς δυναμένου σώζειν Θεοῦ . ἡττήμεθα δὴ οὖν φασὶν , ὅτι Θεὸς ὀρέων Θεὸς Ἰσραήλ · εἰ δὲ δὴ γένοιτο συνελθεῖν εἰς μάχην ἐν πεδίοις ἐψιλωμένοις , περιεσόμεθα πάντως αὐτῶν , ἀτονοῦντος ἐν κοιλάσι τοῦ Θεοῦ Ἰσραήλ · Ἑλληνικῆς δὲ ταῦτα φρενοβλαβείας ἐγκλήματα , καὶ τῶν οὐκ εἰδότων τὸν ἀληθῆ καὶ φύσει Θεὸν ἀθυροστομία δεινή . οὐκοῦν ἠγανάκτει κατὰ τῶν ἀλλοφύλων , καὶ σφόδρα εἰκότως , ὁ πάντα ἰσχύων Θεὸς , ὅτι καὶ νικῶντες , ὡς ἔφην , τὸν Ἰσραὴλ , τοῖς ἰδίοις θεοῖς · ἀνῆπτον τὰ χαριστήρια , καὶ ληροῦντες ᾤοντο καὶ αὐτοῦ κρατῆσαι Θεοῦ . προἰ·όντος δὲ τοῦ καιροῦ μετὰ τὴν τοῦ Ἀχαὰβ βασιλείαν , καὶ ἑτέρων τινῶν διὰ μέσου καὶ καθεξῆς , ἀναδείκνυται βασιλεὺς ἐπὶ τὸν Ἰσραὴλ ἐν τῆ Σαμαρείᾳ Ἱεροβοὰμ ἕτερος παρὰ τὸν πρῶτον , ὃς ἦν τοῦ Ναβὰτ , πλὴν ὁμώνυμος ἐκείνῳ καὶ ὁμογνώμων καὶ δυσσεβής . Ἀλλ’ ἐν τοῖς χρόνοις τῆς αὐτοῦ βασιλείας ἠλέει λοιπὸν ὁ φιλοικτίρμων Θεὸς ἀφορήτῳ ταλαιπωρίᾳ κατηχθισμένον τὸν Ἰσπαὴλ , ἠλευθέρου τε τῶν πόνων διὰ χειρὸς Ἱεροβοὰμ καίτοι πονηροῦ καὶ ἀποστάτου λίαν ὑπάρχοντος . κατηνδρίσατο γὰρ οὕτω τῶν ἀλλοφύλων , ὡς καὶ πόλεις παρ’ ἐκείνων ἀπεσπασμένας ἐν καιροῖς βασιλέων τῶν παρ‘ω - χηκότων ἀνακομίσασθαι πάλιν , καὶ τοῖς ἰδίοις ὑποθεῖναι σκήπτροις , πλεῖστά τε ὅσα τοὺς πάλαι νικῶντας ἐργά - σαδθαι κακά . γέγραπται γὰρ περὶ αὐτοῦ ἐν τῇ τετάρτῃ τῶν βασιλειῶν “ Ἐν ἔτει πεντεκαιδεκάτῳ τοῦ Ἀμασίου υἱοῦ “ Ἰωὰς βασιλέως Ἰούδα ἐβασίλευσεν Ἱεροβοὰμ υἱὸς Ἰωὰς “ ἐπὶ Ἰσραὴλ ἐν Σαμαρείᾳ τεσσαράκοντα καὶ ἓν ἔτος · καὶ “ ἐποίησε τὸ πονηρὸν ἐνώπιον κυρίου · οὐκ ἀπέστη ἀπὸ “ πασῶν ἁμαρτιῶν Ἱεροβοὰμ υἱοῦ Ναβὰτ ὃς ἐξήμαρτε τὸν “ Ἰσραήλ . αὐτὸς γὰρ αὖ κατέστησε τὸ ὅριον Ἰσραὴλ ἀπὸ “ εἰσόδου Αἰμὰθ ἕως τῆς θαλάσσης τῆς Ἄραβα , κατὰ τὸ “ ῥῆμα κυρίου τοῦ Θεοῦ Ἰσραὴλ ὃ ἐλάλησεν ἐν χειρὶ δούλου “ αὐτοῦ Ἰωνᾶ υἱοῦ Ἀμαθὶ τοῦ προφήτου τοῦ ἐκ Γεὲθ ἀγχο - “ φέρ’ . ὅτι εἶδε Κύριος τὴν ταπείνωσιν Ἰσραὴλ πικρὰν “ σφόδρα , καὶ ὀλιγοστοὺς συνεχομένους καὶ ἐσπανισμένους “ καὶ ἐγκαταλελειμμένους , καὶ οὐκ ἦν ὁ βοηθῶν τῷ Ἰσραήλ . “ καὶ οὐκ ἐλάλησε κύριος ἐξαλεῖψαι τὸ σπέρμα Ἰσραὴλ “ ὑποκάτωθεν τοῦ οὐρανοῦ · καὶ ἔσωσεν αὐτοὺς διὰ χειρὸς “ Ἱεροβοὰμ υἱοῦ Ἰωάς . καὶ τὰ λοιπὰ τῶν λόγων Ἱεροβοὰμ “ καὶ πάντα ὅσα ἐποίησε , καὶ αἱ δυναστεῖαι αὐτοῦ ὅσα “ ἐπολέμησε καὶ ὅσα ἐπέστρεψε τὴν Δαμασκὸν καὶ τὴν “ Αἰμὰθ τῷ Ἰούδα ἐν Ἰσραὴλ , οὐκ ἰδοὺ ταῦτα γεγραμμένα “ ἐπὶ βιβλίῳ λόγων τῶν ἡμερῶν τοῖς βασιλεῦσιν Ἰσραήλ ; " ἰδοὺ δὴ σαφῶς κατατεθλίφθαι φησὶ τοὺς ἐξ Ἰσραὴλ , οὐκ ὄντος τοῦ σώζοντος , ὡς ὀλιγοστοὺς εἶναι καὶ διεσπασμένους · σεσῶσθαι γεμὴν ἐκ χειρὸς Ἱεροβοάμ . τὸ δὲ ἐκ χειρὸς τέθεικεν , ἀντὶ τοῦ διὰ χειρός . οὐ γὰρ ἦν αὐτὸς ὁ συντρίβων τὸν Ἰσραὴλ , μαχόμενος δὲ μᾶλλον καὶ προασπίζων αὐτοῦ · ἐπέστρεψε ’δε τὴν Δαμασκὸν , καὶ ἀπέσπασε τὸ ὅριον Ἰσραὴλ καὶ δυναστείας εἴργασται πολλάς . βασι - λεύοντος δὲ τοῦ Ἱεροβοὰμ χρίεται Ἀζαρίας , ὁ καὶ ’Oζ́ͅας , βασιλεὺς ἐπὶ τὸν Ἰούδαν ἐν τοῖς Ἱεροσολύμοις . ὃς οὐδὲν ἧττον ἦν ἐν τοῖς ἔθνεσι φορτικώτατος , καὶ νεανικῶς ἐγκεί - μένος τοῖς πεπορθηκόσι τὴν Ἰουδαίαν . γέγονε μὲν γὰρ εὐσεβὴς καὶ φιλόθεος ἀνήρ . ἐπεὶ δὲ κεκράτηκε τῶν ἐχθρῶν Θεοῦ τὸ νικᾶν ἐπιτρέποντος , νενόσηκε τὴν ὑπεροψίαν , καὶ αὐτοκελεύστοις ᾔει βουλαῖς ἐπὶ τὸ χρῆναι λοιπὸν καὶ ἱερα - τεύειν Θεῷ , καὶ δὴ καὶ τετόλμηκεν ἐπ’ αὐτὸ τὸ θεῖον ἀνα - βῆναι θυσιαστή ῥίον , καὶ προσάγειν τὸ θυμίαμα . ἀλλ’ εὐ - θὺς αὐτὸν ἤλεγξε Θεός . λέπρᾳ γὰρ κατεστίζετο , δεινῷ τε καὶ ἀνιάτῳ πάθει , ἵνα καὶ ὡς ἀκάθαρτος κατὰ νόμον ἐκ · πέμπηται τῆς Ἰερουσαλὴμ , ἀποπαύσαιτό τε λοιπὸν καὶ ἱερατεύειν Θεῷ , καὶ τῆς παρανόμως ἐπιτετηδευμένης iερουρ - γίας αὐτῷ , καὶ τοῦ τὸν θεῖον καταμιαίνειν ναόν . ἔφη δὲ οὕτω περὶ αὐτοῦ τὸ γράμμα τὸ ἱερὸν ἐν τῇ τετάρτῃ τῶν βασιλειῶν ιι Ἐν ἔτει εἰκοστῷ καὶ ἑβδόμῳ τῷ 1εροβοὰμ “ βασιλεῖ Ἰσραὴλ ἐβασίλευσεν Ἀζαρίας υἱὸς Ἀμεσίου “ βασιλέως Ἰούδα . υἱὸς ἑκκαίδεκα ἐτῶν ἦν ἐν τῷ βασι - “ λεύειν αὐτὸν , καὶ πεντήκοντα καὶ δύο ἐτ́η ἐβασίλευσεν ἐν Ἰερουσαλὴμ , καὶ ὄνομα τῇ μητρὶ αὐτοῦ Ιεχελία ἐξ Ἱερου - “ σαλήμ . καὶ ἐποίησε τὸ εὐθὲς ἐν ὀφθαλμοῖς κυρίου κατὰ “ πάντα ὅσα ἐποίησεν Ἀμεσίας ὁ πατὴρ αὐτοῦ . πλὴν τῶν “ ὑψηλῶν οὐκ ἐξῆρεν , ὅτι ὁ λαὸς ἐθυσίαζε καὶ ἐθυμίων ἐν “ τοῖς ὑψηλοῖς . καὶ ἥψατο κύριος τοῦ βασιλέως , καὶ ἦν α λελεπ ῥὼ μένος ἕως ἡμέρας θανάτου αὐτοῦ.’’ καὶ ταυτὶ μὲν ἐν ταῖς βασιλείαις , ἐν δὲ τῇ δευτέρᾳ τῶν παραλειπομένων ἰσχνοτέρα κεῖται περὶ τούτων ἀφήγησις . ἔχει δὲ οὕτως “ Καὶ ἔλαβε πᾶς O λαὸς τῆς γῆς τὸν Οζίαν , καὶ αὐτὸς δέκα “ καὶ ἓξ ἐτῶν καὶ ἐβασίλευσαν αὐτὸν ἀντὶ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ “ Ἀμεσίου . αὐτὸς ᾠκοδόμησε τὴν Ἐλὰθ , αὐτὸς ἐπέστρεψεν “ αὐτὴν τῷ Ἰούδα μετὰ τὸ κοιμηθῆναι τὸν βασιλέα μετὰ “ τῶν πατέρων αὐτοῦ . υἱὸς δέκα καὶ ἓξ ἐτῶν ἐβασίλευσεν “ Ὀζίας , καὶ πεντήκοντα καὶ δύο ἔτη ἐβασίλευσεν ἐν Ἱερου - “ σαλὴμ , καὶ ὄνομα τῇ μητρὶ αὐτοῦ Ἰεχελία ἀπὸ Ἰερου - “ σαλήμ . καὶ ἐποίησε τὸ εὐθὲς ἐνώπιον κυρίου κατὰ πάντα “ ὅσα ἐποίησεν Ἀμεσίας ὁ πατὴρ αὐτοῦ . καὶ ἦν ἐκζητῶν “ τὸν κύριον ἐν ταῖς ἡμέραις Ζαχαρίου τοῦ συνιέντος “ ἐν φόβῳ κυρίου , ἐν ταῖς ἡμέραις αὐτοῦ ἐζήτησε τὸν “ κύριον , καὶ εὐώδωσεν αὐτῷ Κύριος . καὶ ἐξῆλθε καὶ “ ἐπολέμησε πρὸς τοὺς ἀλλοφύλους , καὶ κατέσπασε τὰ “ τείχη Γὲθ καὶ τὰ τείχη Ἰαμνίαν καὶ τὰ τείχη Ἀζώτου , “ καὶ ᾠκοδόμησε πόλεις Ἀζώτου , καὶ ἐν τοῖς ἀλλοφύλοις “ κατίσχυσεν αὐτὸν Κύριος , ἐπὶ τοὺς ἀλλοφύλους καὶ ἐπὶ “ τοὺς Ἄραβας τοὺς κατοικοῦντας ἐπὶ τῆς πέτρας , καὶ ἐπὶ “ τοὺς Μιναίους . καὶ ἔδωκαν οἱ Μιναῖοι δῶρα τῷ Ὀζίᾳ , “ καὶ ἦν τὸ ὄνομα αὐτοῦ ἕως εἰσόδου Αἰγύπτου , ὅτι κατίσ - “ χυσεν ἕως ἄνω.’ εἶτά φησιν ἐφεξῆς περὶ αὐτοῦ “ ἠδίκησεν ἐν κυρίῳ Θεῷ αὐτοῦ , καὶ εἰσῆλθεν εἰς τὸν ναὸν “ κυρίου θυμιάσαι ἐπὶ τὸ θυσιαστήριον τῶν θυμιαμάτων . “ καὶ εἰσῆλθεν ὀπίσω αὐτοῦ Ἀζαρίας ὁ ἱερεὺς , καὶ μετ’ αὐ - “ τοῦ ἱερεῖς τοῦ κυρίου ὀγδοήκοντα υἱοὶ δυνατοί . καὶ ἔστη . “ ’σαν ἐπὶ Ὀζίαν τὸν βασιλέα καὶ εἶπον αὐτῷ Οὐ σοὶ Ὀζία “ θυμιάσαι τῷ Κυρίῳ ἀλλ’ ἢ τοῖς ἱερεῦσι τοῖς υἱοῖς Ἀαρὼν “ τοῖς ἡγιασμένοις θυμιάσαι · ἔξελθε ἀπὸ τοῦ ἁγιάσματος “ ὅτι ἀπέστης ἀπὸ κυρίου · καὶ οὐκ ἔσται σοι τοῦτο εἰς “ δόξαν παρὰ Κυρίου Θεοῦ . καὶ ἐθυμώθη Ὁζίας , καὶ ἐν “ τῆ χειρὶ αὐτοῦ τὸ θυμιατήριον τοῦ θυμιάσαι ἐν τῷ ναῷ · “ ἐν τῷ θυμωθῆναι αὐτὸν πρὸς τοὺς ἱερεῖς , καὶ ἡ λέπρα “ ἀνέτειλεν ἐν τῶ μετώπω αὐτοῦ ἐναντίον τῶν ἱερέων ἐν “ οἴκῳ Κυρίου ἐπάνω τοῦ θυσιαστηρίου τῶν θυμιαμάτων . “ καὶ ἐπέστρεψεν ἐπ’ αὐτὸν ὁ ἱερεὺς ὁ πρῶτος καὶ οἱ ἱερεῖς , “ καὶ ἰδοὺ αὐτὸς λεπρὸς ἐν τῷ μετώπῳ , καὶ κατέσπευσαν “ αὐτὸν ἐκεῖθεν , καὶ γὰρ αὐτὸς ἔσπευσεν ἐξελθεῖν , ὅτι “ ἤλεγξεν αὐτὸν Κύριος . ”
Lemmas: ἀλλά οἴομαι τις εἴρω καί τίς ὁ τελέω εἰς ὄνησις ὁ ἐντυγχάνω , ὁ χρή περιεργάζομαι , καί σφόδρα λεπτός , ὁ βασίλεια ὁ χρόνος ὁ ἄρτιος ὀνομάζω , Ὀζίου τε φημί καί μέντοι καί Ἱεροβοάμ ; καί πρός γε δή οὗτος φημί , ὅτι ὁ χρῆμα εἰμί ἀναγκαῖος , ὅλος ὥσπερ ὠδίνω ἐπί ἑαυτοῦ ὁ προφητεία οἱονεί ὁ περίστασις . Συρία τε γάρ καί Δαμασκός καί ὁ προσοικέω ὁ Ἰουδαῖος βάρβαρος ὄλεθρος ἀπειλέω καί ἐπανάστασις καί ἐμπρησμός , καί ὁ θεῖον χρησμῳδημάτων ἐντεῦθεν αὐτός γίγνομαι ἢ ἀρχή . δεῖ δή οὖν ἄρα ὁ αἴτιος ἀναμανθάνω ὁ προστίθημι ὁ βασίλεια ὁ χρόνος , τίς τε καί ὅσος ὁ ἑκάτερος κατορθόω , διαβιόω τε ὅπως , καί τίς ὁ ἐν ἄμφω ἀξιάκουστος . ἐκκλίνω δή οὖν εἰς ἀπόστασις ὅς τε Ἰσραήλ καί Ἰούδας κατά πολύς παιδεύω τρόπος . ὅτε μέν γάρ ὁ Δαμάσκου καί Σύρος ἡγέομαι κατατρέχω καί πολιορκέω , ὁ παρά αὐτός τε καταληΐζομαι χώρα · ὅτε δέ αὖος Μωαβίτης καί Ἰδουμαῖος , Γερηέσηνοί τε καί Ἐλαμίτης , Ἀζώτιος τε καί ὁ ὁ Ἀκκαρών οἰκήτωρ καταικίζω ὁ Σαμάρεια , καί μέντοι καί ὁ Ἰούδας βασίλειος , ἀχάλινος ὁρμή καί ἄπληστος γνώμη χράω , καί εἰς ἔσχατος ὀργή ἀποταυρόομαι · καί γοῦν κατά διάφορος τρόπος οὗτος δράω εὑρίσκω · οἷος βασιλεύω Ἀχαάβ ὁ Σαμάρεια καί ἐπί ὁ Ἰσραήλ . γράφω δέ οὕτως ἐν τῆ τρίτος ὁ βασίλεια “ καί συναθροίζω υἱός “ Ἄδερ “ πᾶς ὁ δύναμις αὐτός , καί ἀναβαίνω καί περικαθίζω εἰς “ Σαμάρεια , καί τριακονταδύο βασιλεύς μετά αὐτός καί “ πᾶς ἵππος καί ἅρμα · καί ἀναβαίνω καί περικαθίζω “ ἐπί Σαμάρεια καί πολεμέω ἐπί αὐτός . ” ἀθρέω δή οὖν ὅτι συνασπιστής ποιέω κατά ὁ Ἰσραήλ ὁ Δαμάσκου βασιλεύς , τουτέστιν ὁ Ἄδερ , ἕτερος τριακονταδύο ὁ πρόσοικος ἔθνος ἡγέομαι , πολεμέω τε οὗτος ὁ γῆ . ἀλλά καί ἐν χρόνος Ἰωάς βασιλεύς Ἰούδας πολεμέω ὁ Ἱεροσόλυμα Ἀζαήλ ὁ Σύρος . γράφω δέ πάλιν ἐν τῆ τέταρτος ὁ βασίλειος “ τότε ἀναβαίνω ’Αζαὴλ “ βασιλεύς Συρία καί πολεμέω ἐπί Γέθ , καί προκάτ - “ λαμβάνω αὐτός . καί τάσσω Ἀζαήλ ὁ πρόσωπον αὖος , “ ὁ ἀναβαίνω ἐπί Ἱερουσαλήμ . καί λαμβάνω Ἰωάς βάσις - “ λᾶας Ἰούδας πᾶς ὁ ἅγιος ὅσος ἁγίζω Ἰωσαφάτ καί “ Ιωράμ καί Ὀχοζίας , ὁ πατήρ αὐτός καί βασιλεύς “ Ἰούδας , καί ὁ ἅγιος αὐτός καί πᾶς ὁ χρυσίον ὁ εὑρίσκω - “ τίθημι ἐν θησαυρός οἶκος κύριος καί οἶκος ὁ βασιλεύς “ καί ἀποστέλλω ὁ Ἀζαήλ βασιλεύς Συρία , καί ἀναβαίνω ἀπό “ Ἱερουσαλήμ δράω μέν γάρ ὁ τοιόσδε κατά θεῖος ὀρυὴν , προσκρούω ὁ Ἰσραήλ , διά ὅς ὁ ἀπονεύω λίαν καί ἀναπτοέω δεινῶς εἰς ὁ ὁ εἴδωλον λατρεία . πλήν Νίκη ὁ ἀλλόφυλος τῆ ὁ Θεός δόξα διαλυμαίνομαι . οἴομαι γάρ κατά σφεῖς ὁ δείλαιος , ὁ ἐπαμύνω αὐτός ἀτονέω χείρ , καί ὁ ὁ Θεός δόξα κατανεανιεύομαι θαρσέω . καί γοῦν ἀσθενέω ὁ Σύρος , βραχύς πολιορκέω Σαμάρεια ὁ Ἄδερ , πρόφασις ποιέω ὁ κακανδρία οὐ ἀληθής λέγω “ θεός ὄρος θεός “ Ἰσραήλ καί οὐ θεός κοιλάδων.’’ οἴομαι γάρ ὅτι νικάω ὁ ἐκ Ἰσραήλ , ἐν μόνος ὁ ὄρος ἢ καί ἐν ὁ βουνός δύναμαι σῴζω Θεός . ἡσσάομαι δή οὖν φημί , ὅτι θεός ὄρος θεός Ἰσραήλ · εἰμί δέ δή γίγνομαι συνέρχομαι εἰς μάχη ἐν πεδίον ψιλόω , περίειμι πάντως αὐτός , ἀτονέω ἐν κοιλάς ὁ Θεός Ἰσραήλ · Ἑλληνικός δέ οὗτος φρενοβλάβεια ἔγκλημα , καί ὁ οὐ οἶδα ὁ ἀληθής καί φύσις θεός ἀθυροστομία δεινός . οὐκοῦν ἀγανακτέω κατά ὁ ἀλλόφυλος , καί σφόδρα εἰκότως , ὁ πᾶς ἰσχύω θεός , ὅτι καί Νίκη , ὡς φημί , ὁ Ἰσραήλ , ὁ ἴδιος θεός · ἀνάπτω ὁ χαριστήριος , καί ληρέω οἴομαι καί αὐτός κρατέω Θεός . προΐημι δέ ὁ καιρός μετά ὁ ὁ Ἀχαάβ βασίλειος , καί ἕτερος τις διά μέσος καί καθεξῆς , ἀναδείκνυμι βασιλεύς ἐπί ὁ Ἰσραήλ ἐν τῆ Σαμάρεια Ἱεροβοάμ ἕτερος παρά ὁ πρῶτος , ὅς εἰμί ὁ Ναβάτ , πλήν ὁμώνυμος ἐκεῖνος καί ὁμογνώμων καί δυσσεβής . ἀλλά ἐν ὁ χρόνος ὁ αὐτός βασίλεια ἐλεέω λοιπός ὁ φιλοικτίρμων θεός ἀφόρητος ταλαιπωρία κατηχθισμένον ὁ Ἰσπαὴλ , ἐλευθερόω τε ὁ πόνος διά χείρ Ἱεροβοάμ καίτοι πονηρός καί ἀποστάτης λίαν ὑπάρχω . κατανδρίζω γάρ οὗτος ὁ ἀλλόφυλος , ὡς καί πόλις παρά ἐκεῖνος ἀποσπάω ἐν καιρός βασιλεύς ὁ παροράω - χέω ἀνακομίζω πάλιν , καί ὁ ἴδιος ὑποτίθημι σκῆπτρον , πλεῖστος τε ὅσος ὁ πάλαι Νίκη ἐργάομαι - σαδθαι κακός . γράφω γάρ περί αὐτός ἐν ὁ τέταρτος ὁ βασίλεια “ ἐν ἔτος πεντεκαιδέκατος ὁ Ἀμασίας υἱός “ Ἰωάς βασιλεύς Ἰούδας βασιλεύω Ἱεροβοάμ υἱός Ἰωάς “ ἐπί Ἰσραήλ ἐν Σαμάρεια τεσσαράκοντα καί εἷς ἔτος · καί “ ποιέω ὁ πονηρός ἐνώπιος κύριος · οὐ ἀφίστημι ἀπό “ πᾶς ἁμαρτία Ἱεροβοάμ υἱός Ναβάτ ὅς ἐξαμαρτάνω ὁ “ Ἰσραήλ . αὐτός γάρ αὖος καθίστημι ὁ ὅριον Ἰσραήλ ἀπό “ εἴσοδος Αἰμάθ ἠώς ὁ θάλασσα ὁ Ἄραψ , κατά ὁ “ ῥῆμα κύριος ὁ Θεός Ἰσραήλ ὅς λαλέω ἐν χείρ δοῦλος “ αὐτός Ἰωνᾶς υἱός Ἀμαθί ὁ προφήτης ὁ ἐκ Γεὲθ ἄγχω - “ φέρω . ὅτι ὁράω Κύριος ὁ ταπείνωσις Ἰσραήλ πικρός “ σφόδρα , καί ὀλιγοστός συνέχω καί σπανίζω “ καί ἐγκαταλείπω , καί οὐ εἰμί ὁ βοηθός ὁ Ἰσραήλ . “ καί οὐ λαλέω κύριος ἐξαλείφω ὁ σπέρμα Ἰσραήλ “ ὑποκάτωθεν ὁ οὐρανός · καί σῴζω αὐτός διά χείρ “ Ἱεροβοάμ υἱός Ἰωάς . καί ὁ λοιπάς ὁ λόγος Ἱεροβοάμ “ καί πᾶς ὅσος ποιέω , καί ὁ δυναστεία αὐτός ὅσος “ πολεμέω καί ὅσος ἐπιστρέφω ὁ Δαμασκός καί ὁ “ Αἰμάθ ὁ Ἰούδας ἐν Ἰσραήλ , οὐ ἰδού οὗτος γράφω “ ἐπί βιβλίον λόγος ὁ ἡμέρα ὁ βασιλεύς Ἰσραήλ ; " ἰδού δή σαφῶς καταθλίβω φημί ὁ ἐκ Ἰσραήλ , οὐ εἰμί ὁ σῴζω , ὡς ὀλιγοστός εἰμί καί διασπάω · σῴζω γεμὴν ἐκ χείρ Ἱεροβοάμ . ὁ δέ ἐκ χείρ τίθημι , ἀντί ὁ διά χείρ . οὖον γάρ εἰμί αὐτός ὁ συντρίβω ὁ Ἰσραήλ , μάχομαι δέ μᾶλλον καί προασπίζω αὐτός · ἐπιστρέφω ἐσθίω ὁ Δαμασκός , καί ἀποσπάω ὁ ὅριον Ἰσραήλ καί δυναστεία ἐργάζομαι πολύς . βάσις - λεύω δέ ὁ Ἱεροβοάμ χρίω Ἀζαρίας , ὁ καί ζῴζω , βασιλεύς ἐπί ὁ Ἰούδας ἐν ὁ Ἱερουσαλήμ . ὅς οὐδείς κακός εἰμί ἐν ὁ ἔθνος φορτικός , καί νεανικός ἐγκεί - μένος ὁ πορθέω ὁ Ἰουδαῖος . γίγνομαι μέν γάρ εὐσεβής καί φιλόθεος ἀνήρ . ἐπεί δέ κρατέω ὁ ἐχθρός Θεός ὁ νικάω ἐπιτρέπω , νοσέω ὁ ὑπεροψία , καί αὐτοκέλευστος ἔρχομαι βουλή ἐπί ὁ χρή λοιπός καί ἱερός - τεύχω Θεός , καί δή καί τολμάω ἐπί αὐτός ὁ θέω ἀνα - βαίνω θυσιαστής Ῥίον , καί προσάγω ὁ θυμίαμα . ἀλλά εὕω - Θῦς αὐτός ἐλέγχω Θεός . λέπρα γάρ καταστίζω , δεινός τε καί ἀνίατος πάθος , ἵνα καί ὡς ἀκάθαρτος κατά νόμος ἐκ · πέμπω ὁ Ἱεροσόλυμα , ἀποπαύω τε λοιπός καί ἱερατεύω Θεός , καί ὁ παρανόμως ἐπιτηδεύω ἀείρω - γία αὐτός , καί ὁ ὁ θέω καταμιαίνω ναός . φημί δέ οὗτος περί αὐτός ὁ γράμμα ὁ ἱερόν ἐν ὁ τέταρτος ὁ βασίλεια ἰ ἐν ἔτος εἰκοστός καί ἕβδομος ὁ 1εροβοὰμ “ βασιλεύς Ἰσραήλ βασιλεύω Ἀζαρίας υἱός Ἀμέσσιος “ βασιλεύς Ἰούδας . υἱός ἑκκαίδεκα ἔτος εἰμί ἐν ὁ βάσις - “ λεύειν αὐτός , καί πεντήκοντα καί δύο ἔτος βασιλεύω ἐν Ἱεροσόλυμα , καί ὄνομα ὁ μήτηρ αὐτός Ἰεχελία ἐκ Ἱερός - “ Σαλήμ . καί ποιέω ὁ εὐθύς ἐν ὀφθαλμός κύριος κατά “ πᾶς ὅσος ποιέω Ἀμεσίας ὁ πατήρ αὐτός . πλήν ὁ “ ὑψηλός οὐ ἐξαίρω , ὅτι ὁ λαός θυσιάζω καί θυμιάω ἐν “ ὁ ὑψηλός . καί ἅπτω κύριος ὁ βασιλεύς , καί εἰμί ὅς λελεπ ῥόος μένος ἠώς ἡμέρα θάνατος αὐτός καί οὗτος μέν ἐν ὁ βασίλεια , ἐν δέ ὁ δύο ὁ παραλείπω ἰσχνός κεῖμαι περί οὗτος ἀφήγησις . ἔχω δέ οὕτως “ καί λαμβάνω πᾶς O λαός ὁ γῆ ὁ Οζιάν , καί αὐτός δέκα “ καί ἓξ ἔτος καί βασιλεύω αὐτός ἀντί ὁ πατήρ αὐτός “ Ἀμέσσιος . αὐτός οἰκοδομέω ὁ λανθάνω , αὐτός ἐπιστρέφω “ αὐτός ὁ Ἰούδας μετά ὁ κοιμάω ὁ βασιλεύς μετά “ ὁ πατήρ αὐτός . υἱός δέκα καί ἓξ ἔτος βασιλεύω “ Ὀζίας , καί πεντήκοντα καί δύο ἔτος βασιλεύω ἐν Ἱερός - “ Σαλήμ , καί ὄνομα ὁ μήτηρ αὐτός Ἰεχελία ἀπό Ἱερός - “ Σαλήμ . καί ποιέω ὁ εὐθύς ἐνώπιος κύριος κατά πᾶς “ ὅσος ποιέω Ἀμεσίας ὁ πατήρ αὐτός . καί εἰμί ἐκζητέω “ ὁ κύριος ἐν ὁ ἡμέρα Ζαχαρίας ὁ συνίημι “ ἐν φόβος κύριος , ἐν ὁ ἡμέρα αὐτός ζητέω ὁ “ κύριος , καί εὐωδέω αὐτός Κύριος . καί ἐξέρχομαι καί “ πολεμέω πρός ὁ ἀλλόφυλος , καί κατασπάω ὁ “ τεῖχος Γέθ καί ὁ τεῖχος Ἰαμνίαν καί ὁ τεῖχος Ἄζωτος , “ καί οἰκοδομέω πόλις Ἄζωτος , καί ἐν ὁ ἀλλόφυλος “ κατισχύω αὐτός Κύριος , ἐπί ὁ ἀλλόφυλος καί ἐπί “ ὁ Ἄραψ ὁ κατοικέω ἐπί ὁ πέτρα , καί ἐπί “ ὁ μιναῖος . καί δίδωμι ὁ μιναῖος Δῶρα ὁ Ὀζίας , “ καί εἰμί ὁ ὄνομα αὐτός ἠώς εἴσοδος Αἴγυπτος , ὅτι κατίς - “ χύνω ἠώς ἄνω εἶτά φημί ἐφεξῆς περί αὐτός “ ἀδικέω ἐν κύριος Θεός αὐτός , καί εἰσέρχομαι εἰς ὁ ναός “ κύριος θυμιάω ἐπί ὁ θυσιαστήριον ὁ θυμίαμα . “ καί εἰσέρχομαι ὀπίσω αὐτός Ἀζαρίας ὁ ἱερεύς , καί μετά αὖος - “ ὁ ἱερεύς ὁ κύριος ὀγδοήκοντα υἱός δυνατός . καί ἵστημι . “ σῴζω ἐπί Ὀζίας ὁ βασιλεύς καί εἶπον αὐτός οὖον σύ Ὀζίας “ θυμιάω ὁ κύριος ἀλλά ἢ ὁ ἱερεύς ὁ υἱός Ἀαρών “ ὁ ἁγίζω θυμιάω · ἐξέρχομαι ἀπό ὁ ἁγίασμα “ ὅτι ἀφίστημι ἀπό κύριος · καί οὐ εἰμί σύ οὗτος εἰς “ δόξα παρά κύριος Θεός . καί θυμόω Οζίας , καί ἐν “ τῆ χείρ αὐτός ὁ θυμιατήριον ὁ θυμιάω ἐν ὁ ναός · “ ἐν ὁ θυμόω αὐτός πρός ὁ ἱερεύς , καί ὁ λέπρα “ ἀνατέλλω ἐν ὁ μέτωπον αὐτός ἐναντίος ὁ ἱερός ἐν “ οἶκος κύριος ἐπάνω ὁ θυσιαστήριον ὁ θυμίαμα . “ καί ἐπιστρέφω ἐπί αὐτός ὁ ἱερεύς ὁ πρῶτος καί ὁ ἱερεύς , “ καί ἰδού αὐτός λεπρός ἐν ὁ μέτωπον , καί κατασπεύδω “ αὐτός ἐκεῖθεν , καί γάρ αὐτός σπεύδω ἐξέρχομαι , ὅτι “ ἐλέγχω αὐτός Κύριος . ”