cyrillus-theology.commentarius-in-xii-prophetas-minores amos.3.24
Ἀχαρίστους ὄντας ἀποφαίνει , καὶ τῆς παρ’ αὐτοῦ μεγαλοδωρίας ἀμνημονεῖν ᾑρημένους , καίτοι δέον ἀεί τε καὶ πλείστην ὅσην ὁμολογεῖν τὴν χάριν , καὶ χαριστηρίους ἀνάπτειν ᾠδὰς , ὅτι μὴ μόνον σκληρᾷ τε καὶ ἀφορήτῳ δουλείᾳ κατηχθισμένους παραδόξως ἐξείλετο , ἀλλὰ γὰρ καὶ εἰσκεκόμικεν εἰς τὴν γῆν , ἢν ὤμοσε τοῖς πατράσιν · εἰσκεκόμικε δὲ , πολλὰ καὶ δυσκαταγώνιστα καὶ οὐκ ἀμελέτητον ἔχοντα τὸ νικᾶν ἐν μάχαις ἀποκείρας ἔθνη . οὕτω γὰρ καὶ ὁ μακάριος Δαυεὶδ ἔφη που πρὸς Θεὸν περὶ τῶν ἐξ αἵματος Ἰσραήλ “ Ἄμπελον ἐξ Αἰγύπτου μετῆρας , ἐξέβαλες ἔθνη “ καὶ κατεφύτευσας αὐτήν . ” ὀνειδίζονται δὴ οὖν , καὶ μάλα εἰκότως , ὡς ἀχάριστοι κομιδῆ καὶ ταῖς εἰς πᾶν ὁτιοῦν τῶν ἐκτόπων ἀποδρομαῖς λυποῦντες τὸν Εὐεργέτην . τετρυγήκασι μὲν γὰρ ἀρχάς φησιν μνῶν , καὶ κλῆρον ἴδιον ἐποιήσαντο τὴν ἐκείνων χώραν , Θεοῦ κατασείοντος τοὺς ἀνθεστηκότας , καὶ ἀφάτῳ δυνάμει τὴν τῶν ἀντανισταμένων ἰσχὺν παραλύοντος . ἀλλ’ ὅτι πίονα καὶ εὔβοτον καὶ παντὶ μεθύουσαν ἀγαθῷ κεκληρονομήκασι γῆν , καὶ τῶν ἄλλων χωρῶν ἀμείνω τε καὶ εὐρυτέραν , ἀναμαθεῖν ἐπιτάττει , τὰς τῶν ὁμόρων , ἢ καὶ τῶν ἐπέκεινα πολυπραγμονοῦντας ἀρχὰς ἤγουν βασιλείας . βαδίζετε γὰρ , φησὶν , εἰς Αἰμὰθ Ῥαβὰ καὶ εἰς Γὲθ ἀλλοφύλων · αὗται γὰρ αἱ τῶν ἄλλων βασιλειῶν περιφανεστέραν ἔχουσαι τὴν δόξαν · κἀκεῖ ζητεῖτε , φησὶν , εἰ πλείονα τὰ ὅρια αὐτῶν ἐστὶ τῶν υμετερων ὅρων . ἦσαν μὲν οὑν πολλαί τε καὶ ἄνα μέρος αἱ βασιλεῖαι τῶν ἐθνῶν , ἡ Μωαβιτῶν , ἡ Ἰδουμαίων , ἡ τῶν υἱῶν Ἀμμών . ἀλλ’ οὐδὲν ἐν αὐταῖς τὸ μέγα . λαμπροτέρα δὲ τῶν ἄλλων ἡ Δαμασκηνῶν καὶ Παλαιστίνων . καὶ δύο μὲν ἦσαν πόλεις ὑπὸ τὴν Δαμάσκου βασιλείαν , εἰς ἠῶ κείμεναι , αἷς ὄνομα τὸ Αἰμάθ · ὧν ἡ μὲν εὐρυτέρα καὶ μείζων , ἡ δὲ λαχοῦσα τὸ μεῖον · ἑρμηνεύεται δὲ τὸ Ῥαβὰ , μεῖζον ἢ πλατυτέρα . πορεύεσθε δὴ οὖν εἰς Αἰμὰθ Ῥαβὰ , τουτέστιν , εἰς τὴν Αἰμὰθ τὴν μείζω τε καὶ εὐρυτέραν · ἦν γὰρ , ὡς ἔφην , ὁμώνυμος ἑτέρᾳ , λαχοῦσα τὸ μεῖζον . φασὶ δὲ τὴν μὲν Αἰμὰθ τὴν πλατεῖαν ταύτην εἶναι τὴν νῦν Ἀντιόχειαν , τὴν δὲ μείω καὶ στενοτέραν , τὴν γείτονά τε καὶ ὅμορον Ἐπιφάνειαν · Ἀντιόχου , τοῦ ἐπίκλην Ἐπιφανοῦς , τὴν μὲν Ἀντιόχειαν , Ἐπιφάνειαν δὲ τὴν ἑτέραν εἰς δόξαν ἰδίαν ὠνομακότος . ἡ δὲ Γὲθ πόλις ἦν τοτηνικάδε τῆς νυνὶ Παλαιστίνης λαμπροτέρα . ἐν ταύτῃ μεμενήκασιν οἱ Ἐανκεὶμ καὶ οἱ καλούμενοι Φιλιστιεὶμ , οὐκ ὀλοθρευσάντων αὐτοὺς τοτηνικάδε τῶν υἱῶν Ἰσραήλ . ταύτῃτοί φησι περὶ αὐτῆς Εἰς Γὲθ ἀλλοφύλων · βαδίσατε τοίνυν φησὶν εἰς Αἰμὰθ Ραβὰ καὶ εἰς Γὲθ ἀλλοφύλων · καὶ περιεργάσασθε λεπτῶς , εἰ μὴ μᾶλλον ὑμεῖς εὐρυτέραν οἰκεῖτε χώραν , τῶν ἄλλων ἁπασῶν τὴν ἀμείνω καὶ προὔχουσαν .
Lemmas: ἀχάριστος εἰμί ἀποφαίνω , καί ὁ παρά αὐτός μεγαλοδωρία ἀμνημονέω αἱρέω , καίτοι δήω ἀεί τε καί πλεῖστος ὅσος ὁμολογέω ὁ χάρις , καί χαριστήριος ἀνάπτω ἀοιδή , ὅτι μή μόνος σκληρός τε καί ἀφόρητος δουλεία κατηχθισμένους παράδοξος ἐξαιρέω , ἀλλά γάρ καί εἰσκομίζω εἰς ὁ γῆ , εἄν ὄμνυμι ὁ πατήρ · εἰσκομίζω δέ , πολύς καί δυσκαταγώνιστος καί οὐ ἀμελέτητος ἔχω ὁ νικάω ἐν μάχη ἀποκείρω ἔθνος . οὗτος γάρ καί ὁ μακάριος Δαυίδ φημί ποῦ πρός θεός περί ὁ ἐκ αἷμα Ἰσραήλ “ Ἄμπελος ἐκ Αἴγυπτος μεταίρω , ἐκβάλλω ἔθνος “ καί καταφυτεύω αὐτός . ” ὀνειδίζω δή οὖν , καί μάλα εἰκότως , ὡς ἀχάριστος κομιδῇ καί ὁ εἰς πᾶς ὁστισοῦν ὁ ἔκτοπος ἀποδρομή λυπέω ὁ Εὐεργέτης . τρυγάω μέν γάρ ἀρχή φημί μνᾶ , καί κλῆρος ἴδιος ποιέω ὁ ἐκεῖνος χώρα , Θεός κατασείω ὁ ἀνθίστημι , καί ἄφατος δύναμις ὁ ὁ ἀντανίστημι ἰσχύς παραλύω . ἀλλά ὅτι πίων καί εὔβοτος καί πᾶς μεθύω ἀγαθός κληρονομέω γῆ , καί ὁ ἄλλος χώρα ἀγαθός τε καί εὐρύς , ἀναμανθάνω ἐπιτάσσω , ὁ ὁ ὅμορος , ἢ καί ὁ ἐπέκεινα πολυπραγμονέω ἀρχή ἤγουν βασίλεια . βαδίζω γάρ , φημί , εἰς Αἰμάθ Ῥαβὰ καί εἰς Γέθ ἀλλόφυλος · οὗτος γάρ ὁ ὁ ἄλλος βασίλεια περιφανής ἔχω ὁ δόξα · ἐκεῖ ζητέω , φημί , εἰμί πλείων ὁ ὅριον αὐτός εἰμί ὁ ὑμέτερος ὁράω . εἰμί μέν ἐν πολύς τε καί ἄναξ μέρος ὁ βασίλειος ὁ ἔθνος , ὁ Μωαβίτης , ὁ Ἰδουμαῖος , ὁ ὁ υἱός Ἀμμών . ἀλλά οὐδείς ἐν αὐτός ὁ μέγας . λαμπρός δέ ὁ ἄλλος ὁ Δαμασκηνός καί Παλαιστῖνος . καί δύο μέν εἰμί πόλις ὑπό ὁ Δαμάσκου βασίλειος , εἰς ἠώς κεῖμαι , ὅς ὄνομα ὁ Αἰμάθ · ὅς ὁ μέν εὐρύς καί μείζων , ὁ δέ λαγχάνω ὁ μείων · ἑρμηνεύω δέ ὁ Ῥαβὰ , μείζων ἢ πλατυτέρα . πορεύω δή οὖν εἰς Αἰμάθ Ῥαβὰ , τουτέστιν , εἰς ὁ Αἰμάθ ὁ μείζων τε καί εὐρύς · εἰμί γάρ , ὡς φημί , ὁμώνυμος ἕτερος , λαγχάνω ὁ μείζων . φημί δέ ὁ μέν Αἰμάθ ὁ πλατύς οὗτος εἰμί ὁ νῦν Ἀντιόχεια , ὁ δέ μείων καί στενός , ὁ γείτων τε καί ὅμορος Ἐπιφάνεια · Ἀντίοχος , ὁ ἐπίκλη Ἐπιφανώ , ὁ μέν Ἀντιόχεια , Ἐπιφάνεια δέ ὁ ἕτερος εἰς δόξα ἴδιος ὀνομάζω . ὁ δέ Γέθ πόλις εἰμί τοτηνικαδος ὁ νυνί Παλαιστίνη λαμπρός . ἐν οὗτος μένω ὁ Ἐανκεὶμ καί ὁ καλέω Φιλιστιεὶμ , οὐ ὀλοθρεύω αὐτός τοτηνικαδος ὁ υἱός Ἰσραήλ . ταύτῃτοί φημί περί αὐτός εἰς Γέθ ἀλλόφυλος · βαδίζω τοίνυν φημί εἰς Αἰμάθ Ραβὰ καί εἰς Γέθ ἀλλόφυλος · καί περιεργάζομαι λεπτός , εἰμί μή μᾶλλον σύ εὐρύς οἰκέω χώρα , ὁ ἄλλος ἅπας ὁ ἀγαθός καί προέχω .