cyrillus-theology.commentarius-in-xii-prophetas-minores zechariah.2.40
Αὕτη μὲν οὖν ἡ ἑτοιμοτάτη καὶ πρόχειρος τῶν ἐν ἱστορίαις ἀπόδοσις · δηλοῖ δὲ ὅτι τὸ χρῆμα τὸ χριστοῦ μυστήριον , εἰ ἐρευνῷτο λεπτῶς , οὐκ ἂν ἐνδοιάσειέ τις . διεβεβαιούμεθα μὲν γὰρ ἐν ἀρχαῖς , ὡς ἔν γε τῷ Ζοροβάβελ καὶ μέντοι καὶ Ἰησοῦ διαμεμορφῶσθαι Χριστὸν , καὶ ἀνὰ μέρος ἐν ἑκατέρῳ , καὶ ἐν ἀμφοῖν συλλήβδην , ὡς ἕνα . ἐστι γὰρ ἐν ταὐτῷ καὶ βασιλεὺς τοῦ Ἰσραὴλ καὶ μέγας “ ἀρχιερεὺς , ὅσιος , ἄκακος , “ ἀμίαντος.’’ ἐπειδὴ δὲ οἱ μὲν ἐκ φυλῆς Ἰούδα τοὺς τῆς βασιλείας διεῖπον θώκους , οἱ δὲ τῆς Λευὶ τέθειντο πρὸς ἱερωσύνην , ἐν ἑνὶ δὲ οὐκ ἦν καὶ βασιλείαν ὁρᾶν τε καὶ ἱερωσύνην , ταύτῃτοι σοφῶς διὰ τῶν δυοῖν εἰς ἕνα μορφοῦται Χριστός . οὐκοῦν εἰ λέγοι Θεὸς περὶ τοῦ Ζοροβάβελ , ὡς “ Αἱ χεῖρες Ζοροβάβελ ἐθεμελίωσαν τὸν οἶκον τοῦτον καὶ “ αἱ χεῖρες αὐτοῦ ἐπιτελέσουσιν αὐτὸν,’ ἱστορικώτερον μὲν ἐπ’ ἐκείνου νοήσεις , ἀνοίσεις δὲ ἐπὶ Χριστὸν νοητῶς τοῦ μυστηρίου τὴν δύναμιν . αὐτὸς γὰρ ἡμῶν γέγονεν ὁ θεμέλιος , καὶ αὐτῶ πάντες ἐποικοδομούμεθα πνευματικῶς εἰς ναὸν ἅγιον · αὐτὸς ἡμῶν ἡ ἀρχὴ καὶ τὸ πέρας · παρίστησι γὰρ ἡμᾶς ἡγιασμένους ἐν πνεύματι , λαμπρόν τε καὶ ἱερὸν ἐνδιαίτημα ἑαυτῷ τε καὶ τῷ Πατρὶ , περιῃρημένης εἰς ἅπαν τῆς ἁμαρτίας , καὶ κατηργημένης τῆς φθορᾶς · αὐτός ἐστιν ὁ Ἰησοῦς , ὡς ἔφην , ὁ ἱερεὺς ὁ μέγας . καὶ ἑρμηνεύεται μὲν Ἰησοῦς Σωτηρία λαοῦ · οὕτω γάρ που καὶ ὁ θεσπέσιος Γαβριὴλ πρὸς τὴν ἁγίαν ἔφη παρθένον καὶ ἰδοὺ συλλήψῃ ἐν γαστρὶ “ καὶ τέξῃ υἱὸν , καὶ καλέσεις τὸ ὄνομα αὐτοῦ Ἰησοῦν · αὐ - “ τὸς γὰρ σώσει τὸν λαὸν αὐτοῦ ἀπὸ τῶν ἁμαρτιῶν αὐτοῦ · ” Ἰωσεδὲκ δὲ νοεῖται Δικαιοσύνη Θεοῦ · δεδικαιώμεθα γὰρ ἐν αὐτῷ διὰ πίστεως , καὶ τῶν ἀρχαίων αἰτιαμάτων τὸν ῥύπον ἀπενιψάμεθα . αὐτὸς ἡμᾶς αἰχμαλώτους ὄντας ἐρρύσατο καὶ τῆς νοητῆς δουλείας ἐξείλατο , καὶ οἷαπερ ἐξ ἀλλοδαπῆς καὶ γῆς ἀλλοφύλων τῆς δαιμονιώδους ἀπάτης , ἀνεκόμισεν εἰς θεογνωσίαν , καὶ εἰς τὴν τῶν ἁγίων καλλίπολιν , τὴν ἁγίαν ἀληθῶς Ἱερουσαλὴμ , ἥτις ἐστὶν ἡ Ἐκκλησία . διὰ τοῦτο στεφανοῦται πρὸς ἡμῶν ὀρθῇ καὶ ἀνεπιλήπτῳ πίστει , καὶ τοῖς εἰς ἀρετὴν αὐχήμασιν , ὕμνοις τε τοῖς χαριστηρίοις . καὶ οἱ μὲν τὸ τηνικάδε στέφανοι χρυσοῖ τε ἦσαν καὶ ἀργυροῖ , καὶ ἐξ ὕλης κατεσκευάζοντο τῆς φθαρτῆς · οἱ ’δε γε πρὸς ἡμῶν πεπλεγμένοι τε καὶ ἀνημμένοι , γήινον μὲν ἔχουσιν οὐδὲν , συντέθεινται δὲ μᾶλλον ἐκ τῆς τῷ Θεῷ πρεπούσης δόξης . ἀνατίθεμεν γὰρ ὡς χρυσὸν μὲν αὐτῷ τῶν περὶ αὐτοῦ δογμάτων τὴν ἀπλανῆ θεωρίαν · ὡς ἄργυρον δὲ τὴν ἐξ ἔργων ἀγαθῶν φαιδρότητα νοητήν . ἔστι δὲ καὶ ἑτέρως στέφανός τε καὶ δόξα Χριστοῦ τῶν παρ’ αὐτοῦ σεσωσμένων ἡ σω - τηρία . σεσ́ωσται δὲ οὐκ ἔθνος ἓν , καθάπερ ἀμέλει καὶ πάλαι διὰ Μωυσέως ὁ Ἰσραὴλ , ἀλλ’ ὅλη λοιπὸν ἡ ὑπ’ οὐρανόν · ἔπρεπε γὰρ καὶ τοῦτο τῷ χριστῷ . ἄθρει δὲ ὅπως παρὰ τῶν ἀρχόντων τῆς αἰχμαλωσίαις καὶ παρὰ τῶν χρησίμων αυτης καὶ τῶν ἐπεγνωκότων αυτην τὰ εἰς τὴν τῶν στεφανων κατασκευὴν προσκομίζονται . οἱ γὰρ λαῶν ἡγούμενοι καὶ εἰς ἀρχὰς τεθειμένοι τὰς τοιάσδε παρὰ Θεοῦ , καὶ οἱ τὸν τῆς ἀρχαίας ἡμῶν αιχμαλωσιας εἰδότες τρόπον , χρήσιμοί τε τοῖς λελυτρωμένοις , ὡς καθηγηταὶ καὶ διδάσκαλοι καὶ νουθετεῖν οἷοι τε καὶ ἀποκομίζειν εὖ μάλα πρὸς ἐννομωτάτην ζωὴν , αὐτοὶ τὰ ὑπὲρ πάντων προσάγουσι δῶρα , τὰ τῶν ἀδυνάτων ἀσθενήματα πληροῦντες δι’ ἑαυτῶν .
Lemmas: ἄτη μέν οὖν ὁ ἑτοῖμος καί πρόχειρος ὁ ἐν ἱστορία ἀπόδοσις · δηλόω δέ ὅτι ὁ χρῆμα ὁ χριστός μυστήριον , εἰμί ἐρευνάω λεπτός , οὐ εἄν ἐνδοιάζω τις . διαβεβαιόομαι μέν γάρ ἐν ἀρχή , ὡς ἐν γε ὁ Ζοροβάβελ καί μέντοι καί Ἰησοῦς διαμορφόω Χριστός , καί ἀνά μέρος ἐν ἑκάτερος , καί ἐν ἄμφω συλλήβδην , ὡς εἷς . εἰμί γάρ ἐν αὐτός καί βασιλεύς ὁ Ἰσραήλ καί μέγας “ ἀρχιερεύς , ὅσιος , Ἄκακος , “ ἀμίαντος ἐπεί δέ ὁ μέν ἐκ Φυλή Ἰούδας ὁ ὁ βασίλεια διέπω θᾶκος , ὁ δέ ὁ Λευί τίθημι πρός ἱερωσύνη , ἐν εἷς δέ οὐ εἰμί καί βασίλειος ὁράω τε καί ἱερωσύνη , ταύτῃτοι σοφός διά ὁ δύο εἰς εἷς μορφόω Χριστός . οὐκοῦν εἰμί λέγω θεός περί ὁ Ζοροβάβελ , ὡς “ ὁ χείρ Ζοροβάβελ θεμελιόω ὁ οἶκος οὗτος καί “ ὁ χείρ αὐτός ἐπιτελέω αὐτός ἱστορικός μέν ἐπί ἐκεῖνος νοέω , ἄνοισις δέ ἐπί Χριστός νοητός ὁ μυστήριον ὁ δύναμις . αὐτός γάρ ἐγώ γίγνομαι ὁ θεμέλιος , καί αὐτός πᾶς ἐποικοδομέω πνευματικός εἰς ναός ἅγιος · αὐτός ἐγώ ὁ ἀρχή καί ὁ πέρας · παρίστημι γάρ ἐγώ ἁγίζω ἐν πνεῦμα , λαμπρός τε καί ἱερόν ἐνδιαίτημα ἑαυτοῦ τε καί ὁ πατήρ , περιλέγω εἰς ἅπας ὁ ἁμαρτία , καί καταργέω ὁ φθορά · αὐτός εἰμί ὁ Ἰησοῦς , ὡς φημί , ὁ ἱερεύς ὁ μέγας . καί ἑρμηνεύω μέν Ἰησοῦς Σωτηρία λαός · οὗτος γάρ ποῦ καί ὁ θεσπέσιος Γαβριήλ πρός ὁ ἅγιος φημί παρθένος καί ἰδού συλλαμβάνω ἐν γαστήρ “ καί τίκτω υἱός , καί καλέω ὁ ὄνομα αὐτός Ἰησοῦς · αὖος - “ τός γάρ σῴζω ὁ λαός αὐτός ἀπό ὁ ἁμαρτία αὐτός · ” Ἰωσεδέκ δέ νοέω Δικαιοσύνη Θεός · δικαιόω γάρ ἐν αὐτός διά πίστις , καί ὁ ἀρχαῖος αἰτίαμα ὁ ῥύπος ἀπονίπτω . αὐτός ἐγώ αἰχμάλωτος εἰμί ῥύομαι καί ὁ νοητός δουλεία ἐξαιρέω , καί οἷος ἐκ ἀλλοδαπός καί γῆ ἀλλόφυλος ὁ δαιμονιώδης ἀπάτη , ἀνακομίζω εἰς θεογνωσία , καί εἰς ὁ ὁ ἅγιος Καλλίπολις , ὁ ἅγιος ἀληθής Ἱεροσόλυμα , ὅστις εἰμί ὁ ἐκκλησία . διά οὗτος στεφανόω πρός ἐγώ ὀρθός καί ἀνεπίληπτος πίστις , καί ὁ εἰς ἀρετή αὔχημα , ὕμνος τε ὁ χαριστήριος . καί ὁ μέν ὁ τηνικάδε στέφανος χρύσεος τε εἰμί καί ἀργύρεος , καί ἐκ ὕλη κατασκευάζω ὁ φθαρτός · ὁ ἐσθίω γε πρός ἐγώ πλέκω τε καί ἀνάπτω , γήινος μέν ἔχω οὐδείς , συντίθημι δέ μᾶλλον ἐκ ὁ ὁ Θεός πρέπω δόξα . ἀνατίθημι γάρ ὡς χρυσός μέν αὐτός ὁ περί αὐτός δόγμα ὁ ἀπλανῆ θεωρία · ὡς ἄργυρος δέ ὁ ἐκ ἔργον ἀγαθός φαιδρότης νοητός . εἰμί δέ καί ἑτέρως στέφανος τε καί δόξα Χριστός ὁ παρά αὐτός σώζω ὁ σός - τηρία . σῴζω δέ οὐ ἔθνος εἷς , καθάπερ ἀμελέω καί πάλαι διά Μωυσῆς ὁ Ἰσραήλ , ἀλλά ὅλος λοιπός ὁ ὑπό οὐρανός · πρέπω γάρ καί οὗτος ὁ χριστός . ἀθρέω δέ ὅπως παρά ὁ ἄρχω ὁ αἰχμαλωσία καί παρά ὁ χρήσιμος αὐτός καί ὁ ἐπιγιγνώσκω αὐτός ὁ εἰς ὁ ὁ στέφανος κατασκευή προσκομίζω . ὁ γάρ λαός ἡγέομαι καί εἰς ἀρχή τίθημι ὁ τοιόσδε παρά Θεός , καί ὁ ὁ ὁ ἀρχαῖος ἐγώ αἰχμαλωσία οἶδα τρόπος , χρήσιμος τε ὁ λυτρόω , ὡς καθηγητής καί διδάσκαλος καί νουθετέω οἷος τε καί ἀποκομίζω εὕω μάλα πρός ἔννομος ζωή , αὐτός ὁ ὑπέρ πᾶς προσάγω Δῶρα , ὁ ὁ ἀδύνατος ἀσθένημα πληρόω διά ἑαυτοῦ .