cyrillus-theology.commentarius-in-xii-prophetas-minores amos.2.67
Ἀληθὲς , ὅτι καὶ πάντη τε καὶ πάντως τὸ ἀποσχέσθαι τῶν ἀγαθῶν τὴν τῆς φαυλότητος ἔχει γένεσιν , καὶ ἡ τοῦ χρησίμου τε καὶ ὠφελεῖν πεφυκότος ἀποστροφὴ τοῖς οὐχ ὧδε ἔχουσι περιπταίειν ἡμᾶς ὡς ἐξ ἀνάγκης ποιεῖ . ὅνπερ γὰρ τρόπον φωτὸς ἀπεληλασμένου , κατ’ ἴχνος εὐθὺς καὶ κατὰ πόδας εἶσι τὸ σκότος , οὕτως ἀρετῆς ἀποφοίτησις ἑπομένην ἔχει τὴν τῆς φαυλότητος εἰσδρομήν . οὐκοῦν , Supra ἐπειδήπερ μεμισήκασι μὲν “ ἐν πύλαις ἐλέγχοντα , κατε - “ βδελύξαντο δὲ καὶ λόγον ὅσιον , ” εἰς πολυειδῆ κατώλισθον ἁμαρτίαν , ἐτράποντό τε πρὸς πλεονεξίαν , καὶ τὴν ὅτι μάλιστα κατεστυγημένην Θεῷ καταδυναστείαν ἐπιτηδεύοντες , ἔτυπτον μὲν “ Πυγμαῖς ταπεινὸν , ” καὶ ἐκονδύλιζον κεφαλὰς πτωχῶν , οἱ ἁδροί που πάντως καὶ τῶν ἄλλων ὑπερκείμενοι δόξη τε καὶ πλούτῳ · διήρπαζον δὲ δωρεᾶς ὀνόματι , παρ’ οὐχ ἑκόντων δεχόμενοι τὰ τῶν ἐνόντων αὐτοῖς τιμιώτερα . πλὴν ἀποφαίνει χρησίμως , ὅτι τοῖς τὰ τοιαῦτα δρᾶν εἰωθόσιν ἀνόνητος ἡ πλεονεξία , καὶ τὸ αἰσχρῶν ἡττᾶσθαι λημμάτων εἰς λύπας ἐκτελευτᾷ , καὶ δίκην ἔχει τὸ πέρας . εἰ γὰρ μήτε οἴκων ἀπολαύσουσι τῶν ὡς ἐν σπουδῇ καὶ φιλοτίμως ἐξειργασμένων , εἰκῇ εἰκῆ δὲ αὐτοῖς πονεῖται τὰ ἐν ἀγροῖς , οἴχεται δὲ πρὸς ἀδόκητον ἔκβασιν τῶν ἠγαπημένων ἡ μέθεξις , δι’ ἃ γέγονεν ἡ πλεονεξία , καὶ τὸ φιλοχρήματον εἰσέδυ πάθος , πῶς οὐκ εἰκαῖος καὶ ἀκερδὴς ἀναφανεῖταί τισιν , ὁ ἐπί γε τῷ χρῆναι πλεονεκτεῖν τρόπος ; σοφὸν οὖν ἐκεῖνο περινοεῖν , 8 ὅτι καθά φησιν ὁ Παροιμιαστής “ Κρείσσων ὀλίγη λῆψις “ μετὰ δικαιοσύνης ἢ πολλὰ γεννήματα μετὰ ἀδικίας . ” . εἰδωλολατρείαν δὲ καὶ ὁ Παῦλος τὴν πλεονεξίαν καλεῖ , καὶ μάλα εἰκότως · ἀθεότης γὰρ τὸ χρῆμα λοιπὸν , καὶ ἐν ἴσῳ τέθεινται τοῖς τὸν φύσει Θεὸν οὐκ ἐπεγνωκόσιν οἱ τὸν τῆς Rom . εἰς ἀδελφοὺς ἀγάπης νόμον πατοῦντες , ἣ καὶ τοῦ νόμου τὴν πλήρωσιν ἔχει . ὁ δὲ νόμον οὐκ εἰδὼς , ἀρνεῖται τὸν Νομοἀπεληλασμένου θέτην . σωφρονεστέρους δὲ ἡμᾶς καὶ ἀδίκου φιλοχρηματίας κρείττονας καὶ αὐτὸς ὁ Χριστὸς ἀπετέλει λέγων “ Τί γὰρ “ ὠφεληθήσεται ἄνθρωπος ὅταν τὸν κόσμον ὅλον κερδήσῃ , “ τὴν δὲ ψυχὴν αὐτοῦ ζημιωθῇ ; ἢ τί δώσει ἄνθρωπος “ ἀντάλλαγμα τῆς ψυχῆς αὐτοῦ · ” “ Θησαυροὶ γὰρ ἀνόμους “ οὐκ ὠφελήσουσι , κατὰ τὸ γεγραμμένον · δικαιοσύνη δὲ “ ῥύσεται ἐκ θανάτου .
Lemmas: ἀληθής , ὅτι καί πάντῃ τε καί πάντως ὁ ἀπέχω ὁ ἀγαθός ὁ ὁ φαυλότης ἔχω γένεσις , καί ὁ ὁ χρήσιμος τε καί ὠφελέω φύζω ἀποστροφή ὁ οὐ ὧδε ἔχω περιπταίω ἐγώ ὡς ἐκ ἀνάγκη ποιέω . ὅσπερ γάρ τρόπος φάος ἀπελαύνω , κατά ἴχνος εὐθύς καί κατά πούς εἶμι ὁ σκότος , οὕτως ἀρετή ἀποφοίτησις ἕπομαι ἔχω ὁ ὁ φαυλότης εἰσδρομή . οὐκοῦν , Supra ἐπεί μισέω μέν “ ἐν πύλη ἐλέγχω , κάτω - “ βδελύσσομαι δέ καί λόγος ὅσιος , ” εἰς πολυειδής κατολισθάνω ἁμαρτία , τρέπω τε πρός πλεονεξία , καί ὁ ὅτι μάλιστα καταστυγέω Θεός καταδυναστεία ἐπιτηδεύω , τύπτω μέν “ πυγμή ταπεινός , ” καί κονδυλίζω κεφαλή πτωχός , ὁ ἁδρός ποῦ πάντως καί ὁ ἄλλος ὑπέρκειμαι δόξα τε καί πλοῦτος · διαρπάζω δέ δωρεά ὄνομα , παρά οὐ ἑκών δέχομαι ὁ ὁ ἔνειμι αὐτός τίμιος . πλήν ἀποφαίνω χρήσιμος , ὅτι ὁ ὁ τοιοῦτος δράω εἴωθα ἀνόνητος ὁ πλεονεξία , καί ὁ αἰσχρός ἡσσάομαι λῆμμα εἰς λύπη ἐκτελευτάω , καί δίκη ἔχω ὁ πέρας . εἰμί γάρ μήτε οἶκος ἀπολαύω ὁ ὡς ἐν σπουδή καί φιλότιμος ἐξεργάζομαι , εἰκῇ εἰκῇ δέ αὐτός πονέω ὁ ἐν ἀγρός , οἴχομαι δέ πρός ἀδόκητος ἔκβασις ὁ ἀγαπάω ὁ μέθεξις , διά ὁ γίγνομαι ὁ πλεονεξία , καί ὁ φιλοχρήματος εἰσδύνω πάθος , πῶς οὐ εἰκαῖος καί ἀκερδής ἀναφαίνω τις , ὁ ἐπί γε ὁ χρή πλεονεκτέω τρόπος ; σοφός οὖν ἐκεῖνος περινοέω , 8 ὅτι καθά φημί ὁ παροιμιαστής “ κρείσσων ὀλίγος λῆψις “ μετά δικαιοσύνη ἢ πολύς γέννημα μετά ἀδικία . ” . εἰδωλολατρεία δέ καί ὁ Παῦλος ὁ πλεονεξία καλέω , καί μάλα εἰκότως · ἀθεότης γάρ ὁ χρῆμα λοιπός , καί ἐν ἴσος τίθημι ὁ ὁ φύσις θεός οὐ ἐπιγιγνώσκω ὁ ὁ ὁ Rom . εἰς ἀδελφός ἀγάπη νόμος πατέω , ὅς καί ὁ νόμος ὁ πλήρωσις ἔχω . ὁ δέ νόμος οὐ εἰδοί , ἀρνέομαι ὁ Νομοἀπεληλασμένου τίθημι . σώφρων δέ ἐγώ καί ἄδικος φιλοχρηματία ἀγαθός καί αὐτός ὁ Χριστός ἀποτελέω λέγω “ τις γάρ “ ὠφελέω ἄνθρωπος ὅταν ὁ κόσμος ὅλος κερδαίνω , “ ὁ δέ ψυχή αὐτός ζημιόω ; ἢ τίς δίδωμι ἄνθρωπος “ ἀντάλλαγμα ὁ Ψυχή αὐτός · ” “ θησαυρός γάρ ἄνομος “ οὐ ὠφελέω , κατά ὁ γράφω · δικαιοσύνη δέ “ ῥύομαι ἐκ θάνατος .