cyrillus-theology.commentarius-in-xii-prophetas-minores amos.1.34
Οὐκ ἀνεύθυνον ἐᾷ , μᾶλλον δὲ ὑποφέρει ταῖς δίκαις , τὸν Ἰσραὴλ , τουτέστι , τὰς ἐν τῇ Σαμαρείᾳ φυλάς . ὅτι δὲ καὶ αὐτοὶ πλημμελοῦντες ἀφυλάκτως , μονονουχὶ καὶ δεδαπανήκασι τὴν τοῖς ἀσθενοῦσιν ὀφειλομένην παρὰ Θεοῦ γαληνότητα , παραδείξειεν ἂν ἡ ἐπὶ τρισὶ καὶ τέτταρσιν ἁμαρτίαις ἀποστροφὴ , ἢν ἀνάγκη πεπονθότας ὑποφέρεσθαι τοῖς δεινοῖς , καὶ ἐν παντὶ γενέσθαι κακῷ . τοιγάρτοι καὶ ὁ θεσπέσιος Δαυεὶδ δεδιὼς τὸ χρῆμα , καὶ ὀλέθρου πρόξενον εἰδὼς , ἐλιπάρει λέγων “ Μὴ ἀποστρέψῃς τὸ πρόσωπόν σου ἀπ’ ἐμοῦ , καὶ “ μὴ ἐκκλίνης ἐν ὀργῇ ἀπὸ τοῦ δούλου σου.’’ ἕπεται γὰρ πάντως , καὶ ἱονείπως συνομαρτεῖ ταῖς ἀποστροφαῖς ἡ ὀργή . Τίνα δὲ δὴ τῶν ἐξ Ἰσραὴλ τὰ ἐγκλήματα , διαγορεύει σαφῶς . καταπεπράκασι γάρ φησιν ἀργυρίου δίκαιον καὶ πένητα ἕνεκεν ὑποδημάτων , τουτέστιν , ὀρθὰ καὶ δίκαια λαλεῖν οὐκ ἠνέσχοντο , καὶ συμβαίνουσαν τῷ νόμῳ τὴν ἐφ’ ἑκάστῳ τῶν κρινομένων ποιεῖσθαι δίκην . ἀλλ’ εἰ συνέβη τυχὸν ἄνδρα δίκαιον , σώφρονα καὶ ἐπιεικῆ , μετριόφρονά τε καὶ ἀφιλόκομπον · νοηθείη γὰρ ἂν τοιόσδε δίκαιός τε ὁμοῦ καὶ πένης ἤτοι πτωχὸς τῷ πνεύματι · παρενεχθῆναι πρὸς κρίσιν ὑπό του τῶν δυνατωτέρων , οὗτος καταπέπραται τοῖς ἐχθροῖς , καίτοι τοῦ νόμου σαφῶς διηγορευκότος τό “ Οὐ λήψῃ “ πρόσωπον ἐν κρίσει.’ καὶ πάλιν “ Ἀθῷον καὶ δίκαιον οὐκ “ ἀποκτενεῖς . ” ὁ γάρ τοι τὸ κρίνειν πεπιστευμένος , μένος , καθιεῖταί που πάντως ἐν τάξει Θεοῦ , ᾧ δὴ τὸ κρίνειν καὶ μόνῳ οἰκεῖον . “ Εἷς γάρ ἐστιν ὁ νομοθέτης καὶ κριτὴς , ” κατὰ τὴν του ἁγίου φωνὴν . οὔκουν ο του δικαιου παρασημαίνων ’τον λόγον καὶ εἰς πρόσωπον βλέπων , ὑβριεῖ που πάντως τὸ θεῖον ἀξίωμα , καὶ Θεῷ προσκρούει λέγοντι “ κρῖμα δίκαιον κρίνατε , καὶ ἔλεος καὶ οἰκτιρμὸν ποιεῖτε ἕκαστος πρὸς τὸν “ πλησίον αὐτοῦ . ” αἰτιᾶται τοίνυν ὡς καταπωλοῦντας ἐχθροῖς τὸν δίκαιόν τε καὶ πένητα , καὶ τοῦτο δρᾶν εἰωθότας ὀλίγων ἕνεκα καὶ εὐτελεστάτων λημμάτων , ἃ καὶ μόλις τοῖς λαβοῦσιν ἀρκέσειεν ἂν πρὸς ὑποδημάτων κτῆσιν . ἀλλ’ ἦν ἄμεινον παρὰ πολὺ τὴν ὀρθότητά τε καὶ τὸ Θεῷ δοκοῦν τιμᾶν ᾑρημένους ταῖς παρ’ αὐτοῦ μᾶλλον καταμεθύειν τιμαῖς , καὶ μέντοι καὶ πλοῦτον ἔχειν τὸν ἐξ ἀγαθῆς εὐφημίας . “ Αἱρετὸν γὰρ , φησὶν , ὄνομα καλὸν ἢ πλοῦτος πολύς . ἰστέον δὲ ὅτι καὶ διὰ φωνῆς Ἡσαΐου τοιοῦτόν τι φησὶ πρὸς τὴν τῶν Ἰουδαίων μητέρα , τουτέστι τὴν Ἱερουσαλήμ “ Τὸ “ ἀργύριον ὑμῶν ἀδόκιμον · οἱ κάπηλοί σου μίσγουσι τὸν “ οἶνον ὕδατι · οἱ ἄρχοντές σου ἀπειθοῦσι , κοινωνοὶ κλεπτῶν , “ ἀγαπῶντες δῶρα , διώκοντες ἀνταπόδομα , ὀρφανοῖς οὐ “ κρίνοντες , καὶ κρίσει χήρας οὐ προσέχοντες · διὰ δὲ φωνῆς Ἱερεμίου πάλιν “ Οί ἡγούμενοι αὐτῆς μετὰ δώρων “ ἔκρινον.’’ ἐπάρατον οὖν πανταχῆ τὸ μὴ ὀρθήν τε καὶ ἀδιάβλητον ποιεῖσθαι τὴν κρίσιν , ἀλλ’ ἐπαχθῆ τρόπον τινὰ καὶ ἐπ’ ἀνισότητι διαβεβλημένην .
Lemmas: οὐ ἀνεύθυνος ἐάω , μᾶλλον δέ ὑποφέρω ὁ δίκη , ὁ Ἰσραήλ , τουτέστι , ὁ ἐν ὁ Σαμάρεια Φυλή . ὅτι δέ καί αὐτός πλημμελέω ἀφύλακτος , μονονού καί δαπανάω ὁ ὁ ἀσθενέω ὀφείλω παρά Θεός γαληνότητα , παραδείκνυμι εἄν ὁ ἐπί τρεῖς καί τέσσαρες ἁμαρτία ἀποστροφή , εἄν ἀνάγκη πάσχω ὑποφέρω ὁ δεινός , καί ἐν πᾶς γίγνομαι κακός . τοιγάρ καί ὁ θεσπέσιος Δαυίδ δείδω ὁ χρῆμα , καί ὄλεθρος Πρόξενος εἰδοί , λιπαρέω λέγω “ μή ἀποστρέφω ὁ πρόσωπον σύ ἀπό ἐγώ , καί “ μή ἐκκλίνω ἐν ὀργή ἀπό ὁ δοῦλος σῴζω ἕπω γάρ πάντως , καί ἱονείπως συνομαρτέω ὁ ἀποστροφή ὁ ὀργή . τίς δέ δή ὁ ἐκ Ἰσραήλ ὁ ἔγκλημα , διαγορεύω σαφῶς . καταπράσσω γάρ φημί ἀργύριον Δίκαιος καί πένης ἕνεκα ὑπόδημα , τουτέστιν , ὀρθός καί Δίκαιος λαλέω οὐ ἀνέχω , καί συμβαίνω ὁ νόμος ὁ ἐπί ἕκαστος ὁ κρίνω ποιέω δίκη . ἀλλά εἰμί συμβαίνω τυγχάνω ἀνήρ Δίκαιος , σώφρων καί ἐπιεικής , μετριόφρων τε καί ἀφιλοκόμπος · νοέω γάρ εἄν τοιόσδε δίκαιος τε ὁμοῦ καί πένης ἤτοι πτωχός ὁ πνεῦμα · παραφέρω πρός κρίσις ὑπό ὁ ὁ δυνατός , οὗτος καταπράσσω ὁ ἐχθρός , καίτοι ὁ νόμος σαφῶς διαγορεύω ὁ “ οὖον λαμβάνω “ πρόσωπον ἐν κρίνω καί πάλιν “ ἀθῷος καί Δίκαιος οὐ “ ἀποκτείνω . ” ὁ γάρ ὅς ὁ κρίνω πιστεύω , μένος , καθίζω ποῦ πάντως ἐν τάξις Θεός , ὅς δή ὁ κρίνω καί μόνος οἰκέω . “ εἷς γάρ εἰμί ὁ νομοθέτης καί κριτής , ” κατά ὁ ὁ ἅγιος φωνή . οὔκουν ὁ ὁ Δίκαιος παρασημαίνομαι ’τον λόγος καί εἰς πρόσωπον βλέπω , ὑβρίζω ποῦ πάντως ὁ θέω ἀξίωμα , καί Θεός προσκρούω λέγω “ κρίμα Δίκαιος κρίνω , καί ἔλεος καί οἰκτιρμός ποιέω ἕκαστος πρός ὁ “ πλησίος αὐτός . ” αἰτιάομαι τοίνυν ὡς καταπωλέω ἐχθρός ὁ δίκαιος τε καί πένης , καί οὗτος δράω εἴωθα ὀλίγος ἕνεκα καί εὐτελής λῆμμα , ὁ καί μόλις ὁ λαμβάνω ἀρκέω εἄν πρός ὑπόδημα κτῆσις . ἀλλά εἰμί ἀγαθός παρά πολύς ὁ ὀρθότης τε καί ὁ Θεός δοκέω τιμάω αἱρέω ὁ παρά αὐτός μᾶλλον καταμεθύω τιμή , καί μέντοι καί πλοῦτος ἔχω ὁ ἐκ ἀγαθός Εὐφημία . “ αἱρετός γάρ , φημί , ὄνομα καλός ἢ πλοῦτος πολύς . ἰστέον δέ ὅτι καί διά φωνή Ἠσαΐας τοιοῦτος τίς φημί πρός ὁ ὁ Ἰουδαῖος μήτηρ , τουτέστι ὁ Ἱερουσαλήμ “ ὁ “ ἀργύριον σύ ἀδόκιμος · ὁ κάπηλος σύ μίσγω ὁ “ οἶνος ὕδωρ · ὁ ἄρχων σύ ἀπειθέω , κοινωνός κλέπτης , “ ἀγάπη Δῶρα , διώκω ἀνταπόδομα , ὀρφανός οὖον “ κρίνω , καί κρίσις χήρα οὖον προσέχω · διά δέ φωνή Ἱερεμίας πάλιν “ οἷ ἡγέομαι αὐτός μετά δῶρον “ κρίνω ἐπαίρω οὖν πανταχῇ ὁ μή ὀρθός τε καί ἀδιάβλητος ποιέω ὁ κρίσις , ἀλλά ἐπαχθής τρόπος τις καί ἐπί ἀνισότης διαβάλλω .