cyrillus-theology.commentarius-in-xii-prophetas-minores haggai.1.34
Ἀνακομίξει τὸν λόγον ἐπὶ τὴν ἐξ ἐθνῶν ἐκκλησίαν , καὶ εἰς χρόνους τῆς τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν ἐπιδημίας . τότε δὴ κατεπαγγέλλεται καταδονήσειν αὐτόν τε τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν καὶ μέντοι καὶ τὴν θάλασσαν , καὶ πρὸς τούτοις ἔτι πάντα τὰ ἔθνη . ἔφη γὰρ ὅτι Ἕτι ἄπαξ σείω . τοῦτο δὲ τοιοῦτόν τινα νοῦν ὑπεμφαίνειν ἔοικε , κατά γε τὸ αὐτῷ μοι καλῶς ἔχειν δοκοῦν . οὐκοῦν ὅτε τοῖς εἰδώλοις λελατρευκότα τὸν Ἰσραὴλ , καὶ τοῖς Αἰγυπτίων ἕθεσί τε καὶ νόμοις ἐκτεθραμμένον ἐλευθεροῦν ἐσκέπτετο , καὶ πρὸς τὴν τῆς ἀληθείας ἐπίγνωσιν μετακομίζειν ἤθελε , μονονουχὶ καὶ καταδονήσας ὁρᾶται τὰ πάντα , τῶν μὲν ὑδάτων εἰς αἷμα μετεσκευασ μένων , οὐρανοῦ δὲ χάλαζαν καθιέντος , τεμνομένης θαλάσσης καὶ πηγνυμένων τῶν ἐν αὐτῇ κυμάτων ἐν εἴδει τειχῶν , οὐρανοῦ τὸ μάννα καταστάζοντος . καί τι τοιοῦτον ὁ ψαλμῳδὸς ὑπεμφαίνει λέγων “ Ὁ Θεὸς ἐν τῷ προπορεύεσθαί σε ἐνώπιον τοῦ λαοῦ σου , ἐν τῷ διαβαίνειν σε ἐν τῇ ἐρήμῳ , γῆ ἐσείσθη , καὶ γὰρ οἱ οὐρανοὶ ἕσταξαν . ” σεσεῖσθαι δέ φαμεν τὸ τηνικάδε τὴν γῆν , οὐχ ὑπομείνασαν τὸν συνήθη κλόνον , ἀλλ’ ὡς ἐπισήμου γενομένης τῆς ἐξόδου τῶν υἱῶν Ισραὴλ , καὶ λαθούσης οὐδένα τῶν ἐπὶ τῆς γῆς . τοιοῦτόν τινα σεισμὸν πάλιν ἔσεσθαι φησι κατὰ τὸν τῆς τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν ἐπιδημίας καιρὸν , ὡς οὐδενὸς ἀγνοήσειν μέλλοντος τὰ δι’ αὐτῆς κατορθώματα . ἔγνω μὲν γὰρ ὁ οὐρανὸς τὸ μυστήριον , καὶ τούτου μάρτυς ὁ Παῦλος λέγων “ Ἵνα γνωρισθῇ “ νῦν ταῖς ἀρχαῖς καὶ ταῖς ἐξουσίαις ἐν τοῖς ἐπουρανίοις , διὰ τῆς Ἐκκλησίας ἡ πολυποίκιλος σοφία τοῦ Θεοῦ , κατὰ πρό - “ θέσιν τῶν αἰώνων ἢν ἐποίησεν ἐν τῷ χριστῷ Ἰησοῦ “ Κυρίῳ ἡμῶν . ” ἔγνω δὲ ὁμοίως καὶ ἡ σύμπασα γῆ , καὶ ἡ θάλασσα , τουτέστιν αἱ νῆσοι . τίς γὰρ ὅλως τῆς εἰς τοῦτο γνώσεως ἀμοιρήσας ὁρᾶται ; ποία θάλασσα , ποῖον ἔθνος , ποία μοῖρα τῆς ὑπ’ οὐρανόν ; κεκήρυκται “ τὸ εὐαγ - “ γέλιον εἰς πάντα τὰ ἔθη , ” κατὰ τὴν τοῦ Σωτῆρος φωνήν . ἔτι τοίνυν φησὶν ἄπαξ ἐγὼ σείω τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν , καὶ τότε ηξει τα εκλεκτα παντων τῶν ἐθνῶν εθνων πλήσω τὸν οἰκον τοῦτον δόξης . πλεῖστοι γὰρ ὅσοι καὶ ἐκ παντὸς ἔθνους καὶ λαμπροὶ καὶ ἀπόλεκτοι γεγόνασιν οἱ πεπιστευκότες , καὶ ὡς ἐν τάξει λαμπρῶν ἀναθημάτων εἰς τὸν οἶκον τοῦ Θεοῦ συναγηγερμένοι , καὶ δόξαν αὐτῷ διὰ τούτου προσάπτοντες , εὐκλεᾶ τε καὶ ἀοίδιμον ἀποφαίνοντες , καὶ δεδοξασμένοι παρὰ Χριστοῦ . μεμαθήκασι γὰρ προσεύχεσθαί τε καὶ “ Καὶ ἕσται ἡ λαμπρότης κυρίου τοῦ Θεοῦ ἡμῶν ἐφ’ καὶ πάλιν “ Εὐλογημένοι ἡμεῖς τῷ κυρίῳ , τῷ ποιήσαντι “ οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν . ” ὅτι δὲ οὐχ ὕλης ἀψύχου δεῖται Θεὸς , ἀλλὰ νοητῆς εὐκοσμίας , ὑπεμφαίνει λέγων Ἐγὸν τὸ ἀργύριον καὶ ἐμὸν τὸ χρυσίον λέγει Κύριος παντοκρἀτωρ . ὅμοιον γὰρ ὡς εἰ λέγοι Μῆ ἀκλεᾶ νομίζετε τὸν ναὸν , ὅτι χρυσοῦ καὶ ἀργύρου καὶ τῆς ἐκ πλούτου λαμπρότητος ἀμοιρήσει τυχόν . οὐ δεδέημαι τῶν τοιούτων · πόθεν ; ἐμὸν γὰρ τὸ πᾶν ἀργύριον καὶ ἐμὸν τὸ χρυσίον λέγει Κύριος παντοκράτωρ . ζητῶ δὲ μᾶλλον γνησίους προσκυνητὰς , τῇ τοιούτων λαμπρότητι τὸν ἐμὸν καταχρυσώσω ναόν . ὥσπερ γὰρ , ὅτε τῶν κατὰ νόμον θυσιῶν ἐξίστη τὸν Ἰσραὴλ , ἔφασκεν ἀναγκαίως “ Οὐ “ δέξομαι ἐκ τοῦ οἴκου σου μόσχους , ούδἐ ἐκ τῶν ποιμνίων “ σου χιμάρους · ἐμὰ γάρ ἐστι πάντα τὰ θηρία τοῦ “ κτήνη ἐν τοῖς ὄρεσι , καὶ βόες·’’ οὕτω κἀνθάδε τὸν ἐξ κόσμον παραιτούμενος , ζητῶν δὲ μᾶλλον τὸν νοητὸν , ἐμὸν φησὶ τὸ άργύριον κα ) ἐμὸν τὸ χρυσίον , τουτέστιν Ἀπέχω καὶ πεπλήρωμαι καὶ δεδέημαι τῶν τοιούτων οὐδενός · ἴτω δὲ μᾶλλον ὁ πίστιν ἔχων ὀρθὴν , ὁ τοῖς ἐξ ἀρετῆς αὐχήμασι διαπρέπων , ὁ ἀγάπη τῆ εἰς ἐμὲ κατηγλαϊσ μένος , ὁ καθαρὸς τὴν καρδίαν , ὁ πτωχὸς τῷ πνεύματι , ὁ φιλοικτίρμων καὶ ἀγαθός . συναγηγερμένοι γὰρ οὕτως εἰς ’τον ἐμὸν ναὸν , τουτέστι τὴν κλησίαν , εὐκλεᾶ καὶ περίοπτον ἀποφανοῦσιν αὐτήν .
Lemmas: Ἀνακομίζω ὁ λόγος ἐπί ὁ ἐκ ἔθνος ἐκκλησία , καί εἰς χρόνος ὁ ὁ Σωτήρ ἐγώ ἐπιδημία . τότε δή κατεπαγγέλλομαι καταδονέω αὐτός τε ὁ οὐρανός καί ὁ γῆ καί μέντοι καί ὁ θάλασσα , καί πρός οὗτος ἔτι πᾶς ὁ ἔθνος . φημί γάρ ὅτι ἔτι ἅπαξ σείω . οὗτος δέ τοιοῦτος τις νόος ὑπεμφαίνω ἔοικα , κατά γε ὁ αὐτός ἐγώ καλῶς ἔχω δοκέω . οὐκοῦν ὅτε ὁ εἴδωλον λατρεύω ὁ Ἰσραήλ , καί ὁ Αἰγύπτιος ἔθος τε καί νόμος ἐκτρέφω ἐλευθερόω σκέπτομαι , καί πρός ὁ ὁ ἀλήθεια ἐπίγνωσις μετακομίζω ἐθέλω , μονονού καί καταδονέω ὁράω ὁ πᾶς , ὁ μέν ὕδωρ εἰς αἷμα μετασκευάζω Μένων , οὐρανός δέ χάλαζα καθίημι , τέμνω θάλασσα καί πήγνυμι ὁ ἐν αὐτός κῦμα ἐν εἶδος τεῖχος , οὐρανός ὁ μάννα καταστάζω . καί τίς τοιοῦτος ὁ ψαλμῳδός ὑπεμφαίνω λέγω “ ὁ θεός ἐν ὁ προπορεύω σύ ἐνώπιος ὁ λαός σύ , ἐν ὁ διαβαίνω σύ ἐν ὁ ἐρῆμος , γῆ σείω , καί γάρ ὁ οὐρανός στάζω . ” σείω δέ φημί ὁ τηνικάδε ὁ γῆ , οὐ ὑπομένω ὁ συνήθης κλόνος , ἀλλά ὡς ἐπίσημος γίγνομαι ὁ ἔξοδος ὁ υἱός Ἰσραήλ , καί λανθάνω οὐδείς ὁ ἐπί ὁ γῆ . τοιοῦτος τις σεισμός πάλιν εἰμί φημί κατά ὁ ὁ ὁ Σωτήρ ἐγώ ἐπιδημία καιρός , ὡς οὐδείς ἀγνοήσειν μέλλω ὁ διά αὐτός κατόρθωμα . γιγνώσκω μέν γάρ ὁ οὐρανός ὁ μυστήριον , καί οὗτος μάρτυς ὁ Παῦλος λέγω “ ἵνα γνωρίζω “ νῦν ὁ ἀρχή καί ὁ ἐξουσία ἐν ὁ ἐπουράνιος , διά ὁ ἐκκλησία ὁ πολυποίκιλος σοφία ὁ Θεός , κατά πρό - “ θέσις ὁ αἰών εἄν ποιέω ἐν ὁ χριστός Ἰησοῦς “ κύριος ἐγώ . ” γιγνώσκω δέ ὁμοίως καί ὁ σύμπας γῆ , καί ὁ θάλασσα , τουτέστιν ὁ νῆσος . τίς γάρ ὅλως ὁ εἰς οὗτος γνῶσις ἀμοιρέω ὁράω ; ποῖος θάλασσα , ποῖος ἔθνος , ποῖος μοῖρα ὁ ὑπό οὐρανός ; κηρύσσω “ ὁ Ευάγ - “ γέλιον εἰς πᾶς ὁ ἔθος , ” κατά ὁ ὁ Σωτήρ φωνή . ἔτι τοίνυν φημί ἅπαξ ἐγώ σείω ὁ οὐρανός καί ὁ γῆ , καί τότε ἥκω ὁ ἐκλεκτός πᾶς ὁ ἔθνος ἔθνος πίμπλημι ὁ οἶκος οὗτος δόξα . πλεῖστος γάρ ὅσος καί ἐκ πᾶς ἔθνος καί λαμπρός καί ἀπόλεκτος γίγνομαι ὁ πιστεύω , καί ὡς ἐν τάξις λαμπρός ἀνάθημα εἰς ὁ οἶκος ὁ Θεός συναγείρω , καί δόξα αὐτός διά οὗτος προσάπτω , εὐκλεής τε καί ἀοίδιμος ἀποφαίνω , καί δοξάζω παρά Χριστός . μανθάνω γάρ προσεύχομαι τε καί “ καί ἕννυμι ὁ λαμπρότης κύριος ὁ Θεός ἐγώ ἐπί καί πάλιν “ εὐλογέω ἐγώ ὁ κύριος , ὁ ποιέω “ οὐρανός καί ὁ γῆ . ” ὅτι δέ οὐ ὕλη ἄψυχος δήω θεός , ἀλλά νοητός εὐκοσμία , ὑπεμφαίνω λέγω ἐγώ ὁ ἀργύριον καί ἐμός ὁ χρυσίον λέγω Κύριος παντοκράτωρ . ὅμοιος γάρ ὡς εἰμί λέγω μής ἀκλεής νομίζω ὁ ναός , ὅτι χρυσός καί ἄργυρος καί ὁ ἐκ πλοῦτος λαμπρότης ἀμοιρέω τυγχάνω . οὖον δήω ὁ τοιοῦτος · πόθεν ; ἐμός γάρ ὁ πᾶς ἀργύριον καί ἐμός ὁ χρυσίον λέγω Κύριος παντοκράτωρ . ζητέω δέ μᾶλλον γνήσιος προσκυνητής , ὁ τοιοῦτος λαμπρότης ὁ ἐμός καταχρυσωζω ναός . ὥσπερ γάρ , ὅτε ὁ κατά νόμος θυσία ἐξίστημι ὁ Ἰσραήλ , φάσκω ἀναγκαῖος “ οὖον “ δέχομαι ἐκ ὁ οἶκος σύ μόσχος , οὖδας ἐκ ὁ ποίμνιον “ σύ χίμαρος · ἐμός γάρ εἰμί πᾶς ὁ θηρίον ὁ “ κτῆνος ἐν ὁ ὄρος , καί βόες·’’ οὗτος ἐνθάδε ὁ ἐκ κόσμος παραιτέομαι , ζητέω δέ μᾶλλον ὁ νοητός , ἐμός φημί ὁ ἀργύριον ἄν ) ἐμός ὁ χρυσίον , τουτέστιν ἀπέχω καί πληρόω καί δήω ὁ τοιοῦτος οὐδείς · ἔρχομαι δέ μᾶλλον ὁ πίστις ἔχω ὀρθός , ὁ ὁ ἐκ ἀρετή αὔχημα διαπρέπω , ὁ ἀγάπη τῆ εἰς ἐγώ κατηγλαϊς μένος , ὁ καθαρός ὁ Καρδία , ὁ πτωχός ὁ πνεῦμα , ὁ φιλοικτίρμων καί ἀγαθός . συναγείρω γάρ οὕτως εἰς ’τον ἐμός ναός , τουτέστι ὁ κλήσιος , εὐκλεής καί περίοπτος ἀποφαίνω αὐτός .