cyrillus-theology.commentarius-in-xii-prophetas-minores zechariah.1.67
Ἔδειξεν ὄντα καὶ φῶς καὶ ἀνατολὴν τὸν Τύριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστὸν , καὶ ὅτι τοῖς ἐν σκότῳ καὶ σκιᾷ θανάτου , τουτέστι τοῖς πεπλανημένοις , αὐγῆς ἀναλάμψει δίκην . ἀλλ ἦν ἀναγκαῖον καὶ τὸ τῆς οἰκονομίας προαναφωνῆσαι πέρας , τουτέστι , τὸν ὑπὲρ ἡμῶν ἁπάντων θάνατον , ὃν ἑκὼν ἀνέτλη , σταυρῷ παραδοὺς τὸ ἴδιον σῶμα , ἐφ’ ᾧ καὶ τὸ τῶν Ἰουδαίων προσκέκρουκεν ἔθνος , καὶ τῆς πρὸς αὐτὸν οἰκειότητος ἀποβέβληται . ἐπειδὴ γὰρ οὐ συνέντες οἱ δείλαιοι τῆς μετὰ σαρκὸς οἰκονομίας τὸ μυστήριον , κυριοκτόνοι γεγόνασι , ταυτῄτοι καὶ μαλὰ εἰκότως ἀπώλισθον τῆς ἐλπίδος , καὶ κακοὶ κακῶς ἀπολώλασι , δειναῖς καὶ ἀφύκτοις ἐναλόντες συμφοραῖς . βόθρῳ δὴ οὖν παρεικάζει τὸν τοῦ Σωτῆρος σταυρόν . πεπτώκασι γὰρ ὥσπερ εἰς βόθρον οἱ τὸ δεσποτικὸν ἐκχέοντες αἷμα , καὶ σταυρῷ παραδοῦναι τολμήσαντες τὸν ἀρχηγὸν τῆς ζωῆς . εἰ δὲ αὐτὸς ὁ Πατὴρ τὸν βόθρον ὀρωρυχέναι λέγοιτο , σκανδαλιζέσθω μηδείς · ἐννοείτω δὲ μᾶλλον , ὡς ἐκμεμέστωταί πὼς οἰκονομίας ὁ λόγος . ὅμοιον γὰρ τοῦτό ἐστι τῷ διὰ Χριστοῦ σοφῶς τε καὶ ἀτρεκῶς εἰρημένῳ “ Εἰς κρῖμα ἐγὼ “ εἰς τὸν κόσμον τοῦτον ἦλθον , ἵνα οἱ μὴ βλέποντες βλέ - “ πωσι , καὶ οἱ βλέποντες τυφλοὶ γένωνται . καίτοι , πῶς οὐκ ἀληθὲς εἰπεῖν , ὡς οὐ ταύτης ἕνεκα παραγέγονε τῆς αἰτίας , ἵνα τυφλοὶ γένωνταί τινες · ἀλλ’ ἡ τῶν μὴ νοούντων φαυλότης μονονουχὶ καὶ διαβέβληκε τῆς ἀρίστης οἰκονομίας τὸν τρόπον . οὐ γὰρ ἤθελον βλέπειν , καίτοι μετὸν αὐτοῖς τοῦ θείου μετασχεῖν φωτός . οὕτω κἀνθάδε νοήσεις . πέπομφε μὲν γὰρ τὸν Υἱὸν ὁ Πατὴρ , “ ἵν᾿ ὁ κόσμος σωθῇ “ δι᾿ αὐτοῦ . ” διὰ δὲ τὴν τῶν μὴ συνιέντων ἀπόνοιαν , γέγονε βόθρος καὶ πάγη τοῖς σταυρώσασιν ὁ ἀπεσταλμένος · νενόμισται δὲ τάχα που καὶ ὀρύξαι τὸν βόθρον ὁ πεπομφώς . ὀρύξω δὴ οὖν τὸν βοἠρον φησὶ καὶ ψηλαφήσω πᾶσαν τὴν ἀδικίαν τῆς γῆς ἐκείνης ἐν ἡμέρᾳ μιᾷ · τὸ ψηλαφήσω φησὶν , ἀντὶ τοῦ ζητήσω καὶ περιεργάσομαι λεπτῶς . ἀπεκτόνασι 10 μὲν γὰρ τοὺς ἁγίους προφήτας , ἐπέθρωσκον δὲ θηριοπρεπῶς καὶ τοῖς κατὰ καιροὺς ἀποστελλομένοις οἰκέταις . οὓς μὲν γὰρ ὕβρισαν , οὓς δὲ ἐλιθοβόλησαν , οὓς δὲ ἀπέκτειναν . ἀλλ᾿ ἦν ἀνεξίκακος ἔτι Θεός · οἰκέται γὰρ ἦσαν καὶ ὁμόδουλοι τοῖς ἀπεκτονόσιν οἱ πεπονθότες . ἐπειδὴ δὴ ἀχαλίνοις ὁρμαῖς εἰς τοῦτο διάττοντες , καὶ πολὺ βλέποντες εἰς ἀνοσίοτητα , καὶ εἰς αὐτὸν ἐκτόπως πεπαρῳνήκασι τὸν Υἱὸν , καὶ εἰς τὸν ἐπὶ τῷ σταυρῷ κατώλισθον βοθρον , οὐκ ἀφῆκεν αὐτῶν ἀψηλάφητον ἔτι τὴν ἁμαρτίαν . ἐζήτησε γὰρ καὶ ποιναῖς ὑπέθηκε τοὺς ἠσεβηκότας , ἁπάσης τῆς Ἰουδαίων γῆς καθορίζων τὸν ὄλεθρον ἐν ἡμέρᾳ μιᾷ , καθ᾿ ἢν ἔφασαν προσάγοντες αὐτὸν τῷ Πιλάτῳ “ Τὸ αἷμα αὐτοῦ ἐφ᾿ ἡμᾶς καὶ ἐπὶ τὰ τέκνα “ ἡμῶν . ” εἰ γὰρ μὴ καὶ συνεκβέβηκε παραχρῆμα τὰ ἐκ θείας ὀργῆς · εἰ μὴ ἐξῄτηνται δίκας ὑπερθέσεως δίχα , ἀλλ᾿ οὖν ἡ παρὰ Θεοῦ δικαία ψῆφος γέγονεν ἐπ᾿ αὐτοῖς , ὄλεθρον , ὡς ἔφην , τῆς Ἰουδαίων καταχέουσα γῆς . καὶ γοῦν ἀπε - κομίζετο μὲν ὁ Σωτῆρ’ ἐπὶ τὸν σταυρὸν , εἵποντο δὲ καὶ γυναῖκες , θρηνοῦσαί τε καὶ κλαίουσαι · εἶτα τί πρὸς ταύτας ἔφασκεν ἐπιστραφείς ; “ Θυγατέρες Ἱερουσαλὴμ , μὴ κλαίετε “ ἐπ’ ἐμὲ , πλὴν ἐφ’ ἑαυτὰς κλαίετε καὶ ἐπὶ τὰ τέκνα ὑμῶν . παραδέδονται γὰρ εἰς ὄλεθρον καὶ σφαγὴν , καὶ συμβέβηκεν αὐτοῖς τὰ διὰ φωνῆς Ἡσαΐου “ Ἡ γῆ ὑμῶν ἔρημος , αἱ “ πόλεις ὑμῶν πυρίκαυστοι · τὴν χώραν ὑμῶν ἐνώπιον ὑμῶν “ ἀλλότριοι κατεσθίουσιν αὐτὴν , καὶ ἠρήμωται κατεστραμ - “ μένη ὑπὸ λαῶν ἀλλοτρίων.’’
Lemmas: δείκνυμι εἰμί καί φάος καί ἀνατολή ὁ τύριος ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός , καί ὅτι ὁ ἐν σκότος καί σκιά θάνατος , τουτέστι ὁ πλανάω , αὐγή ἀνάλαμψις δίκη . ἀλλ' εἰμί ἀναγκαῖος καί ὁ ὁ οἰκονομία προαναφωνέω πέρας , τουτέστι , ὁ ὑπέρ ἐγώ ἅπας θάνατος , ὅς ἑκών ἀνατλῆναι , σταυρός παραδίδωμι ὁ ἴδιος σῶμα , ἐπί ὅς καί ὁ ὁ Ἰουδαῖος προσκρούω ἔθνος , καί ὁ πρός αὐτός οἰκειότης ἀποβάλλω . ἐπεί γάρ οὖον συνίημι ὁ δείλαιος ὁ μετά σάρξ οἰκονομία ὁ μυστήριον , κυριοκτόνος γίγνομαι , ταυτῄτοι καί μαλός εἰκότως ἀπολισθάνω ὁ ἐλπίς , καί κακός κακῶς ἀπόλλυμι , δεινός καί ἄφυκτος ἐναλόντες συμφορά . βόθρος δή οὖν παρεικάζω ὁ ὁ Σωτήρ σταυρός . πίπτω γάρ ὥσπερ εἰς βόθρος ὁ ὁ δεσποτικός ἐκχέω αἷμα , καί σταυρός παραδίδωμι τολμάω ὁ ἀρχηγός ὁ ζωή . εἰμί δέ αὐτός ὁ πατήρ ὁ βόθρος ὀρύσσω λέγω , σκανδαλίζω μηδείς · ἐννοέω δέ μᾶλλον , ὡς ἐκμεμέστωταί πως οἰκονομία ὁ λόγος . ὅμοιος γάρ οὗτος εἰμί ὁ διά Χριστός σοφός τε καί ἀτρεκής εἴρω “ εἰς κρίμα ἐγώ “ εἰς ὁ κόσμος οὗτος ἔρχομαι , ἵνα ὁ μή βλέπω βλέ - “ πω , καί ὁ βλέπω τυφλός γίγνομαι . καίτοι , πῶς οὐ ἀληθής εἶπον , ὡς οὖον οὗτος ἕνεκα παραγίγνομαι ὁ αἴτιος , ἵνα τυφλός γίγνομαι τις · ἀλλά ὁ ὁ μή νοέω φαυλότης μονονού καί διαβάλλω ὁ ἀγαθός οἰκονομία ὁ τρόπος . οὖον γάρ ἐθέλω βλέπω , καίτοι μέτειμι αὐτός ὁ θεῖον μετέχω φάος . οὗτος ἐνθάδε νοέω . πέμπω μέν γάρ ὁ υἱός ὁ πατήρ , “ ἵνα ὁ κόσμος σῴζω “ διά αὐτός . ” διά δέ ὁ ὁ μή συνίημι ἀπόνοια , γίγνομαι βόθρος καί πάγη ὁ σταυρόω ὁ ἀποστέλλω · νομίζω δέ τάχα ποῦ καί ὀρύσσω ὁ βόθρος ὁ πέμπω . ὀρύσσω δή οὖν ὁ βοαειρω φημί καί ψηλαφάω πᾶς ὁ ἀδικία ὁ γῆ ἐκεῖνος ἐν ἡμέρα εἷς · ὁ ψηλαφάω φημί , ἀντί ὁ ζητέω καί περιεργάζομαι λεπτός . ἀποκτείνω 10 μέν γάρ ὁ ἅγιος προφήτης , ἐπιθρῴσκω δέ θηριοπρεπώς καί ὁ κατά καιρός ἀποστέλλω οἰκέτης . ὅς μέν γάρ ὑβρίζω , ὅς δέ λιθοβολέω , ὅς δέ ἀποκτείνω . ἀλλά εἰμί ἀνεξίκακος ἔτι Θεός · οἰκέτης γάρ εἰμί καί ὁμόδουλος ὁ ἀποκτείνω ὁ πάσχω . ἐπεί δή ἀχάλινος ὁρμή εἰς οὗτος διαίσσω , καί πολύς βλέπω εἰς ανοσιότητα , καί εἰς αὐτός ἔκτοπος παροινέω ὁ υἱός , καί εἰς ὁ ἐπί ὁ σταυρός κατολισθάνω βόθρος , οὐ ἀφίημι αὐτός ἀψηλάφητος ἔτι ὁ ἁμαρτία . ζητέω γάρ καί ποινή ὑποτίθημι ὁ ἀσεβέω , ἅπας ὁ Ἰουδαῖος γῆ καθορίζω ὁ ὄλεθρος ἐν ἡμέρα εἷς , κατά εἄν φημί προσάγω αὐτός ὁ Πιλᾶτος “ ὁ αἷμα αὐτός ἐπί ἐγώ καί ἐπί ὁ τέκνον “ ἐγώ . ” εἰμί γάρ μή καί συνεκβαίνω παραχρῆμα ὁ ἐκ θεῖος ὀργή · εἰμί μή ἐξαιτέω δίκη ὑπέρθεσις δίχα , ἀλλά οὖν ὁ παρά Θεός Δίκαιος ψῆφος γίγνομαι ἐπί αὐτός , ὄλεθρος , ὡς φημί , ὁ Ἰουδαῖος καταχέω γῆ . καί γοῦν θέραψ - κομίζω μέν ὁ σωτήρ ἐπί ὁ σταυρός , ἕπω δέ καί γυνή , θρηνέω τε καί καλέω · εἶτα τίς πρός οὗτος φάσκω ἐπιστρέφω ; “ θυγάτηρ Ἱεροσόλυμα , μή καλέω “ ἐπί ἐγώ , πλήν ἐπί ἑαυτοῦ καλέω καί ἐπί ὁ τέκνον σύ . παραδίδωμι γάρ εἰς ὄλεθρος καί σφαγή , καί συμβαίνω αὐτός ὁ διά φωνή Ἠσαΐας “ ὁ γῆ σύ ἐρῆμος , ὁ “ πόλις σύ πυρίκαυστος · ὁ χώρα σύ ἐνώπιος σύ “ ἀλλότριος κατεσθίω αὐτός , καί ἐρημόω κατεστραμ - “ μένω ὑπό λαός ἀλλότριος