cyrillus-theology.commentarius-in-xii-prophetas-minores amos.4.11
Kαὶ ταυτὶ μὲν ἔφην ὡς ἐοικότα τε καὶ πρέποντα τοῖς τοτηνικάδε παροτρύνουσιν ἐφ’ ἑαυτοῖς τὸν τῶν ὅλων Δεσπότην . ἐφαρμόσαι δ’ ἄν τις οὐδὲν ἧττον αὐτὰ καὶ τοῖς εἰς αὐτὸν δεδυσσεβηκόσι τὸν Ἐμμανουὴλ , κατὰ τὸν τῆς ἐνανθρωπήσεως χρόνον . αὐτοὶ γάρ εἰσιν “ οἱ ἐκτρίβοντες εἰς τὸ “ πρωῒ πένητα , πένητα , ” τουτέστιν , οἱ ἀποσπουδάζοντες μὲν ἐννόμως ἑλέσθαι βιοῦν , ἐφ’ ἑτέρῳ δὲ οὐδενὶ προιόντες που τάχα , ἢ τὸ καταφθεῖραι τὸ δίκαιον , καὶ δι’ οὐδενὸς ποιεῖσθαι τολμᾶν τὸ ταῖς θείαις ἐντολαῖς εὖ μάλα διωρισμένον καὶ πλεονεκτεῖν ἀσχέτως οὓς ἂν ἕλοιντο τῶν ἀσθενεστέρων . αὐτοὶ δ’ ἂν εἶεν οἱ “ λέγοντες Πότε διελεύσεται ὁ μὴν , καὶ “ ἐμπολήσαιμεν · καὶ τὰ σάββατα καὶ ἀνοίξομεν θησαυροὺς “ τοῦ ποιῆσαι μικρὸν μέτρον καὶ τοῦ μεγαλῦναι στάθμιον “ καὶ ποιῆσαι ζυγὸν ἄδικον . ” ὅτι γὰρ ἐρασιχρήματοί τε καὶ αἰσχροκερδεῖς ἦσαν ἄγαν οἱ γραμματεῖς τε καὶ οἱ Φαρισαῖοι , κατὰ πολλοὺς ἂν εἰδείημεν τρόπους , τοῖς εὐαγγελικοῖς συγγράμμασι τὸν νοῦν ἐπερείδοντες . ἀμείνους μὲν γὰρ ὁρᾶσθαι λημμάτων αἰσχρῶν , καὶ φιλοκερδίας ἁπάσης ἀπηλλάχθαι φιλεῖν τῆς κατὰ Θεὸν ἐπιεικείας τοὺς ἐραστὰς συνεβούλευεν ὁ Χριστὸς , προὔτρεπε δὲ καὶ ἐπὶ τὸ ἔτι μεῖζον ἰέναι , καὶ τοῖς δεομένοις ἐπαρκεῖν καὶ διανέμειν τὰ ὄντα . ἀλλὰ τί φησὶν ὁ Εὐαγγελιστής ; “ Ἤκουον δὲ ταῦτα καὶ οἱ γραμματεῖς καὶ “ οἱ Φαρισαῖοι φιλάργυροι ὄντες , καὶ ἐξεμυκτήριζον αὐτόν . ” οὐκοῦν καὶ περὶ αὐτῶν εἰκότως ἃν λέγοιτο “ Ὀμνύνει κύριος “ καθ’ ὑπερηφανίας Ἰακὼβ εἰ ἐπιλησθήσεται εἰς νῖκος τὰ “ ἔργα ὑμῶν . ” ὑπεροψία γὰρ ἀληθῶς , τὸ καὶ θείων αὐτοὺς ἀλογῆσαι νόμων , καὶ τὸ ἔτι τούτου φορτικώτερον , καὶ αὐτῷ λοιπὸν ἐμπαροινῆσαι τῷ Χριστῷ . ταύτῃτοι λοιπὸν οὐδὲ εἰς λήθην αὐτῶν ἀποδημήσει τὰ πλημμελήματα · συντέλεια δὲ ὥσπερ ἐπαναβέβηκεν ἐπ’ αὐτοὺς , καὶ ὡς πλημμυρῶν ποταμὸς ὁ Ῥωμαίων πόλεμος . ἐπειδὴ δὲ σταυρῷ παρέδοσαν τὸν τῶν ὅλων Δεσπότην , ἔδυ μὲν ὁ ἥλιος ἐπ’ αὐτοὺς , συνεσκότασε δὲ καὶ τὸ φῶς . γέγονε γὰρ σκότος ἀπὸ ὥρας ἕκτης ἕως “ ὥρας ἐννάτης . ” καὶ τοῦτο τοῖς Ἰουδαίοις τὸ σημεῖον ἦν ἐναργὲς τοῦ κατασκοτισθῆναι νοητῶς τὰς τῶν σταυρωσάν - τῶν ψυχάς . “ Πάρωσις γὰρ ἀπὸ μέρους γέγονε τῷ Ἰσραήλ · καὶ ὡς ὁ θεσπέσιος γράφει Παῦλος “ Ἄχρι σήμερον ἡνίκα “ ἀναγινώσκηται Μωυσῆς , κάλυμμα ἐπὶ τὴν καρδίαν αὐτῶν “ κεῖται . ” ἐπηρᾶτο δὲ αὐτοῖς καὶ ὁ μακάριος Δαυεὶδ , ἐκ φιλοθεΐας οὕτω λέγων “ Σκοτισθήτωσαν οἱ ὀφθαλμοὶ αὐτῶν τοῦ “ μὴ βλέπειν , καὶ τὸν νῶτον αὐτῶν διαπαντὸς σύγκαμψον.’ ὅτι δὲ καὶ τεθρηνήκασι μετατιθέντες ὥσπερ τὰς ἑορτὰς εἰς κατήφειαν , σαφὲς ἃν γένοιτο καὶ αὐτοῦ λέγοντος τοῦ Χριστοῦ ταῖς κλαιούσαις ἐπ’ αὐτῷ γυναιξὶν ἀποφερομένῳ λοιπὸν ἐπὶ τὸν σταυμόν “ Θυγατέρες Ἱερουσαλὴμ , μὴ κλαίετε ἐπ’ ἐμὲ , “ κλαίετε δὲ ἐφ’ ὑμᾶς καὶ ἐπὶ τὰ τέκνα ὑμῶν.’ τεθρηνήκασι γὰρ τῇ τε πόλει καὶ αὐτῷ τῷ θείῳ συνδιολλύμεναι ναῷ , καὶ καταπιμπράντων τὰ πάντα Ῥωμαίων . θήσομαι τοίνυν φησὶν αὐτόν · δῆλον δὲ ὅτι τὸν Ἐμμανουήλ · ὡς πένθος ἀγαπητοῦ καὶ τοὺς μετ’ αὐτοῦ ὡς ἡμεραν ὀδύνης . σταυρωθέντα γὰρ τὸν Ἰησοῦν ἐπένθησαν οἱ πεπιστευκότες , γύναια δὲ κατοιμώζοντα μακρόθεν εἱστήκει , Μαριά τε ἡ Μαγδαληνὴ καὶ Μαρία πάλιν ἢ Ἰακώβου καί τινες δὲ ἕτεραι σὺν αὐταῖς · καὶ αὐτὴ δὲ ἡ κτίσις τὸν ἑαυτῆς ἐπένθει Δεσπότην . ὁ μὲν γὰρ ἥλιος ἐσκοτίζετο , διερρήγνυντο δὲ καὶ πέτραι , καὶ αὐτὸς δὲ ὁ ναὸς τὸ τῶν πενθούντων ἐπλήρωσε σχῆμα , περιρρηγνυμένου τοῦ καταπετάσματος “ ἀπὸ ἄνωθεν ἕως κάτω . καί τι τοιοῦτον ὑπεσήμαινεν ἡμῖν ὁ Θεὸς διὰ φωνῆς Ἡσαῒου λέγων “ Καὶ “ ἐνδύσω τὸν οὐρανὸν σκότος , καὶ θήσω σάκκον τὸ περι - “ βόλαιον αὐτοῦ . ” γέγονε τοίνυν τὸ ἐπ’ αὐτῷ πένθος ὡς ἀγαπητοῦ . τέθεινται δὲ καὶ οἱ μετ ” αὐτοῦ , τουτέστιν οἱ μαθηταὶ , εἰς ἡμέραν ὀδύνης . ὅτι γὰρ καὶ αὐτοὶ τεθρηνήκασι , πῶς ἐστιν ἀμφιβάλλειν ; ἐν ὀδύναις γὰρ οὖσιν ἀπήγγελον αἱ γυναῖκες τὴν ἀνάστασιν τοῦ Χριστοῦ · τότε δὴ τότε καὶ ἀνανεύσαντες μόλις , ἔτρεχον ἐπὶ τὸ μνημεῖον . καὶ τάχα που πρὸς ταυτασὶ τὰς τὴν ἀνάστασιν εὐαγγελιζομένας γυναῖκας ὁ προφήτης φησὶν Ἡσαΐας ἐν πνεύματι “ Γυναῖκες ἐρχό - “ μεναι ἀπὸ θέας , δεῦτε · οὐ γὰρ λαός ἐστι σύνεσιν ἔχων · ” ὁ τῶν Ἰουδαίων δηλονότι · “ διὰ τοῦτο οὐ μὴ οἰκτειρήσῃ αὐ - “ τοῖς ὁ ποιήσας αὐτοὺς , καὶ ὁ πλάσας αὐτοὺς οὐ μὴ “ ἐλεήσῃ ” φησίν .
Lemmas: ὅς οὗτος μέν φημί ὡς ἔοικα τε καί πρέπω ὁ τοτηνικαδος παροτρύνω ἐπί ἑαυτοῦ ὁ ὁ ὅλος δεσπότης . ἐφαρμόζω δέ ἄν τις οὐδείς κακός αὐτός καί ὁ εἰς αὐτός δυσσεβέω ὁ Ἐμμανουήλ , κατά ὁ ὁ ἐνανθρώπησις χρόνος . αὐτός γάρ εἰμί “ ὁ ἐκτρίβω εἰς ὁ “ πρωΐ πένης , πένης , ” τουτέστιν , ὁ ἀποσπουδάζω μέν ἔννομος αἱρέω βιόω , ἐπί ἕτερος δέ οὐδείς πρόειμι1 ποῦ τάχα , ἢ ὁ καταφθείρω ὁ Δίκαιος , καί διά οὐδείς ποιέω τολμάω ὁ ὁ θεῖος ἐντολή εὕω μάλα διορίζω καί πλεονεκτέω ἄσχετος ὅς εἄν αἱρέω ὁ ἀσθενής . αὐτός δέ εἄν ἄγω ὁ “ λέγω Πότος διέρχομαι ὁ μήv , καί “ ἐμπολάω · καί ὁ σάββατον καί ἀνοίγω θησαυρός “ ὁ ποιέω μικρός μέτρον καί ὁ μεγαλύνω στάθμιον “ καί ποιέω ζυγόν ἄδικος . ” ὅτι γάρ ἐρασιχρήματος τε καί αἰσχροκερδής εἰμί ἄγαν ὁ γραμματεύς τε καί ὁ Φαρισαῖος , κατά πολύς εἄν οἶδα τρόπος , ὁ εὐαγγελικός σύγγραμμα ὁ νόος ἐπερείδω . ἀγαθός μέν γάρ ὁράω λῆμμα αἰσχρός , καί φιλοκερδία ἅπας ἀπαλλάσσω φιλέω ὁ κατά θεός ἐπιείκεια ὁ ἐραστής συμβουλεύω ὁ Χριστός , προτρέπω δέ καί ἐπί ὁ ἔτι μείζων εἶμι , καί ὁ δήω ἐπαρκέω καί διανέμω ὁ εἰμί . ἀλλά τίς φημί ὁ εὐαγγελιστής ; “ ἀκούω δέ οὗτος καί ὁ γραμματεύς καί “ ὁ Φαρισαῖος φιλάργυρος εἰμί , καί ἐκμυκτηρίζω αὐτός . ” οὐκοῦν καί περί αὐτός εἰκότως ἄν λέγω “ Ὀμνύνει κύριος “ κατά ὑπερηφανία Ἰακώβ εἰμί ἐπιλανθάνομαι εἰς Νίκη ὁ “ ἔργον σύ . ” ὑπεροψία γάρ ἀληθής , ὁ καί θεῖον αὐτός ἀλογέω νόμος , καί ὁ ἔτι οὗτος φορτικός , καί αὐτός λοιπός ἐμπαροινέω ὁ Χριστός . ταύτῃτοι λοιπός οὐδέ εἰς λήθη αὐτός ἀποδήμησις ὁ πλημμέλημα · συντέλεια δέ ὥσπερ ἐπαναβαίνω ἐπί αὐτός , καί ὡς πλημμυρέω ποταμός ὁ Ῥωμαῖος πόλεμος . ἐπεί δέ σταυρός παραδίδωμι ὁ ὁ ὅλος δεσπότης , δύο μέν ὁ ἥλιος ἐπί αὐτός , συσκοτάζω δέ καί ὁ φάος . γίγνομαι γάρ σκότος ἀπό ὥρα ἕκτος ἠώς “ ὥρα ἐννάτη . ” καί οὗτος ὁ Ἰουδαῖος ὁ σημεῖον εἰμί ἐναργής ὁ κατασκοτίζω νοητός ὁ ὁ σταυρώνω - ὁ Ψυχή . “ Πάρωσις γάρ ἀπό μέρος γίγνομαι ὁ Ἰσραήλ · καί ὡς ὁ θεσπέσιος γράφω Παῦλος “ ἄχρι σήμερον ἡνίκα “ ἀναγιγνώσκω Μωυσῆς , κάλυμμα ἐπί ὁ Καρδία αὐτός “ κεῖμαι . ” ἐπαράομαι δέ αὐτός καί ὁ μακάριος Δαυίδ , ἐκ φιλοθεΐα οὗτος λέγω “ σκοτίζω ὁ ὀφθαλμός αὐτός ὁ “ μή βλέπω , καί ὁ νῶτον αὐτός διαπαντός συγκάμπτω ὅτι δέ καί θρηνέω μετατίθημι ὥσπερ ὁ ἑορτή εἰς κατήφεια , σαφής ἄν γίγνομαι καί αὐτός λέγω ὁ Χριστός ὁ καλέω ἐπί αὐτός γυνή ἀποφέρω λοιπός ἐπί ὁ σταυμόν “ θυγάτηρ Ἱεροσόλυμα , μή καλέω ἐπί ἐγώ , “ καλέω δέ ἐπί σύ καί ἐπί ὁ τέκνον ὑμῶν.’ θρηνέω γάρ ὁ τε πόλις καί αὐτός ὁ θεῖον συνδιαλύω ναός , καί καταπίμπρημι ὁ πᾶς Ῥωμαῖος . τίθημι τοίνυν φημί αὐτός · δῆλος δέ ὅτι ὁ Ἐμμανουήλ · ὡς πένθος ἀγαπητός καί ὁ μετά αὐτός ὡς ἡμέρα ὀδύνη . σταυρωθείς γάρ ὁ Ἰησοῦς πενθέω ὁ πιστεύω , γύναιον δέ κατοιμώζω μακρόθεν ἵστημι , Μαριά τε ὁ Μαγδαληνή καί Μαρία πάλιν ἢ Ἰάκωβος καί τις δέ ἕτερος σύν αὐτός · καί αὐτός δέ ὁ κτίσις ὁ ἑαυτοῦ πενθέω δεσπότης . ὁ μέν γάρ ἥλιος σκοτίζω , διαρρήγνυμι δέ καί πέτρα , καί αὐτός δέ ὁ ναός ὁ ὁ πενθέω πληρόω σχῆμα , περιρρήγνυμι ὁ καταπέτασμα “ ἀπό ἄνωθεν ἠώς κάτω . καί τίς τοιοῦτος ὑποσημαίνω ἐγώ ὁ θεός διά φωνή Ἠσαΐας λέγω “ καί “ ἐνδύω ὁ οὐρανός σκότος , καί τίθημι σάκκος ὁ περί - “ βολαῖος αὐτός . ” γίγνομαι τοίνυν ὁ ἐπί αὐτός πένθος ὡς ἀγαπητός . τίθημι δέ καί ὁ μετά ” αὐτός , τουτέστιν ὁ μαθητής , εἰς ἡμέρα ὀδύνη . ὅτι γάρ καί αὐτός θρηνέω , πῶς εἰμί ἀμφιβάλλω ; ἐν ὀδύνη γάρ εἰμί ἀπαγγέλλω ὁ γυνή ὁ ἀνάστασις ὁ Χριστός · τότε δή τότε καί ἀνανεύω μόλις , τρέχω ἐπί ὁ μνημεῖον . καί τάχα ποῦ πρός οὗτος ὁ ὁ ἀνάστασις εὐαγγελίζω γυνή ὁ προφήτης φημί Ἠσαΐας ἐν πνεῦμα “ γυνή Έρχο - “ Μεναί ἀπό θέα , δεῦρο · οὖον γάρ λαός εἰμί σύνεσις ἔχω · ” ὁ ὁ Ἰουδαῖος δηλονότι · “ διά οὗτος οὖον μή οἰκτειρέω αὖος - “ ὁ ὁ ποιέω αὐτός , καί ὁ πλάσσω αὐτός οὖον μή “ ἐλεέω ” φημί .