cyrillus-theology.commentarius-in-xii-prophetas-minores haggai.1.29
Ἐισᾠχοντο μὲν εἰς τὸν οἶκον τοῦ Θεοῦ καὶ μετεποιοῦντο τῶν ἕργων τῇ τετράδι καὶ εἰκάδι τοῦ ἕκτου μηνὸς · εἶτ’ εὐθὺς τῇ εἰκάδι καὶ μιᾷ τοῦ ἑξῆς ἑβδόμου γέγονεν ὁ τοῦ Θεοῦ λόγος πρὸς τὸν μακάριον Προφήτην Ἀγγαῖον . τί δὴ οὖν ἄρα κἀπὶ τούτῳ λογιούμεθα , καὶ τίς ἡ πρόφασις , εἰπεῖν ἀναγκαῖον . τληπαθεῖν ἀρξάμενοι , καὶ τῶν εἰς τὸν θεῖον ναὸν ἁψάμενοι φροντισμάτων , ἑβδόμην τε καὶ εἰκοστὴν εἰς τοῦτο λοιπὸν διατετελεκότες ἡμέραν , ὀλιγοψυχοῦντες ἡλίσκοντο , κἀκεῖνό που τάχα διαψιθυρίζοντες ἢ ἔν γε σφίσιν αὐτοῖς , ἢ πρὸς ἀλλήλους , ὅτι πονοῦσιν εἰκῆ · κἂν εἰ γένοιτο τυχὸν ἀναδείμασθαι τὸν νεὼν , ἀλλ’ οὖν ἕσται κατ’ οὐδένα τρόπον τῷ πρώτῳ προσεοικώς . ὁ μὲν γὰρ ἦν λαμπρὸς ἄγαν καὶ φιλοτίμῳ χειρὶ κατεσκευασμένος , χρυσοῖς τε καὶ ἀργυροῖς ἀναθήμασιν εὐπρεπής · ὁ δὲ ἀκαλλὴς καὶ παντὸς κόσμου δεδεημένος καὶ τῆς ἐκ πλούτου φιλοτιμίας τητώμενος . ἐκεῖνον μὲν γὰρ τὸν πρῶτον πλούτῳ κομῶντες ἔτι κατηγλάιζον ἀμφιλαφῶς οἱ ἐν τοῖς Ἰεροσολύμοις βεβασιλευκότες κατὰ καιροὺς , καὶ πρό γε τῶν ἄλλων ὁ Σολομών . τὸν δὲ μόλις ἀνανενευκότες , καὶ τὸν τῆς αἰχμαλωσίας ἱδρῶτα στάζοντες ἔτι , ἔχοντές τε κατ’ οἴκους παντελῶς οὐδὲν , οἰκοδομεῖν προσετάττοντο . τοιούτοις τισὶ διαλογισμοῖς νηχόμενοι καὶ ἀλύοντες εἰργάζοντο μὲν , πλὴν ἀπρόθυμοί τε καὶ ὀκνηροὶ γεγονότες κατεφωρῶντο πάλιν . ταύτῃτοι ὁ Θεὸς ἀσθενοῦντας επιρρωννυσι , ἐπιρρώννυσι , καὶ χρησιμωτάτην αὐτοῖς προσάγει τὴν πεῦσιν , εἰ δή τις ἄρα ἐστὶν ἐν αὐτοῖς , ὃς ἐν δόξῃ τῇ πρώτη τὸν πάλαι τεθέαται ναόν . ὀλίγοι δὲ ἦσαν κομιδῆ καὶ γεγηπακότες . πεπόρθητο μὲν γὰρ ὑπὸ τοῦ Ναβουχοδουόσορ ὁ ναὸς , καὶ ἦν αἰχμάλωτος ὁ Ἰσραὴλ , ἀνείθη δὲ μόλις πεπερασμέων ἐτῶν ἑβδομήκοντα . δυσεύρετος οὖν ἄρα καὶ σφόδρα πρεσβύτης ὁ καὶ πρὸ τῆς πορθήσεως ὢν , καὶ ζήσας ἐν τῆ αἰχμαλωσίᾳ , καὶ ὑπονοστήσας αὖθις εἰς Ἱεροσόλυμα . διὰ τοῦτό φησι Τις ἕσταιξ ἐξ ὑμῶν ἅνθρωπος , ὃς εἶδε τὸν οἶκον τοῦτον ἐν τῇ δόξῃ αὐτοῦ τῇ ἔμπροσθεν , εἶτα ὄψεται τὸν ἐσόμενόν τε καὶ νεόν ὡς μηδόλως ὑπάρχοντα ; ἔνεστι δὲ δὴ τῇ πεύσει μομφὴ , ὡς μὴ οἰηθέντων , ὅτι κἂν εἶεν αὐτοὶ στενοί τε λίαν καὶ ἐν ἐνδείᾳ χρημάτων , ἀλλ’ οὖν οὐκ ἂν ἠτόνησεν ὁ Θεὸς , ἀρκέσει δὲ πάλιν αὐτὸς εἴς γε τὸ χρῆναί φημι πανεύφημόν τε καὶ εὐκλεᾶ τὸν ἴδιον ἀποδεῖξαι ναόν .
Lemmas: Ἐισᾠχοντο μέν εἰς ὁ οἶκος ὁ Θεός καί μεταποιέω ὁ ἔργον ὁ τετράς καί εἰκάς ὁ ἕκτος μείς · εἶτα εὐθύς ὁ εἰκάς καί εἷς ὁ ἑξῆς ἕβδομος γίγνομαι ὁ ὁ Θεός λόγος πρός ὁ μακάριος προφάω Ἀγγαῖος . τίς δή οὖν ἄρα ἐπί οὗτος λογίζομαι , καί τίς ὁ πρόφασις , εἶπον ἀναγκαῖος . τληπαθέω ἄρχω , καί ὁ εἰς ὁ θέω ναός ἅπτω φρόντισμα , ἕβδομος τε καί εἰκοστή εἰς οὗτος λοιπός διατελέω ἡμέρα , ὀλιγοψυχέω ἁλίσκομαι , ἐκεῖνος ποῦ τάχα διαψιθυρίζω ἢ ἐν γε σφεῖς αὐτός , ἢ πρός ἀλλήλων , ὅτι πονέω εἰκῇ · κἀν εἰμί γίγνομαι τυγχάνω ἀναδέμω ὁ ναός , ἀλλά οὖν ἕννυμι κατά οὐδείς τρόπος ὁ πρῶτος προσέοικα . ὁ μέν γάρ εἰμί λαμπρός ἄγαν καί φιλότιμος χείρ κατασκευάζω , χρυσός τε καί ἀργύρεος ἀνάθημα εὐπρεπής · ὁ δέ ἀκαλλής καί πᾶς κόσμος δήω καί ὁ ἐκ πλοῦτος φιλοτιμία τητάω . ἐκεῖνος μέν γάρ ὁ πρῶτος πλοῦτος κομάω ἔτι κατηγλάιζον ἀμφιλαφῶς ὁ ἐν ὁ Ἱερουσαλήμ βασιλεύω κατά καιρός , καί πρό γε ὁ ἄλλος ὁ Σολομών . ὁ δέ μόλις ἀνανεύω , καί ὁ ὁ αἰχμαλωσία ἱδρώς στάζω ἔτι , ἔχω τε κατά οἶκος παντελῶς οὐδείς , οἰκοδομέω προστάσσω . τοιοῦτος τις διαλογισμός νήχω καί ἀλύω ἐργάζομαι μέν , πλήν απρόθυμος τε καί ὀκνηρός γίγνομαι καταφωράω πάλιν . ταύτῃτοι ὁ θεός ἀσθενέω ἐπιρρώννυμι , ἐπιρρώννυμι , καί χρήσιμος αὐτός προσάγω ὁ πεῦσις , εἰμί δή τις ἄρα εἰμί ἐν αὐτός , ὅς ἐν δόξα ὁ πρῶτος ὁ πάλαι θεάομαι ναός . ὀλίγος δέ εἰμί κομιδῇ καί γεγηπακοαιρεω . πορθέω μέν γάρ ὑπό ὁ Ναβουχοδουόσορ ὁ ναός , καί εἰμί αἰχμάλωτος ὁ Ἰσραήλ , ἀνίημι δέ μόλις περαίνω ἔτος ἑβδομήκοντα . δυσεύρετος οὖν ἄρα καί σφόδρα πρεσβύτης ὁ καί πρό ὁ πόρθησις εἰμί , καί ζῶ ἐν τῆ αἰχμαλωσία , καί ὑπονοστέω αὖθις εἰς Ἱερουσαλήμ . διά οὗτος φημί τις ἵστημι ἐκ σύ ἄνθρωπος , ὅς ὁράω ὁ οἶκος οὗτος ἐν ὁ δόξα αὐτός ὁ ἔμπροσθεν , εἶτα ὁράω ὁ εἰμί τε καί νειός ὡς μηδόλως ὑπάρχω ; ἔνειμι δέ δή ὁ πυνθάνομαι μομφή , ὡς μή οἴομαι , ὅτι κἀν ἄγω αὐτός στενός τε λίαν καί ἐν ἔνδεια χρῆμα , ἀλλά οὖν οὐ εἄν ἀτονέω ὁ θεός , ἀρκέω δέ πάλιν αὐτός εἰς γε ὁ χρή φημί πανεύφημος τε καί εὐκλεής ὁ ἴδιος ἀποδείκνυμι ναός .