cyrillus-theology.commentarius-in-isaiam-prophetam pg070_0039.1
μὲν γὰρ οἱ λογάδες , καὶ τοὺς μεγάλων ἐπὶ σοφίᾳ τὴν ὀφρύων ἀνασπῶντες , θεοποιεῖ τὴν κτίσιν , καὶ τοῖς τοῦ κόσμου στοιχείοις τὸ σέβας ἀνάπτουσι . Χθμαλὸν γὰρ ἔχουσι τὸν νοῦν , καὶ χαμαιριφῆ τὰ θεωρήματα , καὶ τὴν χαριδὶαν ἐκποτισμένην · φάσκοντες εἶναι σοφοὶ ἐμωράνθησαν , κατὰ τὸ γεγραμμένον . Ἡ δὲ γε νοητὴ Σιών , τοῦτ' ἐστιν , ἡ Ἐκκλησία , πᾶσαν μὲν ὑπερέβηκεν κτίσιν ὁρατὴν τε καὶ ἀόρατον , ἀρχιπείται δὲ πρὸς αὐτὴν τὴν τῶν ὅλων ἐπέκεινα φύσιν . Φωτὸς γὰρ τοῦ θείου μεμέτωσται , καὶ αὐτὴ ἐπιγινώσκουσα καὶ δημιουργὸν καὶ τεχνίτην τῶν ὅλων αὐτὴ τε καὶ μόνη τὸ κατὰ πάντων ἀπονέμει κράτος . Καὶ τῇ τοιαύτῃ δόξῃ στεφανοῖ τὸν τῶν ὅλων παραθεσιλέα καὶ Θεὸν καὶ Κύριον . Ὄρος τοιγαροῦν νοητὸν ὁ οἶκος τοῦ Θεοῦ δικαίως ἂν λέγοιτο . Καὶ ἐστι διαφανὴς , ὡς ἐπὶ βουνὸν ἡμέρος . Φαῖν δ' ἐν τῇ ἐπ' αὐτοῦ καὶ μᾶλα εἰκότως τὸ διὰ τῆς τοῦ Σωτῆρος φωνῆς , ὡς ἐν παραδείγματι ἐναργός , εἰρημένον · Ὁὐ δύναται πόλις κρυβῆναι ἐπάνω δροὺς κειμένη . » Καὶ πλεῖστα μὲν ἂν τις συλλέξαιτο , καὶ μᾶλα ῥαδίως , τὰ δι' ὧν ἐστὶν ἰδεῖν παρὰ ταῖς θεοπνεύστοις Γραφαῖς , ὅτι καὶ βουνοῖς , καὶ ὄρεσι παρεικάζεται τῆς νοητῆς Ἱερουσαλὴμ τὸ ἀνάστημα , τοῦτ' ἐστι , τῆς Ἐκκλησίας τὸ ὕψος . Βαδιούμεθα δὲ πρὸς τὰ ἐπ' ἐξῆς , τοὺς φιλομαθεῖσι ἀφέντες τὰ τοιαῦτα συλλέγειν , εἴπερ ἐλοῖντο τοῦτο δρᾶν . Ἰδωμεν δὲ τί τὸ τελοῦν εἰς δυνασιν τοὺς ἐπὶ τῆς ἡγ . Ἀπὸ γε τοῦ τοῦ οἴκου τοῦ Θεοῦ περιόπτον οὖν γενέσθαι τοὺς ἀπανταχοῦ , ὡς δοκεῖν ἤδη πως ὑψοῦσθαι ἐπὶ βουνοῖς , καὶ ἐπ' ἄκρων κεῖσθαι τῶν ὀρέων . Οὐχὼν πληροφορήσει λέγων εὐθὺς ὁ προφήτης . « Καὶ ἥξουσιν ἐπ' αὐτὸ πάντα τὰ ἔθνη , καὶ πορεύσονται ἔθνη πολλὰ καὶ ἐροῦσιν · Δεῦτε , ἀναβώμεν εἰς τὸν ὄρος τοῦ Κυρίου , καὶ εἰς τὸν οἶκον τοῦ Θεοῦ Ἰακώβ . Καὶ ἀναγγελεῖ ἡμῖν τὴν ὁδὸν αὐτοῦ , καὶ πορευσόμεθα ἐν αὐτῇ . » Ὅτι μὲν οὖν συνθηροῖσθαι πάντα τὰ ἔθνη , καὶ συνδεδραμηκασιν διὰ τῆς πίστεως εἰς τὴν Ἐκκλησίαν , οὐ μακρῶν ἡμῖν δεήσει πρὸς ἀπόδειξιν λόγων . Αὐτὴ δὲ τῶν πραγμάτων ἡ ἐκδοσις αὐτῆς μαρτυς ἔσται καὶ ἀληθής . Πλὴν ἐκεῖνο καταθαυμαζέιν δεῖον . Κέκληται γὰρ τῶν ἔθνων ἡ πλῆθος , οὐ διὰ τῆς τοῦ νόμου παιδαγωγίας , οὐ διὰ προφητῶν ἄγων · ἀγείρει δὲ μᾶλλον αὐτὰ θεῖα τις καὶ ἀπόρρητος χάρις νοητῶς ἐλλάμπουσα , καὶ τῆς διὰ Χριστοῦ σωτηρίας ἐνθεῖσα τὴν ἐφεσιν . Θεά γὰρ ὅπως διακηρύξαντος αὐτοῦ οὐδὲνς ἀλλήλους ἐπιφωνεῖ · « Δεῦτε καὶ ἀναβώμεν εἰς τὸν ὄρος τοῦ Κυρίου , καὶ εἰς τὸν οἶκον τοῦ Θεοῦ Ἰακώβ , καὶ ἀναγγελεῖ ἡμῖν τὴν ὁδὸν αὐτοῦ , καὶ πορευσόμεθα ἐν αὐτῇ . » Πρῶτον ἀναβαίνουσιν , εἴθ' οὕτω ζητοῦσιν ἐπαγγελλεσθαι τε τὸν τοῦ Θεοῦ λόγον αὐτοῖς . Ὑπὸ ισχύονται δὲ καὶ βαδίζειν τὴν ὁδὸν τοῦ Κυρίου , δηλοῦν δὲ ὅτι τὴν εὐαγγελικὴν , προειδασθὼν ἔχουσιν τὴν διὰ πίστεως κάθαρσιν . Ἐοικασι δὲ τὴν εἰδὼν Κυρίῳ ζητοῦντες μαθεῖν , τῆς ἀρχαίας ἐκείνης καὶ βεβήλου πλάνης προεισδέξασθαι τὴν κατάγνωσιν . Ἔσται γὰρ οὐχὶ ἑτέρως ἐν ἡμῖν τῶν βελτιόνων ἡ ἐφεσις , μὴ οὐχὶ δὴ πρῶτον προκατεγνωσκότων τῶν
Lemmas: μέν γάρ ὁ λογάς , καί ὁ μέγας ἐπί σοφία ὁ ὀφρύς ἀνασπάω , θεοποιέω ὁ κτίσις , καί ὁ ὁ κόσμος στοιχεῖον ὁ σέβας ἀνάπτω . Χθμαλὸν γάρ ἔχω ὁ νόος , καί χαμαιριφής ὁ θεώρημα , καί ὁ χαρίδη ἐκποτισμένην · φάσκω εἰμί σοφός μωραίνω , κατά ὁ γράφω . ὁ δέ γε νοητός Σιών , οὗτος εἰμί , ὁ ἐκκλησία , πᾶς μέν ὑπερβαίνω κτίσις ὁρατός τε καί ἀόρατος , αρχιπειος δέ πρός αὐτός ὁ ὁ ὅλος ἐπέκεινα φύσις . Φάος γάρ ὁ θεῖον μεθίστημι , καί αὐτός ἐπιγιγνώσκω καί δημιουργός καί τεχνίτης ὁ ὅλος αὐτός τε καί μόνος ὁ κατά πᾶς ἀπονέμω κράτος . καί ὁ τοιοῦτος δόξα στεφανόω ὁ ὁ ὅλος παραθεσιλέα καί θεός καί κύριος . Ὄρος τοιγάρ νοητός ὁ οἶκος ὁ Θεός δικαίως εἄν λέγω . καί εἰμί διαφανής , ὡς ἐπί βουνός ἥμερος . φαίνω δέ ἐν ὁ ἐπί αὐτός καί μῆλον εἰκότως ὁ διά ὁ ὁ Σωτήρ φωνή , ὡς ἐν παράδειγμα ἐναργής , εἴρω · οὖον δύναμαι πόλις κρύπτω ἐπάνω δροὺς κεῖμαι . » καί πλεῖστος μέν εἄν τις συλλέγω , καί μῆλον ῥᾳδίως , ὁ διά ὅς εἰμί ὁράω παρά ὁ θεόπνευστος γραφή , ὅτι καί βουνός , καί ὄρος παρεικάζω ὁ νοητός Ἱεροσόλυμα ὁ ἀνάστημα , οὗτος εἰμί , ὁ ἐκκλησία ὁ ὕψος . βαδίζω δέ πρός ὁ ἐπί ἑξῆς , ὁ φιλομαθέω ἀφίημι ὁ τοιοῦτος συλλέγω , εἴπερ αἱρέω οὗτος δράω . ὁράω δέ τίς ὁ τελέω εἰς δύνασις ὁ ἐπί ὁ ἡγ . ἀπό γε ὁ ὁ οἶκος ὁ Θεός περιόπτω οὖν γίγνομαι ὁ ἀπαντηχέω , ὡς δοκέω ἤδη πως ὑψόω ἐπί βουνός , καί ἐπί ἄκρος κεῖμαι ὁ ὄρος . Οὐχὼν πληροφορέω λέγω εὐθύς ὁ προφήτης . « καί ἥκω ἐπί αὐτός πᾶς ὁ ἔθνος , καί πορεύω ἔθνος πολύς καί εἴρω · δεῦτε , ἀναβαίνω εἰς ὁ ὄρος ὁ κύριος , καί εἰς ὁ οἶκος ὁ Θεός Ἰακώβ . καί ἀναγγέλλω ἐγώ ὁ ὁδός αὐτός , καί πορεύω ἐν αὐτός . » ὅτι2 μέν οὖν συνθηράω πᾶς ὁ ἔθνος , καί συντρέχω διά ὁ πίστις εἰς ὁ ἐκκλησία , οὖον μακρός ἐγώ δήω πρός ἀπόδειξις λόγος . αὐτός δέ ὁ πρᾶγμα ὁ ἔκδοσις αὐτός μάρτυς εἰμί καί ἀληθής . πλήν ἐκεῖνος καταθαυμάζω δείδω . καλέω γάρ ὁ ἔθνος ὁ πλῆθος , οὖον διά ὁ ὁ νόμος παιδαγωγία , οὖον διά προφήτης ἄγω · ἀγείρω δέ μᾶλλον αὐτός θεῖον τις καί ἀπόρρητος χάρις νοητός ἐλλάμπω , καί ὁ διά Χριστός σωτηρία ἐντίθημι ὁ ἔφεσις . Θεά γάρ ὅπως διακηρύσσω αὐτός οὐδὲνς ἀλλήλων ἐπιφωνέω · « δεῦτε καί ἀναβαίνω εἰς ὁ ὄρος ὁ κύριος , καί εἰς ὁ οἶκος ὁ Θεός Ἰακώβ , καί ἀναγγέλλω ἐγώ ὁ ὁδός αὐτός , καί πορεύω ἐν αὐτός . » Πρῶτος ἀναβαίνω , ἔτι οὗτος ζητέω ἐπαγγέλλω τε ὁ ὁ Θεός λόγος αὐτός . ὑπό ἰσχύω δέ καί βαδίζω ὁ ὁδός ὁ κύριος , δηλόω δέ ὅτι ὁ εὐαγγελικός , προειδαω ἔχω ὁ διά πίστις κάθαρσις . ἔοικα δέ ὁ ἀνάκλεις κύριος ζητέω μανθάνω , ὁ ἀρχαῖος ἐκεῖνος καί βέβηλος πλάνης προεισδέχομαι ὁ κατάγνωσις . εἰμί γάρ οὐ ἑτέρως ἐν ἐγώ ὁ ἀγαθός ὁ ἔφεσις , μή οὐ δή πρῶτος προκαταγιγνώσκω ὁ