cyrillus-theology.commentarius-in-isaiam-prophetam pg070_0600.5
Τίνα δὴ τρόπον τὸν τίμιον ὑπὲρ ἡμῶν ὑπῆμεινε σταυρὸν , καὶ τὴν ὑπὲρ τοῦ κόσμου σφαγὴν ὁ ἀμνὸς ὁ ἀληθινός , τούτ ἐστι Χριστός , διέπνυ εὖ μᾶλα , καὶ πρὸς γε τούτους , ὅτι κληρονομήσει πολλούς προηγορευώς , μεθίστησι τῆς προφητείας τοὺς λόγους ἐπ’ αὐτοὺς ἤδη τοὺς εἰς κλῆρον αὐτῷ δοθέντας παρὰ Θεοῦ , τούτ ἐστι τὰ ἔθνη . Τοῦτο γὰρ πῶς καὶ αὐτὸς ὁ Υἱὸς διὰ τῆς τοῦ Ψαλμοῦ λύρας προανακεκράγει λέγων · « Κύριος εἶπε πρὸς με · Υἱός μου εἶ σύ , ἐγὼ σήμερον γεγέννηκά σε . Αἴτησαί παρ’ ἐμοῦ , καὶ δώσω σοι ἔθνη τὴν κληρονομίαν σου , καὶ τὴν κατάσχεσιν σου τὰ πέρατα τῆς γῆς . » Πολλοὺς δὲ αὐτοὺς εἶναι φησι · πολλάκις γὰρ καὶ ἀριθμῷ κρείττους οἱ ἐξ ἐθνῶν νοηθεῖν ἄν , ὡς πρὸς γε τοὺς ἐξ αἵματος Ἰσραὴλ , εἰς ἓν καὶ μόνον τείνουσας ἔθνος . Γυναικὶ γε μὴν στεῖρᾳ καὶ ἀποβεβλημένῃ , ἤγου ἐρήμῳ , παρεικάζειν ἀξιοῖ τῶν ἐθνῶν τὴν πλῆθύν · καὶ δὴ καὶ φησι πρὸς αὐτήν · Εὐφράνθητι , στεῖρα ἡ οὐ τίκτουσα . Ἄλλ’ ἴσως ἐκεῖνο ἐρεῖ τις · Στείραν ὀνομάζει τῶν ἐθνῶν τὴν πλῆθυν , ἥτοι τὴν ἐξ ἐθνῶν συναγερημένην Ἐκκλησίαν , διὰ ποίαν αἰτίαν ; καὶτοι προημερήνυκεν ὁ λόγος , ὅτι πολλῷ πλείους ἦσαν οἱ πλανώμενοι , καὶ τῇ κτίσει παρὰ τὸν Κτίστην λατρεύοντες , τῶν λελυτρωμένων διὰ Μωϋσέως , καὶ διὰ τοῦτο καὶ ἡριθμημένων καὶ εἰς κλῆρον Θεοῦ ; « Ὅτε , γὰρ , φησι , ὁ διεμέρισεν ὁ Ὕψιστος ἔθνη , ὡς διεσπείρειν υἱούς Ἀδάμ , ἔστησεν ὅρια ἐθνῶν κατὰ ἀριθμὸν ἀγγέλων Θεοῦ , καὶ ἐγενήθη μερὶς Κυρίου λαὸς αὐτοῦ Ἰακὼβ , σχοινίσματα κληρονομίας αὐτοῦ Ἰσραήλ . » Στείρα οὖν κατὰ τίνα τρόπον ἡ πολύπαις ; οὐδὲ καὶ ὅσιον γονιμώτατο ; Οὐδείς γὰρ ἦν παρὰ γε τοῖς οὐκ εἰδόσι τὸν τῶν ὄλων Θεόν , ὡς διὰ τε γνῶσιν καὶ ἀρετὴν καταλογισθῆναι πρέπων ἐν τέκνοις Θεοῦ . Καὶ καθ’ ἕτερον δὲ τρόπον οὐκ ἦν παρ’ αὐτοῖς ἡ δι’ ὕδατος τε καὶ πνεύματος ἀναγέννησις , ἀλλ’ ἦσαν ἐξ φθορᾶς ἐπὶ φθορᾶς , φθαρτοὶ καὶ γήινοι , καὶ καθά φησιν ὁ Ψαλμωδός , « Ἐκ μητρός ἀπηλλοτριωμένοι τῆς πρὸς Θεὸν οἰκειότητος , καὶ ἐξ αὐτῆς πλανώμενοι τῆς γαστρός , » ἅτε δὴ καὶ ὄντες ἐξ ἁμαρτωλῶν ἁμαρτωλοὶ , καὶ εἰδωλολάτραι , καὶ ἐλπίδα μὴ ἔχοντες , καθά φησιν ὁ πάνσοφος Παῦλος .
Lemmas: τίς δή τρόπος ὁ τίμιος ὑπέρ ἐγώ ὑπομένω σταυρός , καί ὁ ὑπέρ ὁ κόσμος σφαγή ὁ ἀμνός ὁ ἀληθινός , οὗτος εἰμί Χριστός , διαπνέω εὕω μῆλον , καί πρός γε οὗτος , ὅτι κληρονομέω πολύς προαγορεύω , μεθίστημι ὁ προφητεία ὁ λόγος ἐπί αὐτός ἤδη ὁ εἰς κλῆρος αὐτός δίδωμι παρά Θεός , οὗτος εἰμί ὁ ἔθνος . οὗτος γάρ πῶς καί αὐτός ὁ υἱός διά ὁ ὁ ψαλμός λύρα προανακράζω λέγω · « Κύριος εἶπον πρός ἐγώ · υἱός ἐγώ εἰμί σῦς , ἐγώ σήμερον γεννάω σύ . αἰτέω παρά ἐγώ , καί δίδωμι σύ ἔθνος ὁ κληρονομία σύ , καί ὁ κατάσχεσις σύ ὁ πέρας ὁ γῆ . » Πολύς δέ αὐτός εἰμί φημί · πολλάκις γάρ καί ἀριθμός ἀγαθός ὁ ἐκ ἔθνος νοέω ἄν , ὡς πρός γε ὁ ἐκ αἷμα Ἰσραήλ , εἰς εἷς καί μόνος τείνω ἔθνος . γυνή γε μήv στεῖρα καί ἀποβάλλω , ἄγω ἐρῆμος , παρεικάζω ἀξιόω ὁ ἔθνος ὁ πλῆθος · καί δή καί φημί πρός αὐτός · εὐφραίνω , στεῖρα ὁ οὖον τίκτω . ἄλλος ἴσως ἐκεῖνος εἴρω τις · στεῖρα ὀνομάζω ὁ ἔθνος ὁ πλῆθος , ἤτοι ὁ ἐκ ἔθνος συναγείρω ἐκκλησία , διά ποῖος αἴτιος ; καίτοι προημερηνυαν ὁ λόγος , ὅτι πολύς πλείων εἰμί ὁ πλανάω , καί ὁ κτίζω παρά ὁ Κτίστης λατρεύω , ὁ λυτρωμένος διά Μωϋσῆς , καί διά οὗτος καί αριθμημένος καί εἰς κλῆρος Θεός ; « ὅτε , γάρ , φημί , ὁ διαμερίζω ὁ ὕψιστος ἔθνος , ὡς διασπείρω υἱός Ἀδάμ , ἵστημι ὅριον ἔθνος κατά ἀριθμός ἄγγελος Θεός , καί γίγνομαι μερίς κύριος λαός αὐτός Ἰακώβ , σχοίνισμα κληρονομία αὐτός Ἰσραήλ . » στεῖρα οὖν κατά τίς τρόπος ὁ πολύπαις ; οὐδέ καί ὅσιος γόνιμος ; οὐδείς γάρ εἰμί παρά γε ὁ οὐ οἶδα ὁ ὁ ὅλος Θεός , ὡς διά τε γνῶσις καί ἀρετή καταλογίζομαι πρέπω ἐν τέκνον Θεός . καί κατά ἕτερος δέ τρόπος οὐ εἰμί παρά αὐτός ὁ διά ὕδωρ τε καί πνεῦμα ἀναγέννησις , ἀλλά εἰμί ἐκ φθορά ἐπί φθορά , φθαρτός καί γήϊνος , καί καθά φημί ὁ ψαλμωδός , « ἐκ μήτηρ ἀπαλλοτριόω ὁ πρός θεός οἰκειότης , καί ἐκ αὐτός πλανάω ὁ γαστήρ , » ἅτε δή καί εἰμί ἐκ ἁμαρτωλός ἁμαρτωλός , καί εἰδωλολάτρης , καί ἐλπίς μή ἔχω , καθά φημί ὁ πάνσοφος Παῦλος .