cyrillus-theology.commentarius-in-isaiam-prophetam pg070_0050.1
A χυνεν αὐτοὺς καὶ ταῖς νυκτερίσις . ὁ Ἰδρυσάμενοι γὰρ ἐν σκηοῖς τὰ χειροποίητα προσεκύνησαν ἀνοσίως · φοντο γὰρ εἶναι θεούς . Ἐπειδὴ δὲ παρόντα τσεθάναι τὸν τοῦ πολέμου καιρόν , εἶτα τῆς ἐπιχουρίας οὐδὲν ἦν ὅλως αὐτοῖς ὁ τρόπος , λίθοι δὲ ὄντες καὶ ξύλα πεφύχαι , ὅλη τε χρυσὸν καὶ περιάργυρος , οὓς ἐνόμιζαν ἐσεσθαι σωτῆρας καὶ λυτρωτάς , ἐξέβαλον τῶν ναῶν , καὶ κατέκρυπτον ἐν σπηλαίοις , φειδόμενοι μᾶλλον τῆς ὕλης , καὶ οὐχ ὡς θεοὺς τιμῶντες ἐτι . Εἰκαλος δὲ ὅτι καὶ ἀνόητος ὁ πόνος αὐτῶς ὁ περὶ τὴν τῶν εἰδώλων ποίησιν , διέδειξεν εἰπών · « Ἐκβαλεῖ ἄνθρωπος τὰ βδέλυγμα αὐτοῦ ἃ ἐποίησε·προσκυνεῖν αὐτοὺς καὶ ταῖς νυκτερίσις . » Γεγόνασι μὲν γὰρ αὐτοὶ δημιουργοὶ τῶν ἰδίων θεῶν , καὶ τεχνῖται τῶν προσκυνουμένων , ἐξήχθησαν δὲ παρ’ αὐτῶν εἰς ὧνην οὐδέν . Τάχα δὲ πού μόναις ταῖς νυκτερίσις ἀνέδειμαντο τοὺς ναούς . Ἄει γὰρ πως τὰ τοιαῦτα τῶν πτηνῶν ἤτοι ζωύφιον τοῖς ἀφεγγεῖς τῶν τόπων ἐμφιλοχωροῦσιν , καὶ τῆς παρ’ ἐαυτῶν βδελυρίας καὶ κακοσμίας ἀναπλημμάζει τὰ ἐν αὐτοῖς . Ἐκβαλεῖ τοίνυν ἄνθρωπος ἃ ἐποίησε βδέλυγμα , ἐκβαλεῖ δὲ ὅποι , τοῦ εἰσέλθειν , φησίν , εἰς τὰς τρώγλας τῆς στερεᾶς πέτρας , καὶ εἰς τὰς σχισμὰς τῶν πετρῶν ἀπὸ προσώπου τοῦ φόβου Κυρίου.Ἄθρει δὴ σὺν ὅπως τοῖς ἰδίοις θεοῖς ἑαυτοὺς ἐσποῦδαζον συγκαταρτύττειν οἱ τάλανες . Ἄλλ’ οὐ τοιούτων τελέσθαι τὸν τῶν ὅλων Θεόν . Ἐκρύπτετο γὰρ οὐδαμῶς , ὅτε τῆς Αἰγυπτίων ἐκδεδράμηχαι γῆς , εἶπετο δὲ διώκων ὁ Φαραώ . Διέρρηξε γὰρ τὴν θάλασσαν , καὶ διήγαγεν αὐτούς , ἀρρήτῳ δυνάμει , καὶ ἀφράστῳ νεύματι . Καὶ οἱ μὲν ἐσώχοντο βαδίζοντες ὡς ἐπὶ ξηράς · ὁ δὲ ἀπόλλυκτος Φαραώ πανστρατιᾷ κατεπνίγετο . Καὶ μὴν ὅτε Ῥαβάχας ὁ Βαβυλωνίων στρατηγός , κύκλῳ περισχὼν τὴν Ἱερουσαλήμ , περὶλαχὼν κατὰ Θεοῦ , καὶ ὅλης ἔχῃ ῥαδίως καταχρατῆσειν τῆς Ἰουδαίας · οὐχ ἐκρύπτετο Θεός , οὐδὲ πετρῶν ἐζήτησε σχισμάς , οὔτε μὴν διασφαγὰς ὄρῶν , ἀλλ’ ἠύχετο μὲν Ἐζεκίας λέγων · « Εἰσάκουσον , Κύριε , εἰσβλεψον , Κύριε , καὶ ἰδε τοὺς λόγους Ῥαβάχου , ὃν ἐξαπέστειλε βασιλεὺς Ἀσσυρίων ὀνειδίζειν Θεὸν ζῶντα . » Παραχρῆμα δὲ Θεοῦ λέγοντος ἤκουσε · « Ὑπερασπιῶ ὑπὲρ τῆς πόλεως ταύτης , ὁὶ’ ἐμῶ , καὶ διὰ Δαβὶδ τὸν δοῦλόν μου . » Καὶ τίς τὸ τῆνικάδε κινδυνεύουσι ὁ τῆς ἐπιχουρίας ἐγένετο τρόπος ; Παράδοξος καὶ θεοπρεπής · « Ἐξῆλθε γὰρ ἄγγελος Κυρίου , καὶ ἀνείλεν ἐκ τῆς παρεμβολῆς τῶν Ἀσσυρίων ἑκατὸν ὀγδοήκοντα πέντε χιλιάδας . » Αἰσχυνθῶσιν τοίνυν οἱ προσκυνούντες τοῖς γλυπτοῖς , οἱ τὸν πάντα ἰσχύοντα Θεὸν καταλιποῦντες , καὶ λατρεύοντες θεοῖς , οὓς πρὸ ἑαυτῶν κατακρύπτουσιν , ἵνα μὴ πρὸ αὐτῶν ἀπόλοινο , ταῖς τῶν πολεμούντων περιπεσόντες φιλοχρηδίας . Λέγωμεν τοίνυν κατὰ τὴν τοῦ προφήτου φωνὴν Ἰερεμίου · « Θρόνος δόξης ὑψωμένος , ἁγιασμα ἡμῶν , ὑπόμονη Ἰσραήλ , Κύριε · πάντες οἱ καταλιπόντες σε καταίσχυνθῶσων . Ἀφεστηκότες ἐπὶ τῆς γῆς γραφθήτωσαν , ὅτι ἐγκατέλιπον πηγὴν ζωῆς τὸν Κύριον . » Εἰ
Lemmas: A χύνω αὐτός καί ὁ νυκτεριτις . ὁ Ἰδρύω γάρ ἐν σκίον ὁ χειροποίητος προσκυνέω ἀνόσιος · φόντο γάρ εἰμί θεός . ἐπεί δέ πάρειμι τίθημι ὁ ὁ πόλεμος καιρός , εἶτα ὁ επιχουρια οὐδείς εἰμί ὅλως αὐτός ὁ τρόπος , λίθος δέ εἰμί καί ξύλον φεύγω , ὅλος τε χρυσός καί περιάργυρος , ὅς νομίζω εἰμί σωτήρ καί λυτρωτός , ἐκβάλλω ὁ ναός , καί κατακρύπτω ἐν σπήλαιον , φείδομαι μᾶλλον ὁ ὕλη , καί οὐ ὡς θεός τιμή ἔτι . ἕκηλος δέ ὅτι καί ἀνόητος ὁ πόνος αὔτως ὁ περί ὁ ὁ εἴδωλον ποίησις , διαδείκνυμι εἶπον · « ἐκβάλλω ἄνθρωπος ὁ βδέλυγμα αὐτός ὁ εποιησε·προσκυνεος αὐτός καί ὁ νυκτεριτις . » γίγνομαι μέν γάρ αὐτός δημιουργός ὁ ἴδιος θεός , καί τεχνίτης ὁ προσκυνέω , ἐξάγω δέ παρά αὐτός εἰς ὠνή οὐδείς . Τάχα δέ πού μόνος ὁ νυκτεριτις ἀναδέμω ὁ ναός . ἀάω γάρ πως ὁ τοιοῦτος ὁ πτηνός ἤτοι ζῳύφιον ὁ ἀφεγγής ὁ τόπος ἐμφιλοχωρέω , καί ὁ παρά ἑαυτοῦ βδελυρία καί κακοσμία ἀναπλημμάζει ὁ ἐν αὐτός . ἐκβάλλω τοίνυν ἄνθρωπος ὁ ποιέω βδέλυγμα , ἐκβάλλω δέ ὅποι , ὁ εἰσέρχομαι , φημί , εἰς ὁ τρώγλη ὁ στερεός πέτρα , καί εἰς ὁ σχισμή ὁ πέτρα ἀπό πρόσωπον ὁ φόβος Κυρίου.Ἄθρει δή σύν ὅπως ὁ ἴδιος θεός ἑαυτοῦ σπουδάζω συγκαταρτύω ὁ τάλας . ἄλλος οὖον τοιοῦτος τελῶ ὁ ὁ ὅλος Θεός . κρύπτω γάρ οὐδαμῶς , ὅτε ὁ Αἰγύπτιος ἐκτρέχω γῆ , εἶπον δέ διώκω ὁ Φαραώ . διαρρήγνυμι γάρ ὁ θάλασσα , καί διάγω αὐτός , ἄρρητος δύναμις , καί ἄφραστος νεῦμα . καί ὁ μέν σῴζω βαδίζω ὡς ἐπί ξηρός · ὁ δέ ἀπόλλυκτος Φαραώ πανστρατιᾷ καταπνίγω . καί μήv ὅτε Ῥαβάχας ὁ Βαβυλώνιος στρατηγός , κύκλος περιέχω ὁ Ἱερουσαλήμ , περιλαγχανω κατά Θεός , καί ὅλος ἔχω ῥᾳδίως κατακρατέω ὁ Ἰουδαῖος · οὐ κρύπτω Θεός , οὐδέ πέτρα ζητέω σχισμή , οὔτε μήv διασφαγή ὁράω , ἀλλά εὔχομαι μέν Ἐζεκίας λέγω · « εἰσακούω , κύριος , εἰσβλέπω , κύριος , καί μάργηλις ὁ λόγος Ῥαβάχου , ὅς ἐξαποστέλλω βασιλεύς Ἀσσύριος ὀνειδίζω θεός ζῶ . » παραχρῆμα δέ Θεός λέγω ἀκούω · « ὑπερασπίζω ὑπέρ ὁ πόλις οὗτος , οἶς ἐμέω , καί διά Δαυίδ ὁ δοῦλος ἐγώ . » καί τίς ὁ τηνικάδε κινδυνεύω ὁ ὁ επιχουρια γίγνομαι τρόπος ; Παράδοξος καί θεοπρεπής · « ἐξέρχομαι γάρ ἄγγελος κύριος , καί ἀναιρέω ἐκ ὁ παρεμβολή ὁ Ἀσσύριος ἑκατόν ὀγδοήκοντα πέντε χιλιάς . » αἰσχύνω τοίνυν ὁ προσκυνέω ὁ γλυπτός , ὁ ὁ πᾶς ἰσχύω θεός καταλείπω , καί λατρεύω θεός , ὅς πρό ἑαυτοῦ κατακρύπτω , ἵνα μή πρό αὐτός ἀπόλλυμι , ὁ ὁ πολεμέω περιπίπτω φιλοχρηδίας . λέγω τοίνυν κατά ὁ ὁ προφήτης φωνή Ἰερεμίας · « Θρόνος δόξα ὑψόω , ἁγίασμα ἐγώ , ὑπομονή Ἰσραήλ , κύριος · πᾶς ὁ καταλείπω σύ καταισχύνω . ἀφίστημι ἐπί ὁ γῆ γράφω , ὅτι ἐγκαταλείπω πηγή ζωή ὁ κύριος . » εἰμί