cyrillus-theology.commentarius-in-isaiam-prophetam pg070_0466.3
Τῆς ἐν Χριστῷ γνώσεως διὰ τῶν ἀρτίως ἡμῖν ἀναγνωσθέντων ποιησάμενος μνήμην , μεθίστησι τὸν λόγον ἐφ’ ἕτερόν τι τῶν ἀναγκαίων . Ἐπεὶδὴ γὰρ κατ’ ἐκεῖνο καιροῦ , καθ’ ὃν ὁ θεοπνεύς προφήτης Ἠσαΐας τοὺς περὶ τῶν τοιούτων ἡμῖν συνειθὲι λόγους , βασιλεύοντος παρ’ αὐτοῖς θεομίους , καὶ ἐν ἀφόρητοις γέγονεν ὀλισθήμασιν . Ἦν γὰρ ἑκάστῳ τὸ δοκοῦν θεὸς καὶ σέβας · ἀναγκαίαν αὐτοῖς τὴν παραινέσιν εὐφυεστάτοις ἐλέγχοις ἐγκειλωμένην ποιεῖται Θεός · μεθίστας μὲν αὐτοὺς τῆς πολυθείας , καὶ τῶν ἐν τούτοις ἀρρώστημάτων · προσκαλούμενος δὲ διὰ μεταγνώσεως εἰς ἐπίγνωσιν ἀληθείας , καὶ τῆς αὐτοῦ δόξης , καὶ ἀσυγκρίτου δυνάμεως ἀνακομίζων εἰς ἀνάμνησιν . Ταύτῃ τοι φησίν · Οὕτω λέγει Κύριος ὁ βασιλεὺς τοῦ Ἰσραὴλ , ὁ ῥυσάμενος αὐτὸν Θεὸς Σαβαώθ . Ὅτι γὰρ Θεὸς ἐστὶ καὶ τῶν δυνάμεων Κύριος , εἰδέναι βούλεται , καὶ καθάπερ ἐκ μέθης ἀνεγερθέντας ἰδεῖν , ὅτι καὶ τῆς Αἰγυπτίων πλεονεξίας ἐξήρρηται , θαυματουργούντος αὐτοῦ , καὶ τῆς ἐνούσης αὐτῷ δυνάμεως , καὶ ὑπεροχῆς τὸ μέγεθος ἐμφανιζόντος . Τί γὰρ οὐ πέπρακται τῶν τεθαυμασμένων ; Ποία δὲ τοῖς πλεονεκτοῦσιν αὐτοὺς οὐκ ἐπηνέχθη πληγή ; Ἡ πῶς τῆς ἀφράστου δυνάμεως αὐτοῦ οὐκ ἂν γένοιτο σαφὴς ἀπόδειξις , τὸ διασθῆναι μὲν θάλασσαν , παγῆναι δὲ καὶ ὡσεὶ τεῖχος τὰ ὕδατα , καὶ διὰ μέσων ἰέναι τοὺς φεύγοντας ; Τί δὲ διὰ τὰ ἐν τῇ ἐρήμῳ μετὰ τοῦτο θαυματουργήματα ; Οὐκ ἄρτον αὐτοῖς ἔδωκε τὸν ἐξ οὐρανοῦ ; Οὐ διέρρηξεν πέτραν ἐν ἐρήμῳ , καὶ ἐπότισεν αὐτοὺς ὡς ἐν ἀβύσσῳ πολλῇ ; καὶ κατέῤῥαγεν ὡς ποταμοὺς ὕδατα ; οὐ τοῖς Ἰορδάνου γάμασιν οἷά τινα χαλινὸν ἐπίθελε , πολλὴν παρεσκευάσας παρελθεῖν ; Ἀναγκαίως τοίνυν , οὐχ ἀπλῶς Κύριόν τε καὶ Θεὸν ἐν τούτοις ἑαυτὸν ἀποκαλεῖ · προσεθήγατε δὲ , ὅτι Καὶ ῥυσάμενος αὐτόν , εἰς ἀνάμνησιν ἀνακομίζων , ὡς ἔφη , τῶν δι’ αὐτὸν παραδόξως τετελεσμένων . Ἴσθι δὴ οὖν , φησίν , ὅτι Ἐγὼ Θεὸς πρῶτος , καὶ ἐγὼ μετὰ ταῦτα , καὶ πλὴν ἐμοῦ οὐκ ἦν Θεός . Ἀρχὴ γὰρ τῶν ὅλων Θεός · ἀναρχος ὢν αὐτός , καὶ παρ’ αὐτοῦ πάντα παρηχόθη πρὸς γένεσιν · αὐτὸς μὲν οὖν γέγονεν ὑπ’ οὐδενός , ἀλλ’ ἐστὶν ὢν τε καὶ ἐσόμενος . Τοῦτο γὰρ ὄνομα αὐτῷ , καὶ μνημόσυνον αἰώνιον γενεῶν γενεαῖς . Οὔτε τοίνυν πρὸ αὐτοῦ Θεὸς ἕτερος ἦν , οὔτε τις ἔσται μετ’ αὐτόν . Εἰς γὰρ φύσει Θεός , καὶ ἕτερος παρ’ αὐτὸν οὐδείς . Χρησιμωτάτη δὴ ἡν ἡ παραινέσις τοῖς ἀρνησαμένοις αὐτόν , καὶ ἐκ πολλῆς ἀγνοίας ἀσυνεσίας ὀλισθηκόσιν εἰς γε τὸ εἰσεῖναι θεοὺς εἶναι πολλούς . Ὅτι δὲ κατ’ αὐτὸν οὐδὲς ἤγουν ἕτε
Lemmas: ὁ ἐν Χριστός γνῶσις διά ὁ ἄρτιος ἐγώ ἀναγιγνώσκω ποιέω μνήμη , μεθίστημι ὁ λόγος ἐπί ἕτερος τίς ὁ ἀναγκαῖος . ἐπειδή γάρ κατά ἐκεῖνος καιρός , κατά ὅς ὁ θεοπνεύς προφήτης Ἠσαΐας ὁ περί ὁ τοιοῦτος ἐγώ συνειθεω λόγος , βασιλεύω παρά αὐτός θεομίους , καί ἐν ἀφόρητος γίγνομαι ὀλίσθημα . ἦς γάρ ἕκαστος ὁ δοκέω θεός καί σέβας · ἀναγκαῖος αὐτός ὁ παραίνεσις εὐφυής ἐλέγχω ἐγκλάω ποιέω Θεός · Μεθίστας μέν αὐτός ὁ πολυθεΐα , καί ὁ ἐν οὗτος ἀρρώστημα · προσκαλέω δέ διά μετάγνωσις εἰς ἐπίγνωσις ἀλήθεια , καί ὁ αὐτός δόξα , καί ἀσύγκριτος δύναμις ἀνακομίζω εἰς ἀνάμνησις . Ταύτη ὅς φημί · οὕτως λέγω Κύριος ὁ βασιλεύς ὁ Ἰσραήλ , ὁ ῥύομαι αὐτός θεός Σαβαώθ . ὅτι2 γάρ θεός εἰμί καί ὁ δύναμις Κύριος , οἶδα βούλομαι , καί καθάπερ ἐκ μέθη ἀνεγείρω ὁράω , ὅτι καί ὁ Αἰγύπτιος πλεονεξία ἐξαιρέω , θαυματουργέω αὐτός , καί ὁ ἔνειμι αὐτός δύναμις , καί ὑπεροχή ὁ μέγεθος ἐμφανίζω . τις γάρ οὖον πράσσω ὁ θαυμάζω ; Ποία δέ ὁ πλεονεκτέω αὐτός οὐ ἐπιφέρω πληγή ; ὁ πῶς ὁ ἄφραστος δύναμις αὐτός οὐ εἄν γίγνομαι σαφής ἀπόδειξις , ὁ διΐημι μέν θάλασσα , πήγνυμι δέ καί ὡσεί τεῖχος ὁ ὕδωρ , καί διά μέσος εἶμι ὁ φεύγω ; τις δέ διά ὁ ἐν ὁ ἐρῆμος μετά οὗτος θαυματούργημα ; οὐ ἄρτος αὐτός δίδωμι ὁ ἐκ οὐρανός ; οὖον διαρρήγνυμι πέτρα ἐν ἐρῆμος , καί ποτίζω αὐτός ὡς ἐν ἄβυσσος πολύς ; καί καταλέγω ὡς ποταμός ὕδωρ ; οὖον ὁ Ἰορδάνης γάμασιν οἷος τις χαλινός επιεθελω , πολύς παρασκευάζω παρέρχομαι ; ἀναγκαῖος τοίνυν , οὐ ἀπλόος κύριος τε καί θεός ἐν οὗτος ἑαυτοῦ ἀποκαλέω · προστίθημι δέ , ὅτι καί ῥύομαι αὐτός , εἰς ἀνάμνησις ἀνακομίζω , ὡς φημί , ὁ διά αὐτός παράδοξος τελέω . εἰμί δή οὖν , φημί , ὅτι ἐγώ θεός πρῶτος , καί ἐγώ μετά οὗτος , καί πλήν ἐγώ οὐ εἰμί Θεός . Ἀρχή γάρ ὁ ὅλος Θεός · ἄναρχος εἰμί αὐτός , καί παρά αὐτός πᾶς παράγω πρός γένεσις · αὐτός μέν οὖν γίγνομαι ὑπό οὐδείς , ἀλλά εἰμί εἰμί τε καί εἰμί . οὗτος γάρ ὄνομα αὐτός , καί μνημόσυνον αἰώνιος γενεά γενεά . οὔτε τοίνυν πρό αὐτός θεός ἕτερος εἰμί , οὔτε τις εἰμί μετά αὐτός . εἰς γάρ φύσις Θεός , καί ἕτερος παρά αὐτός οὐδείς . χρήσιμος δή ἐάν ὁ παραίνεσις ὁ ἀρνέομαι αὐτός , καί ἐκ πολύς ἄγνοια ἀσυνεσία ὀλισθάνω εἰς γε ὁ εἴσειμι θεός εἰμί πολύς . ὅτι2 δέ κατά αὐτός οὐδή ἤγουν ἵημι