cyrillus-theology.commentarius-in-isaiam-prophetam pg070_0034.1
ἀπλέκτον γένος τῶν πεπιστευκότων τοῦτο τετήρην ἐν ἑαυτῷ , τὸ γε μὴ χίθόνην καὶ ἀδόκιμον παραδέξασθεν εἰς ὄλεθρον καὶ ἀφανισμόν . Ὦσπερ οὖν οἱ πυρί κατατήκοντες , ἢ χαλκὸν , ἢ ἀργυρον , διακαθαίρουσι τὰς ὕλας · οὕτω κἀγώ , φησί , πυρώσω εἰς καθαρόν . Γέγραπται δὲ , ὅτι « Ἐκπλυνεῖ Κύριος τὸν βουν τῶν υἱῶν καὶ τῶν θυγατέρων Σιών , καὶ τὸ αἷμα ἐκκαθαριεῖ ἐκ μέσου αὐτῶν , ἐν πνεύματι κρίσεως καὶ ἐν πνεύματι καύσεως . » Εἴρηται δὲ καὶ διὰ φωνῆς ἑνὸς τῶν ἁγίων προφητῶν , ὅτι « Ἐξαίφνης ἥξει εἰς τὸν ναὸν αὐτοῦ Κύριος , ὃν ὑμεῖς ζητεῖτε , καὶ ὁ ἄγγελος τῆς διαθήκης , ὃν ὑμεῖς θέλετε . Ἰδοὺ ἔρχεται , λέγει Κύριος ; καὶ τις ὑπομενεῖ ἡμέραν εἰσόδου αὐτοῦ ; ἢ τις ὑποστήσεται ἐν τῇ ὄψει αὐτοῦ , αὐτὸς εἰσπορὸμενος ὡς πῦρ χωνευτηρίου , καὶ ὡς πόα πλυνόντων , καὶ καθίσει χωνεύων , ὡς τὸ ἀργύριον καὶ τὸ χρυσίον . » Ἕτεροτρόπως δὲ τοῦτο καὶ ὁ σοφὸς ἡμῖν Ματθαῖος διασαφεῖ λέγων περὶ Χριστοῦ · « Ἐγὼ μὲν γὰρ ὑμᾶς βαπτίζω ἐν ὕδατι εἰς μετάνοιαν · ὁ δὲ ὀπίσω μου ἐρχόμενος , ἰσχυρότερός μου ἐστίν , οὗ οὐκ εἰμὶ ἱκανὸς ἢ ὑποδήματα βαστάσαι , αὐτὸς ὑμᾶς βαπτίσει ἐν Πνεύματι ἁγίῳ καὶ πυρί . Οὗ τὸ πτύον ἐν τῇ χειρὶ αὐτοῦ , καὶ διακαθαριεῖ τὴν ἄλωνα αὐτοῦ , καὶ συνάξει τὸ σῖτον αὐτοῦ εἰς τὴν ἀποθήκην , τὸ δὲ ἄχυρον κατακαύσει πυρὶ ἀσβέστῳ . » Οὕκουν συλλέγεται ὁ μὲν σῖτος εἰς ἀποθήκην , τὸ δὲ ἄχυρον ἔσται , τοῦτ' ἐστι , τὸ ἄχυρον πυρὸς εἴρηκεν ἔσεσθαι τροφήν . Καὶ πῶς , εἰ τις ἐλαίτο μαθεῖν , ἢ τῶν προκειμένων σαφηνεῖ δυνάμεν . Ἔφη γὰρ εὐθὺς « Τοὺς δὲ ἀπειθοῦντας ἀπολέσω , καὶ ἀρελῶ πάντας ἀνόμους ἀπὸ σοῦ , καὶ πάντας ὑπερηφάνους ταπεινώσω . » Διόλολε μὲν γὰρ τὸν ἐξ Ἰσραὴλ ἡ πάλαι πλῆθος , καὶ εἰς Χριστὸν ἀσβεῖστα καὶ ἀρνησάμενη τὸν λυτρωτήν · ἐξῃρηται δὲ πάντες οἱ ὑπερήφανοι καὶ ζῶντες ἀνόμως , τοῦτ' ἐστιν , οἱ τῆς Ἰουδαίων Συναγωγῆς ἡγεμονεύειν λαχόντες , οἱ ἄρχιερεῖς καὶ Φαρισαῖοι . Πῶς γὰρ οὐχ ἄν ἀνόμοι τε καὶ ἀλαζόνες , οἱ μὴτε τὴν εἰς τὸν νόμον αἰδὼν κἂν γούν ὀλίγα τε πεφροντικότες , ἐπαῖροντες δὲ καὶ τὸ κέρας εἰς ὕψος , καὶ λαλοῦντες κατὰ τοῦ θεοῦ ἀδικίαν ; Εἴρηκασί γάρ , « Αἴρε , αἴρε , σταύρωσον αὐτόν . » Ἐξῃρηται δὲ τοῦ καθιεῖσθαι λαῶν , ἀναδεδειγμένων τῶν ἁγίων ἀποστόλων , περὶ ὧν φησιν , « Ἐπιστήσω τοὺς κριτάς σου ὡς τὸ πρότερον , καὶ τοὺς συμβούλους σου ὡς τὸ ἀπαρχῆς . » Ἐγὼνται δὲ κατ' οὐδὲν ἐλάττους τῶν ἀρχαιοτέρων ἁγίων οἱ θεοσπίσιοι μαθηταί , οὓς καὶ κριτὰς ὀνομάζει , καὶ συμβούλους ἀποκαλεῖ . Δεδράχασί γὰρ ἀμφότερα , τοὺς ἁμαρτάνοντας ἐπιπληττόντες ὡς κριταί , συμβουλεύοντες δὲ τοὺς ἠσθενήσας τὰ πρὸς εὐρωστίαν αὐτοὺς χρήσιμα τὴν πνευματικήν . Καὶ γοῦν ὁ σοφώτατος Παῦλος τὸν ἐν Κορίνθῳ πεπορνευκότα παρεδίδου μὲν τῷ Σατανᾷ εἰς ὀλεθρον τῆς σαρκός , ἵνα τὸ Πνεῦμα σωθῇ · βουλὰς δὲ δίδωσιν ἀγαθὰς , καὶ φησιν « Ἐὰν δὲ τις ἀδελφὸς ὀνομαζόμενος , ἢ πόρνος , ἢ πλεονέκτης , ἢ εἰδωλολάτρης , ἢ λοιδορος , ἢ μέσθιος , ἢ ἁρπαξ , τῷ τοιούτῳ μηδὲ συνενθεῖν . » Περὶ τῶν ἐνθάδε λεγομένων κριτῶν ἤτοι συμβούλων καὶ ὁ μακάριος Δαβὶδ ἐν
Lemmas: ἀπόλεκτος γένος ὁ πιστεύω οὗτος Τήρης ἐν ἑαυτοῦ , ὁ γε μή χῖθος καί ἀδόκιμος παραδέχομαι εἰς ὄλεθρος καί ἀφανισμός . ὥσπερ οὖν ὁ πῦρ κατατήκω , ἢ χαλκός , ἢ ἄργυρος , διακαθαίρω ὁ Ὕλας · οὗτος ἐγώ , φημί , πυρόω εἰς καθαρός . γράφω δέ , ὅτι « ἐκπλύνω Κύριος ὁ βοῦς ὁ υἱός καί ὁ θυγάτηρ Σιών , καί ὁ αἷμα ἐκκαθαρίζω ἐκ μέσος αὐτός , ἐν πνεῦμα κρίσις καί ἐν πνεῦμα καῦσις . » ἔρομαι δέ καί διά φωνή εἷς ὁ ἅγιος προφήτης , ὅτι « ἐξαίφνης ἥκω εἰς ὁ ναός αὐτός Κύριος , ὅς σύ ζητέω , καί ὁ ἄγγελος ὁ διαθήκη , ὅς σύ ἐθέλω . ἰδέ ἔρχομαι , λέγω Κύριος ; καί τις ὑπομένω ἡμέρα εἴσοδος αὐτός ; ἢ τις ὑφίστημι ἐν ὁ ὁράω αὐτός , αὐτός εἰσπορὸμενος ὡς πῦρ χωνευτήριον , καί ὡς πόα πλύνω , καί καθίζω χωνεύω , ὡς ὁ ἀργύριον καί ὁ χρυσίον . » Ἕτερος δέ οὗτος καί ὁ σοφός ἐγώ Ματθαῖος διασαφέω λέγω περί Χριστός · « ἐγώ μέν γάρ σύ βαπτίζω ἐν ὕδωρ εἰς μετάνοια · ὁ δέ ὀπίσω ἐγώ ἐρχόμενος , ἰσχυρός ἐγώ εἰμί , ὅς οὐ εἰμί ἱκανός ἢ ὑπόδημα βαστάζω , αὐτός σύ βαπτίζω ἐν πνεῦμα ἅγιος καί πῦρ . οὗ ὁ πτύον ἐν ὁ χείρ αὐτός , καί διακαθαρίζω ὁ ἄλων αὐτός , καί συνάγω ὁ σῖτος αὐτός εἰς ὁ ἀποθήκη , ὁ δέ ἄχυρον κατάκαυσις πῦρ ἄσβεστος . » κέω συλλέγω ὁ μέν σῖτος εἰς ἀποθήκη , ὁ δέ ἄχυρον εἰμί , οὗτος εἰμί , ὁ ἄχυρον πυρός εἴρω εἰμί τροφή . καί πῶς , εἰμί τις ἐλαύνω μανθάνω , ἢ ὁ πρόκειμαι σαφηνέω δύναμαι . φημί γάρ εὐθύς « ὁ δέ ἀπειθέω ἀπόλλυμι , καί ἀρελῶ πᾶς ἄνομος ἀπό σύ , καί πᾶς ὑπερήφανος ταπεινόω . » διόλλυμι μέν γάρ ὁ ἐκ Ἰσραήλ ὁ πάλαι πλῆθος , καί εἰς Χριστός ἀσβεῖστα καί ἀρνέομαι ὁ λυτρωτός · ἐξαιρέω δέ πᾶς ὁ ὑπερήφανος καί ζῶ ἄνομος , οὗτος εἰμί , ὁ ὁ Ἰουδαῖος συναγωγή ἡγεμονεύω λαγχάνω , ὁ ἀρχιερεύς καί Φαρισαῖος . Πῶς γάρ οὐ ἄν ἄνομος τε καί ἀλαζών , ὁ μήτε ὁ εἰς ὁ νόμος ἀνδρό-παις κἀν γοῦν ὀλίγος τε φροντίζω , ἐπαίρω δέ καί ὁ κέρας εἰς ὕψος , καί λαλέω κατά ὁ θεός ἀδικία ; εἴρω γάρ , « ἀείρω , ἀείρω , σταυρόω αὐτός . » ἐξαιρέω δέ ὁ καθίζω λαός , ἀναδείκνυμι ὁ ἅγιος ἀπόστολος , περί ὅς φημί , « ἐφίστημι ὁ κριτής σύ ὡς ὁ πρότερος , καί ὁ σύμβουλος σύ ὡς ὁ ἀπαρχῆς . » ἐγώ δέ κατά οὐδείς μικρός ὁ ἀρχαῖος ἅγιος ὁ θεοσπιθεος μαθητής , ὅς καί κριτής ὀνομάζω , καί σύμβουλος ἀποκαλέω . δράω γάρ ἀμφότερος , ὁ ἁμαρτάνω ἐπιπλήσσω ὡς κριτής , συμβουλεύω δέ ὁ ἀσθενέω ὁ πρός εὐρωστία αὐτός χρήσιμος ὁ πνευματικός . καί γοῦν ὁ σοφός Παῦλος ὁ ἐν Κόρινθος πορνεύω παραδίδωμι μέν ὁ Σατανᾶς εἰς ὄλεθρος ὁ σάρξ , ἵνα ὁ πνεῦμα σῴζω · βουλή δέ δίδωμι ἀγαθός , καί φημί « ἐάν δέ τις ἀδελφός ὀνομάζω , ἢ πόρνος , ἢ πλεονέκτης , ἢ εἰδωλολάτρης , ἢ λοίδορος , ἢ μέσθιος , ἢ ἅρπαξ , ὁ τοιοῦτος μηδέ συνίημι . » περι ὁ ἐνθάδε λέγω κριτής ἤτοι σύμβουλος καί ὁ μακάριος Δαυίδ ἐν