cyrillus-theology.commentarius-in-isaiam-prophetam pg070_0610.1
Αἱθοὶ ἅγιοι κυλίωνται ἐπὶ τῆς γῆς . Περιεφερόμενοι γὰρ τὴν ὑπ' οὐρανοῦ οἱ θεοπρόποι μαθηταὶ , διακηρύττοντες τὰ καὶ εὐαγγελιζόμενοι τοῖς ἀπανταχοῦ τῆς διὰ Χριστοῦ σωτηρίας τῆς χάριν . Ἐφ' ᾗ πάλιν καὶ ἡ προσφάτης Ἠσαΐας , ὡς ἐν προοψίᾳ τοῦ Θεοῦ . « Καὶ ἀπολῶ ὑβριν ἀνόμων , καὶ ὑβριν ὑπερηφάνων ταπεινώσω , καὶ ἔσονται οἱ ἐγκαταλειμμένοι ἐντιμοὶ μᾶλλον , ἢ τὸ χρυσίον τὸ ἀπυρον , καὶ ὁ ἄνθρωπος ἐντιμὸς μᾶλλον , ἢ ὁ λίθος ὁ ἐκ σουφεῖρ . » Ἀπολλύσται μὲν γὰρ παρανομήσαντες εἰς Χριστὸν οἱ τῶν Ἰουδαίων καθηγήται , οἱ δὲ γε διὰ πίστεως ἀναστραφέντες , χρυσίου πάντως καὶ λίθου τιμιώτεροι καταλογιστέον ἂν εἴησιν · καὶ μὴν καὶ πᾶν σοφος Παῦλος , θεμελίον λέγων Ἰησοῦν τὸν Χριστόν , τοὺς εἰς αὐτὸν πιστεύοντας , ὡς λίθους ἐκλεκτοὺς ἐποικοδομεῖσθαι φησιν εἰς ναὸν ἅγιον , εἰς κατοικητήριον τοῦ Θεοῦ ἐν πνεύματι . Οὕτω γὰρ τῶν ἀρίστων πολυειδῆ καὶ κάλλει τῷ νοητῷ διακρέπτοντας τοὺς ἁγίους μυσταγωγοὺς παρεικάζει λίθοις ταῖς τιμιωτάταις · καὶ τοὺς μὲν εἰς θεμέλια τεθεῖσθαι τῇ ἁγίᾳ πόλει φησιν , τοὺς δὲ εἰς ἐπάλξεις · ἑτέρους δὲ πυλῶν καὶ περιβόλου χρείαν ἀναπληροῦν . Καὶ ταῦτα μὲν περὶ τῶν τῆς πόλεως προεστηκότων , ἣν ὁ λόγος ἡμῖν ζωγραφεῖ . Περὶ δὲ γε τῶν οἰκοῦντων αὐτὴν τί δρᾷ φησι ; Καὶ πάντας τοὺς υἱούς σου διδασκάλους Θεοῦ . Πάλαι μὲν γὰρ διὰ τοῦ πανσόφου Μωϋσέως καὶ προφητῶν ἁγίων πεπαιδαγωγῆκε τὸν Ἰσραήλ . Ἐν ἐσχάτοις δὲ τοῦ αἰῶνος καιροῖς διδασκάλω γεγόναμεν Θεοῦ · καὶ τούτου μάρτυς ὁ Παῦλος λέγων · « Πολυμερῶς καὶ πολυτρόπως πάλαι ὁ Θεὸς λαλήσας τοῖς πατράσιν ἐν τοῖς προφήταις , ἐπ' ἐσχάτων τῶν ἡμερῶν τούτων ἐλάλησεν ἡμῖν ἐν Υἱῷ . » Καθηγητὴν γὰρ ἐλάβομεν , οὐ προφήτην τινὰ μεσσιεύοντα , καὶ τοῖς παρὰ Θεοῦ λόγοις διακονοῦντα , καθὰ καὶ πάλαι · αὐτὸν δὲ μᾶλλον τὸν ἐκ Θεοῦ καὶ Πατρὸς γεννηθέντα Λόγον , ἐν εἴδει τῷ καθ' ἡμᾶς γενομένῳ , καὶ ἐν σαρκὶ πεφηνότα . Διὰ τοῦτο καὶ ἐν εἰρήνῃ πολλῇ τὰ τῆς Ἐκκλησίας · εἰσὶ τέκνα , τῆς μητρὸς ἡμῶν εἰκοδομημένης ἐν δικαιοσύνῃ . Τοὺς γὰρ ὄντως Θεοῦ διδασκάλους γενομένους , καταλωβήσασθαι δ' ἂν οὐδεὶς τῶν κενόφωνεων εἰωθότων , εἰρηνοῦσιν δὲ πρὸς Θεὸν ἀγάπῃ τῇ πρὸς αὐτὸν συνδεδεμένοι , καὶ τοὺς τῆς δικαιοσύνης τιμῶντας τρόπους · οἰκοδομεῖ δὲ τοῦτο τὴν Ἐκκλησίαν , καὶ τὸ ἀκραδάντιν ἔχειν αὐτῇ πραγματεύεται , Χριστοῦ συνασπίζοντος , καὶ τὸ ἀκλόντητον ἔχειν νέμοντος αὐτῇ . Πύλαι γὰρ ἅδου , φησίν , οὐ κατισχύσουσιν αὐτῆς . Γέγραπται γὰρ καὶ ἐν βιβλίῳ Ψαλμῶν περὶ αὐτῆς · « Καὶ ψωδομήσεν ὡς μονοκέραυτος τὸ ἅγιασμα αὐτοῦ , εἰς τὴν γῆν ἐθεμελίωσεν αὐτὴν εἰς τὸν αἰῶνα . » Ἁγίασμα δὲ αὐτοῦ τὴν Ἐκκλησίαν εἶναι φάμεν , ἢ καὶ ἀπόδητον ἐγείρει τοῖς ἐχθροῖς τὸ κέρας , καὶ καθάπερ ἀμέλει καὶ ὁ μονόκερως τοῖς ἑτέροις τῶν ζῴων . Θεμελιῶται γὰρ εἰς τὸν αἰῶνα παρὰ Χριστοῦ .
Lemmas: αἴθω ἅγιος κυλίω ἐπί ὁ γῆ . περιεφερομενω γάρ ὁ ὑπό οὐρανός ὁ θεοπρόπος μαθητής , διακηρύσσω ὁ καί εὐαγγελίζομαι ὁ ἀπαντηχέω ὁ διά Χριστός σωτηρία ὁ χάρις . ἐπί ὅς πάλιν καί ὁ προσφάτης Ἠσαΐας , ὡς ἐν προοψία ὁ Θεός . « καί ἀπόλλυμι ὕβρις ἄνομος , καί ὕβρις ὑπερήφανος ταπεινόω , καί εἰμί ὁ εγκαταλειμμένος ἔντιμος μᾶλλον , ἢ ὁ χρυσίον ὁ ἄπυρος , καί ὁ ἄνθρωπος ἔντιμος μᾶλλον , ἢ ὁ λίθος ὁ ἐκ σουφείρ . » Ἀπόλλυμι μέν γάρ παρανομέω εἰς Χριστός ὁ ὁ Ἰουδαῖος καθηγητής , ὁ δέ γε διά πίστις ἀναστρέφω , χρυσίον πάντως καί λίθος τίμιος καταλογίζομαι εἄν ἴασις · καί μήv καί πᾶς σοφός Παῦλος , θεμέλιος λέγω Ἰησοῦς ὁ Χριστός , ὁ εἰς αὐτός πιστεύω , ὡς λίθος ἐκλεκτός ἐποικοδομέω φημί εἰς ναός ἅγιος , εἰς κατοικητήριος ὁ Θεός ἐν πνεῦμα . οὕτως γάρ ὁ Ἀρίστων πολυειδής καί κάλλος ὁ νοητός διακρέπτοντας ὁ ἅγιος μυσταγωγός παρεικάζω λίθος ὁ τίμιος · καί ὁ μέν εἰς θεμέλιος τίθημι ὁ ἅγιος πόλις φημί , ὁ δέ εἰς ἔπαλξις · ἕτερος δέ πύλη καί περίβολος χρεία ἀναπληρόω . καί οὗτος μέν περί ὁ ὁ πόλις προΐστημι , ὅς ὁ λόγος ἐγώ ζωγραφέω . περι δέ γε ὁ οἰκέω αὐτός τίς δράω φημί ; καί πᾶς ὁ υἱός σύ διδάσκαλος Θεός . Πάλη μέν γάρ διά ὁ πάνσοφος Μωϋσῆς καί προφήτης ἅγιος παιδαγωγέω ὁ Ἰσραήλ . ἐν ἔσχατος δέ ὁ αἰών καιρός διδάσκαλος γίγνομαι Θεός · καί οὗτος μάρτυς ὁ Παῦλος λέγω · « πολυμερῶς καί πολύτροπος πάλαι ὁ θεός λαλέω ὁ πατήρ ἐν ὁ προφήτης , ἐπί ἔσχατος ὁ ἡμέρα οὗτος λαλέω ἐγώ ἐν υἱός . » καθηγητής γάρ λαμβάνω , οὖον προφήτης τις μεσσιευειμι , καί ὁ παρά Θεός λόγος διακονέω , καθά καί πάλαι · αὐτός δέ μᾶλλον ὁ ἐκ Θεός καί πατήρ γεννάω Λόγος , ἐν εἶδος ὁ κατά ἐγώ γίγνομαι , καί ἐν σάρξ φαίνω . Ζεύς οὗτος καί ἐν εἰρήνη πολύς ὁ ὁ ἐκκλησία · εἰμί τέκνον , ὁ μήτηρ ἐγώ εικοδομημενος ἐν δικαιοσύνη . ὁ γάρ εἰμί Θεός διδάσκαλος γίγνομαι , καταλωβάω δέ εἄν οὐδείς ὁ κενοφωνέω εἴωθα , εἰρηνέω δέ πρός θεός ἀγάπη ὁ πρός αὐτός συνδέω , καί ὁ ὁ δικαιοσύνη τιμή τρόπος · οἰκοδομέω δέ οὗτος ὁ ἐκκλησία , καί ὁ ἀκραδάντιν ἔχω αὐτός πραγματεύομαι , Χριστός συνασπίζω , καί ὁ ἀκλόντητον ἔχω νέμω αὐτός . Πύλαι γάρ ἅδος , φημί , οὖον κατισχύω αὐτός . γράφω γάρ καί ἐν βιβλίον ψαλμός περί αὐτός · « καί ψωδοπαραμαω ὡς μονοκεραυος ὁ άγιασμα αὐτός , εἰς ὁ γῆ θεμελιόω αὐτός εἰς ὁ αἰών . » ἁγίασμα δέ αὐτός ὁ ἐκκλησία εἰμί φημί , ἢ καί ἀποδέω ἐγείρω ὁ ἐχθρός ὁ κέρας , καί καθάπερ ἀμελέω καί ὁ μονόκερως ὁ ἕτερος ὁ ζῷον . θεμελιωτής γάρ εἰς ὁ αἰών παρά Χριστός .