cyrillus-theology.commentarius-in-isaiam-prophetam pg070_0543.1
Ἐρώτησιν μὲν ὑποπλάττεται τὸ σχῆμα τοῦ λόγου , πλὴν ἀπατεῖ τὴν σύνεσιν . Ὁ δὲ γε τῶν προκειμένων νοῦς τοιοῦτός ἐστι τις · Κατελήφθη μὲν γὰρ ἡ’ οὐρανὸν ὑπὸ τε τοῦ διαβόλου καὶ τῆς τῶν δαιμονίων ἀγέλης · οὐκ ἦν ἐπὶ τῆς γῆς ὁ τῆς ἐκείνων σκιάστου τὴν τυραννίδα διαφυγὼν . Οὐ γὰρ ἦν ὁ ποιὼν χρηστότητα , οὐκ ἦν ἕως ἐνὸς , ἀλλ’ ἦν κατὰ πάντων τῆς ἁμαρτίας τεταγμένος λίχνος , σκότος δὲ καὶ ἀχλὺς ταῖς ἀπάντων καρδίαις ἐνοικήσασα , ἀπεκόμισέ τε τοῦ εἰδεῖναι τὸν φύσει καὶ ἀληθῶς ὄντα Θεόν , προσενέμηκε δὲ τοῖς κεκρατηκόσι . Προσεχούσιν γοῦν , οἱ μὲν τῇ κτῖσει παρὰ τὸν κτίσαντα , καὶ τοῖς τοῦ κόσμου στοιχείοις , οἱ δὲ καὶ αὐτοὶ λελατρεύκασι τοῖς τὴν ἀφόρητον ἐπιθυμίαν πλεονέξαν . Γεγόνασι τοίνυν ὡς ὑπὸ τυράννου σκληρῇ δουληκτικοῖ , καὶ αἰχμάλωτοι , καὶ τὸ γε ἤκον εἰς τὸν ἐνόντα νοῦν , τῷ χειρωσαμένῳ . Ἄλλ’ οὐδεὶς ἦν ὅπως ὁ ἐπαμύναι δυνάμενος τοῖς θλιβκημένοις . Ἔφη γοῦν εἰς ἀσχετὸν ὑποψίαν ἀναφυσιώμενος , ὅτι Τὴν οἰκουμένην ὅλην καταλήψομαι τῇ χειρί , ὡς νοσιάν , καὶ ὡς ὠὰ καταλελειμμένα ἀρῶ , καὶ οὐκ ἔστι δς διαφεύξεταί με , ἢ ἀντεῖπῃ μοι . Τοιαύτην ἔχοντος τοῦ διαβόλου κατὰ τὸν ἐπὶ τῆς τῆς ὀφρύι , διαπυνθάνεται , καθ’ φησιν ὁ Σωτήρ , Μὴ λήψεταί τις παρὰ γίγαντος σκύλα ; ὁ δυσχερὲς φησι , καὶ δυσήντονον , νικῆσαι τὸν ἰσχυρόν , γίγαντα γὰρ ἐν τοῖς τοῖς τὸν ἰσχυρὸν ὀνομάζει , καὶ σκύλα λαβεῖν παρ’ αὐτοῦ . Εἶτα πῶς τοῦτο ἀμφιβολόν ; Ἀναπάντοι γὰρ οἱ τοιοῦδε λῃαί , καὶ οὐ τοῖς θέλουσιν εὐκαταγώνιστοι , μόνοις δὲ μᾶλλον ἀλώσιμοι τοῖς ὑπερεννὴ καὶ ἄμαχον αἴρειν κατ αὐτῶν ἰσχύουσι χειρα . Ἄλλ’ ἐγώ , φησὶ , λήψομαι , καὶ ἀπαλλάξω τοὺς θδικημένους , καὶ τὸν τῆς δουλείας αὐτῶν ἀπορρήξας ζυγὸν , τῇ τῆς ἐλευθερίας χάριτι λαμπροὺς ἀποφάσω . Πλὴν ὅτι δικαία ψῆφος τοῦ Θεοῦ σκυλεύσει τὸν Σαταναν , καὶ τῶν εἰς ἡμᾶς πεπλημμελημένων ἐξαττήσσει δίκας τὸν ἀλτήριον , πιστώσεται προσεπενεγκών , Καὶ ἐὰν αἰχμαλωσίαν τις ἀδίκως , σωθήσεται . Ὡς ἐν ἐρωτῆσει πάλιν καὶ ὑποστιγμὴ τὸν στίχον ἐκδεξόμεθα . Ὁ γὰρ ἀδίκως ἐπιπρὸν τοῖς θδικηκόσιν οὐδέν , εἶτα τούτους αἰχμάλωτους ἐλὼν , καὶ ταλαιπωρίαις ἀφύκτοις ἐμβαλὼν , οὐ σωθήσεται , εἰσπραχθήσεται δὲ μᾶλλον τῶν αὐτῷ τετολμημένων τὰς δίκας . Οὐχοὖν ἀνήσει μὲν τοὺς ἐν τάξει σκύλων , ἤγουν δουκητῶν ὑπ’ αὐτῶν γεγονότας , προσοφλήσει δὲ καὶ τῶν ὑπ’ αὐτοῦ οὐκ ἐν δικῇ γεγενομένων τοὺς λόγους . Τοιούτον καὶ ἐτέρωθὶ πού φησιν · Ὀν τρόπον ἱμάτιον περιφυμένον ἐν αἵματι οὐκ ἔσται καθαρόν , οὕτως οὐδὲ σὺ ἔσῃ καθαρός , διότι τὴν γῆν μὲν ἀπώλεσας , καὶ τὸν λαὸν μου ἀπέκτεινας , οὐ μὴ μείνῃς εἰς τὸν αἰῶνα χρόνον . Προσαναμνήσει δὲ τις τοὺς ἐντεῦξομένους τῆς συγγραφῆς , ὡς καὶ αὐτὸς ὁ Σωτὴρ εὐλόγησεταί τι τοιούτον εἰπὼν τοῖς εὐαγγελείοις ὁσιόσμασιν · Ἡ πῶς δυνάσται τις , ὁ φησιν , εἰσελθεῖν εἰς τὴν οἰκίαν τοῦ ἰσχυροῦ , καὶ τὰ σκεύη αὐτοῦ διαρπάσα · , ἐὰν μὴ πρῶτον δήσῃ τὸν ἰσχυρόν , καὶ τότε διαρπάσῃ σκεύη αὐτοῦ ; Ὁίκον μὲν γὰρ ἰσχυροῦ , τοῦτ’ ἐστι , τοῦ Σατανᾶ , τὸν περίγειον χώρον ἔφη , καὶ
Lemmas: ἐρώτησις μέν ὑποπλήσσω ὁ σχῆμα ὁ λόγος , πλήν ἀπατάω ὁ σύνεσις . ὁ δέ γε ὁ πρόκειμαι νόος τοιοῦτος εἰμί τις · καταλαμβάνω μέν γάρ ἤ οὐρανός ὑπό τε ὁ διάβολος καί ὁ ὁ δαιμόνιος ἀγέλη · οὐ εἰμί ἐπί ὁ γῆ ὁ ὁ ἐκεῖνος σκιαστής ὁ τυραννίς διαφεύγω . οὖον γάρ εἰμί ὁ ποιέω χρηστότης , οὐ εἰμί ἠώς εἷς , ἀλλά εἰμί κατά πᾶς ὁ ἁμαρτία τάσσω λίχνος , σκότος δέ καί ἀχλύς ὁ ἀπαντάω Καρδία ἐνοικέω , αποκομίζω τε ὁ οἶδα ὁ φύσις καί ἀληθής εἰμί Θεός , προσφέρω δέ ὁ κρατέω . προσέχω γοῦν , ὁ μέν ὁ κτίζω παρά ὁ κτίζω , καί ὁ ὁ κόσμος στοιχεῖον , ὁ δέ καί αὐτός λατρεύω ὁ ὁ ἀφόρητος ἐπιθυμία πλέκω . γίγνομαι τοίνυν ὡς ὑπό τύραννος σκληρός δουληκτικος , καί αἰχμάλωτος , καί ὁ γε ἥκω εἰς ὁ ἔνειμι νόος , ὁ χειρόω . ἄλλος οὐδείς εἰμί ὅπως ὁ ἐπαμύνω δύναμαι ὁ θλίβω . φημί γοῦν εἰς άσχω ὑποψία ἀναφυσιάω , ὅτι ὁ οἰκέω ὅλος καταλαμβάνω ὁ χείρ , ὡς νοσσιά , καί ὡς ᾠόν καταλιμπάνω ἀρόω , καί οὐ εἰμί ΔΣ διαφεύγω ἐγώ , ἢ ἀντιλέγω ἐγώ . τοιοῦτος ἔχω ὁ διάβολος κατά ὁ ἐπί ὁ ὁ ὀφρύς , διαπυνθάνομαι , κατά φημί ὁ Σωτήρ , μή λαμβάνω τις παρά Γίγας σκύλα ; ὁ δυσχερής φημί , καί δυσήντονον , νικάω ὁ ἰσχυρός , Γίγας γάρ ἐν ὁ ὁ ὁ ἰσχυρός ὀνομάζω , καί σκύλα λαμβάνω παρά αὐτός . εἶτα πῶς οὗτος ἀμφίβολος ; Ἀναπάντοι γάρ ὁ τοιόσδε λαίω , καί οὖον ὁ ἐθέλω εὐκαταγώνιστος , μόνος δέ μᾶλλον αλώσιμος ὁ ὑπερεννὴ καί ἄμαχος ἀείρω κατά αὐτός ἰσχύω χείρ . ἄλλος ἐγώ , φημί , λαμβάνω , καί ἀπαλλάσσω ὁ θδικημένους , καί ὁ ὁ δουλεία αὐτός ἀπορρήγνυμι ζυγόν , ὁ ὁ ἐλευθερία χάρις λαμπρός ἀποφαίνω . πλήν ὅτι Δίκαιος ψῆφος ὁ Θεός σκυλεύω ὁ Σατανᾶς , καί ὁ εἰς ἐγώ πλημμελέω ἐξαττήσσει δίκη ὁ ἁλτηρία , πιστόω προσεπιφέρω , καί ἐάν αἰχμαλωσία τις ἄδικος , σῴζω . ὡς ἐν ἐρωτάω πάλιν καί ὑποστιγμή ὁ στίχος ἐκδέχομαι . ὁ γάρ ἄδικος ἐπιπρὸν ὁ θδικηκόσιν οὐδείς , εἶτα οὗτος αιχμάλωτος ἐλ́ειμι , καί ταλαιπωρία ἄφυκτος ἐμβάλλω , οὖον σῴζω , εἰσπράσσω δέ μᾶλλον ὁ αὐτός τολμάω ὁ δίκη . ουχοω ἀνίημι μέν ὁ ἐν τάξις σκῦλα , ἤγουν δουκητος ὑπό αὐτός γίγνομαι , προσοφλισκάνω δέ καί ὁ ὑπό αὐτός οὐ ἐν δική γίγνομαι ὁ λόγος . τοιοῦτος καί ἑτέρωθι πού φημί · ἀνά τρόπος ἱμάτιον περιφύω ἐν αἷμα οὐ εἰμί καθαρός , οὕτως οὐδέ σύ εἰμί καθαρός , διότι ὁ γῆ μέν ἀπόλλυμι , καί ὁ λαός ἐγώ ἀποκτείνω , οὖον μή μένω εἰς ὁ αἰών χρόνος . προσαναμιμνήσκω δέ τις ὁ ἐντυγχάνω ὁ συγγραφεύς , ὡς καί αὐτός ὁ Σωτήρ εὐλογέω τίς τοιοῦτος εἶπον ὁ εὐαγγελείοις ὁσιόσμασιν · ὁ πῶς δυνάστης τις , ὁ φημί , εἰσέρχομαι εἰς ὁ οἰκίον ὁ ἰσχυρός , καί ὁ σκεῦος αὐτός διαρπάζω · , ἐάν μή πρῶτος δήω ὁ ἰσχυρός , καί τότε διαρπάζω σκεῦος αὐτός ; οἶκος μέν γάρ ἰσχυρός , οὗτος εἰμί , ὁ Σατανᾶς , ὁ περίγειον χῶρος φημί , καί