cyrillus-theology.commentarius-in-isaiam-prophetam pg070_0589.1
γείλαμεν , καὶ μονόψυχῃ διαμαρτυράμεθα λέγοντες , ὅτι Ἐσόμεθα ἐναντίον αὐτοῦ ὡς πεδίον , τοὔστιν , ὡς ἄγρος εὐανθὴς καὶ καρποφόρος , ἢ καὶ ὡς βίξα ἐν γῇ διψῶση , ἀρδεύοντος ἡμᾶς δηλονότι θεοῦ τε καὶ ἀπορρήτου λόγου τοῦ Μονογενοῦς , ἐν ᾧ πάντες εἰσὶν οἱ θησαυροὶ τῆς σοφίας καὶ γνώσεως ἀπόκρυφοι . Πάλαι μὲν γὰρ ἡ σύμπασα γῆ , ξηρὰ ὡς ὥσπερ καὶ ἀκαρπος ἦν , καὶ οἷον διψῶσα γῆ , καὶ καρποὺς ἡμέρους [ οὐκ ] ἔχουσα . Ἐπειδὴ δὲ τὸν παρὰ Χριστοῦ πεπλούτηχεν ὑετὸν , πνευματικὸν δηλονότι , καὶ τὴν διὰ τοῦ ἁγίου Πνεύματος χορηγίαν , ἀνεθάλ[λ]ομεν ὡς βίξα , τοὔστιν ὡς βοτάνη τε καλὴ καὶ εὐανθής . Καὶ γοῦν ἔφη τις πρὸς ἡμᾶς τῶν ἁγίων προφητῶν . « Καὶ μακαριοῦσιν ὑμᾶς πάντα τὰ ἔθνη , διότι ἔσεσθε ὑμεῖς γῆ δελητή , λέγει Κύριος παντοκράτωρ . » Θε - B λητήν δὲ λέγει τὴν εὐκαρπὸν καὶ γονιμοτάτην · ἀπαστὴ γὰρ αὕτη γηπόνους . Ὅτι δὲ ἡ ἀχανθοτόκος ποτὲ ξηρὰ τε καὶ ἄνυδρος γῆ μεταπεφοίτηκεν εἰς γονιμοτάτην , καὶ εἰς τὸ δύνασθαι πλουτεῖν εὐκαρπίας ταῖς πνευματικαῖς , σαφηνίζει λέγων ὁ τῶν ὅλων Θεὸς διὰ φωνῆς . Ἡσαίου . « Καὶ ἔσται , ἀντὶ τῆς στοιδῆς ἀναβήσεται κυπάρισσος , ἀντὶ δὲ τῆς κοινῆς ἀναβήσεται μυρσίνη . » Εἰδὴ μὲν γὰρ ἀχανθῶν , στοιδῆ τε καὶ κοινῆς , πρῆσει δὲ αὐτάς τε ποὺς ἡ χέρσος τε καὶ ἄνυδρος γῆ · μυρσίνῃ δὲ καὶ κυπαρίσσῳ διαπρέπουσιν ἐν κήποις . Ἐξηρημένης τοίνυν ἀκάνθης , φησίν , ἀναβλαστήσει λοιπὸν τὰ εὐσώματα τῶν φυτῶν , ὅταν ἡ διψᾶς [ al . διψῶσα ] ἄνυδρος γένηται , Θεοῦ λέγοντος , ὅτι Ποιήσω τὴν ἔρημον εἰς λίμν , καὶ τὴν διψῶσαν γῆν ἐν ὑδραγωγίοις . Θήσω εἰς τὴν ἄνυδρον γῆν κέδρον , καὶ πίξον , καὶ μυρσίνην , καὶ κυπαρίσσον , καὶ λεύκην . Οὐκοῦν ἀνηγγείλαμεν , ὅτι πιστεύσαντες εἰς αὐτὸν τὸν Χριστὸν , ἐσόμεθα ἐναντίον αὐτοῦ , τοὔστιν , C ἐστίμ ὡς βοτάνη ἐν γῇ ποτε διψῶση , ἐνδύρωι γε μὴν παρ’ αὐτοῦ γενομένη . Οὐκ ἔστιν εἶδος αὐτῷ , οὔτε δόξα · καὶ εἴδομεν αὐτόν · καὶ οὐκ εἶχεν εἶδος , οὔδὲ κάλλος . Ἄλλὰ τὸ εἶδος αὐτοῦ ἀτίμον , ἐκλειπὸν παρὰ πάντας ἀνθρώπους . Τί δὴ ἄρα φησίν ὁ προφήτης ἐν τούτοις , ἢ ποῖον ἂν τις τοῖς εἰρημένοις ἐφαρμόσαι νῦν , φέρε δὴ πάλιν καταβήσωμεν , ὡς ἐνι . Ὁμολόγηκε μὲν γὰρ , ὅτι καὶ Ἀνηγγείλαμεν , τοὔστιν , ἀνελέληθε πεποιήμεθα τὴν προαγρεύσειν , ὡς ἔχει κατὰ καιρὸς . Ἄλλ’ ἴσως ἔφη ἂν τις πρὸς τοῦτο · Τί οὖν , εἰ καθίζετο μὲν ἐξ οὐρανῶν Θεὸς ὡν ὁ Λόγος , θεωρεῖται δὲ δόξη καὶστερεῖντος , καὶ ἀπροςτάτη φωτὶ διαπρέπων ἐπέφανε τοῖς ἐπὶ τῆς γῆς , καὶ ἀπροσωπώπητος ἦν διὰ τὴν τῆς δόξης ὑπερβολήν ; Καὶ γοῦν ὅτε πεφοίτηκεν ἐν εἴδει πυρὸς ἐπὶ τὸ ὄρος τὸ Σινά , σκότος ἦν , καὶ γνόφος , καὶ θύελλα , καὶ πῦρ ὑπὸ ψῶν βιάστων , καὶ καπνός , πλεῖστα τε πρὸς τούτοις ἦν ἕτερα , δεϊμάτων καὶ πτοίας τῆς εἰς ἄκρον ποιητικά , ὡς ἀφόρητον γενέσθαι τοῖς δεομένοις τὴν ὄψιν . Καὶ γοῦν μεσιτεύσθαι παρεκάλουν οἱ ἐξ Ἰσραὴλ λέγοντες τῷ παναρίστῳ Μωυσέι . « Ἄλασι σύ πρὸς ἡμᾶς , καὶ μὴ λαλεῖτω πρὸς ἡμᾶς ὁ Θεός , ἵνα μὴ ἀπολώμεν . » Οὐδὲν οὖν τὸ θαῦμα , φησίν , εἰ προηγενεύσατα μέν
Lemmas: γείλαμεν , καί μονόψυχῃ διαμαρτυρέω λέγω , ὅτι εἰμί ἐναντίος αὐτός ὡς πεδίον , ἔτος , ὡς ἀγρός εὐανθής καί καρποφόρος , ἢ καί ὡς βίξα ἐν γῆ διψάω , ἀρδεύω ἐγώ δηλονότι θεός τε καί ἀπόρρητος λόγος ὁ Μονογενώ , ἐν ὅς πᾶς εἰμί ὁ θησαυρός ὁ σοφία καί γνῶσις ἀπόκρυφος . πάλη μέν γάρ ὁ σύμπας γῆ , ξηρός ὡς ὥσπερ καί ἄκαρπος εἰμί , καί οἷος διψάω γῆ , καί καρπός1 ἥμερος [ οὐ ] ἔχω . ἐπεί δέ ὁ παρά Χριστός πλουτέω ὑετός , πνευματικός δηλονότι , καί ὁ διά ὁ ἅγιος πνεῦμα χορηγία , ἀναθάλλω ὡς βίξα , ἔτος ὡς βοτάνη τε κάλως καί εὐανθής . καί γοῦν φημί τις πρός ἐγώ ὁ ἅγιος προφήτης . « καί μακαρίζω σύ πᾶς ὁ ἔθνος , διότι εἰμί σύ γῆ δελητή , λέγω Κύριος παντοκράτωρ . » Θε - B λῄτη δέ λέγω ὁ εὐκάρπη καί γόνιμος · άπαστος γάρ οὗτος γηπόνος . ὅτι2 δέ ὁ ἀχανθοτόκος ποτέ ξηρός τε καί ἄνυδρος γῆ μεταφοιτάω εἰς γόνιμος , καί εἰς ὁ δύναμαι πλουτέω εὐκαρπία ὁ πνευματικός , σαφηνίζω λέγω ὁ ὁ ὅλος θεός διά φωνή . Ἠσαΐας . « καί εἰμί , ἀντί ὁ Στοΐδης ἀναβαίνω κυπάρισσος , ἀντί δέ ὁ κοινός ἀναβαίνω μυρσίνη . » εἰδή μέν γάρ ἄκανθα , Στοΐδη τε καί κοινός , πίμπρημι δέ αὐτός τε πούς ὁ χέρσος τε καί ἄνυδρος γῆ · μυρσίνη δέ καί κυπάρισσος διαπρέπω ἐν κῆπος . ἐκλέγω τοίνυν ἄκανθα , φημί , ἀναβλαστάνω λοιπός ὁ εὐσώματος ὁ φυτός , ὅταν ὁ διψάς [ al . διψάω ] ἄνυδρος γίγνομαι , Θεός λέγω , ὅτι ποιέω ὁ ἐρῆμος εἰς λίμνος , καί ὁ διψάω γῆ ἐν ὑδραγώγιον . τίθημι εἰς ὁ ἄνυδρος γῆ κέδρος , καί πίξον , καί μυρσίνη , καί κυπάρισσος , καί λεύκη . οὐκοῦν ἀναγγέλλω , ὅτι πιστεύω εἰς αὐτός ὁ Χριστός , εἰμί ἐναντίος αὐτός , ἔτος , C ἐστίμ ὡς βοτάνη ἐν γῆ ποτός διψάω , ἐνδύρωι γε μήv παρά αὐτός γίγνομαι . οὐ εἰμί εἶδος αὐτός , οὔτε δόξα · καί ὁράω αὐτός · καί οὐ ἔχω εἶδος , οὐδέ κάλλος . ἀλλά ὁ εἶδος αὐτός ἄτιμος , ἐκλείπω παρά πᾶς ἄνθρωπος . τις δή ἄρα φημί ὁ προφήτης ἐν οὗτος , ἢ ποῖος εἄν τις ὁ εἴρω ἐφαρμόζω νῦν , φέρω δή πάλιν καταβαίνω , ὡς ἐνι . Ὁμολόγηκε μέν γάρ , ὅτι καί ἀναγγέλλω , ἔτος , ἀνέρχομαι ποιέω ὁ προαγρευω , ὡς ἔχω κατά καιρός . ἄλλος ἴσως φημί εἄν τις πρός οὗτος · τις οὖν , εἰμί καθίζω μέν ἐκ οὐρανός θεός ὡς ὁ Λόγος , θεωρέω δέ δόξα καὶστερεῖντος , καί ἄπρος φάος διαπρέπω φαίνω ὁ ἐπί ὁ γῆ , καί ἀπροσωπώπητος εἰμί διά ὁ ὁ δόξα ὑπερβολή ; καί γοῦν ὅτε φοιτάω ἐν εἶδος πυρός ἐπί ὁ ὄρος ὁ Σινά , σκότος εἰμί , καί δνόφος , καί θύελλα , καί πῦρ ὑπό ψάω βιαστής , καί καπνός , πλεῖστος τε πρός οὗτος εἰμί ἕτερος , δέμω καί πτόα ὁ εἰς ἄκρος ποιητικός , ὡς ἀφόρητος γίγνομαι ὁ δήω ὁ ὄψις . καί γοῦν μεσιτεύω παρακαλέω ὁ ἐκ Ἰσραήλ λέγω ὁ πανάριστος Μωϋσῆς . « ἅλς σῦς πρός ἐγώ , καί μή λαλέω πρός ἐγώ ὁ Θεός , ἵνα μή ἀπόλλυμι . » οὐδείς οὖν ὁ θαῦμα , φημί , εἰμί προηγενευσατον μέν