ciscoriordan/open-greek-corpus-annotations huggingface dataset:
cyrillus-theology.commentarius-in-isaiam-prophetam pg070_0412.3
" Ἔθος τοῖς πεπλανημένοις , καὶ οὐκ εἰδὼσι Θεὸν τὸν φύσει καὶ ἀληθῶς , οὐχὶ δὴ μόναις ταῖς τῶν δαιμόνων ἀγέλαις προσκυνεῖν , καὶ τῷ ξύλῳ λέγειν · Θεὸς μου εἶ σύ , καὶ τῷ λίθῳ , Σὺ ἐγέννησάς με , ἀλλὰ γὰρ καὶ ἀνθρώπους ἐπίσημους γενομένους ἐπὶ τῆς γῆς ἀβούλιστα θεοποιεῖν . Καὶ γοῦν ὁ Σενναχρεὶμ ὑπονοστήσας ἐκ τῆς Ἰουδαίας εἰς τὴν ἑαυτοῦ , προσκυνεῖν ἐλέγετο τὸν πάτραρχον αὐτοῦ . Προσεκωμίζον γὰρ καὶ τοῖς τεθνεῶσι θυσίας , ἡρωὰς τε καλοῦντες αὐτοὺς ἀπεγράφοντο θεούς . " Ἔδει τοίνυν διασβελημένης ἐναργῶς τῆς τῶν εἰδώλων πληθύος , καὶ ἐπ' αὐτὸν δὴ τοῦτον χωρῆσαι τὸν λόγον , ἀναπεῖσαι τοὺς πεπλανημένους οὐδὲν παντελῶς ἠγεῖσθαι τὰ ἀνθρώπινα · ἀλλὰ γὰρ κἂν εἰ τινες τῶν ἐπὶ τῆς γῆς λαμπροὶ τε καὶ ἀξιάγαστοι γεγονάσι κατὰ καιροὺς , ἢ ὁμοίως ἐμπρέποντες τοῖς ἀνωτάτω , καὶ βασιλικοῖς , ἤγουν ἐτέρας ὑπεροχὰς ἡμωμένοι·κατὰ καιροὺς , κατὰ μηδὲνα τρόπον οἴεσθαι θεοὺς ὑπάρχειν αὐτούς , ἐνοοῦν δὲ μᾶλλον ὅτι , καὶ τὸ δύνασθαι , καὶ τὸ ἄρχειν τισὶν εἴη ἂν οὐχ ἐτέρωθεν πλὴν ὅτι παρὰ Θεοῦ δοτόν . Καὶ ὅτι τὸ χρήμα δυσχερείας ἀπάσης ἀπηλλαγμένον ἐστὶ παρὰ γε τῷ πάντα ἰσχύοντι Θεῷ , διαδείκνυσιν ἐναργῶς , οὐδὲν τοὺς ἄρχοντας εἰς τὸ ἄρχειν διδόναι λέ -
Lemmas: " ἔθος ὁ πλανάω , καί οὐ οἶδα θεός ὁ φύσις καί ἀληθής , οὐ δή μόνος ὁ ὁ δαίμων ἀγέλη προσκυνέω , καί ὁ ξύλον λέγω · θεός ἐγώ εἰμί σῦς , καί ὁ λίθος , σύ γεννάω ἐγώ , ἀλλά γάρ καί ἄνθρωπος επίσημος γίγνομαι ἐπί ὁ γῆ ἀβούλιστα θεοποιέω . καί γοῦν ὁ Σενναχρεὶμ ὑπονοστέω ἐκ ὁ Ἰουδαῖος εἰς ὁ ἑαυτοῦ , προσκυνέω λέγω ὁ πάτραρχος αὐτός . προσκομίζω γάρ καί ὁ θνῄσκω θυσία , ἡρωάς τε καλέω αὐτός ἀπογράφω θεός . " δέω τοίνυν διασβελημένης ἐναργής ὁ ὁ εἴδωλον πλῆθος , καί ἐπί αὐτός δή οὗτος χωρέω ὁ λόγος , ἀναπείθω ὁ πλανάω οὐδείς παντελῶς ἡγέομαι ὁ ἀνθρώπινος · ἀλλά γάρ κἀν εἰμί τις ὁ ἐπί ὁ γῆ λαμπρός τε καί ἀξιάγαστος γίγνομαι κατά καιρός , ἢ ὁμοίως ἐμπρέπω ὁ ἄνω2 , καί βασιλικός , ἤγουν ἕτερος ὑπεροχή ἡμωμένοι·κατὰ καιρός , κατά μηδείς τρόπος οἴομαι θεός ὑπάρχω αὐτός , νοέω δέ μᾶλλον ὅτι , καί ὁ δύναμαι , καί ὁ ἄρχω τις εἰμί εἄν οὐ ἑτέρωθεν πλήν ὅτι παρά Θεός δοτός . καί ὅτι ὁ χρήμα δυσχέρεια ἀπασάω ἀπαλλάσσω εἰμί παρά γε ὁ πᾶς ἰσχύω Θεός , διαδείκνυμι ἐναργής , οὐδείς ὁ ἄρχω εἰς ὁ ἄρχω δίδωμι λεʹ -
cyrillus-theology.commentarius-in-isaiam-prophetam pg070_0414.1
A σιν ἐν ἑαυτῷ , οὐχὶ δὴ μόνον κατὰ πλῆθὺν ὁρωμένων , ἀλλὰ γὰρ καὶ καθ' ἕκαστον , καὶ οἷον ὀνομαστῶ . Θεοτρεπεὶς δὲ τοῦτο , καὶ ἐξαίρετον · καὶ γοῦν ὁ προφήτης ἐν πολλῇ ποιείται τὸ χρέμα τῶν θαυμάτων , καὶ φησι πρὸς αὐτόν · Ἀπὸ πολλῆς δόξης , καὶ ἐν κράτει ἰσχύος οὐδὲν σε ἔλαθεν . Ὅς γὰρ φησιν τὸ Γράμμα τὸ Ἱερόν , Ἀριθμεῖται εἰσι παρ' αὐτοῦ σταγόνες ὑετοῦ . Λάθοι γὰρ ἄν παντελῶς οὐδὲν τὴν ἀπόρρητον σοφίαν , τὸν πάντα εἰδότα νοῦν .
Lemmas: A βρόχος ἐν ἑαυτοῦ , οὐ δή μόνος κατά πλῆθος ὁράω , ἀλλά γάρ καί κατά ἕκαστος , καί οἷος ὀνομαστός . θεοτρεπω δέ οὗτος , καί ἐξαίρω · καί γοῦν ὁ προφήτης ἐν πολύς ποιέω ὁ χρέμας ὁ θαῦμα , καί φημί πρός αὐτός · ἀπό πολύς δόξα , καί ἐν κράτος ἰσχύς οὐδείς σύ λανθάνω . ὅς γάρ φημί ὁ Γράμμα ὁ ἱερόν , ἀριθμέω εἰμί παρά αὐτός σταγών ὑετός . λανθάνω γάρ ἄν παντελῶς οὐδείς ὁ ἀπόρρητος σοφία , ὁ πᾶς οἶδα νόος .
cyrillus-theology.commentarius-in-isaiam-prophetam pg070_0414.2
Μὴ γὰρ εἴπης Ἰακώβ , καὶ τί ἐλάλησεν Ἰσραήλ ; Ἀπεκρύθη ἡ ὁδὸς μου ἀπὸ τοῦ Θεοῦ , καὶ ὁ Θεὸς μου τὴν κρίσιν μου ἤρεῖλε , καὶ ἀπέστη .
Lemmas: μή γάρ εἶπον Ἰακώβ , καί τίς λαλέω Ἰσραήλ ; Ἀπεκρύθη ὁ ὁδός ἐγώ ἀπό ὁ Θεός , καί ὁ θεός ἐγώ ὁ κρίσις ἐγώ ἀραρίσκω , καί ἀφίστημι .
cyrillus-theology.commentarius-in-isaiam-prophetam pg070_0414.3
Ὅτι κεκλήσονται κατὰ καιροὺς οἱ πλανώμενοι , καὶ τὸ τῆς ἀλήθειας εἰς νοῦν καὶ καρδίαν κατα - B πλουτήσαντες φῶς , ἐπιγινώσκοντες μὲν τὸν τῶν ὅλων γενεσιουργὸν καὶ τεχνίτην , εὖ μάλαι διετηχώς , ἐσονται δὲ ὅτι σοφοὶ καὶ ἀγγέλοι , καὶ ἀπὸ καλλονῆς κτισμάτων θεωρήσουσιν ἀναλόγως τὸν τοῦτο τὸ σύμπαν ἀρρήτῃ δυνάμει προενεχθότα πρὸς ὑπάρξιν , καὶ ἀποχωρῶσαν αὐτοῖς ἐξῆφηνας τὴν μυσταγωγίαν διὰ τῶν ἤδη προειρημένων , μεθίστησι τὸν λόγον ἐπὶ τοὺς ἐξ αἵματος Ἰακώβ , ἤτοι τὸν Ἰσραήλ . Ἐπειδὴ γὰρ προσέκρουσαν τῇ λίθῳ τοῦ προσκόμματος , καὶ τῆς σωτηρίας χορηγῶν οὐ παραδεξάμενοι , τῆς πρὸς αὐτὸν οἰκειότητος γεγόνασι πού μακρὰν , οὐκέτι παραδεχθείσης τῆς κατὰ νόμον σκιάς , οὐχ εἰσπορευομένης δὲ μᾶλλον τῆς ἐν πνεύματι τε καὶ ἀληθείᾳ προσκυνήσεως , καὶ λατρείας , τοῦτ' Ἐστι , τῆς εὐαγγελικῆς , διεγύγνυγον λέγοντες · Ἀπεκρύθη ἡ ὁδὸς μου ἀπὸ τοῦ Θεοῦ , τοῦτ' Ἐστι , τὴν νομικὴν οὐκέτι ἐπισκέπτεται πολιτείαν . Ζῶντας γὰρ οὕτω , καθάπερ ἀμείλει καὶ ἡ διὰ τοῦ πανσόφου Μωϋσέως προεστάχεν ἐντολή , τῆς παρ' ἑαυτοῦ λοιπὸν ἐπιστάσεως οὐχ ἀξιοῖ . Ἀρεῖλε δὲ μου τὴν κρίσιν καὶ ἀπέστη , τοῦτ' Ἐστιν , ἔπαυσεν τὸν νόμον . Κρίσιν δὲ φασὶ τὸν νόμον , καὶ τοῦτο διδάξει λέγων ὁ μακάριος Δαβὶδ πρὸς τὸν τῶν ὅλων Θεόν · « Κρίσιν καὶ δικαιοσύνην ἐν Ἰακώβ σὺ ἐποίησας » τοῦτ' Ἐστι , Σὺ τὸν δι' ἀγγέλων , ἤγουν διὰ τῆς Μωϋσέως μεσιτείας ὡρίσω νόμον · ἔφη δὲ καὶ Μωϋσῆς περὶ τοῦ Ἰσραήλ , ὅτι Ἔκεῖ ἔδωκεν αὐτῷ δικαιώματα καὶ κρίσεις . Ἀρεῖλὲ μου τοίνυν τὴν κρίσιν , τοῦτ' Ἐστι , τὴν κατὰ νόμον λατρείαν ἀποθεληκώς μονοοῦχ' , καὶ ἀφεὶλεν αὐτὴν ἀφ' ἡμῶν , καὶ ἀπέστη . Κήδεται γὰρ οὐκέτι τῶν ἐξελεγμένων , καὶ ὁ πρω - C τότοκος Ἰσραὴλ ὀλέγεται πρὸς τὸ μηδέν .
Lemmas: ὅτι2 καλέω κατά καιρός ὁ πλανάω , καί ὁ ὁ αλήθεια εἰς νόος καί Καρδία κατά - B πλουτέω φάος , ἐπιγιγνώσκω μέν ὁ ὁ ὅλος γενεσιουργός καί τεχνίτης , εὕω μάλη διατήκω , ἐω δέ ὅτι σοφός καί ἀγγέλλω , καί ἀπό καλλονή κτίσμα θεωρέω ἀνάλογος ὁ οὗτος ὁ σύμπας άρρητος δύναμις προφέρω πρός ὕπαρξις , καί ἀποχωρέω αὐτός ἐξῆφηνας ὁ μυσταγωγία διά ὁ ἤδη προερέω , μεθίστημι ὁ λόγος ἐπί ὁ ἐκ αἷμα Ἰακώβ , ἤτοι ὁ Ἰσραήλ . ἐπεί γάρ προσκρούω ὁ λίθος ὁ πρόσκομμα , καί ὁ σωτηρία χορηγός οὖον παραδέχομαι , ὁ πρός αὐτός οἰκειότης γίγνομαι πού μακράν , οὐκέτι παραδέχομαι ὁ κατά νόμος σκιά , οὐ εἰσπορεύω δέ μᾶλλον ὁ ἐν πνεῦμα τε καί ἀλήθεια προσκύνησις , καί λατρεία , οὗτος εἰμί , ὁ εὐαγγελικός , διεγυγνυγος λέγω · Ἀπεκρύθη ὁ ὁδός ἐγώ ἀπό ὁ Θεός , οὗτος εἰμί , ὁ νομικός οὐκέτι ἐπισκέπτομαι πολιτεία . ζῶ γάρ οὗτος , καθάπερ ἀμείλει καί ὁ διά ὁ πάνσοφος Μωϋσῆς προστάσσω ἐντολή , ὁ παρά ἑαυτοῦ λοιπός ἐπίστασις οὐ ἀξιόω . Ἀρεῖλε δέ ἐγώ ὁ κρίσις καί ἀφίστημι , οὗτος εἰμί , παύω ὁ νόμος . κρίσις δέ φημί ὁ νόμος , καί οὗτος διδάσκω λέγω ὁ μακάριος Δαυίδ πρός ὁ ὁ ὅλος Θεός · « κρίσις καί δικαιοσύνη ἐν Ἰακώβ σύ ποιέω » οὗτος εἰμί , σύ ὁ διά ἄγγελος , ἤγουν διά ὁ Μωϋσῆς μεσιτεία ὁρίζω νόμος · φημί δέ καί Μωϋσῆς περί ὁ Ἰσραήλ , ὅτι ἐκεῖ δίδωμι αὐτός δικαίωμα καί κρίσις . Ἀρεῖλὲ ἐγώ τοίνυν ὁ κρίσις , οὗτος εἰμί , ὁ κατά νόμος λατρεία ἀποθεληκώς μονοῦχος , καί ἀφαιρέω αὐτός ἀπό ἐγώ , καί ἀφίστημι . κήδω γάρ οὐκέτι ὁ ἐκλέγω , καί ὁ πρωΐ - C τότοκος Ἰσραήλ ὄλλυμι πρός ὁ μηδείς .
cyrillus-theology.commentarius-in-isaiam-prophetam pg070_0414.4
Καὶ νῦν οὐχ ἔγνως , εἰ μὴ ἤκουσας ; Θεὸς αἰώνιος , Θεὸς κατασκευάσας τὰ ἄκρα τῆς γῆς , οὐ πεινάσει , οὐδὲ κοπιάσει , οὐδὲ ἄσιν ἐξεύρεσις τῆς φρονήσεως αὐτοῦ .
Lemmas: καί νῦν οὐ γιγνώσκω , εἰμί μή ἀκούω ; θεός αἰώνιος , θεός κατασκευάζω ὁ ἄκρος ὁ γῆ , οὖον πεινάω , οὐδέ κοπιάω , οὐδέ ἄσις ἐξεύρεσις ὁ φρόνησις αὐτός .
cyrillus-theology.commentarius-in-isaiam-prophetam pg070_0414.5
Πάλαι μὲν γὰρ , ὦ Ἰσραήλ , ἐπαιδεύθης διὰ νόμου , ἔγνωσ διὰ προφητῶν τῆς μετὰ τὸν νόμον ἑσομένης οἰκονομίας τὸν τρόπον . Κεχρησμέθηται μὲν γὰρ ὁ νόμος , σκιάς ἔχων καὶ τύπους τῶν μελλόντων ἀγαθῶν , καὶ τοῦ κατὰ Χριστὸν μυστηρίου τὴν δύναμιν ὡς ἐν ὠδίνων ἔχων τῷ γράμματι · πολυτρόπως γὰρ διὰ τῆς κατὰ νόμον ἐντολῆς προαναμεμορφωτοῦ Χριστοῦ , καὶ τὸ ἐπ' αὐτῷ μυστήριον αἰνιγματωδῶς κατεγρά - D
Lemmas: Πάλη μέν γάρ , εἰμί Ἰσραήλ , παιδεύω διά νόμος , γιγνώσκω διά προφήτης ὁ μετά ὁ νόμος εἰμί οἰκονομία ὁ τρόπος . Κεχρησμέθηται μέν γάρ ὁ νόμος , σκιά ἔχω καί τύπος ὁ μέλλω ἀγαθός , καί ὁ κατά Χριστός μυστήριον ὁ δύναμις ὡς ἐν ὠδίς ἔχω ὁ γράμμα · πολύτροπος γάρ διά ὁ κατά νόμος ἐντολή προαναμορφόω Χριστός , καί ὁ ἐπί αὐτός μυστήριον αἰνιγματωδῶς κατεγρά - D
cyrillus-theology.commentarius-in-isaiam-prophetam pg070_0417.1
ΟΙ γε μὴν ὑπομένοντες τὸν Θεόν , τοῦτ' ἐστιν , οἱ Χριστῷ δουλεύοντες , καὶ τὰ αὐτοῦ φρονούντες , καὶ κατορθοῦν σπουδάζοντες , ἀλλάσονται ἰσχύν . Οὐ γὰρ ἐν ἐκείναις μεμενηχασί ταῖς ἀσθενείαις · ἐν αἷς ἡσάν ποτε πλανώμενοι , καὶ ὑπεξεγυμνῶ τῷ Σατανᾷ , καὶ ταῖς κοσμικαῖς ἡδοναῖς , ἀλλ' ἑτέραν ἔχουσι , τοῦ Χριστοῦ δηλοῦντι χορηγοῦντος αὐτοῖς τὴν δύναμιν κατενμεγεθεῖν βεβλυρὰς ἀπάσης ἡδονῆς , καὶ τῶν τῆς ἁμαρτίας ἐξω φέρεσθαι βρόχων . Γέγραπται γὰρ · ἰσχύς μου καὶ ὑμνῆσις μου ὁ Κύριος . Ἀνακαινισθήσονται δὲ οὕτω , φησίν , ὡσανεὶ καὶ ἀετοί . Καὶ τοῦτο διδάξει λέγων ὁ μακάριος Δαβὶδ · Ἀνακαινισθήσεται ὡς ἀετοῦ ἡ νεότης σου . Δραμοῦνται δὲ , καὶ οὐ κοπιάσουσι . Προθύμοι γὰρ καὶ ναυστικοὶ τὰς τῆς Θεοῦ εὐσεβείας διώξουσιν τρίβους , διδόντος αὐτοῖς τὴ ζωαρχή , καὶ κοπῆν οὐκ ἄντος Χριστοῦ . Ἐμπιπλήσει γὰρ τὰς καρ - B δίας τῶν ἀγαπώντων αὐτὸν τῆς ἀνωθεν εὐσεβείας , ὥστε κἂν εἰ γένοιτο πειρασμὸς καὶ κῶπος περιπεσεῖν , κατορθοῦντας τὴν ἀρετήν , κρεῖττους γενέσθαι τοῦ καμεν , εἰ εἰδὼς ὅτι πολὺν ἐστιν ἡ ὑπομονή , κἂν εἰ ἐνὑπάρχουσι , ἀποφαίνει δὴ πανδοκιμαστάτους . Κατεργάσεται γὰρ ἡ ὑπομονὴ δοκιμήν , ἡ δὲ δοκιμὴ ἐλπίδα , ἡ δὲ ἐλπίς οὐ κατασχύνει τοὺς οὕτω ζῆν εἰωθότας . Παραβῆγει πρὸς εὐανδρίαν , δῆλον δὲ ὅτι τὴν ἐν' ἀπασιν ἀγαθοῖς , ὁ μακάριος Δαβὶδ λέγων · Ἀνδρίζεσθε , καὶ κραταιοῦσθω ἡ καρδία ὑμῶν , πάντες οἱ ἐλπίζοντες ἐπὶ Κύριον . >
Lemmas: ὁ γε μήv ὑπομένω ὁ Θεός , οὗτος εἰμί , ὁ Χριστός δουλεύω , καί ὁ αὐτός φρονέω , καί κατορθόω σπουδάζω , ἀλλάσσω ἰσχύς . οὖον γάρ ἐν ἐκεῖνος μένω ὁ ἀσθένεια · ἐν ὅς ἀείδω ποτός πλανάω , καί ὑπεξεγυμνῶ ὁ Σατανᾶς , καί ὁ κοσμικός ἡδονή , ἀλλά ἕτερος ἔχω , ὁ Χριστός δηλόω χορηγέω αὐτός ὁ δύναμις κατανέμω βεβλυηρα ἀπασάω ἡδονή , καί ὁ ὁ ἁμαρτία ἐξω φέρω βρόχος . γράφω γάρ · ἰσχύς ἐγώ καί ὕμνησις ἐγώ ὁ Κύριος . Ἀνακαινίζω δέ οὗτος , φημί , ὡσανεί καί ἀετός . καί οὗτος διδάσκω λέγω ὁ μακάριος Δαυίδ · ἀνακαινίζω ὡς ἀετός ὁ νεότης σύ . τρέχω δέ , καί οὖον κοπιάω . Πρόθυμος γάρ καί ναυστικεω ὁ ὁ Θεός εὐσέβεια διώκω τρίβος , δίδωμι αὐτός ὅς ζωάρχης , καί κοπή οὐ Ἄντος Χριστός . εμπιπιμπλημι γάρ ὁ Κάρ - B δῖος ὁ ἀγαπάω αὐτός ὁ ἄνωθεν εὐσέβεια , ὥστε κἀν εἰμί γίγνομαι πειρασμός καί κώψ περιπίπτω , κατορθόω ὁ ἀρετή , ἀγαθός γίγνομαι ὁ κάμνω , εἰμί εἰδοί ὅτι πολύς εἰμί ὁ ὑπομονή , κἀν εἰμί ἐνυπάρχω , ἀποφαίνω δή πανδοκιμαστάτους . κατεργάζομαι γάρ ὁ ὑπομονή δοκιμή , ὁ δέ δοκιμή ἐλπίς , ὁ δέ ἐλπίς οὖον κατέχω ὁ οὗτος ζῶ εἴωθα . Παραβῆγει πρός εὐανδρία , δῆλος δέ ὅτι ὁ ἐν ἅπας ἀγαθός , ὁ μακάριος Δαυίδ λέγω · ἀνδρίζω , καί κραταιόω ὁ καρδία σύ , πᾶς ὁ ἐλπίζω ἐπί κύριος . >
cyrillus-theology.commentarius-in-isaiam-prophetam pg070_0417.2
Ἐγαινιξάσθε πρὸς με , ἡσοι.Οι γὰρ ἄρχοντες ἀλλάξουσιν ἰσχύν · ἐγγιγνώστων , καὶ λαλησάτωσαν ἄμα , τότε κρισιν εὐαγγελιζάσωνται .
Lemmas: Ἐγαινιξάσθε πρός ἐγώ , ἡσοι.Οι γάρ ἄρχω ἀλλάσσω ἰσχύς · ἐγγίγνομαι , καί λαλέω ἄμη , τότε κρίσις εὐαγγελίζω .
cyrillus-theology.commentarius-in-isaiam-prophetam pg070_0417.3
Κατὰ διαφόρους τρόπους αἱ νῆσοι νοοῦνται . Εἰσὶ μὲν γὰρ καὶ ἐν θαλάσσαις πολλαί , λέγονται δὲ οὕτω καὶ πόλεις ἐσθ' ὅτε , καὶ κῶμαι πλατεῖαν ἔχουσαι κύκλῳ γῆν ἀνθρώπων καὶ κεχειρωμένην · τοιαύταις εἶναι φασὶ τὰς τῶν Ἰδουμαίων καὶ Μωαβιτῶν , ὡς ἐν ἐρήμῳ κειμένας . Ἦσαν δὲ οὗτοι δυσσεδεῖς καὶ εἰδωλολάτραι , καὶ τῆς Ἰουδαίων χώρας οὐ μακράν . Φαμὲν τοίνυν , ὅτι τὴν τῶν ἐθνῶν πρόσελην κατασχεῖναι θέλων , καὶ ὡς ἐκ μέσου ἐπὶ τὸ πᾶν τὴν τοῦ πράγματος δύναμιν ἀποφέρων , ταῖς τῶν πλανωμένων πόλεσι προσφωνεῖ , λέγων · Ἐγαινιξάσθε πρὸς με , νῆσοι , τοῦτ' ἐστι , τὴν ἐκ τοῦ πλανᾶσθαι , καὶ πλημελεῖν παλαιάσιν , καὶ σαθρότητα τῶν ἰδίων ἀποπεμφάμενοι καρδιῶν , ἀνακαινισθῆτε διὰ μεταγνώσεως . Βουλεύασθε δὲ ἀμεῖνον , παραδῆσαθε τὴν ἐς καινότητα ζωῆς ἀνακαινιζόυσαν D χάριν , δῆλον δὲ ὅτι τὴν διὰ Χριστοῦ . Εἰκὸς δὲ δὴ καὶ ἑτέρως , νήσους ἐνθάδε κατωνομάσθαι τὰς Ἐκκλησίας , αἱ μονοῦνταὶ μεταξὺ περιστάσεων κοσμικῶν τέμνεται , καὶ τοῖς τῶν ἐπανισταμένων αὐταῖς περιελύονται κύμασι , πλὴν ἴδρυσιν ἔχουσι ἀσφαλή , καὶ ἀκράδαντον διαμένουσι . Τεθεμελιῶνται γὰρ ἐπὶ πέτραν , καὶ ἐστιν ἐν αὐτῇ Χριστός . Αὗται τοίνυν αἱ ὡς νῆσοι κατωνομασμένα , τοῦτ' ἐστιν , αἱ Ἐκκλησίαι . Σημαίνεται δὲ δι' αὐτῶν , ἡ τῶν διὰ πίστεως κεκλημένη πλήθυσ , ἡ φιλαμαρτημὸν ποτέ , ἡ βεβλυρὰ καὶ ἀκάθαρτος , σαθρὰ δὲ καὶ ἐρρυθιδωμένη , μετεφοιτήσας διὰ Χριστοῦ πρὸς καινότητα ζωῆς , γέγονε παρθένος , ἀγνή , μὴ
Lemmas: κατά διάφορος τρόπος ὁ νῆσος νοέω . εἰσί μέν γάρ καί ἐν θάλασσα πολύς , λέγω δέ οὗτος καί πόλις ἐστώ ὅτε , καί κώμη πλατύς ἔχω κύκλος γῆ ἄνθρωπος καί χειρόω · τοιοῦτος εἰμί φημί ὁ ὁ Ἰδουμαῖος καί Μωαβίτης , ὡς ἐν ἐρῆμος κεῖμαι . εἰμί δέ οὗτος δυσσεδεῖς καί εἰδωλολάτρης , καί ὁ Ἰουδαῖος χώρα οὖον μακρός . φημί τοίνυν , ὅτι ὁ ὁ ἔθνος προσέρχομαι κατέχω ἐθέλω , καί ὡς ἐκ μέσος ἐπί ὁ πᾶς ὁ ὁ πρᾶγμα δύναμις ἀποφέρω , ὁ ὁ πλανάω πόλις προσφωνέω , λέγω · Ἐγαινιξάσθε πρός ἐγώ , νῆσος , οὗτος εἰμί , ὁ ἐκ ὁ πλανάω , καί πίμπλημι παλαιός , καί σαθρότητα ὁ ἴδιος ἀποπέμπω Καρδία , ἀνακαινίζω διά μετάγνωσις . Βουλεύω δέ ἀγαθός , παραδέω ὁ εἰς καινότης ζωή ἀνακαινίζω D χάρις , δῆλος δέ ὅτι ὁ διά Χριστός . εἰκώς δέ δή καί ἑτέρως , νῆσος ἐνθάδε κατονομάζω ὁ ἐκκλησία , ὁ μονόω μεταξύ περίστασις κοσμικός τέμνω , καί ὁ ὁ ἐπανίστημι αὐτός περιέρχομαι κῦμα , πλήν ἵδρυσις ἔχω ἀσφαλής , καί ἀκράδαντος διαμένω . τεθεμελιιημι γάρ ἐπί πέτρα , καί εἰμί ἐν αὐτός Χριστός . οὗτος τοίνυν ὁ ὡς νῆσος κατονομάζω , οὗτος εἰμί , ὁ ἐκκλησία . σημαίνω δέ διά αὐτός , ὁ ὁ διά πίστις καλέω πλῆθος , ὁ φιλαμαρτημὸν ποτός , ὁ βεβλυρὰ καί ἀκάθαρτος , σαθρός δέ καί ερρυθιδαω , μεταφοιτάω διά Χριστός πρός καινότης ζωή , γίγνομαι παρθένος , Ἁγνή , μή
cyrillus-theology.commentarius-in-isaiam-prophetam pg070_0418.2
Τις ἐξήγειρεν ἀπὸ ἀνατολῶν δικαιοσύνην , ἐκλεσεν αὐτὴν κατὰ πόδα αὐτοῦ , καὶ πορεύεται ; Οὐκ ἀπὸ γε ψιλῆς καὶ μόνης τῆς ἐν τοῖς ποιήμασι μεγαλουργίας καταθαυμάζεσθαι πρέπει τὸν τῶν ὅλων κατεξουσιάζοντα Θεόν , ἀλλὰ γὰρ καὶ δι' ὧν εὐεργετεῖ , τῆς ἐνοῦσης αὐτῷ γαληνότητος ποιεῖται τὴν ἐνδείξιν . Σέσωκε γὰρ τοὺς ἐπὶ τῆς γῆς , καὶ ἀπόλωλός εἰσάπαν τὸ γένος τὸ ἀνθρώπινον καὶ θανάτου , καὶ φθορᾶς ἐξεῖλετο , καὶ τῆς τοῦ διαβόλου πλεονεξίας . Κατήργηκε γὰρ αὐτὸν , ὁμοῦ ταῖς δυνάμεσι ταῖς σὺν αὐτῷ , δεξικώσως δὲ διὰ πίστεως , τὴν τυραννήσασαν καθ' ἡμῶν ἀποσώθασα ἁμαρτίαν . Ἄλλὰ ταυτὶ δὴ πάντα κατωρθώθη διὰ Χριστοῦ · Ἐγένετο γὰρ ἡμῖν παρὰ Θεοῦ καὶ Πατρὸς δικαιοσύνη καὶ ἀπολύτρωσις , καὶ ἁγιασμός . Καὶ πεφωτίσμεθα δὲ δι' αὐτοῦ , μετεχόντες δὲ ψειδοῦς καὶ ἀγάπης , καὶ ἀπαξιαλῶς παντὸς τοῦ σώζειν εἰδότος . Καὶ τοῦτο ἡμῖν δι' ἑνὸς τῶν ἁγίων προφητῶν προαναφώνει λέγων · Καὶ ἀνατελεῖ ὑμῖν τοῖς φοβουμένοις τὸ ὄνομά μου , ἥλιος δικαιοσύνης , καὶ ἰασίς ἐν ταῖς πτέρυξιν αὐτοῦ . Τις τοίνυν , φησίν , καὶάπερ ἥλιον ἐξ ἀνατολῶν ἀναγεῖν παρεσκεύασε τὴν δικαιοσύνην ; τοῦτ' ἐστι , Χριστόν . Τις ἐκάλεσεν αὐτήν ; τοῦτ' ἐστιν , ἀφικέσθαι παρεσκεύασε , καὶ
Lemmas: τις ἐξεγείρω ἀπό ἀνατολή δικαιοσύνη , κλέω αὐτός κατά πούς αὐτός , καί πορεύω ; οὐ ἀπό γε ψιλός καί μόνος ὁ ἐν ὁ ποίημα μεγαλοεργία καταθαυμάζω πρέπω ὁ ὁ ὅλος κατεξουσιάζω Θεός , ἀλλά γάρ καί διά ὅς εὐεργετέω , ὁ ἔνειμι αὐτός γαληνότης ποιέω ὁ ἔνδειξις . σῴζω γάρ ὁ ἐπί ὁ γῆ , καί ἀπόλλυμι εἰσάπαν ὁ γένος ὁ ἀνθρώπινος καί θάνατος , καί φθορά ἐξαιρέω , καί ὁ ὁ διάβολος πλεονεξία . καταργέω γάρ αὐτός , ὁμοῦ ὁ δύναμις ὁ σύν αὐτός , δεξικώσως δέ διά πίστις , ὁ τυραννέω κατά ἐγώ ἀποσῴζω ἁμαρτία . ἀλλά οὗτος δή πᾶς κατορθόω διά Χριστός · γίγνομαι γάρ ἐγώ παρά Θεός καί πατήρ δικαιοσύνη καί ἀπολύτρωσις , καί ἁγιασμός . καί φωτίζω δέ διά αὐτός , μετέχω δέ ψειδιδωμι καί ἀγάπη , καί ἀπαξιαλῶς πᾶς ὁ σῴζω οἶδα . καί οὗτος ἐγώ διά εἷς ὁ ἅγιος προφήτης προαναφωνέω λέγω · καί ἀνατέλλω σύ ὁ φοβέω ὁ ὄνομα ἐγώ , ἥλιος δικαιοσύνη , καί ἴασις ἐν ὁ πτέρυξ αὐτός . τις τοίνυν , φημί , Καία ἥλιος ἐκ ἀνατολή ἀνάγω παρασκευάζω ὁ δικαιοσύνη ; οὗτος εἰμί , Χριστός . τις καλέω αὐτός ; οὗτος εἰμί , ἀφικνέομαι παρασκευάζω , καί
cyrillus-theology.commentarius-in-isaiam-prophetam pg070_0419.1
ἐμφανισθῆναι δὲ οὕτως , ὡς καὶ πορεύεσθαι κατὰ πόδας τοῦ κεκληκότος , ἀντὶ τοῦ μόνουοχὶ κατ' ἴχνος ἱέναι τοῦ Θεοῦ καὶ Πατρός ; 'Ἀνεστράφη γὰρ οὕτως ἐν γῇ Κύριος , τὰ τοῦ Πατρὸς ἔργα πληρῶν , καὶ αὐτὸν ἡμῖν ἐν ἰδίᾳ φύσει καταδεικνύς . " Ἡν γὰρ καὶ ἑαυτὸν ἔσπεισεν αὐτῷ , καὶ δι' αὐτὸν τῶν πραγμάτων πεπληροφορήκει τοὺς ἐπὶ τῆς γῆς , ὅτι κατὰ πᾶν ὁμοίως ἰσομέτρως ἔχει τῷ γεγεννηκότι . Καὶ γοῦν ἔφασκεν ἐναργῶς · « Εἰ οὖ ποιεῖ τὰ ἔργα τοῦ Πατρός μου , μὴ πιστεύετέ μοι . Εἰ δὲ ποιεῖ , χἂν ἐμοὶ μὴ πιστεύητε , τοῖς ἔργοις μου πιστεύετε . » Ἐπόμεινος δὴ πανταχοῦ τῇ θελήσει τοῦ Πατρός , μᾶλλον δὲ αὐτὸς ὢν ἡ θέλησις τοῦ Πατρός , τοῖς Ἰουδαίοις δήμοις προσεφώνει λέγων · « Ὑμεῖς κατὰ τὴν σάρκα κρῖνετε · ἐγὼ οὐ κρίνω οὐδένᾳ . Καὶ ἐὰν κρίνω δὲ ἐγώ , ἡ κρίσις ἡ ἐμὴ δικαία ἐστιν , ὅτι οὐ ζητῶ τὸ θέλημα τὸ ἐμόν , ἀλλὰ τὸ θέλημα τοῦ πέμψαντός με . » Ὅρᾶς οὖν ὅπως οἰονεὶ κατὰ πόδας πορεύεται τοῦ Πατρός . Τοιγαροῦτο καὶ ἔφασκεν · « Ἐγὼ ἐν τῷ Πατρὶ , καὶ ὁ Πατὴρ ἐν ἐμοὶ ἐστιν » καὶ , « Ὁ ὁρῶν μὲ ἐμέ , ὁρᾷ τὸν Πατέρα μου . »
Lemmas: ἐμφανίζω δέ οὕτως , ὡς καί πορεύω κατά πούς ὁ καλέω , ἀντί ὁ μόνος κατά ἴχνος ἵημι ὁ Θεός καί πατήρ ; 'Ἀνεστράφη γάρ οὕτως ἐν γῆ Κύριος , ὁ ὁ πατήρ ἔργον πληρόω , καί αὐτός ἐγώ ἐν ἴδιος φύσις καταδείκνυμι . " ἐάν γάρ καί ἑαυτοῦ σπένδω αὐτός , καί διά αὐτός ὁ πρᾶγμα πληροφορέω ὁ ἐπί ὁ γῆ , ὅτι κατά πᾶς ὁμοίως ἰσόμετρος ἔχω ὁ γεννάω . καί γοῦν φάσκω ἐναργής · « εἰμί οὖον ποιέω ὁ ἔργον ὁ πατήρ ἐγώ , μή πιστεύω ἐγώ . εἰμί δέ ποιέω , εἷς ἐγώ μή πιστεύω , ὁ ἔργον ἐγώ πιστεύω . » Ἐπόμεινος δή πανταχοῦ ὁ ἐθέλω ὁ πατήρ , μᾶλλον δέ αὐτός εἰμί ὁ θέλησις ὁ πατήρ , ὁ Ἰουδαῖος δῆμος προσφωνέω λέγω · « σύ κατά ὁ σάρξ κρίνω · ἐγώ οὖον κρίνω οὐδείς . καί ἐάν κρίνω δέ ἐγώ , ὁ κρίσις ὁ ἐμός Δίκαιος εἰμί , ὅτι οὖον ζητέω ὁ θέλημα ὁ ἐμός , ἀλλά ὁ θέλημα ὁ πέμπω ἐγώ . » ὁράω οὖν ὅπως οἱονεί κατά πούς πορεύω ὁ πατήρ . Τοιγαροῦτο καί φάσκω · « ἐγώ ἐν ὁ πατήρ , καί ὁ πατήρ ἐν ἐγώ εἰμί » καί , « ὁ ὁράω ἐγώ ἐγώ , ὁράω ὁ πατήρ ἐγώ . »
cyrillus-theology.commentarius-in-isaiam-prophetam pg070_0419.2
Δώσει ἐναντίον ἐθνῶν , καὶ βασιλεῖς ἐκστήσεται . Καὶ δώσει εἰς γῆν τὰς μαχαίρας αὐτῶν , καὶ ὡς σφύραγμα ἐξωσμένα τὰ τόξα αὐτῶν . Καὶ διώξεται αὐτούς , καὶ διελεύσεται ἐν εἰρήνῃ ἡ ὁδὸς τῶν ποδῶν αὐτοῦ . Τίς ἐτήρησεν , καὶ ἐποίησεν ταῦτα ; Ἐκάλεσεν αὐτήν , ὁ καλῶν αὐτὴν ἀπὸ γενεῶν ἀρχαίων .
Lemmas: δίδωμι ἐναντίος ἔθνος , καί βασιλεύς ἐξίστημι . καί δίδωμι εἰς γῆ ὁ μάχαιρα αὐτός , καί ὡς σφύραγμα ἐξωθέω ὁ τόξον αὐτός . καί διώκω αὐτός , καί διέρχομαι ἐν εἰρήνη ὁ ὁδός ὁ πούς αὐτός . Τῖς τηρέω , καί ποιέω οὗτος ; καλέω αὐτός , ὁ καλός αὐτός ἀπό γενεά ἀρχαῖος .
cyrillus-theology.commentarius-in-isaiam-prophetam pg070_0419.3
Πρὸ μὲν γὰρ τῆς τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν ἐπιδημίας , πτηνῶν ἀλγῶν διενεγχόντες οὐδὲν οἱ ἐπὶ τῆς γῆς , ἀμαθία πολλῇ συζῶντες ἐφαίνοντο , χειράττητο δὲ καὶ ἀγνωσία καὶ σκότος , καὶ δεδουλωκασιν τοῖς κοσμοκράτοσι τοῦ αἰῶνος τούτου , καὶ τοῖς τοῦ διαβόλου θελήμασι τὸν τῆς ἑαυτῶν διανοίας ὑπενεγκόντες αὐχένα , ταῖς εἰς φαυλότητα τροχαῖς κατεφρόνουν πρὸς ἀπωλείαν . Ἄλλ' ἐπέλαμψεν αὐτοῖς ὁ Χριστός . Αὐτὸς γὰρ ἐστιν ἡ προσδοχία τῶν ἐθνῶν . Καὶ τῶν πάλαι πλεονεκτούντων ἀπαλλάξας ἐλευθέρους ἀπέφηνεν , καὶ υἱοὺς Θεοῦ , πάντα ῥύπον τὸν ἐν αὐτοῖς διασαφῆς · δεδίκαιωκε γὰρ διὰ πίστεως , καὶ τῇ τοῦ ἁγίου Πνεύματος χύσει λαμπροὺς ἀπέφηνεν καὶ πεφωτισμένους . Τὴν τοίνυν δικαιοσύνην τὴν ἐν ἡλίῳ τάξει μόνουοχὶ καὶ ἐγερμένην ἐξ ἀνατολῶν δέδωκε τοῖς ἔθνεσιν , ἐξωθὲντος δηλονότι τοῦ Ἰσραὴλ διὰ τὴν εἰς αὐτὸν δυσπάθειαν . Οὐ δὴ γεγονότος , καὶ πληθῶς ἀνασεσωσμένης τῆς οὕτω πολλῆς ἐξανέστησαν οἱ βασιλεῖς . Ἐκστάσις γὰρ ὡσπερ ἐπιπέπτωκε τοῖς κοσμοκράτοσι τοῦ αἰῶνος τούτου , καὶ πεφρόνται τὸ θεῖον καὶ ἀφόρητον κρίμα , τὸ ἐπὶ γε , φημί , τοῖς ἔθνεσι γεγονός . Οἱ δὲ πάλαι δεινοὶ τε καὶ εὐθύνεις καὶ τῇ θεῇ δόξῃ μαχόμενοι , καὶ οἷον ὅπλα χινεῖν κατ' αὐτῆς εἰωθότες , καὶ μαχαίρας ἀπογυμνοῦν , καὶ τὴν σφύραν ἐντεῖνειν τόξον , πεπτώκασιν εἰς γῆν , καὶ τὰ τοῦ πολέμου σκεύη μεθέντες , σφυγάνοις ἐν ἴσῳ γεγόναι . Πεπολται δὲ πάλιν ὁ ἐπὶ τούτους λόγος ὡς ἔξ ὁμοίωτος τῶν κακῶν . Πιστὶ γὰρ αὶ ποινῆσι δυναμὲς καὶ ἅπας αὐτῶν κακουργίας ἡσθένες τρόπος , Χριστοῦ διαρπάζοντος τὰ σκεύη αὐτῶν . ( Οὐ γὰρ ὠφελήσει , »
Lemmas: πρό μέν γάρ ὁ ὁ Σωτήρ ἐγώ ἐπιδημία , πτηνός ἄλγος διαφέρω οὐδείς ὁ ἐπί ὁ γῆ , ἀμαθία πολύς συζάω φαίνω , χειράττητο δέ καί ἀγνωσία καί σκότος , καί δουλόω ὁ κοσμοκρατέω ὁ αἰών οὗτος , καί ὁ ὁ διάβολος θέλημα ὁ ὁ ἑαυτοῦ διάνοια ὑποφέρω αὐχήν , ὁ εἰς φαυλότης τροχή καταφρονέω πρός ἀπώλεια . ἄλλος ἐπιλάμπω αὐτός ὁ Χριστός . αὐτός γάρ εἰμί ὁ προσδοκία ὁ ἔθνος . καί ὁ πάλαι πλεονεκτέω ἀπαλλάσσω ἐλεύθερος ἀποφαίνω , καί υἱός Θεός , πᾶς ῥύπος ὁ ἐν αὐτός διασαφέω · δικαιόω γάρ διά πίστις , καί ὁ ὁ ἅγιος πνεῦμα χύσις λαμπρός ἀποφαίνω καί φωτίζω . ὁ τοίνυν δικαιοσύνη ὁ ἐν ἥλιος τάξις μόνος καί ἐγείρω ἐκ ἀνατολή δίδωμι ὁ ἔθνος , ἐξωθέω δηλονότι ὁ Ἰσραήλ διά ὁ εἰς αὐτός δυσπάθεια . οὖον δή γίγνομαι , καί πλήθω ἀνασῴζω ὁ οὗτος πολύς ἐξανίστημι ὁ βασιλεύς . ἔκστασις γάρ ὡς ἐπιπίπτω ὁ κοσμοκρατέω ὁ αἰών οὗτος , καί φράζω ὁ θέω καί ἀφόρητος κρίμα , ὁ ἐπί γε , φημί , ὁ ἔθνος γίγνομαι . ὁ δέ πάλαι δεινός τε καί εὐθύνω καί ὁ θεός δόξα μάχομαι , καί οἷος ὅπλον χινεος κατά αὐτός εἴωθα , καί μάχαιρα ἀπογυμνόω , καί ὁ σφῦρα ἐντείνω τόξον , πίπτω εἰς γῆ , καί ὁ ὁ πόλεμος σκεῦος μεθίημι , σφυγλανος ἐν ἴσος γονεύς . Πεπολται δέ πάλιν ὁ ἐπί οὗτος λόγος ὡς ἐκ ὁμοῖος ὁ κακός . πίστις γάρ ὅς ποινή δυναμὲς καί ἅπας αὐτός κακουργία ἀσθενής τρόπος , Χριστός διαρπάζω ὁ σκεῦος αὐτός . ( οὖον γάρ ὠφελέω , »
cyrillus-theology.commentarius-in-isaiam-prophetam pg070_0420.2
Ἐγὼ Θεὸς πρῶτος , καὶ εἰς τὰ ἐπερχόμενα ἐγώ εἰμι . Εἶδοσαν ἔθνη καὶ ἐφοβήθησαν , τὰ ἄκρα τῆς γῆς ἤγγισαν , καὶ ἦλθον ἅμα , κρίνων ἕκαστος τῷ πλησίον , καὶ τῷ ἀδελφῷ βοηθήσω .
Lemmas: ἐγώ θεός πρῶτος , καί εἰς ὁ ἐπέρχομαι ἐγώ εἰμί . δίδωμι ἔθνος καί φοβέω , ὁ ἄκρος ὁ γῆ ἐγγίζω , καί ἔρχομαι ἅμα , κρίνω ἕκαστος ὁ πλησίος , καί ὁ ἀδελφός βοηθέω .
cyrillus-theology.commentarius-in-isaiam-prophetam pg070_0420.3
Πρῶτον εἶναι ἑαυτὸν Θεὸν φησίν , οὐχ ὡς γεγονὸς μετ' αὐτὸν δευτέρου . Πῶς γὰρ ἡ πόθεν ; εἰς γὰρ ἐστι καὶ τῶν ὅλων Θεός , οὐχ ἀρχὴν ἔχων τοῦ εἶναι , κεκληκὼς δὲ μᾶλλον εἰς τὸ εἶναι τὰ πάντα . Αὐτὸς οὖν πρῶτος καὶ μόνος , καὶ ἀναρχὸς Θεός , ὁ τῶν ὅλων δημιουργός , καὶ εἰς ἀπεράντους αἰῶνας τοὺς ἐφεξῆς οὐ καθ' ἕτερον ἔσται τρόπον , αὐτὸς γὰρ ἐστι καὶ μόνος . Ἐπεὶδὴ δὲ τεθέασαν τὰ ἔθνη Χριστὸν καὶ τὴν παρ' αὐτοῦ γενομένην ἡμῖν δικαιοσύνην , τεθέασαν δὲ πάντες τοὺς τῆς διανοίας ὀφθαλμοὺς τὴν δόξαν αὐτοῦ , πεφοβήνται , φησίν , οἱ ἀπ' ἀκρων τῆς γῆς ἕως ἀκρων , τοῦτ' ἐστιν , οἱ ἀνὰ πᾶσαν τὴν οἰκουμένην . Καὶ συνἤχθησαν καὶ ἤγγισαν , οὐκέτι μένοντες μακρὰν , καὶ ὡς ἀλλοτριούμενοι διὰ τὴν ἁμαρτίαν , ἀλλ' ὡς ἐγγὺς γεγονότες διὰ τὴν οἰκειότητα τὴν πνευματικήν , καὶ εἰς μίαν πίστιν καὶ ὁμοψυχίαν συνενηγμένοι . Τοῦτο γὰρ οἴμαι δηλοῦν τὸ , ὅτι ἤγγισαν , καὶ ἦλθον ἅμα . Γεντάμενοι δὲ τοῦ Κυρίου , καὶ συνέντες ὅτι χρηστὸς ἐστι , καὶ τῆς ἀληθείας τὸ κάλλος καταθαυμάσαντες , οὐχ ἑαυτοῖς μόνον τετηρήκασι τὸ δῶρον , ἀλλὰ γὰρ
Lemmas: Πρῶτος εἰμί ἑαυτοῦ θεός φημί , οὐ ὡς γίγνομαι μετά αὐτός δύο . Πῶς γάρ ὁ πόθεν ; εἰς γάρ εἰμί καί ὁ ὅλος Θεός , οὐ ἀρχή ἔχω ὁ εἰμί , καλέω δέ μᾶλλον εἰς ὁ εἰμί ὁ πᾶς . αὐτός οὖν πρῶτος καί μόνος , καί ἄναρχος Θεός , ὁ ὁ ὅλος δημιουργός , καί εἰς ἀπέραντος αἰών ὁ ἐφεξῆς οὖον κατά ἕτερος εἰμί τρόπος , αὐτός γάρ εἰμί καί μόνος . ἐπειδή δέ θεάομαι ὁ ἔθνος Χριστός καί ὁ παρά αὐτός γίγνομαι ἐγώ δικαιοσύνη , θεάομαι δέ πᾶς ὁ ὁ διάνοια ὀφθαλμός ὁ δόξα αὐτός , φοβέω , φημί , ὁ ἀπό ἄκρος ὁ γῆ ἠώς ἄκρος , οὗτος εἰμί , ὁ ἀνά πᾶς ὁ οἰκέω . καί συνάγω καί ἐγγίζω , οὐκέτι Μένων μακράν , καί ὡς ἀλλοτριόω διά ὁ ἁμαρτία , ἀλλά ὡς ἐγγύς γίγνομαι διά ὁ οἰκειότης ὁ πνευματικός , καί εἰς εἷς πίστις καί ὁμοψυχία συμφέρω . οὗτος γάρ οἴμη δηλόω ὁ , ὅτι ἐγγίζω , καί ἔρχομαι ἅμα . Γεντάμενοι δέ ὁ κύριος , καί συνίημι ὅτι χρηστός εἰμί , καί ὁ ἀλήθεια ὁ κάλλος καταθαυμάζω , οὐ ἑαυτοῦ μόνος τηρέω ὁ δῶρον , ἀλλά γάρ
cyrillus-theology.commentarius-in-isaiam-prophetam pg070_0421.1
εὐ ποιοῦντες . καὶ ἐπείκως κεχρίκασι ἕκαστος τῷ ἀδελφῷ καὶ τῷ φίλῳ βοηθῆσαι , φησίν .
Lemmas: εὕω ποιέω . καί ἐπέοικα χρίω ἕκαστος ὁ ἀδελφός καί ὁ φίλος βοηθέω , φημί .
cyrillus-theology.commentarius-in-isaiam-prophetam pg070_0421.2
Καὶ ἔρει · Ἱσχυσεν ἀνὴρ τέκτων , καὶ χαλκεὺς τύπτων σφύρα , ἅμα ἐλαίων . Ποτὲ μὲν ἔρει · Σύμβλημα καλόν ἐστιν . Ἱσχύρωσαν αὐτὰ ἐν ἥλοις , ὕψωσται αὐτά , καὶ οὐ κινηθήσονται .
Lemmas: καί ἔρομαι · ἰσχύω ἀνήρ τέκτων , καί χαλκεύς τύπτω σφῦρα , ἅμα ἔλαιον . ποτέ μέν ἔρομαι · σύμβλημα καλός εἰμί . ισχυρωννυμι αὐτός ἐν ἧλος , ὑψόω αὐτός , καί οὖον κινέω .
cyrillus-theology.commentarius-in-isaiam-prophetam pg070_0421.3
Τῆς ἐπικούρειας τὸν τρόπον καθίστησιν ἐναργῶς . Ἕκαστος γὰρ τῶν κεχρικότων τῷ πλησίον , καὶ τῷ ἀδελφῷ βοηθῆσαι , μυσταγωγηθεὶς , φησί , καὶ ἐγνωκὼς τὴν ἀλήθειαν , καὶ ἑτέρους νουθετήσει λέγων · Ἱσχύσεν ἀνὴρ τέκτων καὶ χαλκεὺς τύπτων σφύρα , ἅμα ἐλαίων . Ἱσχύσε δὲ τίνα τρόπον ; συνθεὶς γὰρ εἰδῶλα καὶ διαλύμας εἰς θεὸν ὁ τεκτονικὴν ἔχων τὴν ἐμπειρίαν , καὶ μὴν καὶ χαλκεὺς τύπτων σφυρηλάτον ἀγαλμα πεποιηκὼς ἀπέκρινε τῇ πταισάσειν εἰς ἀδίσκιμον νοῦν , καὶ τῶν ἑαυτοῦ πόνων ἤγουν εὐρῆμα · τῶν ἀπέφεγε προσκυνητὰς τοὺς κατ’ εἰκόνα Θεοῦ γεγενημένους . Εἶτα διαγελᾶ τῶν εἰδώλων τὴν ποίησιν , καὶ οὗν ἀπομεικται τῶν ἐργαζομένων αὐτὰ τοὺς λόγους ἐπιφωνοῦντων ἀλλήλοις , ὅτι Σύμβλημα καλόν ἐστιν . Οἱ γὰρ τῶν εἰδώλων δημιουργοὶ χεῖρατυγχὸν ἢ πόδα , ἢ καὶ ἑτερόν τι τῶν τοῦ σώματος μορίων ἀπεργασάμενοι ἀποτελοῦσι αὐτὰ διὰ συμβλημάτων , καὶ μέλη μελεσιν ἐναρμόζοντες , καὶ ἱσχυρὰ ποιούντες αὐτὰ ἐν ἥλοις · εἶτα τιθέντες καὶ ἀσφαλίζομενοι πρὸς τὸ ἑστάναι , καὶ μὴ σαλευθῆναι . Γέλως δὲ ταῦτά ἐστι καὶ ἑτερον οὐδέν , καὶ τῆς τῶν προσκυνοῦντων αὐτὰ ματαιότητος , καὶ τῆς εἰς ἄχρον εὐθελίας ἀποδεικτικά . Τὸ γὰρ εἰδέναι μὲν ὅτι καὶ ἐκ μορίων λεπτῶν καὶ συμβλημάτων τῶν κατὰ μέρος ἀπετελεσθὲ τὸ εἴδωλον , καὶ τὴν ἐπὶ τῷ γενέσθαι , καὶ μὴν , καὶ ἑστάναι διαμονὴν , καὶ ἀσφάλειαν ἐν ἥλοις ἔχειν · εἶτα προσκυνεῖν αὐτά , καὶ θεοὺς ὀνομάζειν , πῶς οὐχ ἁπάσης μωρίας ἐπίμεστον ἀληθῶς ;
Lemmas: ὁ επικούρειος ὁ τρόπος καθίστημι ἐναργής . ἕκαστος γάρ ὁ χρίω ὁ πλησίος , καί ὁ ἀδελφός βοηθέω , μυσταγωγέω , φημί , καί γιγνώσκω ὁ ἀλήθεια , καί ἕτερος νουθετέω λέγω · ἰσχύω ἀνήρ τέκτων καί χαλκεύς τύπτω σφῦρα , ἅμα ἔλαιον . ἰσχύω δέ τίς τρόπος ; συντίθημι γάρ εἴδωλον καί διάλυμα εἰς θεός ὁ τεκτονικός ἔχω ὁ ἐμπειρία , καί μήv καί χαλκεύς τύπτω σφυρήλατος ἄγαλμα ποιέω ἀποκρίνω ὁ πταίω εἰς ἀδίσκιμον νόος , καί ὁ ἑαυτοῦ πόνος ἤγουν εὕρημα · ὁ ἀποφέρω προσκυνητής ὁ κατά εἰκών Θεός γίγνομαι . εἶτα διαγελάω ὁ εἴδωλον ὁ ποίησις , καί ἐν ἀπομεικται ὁ ἐργάζομαι αὐτός ὁ λόγος ἐπιφωνέω ἀλλήλων , ὅτι σύμβλημα καλός εἰμί . ὁ γάρ ὁ εἴδωλον δημιουργός χεῖρατυγχὸν ἢ πούς , ἢ καί ἕτερος τίς ὁ ὁ σῶμα μόριον ἀπεργάζομαι ἀποτελέω αὐτός διά σύμβλημα , καί μέλος μέλος ἐναρμόζω , καί ἰσχυρός ποιέω αὐτός ἐν ἧλος · εἶτα τίθημι καί ασφαλίζω πρός ὁ ἵστημι , καί μή σαλεύω . Γέλως δέ οὗτος εἰμί καί ἕτερος οὐδείς , καί ὁ ὁ προσκυνέω αὐτός ματαιότης , καί ὁ εἰς ἄχροος ευθελια ἀποδεικτικός . ὁ γάρ οἶδα μέν ὅτι καί ἐκ μόριον λεπτός καί σύμβλημα ὁ κατά μέρος ἀποτελέω ὁ εἴδωλον , καί ὁ ἐπί ὁ γίγνομαι , καί μήv , καί ἵστημι διαμονή , καί ἀσφάλεια ἐν ἧλος ἔχω · εἶτα προσκυνέω αὐτός , καί θεός ὀνομάζω , πῶς οὐ ἅπας μωρία ἐπίμεστος ἀληθής ;
cyrillus-theology.commentarius-in-isaiam-prophetam pg070_0421.4
Σὺ δέ , Ἰσραήλ , παῖς μου , Ἰακώβ , ὃν ἐξελεξάμην , σπέρμα Ἀβραὰμ , ὃν ἠγάπησα , οὗ ἀντελαβόμην ἀπ’ ἄκρων τῆς γῆς , καὶ ἐκ τῶν σκοπιῶν αὐτῆς ἐκάλεσά σε , καὶ εἶπά σοι · Παῖς μου εἶ , ἐξἐλεξάμην σε , καὶ οὐκ ἐγκατέλιπό σε . Μὴ φοβοῦ . Μετὰ σοῦ γάρ εἰμι . Μὴ πλανάο . Ἐγὼ γάρ εἰμι ὁ θεὸς σου ὁ ἐνισχύσας σε , καὶ ἐθοήθησά σοι , καὶ ἠγαλισάμην σε τῇ δεξιᾷ τῇ δικαίᾳ μου .
Lemmas: σύ δέ , Ἰσραήλ , παῖς ἐγώ , Ἰακώβ , ὅς ἐκλέγω , σπέρμα Ἀβραάμ , ὅς ἀγαπάω , ὅς ἀντιλαμβάνω ἀπό ἄκρος ὁ γῆ , καί ἐκ ὁ σκοπιά αὐτός καλέω σύ , καί λέγω σύ · Παῖς ἐγώ εἰμί , ἐκλέγω σύ , καί οὐ ἐγκαταλείπω σύ . μή φοβέω . μετά σύ γάρ εἰμί . μή πλανάω . ἐγώ γάρ εἰμί ὁ θεός σύ ὁ ἐνισχύω σύ , καί εθοηθεω σύ , καί ἀγάλλω σύ ὁ δεξιός ὁ Δίκαιος ἐγώ .
cyrillus-theology.commentarius-in-isaiam-prophetam pg070_0421.5
Μυσταγωγῆσας εὖ μάλὰ τοὺς ἐξ ἐθνῶν , καὶ εἰδέναι παρασκευάσας ὅτι καὶ Θεὸς ἐστι καὶ τῶν ὅλων δημιουργός , αὐτὸ τε ὑπέκει τὰ πάντα τοῖς τοῦ θελοῦς αὐτοῦ νεύμασι , καὶ γεγενησιν τὰ ἀρχαῖα , καὶ πρὸς τὸ εἶναι παρενηγμένα πέπτωκεν ἐν καλῷ , καὶ ἀχλόντον ἔχει διαμονήν , παραβαθρύνει λοιπὸν ἀναγκαίως τοὺς τῶν εὐαγγελικῶν θεσπισμάτων ἱερούργους , δι’ ὧν ἐμελλον τὸν τῆς κατηχήσεως ποιεῖσθαι λόγον τοῖς ἐξ ἐθνῶν . Ἀποφαίνει δὲ αὐτοὺς σοφοὺς καὶ εὐλογοτάτους , καὶ τῆς τῶν ἁγίων πατέρων ἀρετῆς ἀποφέρει πρὸς ἀνάμνησιν , καὶ τὴν εἰς αὐτοὺς γενομένην ἀγάπην εἰδέναι βούλεται . Ταύτῃ φησί · Σὺ δέ , Ἰσραήλ , παῖς μου , Ἰακώβ , ὃν ἐξελεξάμην , σπέρμα Ἀβραὰμ , ὃν ἠγάπησα . Ἰακώβ δὲ καὶ Ἰσραήλ , καὶ σπέρμα τοῦ Ἀβραὰμ τοῦ ἠγαπημένου , εἰὲν ἐν οὐχ ἑτεροῖς γε τοὺς ἐξ Ἰσραὴλ πιστεύσαντας εἰς Χριστόν , ὡς οἴονε τινες ἀπαρχή
Lemmas: Μυσταγωγέω εὕω μάλα ὁ ἐκ ἔθνος , καί οἶδα παρασκευάζω ὅτι καί θεός εἰμί καί ὁ ὅλος δημιουργός , αὐτός τε ὑπόκειμαι ὁ πᾶς ὁ ὁ θελέω αὐτός νεῦμα , καί γίγνομαι ὁ ἀρχαῖος , καί πρός ὁ εἰμί παραφέρω πίπτω ἐν καλός , καί ἀχλόντον ἔχω διαμονή , παραβαθρύνει λοιπός ἀναγκαῖος ὁ ὁ εὐαγγελικός θέσπισμα ἱερουργός , διά ὅς μέλλω ὁ ὁ κατήχησις ποιέω λόγος ὁ ἐκ ἔθνος . ἀποφαίνω δέ αὐτός σοφός καί εὔλογος , καί ὁ ὁ ἅγιος πατήρ ἀρετή ἀποφέρω πρός ἀνάμνησις , καί ὁ εἰς αὐτός γίγνομαι ἀγάπη οἶδα βούλομαι . Ταύτη φημί · σύ δέ , Ἰσραήλ , παῖς ἐγώ , Ἰακώβ , ὅς ἐκλέγω , σπέρμα Ἀβραάμ , ὅς ἀγαπάω . Ἰακώβ δέ καί Ἰσραήλ , καί σπέρμα ὁ Ἀβραάμ ὁ ἀγαπάω , ἄγω ἐν οὐ ἕτερος γε ὁ ἐκ Ἰσραήλ πιστεύω εἰς Χριστός , ὡς οἴομαι τις ἀπαρχή
cyrillus-theology.commentarius-in-isaiam-prophetam pg070_0422.1
τοῦ γέγονε , καὶ κρεῖττων πάσης ἐπιβουλῆς . Νενίκηγε γὰρ ἔθνη , καὶ κεκληρονόμηκε τὴν γῆν αὐτῶν ἐκείνων .
Lemmas: ὁ γίγνομαι , καί ἀγαθός πᾶς ἐπιβουλή . Νενίκηγε γάρ ἔθνος , καί κληρονομέω ὁ γῆ αὐτός ἐκεῖνος .
cyrillus-theology.commentarius-in-isaiam-prophetam pg070_0422.2
Ἰδοὺ ἐντραπήσονται , καὐ αἰσχυνηθήσονται πάντες οἱ ἀντικείμενοι σοι . Ἔσονται γὰρ ὡς οὐκ ὄντες , καὶ ἀπολοῦνται πάντες οἱ ἀντίδοι σου . Ζητήσεις αὐτούς , καὶ οὐχ εὑρήσεις τοὺς ἀνθρώπους , οἱ παροινήσουσιν εἰς σέ . Ἔσονται γὰρ ὡς οὐκ ὄντες , καὶ οὐκ ἔσονται οἱ ἀντιπολεμοῦντές σοι , ὅτι ἐγὼ ὁ θεὸς σου ὁ κρατῶν τῆς δεξιᾶς σου , ὁ λέγων σοι . Μὴ φοβοῦ , σκώληξ ᾿Ιακώβ , λίγοστὸς ᾿Ισραήλ . Ἐγὼ ἐβοήθησά σοι , λέγει ὁ θεός , ὁ λυτρούμερός σε ὁ ἅγιος τοῦ ᾿Ισραήλ , καὐ αἰρετὸς εἰς τοὺς αἰῶνας .
Lemmas: ἰδέ ἐντρέπω , Καυᾶ αἰσχύνω πᾶς ὁ ἀντίκειμαι σύ . εἰμί γάρ ὡς οὐ εἰμί , καί ἀπόλλυμι πᾶς ὁ ἀντιδέω σύ . ζητέω αὐτός , καί οὐ εὑρίσκω ὁ ἄνθρωπος , ὁ παροινέω εἰς σός . εἰμί γάρ ὡς οὐ εἰμί , καί οὐ εἰμί ὁ ἀντιπολεμέω σύ , ὅτι ἐγώ ὁ θεός σύ ὁ κράτος ὁ δεξιός σύ , ὁ λέγω σύ . μή φοβέω , σκώληξ Ιακώβ , λιγοστός Ισραήλ . ἐγώ βοηθέω σύ , λέγω ὁ θεός , ὁ λυτρόω σύ ὁ ἅγιος ὁ Ισραήλ , Καυᾶ αιρετός εἰς ὁ αἰών .
cyrillus-theology.commentarius-in-isaiam-prophetam pg070_0422.3
Ἀπόδοσις καὶ ταῦτα τοῖς ἀνωτέρω . Σὺ γὰρ , ᾿Ισραήλ , παῖς μου , φησί , καὶ ᾿Ιακώβ , ὃν ἐξελεξάμην , σπέρμα ᾿Αβραάμ , ὃν ἠγάπησα . Ἰδοὺ αἰσχυνήσονται , καὶ ἐντραπήσονται πάντες οἱ ἀντικείμενοί σου . Πλείστοι μὲν γὰρ γεγόναι κατὰ καιροὺς , οἱ τοῖς ἁγίοις μυσταγωγοῖς ἀνοσίως ἐπιβουλεύσαντες , καὶ τοῖς σωτηρίοις κήρύγμασι τὰ ἐκ τῆς αὐτῶν δυστροπίας ἀντεξαγαγὲν ἐπιχειρήσαντες . Ἄλλα γεγόνασιν ὡς οὐδέν , καὶ ἀπώλυσαν οἱ τῆς εὐσεβείας ἀντίδοι . Τὸ γὰρ ἀντιπράττειν τοῖς ἱερουργοῖς τοῦ θείου κηρύγματος εἴη ἂν ἕτερον οὐδὲν πλὴν ὅτι τὸ μάχεσθαι τοῖς τῆς εὐσεβείας δόγμασιν . Οὐκ ἔσωνται τοίνυν , φησίν , ἀλλὰ ζητήσεις αὐτούς , καὶ οὐ μὴ εὑρῆς τοὺς εἰς σὲ πεπαρρησιακότας . Ἔσονται γὰρ ὡς οὐκ ὄντες . Καὶ τοῦτό ἐστι τὸ διὰ σφύης τοῦ μακαρίου Δαβὶδ ὑμνουμένον : « Εἶδον ἀσεβὴ ὑπερυψούμενον , καὶ ἐπαίρόμενον ὡς τὰς κέδρους τοῦ Λιβάνου , καὶ παρήλθον , καὶ ἰδοὺ οὐκ ἦν καὶ ἐξητῆσα αὐτόν , καὶ οὐχ εὑρέθη ὁ τόπος αὐτοῦ . » Κατεπαίρονται μὲν γὰρ πολλοὶ τῶν τὰ ὑψηλὰ φρονεῖν εἰωθότων τῆς τῶν ἁγίων μυσταγωγῶν ἡλικίας . Ἄλλ ὀλόρβιζοι ἐκ γῆς ὁλοῦνται , καθά φησι τὸ Γράμμα τὸ ἱερὸν . Καὶ οἱ φρονούντες τὰ ὑψηλὰ , δεινὴν καὶ
Lemmas: Ἀπόδοσις καί οὗτος ὁ ἀνωτέρω . σύ γάρ , Ισραήλ , παῖς ἐγώ , φημί , καί Ιακώβ , ὅς ἐκλέγω , σπέρμα Αβραάμ , ὅς ἀγαπάω . ἰδέ αἰσχύνω , καί ἐντρέπω πᾶς ὁ ἀντίκειμαι σύ . Πλεῖστος μέν γάρ γονεύς κατά καιρός , ὁ ὁ ἅγιος μυσταγωγός ἀνόσιος ἐπιβουλεύω , καί ὁ σωτήριος κήρυγμα ὁ ἐκ ὁ αὐτός δυστροπία ἀντεξάγω ἐπιχειρέω . ἄλλος γίγνομαι ὡς οὐδείς , καί ἀπολύω ὁ ὁ εὐσέβεια ἀντιδέω . ὁ γάρ ἀντιπράσσω ὁ ἱερουργός ὁ θεῖον κήρυγμα εἰμί εἄν ἕτερος οὐδείς πλήν ὅτι ὁ μάχομαι ὁ ὁ εὐσέβεια δόγμα . οὐ ἵζω τοίνυν , φημί , ἀλλά ζητέω αὐτός , καί οὖον μή εὑρίσκω ὁ εἰς σύ παρρησιάζω . εἰμί γάρ ὡς οὐ εἰμί . καί οὗτος εἰμί ὁ διά σφύης ὁ μακάριος Δαυίδ ὑμνέω : « εἶδον ἀσεβής ὑπερυψόω , καί ἐπαίρω ὡς ὁ κέδρος ὁ Λίβανος , καί παρέρχομαι , καί ἰδού οὐ εἰμί καί ἐξαιτέω αὐτός , καί οὐ εὑρίσκω ὁ τόπος αὐτός . » κατεπαίρω μέν γάρ πολύς ὁ ὁ ὑψηλός φρονέω εἴωθα ὁ ὁ ἅγιος μυσταγωγός ἡλικία . ἄλλος ολορβιζεω ἐκ γῆ ὄλλυμι , καθά φημί ὁ Γράμμα ὁ ἱερόν . καί ὁ φρονέω ὁ ὑψηλός , δεινός καί
cyrillus-theology.commentarius-in-isaiam-prophetam pg070_0423.1
ἀδόκητον ὑπομεινοῦσι τριβῆν . Γέγραπται γάρ · « Ὁς ὑψηλὸν ποιεῖ τὸν ἑαυτοῦ οἶκον , ζητεῖ συντριβὴν . » Οὐκ οὖν οὐκ ἔσονται , φησίν , οἱ ἀντιπολεμοῦντές σε · καὶ οὐ δὴ ποῦ ἔσονται , ὅτι τοῖς ἁγίοις ἀποστόλοις ἀντιστήσεται μὲν οὐδεὶς . Ὑπάρξει δὲ πάντως τὸ λαμπρὰς ἰέναι γαλήνης . Οὐ γάρ ἐστιν ἀλήθης . Μυρίοι γάρ ὅσοι πεπολεμήκασιν αὐτοῖς , ἀλλ’ οὐδὲ εὑρεθεῖσιν ὡς ὑπάρχοντες , ταπεινωμένοι δηλονότι , καὶ τοῖς τῆς θείας ὀργῆς κινήμασιν ὑποπίπτοντες . Ταύτῃ τοι πρὸς εὐανδρίαν ἀναχωρεῖ αὐτοὺς λέγων · Ἐγὼ ὁ Θεὸς σου ὁ κρατῶν τῆς δεξιᾶς σου , τοῦτ’ ἐστιν , ὁ ἀντιλαμβανόμενός σου , καὶ ἀποφαίνων χρεῖσιναι παντὸς πειρασμοῦ · Ἐγὼ δὲ λέγω σοι , Μὴ φοβοῦ , Ἰακώβ , ὀλίγιστός Ἰσραήλ . Ὅσον μὲν γὰρ πρὸς γε τὴν τῶν πολεμοῦντων πλήθην , ἦτοι τὰς δυναστείας , ὀλιγοστὸς ἦν παντελῶς ὁ Ἰσραήλ , καὶ οὐ σύμπαν φημὶ τὸ ἔθνος , ἀλλὰ τοὺς πρὸς αὐτοῦ ἀηρόντας εἰς ἀποστολὴν . Ἄλλ’ ἢν ὁ σῴζων αὐτοὺς μέγας ἰσχυρὸς καὶ κραταιὸς εἰς ἐπικουρίαν , ἅμαχον ἔχων τὴν χεῖρα . Ἀντρομομένου γὰρ Θεοῦ τίς ὁ κακώσει δυναμένους ;
Lemmas: ἀδόκητος ὑπομένω τριβή . γράφω γάρ · « ὅς ὑψηλός ποιέω ὁ ἑαυτοῦ οἶκος , ζητέω συντριβή . » οὐ οὖν οὐ εἰμί , φημί , ὁ ἀντιπολεμέω σύ · καί οὖον δή ποῦ εἰμί , ὅτι ὁ ἅγιος ἀπόστολος ἀνθίστημι μέν οὐδείς . ὑπάρχω δέ πάντως ὁ λαμπρός εἶμι γαλήνη . οὖον γάρ εἰμί ἀλάομαι . μυρίος γάρ ὅσος πολεμέω αὐτός , ἀλλά οὐδέ εὑρίσκω ὡς ὑπάρχω , ταπεινώνομαι δηλονότι , καί ὁ ὁ θεῖος ὀργή κίνημα ὑποπίπτω . Ταύτη ὅς πρός εὐανδρία ἀναχωρέω αὐτός λέγω · ἐγώ ὁ θεός σύ ὁ κράτος ὁ δεξιός σύ , οὗτος εἰμί , ὁ ἀντιλαμβάνω σύ , καί ἀποφαίνω χρίω πᾶς πειρασμός · ἐγώ δέ λέγω σύ , μή φοβέω , Ἰακώβ , ολίγιστος Ἰσραήλ . ὅσος μέν γάρ πρός γε ὁ ὁ πολεμέω πίμπλημι , ἦ ὁ δυναστεία , ὀλιγοστός εἰμί παντελῶς ὁ Ἰσραήλ , καί οὖον σύμπας φημί ὁ ἔθνος , ἀλλά ὁ πρός αὐτός ἀείρω εἰς ἀποστολή . ἄλλος εἄν ὁ σῴζω αὐτός μέγας ἰσχυρός καί κραταιός εἰς ἐπικουρία , ἄμαχος ἔχω ὁ χείρ . αντρομομενω γάρ Θεός τίς ὁ κακόω δύναμαι ;
cyrillus-theology.commentarius-in-isaiam-prophetam pg070_0423.2
Ἰδοὺ ἐποίησά σε ὡς τροχοὺς ἀμάξης , ἀλουργὰς , καινοὺς , πρηστηροειδεῖς . Καὶ ἀλοήσεις δρὴ , καὶ λεπτυεῖς βουνοὺς , καὶ ὡς χοῦν θήσεις , καὶ λιμήσεις , καὶ ἄνεμος λήψεται αὐτούς , καὶ κατατῆς διασπερεῖ αὐτούς .
Lemmas: ἰδέ ποιέω σύ ὡς τροχός ἅμαξα , ἁλουργῆ , καινός , πρηστηροειδής . καί ἀλόησις δρὴ , καί λεπτύνω βουνός , καί ὡς χόω τίθημι , καί λιμήσεις , καί ἄνεμος λαμβάνω αὐτός , καί κατατίθημι διασπείρω αὐτός .
cyrillus-theology.commentarius-in-isaiam-prophetam pg070_0423.3
Αἰγυπτίων μὲν παῖδες συνενεχόντες ἐξ ἀγρῶν ἐπὶ τὴν ἄλωνα δράγματα , εἶτα βοῦς ἐπαφέντες αὐτοῖς , καὶ ἐν κύκλῳ περιχοιζόμενοι καταλεπτύνουσι ταῖς χηλαῖς τοὺς ἀστάχους . Διακρίνουσι δὲ καὶ διιστῶσι τῶν ἀχύρων σίτον , οἱ γε μὴν ἐν ἑτέραις πόλεσι καὶ χώραις ἀμάξαις χρῶμενοι καὶ τροχοῖς πρηστηροειδεῖσιν . Αὐτὸ δὴ τοῦτο μεμελετήκασι κατορθοῦν . Ἰδοὺ τοίνυν , φησίν , ὦ Ἰσραήλ , πεποίηκά σε ὡς τροχοὺς ἀμάξης ἀλουργὰς , καινοὺς , πρηστηροειδεῖς . Καὶ τί τὸ ἀλώμενον ; ἄσταχυς ἄρα καὶ σίτος , καὶ τὰ ἐξ ἀγρῶν εἰς ἄλω σύμφεραμένα ; Οὐδαμῶς , ἀλλ’ δρὴ , καὶ βουνοί . Καὶ τίνες ἂν εἰεν οἱ τοιοῦδε πάλιν ; Πρῶτον μὲν αἱ πονηραὶ τε καὶ ἀντικειμέναι δύναμεις . Δίδωκε γὰρ ἡμῖν ὁ τῶν ὅλων Σωτὴρ πατεῖν ἐπάνω δρεῶν , καὶ σκορπίων , καὶ ἐπὶ πᾶσαν τὴν δύναμιν τοῦ ἐχθροῦ . Εἶτα παρεῖκάσιν ἔοικεν δρεσι καὶ βουνοῖς τοὺς ὑψηλὰ φρονεῖν εἰωθότας , καὶ ὑπέρογκον ἔχοντας φρόνημα , ὑψοῦ τε τριμένους , καὶ ἐν δυναστείαις ὄντας κοσμημαῖς , καὶ τοῖς ἁγίοις μυστῶγοις · ; κατεξανιστάντες ἐαυτούς , καὶ δίχην ὀρῶν ἢ βουνῶν ὑπαντᾶν εἰωθότας , ὡς δυσχερεστάτην αὐτοῖς ἀποφαίνειν τὴν ὁδόν , τὴν ἐπὶ γε , φημὶ , τῷ χρόνῳ πληροῦν τῆς ἀποστολῆς τὸν δρόμον . Ἄλλα καὶ τοὺς οὕτως ὄντας , φησὶ , λεπτυεῖς , ἀχύρων δίχην ἀναπηναι παρασκευάσεις ταῖς τῶν ἀνέμων αὐραῖς διασκιδομένους , καὶ ὅλον καταγῖδα διδούς , ὥστε διασπείρειν αὐτούς . Βαδίουνται γὰρ οὕτω πρὸς τὸ μηδέν .
Lemmas: Αἰγύπτιος μέν παῖς συμφέρω ἐκ ἀγρός ἐπί ὁ ἄλων δράγμα , εἶτα βοῦς ἐφάπτω αὐτός , καί ἐν κύκλος περιχοιζομενω καταλεπτύνω ὁ χηλή ὁ ἀστακός . διακρίνω δέ καί διΐστημι ὁ ἄχυρον σῖτος , ὁ γε μήv ἐν ἕτερος πόλις καί χώρα ἅμαξα χράω καί τροχός πρηστηροειδής . αὐτός δή οὗτος μελετάω κατορθόω . ἰδέ τοίνυν , φημί , εἰμί Ἰσραήλ , ποιέω σύ ὡς τροχός ἅμαξα ἁλουργῆ , καινός , πρηστηροειδής . καί τίς ὁ ἀλάομαι ; ἄσταχυς ἄρα καί σίτος , καί ὁ ἐκ ἀγρός εἰς ἀλόω συμφέρω ; οὐδαμός , ἀλλά δρὴ , καί βουνός . καί τίς εἄν ἄγω ὁ τοιόσδε πάλιν ; Πρῶτος μέν ὁ πονηρός τε καί ἀντίκειμαι δύναμις . διδιδωμι γάρ ἐγώ ὁ ὁ ὅλος Σωτήρ πατέω ἐπάνω δρεῶν , καί σκορπίος , καί ἐπί πᾶς ὁ δύναμις ὁ ἐχθρός . εἶτα παρίημι ἔοικα δρες καί βουνός ὁ ὑψηλός φρονέω εἴωθα , καί ὑπέρογκος ἔχω φρόνημα , ὑψόω τε τρίβω , καί ἐν δυναστεία εἰμί κοσμημαῖς , καί ὁ ἅγιος μυστῶγοις · ; κατεξανίστημι ἑαυτοῦ , καί διχάω ὄρος ἢ βουνός ὑπαντάω εἴωθα , ὡς δυσχερής αὐτός ἀποφαίνω ὁ ὁδός , ὁ ἐπί γε , φημί , ὁ χρόνος πληρόω ὁ ἀποστολή ὁ δρόμος . ἄλλος καί ὁ οὕτως εἰμί , φημί , λεπτύνω , ἄχυρον διχάω ἀναπαύω παρασκευάζω ὁ ὁ ἄνεμος αὔρα διασκιδιδωμι , καί ὅλος Καταγίδα δίδωμι , ὥστε διασπείρω αὐτός . βαδίζω γάρ οὗτος πρός ὁ μηδείς .
cyrillus-theology.commentarius-in-isaiam-prophetam pg070_0423.4
Σὺ δὲ εὐφρανθήση ἐπὶ τοῖς ἁγίοις , Ἰσραήλ . Καὶ ἀγαλλιάσονται οἱ πτωχοί , καὶ οἱ ἐνδεεῖς . Ζητήσουσι γὰρ ὕδωρ , καὶ οὐκ ἔσται · καὶ ἡ γλῶσσα
Lemmas: σύ δέ εὐφραίνω ἐπί ὁ ἅγιος , Ἰσραήλ . καί ἀγαλλιάω ὁ πτωχός , καί ὁ ἐνδεής . ζητέω γάρ ὕδωρ , καί οὐ εἰμί · καί ὁ γλῶσσα
cyrillus-theology.commentarius-in-isaiam-prophetam pg070_0424.1
αὐτῶν ἀπὸ τῆς δίψης ἐξηράνθη . Ἐγώ εἰμι Κύριος ὁ Θεός , ἐγὼ ἐπακούσομαι ὁ Θεὸς Ἰσραήλ , καὶ οὐκ ἐγκαταλείψω αὐτούς .
Lemmas: αὐτός ἀπό ὁ δίψα ξηραίνω . ἐγώ εἰμί Κύριος ὁ Θεός , ἐγώ ἐπακούω ὁ θεός Ἰσραήλ , καί οὐ ἐγκαταλείπω αὐτός .
cyrillus-theology.commentarius-in-isaiam-prophetam pg070_0424.3
Ἀλλ’ ἀνοίξω ἐπὶ τῶν ὄρεων ποταμούς , καὶ ἐν μέσῳ τῶν πεδίων πηγὰς · ποιήσω τὴν ἔρημον εἰς ἕλη , καὶ τὴν διψούσαν γῆν ἐν ὑδραγωγοῖς . Θήσω εἰς τὴν ἄνυδρον γῆν κέδρον , καὶ πύξον , καὶ μυρίνην , καὶ κυπάρισσον , καὶ λεύκην · ἵνα ἴδωσι καὶ γνῶσι , καὶ ἐννοήσωσι , καὶ ἐπιστώται ἅμα , ὅτι χεὶρ Κυρίου ἐποίησε ταῦτα πάντα , καὶ ὁ ἅγιος τοῦ Ἰσραὴλ κατέδειξεν .
Lemmas: ἀλλά ἀνοίγω ἐπί ὁ ὁράω ποταμός , καί ἐν μέσος ὁ πεδίον πηγή · ποιέω ὁ ἐρῆμος εἰς ἕλος , καί ὁ διψάω γῆ ἐν ὑδραγωγός . τίθημι εἰς ὁ ἄνυδρος γῆ κέδρος , καί πύξος , καί μυρίνης , καί κυπάρισσος , καί λεύκη · ἵνα ὁράω καί γνῶσις , καί ἐννοέω , καί πιστωτής ἅμα , ὅτι χείρ κύριος ποιέω οὗτος πᾶς , καί ὁ ἅγιος ὁ Ἰσραήλ καταδείκνυμι .
cyrillus-theology.commentarius-in-isaiam-prophetam pg070_0424.4
Ἔρημον τε καὶ ἄνυδρον εἶναι φησι τὴν τῶν ἐθνῶν χώραν . Ἔρημον μὲν διότι τὸ ἐξιλιώθαι τρόπον τινὰ , καὶ φυτῶν ἔρημην εἶναι τῶν εὐδαλεστάτων , νοητῶν δὲ δηλονότι · ἀκάνθης δὲ μόνης ὁράσθαι τροφὴν , καὶ ξύλων ἀγρίων μητέρα , καὶ ὅσα πυρὶ πρὸς τὸ δαπανέσθαι χρήσιμον . Ταῦτα τὰ ἔθνη ποτὲ
Lemmas: ἐρῆμος τε καί ἄνυδρος εἰμί φημί ὁ ὁ ἔθνος χώρα . ἐρῆμος μέν διότι ὁ ἐξιλιώθαι τρόπος τις , καί φυτός ἐρῆμος εἰμί ὁ εὐδαλεστάτων , νοητός δέ δηλονότι · ἄκανθα δέ μόνος ὁράω τροφή , καί ξύλον ἄγριος μήτηρ , καί ὅσος πῦρ πρός ὁ δαπανάω χρήσιμος . οὗτος ὁ ἔθνος ποτέ
cyrillus-theology.commentarius-in-isaiam-prophetam pg070_0425.2
Ἐργίζει ἡ κρίσις ὑμῶν , λέγει ὁ Θεός · ἠγγύσαν αἱ βουλαὶ ὑμῶν , λέγει ὁ βασιλεὺς Ἰακώβ .
Lemmas: εργιζεω ὁ κρίσις σύ , λέγω ὁ Θεός · ηγγυσαω ὁ βουλή σύ , λέγω ὁ βασιλεύς Ἰακώβ .
cyrillus-theology.commentarius-in-isaiam-prophetam pg070_0425.3
Τὴν τῶν ἐθνῶν κλῆσιν ὡς ἔσται κατὰ καιροὺς εὐμιλᾶ διερχόμενος , ὑποσχόμενός τε ποιῆσαι τὴν ἔρημον εἰς ἕλη , καὶ τὴν διψῶσαν γῆν ἐν ὕδραγωγοῖς , κέδρους τε , καὶ πύξιν καὶ τοῖς ἑτέρους φυτοὺς κατακομὸν ἀποφήναι , καὶ τὴν ἑαυτοῦ χεῖρα θαυμασθήσεσθαι λέγων , ὡς τῶν οὕτω μεγάλων δημιουργόν , προσδιαλέγεται πάλιν τοῖς τῶν εἰδώλων ποιηταῖς , καὶ τοῖς τὰ τοιαῦτα τεχνίταις , καὶ φησιν ἐγγὺς γενέσθαι τὴν κρίσιν αὐτῶν . Κρίσιν δὲ φησιν , ἥ τὴν ὀφειλομένην κόλασιν αὐτοῖς . ἤγουν τὴν αἰσχύνην , καὶ ἐντροπήν . Ὦσὰ γὰρ ψήφω Θεοῦ , καὶ δικαίῳ κρίματι · κολασθεὶν ἂν ὡς ἁμαρτηκότας τὴν ὑπ’ οὐρανόν , καὶ βουλάς οὐκ ἀληθεῖς εἰσεκομισκότας . Ἔδειξεν γὰρ τοὺς ἐπὶ τῆς
Lemmas: ὁ ὁ ἔθνος κλῆσις ὡς εἰμί κατά καιρός εὐμιλᾶ διέρχομαι , ὑπισχνέομαι τε ποιέω ὁ ἐρῆμος εἰς ἕλος , καί ὁ διψάω γῆ ἐν ὑδραγωγέω , κέδρος τε , καί πύξ καί ὁ ἕτερος φυτός κατακομὸν ἀποφαίνω , καί ὁ ἑαυτοῦ χείρ θαυμάζω λέγω , ὡς ὁ οὗτος μέγας δημιουργός , προσδιαλέγομαι πάλιν ὁ ὁ εἴδωλον ποιητής , καί ὁ ὁ τοιοῦτος τεχνίτης , καί φημί ἐγγύς γίγνομαι ὁ κρίσις αὐτός . κρίσις δέ φημί , ὅς ὁ ὀφείλω κόλασις αὐτός . ἤγουν ὁ αἰσχύνη , καί ἐντροπή . ὠθέω γάρ ψῆφος Θεός , καί Δίκαιος κρίμα · κολάζω εἄν ὡς ἁμαρτάνω ὁ ὑπό οὐρανός , καί βουλή οὐ ἀληθής εἰσκομίζω . δείκνυμι γάρ ὁ ἐπί ὁ
cyrillus-theology.commentarius-in-isaiam-prophetam pg070_0426.1
Docuerunt namque terræ inhabitatores dicere ligno : A γῆς τῷ ξύλῳ λέγειν : « Πατῆρ μου εἰ σύ , καὶ τῷ λίθῳ , « Pater meus es tu ; et lapidi : Tu genuisti me 88 . » Σὺ ἐγέννησάς με . » Ταύτητοι καὶ ἐγγύσαι φησι τὰς ἁβουλὰς αὐτῶν , τοῦτ’ ἐστιν , εἰς πέρας ἐλθεῖν , κατα - Ilinc ait eorum consilia appropinquasse , id est , ad σείοντος τὴν πλάνην , καὶ τὴν ἐκ τῆς ἀμαθίας ἀχύλον finem pervenisse , excutiente errorem et ignorant - κατασχεδανίσαντος Θεοῦ , καὶ οὐχ ἓνὸς τῶν παρ’ αὐτῶν tiae tenebras dissipante Deo , Deo , in quam , non ex il - δντος , τῶν ψευδωνύμων δηλονότι φαμέν , ἀλλὰ Κυρίῳ , lis falso nuncupatis scilicet , sed Domino et Deo καὶ Θεοῦ κατὰ ἀλήθειαν , καὶ τοῦ βασιλέως Ἰακώβ , vere , et rege Jacob , id est , eorum qui sunt ex san - τοῦτ’ ἐστι , τῶν ἐξ αἵματος Ἰσραηλ . « Ἀποφῆρει δὲ guine Israel . His verbis memoriam reficit signo - διὰ τούτων εἰς ἀνάμνησιν τῶν γεγονότων σημείων , rum quæ edita sunt in liberatione Israelitarum , ex ἐπὶ τῇ λυτρώσει τῶν ἐξ Ἰσραηλ , δι’ ὧν εὖ μάλὰ δια - quibus optime eognoscitur divinæ ipsius auctorita - γινώσκεται τῆς ἐνούσης αὐτῷ θεοπρεποῦς ἐξουσίας , tis et incomparabilis excellentiæ potentia . ἡ ἀσυγκρίτου ὑπεροχῆς ἡ δύναμις .
Lemmas: Docuerunt namque terræ inhabitatores dicere ligno : A γῆ ὁ ξύλον λέγω : « Πατῆρ ἐγώ εἰμί σῦς , καί ὁ λίθος , « Pater meus es tu ; et lapidi : Tu genuisti me 88 . » σύ γεννάω ἐγώ . » Ταύτητοι καί ἐγγυάω φημί ὁ αβουλαας αὐτός , οὗτος εἰμί , εἰς πέρας ἔρχομαι , κατά - Ilinc ait eorum consilia appropinquasse , id est , ad σείω ὁ πλάνη , καί ὁ ἐκ ὁ ἀμαθία ἄχυλος finem pervenisse , excutiente errorem et ignorant - κατασχεδανίσαντος Θεός , καί οὐ εἷς ὁ παρά αὐτός tiae tenebras dissipante Deo , Deo , in quam , non ex il - δίς , ὁ ψευδώνυμος δηλονότι φημί , ἀλλά κύριος , lis falso nuncupatis scilicet , sed Domino et Deo καί Θεός κατά ἀλήθεια , καί ὁ βασιλεύς Ἰακώβ , vere , et rege Jacob , id est , eorum qui sunt ex san - οὗτος εἰμί , ὁ ἐκ αἷμα Ἰσραήλ . « Ἀποφῆρει δέ guine Israel . His verbis memoriam reficit signo - διά οὗτος εἰς ἀνάμνησις ὁ γίγνομαι σημεῖον , rum quæ edita sunt in liberatione Israelitarum , ex ἐπί ὁ λυτρόω ὁ ἐκ Ἰσραήλ , διά ὅς εὕω μάλα διά - quibus optime eognoscitur divinæ ipsius auctorita - γιγνώσκω ὁ ἔνειμι αὐτός θεοπρεπής ἐξουσία , tis et incomparabilis excellentiæ potentia . ὁ ἀσύγκριτος ὑπεροχή ὁ δύναμις .
cyrillus-theology.commentarius-in-isaiam-prophetam pg070_0426.2
Vers . 22-24 . Appropinent , et annuntient vobis « Ἐγμιάτωσαν , καὶ ἐπαγγελιάτωσαν ὑμῖν ὅ quæ contingent , vel priora quæ erant ; dicite , et adhi - συμβήσεται , ἢ τὰ πρότερα εἶνα ἦν · εἴπατε , καὶ bebimus mentem , et cognoscamus quæ ultima , et ἐπιστώσωμεν τὸν νῦν , καὶ γνωσώμεθα , τί τὰ quæ ventura . Dicite nobis , annuntiate ventura in no - ἔσχατα , καὶ τὰ ἐπερχόμενα . Εἴπατε ἡμῖν , ἀπαγ - vissimo , et cognoscamus vos deos esse . Benefacite et γείλατε τὰ ἐπερχόμενα ἐπ’ ἔσχατον , καὶ γνωσώ - malefacite , et mirabimur , et videbimus simul , unde μεθα , ὅτι θεοί ἐστε . Εὖ ποιήσατε , καὶ κακώσατε , sitis vos , et unde opus vestrum . De terra abominatio - καὶ θαυμάσομεθα , καὶ ὁψόμεθα ἅμα , ἔτι πόθεν nem elegit vos . ἐστέ ὑμεῖς , καὶ πόθεν ἡ ἐργασία ὑμῶν · ἐκ τῆς βδελύγματος ἐξελέξαντο ὑμᾶς .
Lemmas: Vers . 22-24 . Appropinent , et annuntient vobis « Ἐγμιάτωσαν , καί ἐπαγγέλλω σύ ὅς quæ contingent , vel priora quæ erant ; dicite , et adhi - συμβαίνω , ἢ ὁ πρότερος ἴς εἰμί · εἶπον , καί bebimus mentem , et cognoscamus quæ ultima , et ἐφίστημι ὁ νῦν , καί γιγνώσκω , τίς ὁ quæ ventura . Dicite nobis , annuntiate ventura in no - ἔσχατος , καί ὁ ἐπέρχομαι . εἶπον ἐγώ , ἀπάγω - vissimo , et cognoscamus vos deos esse . Benefacite et γειλατος ὁ ἐπέρχομαι ἐπί ἔσχατος , καί γιγνώσκω - malefacite , et mirabimur , et videbimus simul , unde μέθη , ὅτι θεός εἰμί . εὕω ποιέω , καί κακόω , sitis vos , et unde opus vestrum . De terra abominatio - καί θαυμάζω , καί ὁράω ἅμα , ἔτι πόθεν nem elegit vos . εἰμί σύ , καί πόθεν ὁ ἐργασία σύ · ἐκ ὁ βδέλυγμα ἐκλέγω σύ .
cyrillus-theology.commentarius-in-isaiam-prophetam pg070_0427.1
Οὐκοῦν κἂν εὑ ποίησατε καὶ κακώσατε . Εἰ δὲ τούτων δύνασθε δρῆν οὐδὲν , λοιπὸν ὑφόμεθα , τοῦτ' ἐστίν , εὐχολον ἰδεῖν , πότεν ἐστέ ὑμεῖς , καὶ πότεν ἡ ἐργασία ὑμῶν · ἐστὲ γὰρ ἐκ γῆς βεβλημένα πεπτιγμένοι . Ἡ γὰρ ἐκ λίθου πέτρα εἶπαίν τὸ εἰδώλιον γένοιτ' ἄν , ὁ λίθου λαμπροῦ καὶ ἐξειλεγμένου , ἤγουν ἐξ ἑτέρας ὑλῆς · ταῦτα δὲ πάντα ἐστίν ἐκ γῆς . Δεῖ δέ , οἶμαι , καταθαυμασάαι τοὺς τῶν εἰδώλων προσκυνητάς , εἰ μεθ' ἐκεῖνο ἐγνώκασι παρ' αὐτῶν , τὸ , ὅποι ποτὲ καταλήξει τὰ πράγματα αὐτοῖς . Οὐ γὰρ ἔγνωσαν , ἡ προειρήκασιν ὡς αὐτοῖς τεμένεσι κατεμπερηθήσοντι , κείσονται δὲ καὶ εἰς γέλωτα κατὰ καιροὺς καὶ αὐτοῖς τοῖς πάλαι πεπλασμένοις .
Lemmas: οὐκοῦν κἀν ὅς ποιέω καί κακόω . εἰμί δέ οὗτος δύναμαι δράω οὐδείς , λοιπός ὑφίημι , οὗτος εἰμί , ευχολος ὁράω , πότε εἰμί σύ , καί πότε ὁ ἐργασία σύ · εἰμί γάρ ἐκ γῆ βάλλω πτίσσω . ὁ γάρ ἐκ λίθος πέτρα λέγω ὁ εἰδώλιον γίγνομαι ἄν , ὁ λίθος λαμπρός καί ἐκλέγω , ἤγουν ἐκ ἕτερος ὕλη · οὗτος δέ πᾶς εἰμί ἐκ γῆ . Δεύς δέ , οἴομαι , καταθαυμάζω ὁ ὁ εἴδωλον προσκυνητής , εἰμί μετά ἐκεῖνος γιγνώσκω παρά αὐτός , ὁ , ὅποι ποτέ κατάληξις ὁ πρᾶγμα αὐτός . οὖον γάρ γιγνώσκω , ὁ προαγορεύω ὡς αὐτός τέμενος κατεμπερηθήσοντι , κεῖμαι δέ καί εἰς γέλως κατά καιρός καί αὐτός ὁ πάλαι πλάσσω .
cyrillus-theology.commentarius-in-isaiam-prophetam pg070_0427.2
Ἐγὼ δὲ ἡγειρα τὸν ἀπὸ βορρᾶ , καὶ τὸν ἀφ' ἡλίου ἀνατολῶν · κεκληήσονται τῷ ὀνόματί μου .
Lemmas: ἐγώ δέ ἐγείρω ὁ ἀπό Βορέας , καί ὁ ἀπό ἥλιος ἀνατολή · καλέω ὁ ὄνομα ἐγώ .