cyrillus-theology.commentarius-in-isaiam-prophetam pg070_0157.1
ταῖς ἐκείνου φάλαγγιν ἀντεξάγων , οὐ πολέμου νόμῳ τῆς τῶν ἐναντίων κατακρηττάσας χειρὸς , ἀλλ' ἐν δυνάμει Θεοῦ καὶ χάριτι . Ἐξῆλθε γὰρ ἄγγελος Κυρίου , φησί , καὶ ἀνείλεν ἐν μιᾷ νυκτὶ ἐκ τῆς παρεμβολῆς τῶν Ἀσσυρίων ἑκατὸν ὀγδοήκοντα πέντε χιλιάδας . Οὕ δὴ γεγονὸς ἐναργῶς , οἱ μὲν ἀπολεῖσθαι προσδοκῶντες ἐχόρουν , ἀνεχόμενοι τε τῇ διασῴσαντι Θεῷ τὰς χαριστηρίους ψυχὰς λέγοντες τὸ « Ἑσπέρας αὐλισθήσεται κλαυθμὸς , καὶ εἰς τὸ πρωὶ ἀγαλλίασις . » Καὶ πρὸς γε δὴ τούτους « Ἐστρέψας τὸν κοπετόν μου εἰς χαρὰν ἐμοί , διέρρηξας τὸν σάκκον μου , καὶ περιέζωσάς με εὐφροσύνην . » Ὁ δὲ Ὁραζὺς , καὶ ὑπέροπτος , καὶ τὸ μέγα καὶ ξείτηλον ἐκεῖνο βοών , Τὴν οἰκουμένην ὅλην καταλήψομαι τῇ χειρί , ὡς νοσσᾶν , καὶ ὡς καταλειφμέναινα ὡς ἄρω , καὶ οὐκ ἔστιν , B δὲ διαφεύξεται με , ἡ ἀντείση μοι , μάτην ἐφ' ἐαυτῷ μέγα φρονήσας ἠλέγχετο . Διέβη γὰρ μῆλα , καὶ φυγὰς οἴκοι μεθίστατο τὴν Ἰουδαίαν ἀφεὶς . Τοιγάρτοι καὶ ἔρασπεν ὁ τῶν ὅλων Θεός · Μὴ φοβοῦ , ὁ λαός μου , οἱ κατοικοῦντες ἐν Σιὼν , ἀπὸ Ἀσσυρίου . Κατεργάφετο δὲ καὶ ὁ τῆς φυγῆς τρόπος , μονονοχὶ πόλεις τε καὶ κώμας κατασιόντος αὐτοῦ τῇ παρόδῳ . Καὶ πάλιν ἄφθονος λήφεται · Ῥαμὰ πόλιν Σαούλ . Διερμηνεύοντες δὲ τὰ τοιάδε , πεποιθήκασι τὴν ἀρχήνιν ἱστορικωτέραν μέν , πλὴν οὐκ ἐξω τῆς ἀληθείας . Πᾶσα γὰρ πως ἀνάγκη , τῇ τῶν προκειμένων ποιότητι καὶ δυνάμει καταλλήλων τῶν τῆς ἐρμηνείας θεαρμοῦσεσθαι λόγον . Ἐπειδὴ δὲ ἔστιν ἕθος τῇ θεοπνεύστῃ Γραφῇ , διὰ τῶν ἐν τάχει ( 1 ) , καὶ ἱστορικῶς δρωμένων καταδηλοῦν ἑαυτὸν τὰ μυστήρια , καὶ κεχρυμμένων ἐννοιῶν ἀναπλάττειν εἰκόνας , φαμέν ὅτι τετυμάνηκε μέν καθ' ἡμῶν ὁ τῆς ἀμαρτίας εὐρετής , καὶ τοῖς τοῦ Σωτῆρος λαοῖς τοὺς ἡγιασμένους , δηλούντι διὰ Πνεύματος , καὶ κεκαθαρισμένος διὰ τῆς πίστεως , δεινῶς ἐπεπέρα καὶ πικρῶς , καὶ τῆς Ἐκκλησίας τοῦ Θεοῦ κατεστρατεύετο , τῶν ὑπὸ χεῖρα πνευμάτων ἐπισείων αὐτῇ τὴν ἀνωσιωτάτην φάλαγγα · καὶ τάχα που καὶ ἀναστρέψαι αὐτὴν ἠφῆν δύνασθαι , καὶ λίαν ἀμογητὶ τὴν σεπτὴν ἀληθῶς καὶ ἁγίαν πόλιν τοῦ Θεοῦ , τὴν νοητὴν Ἱερουσαλήμ , ἀλλ' ἧλιν πεφροντικώς τῶν ἐνδεχομένων οὐδέν . Οὐ γὰρ ἦν ἰσχύσαι , τὴν ἁγίαν αὐτὴν ἐκπολιορκῆσαι πόλιν , ἀπὸ ἧς κατακρηττάσαι δεξιὰς τῆς οὐκ εὐθενεστάτης . Τίς γὰρ ἀντιστήσεται τὰ πάντα ἰσχύοντι Θεῷ ; Ἀπώλεσε τοίνυν ὁμοῦ τοῖς σκείοις ὑπαπιστάταις , καὶ τῆς τῶν εὐσεβούντων ἀγέλης ἀπελέλαχται , θηρὸς ἀνθρώπου δίχην ἐπιπθών · ἐκδιέβληται δὲ τῆς καθ' ἡμῶν τυραννίδος . Καὶ τοῦτο ἡμᾶς ὁ Σωτὴρ ἐδίδαξεν εἰπών · « Νῦν κρίσις ἐστὶ τοῦ αἰῶνος τούτου , νῦν ἄρχων τοῦ αἰῶνος τούτου ἐκβληθήσεται ἔξω . Κἀγὼ ἐὰν ὑψωθῶ ἐκ τῆς γῆς , πάντας ἑλκύσω πρὸς ἐμαυτόν , Ἀνατροπὴ γὰρ θανάτου , καὶ διαβόλου καθαίρεσις , καὶ ἀμαρτίας ἀναίρεσις τὸ τοῦ Χριστοῦ γέγονε πάθος , ὑψωμένου μὲν ἐπὶ τοῦ σταυροῦ , καταχωρίζοντος δὲ καὶ καταρριπτοῦντος εἰς γῆν τοῦ διαβόλου τὸ καύχημα . Ἐπὶ καιροῦ τοίνυν μετ'
Lemmas: ὁ ἐκεῖνος φάλαγξ ἀντεξάγω , οὖον πόλεμος νόμος ὁ ὁ ἐναντίος κατακρηττάσας χείρ , ἀλλά ἐν δύναμις Θεός καί χάρις . ἐξέρχομαι γάρ ἄγγελος κύριος , φημί , καί ἀναιρέω ἐν εἷς νύξ ἐκ ὁ παρεμβολή ὁ Ἀσσύριος ἑκατόν ὀγδοήκοντα πέντε χιλιάς . ἕ δή γίγνομαι ἐναργής , ὁ μέν ἀπόλλυμι προσδοκάω εχοροος , ἀνέχω τε ὁ διασῴζω Θεός ὁ χαριστήριος ψυχή λέγω ὁ « Ἑσπέρα αὐλίζομαι κλαυθμός , καί εἰς ὁ πρωί ἀγαλλίασις . » καί πρός γε δή οὗτος « στρέφω ὁ κοπετός ἐγώ εἰς χαρά ἐγώ , διαρρήγνυμι ὁ σάκκος ἐγώ , καί περιζώννυμαι ἐγώ Εὐφρόσυνος . » ὁ δέ Ὁραζὺς , καί ὑπέροπτος , καί ὁ μέγας καί ξειτηλος ἐκεῖνος βοῦς , ὁ οἰκέω ὅλος καταλαμβάνω ὁ χείρ , ὡς νοσέω , καί ὡς καταλείπω ὡς ἀείρω , καί οὐ εἰμί , B δέ διαφεύγω ἐγώ , ὁ ἀντείσειμι ἐγώ , μάτην ἐπί αὐτός μέγας φρονέω ἐλέγχω . διαβαίνω γάρ μῆλον , καί φυγάς οἴκοι μεθίστημι ὁ Ἰουδαῖος ἀφίημι . τοιγάρ καί ῥάπτω ὁ ὁ ὅλος Θεός · μή φοβέω , ὁ λαός ἐγώ , ὁ κατοικέω ἐν Σιών , ἀπό Ἀσσύριος . Κατεργάφετο δέ καί ὁ ὁ φυγή τρόπος , μονονοχὶ πόλις τε καί κώμη κατασιειμι αὐτός ὁ πάροδος . καί πάλιν ἄφθονος λαμβάνω · Ῥαμά πόλις Σαῦλος . Διερμηνεύω δέ ὁ τοιόσδε , ποιέω ὁ ἀρχήν ἱστορικός μέν , πλήν οὐ ἐξω ὁ ἀλήθεια . πᾶσα γάρ πως ἀνάγκη , ὁ ὁ πρόκειμαι ποιότης καί δύναμις κατάλληλος ὁ ὁ ἑρμηνεία θεαρμουω λόγος . ἐπεί δέ εἰμί ἔθος ὁ θεόπνευστος γραφή , διά ὁ ἐν τάχος ( 1 ) , καί ἱστορικός δράω καταδηλόω ἑαυτοῦ ὁ μυστήριον , καί κρύπτω ἔννοια ἀναπλάσσω εἰκών , φημί ὅτι τετυμάνηκε μέν κατά ἐγώ ὁ ὁ ἁμαρτία εὑρετής , καί ὁ ὁ Σωτήρ λαός ὁ ἁγίζω , δηλόω διά πνεῦμα , καί καθαρίζω διά ὁ πίστις , δεινῶς επιφέρω καί πικρός , καί ὁ ἐκκλησία ὁ Θεός καταστρατεύω , ὁ ὑπό χείρ πνεῦμα ἐπισείων αὐτός ὁ ἄνωσις φάλαγξ · καί τάχα ποῦ καί ἀναστρέφω αὐτός φημί δύναμαι , καί λίαν ἀμογητί ὁ σεπτός ἀληθής καί ἅγιος πόλις ὁ Θεός , ὁ νοητός Ἱερουσαλήμ , ἀλλά Ἦλις φροντίζω ὁ ἐνδέχομαι οὐδείς . οὖον γάρ εἰμί ἰσχύω , ὁ ἅγιος αὐτός ἐκπολιορκέω πόλις , ἀπό ὅς κατακρηττάσαι δεξιά ὁ οὐ εὐθενής . Τῖς γάρ ἀνθίστημι ὁ πᾶς ἰσχύω Θεός ; ἀπόλλυμι τοίνυν ὁμοῦ ὁ σκείοις υπαπιστατος , καί ὁ ὁ εὐσεβέω ἀγέλη ἀπολαγχάνω , θήρ ἄνθρωπος διχάω ἐπιπθών · ἐκδιέβληται δέ ὁ κατά ἐγώ τυραννίς . καί οὗτος ἐγώ ὁ Σωτήρ διδάσκω εἶπον · « νῦν κρίσις εἰμί ὁ αἰών οὗτος , νῦν ἄρχω ὁ αἰών οὗτος ἐκβάλλω ἔξω . ἀγός ἐάν ὑψόω ἐκ ὁ γῆ , πᾶς ἕλκω πρός ἐμαυτοῦ , ἀνατροπή γάρ θάνατος , καί διάβολος καθαίρεσις , καί ἁμαρτία ἀναίρεσις ὁ ὁ Χριστός γίγνομαι πάθος , υψωμένος μέν ἐπί ὁ σταυρός , καταχωρίζω δέ καί καταρριπτέω εἰς γῆ ὁ διάβολος ὁ καύχημα . ἐπί καιρός τοίνυν μετά