cyrillus-theology.commentarius-in-isaiam-prophetam pg070_0413.1
γυν παρ' αὐτοῦ . Ἄναγει δὲ καὶ ἐπὶ τὸ μεῖζον ἕτι καὶ φησι , Τὴν γῆν ὡς οὐδὲν ἐποίησεν . Ὅτι δὲ ἐν ἐξουσίᾳ κεῖται τῇ παρὰ Θεοῦ τὸ καὶ σώζεσθαι τινὰ μνήμην , ἢ μή , τῶν γεγονότων ἐν γῇ λαμπρῶν τε καὶ ἐπισήμων , ἀποφαίνει λέγων · Οὐ γὰρ μὴ σπεῖρων , οὐδ' οὐ μὴ φυτεύσων . Εἰ μὴ γὰρ βούλοιτο , δηλοῦντί Θεός , οὐδὲνα , φησίν , ἔξουσιν ἐν γῇ καρπὸν , ἀλλ' οὐδὲ βίξαν ἡ μνήμη , ἀλλ' ὡς ἀνέμῳ κατενεχθέντος ἐπ' αὐτοὺς βαδίζονται πρὸς τὸ μηδὲν , φρυαγόντες ἐν ἰσῷ . Πάντα γὰρ τὰ ἀνθρώπινα μικρὰ καὶ εὐδιαρρήτιστα , καὶ εὐανάτρεπτα παντελῶς , καὶ πῶς ἐν ἰσῷ καταμαραινεται . Προσκυνητέον οὖν ἄρα Θεῷ δὴ μόνῳ τῷ κατὰ φύσιν καὶ ἀληθῶς , καὶ ἕκως μηδὲς τῶν ἐξ ἐπιστήμης τεκτόνων ἐξευρημένων , μήτε μὴν ἀνθρώπων οἷς ἐπεγράφη πρὸς τινων τὸ θεῶν ὄνομα . Νεκρολατρεία γὰρ τοῦτο , καὶ ἕτερον οὐδέν . Νῦν οὖρ εἰμι ὡμοιώσασθε ; καὶ εἴπετε , Ἦγωθήσομαι , ὁ Ἅγιος . Ἀναβλέψατε εἰς ὕψος τοὺς ὀφθαλμοὺς ὑμῶν , καὶ ἴδετε τίς κατέδειξε ταῦτα πάντα · ὁ ἐκφέρων κατὰ ἀριθμὸν τὸν κόσμον αὐτοῦ , πάντας ἐπ' ὀνόματι καλεῖσθαι ἀπὸ πολλῆς δόξης , καὶ ἐν κράτει ἰσχύος οὐδὲν σε ἔλαθεν . Ὁ πάνσοφος Παῦλος κατακέρχραν εἰχόντος τῆς τῶν πλανωμένων ἀμαθίας , καὶ τῆς τῶν εἰδωλολατρούντων πλήθους δικαιοτάτην ποιεῖται τὴν καταβολήν . Ἔξεν γὰρ αὐτοὺς καὶ ἐξ αὐτῆς τῆς κτίσεως τὸν τῶν ὅλων εἰδεῖν · γενεσιουργὸν καὶ τεχνίτην , ἀπεκομίσθησαν εἰς ψευδολατρίαν , καὶ προσεκυνήθησαν τοῖς οὐχ οὖσι θεοῖς . Ἔφη δὲ οὕτω περὶ τοῦ πάντων κρατοῦντος Θεοῦ · « Τὰ γὰρ ἀόρατα αὐτοῦ ἀπὸ κτίσεως κόσμου τοῖς ποιήμασι νοούμενα καθορᾶται , ἡ τε ἀΐδιος αὐτοῦ δύναμις καὶ θεότης , εἰς τὸ εἶναι ἄνἀπολογητούς . Διότι γνόντες τὸν Θεόν , οὐχ ὡς Θεὸν ἐδόξασαν , ἢ εὐχαρίστησαν , ἀλλ' ἐματαιώθησαν ἐν τοῖς διαλογισμοῖς αὐτῶν , καὶ ἐσκοτίσθη ἡ ἀσύνετος αὐτῶν καρδία · καὶ φάσκοντες εἶναι σοφοί , ἐμωράνθησαν , καὶ ἤλλαξαν τὴν δόξαν τοῦ ἀφθάρτου Θεοῦ ἐν ὁμοιώματι εἰκόνος φθαρτοῦ , καὶ πτενίνων , καὶ τετραπόδων , καὶ ἑρπετῶν . » Οὐκοῦν ἐπειδήπερ , φησίν , κατέχω τὸν γῦρον τῆς γῆς , καὶ οἷά τινα σκηνὴν ἐκτέταχα τὸν οὐρανόν , διδωμί τε ἄρχοντας εἰς οὐδὲν ἄρχειν , καὶ ὅσον ἀκρίσι παρεικάζω τοὺς ἐπὶ τῆς γῆς , τίνι με ὡμοιώσατε ; ἀντὶ τοῦ , Τίνι με παρεικάζοντες οὐκ ἂν ἕξω γένεσθε τοῦ εἰκότος , οὐδ' ἂν ἀμάρτητε τ' ἀληθειῶς . Ἄρα με τὸν οὐρανὸν εἰπόντες , ἢ καὶ ἐνὶ τῶν στοιχείων ἐξομοίουν θέλοντες , ὑφῶν μέν νομίζετε ; Ἄλλ' οὐδὲν τῶν κτισμάτων τοιούς ἐμοί , καὶ τὸ κατὰ πᾶν ὁμοῖον ἀπαραλλάκτως ἔχον . Ἰσοσταθήσει γὰρ ἂν οὐδεὶς εἰς οὐσίας λόγον τῷ καλοῦντι πρὸς ὑπαρξιν τὰ οὐκ ὄντα ποτέ . Ὅτι γὰρ οὐ κατὰ τε τοὺς παρ' ὑμῖν εἰμι θεούς , τοὺς τε τέχνης ἀνθρωπίνης λαχόντας τὴν γένεσιν , ἐξ αὐτῶν θεωρήσατε τῶν κτισμάτων . Ἄρατε εἰς ὕψος τοὺς ὀφθαλμοὺς , ἴδετε τὸ στερέωμα , τὸν τῶν ἀστέρων χορόν , ἐννοήσατε τίς κατέδειξε ταῦτα πάντα , τίς ὁ ἐκφέρων κατὰ ἀριθμὸν τὸν κόσμον αὐτοῦ , δηλὸν δὲ ὅτι τοῦ οὐρανοῦ . Κόσμον δὲ τοῦ οὐρανοῦ τοὺς ἀστέρας ἀποκαλεῖ , οὐς εἰδέναι φη -
Lemmas: γυμν παρά αὐτός . ἀνάγω δέ καί ἐπί ὁ μείζων ἔτι καί φημί , ὁ γῆ ὡς οὐδείς ποιέω . ὅτι2 δέ ἐν ἐξουσία κεῖμαι ὁ παρά Θεός ὁ καί σῴζω τις μνήμη , ἢ μή , ὁ γίγνομαι ἐν γῆ λαμπρός τε καί ἐπίσημος , ἀποφαίνω λέγω · οὖον γάρ μή σπείρω , οὐδέ οὖον μή φυτεύω . εἰμί μή γάρ βούλομαι , δηλόω Θεός , οὐδείς , φημί , ἔχω ἐν γῆ καρπός , ἀλλά οὐδέ βίξαν ὁ μνήμη , ἀλλά ὡς ἄνεμος κατένειμι ἐπί αὐτός βαδίζω πρός ὁ μηδείς , φρύγω ἐν Ἰσώ . Πάν γάρ ὁ ἀνθρώπινος μικρός καί εὐδιαρρήτιστα , καί εὐανάτρεπτος παντελῶς , καί πῶς ἐν Ἰσώ καταμαραίνω . προσκυνητέον οὖν ἄρα Θεός δή μόνος ὁ κατά φύσις καί ἀληθής , καί ἵημι μηδὲς ὁ ἐκ ἐπιστήμη τέκτων ἐξευρίσκω , μήτε μήv ἄνθρωπος ὅς ἐπιγράφω πρός τίνω ὁ θεός ὄνομα . νεκρολατρεία γάρ οὗτος , καί ἕτερος οὐδείς . νῦν Ουρ εἰμί ὁμοιόω ; καί εἶπον , ηγωθησομης , ὁ Ἅγιος . ἀναβλέπω εἰς ὕψος ὁ ὀφθαλμός σύ , καί ὁράω τίς καταδείκνυμι οὗτος πᾶς · ὁ ἐκφέρω κατά ἀριθμός ὁ κόσμος αὐτός , πᾶς ἐπί ὄνομα καλέω ἀπό πολύς δόξα , καί ἐν κράτος ἰσχύς οὐδείς σύ λανθάνω . ὁ πάνσοφος Παῦλος καταχράω ἔχω ὁ ὁ πλανάω ἀμαθία , καί ὁ ὁ εἰδωλολατρέω πλῆθος Δίκαιος ποιέω ὁ καταβολή . ἐξίημι γάρ αὐτός καί ἐκ αὐτός ὁ κτίσις ὁ ὁ ὅλος εἴδω · γενεσιουργός καί τεχνίτης , ἀποκομίζω εἰς ψευδολατρίαν , καί προσκυνέω ὁ οὐ εἰμί θεός . φημί δέ οὗτος περί ὁ πᾶς κράτος Θεός · « ὁ γάρ ἀόρατος αὐτός ἀπό κτίσις κόσμος ὁ ποίημα νοέω καθοράω , ὁ τε ἀΐδιος αὐτός δύναμις καί θεότης , εἰς ὁ εἰμί ἀναπολόγητος . διότι γιγνώσκω ὁ Θεός , οὐ ὡς θεός δοξάζω , ἢ εὐχαριστέω , ἀλλά ματαιόω ἐν ὁ διαλογισμός αὐτός , καί σκοτίζω ὁ ἀσύνετος αὐτός καρδία · καί φάσκω εἰμί σοφός , μωραίνω , καί ἀλλάσσω ὁ δόξα ὁ ἄφθαρτος Θεός ἐν ὁμοίωμα εἰκών φθαρτός , καί πτενιναω , καί τετράπους , καί ἑρπετόν . » οὐκοῦν ἐπεί , φημί , κατέχω ὁ γῦρος ὁ γῆ , καί οἷος τις σκηνή ἐκτάσσω ὁ οὐρανός , δίδωμι τε ἄρχω εἰς οὐδείς ἄρχω , καί ὅσος ἀκρίς παρεικάζω ὁ ἐπί ὁ γῆ , τίς ἐγώ ὁμοιόω ; ἀντί ὁ , τίς ἐγώ παρεικάζω οὐ εἄν ἔχω γίγνομαι ὁ εἰκός , οὐδέ εἄν ἁμαρτάνω τε ἀληθειῶς . ἄρας ἐγώ ὁ οὐρανός εἶπον , ἢ καί ἐν ὁ στοιχεῖον ἐξομοιόω ἐθέλω , ὑφή μέν νομίζω ; ἄλλος οὐδείς ὁ κτίσμα τοῖος ἐγώ , καί ὁ κατά πᾶς ὅμοιος ἀπαραλλάκτως ἔχω . ισοιστημι γάρ εἄν οὐδείς εἰς οὐσία λόγος ὁ καλέω πρός ὕπαρξις ὁ οὐ εἰμί ποτός . ὅτι2 γάρ οὖον κατά τε ὁ παρά σύ εἰμί θεός , ὁ τε τέχνη ἀνθρώπινος λαγχάνω ὁ γένεσις , ἐκ αὐτός θεωρέω ὁ κτίσμα . Ἄρατος εἰς ὕψος ὁ ὀφθαλμός , ὁράω ὁ στερέωμα , ὁ ὁ ἀστήρ χορός , ἐννοέω τίς καταδείκνυμι οὗτος πᾶς , τίς ὁ ἐκφέρω κατά ἀριθμός ὁ κόσμος αὐτός , δῆλος δέ ὅτι ὁ οὐρανός . Κόσμος δέ ὁ οὐρανός ὁ ἀστήρ ἀποκαλέω , οὖς οἶδα φημί -