cyrillus-theology.commentarius-in-isaiam-prophetam pg070_0145.2
Πανταχοῦ τῆς οἰκείας δόξης πεφροντικὸτα Θεὸν εὑρήσομεν . Χαλεπαίνειν μὲν γὰρ εἰ δὴ τινὰς βλεποὺς καταφρονεῖν ἡρμηένους , καὶ παρ' οὐδὲν ποιεῖσθαι σπουδάζοντας τῷ αὐτῷ δοκοῦν , πάντα δὲ ὡςπερ σείοντας κάλον , εἰς γε τοῦδεῖν ἀπονεῦσαι πρὸς τὰ ἐκτοπώτατα . Περιτρέψει δὲ τοὺς τοιούτους μόνον οὐχὶ καὶ ἀναστειράξων εὐθηνούς , εἰς τοῦ ὅτι μάλιστα τελούνεἰς ὀνησιν αὐτοῖς . Οὕτω γὰρ ποὺ φησι καὶ ὁ μακάριος Δαβὶδ · « Ἐν χαλινῷ καὶ ἐν κημῷ τὰς σαγόνας αὐτῶν ἀγξείς τῶν μὴ ἐγγιζόντων πρὸς σέ . Πολλαὶ αἱ μάστιγες τοῦ ἀμαρτωλοῦ . » Ἐπιφέρει δὲ τοῖς πλημμελοῦσι τὴν χλάσιν , οὗν τινὰ βάδδων εἰς χεῖρας ἐπιδιδὼν τὴν ἰδίαν ὀργὴν ἀνδράσιν οὐκ ἀγαθοῖς , ἵν' αὐτοὶ γένοιτο χολασταὶ τῶν ἡσεσχηκότων . Συμβαίνει δὲ τοὺς εἰς τοῦτο παρεῖλημμένους φροντίζει τι μέγα κατὰ τῶν κεκολασμένων , μᾶλλον δὲ κατὰ τοῦ παραδόντος αὐτοὺς . Οὐ γὰρ ἐννοοῦσιν ὅτι κεχράτηχασιν αὐτῶν ἐφέντος Θεοῦ , καὶ ψήφον ἐπάγκανον τὴν τοῦ χρόνου · παθεῖν αὐτοὺς · οἴονται δὲ ὅτι καὶ σώζεις θελόντος κεχράτηχαι . Μεθίσταται τοίνυν ἐπ' αὐτοὺς τὴν ὀργὴν , καὶ σφόδρα εἰκότως . Ἐπειδὴ δὲ τοῖς ὑπερηημένοις ἀντιτάττεται , κατασχεῖ μὲν αὐτῶν τὴν ὀργὴν , ποινὰς δὲ ὑποτιθεὶς ταῖς αὐτοῖς πρεπούσαις , πειράται πληροφορεῖν ὅτι μὴ τῆς ἰσχύος ἐκείνων ἔργον ἦν , ἀλλὰ τῶν παρ' αὐτοῦ νευμάτων τὸ κρατῆσαι τῶν κεκολασμένων . Πέπρωτο τι τοιούτων ὁ τῶν ᾿Ασσυρίων βασιλεύς . Ἐπειδὴ γὰρ εἶλε τὴν ᾿Ιουδαίαν , καὶ πεπόρθηκε τὰς πόλεις , μέγα πεφρόντηκεν ἐφ' ἑαυτῷ , καὶ δὴ καὶ ὅσῳ τῆς ἁγίας κρατίζει γῆς , καὶ παρὰ βούλησιν Θεοῦ τοῦ προεστηκότος αὐτῆς , καὶ σώζεις ὑπισχυνομένου . Ταύτης ἕνεκα τῆς αἰτίας φησιν , οὕτω μὲν ἀπεστράφθαι τὸν θυμόν , ἐπενεγήσεσθαι δὲ καὶ ᾿Ασσυρίους τῷ , οὕτω . Καὶ ποία τις ἐστιν ἡ τοῦδε πρόφασις ; Ἡ μὲν γὰρ βάδδος , φησιν , τῆς ἐμῆς ὀργῆς , ἐν ταῖς αὐτῶν δέδοται χερσίν , παρ' ἐμοῦ δηλονότι , ὥστε καταπατεῖν ἐν αὐτῇ τοὺς εἰς ἐμὲ δεδυσσεβηκότας . Ἐγὼ συνέταξα αὐτοῖς , ὥστε ποιῆσαι σκύλα , καὶ προνομήν τὸν ἐμὸν λαόν , καὶ καταπατεῖν τὰς πόλεις , καὶ θεῖναι αὐτὰς εἰς κονιορτόν . Εἰ μὴ γὰρ τὴν σώζουσαν ἀπέστησα χεῖρα , καὶ γυμνοὺς ἀπέφηνε τῆς ἀεὶ καὶ συνήθους αὐτοῖς , καὶ παρ' ἐμοῦ δοθείσης ἐπικουρίας , οὐδ' ἂν ἡλωσάν ποτε , κρείττους ἀεὶ γεγονότες δι' ἐμοῦ τῶν ἐχθρῶν . Αὐτὸς γε μὴν ὁ ᾿Ασσύριος οὐχ οὕτως ἐνεθυμήθη , καὶ τῇ ψυχῇ οὐχ οὕτως λελογίσται , ἀλλ' ὅσον ἤκον εἰς τὸν αὐτοῦ νοῦν , ἀπαλλάξει · τοῦτ' ἐστιν , ἀλοθεῖσαι ἔθνη οὐχ ὀλίγα . Οἶεται γὰρ ὅτι τὰς αὐτοῦ δυνάμεσιν ἀνταναστήσεσθαι μὲν οὐδεὶς , κρατήσει γε πάντως ἀμυγίη , καὶ παντὸς ἔθνους ἔσται δεσπότης , ἀντεξάγοντος οὐδενός . Ἄπληστον δὲ οὕτως ἔχοντι τὴν ψυχὴν , καὶ ἀεὶ πᾶν ὅλων κρατεῖν ἐθέλοντι . κἂν εἴ προσοίσι τις λέγων · Σὺ μόνος εἶ ἄρχων , τοῦτ' ἐστιν , ἄρα δυνήση μόνος ἀπάσης κατ -
Lemmas: πανταχοῦ ὁ οἰκεῖος δόξα φροντίζω θεός εὑρίσκω . χαλεπαίνω μέν γάρ εἰμί δή τις βλέπω καταφρονέω ἡρμηένους , καί παρά οὐδείς ποιέω σπουδάζω ὁ αὐτός δοκέω , πᾶς δέ ὡς σείω κᾶλον , εἰς γε τουδεω ἀπονεύω πρός ὁ ἔκτοπος . περιτρέπω δέ ὁ τοιοῦτος μόνος οὐ καί αναστειρασσω εὐθηνός , εἰς ὁ ὅτι μάλιστα τελουνεος ὄνησις αὐτός . οὕτως γάρ πού φημί καί ὁ μακάριος Δαυίδ · « ἐν χαλινός καί ἐν κημός ὁ σαγονάς αὐτός ἄγχω ὁ μή ἐγγίζω πρός σός . πολλή ὁ μάστιξ ὁ ἁμαρτωλός . » ἐπιφέρω δέ ὁ πλημμελέω ὁ χλάς , ἐν τις βάδα εἰς χείρ ἐπιδιδέω ὁ ἴδιος ὀργή ἀνήρ οὐ ἀγαθός , ἵνα αὐτός γίγνομαι χολάω ὁ ἡσσάω . συμβαίνω δέ ὁ εἰς οὗτος παρειλημμένος φροντίζω τίς μέγας κατά ὁ κολάζω , μᾶλλον δέ κατά ὁ παραδίδωμι αὐτός . οὖον γάρ ἐννοέω ὅτι χράω αὐτός ἐφίημι Θεός , καί ψῆφος ἐπάγκανον ὁ ὁ χρόνος · πάσχω αὐτός · οἴομαι δέ ὅτι καί σῴζω ἐθέλω χράω . μεθίστημι τοίνυν ἐπί αὐτός ὁ ὀργή , καί σφόδρα εἰκότως . ἐπεί δέ ὁ ὑπερηημένοις ἀντιτάσσω , κατάσχω μέν αὐτός ὁ ὀργή , ποινή δέ ὑποτίθημι ὁ αὐτός πρέπω , πειράω πληροφορέω ὅτι μή ὁ ἰσχύς ἐκεῖνος ἔργον εἰμί , ἀλλά ὁ παρά αὐτός νεῦμα ὁ κρατέω ὁ κολάζω . ἔπορον τίς τοιοῦτος ὁ ὁ Ἀσσύριος βασιλεύς . ἐπεί γάρ εἴλω ὁ Ἰουδαῖος , καί πορθέω ὁ πόλις , μέγας φρονέω ἐπί ἑαυτοῦ , καί δή καί ὅσος ὁ ἅγιος κρατίζω γῆ , καί παρά βούλησις Θεός ὁ προίστημι αὐτός , καί σῴζω ὑπισχνέομαι . Ταύτη ἕνεκα ὁ αἴτιος φημί , οὗτος μέν ἀποστρέφω ὁ θυμός , ἐπιφέρω δέ καί Ασσύριος ὁ , οὗτος . καί ποῖος τις εἰμί ὁ ὅδε πρόφασις ; ὁ μέν γάρ βάδα , φημί , ὁ ἐμός ὀργή , ἐν ὁ αὐτός δίδωμι χείρ , παρά ἐγώ δηλονότι , ὥστε καταπατέω ἐν αὐτός ὁ εἰς ἐγώ δυσσεβέω . ἐγώ συντάσσω αὐτός , ὥστε ποιέω σκύλα , καί προνομή ὁ ἐμός λαός , καί καταπατέω ὁ πόλις , καί τίθημι αὐτός εἰς κονιορτός . εἰμί μή γάρ ὁ σῴζω ἀφίστημι χείρ , καί γυμνός ἀποφαίνω ὁ ἀεί καί συνήθης αὐτός , καί παρά ἐγώ δίδωμι ἐπικουρία , οὐδέ εἄν ἁλίσκομαι ποτός , ἀγαθός ἀεί γίγνομαι διά ἐγώ ὁ ἐχθρός . αὐτός γε μήv ὁ Ἀσσύριος οὐ οὕτως ἐνθυμέομαι , καί ὁ Ψυχή οὐ οὕτως λογίζομαι , ἀλλά ὅσος ἥκω εἰς ὁ αὐτός νόος , ἀπαλλάσσω · οὗτος εἰμί , ἀλέω ἔθνος οὐ ὀλίγος . οἴομαι γάρ ὅτι ὁ αὐτός δύναμις ἀντανίστημι μέν οὐδείς , κρατέω γε πάντως ἀμύσσω , καί πᾶς ἔθνος εἰμί δεσπότης , ἀντεξάγω οὐδείς . ἄπληστος δέ οὕτως ἔχω ὁ ψυχή , καί ἀεί πᾶς ὅλος κρατέω ἐθέλω . κἀν εἰμί πρόσος τις λέγω · σύ μόνος εἰμί ἄρχω , οὗτος εἰμί , ἄρα δύναμαι μόνος ἀπασάω κατά -