cyrillus-theology.commentarius-in-isaiam-prophetam pg070_0623.1
ὑποκαθημένους αὐτῶν τὴν δόξαν . Μέτρα γὰρ ἐν Ἐκ-κλησίαις εἰσὶ καὶ τιμῆς καὶ λειτουργιῶν · ταῦτά φησι τὰ δρὴ τὰ νοητά , καὶ σὺν αὐτοῖς οἱ βουνοὶ ἐξ-αλοῦνται , τοὔστιν ἀνακαρτησονται , χαίροντες δηλονότι διὰ τὴν ὑμῶν ἐπιστροφὴν τε καὶ κλῆσιν , καὶ προσ-δέξονται ὑμᾶς μετὰ χαρᾶς · ἐπιγνώνμεθα γὰρ οὐ μετριῶς , ὅταν τινὲς τῶν πεπλανημένων , τὸ ἐν ἀγλῦτ καὶ σκότει διατελεῖν ἐτι μελέτῃσι , πρὸς τὸ τῆς ἀλη-θινῆς θεοπίας ἀπτοῦσι φῶς . Οὕτως αὐτοῖς καὶ ὁ πάν-σοφος Παῦλος προσεφώνει , λέγων · « Χαρὰ καὶ στέφανός μου . » Ἄλλὰ καὶ πάντα τὰ ξύλα τοῦ ἀγροῦ , φη-σιν , ἐπιχρωτήσει τοῖς κλάδοις . Καὶ ξύλα νοήσεις ἀγροῦ τοὺς τελούντας ἐν λαοῖς . Εὐσυνθὴς γὰρ τοῦ Σωτῆρος ὁ κήπος . Καὶ γοῦν ἐπέπεφε ἐστιν εὐδαλὴς τε καὶ εὐ-καρπος ἡ ἐν τῷ Ἁσματι τῶν ψαλμῶν γραφομένη νύμφη , φησὶ · « Καταβήναι τὸ ἀδελφίδιον μου εἰς κῆπον αὐτοῦ , καὶ φαγέτω καρπὸν ἀκροδρύων αὐτοῦ . » Οὐχ-οὖν τὰ ξύλα τὰ νοητὰ τοῖς κλάδοις ἐπιχρωτήσει , φησὶ . Χαίρουσι γὰρ οἱ πιστεύσαντες , καθάπερ ἄμειλε καὶ τὰ δρὴ καὶ οἱ βουνοί , τοὔστιν , οἱ καθηγεῖσθαι λα-χόντες λαῶν , ἐπὶ τῇ σωτηρίᾳ τῶν καλουμένων εἰς ζῴην , καὶ τῆς ἀχράντου μυσταγωγίας εἰς πέρας , δι’ ἧς τὸ θεῖον αὐτοῖς ἐνέσει φῶς . Εἰς δὲ πλείστην τις ἔσται τῶν κεκλημένων μεταβολὴ πρὸς τὸ ἀσυγκρίτως ἀμείνον , διαδείκνυσιν εὐθὺς λέγων , ὡς ἀντὶ τῆς στοι-δῆς ἔσται κυπάρισσος , ἀντὶ δὲ τῆς κονύζης ἀναβήσε-ται εὐαπής . Στοιδὴν καὶ κόνυζαν πικράς , καὶ ἀπροσ-δλήτους [ al . ἀποδλήτους ] ἀκάνθας εἶναι φασιν , ἐντε-θῆλσαι δὲ χωρίοις μὲν τοῖς ὑπὸ γηπώνους οὐδαμῶς , χέρσω δὲ καὶ ἄλμῷδι χαίρουσι γῇ . Τοιούτοι τινες ἦσαν οἱ πλανώμενοι , καὶ τῇ πτῖσει παρὰ τὴν πτῖ-σαντα λατρεύοντες . Ἐπεὶδὴ δὲ κέκληνται πρὸς ἐπί-γνωσιν ἀληθείας , ἀφέντες τὲ εἶναι στοιδὴν , καὶ κόνυζα , μετακεχωρήκασιν νοητῶς εἰς τὰ εὐμῆλη καὶ εὐοσμέ-τατα τῶν φυτῶν . Χρηματίζουσι γὰρ κυπάρισσος καὶ μυρσίνη . Μέγα τοίνυν τὸ θαῦμα τοῦ γηπουνοῦντος τὴν Ἐκκλησίαν , τοὔστιν , τοῦ Χριστοῦ . Μεθίστησι γὰρ τὰς ἀκάνθας εἰς τὰ εὐγενῆ καὶ ἐξαίρετα τῶν φυτῶν , καὶ ἑτέρους ἀνθ’ ἑτέρων ἀποφαίνει πατρικῶς [ γρ . πνευματικῶς ] . Εὐρήσομεν δὲ τοῦτο γενοῦν καὶ ἐν τοῖς ἐξ αἵματος Ἰσραήλ . Στοιδὴ γὰρ ὄντες καὶ κόνυζα ποτε Ματθαῖος καὶ Παῦλος · ὁ μὲν γὰρ ἦν τελώνης , ὁ δὲ διώκτης καὶ ὑβριστής · φωστήρες γεγόνασιν οἰκουμενικοί , καὶ Χριστὸν εὐδιάδοξον ἐν παντὶ τόπῳ , ἐν τε τοῖς σωζομένοις , καὶ ἐν τοῖς ἀπολλυμέ-νοις , καθά φησιν ὁ ἱερωτάτος Παῦλος . Ὅτι δὲ οὐ τοῦ-των πάντων χορηγὸς καὶ πρύτανις ἐν ἀτελευτήτῳ κεῖσται δόξῃ καὶ διαμονῇ , διδάσκει λέγων , ὅτι Ἔσται Κύριος εἰς δόξα , καὶ εἰς σημεῖον αὐτῶν , καὶ οὐχ ἐκλείψει · ὄνομα δὲ φασιν ἐν τούτοις τὴν δόξαν , ση-μεῖον δὲ , ὡς γε οἶμαι , τὴν διὰ σταυροῦ φαιδρότητα , δι’ οὗ καὶ σέσωσμεθα , ἐπόμειθα δὲ ἀκταλακτῶς οὐδὲνα καιρὸν ἢ τρόπον .
Lemmas: ὑποκάθημαι αὐτός ὁ δόξα . Μέτρα γάρ ἐν Ἐκκλησία εἰμί καί τιμή καί λειτουργία · οὗτος φημί ὁ δρὴ ὁ νοητός , καί σύν αὐτός ὁ βουνός ἐξαιρέω , ἔτος ανακαρτησοντ , χαίρω δηλονότι διά ὁ σύ ἐπιστροφή τε καί κλῆσις , καί προσδέχομαι σύ μετά χαρά · ἐπιγιγνώσκω γάρ οὖον μέτριος , ὅταν τις ὁ πλανάω , ὁ ἐν ἀγλῦτ καί σκότος διατελέω ἔτι μελέτη , πρός ὁ ὁ ἀληθινός θεοπία ἅπτω φάος . οὕτως αὐτός καί ὁ πάνσοφος Παῦλος προσφωνέω , λέγω · « Χαρά καί στέφανος ἐγώ . » ἀλλά καί πᾶς ὁ ξύλον ὁ ἀγρός , φημί , ἐπιχρωτήσει ὁ κλάδος . καί ξύλον νοέω ἀγρός ὁ Τελούντας ἐν λαός . Εὐσυνθὴς γάρ ὁ Σωτήρ ὁ κήπος . καί γοῦν ἐπιφύω εἰμί εὐδαλὴς τε καί Εὔκαρπος ὁ ἐν ὁ ᾆσμα ὁ ψαλμός γράφω νύμφη , φημί · « καταβαίνω ὁ ἀδελφίδιον ἐγώ εἰς κῆπος αὐτός , καί ἐσθίω καρπός ἀκρόδρυα αὐτός . » Οὐχ-οὖν ὁ ξύλον ὁ νοητός ὁ κλάδος ἐπιχρωτήσει , φημί . χαίρω γάρ ὁ πιστεύω , καθάπερ Ἄμιλος καί ὁ δρὴ καί ὁ βουνός , ἔτος , ὁ καθηγέομαι λαγχάνω λαός , ἐπί ὁ σωτηρία ὁ καλέω εἰς ζῶ , καί ὁ ἄχραντος μυσταγωγία εἰς πέρας , διά ὅς ὁ θέω αὐτός ἔνειμι φάος . εἰς δέ πλεῖστος τις εἰμί ὁ καλέω μεταβολή πρός ὁ ἀσύγκριτος ἀμείνων , διαδείκνυμι εὐθύς λέγω , ὡς ἀντί ὁ Στοΐδης εἰμί κυπάρισσος , ἀντί δέ ὁ κόνυζα ἀναβαίνω ευαπειμι . στοιδη καί κόνυζα πικρός , καί ἀπροσ-δλήτους [ al . ἀποδλήτους ] ἄκανθα εἰμί φημί , ἐντελέω δέ χωρίον μέν ὁ ὑπό γηπώνους οὐδαμῶς , χέρσος δέ καί ἄλμος χαίρω γῆ . τοιοῦτος τις εἰμί ὁ πλανάω , καί ὁ πτίσσω παρά ὁ πτίσσω λατρεύω . ἐπειδή δέ καλέω πρός ἐπί-γνωσις ἀλήθεια , ἀφίημι τε εἰμί στοιδη , καί κόνυζα , μεταχωρέω νοητός εἰς ὁ εὐμῆλη καί εὔοσμος ὁ φυτός . χρηματίζω γάρ κυπάρισσος καί μυρσίνη . Μέγης τοίνυν ὁ θαῦμα ὁ γηπουνοῦντος ὁ ἐκκλησία , ἔτος , ὁ Χριστός . μεθίστημι γάρ ὁ ἄκανθα εἰς ὁ εὐγενής καί ἐξαίρετος ὁ φυτός , καί ἕτερος ἀντί ἕτερος ἀποφαίνω πατρικός [ γρ . πνευματικός ] . εὑρίσκω δέ οὗτος γίνομαι καί ἐν ὁ ἐκ αἷμα Ἰσραήλ . Στοΐδη γάρ εἰμί καί κόνυζα ποτός Ματθαῖος καί Παῦλος · ὁ μέν γάρ εἰμί τελώνης , ὁ δέ διώκτης καί ὑβριστής · φωστήρ γίγνομαι οἰκουμενικός , καί Χριστός εὐδιάδοξον ἐν πᾶς τόπος , ἐν τε ὁ σῴζω , καί ἐν ὁ ἀπόλλυμι , καθά φημί ὁ ἱερός Παῦλος . ὅτι2 δέ οὖον τοῦτος πᾶς χορηγός καί πρύτανις ἐν ἀτελεύτητος κεῖμαι δόξα καί διαμονή , διδάσκω λέγω , ὅτι εἰμί Κύριος εἰς δόξα , καί εἰς σημεῖον αὐτός , καί οὐ ἔκλειψις · ὄνομα δέ φημί ἐν οὗτος ὁ δόξα , σημεῖον δέ , ὡς γε οἴομαι , ὁ διά σταυρός φαιδρότης , διά ὅς καί σῴζω , ἐπόμειθα δέ ἀκταλακτῶς οὐδείς καιρός ἢ τρόπος .