cyrillus-theology.commentarius-in-isaiam-prophetam pg070_0488.3
Φατεν ἄν ἴσως τινές , εἰρήσθαι ταῦτα περὶ Κύρου τοῦ Καμβύσου , διὰ τε τὸ αὐτὸν ἀνεῖναι τὸν Ἰσραήλ , καὶ τὸν τῆς αἰχμαλωσίας ἀπολύσαι δεσμὸν , θεμελιῶσαι δὲ καὶ τὸν ἐν Ἱεροσολύμοις ναὸν · ἀλλ’ ἤτοι τῶν ἐφεξῆς θεωρία περιστήσει μᾶλλον τῶν ἐννοιῶν τὴν δύναμιν , οὐκ ἐπ’ ἐκείνῳ μᾶλλον , ἀλλ’ ἐπὶ τῷ πάντων ἡμῶν Σωτῆρι Χριστῷ , δὲ ἐγήγερται μετὰ δικαιοσύνης . Ἀνέλαμψε γὰρ ἐφ’ ἡμᾶς Θεὸς ὤν Κύριος , εὐδοκήσας τοῦ Θεοῦ καὶ Πατρὸς ἀνακεφαλαιώσασθαι τὰ πάντα ἐν αὐτῷ , τὰ ἐν τοῖς οὐρανοῖς καὶ τὰ ἐπὶ τῆς γῆς . Οὐκοῦν ἐγήγερται μετὰ δικαιοσύνης οὐκ εἰσπονητοῦ καὶ διδακτῆς , ἀλλ’ ὑπάρχων αὐτὸς αὐτὴ χρημα καὶ δικαιοσύνην . Γέγραπται δὲ καὶ ἐπεραθὶ περὶ περὶ αὐτοῦ : « Ἰδοὺ ὁ βασιλεὺς δικαῖος βασιλεύει , καὶ ἄρχοντες μετὰ κρίσεως ἀφθονοῦν . » Ἦν μὲν γὰρ ἀεὶ βασιλεὺς τῶν ὅλων ὁ μονογενὴς τοῦ Θεοῦ Λόγος ὁμοῦ τῷ Θεῷ καὶ Πατρὶ , καὶ πᾶσαν ἔχων ὑπὸ πόδας τὴν πᾶσαν ὁρατὴν καὶ ἀόρατον , ἀποκινηθῆσαντα δὲ τῆς ὑπ’ αὐτῷ βασιλείας τὸν ἄνθρωπον τὸν ἐπὶ τῆς γῆς , καὶ τῶν αὐτοῦ σκήπτρων ὀλιγωρήσαντα , διὰ τοὺ τὸ ὑπὸ χειρὰ γενέσθαι διαβόλιον , καὶ τοῖς τῆς ἁμαρτίας ἐνεσχεθῆναι βρόχοις , πάλιν ὑπήγαγε τοὺς ἑαυτοῦ ζυγοὺς ὁ δικαιοσύνης ἀπάσης καὶ βραβευτὴς καὶ δοτήρ . Εἰσὶ γὰρ αὐτοῦ πᾶσαι αἱ ὁδοὶ εὐθεῖαι . Ὅδους δὲ εἶναι φαμεν τοῦ Χριστοῦ τὰ θεῖα τε καὶ εὐαγγελικὰ θεσπίσματα , δι’ ὧν εἰς πᾶσαν ἰόντες ἀρετὴν , καὶ τοὺς τῆς εὐσεβείας αὐχμάσιν ἑαυτῶν σεμνύνοντες τὰς κεφαλὰς , εἰς τὸ τῆς ἄνω κλήσεως βραβεῖον ἐρχόμεθα . Εὐθεῖαι γε μὴν αἱ ὁδοὶ σκολοῦν γὰρ οὐδὲν ἐν αὐταῖς ἢ διεστραμμένον , ἀλλ’ οἷον ὀρθοὶ καὶ εὐήλαιοι . Γέγραπται γὰρ , ὅτι « Ὁδὸς εὐσεβῶν εὐθεῖα ἐγένετο , καὶ παρεσκευασμένη ἡ ὁδὸς τῶν εὐσεβῶν . » Τραχεῖα μὲν γὰρ πῶς ἢ τοῦ νόμου τρίβος διὰ πολλῶν ἰούσα τύπων , καὶ δυσχεραίας οὐ φορητῆς , φιλὴ δὲ ἢ διὰ τῶν εὐαγγελικῶν θεσπισμάτων , καὶ οὐδὲν ἔχουσα παντελῶς τὸ ἀνανεὲς ἢ τραχύ . Εὐθεῖαι δὲ οὖν αἱ ὁδοὶ τοῦ Χριστοῦ , καὶ αὐτὸς θεμελίωσας τὴν ἁγίαν πόλιν , τοῦτ’ ἐστὶ , τὴν Ἐκκλησίαν , ἐν ᾗ καὶ αὐτὸς αὐλίζεται · κατοικεῖ γὰρ ἐν ἁγίοις , καὶ ναοὶ γεγόναμεν Θεοῦ ζῶντος , Χριστὸν ἔχοντες ἐν ἑαυτοῖς διὰ μετοχῆς τοῦ ἁγίου Πνεύματος . Θεμελίωσα τοίνυν τὴν Ἐκκλησίαν αὐτὴς ὤν ὁ θεμέλιος , ἐφ’ ᾧ καὶ ἡμεῖς ἐποικοδομούμεθα , ὡς λίθοι πολυτελεῖς καὶ τίμιοι εἰς ναὸν ἅγιον , εἰς κατοικητήριον τοῦ Θεοῦ ἐν πνεύματι . Ἀκλόνευτος δὲ παντελῶς ἢ Ἐκκλησία , Χριστὸν ἔχουσα τὸν θεμέλιον , καὶ ἀκατάσειστον ὑποβάθραν · « Ἰδοὺ γὰρ τίθημι , φησὶ , τὰ θεμέλια
Lemmas: φημί ἄν ἴσως τις , εἴρω οὗτος περί Κῦρος ὁ Καμβύσης , διά τε ὁ αὐτός ἀνίημι ὁ Ἰσραήλ , καί ὁ ὁ αἰχμαλωσία ἀπολύω δεσμός , θεμελιόω δέ καί ὁ ἐν Ἱερουσαλήμ ναός · ἀλλά ἤτοι ὁ ἐφεξῆς θεωρία περιίστημι μᾶλλον ὁ ἔννοια ὁ δύναμις , οὐ ἐπί ἐκεῖνος μᾶλλον , ἀλλά ἐπί ὁ πᾶς ἐγώ Σωτήρ Χριστός , δέ ἐγείρω μετά δικαιοσύνη . ἀναλάμπω γάρ ἐπί ἐγώ θεός εἰμί Κύριος , εὐδοκέω ὁ Θεός καί πατήρ ἀνακεφαλαιόω ὁ πᾶς ἐν αὐτός , ὁ ἐν ὁ οὐρανός καί ὁ ἐπί ὁ γῆ . οὐκοῦν ἐγείρω μετά δικαιοσύνη οὐ εισπονητος καί διδακτός , ἀλλά ὑπάρχω αὐτός αὐτός χρῆμα καί δικαιοσύνη . γράφω δέ καί ἐπεραθὶ περί περί αὐτός : « ἰδέ ὁ βασιλεύς Δίκαιος βασιλεύω , καί ἄρχω μετά κρίσις αφθονώ . » ἦς μέν γάρ ἀεί βασιλεύς ὁ ὅλος ὁ μονογενής ὁ Θεός Λόγος ὁμοῦ ὁ Θεός καί πατήρ , καί πᾶς ἔχω ὑπό πούς ὁ πᾶς ὁρατός καί ἀόρατος , ἀποκινέω δέ ὁ ὑπό αὐτός βασίλεια ὁ ἄνθρωπος ὁ ἐπί ὁ γῆ , καί ὁ αὐτός σκῆπτρον ὀλιγωρέω , διά ὅς ὁ ὑπό χείρ γίγνομαι διάβολος , καί ὁ ὁ ἁμαρτία ἐνέχω βρόχος , πάλιν ὑπάγω ὁ ἑαυτοῦ ζυγόν ὁ δικαιοσύνη ἀπασάω καί βραβεύς καί δοτήρ . εἰσί γάρ αὐτός πᾶς ὁ ὁδός εὐθύς . ὀδούς δέ εἰμί φημί ὁ Χριστός ὁ θεῖον τε καί εὐαγγελικός θέσπισμα , διά ὅς εἰς πᾶς εἶμι ἀρετή , καί ὁ ὁ εὐσέβεια αὐχμή ἑαυτοῦ σεμνύνω ὁ κεφαλή , εἰς ὁ ὁ ἄνω κλῆσις βραβεῖον ἔρχομαι . εὐθύς γε μήv ὁ ὁδός σκολοῦν γάρ οὐδείς ἐν αὐτός ἢ διαστρέφω , ἀλλά οἷος ὀρθός καί ευηλαιος . γράφω γάρ , ὅτι « ὁδός εὐσεβής εὐθύς γίγνομαι , καί παρασκευάζω ὁ ὁδός ὁ εὐσεβής . » τραχύς μέν γάρ πῶς ἢ ὁ νόμος τρίβος διά πολύς εἶμι τύπος , καί δυσχεραίας οὖον φορητός , φιλέω δέ ἢ διά ὁ εὐαγγελικός θέσπισμα , καί οὐδείς ἔχω παντελῶς ὁ ἀνανεὲς ἢ τραχύς . εὐθύς δέ οὖν ὁ ὁδός ὁ Χριστός , καί αὐτός θεμελιώνω ὁ ἅγιος πόλις , οὗτος εἰμί , ὁ ἐκκλησία , ἐν ὅς καί αὐτός αὐλίζομαι · κατοικέω γάρ ἐν ἅγιος , καί ναός γίγνομαι Θεός ζῶ , Χριστός ἔχω ἐν ἑαυτοῦ διά μετοχή ὁ ἅγιος πνεῦμα . θεμελιώνω τοίνυν ὁ ἐκκλησία αὐτός εἰμί ὁ θεμέλιος , ἐπί ὅς καί ἐγώ ἐποικοδομέω , ὡς λίθος πολυτελής καί τίμιος εἰς ναός ἅγιος , εἰς κατοικητήριος ὁ Θεός ἐν πνεῦμα . ακλονευος δέ παντελῶς ἢ ἐκκλησία , Χριστός ἔχω ὁ θεμέλιος , καί ἀκατάσειστος ὑποβάθρα · « ἰδέ γάρ τίθημι , φημί , ὁ θεμέλιος