cyrillus-theology.commentarius-in-isaiam-prophetam pg070_0027.1
τὴν νοῦν , κἂν γοῦν εἰς ἀρχὰς ἔναι τῆς ἐκτόπου καὶ βεβλευρωτάτης ἐπιθυμίας . Οὐκοῦν τὸ καλὸν ἀληθῶς εἶν ἄν τὸ μάθημα τὸ εὐαγγελικόν , καὶ τῆς ἐν Χριστῷ πολιτείας ἡ δύναμις . Ἐπιφωνητέον δὴ οὖν τοῖς τοῦ γράμματος φίλοις , « Μάθετε καλὸν ποιεῖν , ἐκζητῆσατε κρίσιν , » τοῦτ' ἐστι , τὸ κρίνειν ὀρθῶς . Πρὸς γὰρ τοῖς ἄλλοις ἀτοπήμασιν ἀπαίναι , νενοήκασι καὶ τούτο τῆς Ἰουδαίων συναγωγῆς οἱ κληθησοῖσθαι λαχόντες , τὸ μὴ ὁρᾶς , φησίν , ποιεῖσθαι τὰς ἐφ' ἑκάστῳ πράγματι κρίσεις · ψηφοφορεῖν δὲ μᾶλλον ἀδίκως , καὶ δώρων ἠττάσθαι καὶ χρημάτων ἠδονῆς , καὶ τοῖς ἀδικεῖν ἐθέλουσι καταπωλεῖν τῆς ἑαυτῶν ἀνοσίου βουλῆς τὴν σύνεσιν . Ὡς γὰρ φησιν ὁ προφήτης , « Οἱ ἀσπόμενοι αὐτὴς μετὰ δώρων ἐκρινον . » Ἀναγκαία τοιγαροῦν ἡ ἐντολὴ , καὶ τοῖς εὐαγγελικῶς ἐθέλουσι ζῆν οὐκ ἀσυντελὴς εἰς δικαιοσύνην τὸ κρίνειν ὀρθῶς , οὐχ ἐν γε μόνον τοῖς ἔξω πράγμασι , ἀλλὰ καὶ τοῖς εἰς νοῦν καὶ καρδίαν . Οἷον δὴ τὸ φημ · Θεοῦ τὴν φαυλότητα καταφέγοντος , ἐπαίνει ταύτην ὁ Σατανᾶς . Καὶ ὁ μὲν τοῦ Σωτῆρος ἡμᾶς ἀναπεῖθες νόμος , ἀξιεράστων ποιεῖσθαι τὸ ἀγαθόν · ἀνθέλκει πρὸς τὸ ἐναντίον ἐκεῖνος . Τότε δὴ τότε κριτὴς ὥσπερ τὶς ἐστι καὶ δικαστὴς ἐν ἡμῖν ὁ νοῦς · καὶ ἐπαίνεσας μὲν τὸ ἀγαθόν , καὶ αὐτὸ τὸ χρήναι κρατεῖν ἀπονέμων , ἐξεζήτησε κρίσιν . Ἐπειδὴ γε μὴν φαυλότητι τὸ νικήν , ἔξω γέγονε τοῦ κρίνειν ὀρθῶς , καὶ ἀκούσεται δικαίως · « Οἷαι οἱ λέγοντες τὸ πονηρὸν καλόν , καὶ τὸ καλὸν πονηρόν · οἷαι οἱ λέγοντες τὸ σκιερὸν γλυκύ , καὶ τὸ γλυκὺ πικρόν · οἱ τιθέντες τὸ σκότος εἰς φῶς , καὶ τὸ φῶς εἰς σκότος . » Ἀδύημα τοίνυν εὐαγγελικὸν τὸ κρίνειν ὀρθῶς , καὶ ἐπαυνεῖν ἀδικοῦμένοις . Τοῦτο γὰρ , οἶμαι , ἐστι , τὸ , « Ῥύσαθε ἀδικοῦμενον . » Ἐπιτηδεύειν δὲ χρή πρὸς τοῦτο τὸ συμπάθος , καὶ τὸ ἀπροσωπολήπτον . « Κρίνατε ὀρθῶς , » φησί , « καὶ δικαιώσατε χήραν · καὶ δεῦτε , καὶ διαλεγώμεν , λέγει Κύριος · » οὐχ ὡς κρινόμενοι τῷ Δεσπότῃ · « Δικαιωθήσεσθαι γάρ , φησί , πάντως ἐν τοῖς λόγοις αὐτοῦ , καὶ νικήσει κρινόμενος . » Ἔστι γὰρ οὐδεὶς ἀπὸ τύπου καθαρός , ἀλλ' οὐδὲ καυχήσεται τις ἀγνὴν ἔχειν τὴν καρδίαν , διαλεγόμενοι δὲ μᾶλλον , καὶ οἰονεὶ καθ' ἑαυτοὺς δοκιμάζοντες , εἰ μὴ τῆς θείας φιλοτιμίας μέγεθος πολὺ τέ ἐστι καὶ ἀξιόληπτον . Ὡς γε ὁ σοφὸς ἡμῖν γράφει Παῦλος · « Οὐχ ἄξια τὰ παθήματα τοῦ νῦν καιροῦ πρὸς τὴν μέλλουσαν δόξαν ἀποκαλυφθῆναι εἰς ἡμᾶς . « Ὑπομένειν τοιγαροῦν τοῖς ἐκ νομικῆς ἀγωγῆς μεθορμιζομένοις · τρόπον τινὰ διὰ τῆς πίστεως εἰς ἀπεισότητα βίου τοῦ κατὰ Χριστόν , ἀρεσιν πῶν δὴν προεπταισμένων . Αὕτη γὰρ ἡμῶν ἡ τῆς ἐλπίδος εἰσβολή , καὶ τῆς θείας εἰς ἡμᾶς ἡμερότητος ἀπαρχή , θύρα τε ὥσπερ καὶ ὁδός . Ὅτι δὲ καὶ τοῖς εἰσάγαν μεμολυσμένοις , καίτοι ἐπ' ἑλαττον τοῦτο νενοηκόσιν , ἀποδέσει πρὸς ἀποκαθάρσιν τὴν διὰ πίστεως χάριν , ἀναπαίδει λέγων · « Ἐὰν ὦσιν αἱ ἁμαρτσίαι ὑμῶν ὡς φοινικοῦν , ὡς χιόνα λευκανῶ · ἐὰν δὲ ὦσιν ὡς κόκκινον , ὡς ἔριον λευκανῶ . » Διευκπλῦτον γὰρ οὐδὲν Θεοῦ διασημηνέντος . Ὡς γὰρ ὁ Παῦλος φησιν , « Οὐ δὲ ἐπελάσαντες ἡ ἁμαρτία , ὑπερεπερίσσευσεν ἡ χάρις . Καὶ πάλιν · « Τίς ἐγκαλέσει μετὰ ἐκλεκτῶν Θεοῦ ; Θεὸς ὁ δικαίων , τὶς ὁ κατακρινών ; »
Lemmas: ὁ νόος , κἀν γοῦν εἰς ἀρχή ἔναι ὁ ἔκτοπος καί βεβλευρωτάτης ἐπιθυμία . οὐκοῦν ὁ καλός ἀληθής εἶμαι ἄν ὁ μάθημα ὁ εὐαγγελικός , καί ὁ ἐν Χριστός πολιτεία ὁ δύναμις . Ἐπιφωνητής δή οὖν ὁ ὁ γράμμα φίλος , « μανθάνω καλός ποιέω , εκζητώ κρίσις , » οὗτος εἰμί , ὁ κρίνω ὀρθῶς . πρός γάρ ὁ ἄλλος ἀτόπημα ἀπαίναι , νοέω καί οὗτος ὁ Ἰουδαῖος συναγωγή ὁ κλάω λαγχάνω , ὁ μή ὁράω , φημί , ποιέω ὁ ἐπί ἕκαστος πρᾶγμα κρίσις · ψηφοφορέω δέ μᾶλλον ἄδικος , καί δῶρον ἐτάζω καί χρῆμα ἡδονή , καί ὁ ἀδικέω ἐθέλω καταπωλέω ὁ ἑαυτοῦ ἀνόσιος βουλή ὁ σύνεσις . ὡς γάρ φημί ὁ προφήτης , « ὁ ασπομενω αὐτός μετά δῶρον κρίνω . » ἀναγκαῖος τοιγάρ ὁ ἐντολή , καί ὁ εὐαγγελικός ἐθέλω ζῶ οὐ ἀσυντελής εἰς δικαιοσύνη ὁ κρίνω ὀρθῶς , οὐ ἐν γε μόνος ὁ ἔξω πρᾶγμα , ἀλλά καί ὁ εἰς νόος καί Καρδία . οἷος δή ὁ φημί · Θεός ὁ φαυλότης καταφέγοντος , ἐπαινέω οὗτος ὁ Σατανᾶς . καί ὁ μέν ὁ Σωτήρ ἐγώ ἀναπείθω νόμος , ἀξιέραστος ποιέω ὁ ἀγαθός · ἀνθέλκω πρός ὁ ἐναντίος ἐκεῖνος . τότε δή τότε κριτής ὥσπερ τις εἰμί καί δικαστής ἐν ἐγώ ὁ νόος · καί ἐπαινέω μέν ὁ ἀγαθός , καί αὐτός ὁ χρή κρατέω ἀπονέμω , ἐκζητέω κρίσις . ἐπεί γε μήv φαυλότης ὁ Νικήν , ἔξω γίγνομαι ὁ κρίνω ὀρθῶς , καί ἀκούω δικαίως · « οἷος ὁ λέγω ὁ πονηρός καλός , καί ὁ καλός πονηρός · οἷος ὁ λέγω ὁ σκιερός γλυκύς , καί ὁ γλυκύς πικρός · ὁ τίθημι ὁ σκότος εἰς φάος , καί ὁ φάος εἰς σκότος . » αδυαμαω τοίνυν εὐαγγελικός ὁ κρίνω ὀρθῶς , καί επαυνεος ἀδικέω . οὗτος γάρ , οἴομαι , εἰμί , ὁ , « ῥυσάω ἀδικέω . » ἐπιτηδεύω δέ χρή πρός οὗτος ὁ συμπαθής , καί ὁ ἀπροσωπόληπτος . « κρίνω ὀρθῶς , » φημί , « καί δικαιόω χήρα · καί δεῦρο , καί διαλέγω , λέγω Κύριος · » οὐ ὡς κρίνω ὁ δεσπότης · « δικαιόω γάρ , φημί , πάντως ἐν ὁ λόγος αὐτός , καί νικάω κρίνω . » εἰμί γάρ οὐδείς ἀπό τύπος καθαρός , ἀλλά οὐδέ καυχάομαι τις ἁγνός ἔχω ὁ Καρδία , διαλέγω δέ μᾶλλον , καί οἱονεί κατά ἑαυτοῦ δοκιμάζω , εἰμί μή ὁ θεῖος φιλοτιμία μέγεθος πολύς τε εἰμί καί ἀξιόληπτος . ὡς γε ὁ σοφός ἐγώ γράφω Παῦλος · « οὐχ ἄξιος ὁ πάθημα ὁ νῦν καιρός πρός ὁ μέλλω δόξα ἀποκαλύπτω εἰς ἐγώ . « ὑπομένω τοιγάρ ὁ ἐκ νομικός ἀγωγή μεθορμίζω · τρόπος τις διά ὁ πίστις εἰς απεισοτηταω βίος ὁ κατά Χριστός , ἄρεσις ποῦ δήν προεπταισμένων . Ἄτη γάρ ἐγώ ὁ ὁ ἐλπίς εἰσβολή , καί ὁ θεῖος εἰς ἐγώ ἡμερότης ἀπαρχή , θύρα τε ὥσπερ καί ὁδός . ὅτι2 δέ καί ὁ εἰσάγαν μολύνω , καίτοι ἐπί μικρός οὗτος νοέω , ἀπόδεσις πρός ἀποκάθαρσις ὁ διά πίστις χάρις , ἀναπαίδει λέγω · « ἐάν εἰμί ὁ ἁμαρτσίαι σύ ὡς Φοινικοῦς , ὡς χιών λευκαίνω · ἐάν δέ εἰμί ὡς κόκκινος , ὡς ἔριον λευκαίνω . » διευκπλυος γάρ οὐδείς Θεός διασημαίνω . ὡς γάρ ὁ Παῦλος φημί , « οὖον δέ ἐπελαύνω ὁ ἁμαρτία , ὑπερπερισσεύω ὁ χάρις . καί πάλιν · « Τῖς ἐγκαλέω μετά ἐκλεκτός Θεός ; θεός ὁ Δίκαιος , τις ὁ κατακρίνω ; »