cyrillus-theology.commentarius-in-isaiam-prophetam pg070_0063.1
πληγμελόντας ἐλέγχειν , καὶ παῖοντας ἐπανορθοῦν , καὶ τῆς εὐσεβείας καταδεικνύναι τὴν ὁδόν , καὶ πρὸς τὴ ἀμείνω παιδεύειν , καὶ πρὸς τὸ τοῦ νόμου τέλος ἀναπεῖθαι ὁρᾶν , ψφμὶ δὴ Χριστόν · « Τέλος γὰρ νόμου καὶ προφητῶν ὁ Χριστός . » Καὶ περὶ αὐτοῦ λελάληκεν ὁ Μωϋσῆς διὰ σκιάς καὶ τύπων , προαναφωνὼν τοῖ · πάλαι τὸ σεπτὸν καὶ μέγα μυστήριον . Ἄλλὰ τούτων ἀπάντων ἠφειδήκότες , αὐτοὶ τε ἦσαν πονηροὶ τοὺς τρόπους , ἀχάλινοι πρὸς πλεονεξίαν , ἀκρατεῖς εἰς φιλοκερδίας , ὅλιγο παντελῶς δεξιόντες λόγου τὸ κρᾶναι ὁρθῶς · καὶ οἱς ἦν ἀμείνων ἐπευθριᾶν , ἐπ’ αὐτοὺς δὴ τούτους ἐπαυχὶν εἰωθότες . Ἐμπεπύρσται τοίνυν ὁ ἀμπελῶν , οὔτε τῇ βίῃ τῶν καθηγέτων λαχόντων ὠφελούμενος , οὔτε μὴν ταῖς νομικαῖς εἰσηγήσει παιδαγωγούμενος εἰς ὁρθὴν καὶ ἀνεπίληπτον ζώην , ἤγουν εἰς ἐπίγνωσιν Χριστοῦ , καὶ τοῦτο ἐπιλάμψαντος τε ἡλίου τοῖς ἐπὶ τῆς γῆς , καὶ λέγοντος ἐναργῶς · « Ἐγώ εἰμι τὸ φῶς τοῦ κόσμου , ἐγώ εἰμι ἡ ὁδός , καὶ ἐγώ εἰμι ἡ ἀλήθεια . » Ἀκουέτωσαν τοίνυν · Ἡμεῖς δὲ τί ἐνετυφίατε τὴν ἀμπελῶνά μου ; καὶ ἡ ἀρπαγὴ τοῦ πτωχοῦ ἐν τοῖς οἴκοις ὑμῶν ; Τί ἡμεῖς ἀδικετε τὸν λαόν μου , καὶ τὰ πρόσωπα τῶν πτωχῶν κατασιγύνετε ; Συνήπαξον γὰρ τοὺς πτωχοὺς εἰς σύνεσιν ἐπὶ τὸ αὐτοὺς δοκοῦν , καὶ κατασιγύνεσθε · παρεσκευάσατε τὰ πρόσωπα αὐτῶν . Ὀνπερ γὰρ τρόπον οἱ τῆς δικαιοσύνης ἐπιμεληταὶ μονοῦνχι λαμπρῷ προσώπῳ , καὶ πολλῆς γέμοντι παρρησίας · ἐν ὀφθαλμοῖς ἐστῆχασιν τοῦ θεοῦ , οὕτω φαμέν τοὺς τῆς ψαυλότητος ἐραστάς στυγνόν τε καὶ ἀμειδῆς , αἰσχύναν · τε καὶ ἐντροπῆς ἀνάμεστον τὸ τῆς καρδίας πρόσωπον ἔχειν . Ἄλλ’ ὡςπερ οὐνὴν ὁ παιδαγωγὸν εἰς σύνεσιν , καὶ τῶν καλλίστων εἰςηγητής , οὕτως ἀδύκει παυστέων οἶμαι τῶν τεταγμένων εἰς διδασκάλους , εἰ μὴ τῶν ἀμεινόνων ἐραστὴν ἀποτελοῖη τὸν παιδεύμενον . Κατασχύνει γὰρ ὡςπερ τὸ πρόσωπον αὐτοῦ , καὶ πτωχὸν ὄντα πρὸς ὡι πρὸς τὰ αἰσχά . Ἦσαν δὲ καὶ ἐτέρως ἀδικοὶ τε καὶ ἀρπαγες οἱ τῶν Ἰουδαίων καθηγηταὶ , καὶ κατασιγύνοντες μὲν τὰ τῶν πτωχῶν πρόσωπα , προσκείμενοι δὲ πλουτοῖς , καὶτοι τοῦ νόμου λέγοντος · Κρῖμα δίκαιον κρίνατε , καὶ παρεγγυόντος πανταχῇ τῷ , Οὐ μὴ λήψῃ πρόσωπον ἐν κρίσει . Τὰδε λέγει Κύριος · Ἄνθ’ ὧν ὑψώθησαν αἰ θυγατέρες Σιὼν , καὶ ἐπορεύθησαν ὑψηλῷ τραχῇ , καὶ νεύμασιν ὀφθαλμῶν , καὶ τῇ πορείᾳ τῶν ποδῶν , ἅμα σύρονσαι τοὺς χιτῶνας , καὶ τοὺς ποσὶν ἅμα παίζουσαι , καὶ ταπεινώσει ὁ Θεὸς ἀρχούσας θυγατέρας Σιὼν , καὶ Κύριος ἀποκαλύψει τὸ σχῆμα αὐτῶν ἐν τῇ ἡμέρᾳ ἐκείνῃ . Προσαπέφηνεν ἡμῖν ὁ λόγος , ὅτι τοῖς Ἰουδαίων καθηγηταῖς ἐν σπουδῇ τέθειτο τῇ προῦργαιπάτῃ τὸ χρήναι πλουτεῖν , καὶ δόξαν ἔχειν τὴν ἐν γε τούτῳ διαφανῆ . Πλήρεις δὲ ἦσαν ἀδικιῶν καὶ πλεονεξίας , ὡς αὐτοὺς μὲν λαμπρὰς τε ἐν ἀστεϊ , καὶ μὴν καὶ τὰς ἐν ἀγροῖς ποιείσθαι προόδους , ἵπποις τε ἐπχοιμένους , καὶ ταῖς ἐξωθεν φαντασίαις τῶν δορυφορεῖν εἰωθότων οὐ μετριῶς ἐπευρυνομένων . Κατηξίωτο γὰρ αὐτοὺς ἐν τοῖς ἀνωτέροις λέγων · Καὶ ἐνεπλήσθη ἡ γῇ ἵππων , καὶ οὐχ ἦν ἀριθμὸς τῶν ἀρμάτων αὐτῶν · καὶ ἐνεπλήσθη ἡ γῇ ἀργυρίου καὶ χρυσίου , καὶ οὐχ
Lemmas: πληγμελόντας ἐλέγχω , καί παίω ἐπανορθόω , καί ὁ εὐσέβεια καταδείκνυμι ὁ ὁδός , καί πρός ὅς ἀγαθός παιδεύω , καί πρός ὁ ὁ νόμος τέλος ἀναπείθω ὁράω , ψφμὶ δή Χριστός · « Τέλος γάρ νόμος καί προφήτης ὁ Χριστός . » καί περί αὐτός λαλέω ὁ Μωϋσῆς διά σκιά καί τύπος , προαναφωνέω τοῖ · πάλαι ὁ σεπτός καί μέγας μυστήριον . ἀλλά οὗτος ἀπαντάω ἀφειδέω , αὐτός τε εἰμί πονηρός ὁ τρόπος , ἀχάλινος πρός πλεονεξία , ἀκρατής εἰς φιλοκερδία , λίγος παντελῶς δεξιός λόγος ὁ κραίνω ὀρθῶς · καί οἱςστις εἰμί ἀγαθός επευθρια , ἐπί αὐτός δή οὗτος ἐπαυχὶν εἴωθα . Ἐμπεπύρσται τοίνυν ὁ ἀναπελάω , οὔτε ὁ βίαιος ὁ καθηγέτης λαγχάνω ὠφελέω , οὔτε μήv ὁ νομικός εἰσήγησις παιδαγωγέω εἰς ὀρθός καί ἀνεπίληπτος ζῶ , ἤγουν εἰς ἐπίγνωσις Χριστός , καί οὗτος ἐπιλάμπω τε ἥλιος ὁ ἐπί ὁ γῆ , καί λέγω ἐναργής · « ἐγώ εἰμί ὁ φάος ὁ κόσμος , ἐγώ εἰμί ὁ ὁδός , καί ἐγώ εἰμί ὁ ἀλήθεια . » ἀκούω τοίνυν · ἐγώ δέ τίς ἐντύφω ὁ ἀμπελών ἐγώ ; καί ὁ ἁρπάζω ὁ πτωχός ἐν ὁ οἶκος σύ ; τις ἐγώ ἀδικέω ὁ λαός ἐγώ , καί ὁ πρόσωπον ὁ πτωχός κατασιγυνετος ; Συνήπαξον γάρ ὁ πτωχός εἰς σύνεσις ἐπί ὁ αὐτός δοκέω , καί κατασιγύνεσθε · παρασκευάζω ὁ πρόσωπον αὐτός . ὅσπερ γάρ τρόπος ὁ ὁ δικαιοσύνη ἐπιμελητής μονοῦς λαμπρός πρόσωπον , καί πολύς γέμω παρρησία · ἐν ὀφθαλμός στάζω ὁ θεός , οὗτος φημί ὁ ὁ ψαυλοτητη ἐραστής στυγνός τε καί ἀμειδέω , αἰσχύνη · τε καί ἐντροπή ἀνάμεστος ὁ ὁ Καρδία πρόσωπον ἔχω . ἄλλος ὡς ὀνή ὁ παιδαγωγός εἰς σύνεσις , καί ὁ καλός εἰςηγητής , οὕτως αδυκεω παύω οἴομαι ὁ τάσσω εἰς διδάσκαλος , εἰμί μή ὁ ἀγαθός ἐραστής ἀποτελέω ὁ παιδεύω . Κατασχύνει γάρ ὡς ὁ πρόσωπον αὐτός , καί πτωχός εἰμί πρός ὡς πρός ὁ αἰσχά . εἰμί δέ καί ἑτέρως ἀδικέω τε καί ἅρπαξ ὁ ὁ Ἰουδαῖος καθηγητής , καί κατασιγύνοντες μέν ὁ ὁ πτωχός πρόσωπον , πρόσκειμαι δέ πλοῦτος , καίτοι ὁ νόμος λέγω · κρίμα Δίκαιος κρίνω , καί παρεγγυάω πανταχῇ ὁ , οὖον μή λαμβάνω πρόσωπον ἐν κρίσις . ὅδε λέγω Κύριος · ἀντί ὅς ὑψόω ὁ θυγάτηρ Σιών , καί πορεύω ὑψηλός τρέχω , καί νεῦμα ὀφθαλμός , καί ὁ πορεία ὁ πούς , ἅμα σύρω ὁ χιτών , καί ὁ πούς ἅμα παίζω , καί ταπείνωσις ὁ θεός ἄρχω θυγάτηρ Σιών , καί Κύριος ἀποκάλυψις ὁ σχῆμα αὐτός ἐν ὁ ἡμέρα ἐκεῖνος . προσαποφαίνω ἐγώ ὁ λόγος , ὅτι ὁ Ἰουδαῖος καθηγητής ἐν σπουδή τίθημι ὁ προυργαιπατεω ὁ χρή πλουτέω , καί δόξα ἔχω ὁ ἐν γε οὗτος διαφανής . Πλήρης δέ εἰμί ἀδικία καί πλεονεξία , ὡς αὐτός μέν λαμπρός τε ἐν Ἄστυ , καί μήv καί ὁ ἐν ἀγρός ποιέω πρόοδος , ἵππος τε επχοιμενος , καί ὁ ἐξωθεν φαντασία ὁ δορυφορέω εἴωθα οὖον μέτριος ἐπευρύνω . καταξιόω γάρ αὐτός ἐν ὁ ἀνώτερος λέγω · καί ἐμπίμπλημι ὁ γῆ ἵππος , καί οὐ εἰμί ἀριθμός ὁ ἄρμα αὐτός · καί ἐμπίμπλημι ὁ γῆ ἀργύριον καί χρυσίον , καί οὐ