cyrillus-theology.commentarius-in-isaiam-prophetam pg070_0191.1
πρὸς μέ · Ποῦ Κύριος ὁ Θεὸς σου ; Οἱ ὀφθαλμοί μου ἐπὶφονται αὐτήν · νῦν ἔσται εἰς καταπάτημα ὡς πηλὸς ἐν ταῖς ὁδοῖς ἡμέρας ἀλοιφῆς πλῆνθου · ἐξάλειψίς σου ἡ ἡμέρα ἐκείνη . » Καθ’ ἣν δηλονότι ὁ Κύριος τε καὶ Μῆδοι Πέρσαι · ἀναμὲς ἡρήκασιν τὴν Βαβυλωνίων . Προσωποποιεῖ τοιγαροῦν καὶ νῦν οὐδὲν ἧττον ὁ μακάριος προφήτης · παροψύνθαι τε φησιν , ἤγουν πεπικράνθαι τὸν ἄδηρ καταβαίνοντι συναντήσαντα . Καὶ μοι τοῦ λόγου περιάθρει τὴν οἰκονομίαν . Καταβέκνυσαι γὰρ διὰ τοῦτο μειζόνων δυνάμεων καὶ αἰμάτων πλήρη , ὡστε καὶ ἔργον τῆς ἐνούσης ὠμότητος αὐτῷ πάντα σχεδὸν γενέσθαι τὸν ἄδηρ , ἤτοι τοὺς δυνάτας ἐν ἄδου . Οὗ γὰρ διαλέλοιπεν ὁ ἀλάστωρ ἔθνῃ τε καὶ βασιλεῖς ἀρῆν ἀποκτείρων , καὶ ψυχῶν ἀβίλων τὸν ἄδηρ ἀναπληρᾶς . Πάντες οὖν οἱ γίγαντες , φησιν , τοῦτ’ ἐστιν , οἱ κατ’ ἰσχὺν ἐπίσημοι γεγονότες , καὶ πολλὸν ἄρχοντας ἑαυτῶν , ἀνηρημένοι διὰ σοῦ . ἀποκριθήσονται , καὶ ἐροῦσι , Καὶ σὺ ἔλωλος ὡσπερ καὶ ἡμεῖς . Ἵλασά μεν γὰρ ἄνθρωπος , φασιν , ἀλλ’ οὐκ ἴδιους τοῦτο εἰδέναι καὶ φρονεῖν · ἀλλ’ οὐδ’ ἐν ψύλλῃ , ὅτι καὶ κρείσσων ἔσται τις τῆς σῆς ὁρᾶς , καὶ τῆς δυσανθίτου χειρός , εἰσὶ δὲ ὅτι καὶ θανάτου κρείττων , οὐκ ἔξω πού τάχα τέθεικας τῆς ἐλπίδος , μόλις δὲ καὶ οὐχ ἔχοντα σε μάχαιρα πέμψαι Μηδικὴ διὰ πείρας αὐτῆς ἐκμαθεῖν , ὅτι καθ’ ἡμῶν ἡμῖν ἦτο καὶ αὐτός . Καὶ γοῦν ἔλωλος , ὡσπερ καὶ ἡμεῖς . Κατέβη δὲ εἰς ἄδου ἡ δόξα σου , ἀντὶ τοῦ , ἐσδέθη θανάτῳ · καὶ τὸ ἀμελὲς τῆς φθορᾶς ἐπενήχεται κράτος . Τὴν σὴν εὐρυσύνην ἔκλεισαι καὶ μόλις τεθεῖσαι , ἐκ μέσου . Σερρωθήσεται δὲ σήψις μὲν ὑποκάτω σου , γενήσεται δὲ σοι καὶ ἀμφίων ὡς σκύλης . Καὶ κοινὸν μὲν τοῦτο . Πεπονθόσι γὰρ ἀπας τοῖς ἀνθρωπίνους σώμασι τὸ ἀπολιπεῖν , συμβήσεται πάντως σήψις καὶ σκύλης . Πλὴν ἐπ’ ἐκείνους λέγεται καλῶς , ὡς ἐν τάξει πικρὸν ὀνειδισμὸν . Οἱ γὰρ εἰς λήθην πεσόντες τῆς ἐαυτῶν ἀξιοειας , καὶ ἐκ πολλῆς ἄγαν ὑπερφίας , οὐδὲ οἱ πεῖσονταί τὰ ἀνθρώπινα προσδοκῆσαντες , κατονειδίζονται ἐν εἰκῶς · ὡς ἐν γε τῷ παθεῖν αὐτὰ μαθόντες μόλις , ἀρχὴν εἰδὸτας ἐλεῖσαι φρονεῖν μετριώτερα . Ὁ τοίνυν , φησίν , ἐξίθλοις καὶ βασιλικαῖς ἐνσπαταλήσας τρυφῆς , ὁμοῦ τοῖς ἄλλοις κείσεται περιστολῆς δίχα , καὶ ἴσωμένος οὐδενὸς τῶν τοῖς τεθνῶσι νενομισμένων . Πῶς ἐξέπεσεν ἐκ τοῦ οὐρανοῦ ὁ Ἑωσφόρος ὁ προτὶ ἀνατέλλων ; συντετριβὴν εἰς τὴν γῆν ὁ ἀποστέλλων πρὸς πάντα τὰ ἔθνη ; Ἄστηρ τῶν διὰ μάλιστα περιφανεστάτων ὁ Ἑωσφόρος ἐστιν · ἀνίσχει δὲ βραχὺ πρὸ αὐτῆς , καὶ οἰοῦν τὸν προάγγελον τῆς ἡλίου μαρμαρυγῆς . Ὅτι δὲ πλουσίῳ φωτὶ καταλάμπεται , διαδείξειεν ἂν αὐτὸ τούτῳ τὸ βραχὺ φανείσθαι πρὸ αὐτῆς . Ἑως μὲν γὰρ ἐτὶ τὸ αἰθέριον καταμολαίνειται σῶμα , μονοσυχὴ φρυγώσης νυκτός , καὶ ἐν ἀκμαῖς δυνάμεως τοῦ σκότους , ἐχάνει στεφάναν ἔχουσι τὴν ἐκλαμπὴν οἱ κατ’ οὐρανὸν δυνάτες ἀστέρες · ἡμέρας δὲ οὐσίας ἐγγύς , καὶ οἷον ἐν πρώταις ἐκπατοῖς τοῦ ἡλιακοῦ γεγονὸτος κύκλου , συστέλλεται πᾶς τὸ ἐκάστου φῶς παραχωρῶν τῷ προδοῦντι , καὶ ἑττώμενον τῷ μείζονι σέλας . Ἀμυλαρεῖς δὲ οὕτως
Lemmas: πρός ἐγώ · πός Κύριος ὁ θεός σύ ; ὁ ὀφθαλμός ἐγώ επιφοντ αὐτός · νῦν εἰμί εἰς καταπάτημα ὡς πηλός ἐν ὁ ὁδός ἡμέρα ἀλοιφή πλῆνθου · ἐξάλειψις σύ ὁ ἡμέρα ἐκεῖνος . » κατά ὅς δηλονότι ὁ Κύριος τε καί Μῆδος Πέρσης · ἀναμένω αἱρέω ὁ Βαβυλώνιος . προσωποποιέω τοιγάρ καί νῦν οὐδείς κακός ὁ μακάριος προφήτης · παροψύνθαι τε φημί , ἤγουν πικραίνω ὁ ἄδηρ καταβαίνω συναντάω . καί ἐγώ ὁ λόγος περιαθρέω ὁ οἰκονομία . καταβεκνυσος γάρ διά οὗτος μείζων δύναμις καί αἷμα πλήρης , ὡστε καί ἔργον ὁ ἔνειμι ὠμότης αὐτός πᾶς σχεδόν γίγνομαι ὁ ἄδηρ , ἤτοι ὁ δυνάτης ἐν ἀείδω . οὗ γάρ διαλείπω ὁ ἀλάστωρ ἔθνος τε καί βασιλεύς ἀμνός αποκτειροος , καί Ψυχή Ἄβιλα ὁ ἄδηρ ἀναπληρόω . πάνετες οὖν ὁ Γίγας , φημί , οὗτος εἰμί , ὁ κατά ἰσχύς ἐπίσημος γίγνομαι , καί πολύς ἄρχω ἑαυτοῦ , ανηρημένος διά σύ . ἀποκρίνω , καί εἴρω , καί σύ ἔλωλος ὡς καί ἐγώ . ἱλήκω μέν γάρ ἄνθρωπος , φημί , ἀλλά οὐ ίδιος οὗτος οἶδα καί φρονέω · ἀλλά οὐδέ ἐν ψύλλα , ὅτι καί κρατύς εἰμί τις ὁ σός ὁράω , καί ὁ δυσανθιος χείρ , εἰμί δέ ὅτι καί θάνατος ἀγαθός , οὐ ἔξω πού τάχα τίθημι ὁ ἐλπίς , μόλις δέ καί οὐ ἔχω σύ μάχαιρα πέμπω Μηδικός διά πείρω αὐτός ἐκμανθάνω , ὅτι κατά ἐγώ ἐγώ ἦτο καί αὐτός . καί γοῦν ἔλωλος , ὡς καί ἐγώ . καταβαίνω δέ εἰς ἀείδω ὁ δόξα σύ , ἀντί ὁ , εἰσοράω θάνατος · καί ὁ ἀμελής ὁ φθορά ἐπιφέρω κράτος . ὁ σός ευρυσυνειμι καλέω καί μόλις τίθημι , ἐκ μέσος . Σερρωθήσεται δέ σῆψις μέν ὑποκάτω σύ , γίγνομαι δέ σύ καί Ἀμφίων ὡς σκύλλω . καί κοινός μέν οὗτος . πάσχω γάρ ἅπας ὁ ἀνθρώπινος σῶμα ὁ ἀπολείπω , συμβαίνω πάντως σῆψις καί σκύλλω . πλήν ἐπί ἐκεῖνος λέγω καλῶς , ὡς ἐν τάξις πικρός ὀνειδισμός . ὁ γάρ εἰς λήθη πίπτω ὁ ἑαυτοῦ ἀξιόω , καί ἐκ πολύς ἄγαν ὑπερφίας , οὐδέ ὁ πάσχω ὁ ἀνθρώπινος προσδοκάω , κατονειδίζω ἐν ἵημι · ὡς ἐν γε ὁ πάσχω αὐτός μανθάνω μόλις , ἀρχή οἶδα ἐλεέω φρονέω μέτριος . ὁ τοίνυν , φημί , ἐξίθλοις καί βασιλικός ἐνσπαταλάω τρυφή , ὁμοῦ ὁ ἄλλος κεῖμαι περιστολή δίχα , καί ισιώνω οὐδείς ὁ ὁ θνῄσκω νομίζω . Πῶς ἐκπίπτω ἐκ ὁ οὐρανός ὁ Ἑωσφόρος ὁ πρός ἀνατέλλω ; συντετριβαινω εἰς ὁ γῆ ὁ ἀποστέλλω πρός πᾶς ὁ ἔθνος ; Ἀστήρ ὁ διά μάλιστα περιφανής ὁ Ἑωσφόρος εἰμί · ἀνίσχω δέ βραχύς πρό αὐτός , καί οἰόω ὁ προάγγελος ὁ ἥλιος μαρμαρυγή . ὅτι2 δέ πλούσιος φάος καταλάμπω , διαδείκνυμι εἄν αὐτός οὗτος ὁ βραχύς φαίνω πρό αὐτός . ἑως μέν γάρ τίμι ὁ αἰθέριος καταμολαινεομαι σῶμα , μονοσυχὴ φρυγόω νύξ , καί ἐν ἀκμή δύναμις ὁ σκότος , χάνω στεφάνη ἔχω ὁ ἐκλάμπω ὁ κατά οὐρανός δυνατός ἀστήρ · ἡμέρα δέ οὐσία ἐγγύς , καί οἷος ἐν πρῶτος ἔκπατος ὁ ἡλιακός γίγνομαι κύκλος , συστέλλω πᾶς ὁ ἕκαστος φάος παραχωρέω ὁ προδίδωμι , καί ἵστημι ὁ μείζων σέλας . Ἀμυλαρεῖς δέ οὕτως