cyrillus-theology.commentarius-in-isaiam-prophetam pg070_0168.1
A Ἰσραήλ , καὶ ἔθνη τῶν διαθηκῶν , τῆς ἐπαγγελίας ἐλπίδα μὴ ἔχοντες καὶ ἄθεοι ἐν τῷ κόσμῳ . Νυνὶ δὲ οἱ ποτὶ ἄνερες μακρὰν , ἐγενήθητε ἐγγὺς ἐν τῷ αἵματι τοῦ Χριστοῦ . Ἀλλ᾽ εἰ καὶ ἦσαν ἐλπίδος δίχα , καὶ Θεὸν οὐκ ἔχοντα κατὰ τὸν κόσμον · προσκεκνηχάσι γὰρ τοῖς ἔργοις τῶν ἰδίων χειρῶν · ἀλλ᾽ οὖν κεκλημένα διὰ τῆς πίστεως εἰς ἐπίγνωσιν τοῦ Χριστοῦ , καὶ ὑπ᾽ αὐτῷ ὑποτίθενται , καὶ Θεὸν ἔσχασιν τὸν φύσει καὶ ἀληθῶς , καὶ τῆς τῶν ἁγίων ἐλπίδος γεγόναι κοινωνοί . Ἔσται δέ , φησίν , ἡ ἀνάπαυσίς αὐτοῦ τιμή . Διχῇ νοήσεις τὸ εἰρημένον . Εἰ μὲν γὰρ τις ἐλοιτο τὴν ἀνάπαυσιν ἐν τούτοις ὑποδηλοῦν τὸν ἐν σαρκὶ θάνατον τοῦ Χριστοῦ , ὃν δι᾽ ἡμᾶς ὑπέμεινε ἐκών , οὐχ ὡς θάνατον ὑπομένων , ζωὴν γὰρ κατὰ φύσιν , ἀλλ᾽ οἷον ἡρεμῆσαι βραχὺ τὴν σάρκα ποιῶν · τιμὴ τὸ χρῆμα , καὶ ἕτερον οὐδέν . Δεδόξασται γὰρ ὁ τῶν ὅλων Σωτὴρ καὶ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς ὁ Χριστός , τὴν ὑπὲρ γε τοῦ κόσμου σφαγὴν ὑπομείνας , καὶ ὑπὲρ τῆς ἀπάντων ζωῆς ἐθελοντῆς ἀναλῶν τὸν θάνατον . Καὶ γοῦν ἐφάσατο πρὸς τὸν ἐν οὐρανοῖς Πατέρα , μέλλων ἐπὶ τὸν τίμιον ἱλάναι σταυρὸν · « Πάτερ , δόξασον σου τὸν Υἱόν , ἵνα καὶ ὁ Υἱὸς σοῦ δοξάσῃ σε . » Καὶ πάλιν · « Νῦν ἐδοξάσθη ὁ Υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου , καὶ ὁ Θεὸς ἐδοξάσθη ἐν αὐτῷ . » Ὅσον μὲν γὰρ ἦκεν εἰς τὴν τῶν σταυρωσάντων ἀπόνοιαν , καὶ τὸ ἀνόσιόν τε καὶ ἀπρεπὲς ἠγέρηγμα , μῶμος ἦν αὐτῷ καὶ ἀδοξία τὸ πάθος . Ἄνοτο γὰρ ἦσαν καὶ οὐκ ἔχοντα παθεῖν . Ἐπειδὴ δὲ ἀνέβιος σκυλεύσας τὸν ἅδη , καὶ ὅτι θανάτῳ κρείττων ἐστὶν δι᾽ αὐτοῦ τοῦ πράγματος ἀπορήσας , εἰς τιμὴν αὐτῷ καὶ δόξαν ἐκτελεντώσας εὕρήσωμεν τὴν τοῦ πράγματος ἔκβασιν . Ἔσται τοίνυν , φησί , κατὰ τοῦτον τὸν τρόπον ἡ ἀνάπαυσίς αὐτοῦ τιμή . Εἰ δὲ τις καὶ ἕτερος τοῖς θεωρήμασι προσθελεῖν βούλοιτο τις , ἐκδέξεται τοιούσδε τῶν εἰρημένων τὴν δύναμιν . Οὐ γὰρ εἰς ἐλπίδα μόνην Ἔσται τοῖς ἔθνεσιν ὁ Χριστός , ἀναδειχθήσεται δὲ κατὰ καιροὺς , ἢγουν ἀναστήσεται οὐ πρὸς τὸ καταρβᾶι μόνον αὐτῶν , ἀλλὰ γὰρ εἰς τιμὴν καὶ δόξαν αὐτοῖς χαριεῖται τὴν ἐν αὐτοῖς ἀνάπαυσιν . Ἐνδιατήμα μὲν γὰρ αὐτῷ φίλον τῶν ἁγίων ὁ νοῦς , ἐναυλίζεται δὲ τοῖς ἀξίοις , καὶ ἀναπαύεται ψυχὰς ἱερὰς τῶν σεβομένων αὐτόν , καὶ τοῖς λαβοῦσι τὸ χρῆμα τιμὴ τέ ἐστι καὶ δόξα . Τί γὰρ ἂν γένοιτο ἰσοστατοῦν εἰς εὐλείας λόγον τοῦ Θεοῦ ἔχειν ἐνηγλισμένον καὶ ἐνοικοῦντα καρδίαις ; Ἔσται τοίνυν καὶ κατὰ τοῦτον τὸν τρόπον ἡ ἐν ἡμῖν ἀνάπαυσίς αὐτοῦ τοῖς ἀπαξ ἐθελούσι τιμή · « Ἐὰν γὰρ τις ἀκούσῃ , » φησί , « τῶν λόγων μου , ἀγαπήσει αὐτὸν ὁ Πατὴρ μου , καὶ πρὸς αὐτὸν ἐλευσόμεθα , καὶ ἐν αὐτῷ καταλύσομεν . »
Lemmas: A Ἰσραήλ , καί ἔθνος ὁ διαθήκη , ὁ ἐπαγγελία ἐλπίς μή ἔχω καί ἄθεος ἐν ὁ κόσμος . νυνί δέ ὁ πρός ἀνήρ μακράν , γίγνομαι ἐγγύς ἐν ὁ αἷμα ὁ Χριστός . ἀλλά εἰμί καί εἰμί ἐλπίς δίχα , καί θεός οὐ ἔχω κατά ὁ κόσμος · προσχάσκω γάρ ὁ ἔργον ὁ ἴδιος χείρ · ἀλλά οὖν καλέω διά ὁ πίστις εἰς ἐπίγνωσις ὁ Χριστός , καί ὑπό αὐτός ὑποτίθημι , καί θεός σχάς ὁ φύσις καί ἀληθής , καί ὁ ὁ ἅγιος ἐλπίς γονεύς κοινωνός . εἰμί δέ , φημί , ὁ ἀνάπαυσις αὐτός τιμή . διχή νοέω ὁ εἴρω . εἰμί μέν γάρ τις αἱρέω ὁ ἀνάπαυσις ἐν οὗτος ὑποδηλόω ὁ ἐν σάρξ θάνατος ὁ Χριστός , ὅς διά ἐγώ ὑπομένω ἐπίτεξ , οὐ ὡς θάνατος ὑπομένω , ζωή γάρ κατά φύσις , ἀλλά οἷος ἠρεμέω βραχύς ὁ σάρξ ποιέω · τιμή ὁ χρῆμα , καί ἕτερος οὐδείς . δοξάζω γάρ ὁ ὁ ὅλος σωτήρ καί Κύριος ἐγώ Ἰησοῦς ὁ Χριστός , ὁ ὑπέρ γε ὁ κόσμος σφαγή ὑπομένω , καί ὑπέρ ὁ ἀπαντάω ζωή ἐθελοντής ἀναλίσκω ὁ θάνατος . καί γοῦν φασάτος πρός ὁ ἐν οὐρανός πατήρ , μέλλω ἐπί ὁ τίμιος ἱλάσκομαι σταυρός · « πατήρ , δοξάζω σύ ὁ υἱός , ἵνα καί ὁ υἱός σύ δοξάζω σύ . » καί πάλιν · « νῦν δοξάζω ὁ υἱός ὁ ἄνθρωπος , καί ὁ θεός δοξάζω ἐν αὐτός . » ὅσος μέν γάρ ἵημι εἰς ὁ ὁ σταυρόω ἀπόνοια , καί ὁ ἀνόσιος τε καί ἀπρεπής ἀγείρω , μῶμος εἰμί αὐτός καί ἀδοξία ὁ πάθος . Ἄνοτος γάρ εἰμί καί οὐ ἔχω πάσχω . ἐπεί δέ ἀνέβιος σκυλεύω ὁ ἀείδω , καί ὅτι θάνατος ἀγαθός εἰμί διά αὐτός ὁ πρᾶγμα ἀπορέω , εἰς τιμή αὐτός καί δόξα ἐκτελέω εὑρίσκω ὁ ὁ πρᾶγμα ἔκβασις . εἰμί τοίνυν , φημί , κατά οὗτος ὁ τρόπος ὁ ἀνάπαυσις αὐτός τιμή . εἰμί δέ τις καί ἕτερος ὁ θεώρημα προστελέω βούλομαι τις , ἐκδείκνυμι τοιόσδε ὁ εἴρω ὁ δύναμις . οὖον γάρ εἰς ἐλπίς μόνος εἰμί ὁ ἔθνος ὁ Χριστός , ἀναδείκνυμι δέ κατά καιρός , ἤγουν ἀνίστημι οὖον πρός ὁ καταρβᾶι μόνος αὐτός , ἀλλά γάρ εἰς τιμή καί δόξα αὐτός χαρίζομαι ὁ ἐν αὐτός ἀνάπαυσις . Ἐνδιατήμα μέν γάρ αὐτός φίλος ὁ ἅγιος ὁ νόος , ἐναυλίζω δέ ὁ ἄξιος , καί ἀναπαύω ψυχή ἱερή ὁ σέβω αὐτός , καί ὁ λαμβάνω ὁ χρῆμα τιμή τε εἰμί καί δόξα . τις γάρ εἄν γίγνομαι ἰσοστατέω εἰς ἰάλλω λόγος ὁ Θεός ἔχω ἐνηγλισμένον καί ἐνοικέω Καρδία ; εἰμί τοίνυν καί κατά οὗτος ὁ τρόπος ὁ ἐν ἐγώ ἀνάπαυσις αὐτός ὁ ἅπαξ ἐθέλω τιμή · « ἐάν γάρ τις ἀκούω , » φημί , « ὁ λόγος ἐγώ , ἀγαπάω αὐτός ὁ πατήρ ἐγώ , καί πρός αὐτός ἔρχομαι , καί ἐν αὐτός καταλύω . »