cyrillus-theology.commentarius-in-isaiam-prophetam pg070_0675.2
B Δέχεται μὲν τὰς ὕλας ὡς ἐν τάξει παραδειγμάτων , πλείστην δὴν ἔχουσα τὴν πρὸς ἀλλήλας διαφορὰν . Σημαίνει δὲ τι πλάγιως πνευματικὸν καὶ βαθὺ . Βούλεται γὰρ εἰπεῖν ὅτι πάντα πρὸς τὸ ἀμείνων μεταστήσεται , καὶ τῶν πρώτων διοίσει τὰ δεύτερα . Παραχωρήσει γὰρ πάντων ἡ ἐν νόμῳ παιδεύσις τῇ διὰ Χριστοῦ , τούτῃ τοῖς εὐαγγελικοῖς θεσπίσμασι , καὶ τοσοῦτον ἔσται τὸ μεταξὺ , ὅσονπερ ἂν καὶ εἰ τὸ διὰ μέσου χαλκοῦ καὶ χρυσοῦ . Χρυσοφάνης μὲν γὰρ ὁ χαλκός , πλὴν οὐκ ἔστι χρυσός , ἀργυροφάνης δὲ καὶ ὁ σίδηρος , ἔνεστι γὰρ τὸ λαμπρὸν αὐτῷ , πλὴν οὐκ ἔστι ἀργυρος · ἀλλ’ ἡττάται · πολὺ τοῦ προέχοντος . Οὐκοῦν τὴν ἐν νόμῳ παιδευσιν παρεικάσει τις δύνατ’ ἂν χαλκῷ , χρυσῷ γε μὴν τὴν διὰ Χριστοῦ · καὶ πάλιν τὴν ἐν νόμῳ πολιτείαν τῇ δυνάμει παρεικάσει τις ἂν σιδήρῳ , μεμετρημένον ἔχοντι τὸ φαίδρον , τὴν γε μὴν ἐν Χριστῷ καὶ εὐαγγελικήν , ἀργύρῳ μᾶλλον τελειωτάτῃ γὰρ ἔχει φαῖδρότητα , νοητῶς . Ταύτησι , καὶ ὁ πάνσοφος Παῦλος , καὶ τοὺς πλείστους ὅσον ἐσχηκέναι λέγων διὰ τῆς ἐν νόμῳ ζωῆς τὸ καύχημα , γνώσεως τε τῆς ὑπ’ αὐτοῦ , σκύβαλα μὲν ἡγεῖτο τὰ πάντα , Χριστὸν δὲ κερδαίνειν ἤθελε , καὶ τὸ ὑπερέχον τῆς γνώσεως αὐτοῦ . Σύλα δὲ καὶ λίθοι χρήσιμα πρὸς οἰκοδομὴν · εὐρήσομεν δὲ τὸν πάνσοφον Παῦλον τῆς παρὰ τινων μυσταγωγίας τὴν δύναμιν ταύταις παρεικάσαι ταῖς ὕλαις . « Εἰ γὰρ τις , φησιν , ἐποικοδομεῖ ἐπὶ τὸν θεμέλιον , ξύλα , χόρτον , λίθους , καλάμην . » Τοῦτο δὲ οὕτως ἔχοντος , ἐκεῖνὸ φαμεν , ὅτι τῶν Γραμματέων , καὶ Φαρισαίων ἡ διδασκαλία , ἤγουν καθάπαξ τῶν ἀπίστων Ἰουδαίων ἡ ὑφήγησις , οὐ συνιέντων ὅλως τὸ Χριστοῦ μυστήριον , ὅτι μηδὲ πεπιστευκασιν εἰς αὐτόν , παρεικάσθαι ἂν ξύλοις τυγχόν , καὶ λίθοις , ἢ δὲ ἐν Χριστῷ , καὶ εὐαγγελική , τοσοῦτον ἔχει τὸ ἀμείνων , ὅσον χαλκὸς καὶ ξύλον , σιδηρὸς τε πρὸς λίθον . Εὐδιάβρωπτα μὲν γὰρ τὰ παρ’ ἐκείνοις ἦν διδάγματα τε καὶ ἐνθυμήματα , στερεὰ δὲ , καὶ οἷον ἀθραυστα μετὰ τοῦ λαμπροῦ , καὶ τιμίου , τὰ τῶν ἐν Χριστῷ . Ἰουδαῖοι μὲν γὰρ ἐκπίπτουσι εἰς γενεαλογίας , καὶ μύθους ἀπεράντους τοῖς ὑπὸ χειρὰ λαοῖς ἐξηγούμενοι , λήρους τε τινὰς ἐμπλέκοντες , καὶ γραφίδι τερετίσματα · οἱ δὲ τὸν Χριστὸν φοροῦντες εἰς νοῦν , πᾶσαν ὅδον εὐτεχνίας ἀγιοπρεποῦς τοὺς ὑπὸ χειρὰ διδάσκουσι , καὶ δογματικῆς ἀκριβείας ἀποτέρουσιν ἐραστάς , καὶ ἀπάσης ἀρετῆς ἐργάτας τοὺς προσπίοντας αὐτοῖς · διδάσκουσι δὲ πᾶς εὐθὺς τὸ ἐπενεγμένον , ὅτι τοῦτον ἔχει τὸν σκοπὸν τῆς προφητείας ὁ νοῦς . « Δώσω γὰρ , φησι , τοὺς ἄρχοντας σου ἐν εἰρήνῃ , καὶ τοὺς ἐπισκόπους σου ἐν δικαιοσύνῃ . » Ὡς γὰρ τῶν πρώτων , φησίν , ἐξωσμένων , ἑτέρους ἀνίστησιν ἄρχοντας τε καὶ ἐπισκόπους ἰσίων ὁ πᾶν ὅλων Σωτὴρ διαπρεπόντας ἐν εἰρήνῃ καὶ δικαιοσύνῃ . Εἰρηνεύσει γὰρ πρὸς Θεόν , οἱ τὰ
Lemmas: B δέχομαι μέν ὁ Ὕλας ὡς ἐν τάξις παράδειγμα , πλεῖστος δήν ἔχω ὁ πρός ἀλλήλων διαφορά . σημαίνω δέ τίς πλάγιος πνευματικός καί βαθύς . βούλομαι γάρ εἶπον ὅτι πᾶς πρός ὁ ἀγαθός μεθίστημι , καί ὁ πρῶτος διαφέρω ὁ δύο . παραχώρησις γάρ πᾶς ὁ ἐν νόμος παίδευσις ὁ διά Χριστός , Τούτη ὁ εὐαγγελικός θέσπισμα , καί τοσοῦτος εἰμί ὁ μεταξύ , ὅσος εἄν καί εἰμί ὁ διά μέσος χαλκός καί χρυσός . Χρυσοφάνης μέν γάρ ὁ χαλκός , πλήν οὐ εἰμί χρυσός , αργυροφαινω δέ καί ὁ σίδηρος , ἔνειμι γάρ ὁ λαμπρός αὐτός , πλήν οὐ εἰμί ἄργυρος · ἀλλά ηττώμαι · πολύς ὁ προέχω . οὐκοῦν ὁ ἐν νόμος παίδευσις παρεικάζω τις δύο εἄν χαλκός , χρυσός γε μήv ὁ διά Χριστός · καί πάλιν ὁ ἐν νόμος πολιτεία ὁ δύναμις παρεικάζω τις εἄν σίδηρος , μετρέω ἔχω ὁ Φαῖδρος , ὁ γε μήv ἐν Χριστός καί εὐαγγελικός , ἄργυρος μᾶλλον τέλειος γάρ ἔχω φαιδρότητα , νοητός . οὗτος , καί ὁ πάνσοφος Παῦλος , καί ὁ πλεῖστος ὅσος ἔχω λέγω διά ὁ ἐν νόμος ζωή ὁ καύχημα , γνῶσις τε ὁ ὑπό αὐτός , σκύβαλον μέν ἡγέομαι ὁ πᾶς , Χριστός δέ κερδαίνω ἐθέλω , καί ὁ ὑπερέχω ὁ γνῶσις αὐτός . Σύλα δέ καί λίθος χρήσιμος πρός οἰκοδομή · εὑρίσκω δέ ὁ πάνσοφος Παῦλος ὁ παρά τίνω μυσταγωγία ὁ δύναμις οὗτος παρεικάζω ὁ ὕλη . « εἰμί γάρ τις , φημί , ἐποικοδομέω ἐπί ὁ θεμέλιος , ξύλον , χόρτος , λίθος , καλάμη . » οὗτος δέ οὕτως ἔχω , ἐκεῖνος φημί , ὅτι ὁ Γραμματεύς , καί Φαρισαῖος ὁ διδασκαλία , ἤγουν καθάπαξ ὁ ἄπιστος Ἰουδαῖος ὁ ὑφήγησις , οὖον συνίημι ὅλως ὁ Χριστός μυστήριον , ὅτι μηδέ πιστεύω εἰς αὐτός , παρεικάζω εἄν ξύλον τυγχάνω , καί λίθος , ἢ δέ ἐν Χριστός , καί Ευαγγελική , τοσοῦτος ἔχω ὁ ἀγαθός , ὅσος χαλκός καί ξύλον , σίδηρος τε πρός λίθος . Εὐδιάβρωπτα μέν γάρ ὁ παρά ἐκεῖνος εἰμί δίδαγμα τε καί ἐνθύμημα , στερεός δέ , καί οἷος άθραυστος μετά ὁ λαμπρός , καί τίμιος , ὁ ὁ ἐν Χριστός . Ἰουδαῖος μέν γάρ ἐκπίπτω εἰς γενεαλογία , καί μῦθος ἀπέραντος ὁ ὑπό χείρ λαός ἐξηγέομαι , λῆρος τε τις ἐμπλέκω , καί γραφίς τερέτισμα · ὁ δέ ὁ Χριστός φορός εἰς νόος , πᾶς ὀδούς εὐτεχνία αγιοπρεπής ὁ ὑπό χείρ διδάσκω , καί δογματικός ἀκρίβεια ἀποτείνω ἐραστής , καί ἀπασάω ἀρετή ἐργάτης ὁ προσπίνω αὐτός · διδάσκω δέ πᾶς εὐθύς ὁ ἐπιφέρω , ὅτι οὗτος ἔχω ὁ σκοπός ὁ προφητεία ὁ νόος . « δίδωμι γάρ , φημί , ὁ ἄρχω σύ ἐν εἰρήνη , καί ὁ ἐπίσκοπος σύ ἐν δικαιοσύνη . » ὡς γάρ ὁ πρῶτος , φημί , ἐξωθέω , ἕτερος ἀνίστημι ἄρχω τε καί ἐπίσκοπος ἴσιον ὁ πᾶς ὅλος Σωτήρ διαπρέπω ἐν εἰρήνη καί δικαιοσύνη . εἰρήνευσις γάρ πρός Θεός , ὁ ὁ