cyrillus-theology.commentarius-in-isaiam-prophetam pg070_0415.1
φετο · καὶ πιστώσεται λέγων αὐτοῖς τοῖς ἀπειθεῖν ἐλομένοις ἔξ Ἰσραήλ · « Εἰ πιστεύετε Μωσῇ , ἐπι-στεύετε ἂν ἐμοί , περὶ γὰρ ἐμοῦ ἐκεῖνος ἔγραψεν . » Ἐπειδὴ δὲ , φησίν , αἰτιᾶται λέγων , Οὐχ ἐπισκέπτεταί μου τὰς κατὰ νόμον ὁδοὺς · τοῦτο γὰρ ἐστὶ τὸ Ἄπεκρύβη ἡ ὁδὸς μου ἀπὸ τοῦ Θεοῦ , καὶ ὅτι ἀρεῖλεν ἡμῶν τὴν κρίσιν , ἤτοι τὸν νόμον , καὶ ἀπέστη · ὡς τῆς γνώμης δὲ πού πάντως τὴν ἐν τῷ Θεῷ σκέπτοντα , τοιαῦτε φησίν · Ἔστω , φησί , κἂν γοῦν νῦν οὐκ ἔγνω , εἰ μὴ ἤκουσας · τοῦτ᾽ ἐστίν , εἰ μὴ ἀκούσας · ὁμοῖον δὲ ὡς εἰ λέγοι · Ἄρχομαι τὴν προα-ποίησιν οἰκονομικῶς . Οὐχ ἔγνω , εἰ μὴ μάθοις , ἤτοι μὴ ἀκούσας . Ἄκουε τοίνυν , Θεὸς αἰώνιος . Θεὸς ὁ κατασκευάσας τὰ ἄκρα τῆς γῆς , οὐ πεινάσει , οὐδὲ κοπιάσει . Προσκομίζεις δέ , φησί , τὰς δι᾽ αἰμάτων θυσίας πρόβατα , καὶ βοῦς ἀνείθεις ἀποπεραίνων εὐχάς · λιβανωτοῖς ἐτίμας καὶ καπνοῖς , τρυγῶσι καὶ περιστεραῖς · ἀλλ᾽ ἰδοὺ τοῦ καὶ μὴ ἀγνοήσης ὅτι τὰ ἄκρα κατεσκεύασε ὁ Θεὸς ὁ αἰώνιος . Ἄκρα δὲ τῆς γῆς τὰ πέρατα φησίν , ἵνα διὰ τούτου νοῆται πᾶσα . Οὐ πεινάσει , οὐδὲ κοπιάσει . Ὁμοῖον εἶναι τοῦτο φημὶ τῷ πρὸς αὐτοὺς εἰρημένῳ , διὰ τῆς τοῦ Γάλλωνος φωνῆς · Μὴ φάγωμαι κρέα ταύρων , ἥαιμα τράγων πίωμαι · Πῶς γὰρ μοι , φησί , προσκομίζετε τὰς θυσίας · ἀρ᾽ ὡς πεινῶν , καὶ ὑπὸ λιμοῦ κοπιῶν εἰώθει · ἄπαγε τῆς δυσδουλίᾳς . Ὁ γὰρ αἰώνιος Θεὸς ὁ φθειρεσθαι μὴ εἰδὼς , οὔτε πεινάσει , οὔτε κοπιάσει · οὐδὲ γὰρ αὐτοῦ τι τῶν ἀνθρωπίνων ἄφεται . Ἄλλ᾽ οὐδ᾽ ἐστιν ἐξεύρεσις τῆς φρονήσεως αὐτοῦ . Αἰτία μὲν γὰρ ἐσθ᾽ ἔσε , φησί , λέγων · Εἰ νῦν ἀπαράδεκτον ἐποίησω τὴν διὰ Μωσέως ἐντολὴν , ἤτοι τὴν ἐν νόμῳ σκιάν , τί καὶ ὅλως ἐνομοθέτεις ἐν ἀρχαῖς · εἰ κρεῖττονα τῶν ἀρ-χαιῶν τὰ νέα , τοῦτ᾽ ἐστὶ τὰ εὐαγγελικὰ θεσπίσματα , διὰ τί ταῦτα καὶ πρὸς αὐτοῦ τελεῖσθαι τοῦ νόμου · Ἄλλὰ μὴ εἴπης τοῦτο , φησίν . Οὐ γὰρ εὑρεῖν δύνα-σαι τὴν ἀκατάληπτον φρόνησιν , ἤτοι σοφίαν τοῦ Θεοῦ . Δέδοται μὲν γὰρ ἡ διὰ Μωσέως ἐντολὴ · καὶ ἐπὶ τίσιν ἄρα , καὶ διὰ ποίαν αἰτίαν ὁ Παῦλος διδάξει , λέγων , ὅτι « Νόμος παρεῖσῆλθε , ἵνα πλεονάσῃ τὸ παράπτωμα . » Καὶ πάλιν · « Συνέκλεισε γὰρ ἡ Γραφὴ τὰ πάντα ὑπὸ ἀπειθείαν , ἵνα τοὺς πάντας ἐλεήσῃ . » Ἀρίστην τοίνυν ὁ τῆς ἁμαρτίας παραδει-κτικὸς , καὶ οἰονεὶ τῆς ἀπάντων ἀδυναμίας ἔλεγχος , ἵνα , ἐπεὶπερ οὐχ οἷός δικαιοῦν τοὺς ἁμαρτῶντας , κατακρίνει δὲ μᾶλλον αὐτούς , λοιπὸν ἀναγκαίως εἰσ-φράξαι τῆς διὰ Χριστοῦ φιλοτιμίας τὴν χάριν , δι-καιοῦσα τὸν ἀσεβῆ , καὶ ἀπαλλάττουσα τῶν πλημμε-λημάτων τοὺς ἐνισχημένους αὐτοῖς . Οὐκοῦν οὐκ ἐστιν ἐξεύρεσις τῆς φρονήσεως τοῦ πάντα σοφῶς οἰκονο-μοῦντος Θεοῦ , καὶ προαναδείξαντος μὲν τὸν νόμον εἰς ἔλεγχον ἁμαρτίας , πέμψαντος δὲ τὸν Υἱὸν ἐξ οὐρανῶν , ἵνα δικαιώσῃ τῇ πίστει τοὺς ἐν ἁμαρτίαις . Διδὼν τοῖς πεινῶσιν ἰσχύν , καὶ τοῖς μὴ δύ-ναμένοις λίαν . Πεινάσουσι γὰρ νεώτεροι , καὶ κυλισόμενοι νεανίσκοι , καὶ ἐκλεκτοὶ ἀσθενεῖς ἔσονται . Οἱ δὲ ὑπομένοντες Θεόν , ἀλλάξουσιν ἰσχύν , πτεροφύσουσιν ὡς ἀετοί , δραμοῦνται καὶ οὐ κωπιάσουσι , βαδίσονται καὶ οὐ πεινάσουσι .
Lemmas: φετά · καί πιστόω λέγω αὐτός ὁ ἀπειθέω αἱρέω ἐκ Ἰσραήλ · « εἰμί πιστεύω Μωσῆς , πιστεύω εἄν ἐγώ , περί γάρ ἐγώ ἐκεῖνος γράφω . » ἐπεί δέ , φημί , αἰτιάομαι λέγω , οὐχ ἐπισκοπέω ἐγώ ὁ κατά νόμος ὁδός · οὗτος γάρ εἰμί ὁ Ἄπεκρύβη ὁ ὁδός ἐγώ ἀπό ὁ Θεός , καί ὅτι ἀρέσκω ἐγώ ὁ κρίσις , ἤτοι ὁ νόμος , καί ἀφίστημι · ὡς ὁ γνώμη δέ πού πάντως ὁ ἐν ὁ Θεός σκέπτομαι , τοιοῦτος φημί · ἔστω , φημί , κἀν γοῦν νῦν οὐ γιγνώσκω , εἰμί μή ἀκούω · οὗτος εἰμί , εἰμί μή ἀκούω · ὅμοιος δέ ὡς εἰμί λέγω · ἄρχω ὁ προα-ποιημι οἰκονομικός . οὐχ γιγνώσκω , εἰμί μή μανθάνω , ἤτοι μή ἀκούω . Ἄκουος τοίνυν , θεός αἰώνιος . θεός ὁ κατασκευάζω ὁ ἄκρος ὁ γῆ , οὖον πεινάω , οὐδέ κοπιάω . προσκομίζω δέ , φημί , ὁ διά αἷμα θυσία πρόβατον , καί βοῦς ἀνέρχομαι ἀποπεραίνω εὐχή · λιβανωτός τιμάω καί καπνός , τρυγάω καί περιστερά · ἀλλά ἰδού ὁ καί μή ἀγνοέω ὅτι ὁ ἄκρος κατασκευάζω ὁ θεός ὁ αἰώνιος . Ἄκρα δέ ὁ γῆ ὁ πέρας φημί , ἵνα διά οὗτος νοέω πᾶς . οὖον πεινάω , οὐδέ κοπιάω . ὅμοιος εἰμί οὗτος φημί ὁ πρός αὐτός εἴρω , διά ὁ ὁ Γάλλωνος φωνή · μή φαγωμός κρέας ταῦρος , ἥαιμα τράγος πίνω · Πῶς γάρ ἐγώ , φημί , προσκομίζω ὁ θυσία · ἀρά ὡς πεινάω , καί ὑπό λιμός κοπιάω εἴωθα · ἀπάγω ὁ δυσδουλίᾳς . ὁ γάρ αἰώνιος θεός ὁ φθείρω μή εἰδοί , οὔτε πεινάω , οὔτε κοπιάω · οὐδέ γάρ αὐτός τίς ὁ ἀνθρώπινος ἀφέτης . ἄλλος οὐδέ εἰμί ἐξεύρεσις ὁ φρόνησις αὐτός . αἴτιος μέν γάρ ἐστώ Έσε , φημί , λέγω · εἰμί νῦν ἀπαράδεκτος ποιέω ὁ διά Μωσῆς ἐντολή , ἤτοι ὁ ἐν νόμος σκιά , τίς καί ὅλως νομοθετέω ἐν ἀρχή · εἰμί ἀγαθός ὁ ἀρχαῖος ὁ νέος , οὗτος εἰμί ὁ εὐαγγελικός θέσπισμα , διά τίς οὗτος καί πρός αὐτός τελέω ὁ νόμος · ἀλλά μή εἶπον οὗτος , φημί . οὖον γάρ εὑρίσκω δύναμαι ὁ ἀκατάληπτος φρόνησις , ἤτοι σοφία ὁ Θεός . δίδωμι μέν γάρ ὁ διά Μωσῆς ἐντολή · καί ἐπί τίσις ἄρα , καί διά ποῖος αἴτιος ὁ Παῦλος διδάσκω , λέγω , ὅτι « Νόμος παρέρχομαι , ἵνα πλεονάζω ὁ παράπτωμα . » καί πάλιν · « συγκλείω γάρ ὁ γραφή ὁ πᾶς ὑπό ἀπείθεια , ἵνα ὁ πᾶς ἐλεέω . » Ἀγαθός τοίνυν ὁ ὁ ἁμαρτία παραδεικτικός , καί οἱονεί ὁ ἀπαντάω ἀδυναμία ἔλεγχος , ἵνα , ἐπεί οὐ οἷος δικαιόω ὁ ἁμαρτάνω , κατακρίνω δέ μᾶλλον αὐτός , λοιπός ἀναγκαῖος εἰσφράσσω ὁ διά Χριστός φιλοτιμία ὁ χάρις , δικαιόω ὁ ἀσεβής , καί ἀπαλλάσσω ὁ πλημμέλημα ὁ ἐνέχω αὐτός . οὐκοῦν οὐ εἰμί ἐξεύρεσις ὁ φρόνησις ὁ πᾶς σοφός οἰκονομέω Θεός , καί προαναδείκνυμι μέν ὁ νόμος εἰς ἔλεγχος ἁμαρτία , πέμπω δέ ὁ υἱός ἐκ οὐρανός , ἵνα δικαιόω ὁ πίστις ὁ ἐν ἁμαρτία . δίδωμι ὁ πεινάω ἰσχύς , καί ὁ μή δύναμαι λίαν . πεινάω γάρ νέος , καί κυλίνδω νεανίσκος , καί ἐκλεκτός ἀσθενής εἰμί . ὁ δέ ὑπομένω Θεός , ἀλλάσσω ἰσχύς , πτεροφυω ὡς ἀετός , τρέχω καί οὖον κωπιαειδω , βαδίζω καί οὖον πεινάω .