cyrillus-theology.commentarius-in-isaiam-prophetam pg070_0611.1
Εἰπὼν , ὅτι τήσθη μὲν τὸν περίβολον αὐτῆς λίθους ἐκλεκτούς , πάντας δὲ τοὺς υἱοὺς αὐτῆς διδασκους Θεοῦ , διαδείκνυσιν εὐθὺς εἰς πέρας ἐκδεδηχθὸς τὸ ἐπηγγελμένον . Μυσταγωγεῖ γὰρ ὡσπερ , οὐ διὰ μεσίτου τινὸς , καθὰ καὶ πάλαι διὰ Μωϋσέως , ἤγουν ἑτέρων τῶν ἁγίων προφητῶν , δι’ ἑαυτοῦ δὲ μᾶλλον , ἤτοι φωνῆς ἰδίας . Ἦν γὰρ τοῦτο τὸ , « Ἔσονται πάντες διδάκτοι Θεοῦ . » Ἐγράφατε δὲ καὶ ὁ σοφώτατος Παῦλος , ὅτι « Πολυμερῶς καὶ πολυτρόπως πάλαι ὁ Θεὸς λαλήσας τοῖς πατράσιν ἐν τοῖς προφήταις , ἐπ’ ἐσχάτου τῶν ἡμερῶν τούτων ἐλάλησεν ἡμῖν ἐν Υἱῷ , ἐν ὧθηκε κληρονόμον πάντων , δι’ οὗ καὶ τοὺς αἰῶνας ἐποίησεν . » Οὐκοῦν δι’ ἑαυτοῦ τῶν αἰώνων ὁ ποιητὴς ἐξυφανεῖ τὰς μυσταγωγίας τοῖς δι’ αὐτοῦ κεκλημένοις εἰς τὴν διὰ πίστεως χάριν . Διὰ τοῦτο καὶ ἡ ἐν τῷ Ἁσματι τῶν ἁσμάτων γραφομένη νύμφη περὶ αὐτοῦ ποῦ φησι · « Φιλήσατό με ἀπὸ φιλημάτων στόματος αὐτοῦ . » Κατησπάσατο μὲν γὰρ ὡσπερ καὶ πάλαι διὰ στόματος αὐτοῦ προφητῶν ἁγίων , καλῶν ἡς συνάψειαν τὴν πρὸς αὐτὸν δι’ ἁγιασμοῦ καὶ δικαιοσύνης . Ἐπεὶδὴ δὲ προῆλθεν ἀνθρώπος ἐκ γυναικός , ἀπὸ φιλημάτων στόματος αὐτοῦ περιλήψεται . Σοφὰ γὰρ πρὸς στόμα λελάληκε πρὸς ἡμᾶς . « Ὅταν τοίνυν ἀπόσῃ , φησίν , ἀπὸ παντὸς ἀδίκου καὶ πονηροῦ πράγματος , τότε οὐ φοβηθήση , καὶ τρόμος οὐχ ἐγγεῖ σοι · ἔσται γὰρ ἀνάπαυσίς τοῖς ἐχθροῖς , καὶ πέρα φόβου παντός , κἂν ἐξοπλίζωνται σοι καταδῆσον ἐθελόντες τῶν ἐν κόσμῳ τινῶν , πλεῖστην ὅσην λαχόντες τὴν δυναστείαν , ἤγουν αἱ ἀντικειμέναι τὰ καὶ πονηραὶ δυνάμεις , ἢ τάχα που καὶ αὐτὰ τῆς ἐκτὸς τοῦ καὶ μυσαρὰς ἡδονῆς τὰ κῶματα , φέροντα τοὺς φιλαμαρτημόνας εἰς ἄδου πυθμένας , καὶ εἰς αὐτὸ τῆς ἀπωλείας τὸ κάτω βάραθρον . Ἄξιολήπτα τοίνυν τῆς δικαιοσύνης τὰ γέρα , καὶ λαμπρὸι μέν λίαν οἱ στεφανοῦνται , τεθαυμασμένη δὲ παρὰ γε τοῖς ἀρτίφροσι τῶν πνευματικῶν χαρισμάτων ἡ κτίσις . Προσπάγεται δὲ τι καὶ ἕτερον · Ἰδοὺ προσήλυτοι προσελθούσονται σοι δι’ ἐμοῦ , καὶ ἐπὶ σὲ καταφεύξονται . Προσηλύτους δὲ φησίν , ἢ τοὺς ἐν ἑκάστῳ καιρῷ προσιόντας τὴν πίστιν καὶ καλουμένους ἐξ ἐθνῶν , ἢ τάχα που καὶ αὐτοὺς τοὺς ἐξ Ἰσραήλ , οἱ κατόπιν τάξεινται τῶν ἐθνῶν , καὶτοι τὴν πρώτην ἔχοντας τάξιν , καὶ οἱ προσηλύτους δεχόμενοι τοὺς ἐκ πλάνης Ἑλληνικῆς πρὸς Θεὸν ἐπιστρέφοντας , αὐτοὶ προσηλύτοι γενοῦνται τῶν ἐθνῶν , πλὴν καὶ τοῦτο διὰ Χριστοῦ . Σημμείνει γὰρ τοῦτο τὸ , δι’ ἐμοῦ . Δι’ αὐτοῦ γὰρ ἁπάντων ἐπιστροφή τε καὶ κλῆσις , καὶ ἡ πρὸς Θεὸν καὶ Πατέρα πρόσοδος [ al . πρόσοδος ] . « Οὐδεὶς γὰρ ἔρχεται , φησί , πρὸς τὸν Πατέρα , εἰ μὴ δι’ ἐμοῦ . » Καὶ πάλιν · « Ἐγὼ εἰμὶ ἡ ὁδός · » καὶ , « Ἐγὼ ἡ θύρα . » Ἰδοὺ ἐγὼ κτίζω ( 1 ) σε , καὶ οὐχ ὡς χαλκεὺς ἐνυφῶ ἀνδράχας , καὶ ἐκφέρω σκεύη εἰς ἔργα . Ἐγὼ δὲ ἐκτισά σε οὐκ εἰς ἀκώλιαν φθοίραν . Πάντῃ σκεδὸς φθορῶν ( 2 ) ἐπὶ σὲ οὐκ εἰσθώσω , καὶ πᾶσα γωνὴ ἀναστήσεται ἐπὶ σὲ εἰς κρίσιν , πάντας αὐτοὺς ἠτητήσεις , οἱ δὲ ἐνὸχοι σου ἐσονται .
Lemmas: εἶπον , ὅτι τήκω μέν ὁ περίβολος αὐτός λίθος ἐκλεκτός , πᾶς δέ ὁ υἱός αὐτός διδάσκω Θεός , διαδείκνυμι εὐθύς εἰς πέρας ἐκδάκνω ὁ ἐπαγγέλλω . μυσταγωγέω γάρ ὡς , οὖον διά μεσίτης τις , καθά καί πάλαι διά Μωϋσῆς , ἤγουν ἕτερος ὁ ἅγιος προφήτης , διά ἑαυτοῦ δέ μᾶλλον , ἤτοι φωνή ἴδιος . ἦς γάρ οὗτος ὁ , « εἰμί πᾶς διδακτός Θεός . » γράφω δέ καί ὁ σοφός Παῦλος , ὅτι « πολυμερῶς καί πολύτροπος πάλαι ὁ θεός λαλέω ὁ πατήρ ἐν ὁ προφήτης , ἐπί ἔσχατος ὁ ἡμέρα οὗτος λαλέω ἐγώ ἐν υἱός , ἐν οἴομαι κληρονόμος πᾶς , διά ὅς καί ὁ αἰών ποιέω . » οὐκοῦν διά ἑαυτοῦ ὁ αἰών ὁ ποιητής εξυφαίνω ὁ μυσταγωγία ὁ διά αὐτός καλέω εἰς ὁ διά πίστις χάρις . Ζεύς οὗτος καί ὁ ἐν ὁ ᾆσμα ὁ ᾆσμα γράφω νύμφη περί αὐτός ποῦ φημί · « Φιλέω ἐγώ ἀπό φίλημα στόμα αὐτός . » κατασπάζομαι μέν γάρ ὡς καί πάλαι διά στόμα αὐτός προφήτης ἅγιος , καλός εἰμί συνάπτω ὁ πρός αὐτός διά ἁγιασμός καί δικαιοσύνη . ἐπειδή δέ προέρχομαι ἄνθρωπος ἐκ γυνή , ἀπό φίλημα στόμα αὐτός περιλαμβάνω . Σοφά γάρ πρός στόμα λαλέω πρός ἐγώ . « ὅταν τοίνυν ἀφίημι , φημί , ἀπό πᾶς ἄδικος καί πονηρός πρᾶγμα , τότε οὖον φοβέω , καί τρόμος οὐ ἐγγίγνομαι σύ · εἰμί γάρ ἀνάπαυσις ὁ ἐχθρός , καί πέρα φόβος πᾶς , κἀν ἐξοπλίζω σύ καταδέω ἐθέλω ὁ ἐν κόσμος τις , πλεῖστος ὅσος λαγχάνω ὁ δυναστεία , ἤγουν ὁ ἀντίκειμαι ὁ καί πονηρός δύναμις , ἢ τάχα ποῦ καί αὐτός ὁ ἐκτός ὁ καί μυσαρός ἡδονή ὁ κῶμα , φέρω ὁ φιλαμαρτημοναω εἰς ἀείδω πυθμήν , καί εἰς αὐτός ὁ ἀπώλεια ὁ κάτω βάραθρον . αξιοληπτος τοίνυν ὁ δικαιοσύνη ὁ γέρας , καί λαμπρός μέν λίαν ὁ στεφανόω , θαυμάζω δέ παρά γε ὁ ἀρτίφρων ὁ πνευματικός χάρισμα ὁ κτίσις . Προσπάγεται δέ τίς καί ἕτερος · ἰδέ προσήλυτος προσέρχομαι σύ διά ἐγώ , καί ἐπί σύ καταφεύγω . προσήλυτος δέ φημί , ἢ ὁ ἐν ἕκαστος καιρός πρόσειμι ὁ πίστις καί καλέω ἐκ ἔθνος , ἢ τάχα ποῦ καί αὐτός ὁ ἐκ Ἰσραήλ , ὁ κατόπιν τάσσω ὁ ἔθνος , καίτοι ὁ πρῶτος ἔχω τάξις , καί ὁ προσήλυτος δέχομαι ὁ ἐκ πλάνης Ἑλληνικός πρός θεός ἐπιστρέφω , αὐτός προσήλυτος γίγνομαι ὁ ἔθνος , πλήν καί οὗτος διά Χριστός . Σημμείνει γάρ οὗτος ὁ , διά ἐγώ . διά αὐτός γάρ ἅπας ἐπιστροφή τε καί κλῆσις , καί ὁ πρός θεός καί πατήρ πρόσοδος [ al . πρόσοδος ] . « οὐδείς γάρ ἔρχομαι , φημί , πρός ὁ πατήρ , εἰμί μή διά ἐγώ . » καί πάλιν · « ἐγώ εἰμί ὁ ὁδός · » καί , « ἐγώ ὁ θύρα . » ἰδέ ἐγώ κτίζω ( 1 ) σύ , καί οὐ ὡς χαλκεύς ἐνυφῶ ἀνδράχας , καί ἐκφέρω σκεῦος εἰς ἔργον . ἐγώ δέ κτίζω σύ οὐ εἰς ἀκώλιαν φθοίραν . πάντῃ σκεδάννυμι φθορά ( 2 ) ἐπί σύ οὐ εἰσοράω , καί πᾶς γωνὴ ἀνίστημι ἐπί σύ εἰς κρίσις , πᾶς αὐτός ἠτητήσεις , ὁ δέ ἔνοχος σύ ἐω .