cyrillus-theology.commentarius-in-isaiam-prophetam pg070_0480.1
παρὰ Θεοῦ , κἂν εἰ μὴ τινες εἶεν ἅγιοι καὶ σεστωλ , ἐλαίῳ καταχρίειν ἔθος ἦν . Εὕρησομεν γὰρ τοὺς ἁγίους προφήτας τινὶν εἰρηκῶτας τῶν ἐφ᾽ ἡμῖν παραγενομεμένων , ὅτι : « Ἐχρισέ σε Κύριος εἰς βασιλέα ἐπὶ Ἰσραήλ . » Χριστὸς οὖν ὁ Κύριος ὡς βασιλεύς · πλὴν ὅτι διὰ Θεοῦ κεχράτηκεν , ἤρθη τε εἰς δόξαν ὑπερφυσ , διδῶσιν ἐνοσίν , χριστὸν ὀνομάσας αὐτόν , τοῦτ᾽ ἐστι χρίσει καὶ ψήφῳ τῇ παρ᾽ αὐτοῦ κεκλημένον εἰς βασιλείαν . Ταύτητοὶ φησιν , ὅτι κεχράτηκε τῆς δεξιᾶς αὐτοῦ . Ἀντιλήψεως δ᾽ ἄν σημεῖον γένοιτο καὶ τοῦτο σαφές , κατὰ γε τὸ ὑπὸ τῶν ἁγίων ἐν βιβλίῳ Ψαλμῶν εἰρημένον : « Ἐχράτησας τῆς χειρὸς μου , τῆς δεξιᾶς μου , ἐν τῇ βουλῇ σου ὁδηγήσάς με . » Κεχρατηκέναι δὲ φησι τῆς δεξιᾶς αὐτοῦ , ὥστε καὶ ἐπακούσαι ἐμπροσθεν αὐτοῦ ἔθνη , τοῦτ᾽ ἐστίν , ὑποταχῆναι καὶ ὑπεῖναι αὐτῷ , διαρράγηναι δὲ τὴν βασιλέων ἰσχύν . Ἑπτὰ γὰρ εἶναι φασὶ βασιλέας ὑπὸ τὸν ἕνα καὶ προύχοντα παρὰ τοῖς Βαβυλωνίοις . Ὅτι δὲ ἑμελλον ἀνοίγυσθαι μὲν αὐτομάτως αἱ πόλεις , διὰκελεύσαι δὲ παντελῶς οὐδὲν κατατρέχοντα τὸν Κύρον τῆς τῶν πολεμίων ἰσχύος , διαδεικνυσι λέγων · Πόλεις οὐ συγκλεισθήσονται . « Ἐμπροσθέν σου πορεύσομαι , καὶ ὄρη ὀμάλιῳ , τοῦτ᾽ ἐστίν , ἀπαντὰ σοι ψιλά , καὶ εὐήλατα γενέσθαι παρασκευάσω , ὡς μηδὲν εἶναι τὸ ἀντίστατόν . Ἄλλὰ κἂν εἰ τις ἐπέλθῃ , καὶ σὺν ὅρος ταῖς σαῖς δυνάμεσιν ὑπαντήσῃ , καὶ τοῦτο ὀμάλιῳ , τοῦτ᾽ ἐστιν , οἰκτρὸν ἀποφανῶ , καὶ χαμαιρίφης , καὶ ἀναλκις . Θύρας χαλκὰς συντρίψω , καὶ μοχλοὺς σιδηροὺς συνθλάσω , καὶ δῶσω σοι θησαυροὺς ἀποκρύφους , ἀφότους ἀνοῖξω σοι . Φασὶ τοὺς Βαβυλωνίους μετὰ τὸ ἀλῶναι τὴν πόλιν , σπηλαίοις ἑαυτοὺς ἐγκαταγῶσαι σκοτεινοῖς , μάλιστα δὲ τοὺς ἐν αὐτοῖς δυτας περιφανεστέρους τῶν ἄλλων , οἱ δεδιότες τὸν θάνατον , δρεων δίχην ἐν παντὶ σπηλαίῳ καὶ σιγμασὶ πετρῶν καταδύντες ἐκρύπτοντο , οὐ μὴν ἰσχύσαι διαλαθεῖν . Κατεσημαίνοντο γὰρ τούτῳ [ ἢ . τούτῳ ] τῷ Κύρῳ τινές · ὁ δὲ καὶ δάδας ἀναφθῆναι προστέταχε , καὶ ἐκ μυχῶν σκοτεινῶν ἀνορύττεσθαι τοὺς πεφοβημένους , οὕτω τε πικραῖς ὑποθεῖναι δίκαις . Ἕτεροὶ δὲ φασιν ὅτι τοὺς Βαβυλωνίων ἐκένωσε θησαυροὺς ὑπὸ τῆν δυτα · καὶ καχυρμημένους . Ἔσῃ γοῦν περιφανὴς οὕτω καὶ δοξίμος , ἵνα γνῶς ὅτι ἐγὼ Κύριος ὁ Θεός , ὁ καλῶν τὸ ὄνομά σου , Θεὸς Ἰσραήλ , ἕνεκεν Ἰακώβ τοῦ παιδὸς μου , καὶ Ἰσραὴλ τοῦ ἐκλεκτοῦ μου . Κάκληκα γὰρ σε πρὸς τοῦτο , φησίν , ἐγὼ Θεὸς μόνος , καὶ τετίμηκά σε ταῖς οὕτω λαμπραῖς εὐκλείαις , ἵνα εἷς πάθῃ παρὰ σοῦ ἔμὸς ὤν οἰκέτης ὁ Ἰσραήλ . Ἐγὼ μὲν κέκληκά σε , φησὶ , καὶ κατεστεφάμωσα ταῖς εὐκλείαις . Σὺ δὲ οὐκ ἔγνωσ ὅτι ἐγὼ εἰμὶ Κύριος , καλοῦν ἐστιν ἐπὶ πλὴν ἐμοῦ Θεός , καὶ οὐκ ἤδεις με · ὁμοῖον ὡς εἰ λέγοι σαφῶς · Οὐκ ἀντεῖδον λαμπρῶν ἀνδραγαθημάτων τῶν ὁρωμένων εἰς εὐσέβειαν ἐπορίσω παρ᾽ ἐμοῦ τὴν τοιαύτην δόξαν · τετίμηκα δὲ σε , καίτοι μὴ εἰδὸτα τὴν ἐμὴν θεότητα καὶ ὑπεροχὴν , ἀλλ᾽ οὐδ᾽ ἐναριθμόμενον ὄντα τοῖς προσκυνουσί με , ἀλλ᾽ ἵνα γνῶσιν οἱ ἀπὸ ἀνατολῶν ἡλίου , καὶ οἱ ἀπὸ δυσμῶν , ὅτι οὐκ ἔστι πλὴν ἐμοῦ . Εἰ γὰρ ἐλοιμην ,
Lemmas: παρά Θεός , κἀν εἰμί μή τις ἄγω ἅγιος καί σεστωλ , ἔλαιον καταχρίω ἔθος εἰμί . εὑρίσκω γάρ ὁ ἅγιος προφήτης τις λέγω ὁ ἐπί ἐγώ παραγίγνομαι , ὅτι : « χρίω σύ Κύριος εἰς βασιλεύς ἐπί Ἰσραήλ . » Χριστός οὖν ὁ Κύριος ὡς βασιλεύς · πλήν ὅτι διά Θεός χράω , ἀραρίσκω τε εἰς δόξα ὑπερφυής , δίδωμι ἔνοσις , χριστός ὀνομάζω αὐτός , οὗτος εἰμί χρίω καί ψῆφος ὁ παρά αὐτός καλέω εἰς βασίλειος . Ταύτη φημί , ὅτι χράω ὁ δεξιός αὐτός . ἀντίληψις δέ ἄν σημεῖον γίγνομαι καί οὗτος σαφής , κατά γε ὁ ὑπό ὁ ἅγιος ἐν βιβλίον ψαλμός εἴρω : « κρατέω ὁ χείρ ἐγώ , ὁ δεξιός ἐγώ , ἐν ὁ βουλή σύ ὁδηγέω ἐγώ . » κρατέω δέ φημί ὁ δεξιός αὐτός , ὥστε καί ἐπακούω ἔμπροσθεν αὐτός ἔθνος , οὗτος εἰμί , ὑποτάσσω καί ὑπεῖναι αὐτός , διαρρήγνυμι δέ ὁ βασιλεύς ἰσχύς . ἑπτά γάρ εἰμί φημί βασιλεύς ὑπό ὁ εἷς καί προέχω παρά ὁ Βαβυλώνιος . ὅτι2 δέ μέλλω ἀνοίγω μέν αὐτόματος ὁ πόλις , διακελεύω δέ παντελῶς οὐδείς κατατρέχω ὁ Κῦρος ὁ ὁ πολέμιος ἰσχύς , διαδείκνυμι λέγω · Πόλις οὖον συγκλείω . « ἔμπροσθεν σύ πορεύω , καί ὄρος ὁμάλιον , οὗτος εἰμί , ἀπαντάω σύ ψιλός , καί εὐήλατος γίγνομαι παρασκευάζω , ὡς μηδείς εἰμί ὁ ἀνθίστημι . ἀλλά κἀν εἰμί τις ἐπέρχομαι , καί σύν ὅρος ὁ σός δύναμις ὑπαντάω , καί οὗτος ὁμάλιον , οὗτος εἰμί , οἰκτρός ἀποφαίνω , καί χαμαιριπτω , καί ἄναλκις . Θύρευς χάλκεος συντρίβω , καί μοχλός Σιδηροῦς συνθλάω , καί δίδωμι σύ θησαυρός ἀπόκρυφος , αφοος ἀνοίγω σύ . φημί ὁ Βαβυλώνιος μετά ὁ ἁλίσκομαι ὁ πόλις , σπήλαιον ἑαυτοῦ ἐγκαταγῶσαι σκοτεινός , μάλιστα δέ ὁ ἐν αὐτός δύτης περιφανής ὁ ἄλλος , ὁ δείδω ὁ θάνατος , δρεων διχάω ἐν πᾶς σπήλαιον καί σῖγμα πέτρα καταδύω κρύπτω , οὖον μήv ἰσχύω διαλανθάνω . κατασημαίνω γάρ οὗτος [ ἢ . οὗτος ] ὁ Κῦρος τις · ὁ δέ καί Δάδας ἀνάπτω προστάσσω , καί ἐκ μυχός σκοτεινός ἀνορύσσω ὁ φοβέω , οὗτος τε πικρός ὑποτίθημι δίκη . ἕτερος δέ φημί ὅτι ὁ Βαβυλώνιος κενόω θησαυρός ὑπό ὁ δύτης · καί καχυρμημένους . εἰμί γοῦν περιφανής οὗτος καί δοξίμος , ἵνα γιγνώσκω ὅτι ἐγώ Κύριος ὁ Θεός , ὁ καλός ὁ ὄνομα σύ , θεός Ἰσραήλ , ἕνεκα Ἰακώβ ὁ παῖς ἐγώ , καί Ἰσραήλ ὁ ἐκλεκτός ἐγώ . κάχληξ γάρ σύ πρός οὗτος , φημί , ἐγώ θεός μόνος , καί τιμάω σύ ὁ οὗτος λαμπρός εὔκλεια , ἵνα εἷς πάσχω παρά σύ ἐμός εἰμί οἰκέτης ὁ Ἰσραήλ . ἐγώ μέν καλέω σύ , φημί , καί κατεστεφάμωσα ὁ εὔκλεια . σύ δέ οὐ γιγνώσκω ὅτι ἐγώ εἰμί Κύριος , καλέω εἰμί ἐπί πλήν ἐγώ Θεός , καί οὐ οἶδα ἐγώ · ὅμοιος ὡς εἰμί λέγω σαφῶς · οὐ ἀντιδίδωμι λαμπρός ἀνδραγάθημα ὁ ὁράω εἰς εὐσέβεια πορίζω παρά ἐγώ ὁ τοιοῦτος δόξα · τιμάω δέ σύ , καίτοι μή οἶδα ὁ ἐμός θεότης καί ὑπεροχή , ἀλλά οὐδέ ἐναριθμέω εἰμί ὁ προσκυνέω ἐγώ , ἀλλά ἵνα γνῶσις ὁ ἀπό ἀνατολή ἥλιος , καί ὁ ἀπό δυσμή , ὅτι οὐ εἰμί πλήν ἐγώ . εἰμί γάρ αἱρέω ,