cyrillus-theology.commentarius-in-isaiam-prophetam pg070_0458.1
δὲ μᾶλλον τὸν νοῦν τοῖς ἀσυγκρίτως ὑπερκειμένοις , καὶ λαμπρὴν ἔχουσι δόξαν . Ποίσω τοίνυν , φησίν , ἐν τῇ ἐρήμῳ ὁδόν . Νοεῖται γὰρ ἡ ἐρημία ἐν τούτοις , ἡ πάλαι ξηρὰ καὶ ἀκαρπος τῶν ἐθνῶν πλῆθος , καὶ σὺν ἀκανθοτόκος , διὰ τὸ εἶναι παντελῶς ἐν αὐτῇ μηδένα τὸν εὐσεβῆ , καὶ εὐδόκιμον , καὶ ἀγαθοεργεῖν εἰδὸτα σοφῶς . Ὡς γὰρ ὁ ψαλμὸς φησίν · « Πάντες ἐξέκλιναν , ἅμα ἠχρεώθησαν , καὶ οὐκ ἦν ἐν αὐτοῖς ὁ ποιῶν χρηστότητα , οὐκ ἦν εἷς , εἷς . » Ἐν ταύτῃ δὴ οὖν τῇ ἐρήμῳ πέφηνα ὁδὸς ἀποφέρουσα τοὺς δι' αὐτῆς ἐρχομένους πρὸς θεογνωσίαν τὴν ἀληθῆ , καὶ εἰς ἁγίαν καὶ ἀδέσποτον ζωὴν , καὶ εἰς πᾶσαν ἐπιστήμην ἀγαθοῦ παντὸς πράγματος . Φαμεν δὲ εἶναι ταύτην τὴν ὁδόν , ἢ τὴν θεῖον τε καὶ εὐαγγελικὴν καὶ σωτηρίαν κήρυγμα , ἢ τάχα πού καὶ αὐτὸν τὸν Χριστόν . Ἀκηκόαμεν γὰρ αὐτοῦ λέγοντος ἐναργῶς · « Ἐγώ εἰμι ἡ ὁδός . » Ἀλλ' οὐχ ὁδὸς μόνον γέγονεν ἐν τῇ ἐρήμῳ , ἀνεδείχθησαν δὲ καὶ ποταμοί , νοητοῖς καὶ ψυχῶν εἰς νάμᾳσι καταπεπυσμένοι εἴδοτες τοὺς ἐν αὐτῇ . Φαμεν δὲ εἶναι καὶ τούτους τοὺς τῶν εὐαγγελικῶν τε καὶ ἀποστολικῶν θεσπισμάτων ἱερουργούς , ὧν καὶ ὁ θεσπέσιος Δαβὶδ διαμνημονεύει λέγων · « Ἐπῆραν οἱ ποταμοὶ φωνὰς αὐτῶν . » Ὡς γὰρ αὐτὸς πού πάλιν φησίν · « Εἰς πᾶσαν τὴν γῆν ἐξῆλθεν ὁ φθόγγος αὐτῶν , καὶ εἰς τὰ πέρατα τῆς οἰκουμένης τὰ ῥήματα αὐτῶν . » Πρὸς δὲ γε τοῖς ὀνομασμένοις ποταμοῖς νοητέον ἄν καὶ οἱ λαῶν ἡγούμενοι , καὶ μυσταγωγίαν εἰδότες ὀρθῶς τε καὶ ἀμωμήτως , καὶ τοὺς εἰς εὐσέβειαν λόγους κατάρξιν δυνάμενοι τοὺς προσεόντας Χριστῷ διὰ τῆς πίστεως . Ἄνδρων δὲ τῶν τῶν ἐθνῶν ὀνομάζει πλῆθος . Οὐ γὰρ ἦν παρ' αὐτοῖς διδάσκαλοι ἀληθείας , καὶ σωτηριώδεις ἔχων τὸ νάμα . « Φάσκοντες γὰρ εἶναι σοφοί , ἐμωράνθησαν , » κατὰ τὴν τοῦ μακαρίου καὶ θεσπέσιου Παύλου φωνήν · « Καὶ ἡλλαξαν τὴν δόξαν τοῦ ἀφθάρτου Θεοῦ , ἐν ὁμοιώματι εἰκόνος φθαρτοῦ ἀνθρώπου , καὶ πτενῶν , καὶ τετραπόδων , καὶ ἑρπετῶν . » Ἀναδειχθεῖσης τοίνυν ὁδοῦ , φησίν , ἐν ἐρήμῳ , καὶ λαβούσης τῇ · ἀνύδρου ποταμούς , εὐλογήσει με τὰ θηρία τοῦ ἀγροῦ , σειρήνες , καὶ θυγατέρες στρουθῶν , ὅτι ἔδωκα ἐν τῇ ἐρήμῳ ὕδωρ , καὶ ποταμούς ἐν γῇ ἀνύδρῳ , ποτίσαι γένος μου τὸ ἐκλεκτόν , λαὸν τὸν περιποιησάμενον τὰς ἀρετάς μου διηγείσθαι · καὶ θηρία μὲν ἀγροῦ δηλοῦν δοκε τοὺς ἐκ πολλῆς ἄγαν ἀμαθίας ἐχθριωθέντας τρόπον τινὰ καὶ ζῶντας ἀγρίως . Ἔζη δὲ οὕτως τὰ ἔθνη . Σειρήνας δὲ καὶ θυγατέρας στρουθῶν τοὺς εὐτομεῖν παρ' αὐτοῖς εἰδότας φησίν , καὶ ἐξησκημένους τῷ καλλιεπές . Ἔθος δὲ τῇ θεοπνεύστῳ Γραφῇ σειρήνας ἀποκαλεῖν τὰ τῶν στρουθῶν λαλίστατα , καὶ ἐμμελές τι καὶ εὐρυθμὸν ἀναφωνεῖν εἰδότα . Τεγένοιτο δὲ πως τοιούτοι τῶν Ἑλλήνων δεισιδαιμονίας οἱ διδάσκαλοι , ποιηταὶ τε καὶ λογογράφοι . Ἐνεστὶ γὰρ αὐτοῖς τῷ ῥητῷ τε καὶ εὐχοπτον , τὶ γε ἤκον εἰς λόγους . Διδάσκουσι γε μὴν τῶν ἀναγκαίων οὐδέν . Ἀλλ' οὗτοι πάντες δοξολογήσουσί με , φησίν , ὡς ὕδωρ δόντα τὸ νοητόν , καὶ ἀνύδρῳ δεῖξαντα ποταμούς . Ἴνα τὸ ἐκλεκτόν μου ποτίψω γένος · καὶ ποῖον τοῦτό ἐστιν , ἢ ἐκεῖνό που πάντως ,
Lemmas: δέ μᾶλλον ὁ νόος ὁ ἀσύγκριτος ὑπέρκειμαι , καί λαμπρός ἔχω δόξα . Ποίσω τοίνυν , φημί , ἐν ὁ ἐρῆμος ὁδός . νοέω γάρ ὁ ἐρημία ἐν οὗτος , ὁ πάλαι ξηρός καί ἄκαρπος ὁ ἔθνος πλῆθος , καί σύν ἀκανθοτόκος , διά ὁ εἰμί παντελῶς ἐν αὐτός μηδείς ὁ εὐσεβής , καί εὐδόκιμος , καί ἀγαθοεργέω οἶδα σοφός . ὡς γάρ ὁ ψαλμός φημί · « πάνετες ἐκκλίνω , ἅμα ἀχρειόω , καί οὐ εἰμί ἐν αὐτός ὁ ποιέω χρηστότης , οὐ εἰμί εἷς , εἷς . » ἐν οὗτος δή οὖν ὁ ἐρῆμος φαίνω ὁδός ἀποφέρω ὁ διά αὐτός ἐρχόμενος πρός θεογνωσία ὁ ἀληθής , καί εἰς ἅγιος καί ἀδέσποτος ζωή , καί εἰς πᾶς ἐπιστήμη ἀγαθός πᾶς πρᾶγμα . φημί δέ εἰμί οὗτος ὁ ὁδός , ἢ ὁ θέω τε καί εὐαγγελικός καί σωτηρία κήρυγμα , ἢ τάχα πού καί αὐτός ὁ Χριστός . ἀκούω γάρ αὐτός λέγω ἐναργής · « ἐγώ εἰμί ὁ ὁδός . » ἀλλά οὐ ὁδός μόνος γίγνομαι ἐν ὁ ἐρῆμος , ἀναδείκνυμι δέ καί ποταμός , νοητός καί Ψυχή εἰς νᾶμα καταπυνθάνομαι οἶδα ὁ ἐν αὐτός . φημί δέ εἰμί καί οὗτος ὁ ὁ εὐαγγελικός τε καί ἀποστολικός θέσπισμα ιερουργός , ὅς καί ὁ θεσπέσιος Δαυίδ διαμνημονεύω λέγω · « ἐπαίρω ὁ ποταμός φωνή αὐτός . » ὡς γάρ αὐτός πού πάλιν φημί · « εἰς πᾶς ὁ γῆ ἐξέρχομαι ὁ φθόγγος αὐτός , καί εἰς ὁ πέρας ὁ οἰκέω ὁ ῥῆμα αὐτός . » πρός δέ γε ὁ ὀνομάζω ποταμός νοητέον ἄν καί ὁ λαός ἡγέομαι , καί μυσταγωγία οἶδα ὀρθῶς τε καί ἀμώμητος , καί ὁ εἰς εὐσέβεια λόγος κάταρξις δύναμαι ὁ προσέρχομαι Χριστός διά ὁ πίστις . Ἄνδρων δέ ὁ ὁ ἔθνος ὀνομάζω πλῆθος . οὖον γάρ εἰμί παρά αὐτός διδάσκαλος ἀλήθεια , καί σωτηριώδης ἔχω ὁ νάμα . « φάσκω γάρ εἰμί σοφός , μωραίνω , » κατά ὁ ὁ μακάριος καί θεσπέσιος Παῦλος φωνή · « καί ἀλλάσσω ὁ δόξα ὁ ἄφθαρτος Θεός , ἐν ὁμοίωμα εἰκών φθαρτός ἄνθρωπος , καί πτενός , καί τετράπους , καί ἑρπετόν . » αναδειχθεισος τοίνυν ὁδός , φημί , ἐν ἐρῆμος , καί λαμβάνω ὁ · ἄνυδρος ποταμός , εὐλογέω ἐγώ ὁ θηρίον ὁ ἀγρός , Σειρήν , καί θυγάτηρ στρουθός , ὅτι δίδωμι ἐν ὁ ἐρῆμος ὕδωρ , καί ποταμός ἐν γῆ ἄνυδρος , ποτίζω γένος ἐγώ ὁ ἐκλεκτός , λαός ὁ περιποιέω ὁ ἀρετή ἐγώ διηγέομαι · καί θηρίον μέν ἀγρός δηλόω δοκός ὁ ἐκ πολύς ἄγαν ἀμαθία ἐχθριωθέντας τρόπος τις καί ζῶ ἄγριος . ζῶ δέ οὕτως ὁ ἔθνος . Σειρήν δέ καί θυγάτηρ στρουθός ὁ ευτομεω παρά αὐτός οἶδα φημί , καί ἐξασκέω ὁ καλλιεπής . ἔθος δέ ὁ θεόπνευστος γραφή Σειρήν ἀποκαλέω ὁ ὁ στρουθός λάλος , καί ἐμμελής τίς καί εὐρύθυμος ἀναφωνέω οἶδα . Τεγένοιτο δέ πως τοιοῦτος ὁ Ἕλλην δεισιδαιμονία ὁ διδάσκαλος , ποιητής τε καί λογογράφος . ἔνειμι γάρ αὐτός ὁ ῥητός τε καί εὐχοπτον , τίς γε ἥκω εἰς λόγος . διδάσκω γε μήv ὁ ἀναγκαῖος οὐδείς . ἀλλά οὗτος πᾶς δοξολογέω ἐγώ , φημί , ὡς ὕδωρ δίδωμι ὁ νοητός , καί ἄνυδρος δείκνυμι ποταμός . ἵνα ὁ ἐκλεκτός ἐγώ ποτίζω γένος · καί ποῖος οὗτος εἰμί , ἢ ἐκεῖνος ποῦ πάντως ,