cyrillus-theology.commentarius-in-isaiam-prophetam pg070_0445.1
τῆχασιν ἐχθρῶν , δεινὴν καὶ δυσάντητον ἐσχηκασί χεῖρα καὶ διαδότον ἐπὶ τοῦτῃ τῇ δόξῃ . Ὀπλον δὴ ἦν αὐτοῖς ὁ σὺν ὅλῳ Θεός , ὁ ἰστὰς μὲν τοῦ ἡλίου καὶ σελήνης δρόμον , κατὰ γε τῆς Γαβαὼν , ἐπακρίψας δὲ χαλάζας τοῖς ἀλλοφύλοις ἐξ οὐρανοῦ καὶ εἰς λῆξιν πάσης εὐχλείας τὸν οἴχειον ἀναδιδοὺς λαόν . Τίς τοίνυν , φησί , τὸν διαδότον Ἰσραὴλ , τὸν ἀξιόχλωτον Ἰακώβ , τὸν ἀνάλωτον ἐχθροῖς , τὸν εὐσθενῆ τε καὶ μαχιμώτατον , καὶ ἀεὶ νικῆν εἰωθότα διέδυκεν εἰς διαρπαγὴν , καὶ τοῖς πρηνουμένοις ; Πῶς ἠσθένεσεν ὁ νικᾶσθαι μὴ εἰδώς ; Πῶς ὑπηνέχθη , καὶ γέγονεν ὑπὸ πόδας τῶν ἀνθεστηκότων ὁ πᾶσιν ὑψοῦ , καὶ ἀθραυστὸν ἀνατείνων τὸ κέρας ; Ἐπειδὴ δὴ ἦν ἀναγκαῖον τοὺς μετ’ ἐκείνους ἡμᾶς μὴ ἀγνοῆσαι τὰς αἰτίας τοῦ παραδεδοθῆναι τὸν οὕτω λαμπρόν , καὶ ἐξηρημένον λαόν , ἐπῆγγεχεν ἀναγκαίως · Οὐχὶ ὁ Θεὸς ὃ ἡμάρτοσαν αὐτῷ , καὶ οὐχ ἐβούλοντο ταῖς ὁδοῖς αὐτοῦ πορεύεσθαι , οὐδὲ ἀκοῦειν τοῦ νόμου αὐτοῦ ; Ἡ δὲ ἐπὶ τοῖς ἀμφιλύγοις ἐρωτήσεις ὁμολογίαν ἔχει σαφῆ τῷ πράγματος . Θεὸς γὰρ πον πάντως ὁ δοὺς αὐτόν , καὶ τὴν τοῖς ἐγχειλμασιν πρέπουσαν ἐπατρήσας ὀργήν . Ταύτῃ τοίνυν κατέχυσεν αὐτοὺς πόλεμος . Ἀσύνηθες δὲ τοῦτο τοῖς ἐξ Ἰσραὴλ , ἀεὶ γὰρ κεκρατηκέναι συνασπίζοντος Θεοῦ . Ἐπειδὴ δὲ εἰς τοὺς θελίου αὐτοῦ πεπαρωήκασι νόμους , ἔρημοι γεγόνασιν ἀρχημάτων τῶν πάλαι . Πεπτώχασιν εἰς τὰ ἄθραδές , καταχωμισθὴσαν εἰς τὸ ἄναλχος · κύκλῳ γεγόνασιν αὐτῶν οἱ συμφλέγοντες , καὶ οἷον τινὶ πυρὶ δαπανῶντες αὐτοὺς τῷ μεγέθει τῶν ἐπενεγχεμένων , ἔχουν καταπιμπράντες αὐτῶν τὰς πόλεις , κατὰ τὸ ἐτερωθὶ πον σαφῶς εἰρημένον · Αἱ πόλεις ὑμῶν πυρίκαυστοι . Πλὴν οὐχ ἐγνώσαν , φησίν , ἕκαστος αὐτῶν , οὐδὲ ἔθεντο ἐπὶ ψυχὴν · ἀναισθήσας ἐν τοῦτοις ὑπομνήσους γραφήν . Ἄρτιος μὲν γὰρ εἰς σύνεσιν ἐλεν ἄν οἱ τὸ προσχρούμενοι Θεῷ παρατιθόμενοι , καὶ τοῦ παθεῖν τι τῶν ἐξ ὀργῆς ἔξω τείνοντες πόδα , διὰ γε τὸ τρυφερὴν ὑπέχειν αὐτῷ τὸν αὐχένα . Οἱ γε μὴν , καὶ ἐν αὐτῷ γεγόνσες τῷ παθεῖν ἐξ ἀνθρωπίνων ὀλισθημάτων , εἰ μὴ αἰσθάνοιντο τῶν ἐπενεγχεμένων , ἀπάσης ἂν εἴεν ἐλπίδος ἀγαθῆς οἱ τοιοῦδε μαχράν . Ὅτι δὲ καὶ τοῖς τοιούτοις ἐγχειλμασιν ἐνοχοι γεγόνασιν οἱ ἐξ Ἰσραὴλ , καταθρήσαι τις ἂν Ἱερεμίου λέγοντος πρὸς τὸν τῶν ὅλων Θεόν · Κύριε , οἱ ὀφθαλμοὶ σου εἰς πίστιν , ἐμαστίγωσας αὐτούς , καὶ οὐχ ἠθέλησαν δεξάσθαι παιδείαν . Μερνήσθω ὅτι μετὰ τὸ ἀλῶναι τὴν Ἱερουσαλήμ , ἀποχωρισθῆναι δὲ καὶ αἰχμάλωτον τὸν Ἰσραὴλ , τοῖς περιλειλειμμένοις ὁ προφήτης Ἱερεμίας προσελάλει τὰ περὶ Θεοῦ λέγοντος μὴ κατελθεῖν εἰς Αἴγυπτον . Εἶτα πρὸς αὐτῶν αἱ γυναῖκες ἀναίδη ἐφασχον , μᾶλλον δὲ οὐδ’ εἰς αἴσθησιν ἐνηνεγμένα · τῆς ὀργῆς , ὅτι Οὐχ ἀπέστειλέ σε Κύριος . Προσέθηγον δὲ τούτοις τὰ ἐξ ἀχράτου φρενοβλαβείας . Ἐπειδὴ γὰρ , ἐφασχον , διελείπομεν θύσασθαι τῇ βασιλίδι τοῦ οὐρανοῦ , ἐπῆλθεν ἐφ’ ἡμᾶς πάντα τὰ κακὰ ταῦτα . Ἀληθὲς οὖν ἄρα τὸ εἰρημένον , ὅτι Οὐχ ἔγνωσαν ἕκαστος αὐτῶν , οὐδὲ ἔθεντο ἐπὶ ψυχὴν , κατισχύσασιν αὐτῶν τοῦ πολέμου , καὶ τῶν κύκλῳ περιεχόντων καταψαλεγόντων παντελῶς αὐτούς .
Lemmas: τῆχασιν ἐχθρός , δεινός καί δυσάντητος ἔχω χείρ καί διαδίδωμι ἐπί Τούτη ὁ δόξα . ὅπλον δή εἰμί αὐτός ὁ σύν ὅλος Θεός , ὁ ἵστημι μέν ὁ ἥλιος καί σελήνη δρόμος , κατά γε ὁ Γαβαών , ἐπακρίψας δέ χάλαζα ὁ ἀλλόφυλος ἐκ οὐρανός καί εἰς λῆξις πᾶς εὔκλεια ὁ οἴχομαι ἀναδίδωμι λαός . Τῖς τοίνυν , φημί , ὁ διαδίδωμι Ἰσραήλ , ὁ ἀξιόχλωτον Ἰακώβ , ὁ ἀνάλωτος ἐχθρός , ὁ εὐσθενής τε καί μάχιμος , καί ἀεί νικάω εἴωθα διαδύω εἰς διαρπαγή , καί ὁ πρηνουμενοω ; Πῶς ἀσθενέω ὁ νικάω μή οἶδα ; Πῶς ὑποφέρω , καί γίγνομαι ὑπό πούς ὁ ἀνθίστημι ὁ πᾶς ὑψόω , καί ἄθραυστος ἀνατείνω ὁ κέρας ; ἐπεί δή εἰμί ἀναγκαῖος ὁ μετά ἐκεῖνος ἐγώ μή ἀγνοέω ὁ αἴτιος ὁ παραδίδωμι ὁ οὗτος λαμπρός , καί ἐξαιρέω λαός , ἔπειμι ἀναγκαῖος · οὐ ὁ θεός ὅς ἁμαρτόζω αὐτός , καί οὐ βούλομαι ὁ ὁδός αὐτός πορεύω , οὐδέ ἀκούω ὁ νόμος αὐτός ; ὁ δέ ἐπί ὁ αμφιλυγος ἐρωτάω ὁμολογία ἔχω σαφής ὁ πρᾶγμα . θεός γάρ πως πάντως ὁ δίδωμι αὐτός , καί ὁ ὁ ἐγχειλμασιν πρέπω ἐπατρήσας ὀργή . Ταύτη τοίνυν καταχέω αὐτός πόλεμος . ἀσυνήθης δέ οὗτος ὁ ἐκ Ἰσραήλ , ἀεί γάρ κρατέω συνασπίζω Θεός . ἐπεί δέ εἰς ὁ θελίου αὐτός παρόω νόμος , ἐρῆμος γίγνομαι ἀρχημάτων ὁ πάλαι . πίπτω εἰς ὁ ἄθραδές , καταχωμισθὴσαν εἰς ὁ ἄναλχος · κύκλος γίγνομαι αὐτός ὁ συμφλέγω , καί οἷος τις πῦρ δαπανάω αὐτός ὁ μέγεθος ὁ ἐπιφέρω , χόω καταπίμπρημι αὐτός ὁ πόλις , κατά ὁ ἑτέρωθι πως σαφῶς εἴρω · ὁ πόλις σύ πυρίκαυστος . πλήν οὐ γιγνώσκω , φημί , ἕκαστος αὐτός , οὐδέ τίθημι ἐπί ψυχή · ἀναισθέω ἐν οὗτος ὑπομιμνήσκω γραφεύς . ἄρτιος μέν γάρ εἰς σύνεσις αἱρέω ἄν ὁ ὁ προσχρουμενοω Θεός παρατίθημι , καί ὁ πάσχω τίς ὁ ἐκ ὀργή ἔξω τείνω πούς , διά γε ὁ τρυφερός ὑπέχω αὐτός ὁ αὐχήν . ὁ γε μήv , καί ἐν αὐτός γίγνομαι ὁ πάσχω ἐκ ἀνθρώπινος ὀλίσθημα , εἰμί μή αἰσθάνομαι ὁ ἐπιφέρω , ἀπασάω εἄν ἄγω ἐλπίς ἀγαθός ὁ τοιόσδε Μαχράν . ὅτι2 δέ καί ὁ τοιοῦτος ἐγχειλμασιν ἔνοχος γίγνομαι ὁ ἐκ Ἰσραήλ , καταθρέω τις εἄν Ἱερεμίας λέγω πρός ὁ ὁ ὅλος Θεός · κύριος , ὁ ὀφθαλμός σύ εἰς πίστις , μαστιγόω αὐτός , καί οὐ ἐθέλω δέχομαι παιδεία . Μερνήσθω ὅτι μετά ὁ ἁλίσκομαι ὁ Ἱερουσαλήμ , ἀποχωρίζω δέ καί αἰχμάλωτος ὁ Ἰσραήλ , ὁ περιλείπω ὁ προφήτης Ἱερεμίας προσέρχομαι ὁ περί Θεός λέγω μή κατέρχομαι εἰς Αἴγυπτος . εἶτα πρός αὐτός ὁ γυνή ἀναιδής πάσχω , μᾶλλον δέ οὐδέ εἰς αἴσθησις φέρω · ὁ ὀργή , ὅτι οὐχ ἀποστέλλω σύ Κύριος . Προσέθηγον δέ οὗτος ὁ ἐκ ἀχράτης φρενοβλάβεια . ἐπεί γάρ , πάσχω , διαλείπω θύω ὁ βασιλίδι ὁ οὐρανός , ἐπέρχομαι ἐπί ἐγώ πᾶς ὁ κακός οὗτος . ἀληθής οὖν ἄρα ὁ εἴρω , ὅτι οὐχ γιγνώσκω ἕκαστος αὐτός , οὐδέ τίθημι ἐπί ψυχή , κατισχύω αὐτός ὁ πόλεμος , καί ὁ κύκλος περιέχω καταψάλλω παντελῶς αὐτός .