cyrillus-theology.commentarius-in-isaiam-prophetam pg070_0100.4
Οἱ τὴν ἐν ταῖς θεοπνεύστοις Γραφαῖς ἱστορίαν ὡς ἑωλον παρατιθόμενοι , φεύγουσις ἑατὰ τὸ εἰκὸς τὸ νοεῖν δυνάσθαι , καθ’ ὃν προσῆκει τρόπον , τὰ ἐν αὐτοῖς γεγραμμένα . Θεωρία μὲν γὰρ πνευματικὴ καλὴ τε καὶ ὠφελιφόρος , καὶ τῆς διανοίας τὸν ὀφθαλμὸν εὖ μᾶλα καταλαμπρύνουσα νουνεχεστάτους ἀποτελεῖ . Ὅταν δὲ τι τῶν ἱστορικῶς πεπραγμένων διὰ τῶν ἱερῶν ἡμῖν Γραμμάτων εἰσφέρηται , τότε δὴ τότε τὸ ἐκ τῆς ἱστορίας χρήσιμον θηρεύειν πρέπει , ἵνα πανταχόθεν ἡμᾶς ἡ θεοπνεύστος Γραφὴ σῴζουσα τε καὶ ὠφελοῦσα φαίνηται . Ἀφηγεῖται τοίνυν ὁ προφητικὸς ἡμῖν ἐν τούτοις λόγος τὰ ἐν καιροῖς τῆς Ὀζίου βασιλείας συμβεβηκότα τοῖς ἐξ Ἰούδα καὶ Βενιαμίν , καὶ ταῖς ἐν τῇ Σαμαρείᾳ δέκα φυλαῖς , αἱ καὶ Ἐφραὶμ ὠνομάζοντο , καὶ μὲν τοι καὶ Ἰσραὴλ . Ἐπειδὴ δὲ ἐν καιροῖς τεσσάρων βασιλέων τὸ σύμπας τῆς προφητείας γέγονε λόγος , τὰ ἐν τοῖς ἐκάστου καιροῖς συμβαίνοντα τίθησι ὁ προφήτης , καὶ ἀναγκαίως ἐπισημαίνει , τάζειν ταῖς δράσεσιν , ἥτοι τοῖς ἑαυτοῦ λόγοις τὴν ἀρίστην ἐπιτιθεῖς . Τεθνεώτος τοιγαροῦν Ἀζαρίου καὶ τοῦ Ὀζίου , διαδέχεται τὴν βασιλείαν Ἰωαθὰμ , ἥκολουθὴς τε τῷ σκοπῷ , καὶ τοῖς ἐπιτηδεύμασι τοῦ ἰδίου πατρός . Λέγεται μὲν γὰρ καὶ αὐτὸς ἐν ὀφθαλμοῖς Κυρίου ποιῆσαι τὸ εὐθὲς , καθὰ καὶ Ὀζίας , πλὴν τὰ ὑψηλὰ οὐκ ἐξῆρεν , ἀλλ’ ἔτι ὁ λαὸς ἐθυμίων ἐν τοῖς ὑψηλοῖς . Καὶ ἐξῆτησε μὲν Ὀζίας παρὰ τὸ ἔθνος Ἰσραηλῖται Θεῷ , καὶ προσενεγκεῖν θυμιάματα , καὶ λεληθρωται ταύτης ἕνεκα τῆς αἰτίας . Ἰωαθὰμ γε μὴν οὐχ οὕτως . Ἐπειδὴ δὲ καὶ αὐτὸς ἀπέθανε , διαδέχεται τὴν βασιλείαν ὁ Ἁχαζ , βασιλεύοντος ἐπὶ τὸν Ἰσραὴλ , τοῦτ’ ἐστὶ , τῶν δώδεκα φυλῶν , Φακεὲ υἱοῦ Ῥομελίου . Οὗτος ἐκίνησε πόλεμον κατὰ τοῦ Ἁχαζ καὶ τοῦ Ἰούδα , καὶ ἀπέκτεινε μὲν ἐν μιᾷ ἡμέρᾳ ἑκατὸν καὶ εἴκοσι χιλιάδας . Παρωρνήγετο γὰρ ὁ τῶν ὅλων Θεὸς ἐν ταῖς τοῦ Ἁχαζ δυσσεβείαις , περὶ οὗ καὶ γέγραπται ἐν τῇ τετάρτῃ τῶν Βασιλειῶν , ὅτι ἐπορεύετο ἐν ὁδῷ βασιλέως Ἰσραὴλ . Γέγονε γὰρ ἀνὴρ δυσσεβὴς , καὶ λελάτρευκεν εἰδώλοις , καὶ τὰ τέκνα αὐτοῦ διήγαγε διὰ πυρὸς καταθυμιῶν τοῖς ἀκαθάρτοις δαιμόνις . Ἐν καιροῖς τοιγαροῦν τῆς ἑαυτοῦ βασιλείας συνεφράζοντο κατὰ τε τῶν Ἱεροσολύμων καὶ Ἰούδα , αὐτὸς τε Φακεὲ τοῦ Ῥομελίου , καὶ Ῥαασσῶν βασιλεὺς Ἀράμ , τοῦτ’ ἐστὶ Συρίας . Καὶ ἦλθον ὡς καταθλιῶντες , πλὴν οὐχ εἷλον τὴν πόλιν . Δεδιὼς δὲ τὴν ἔφοδον ἀφόρητον οὖσαν ὁ Ἁχαζ , ἀθροίσαν μὲν ποιεῖται χρημάτων πολλήν , πρεσβεύεται δὲ πρὸς τὸν βασιλέα τῶν Ἀσσυρίων Θεγλαφολλασάρ , ἐπαμύνειν αὐτὸν παρακαλεῖ , καὶ καταστρατεύσασθαι τὸν Ῥαασσῶν , ἑδὴ καὶ εἰς πέρας ἐνήχεται . Ἔλθων δὲ Ἀσσύριος ἐπὶ τὴν Δαμασκὴν , ἀπέκτεινε δὲ καὶ τὸν Ῥαασσῶν .
Lemmas: ὁ ὁ ἐν ὁ θεόπνευστος γραφή ἱστορία ὡς ἕωλος παρατίθημι , φεύγω ἀγέλασμα ὁ εἰκός ὁ νοέω δυέναμαι , κατά ὅς προσήκω τρόπος , ὁ ἐν αὐτός γράφω . Θεωρία μέν γάρ πνευματικός κάλως τε καί ὠφελιφόρος , καί ὁ διάνοια ὁ ὀφθαλμός εὕω μῆλον καταλαμπρύνω νουνεχής ἀποτελέω . ὅταν δέ τίς ὁ ἱστορικός πράσσω διά ὁ ἱερός ἐγώ Γράμμα εἰσφέρω , τότε δή τότε ὁ ἐκ ὁ ἱστορία χρήσιμος θηρεύω πρέπω , ἵνα πανταχόθεν ἐγώ ὁ θεόπνευστος γραφή σῴζω τε καί ὠφελέω φαίνω . ἀφηγέομαι τοίνυν ὁ προφητικός ἐγώ ἐν οὗτος λόγος ὁ ἐν καιρός ὁ Ὀζίου βασίλεια συμβεβηκός ὁ ἐκ Ἰούδας καί Βενιαμίν , καί ὁ ἐν ὁ Σαμάρεια δέκα Φυλή , ὁ καί Ἐφραίμ ὀνομάζω , καί μέν ὅς καί Ἰσραήλ . ἐπεί δέ ἐν καιρός τέσσαρες βασιλεύς ὁ σύμπας ὁ προφητεία γίγνομαι λόγος , ὁ ἐν ὁ ἕκαστος καιρός συμβαίνω τίθημι ὁ προφήτης , καί ἀναγκαῖος ἐπισημαίνω , τάζω ὁ δρᾶσις , ἤτοι ὁ ἑαυτοῦ λόγος ὁ ἀγαθός ἐπιτίθημι . θνῄσκω τοιγάρ Ἀζάριος καί ὁ Ὀζίου , διαδέχομαι ὁ βασίλειος Ἰωαθάμ , κολούω τε ὁ σκοπός , καί ὁ ἐπιτήδευμα ὁ ἴδιος πατήρ . λέγω μέν γάρ καί αὐτός ἐν ὀφθαλμός κύριος ποιέω ὁ εὐθύς , καθά καί Ὀζίας , πλήν ὁ ὑψηλός οὐ ἐξαίρω , ἀλλά ἔτι ὁ λαός θυμιάω ἐν ὁ ὑψηλός . καί ἐξαιτέω μέν Ὀζίας παρά ὁ ἔθνος Ἰσραηλίτης Θεός , καί προσφέρω θυμίαμα , καί λεληθρωται οὗτος ἕνεκα ὁ αἴτιος . Ἰωαθάμ γε μήv οὐ οὕτως . ἐπεί δέ καί αὐτός ἀποθνῄσκω , διαδέχομαι ὁ βασίλειος ὁ Αχάζ , βασιλεύω ἐπί ὁ Ἰσραήλ , οὗτος εἰμί , ὁ δώδεκα Φυλή , Φακεέ υἱός Ῥομέλιος . οὗτος κινέω πόλεμος κατά ὁ Αχάζ καί ὁ Ἰούδας , καί ἀποκτείνω μέν ἐν εἷς ἡμέρα ἑκατόν καί εἴκοσι χιλιάς . Παρωρνήγετο γάρ ὁ ὁ ὅλος θεός ἐν ὁ ὁ Αχάζ δυσσέβεια , περί ὅς καί γράφω ἐν ὁ τέταρτος ὁ Βασίλεια , ὅτι πορεύω ἐν ὁδός βασιλεύς Ἰσραήλ . γίγνομαι γάρ ἀνήρ δυσσεβής , καί λατρεύω εἴδωλον , καί ὁ τέκνον αὐτός διάγω διά πυρός καταθυμιάω ὁ ἀκάθαρτος δαίμων . ἐν καιρός τοιγάρ ὁ ἑαυτοῦ βασίλεια συμφράζω κατά τε ὁ Ἱερουσαλήμ καί Ἰούδας , αὐτός τε Φακεέ ὁ Ῥομέλιος , καί Ῥαασσῶν βασιλεύς Ἀράμ , οὗτος εἰμί Συρία . καί ἔρχομαι ὡς καταθλιῶντες , πλήν οὐ αἱρέω ὁ πόλις . δείδω δέ ὁ ἔφοδος ἀφόρητος εἰμί ὁ Αχάζ , ἀθροίζω μέν ποιέω χρῆμα πολύς , πρεσβεύω δέ πρός ὁ βασιλεύς ὁ Ἀσσύριος Θεγλαφολλασάρ , ἐπαμύνω αὐτός παρακαλέω , καί καταστρατεύω ὁ Ῥαασσῶν , ἐσθίω καί εἰς πέρας νήχω . ἔρχομαι δέ Ἀσσύριος ἐπί ὁ Δαμασκός , ἀποκτείνω δέ καί ὁ Ῥαασσῶν .