cyrillus-theology.commentarius-in-isaiam-prophetam pg070_0036.1
A νασι κακῶν . Περιπεπτῶχασι γὰρ ταῖς Ῥωμαίων στραταις , οἱ καὶ πᾶσαν ἄρδην ὀλώρευσαν Ἰουδαίαν , ἐπαμύνοντος οὐδενός , ἣγουν ἐξελέσθαι δυναμένου , καὶ τῆς οὕτω πικρᾶς ἐξελέσθαι συμφορᾶς . Ταύτῃ τοῖ φησιν , ὅτι « Κατασχυνθήσονται ἐν τοῖς εἰδώλοις αὐτῶν , ὧ αὐτοὶ ἠθελούτο , καὶ ἐπσχυνθήσονται ἐν τοῖς κήποις αὐτῶν , ὧ ἐπεθύμησαν . » Ἄλση μὲν γὰρ καὶ δρυμοὺς καταλαβόμενοι , εἶτα τοὺς εὐμηκεστάτους τῶν φυτῶν εἰδῶλα περιδύσαντες , ἐγείροντες τε βωμοὺς , αὐτῆρας ἐπεκάλουν , τοὺς ψευδωνύμους θεούς , καὶ ἐπ' αὐτοῖς τοῖς ἔργοις τῶν ἰδίων χειρῶν πᾶσαν ἔθεντο τὴν ἐλπίδα , τὴν τοῦ δύνασθαι κατευμεγεθῆνι ἐχθρῶν , καὶ καταγωνίζεσθαι ῥάδιως τοὺς ἀνθεστηκότας . Ἐπειδὴ δὲ οἱ μὲν πολέμιοι παρήσαν , καὶ δεδράκασιν τὰ ἐχθρῶν , ἀπομεμένηκε δὲ παρὰ τῶν ἰδίων θεῶν ἀνεπικούρητος Ἰσραήλ , κατησχύνθησαν ἐπὶ τοῖς εἰδώλοις αὐτῶν . Τελῆναι γὰρ αὐτοὺς καὶ πρὸ γε τῶν ἄλλων ἐμπιπραμένους ὁμοῦ τοῖς κήποις , ἠγουν τοῖς ἄλσεσι , καὶ αὐτοὶς τεμένεσι καὶ βωμοῖς . Οὐκοῦν διημαρτήκασι τῆς ἐλπίδος , ὅτε παθόντας τελέσθαι τοὺς ἑαυτῶν θεούς , τότε συνένεσιν μόλις τὸ διὰ τῆς τοῦ προφήτου φωνῆς εἰρημένον παρὰ Θεοῦ · « Καὶ ποῦ εἰσιν οἱ θεοὶ σου , οὓς ἐποίησας σαυτῷ ; εἰ ἀναστήσονται καὶ σώσουσί σε ἐν καιρῷ τῆς κακώσεώς σου ; » Παθόντες τοίνυν τὴν ἐντροπὴν τὴν ἐπὶ γε τοῖς ἰδίοις θεοῖς , ὡς ἐπεθύμησαν αὐτοῖ , καὶ μέντοι τοῖς κήποις , ἔσονται ὡς τερέβινθος ἀποβεβληκυῖα αὐτῆς τὰ φύλλα , καὶ ὡς παράδεισος ὕδωρ μὴ ἔχων · τοῦτ' ἐστι , γυμνοὶ τε καὶ ἀτιμότατοι , καὶ πολὺ νοσούντες τὴν ἀκαρπίαν , δήλον δὲ ὅτι τὴν νοσητὴν τὴν ἐν πράξεσιν ἀγαθαῖς . Ἡ μὲν γὰρ τερέβινθος , ἠγουν ἐπερόν τι τῶν φυτῶν , ἕως μὲν ταῖς ἰδίαις ἄνθισι ὁρᾶται κατάκομον , τὴν αὐτὴν πρέπουσα ἀποσφάζει δόξαν · ἀποβεβληκὼς δὲ τὰ φύλλα , ἔρηνον ἔσται καὶ ἀκαλλές , καὶ οἷον ἠτιμασμένον . Παράδεισος δὲ πάλιν , εἰ μὲν ἔχοι πηγὰς , εὐδενδρότατος ἔσται τις , καὶ ταῖς τῶν καρπῶν ἀφθονίαις πολυειδεὲς ἐναβρύεται . Σηρὸς δὲ καὶ ἄνυδρος ὤν , ἔσται που πάντως ἐν ἀκαρπία , μᾶλλον δὲ καὶ αὐτῶν νοσήσει τὴν ἔρημίαν . Ἄτιμος τοίνυν καὶ ἀκαρπος ἀπομεμένηκεν ὁ Ἰσραήλ . Ποῖος γὰρ ἐστὶ καρπὸς ἀρετῆς ἐν τοῖς τῶν εἰδώλων θεραπευταῖς ; Ἡ πῶς οὐχ ἀπάσης ἀτιμίας ἐμπλεως , ὁ Θεὸν ἀφεὶς τὸν ἕνα καὶ φύσει , « καὶ λέγων τῷ ξύλῳ , Πατὴρ μου εἶ σύ · καὶ τῷ λίθῳ , Σὺ ἐγέννησάς με ; » Ἔσται δὲ καὶ ἑτέρως Ἰσραήλ ὡς τερέβινθος , ἀποβεβληκυῖα τὰ φύλλα . Πρὸ μὲν γὰρ τῆς τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν ἐπιδημίας , τὴν τοῦ νόμου τηροῦντες σκιάν , προσοίκευσαν φυτοῖς , καρπὸν μὲν οὐχ ἔχουσι , πλὴν ἐπ' μέλα περιηγασμένοις ταῖς φύλλων ἐκβολαῖς . Ἐπειδὴ δὲ προσσεχρούχασιν τῷ Χριστῷ , καὶ αὐτὴν ἀποβεβληκασι τὴν τῆς σκιᾶς τήρησιν . Οὐ γὰρ ἐτι τηροῦσι τὰς κατὰ νόμον θυσίας , οὔτε μὴν τοὺς νομικοὺς αὐχίμασιν ἐπισυνυνοῦνται · πούεν ὀλίγιστα δὲ κατὰ πόλεις τῶν ἀρχαίων τηροῦντες ἐθνῶν , ἀκαρποὶ εἰσιν καὶ ἠτιωμένοι · καὶ μάλιστα εἰκότως . Ἀπεκτόντασι γὰρ τὸν ἀρχηγὸν τῆς ζωῆς , ὃν ὁ Θεὸς ἠγείρεν ἐκ νεκρῶν λύσας τὰς ὠδῖνας τοῦ θανάτου , καθ' ὅτι οὐκ ἦν δυνατὸν κρατεῖσθαι αὐτὸν ὑπ' αὐτοῦ .
Lemmas: A να κακός . περιπίπτω γάρ ὁ Ῥωμαῖος στρατός , ὁ καί πᾶς ἄρδην ολωρευσαω Ἰουδαῖος , ἐπαμύνω οὐδείς , ἤγουν ἐξαιρέω δύναμαι , καί ὁ οὗτος πικρός ἐξαιρέω συμφορά . Ταύτη τοῖ φημί , ὅτι « κατασχυνθησοντ ἐν ὁ εἴδωλον αὐτός , ἵημι αὐτός ἠθελούτο , καί ἐπέχω ἐν ὁ κῆπος αὐτός , ἵημι ἐπιθυμέω . » ἄλσος μέν γάρ καί δρυμός καταλαμβάνω , εἶτα ὁ εὐμήκης ὁ φυτός εἴδωλον περί-δύω1 , ἐγείρω τε βωμός , αὐτῆρας ἐπικαλέω , ὁ ψευδώνυμος θεός , καί ἐπί αὐτός ὁ ἔργον ὁ ἴδιος χείρ πᾶς τίθημι ὁ ἐλπίς , ὁ ὁ δύναμαι κατευμεγεθῆνι ἐχθρός , καί καταγωνίζομαι ῥᾳδίως ὁ ἀνθίστημι . ἐπεί δέ ὁ μέν πολέμιος πάρειμι , καί δράω ὁ ἐχθρός , ἀπομένω δέ παρά ὁ ἴδιος θεός ἀνεπικούρητος Ἰσραήλ , καταισχύνω ἐπί ὁ εἴδωλον αὐτός . Τελῆναι γάρ αὐτός καί πρό γε ὁ ἄλλος ἐμπίμπρημι ὁμοῦ ὁ κῆπος , ἤγουν ὁ ἄλσος , καί αὐτός τέμενος καί βωμός . οὐκοῦν διαμαρτάνω ὁ ἐλπίς , ὅτε πάθος τελῶ ὁ ἑαυτοῦ θεός , τότε συνένεσιν μόλις ὁ διά ὁ ὁ προφήτης φωνή εἴρω παρά Θεός · « καί ποῦ εἰμί ὁ θεός σύ , ὅς ποιέω σεαυτοῦ ; εἰμί ἀνίστημι καί σῴζω σύ ἐν καιρός ὁ κάκωσις σύ ; » πάθος τοίνυν ὁ ἐντροπή ὁ ἐπί γε ὁ ἴδιος θεός , ὡς ἐπιθυμέω αὐτός , καί μέντοι ὁ κῆπος , εἰμί ὡς τερέβινθος ἀποβάλλω αὐτός ὁ φύλλον , καί ὡς παράδεισος ὕδωρ μή ἔχω · οὗτος εἰμί , γυμνός τε καί ἄτιμος , καί πολύς νοσέω ὁ ἀκαρπία , δῆλος δέ ὅτι ὁ νοσητὴν ὁ ἐν πρᾶξις ἀγαθός . ὁ μέν γάρ τερέβινθος , ἤγουν ἐπέρομαι τίς ὁ φυτός , ἠώς μέν ὁ ἴδιος ἄνθις ὁράω κατάκομος , ὁ αὐτός πρέπω ἀποσφάζω δόξα · ἀποβάλλω δέ ὁ φύλλον , ῥαίνω εἰμί καί ἀκαλλής , καί οἷος ἀτιμάζω . παράδεισος δέ πάλιν , εἰμί μέν ἔχω πηγή , εὔδενδρος εἰμί τις , καί ὁ ὁ καρπός ἀφθονία πολυειδής εναβρυετης . Σήρ δέ καί ἄνυδρος εἰμί , εἰμί ποῦ πάντως ἐν ἀκαρπία , μᾶλλον δέ καί αὐτός νοσέω ὁ ἐρημία . Ἄτιμος τοίνυν καί ἄκαρπος ἀπομένω ὁ Ἰσραήλ . ποῖος γάρ εἰμί καρπός1 ἀρετή ἐν ὁ ὁ εἴδωλον θεραπευτής ; ὁ πῶς οὐ ἀπασάω ἀτιμία ἔμπλεος , ὁ θεός ἀφίημι ὁ εἷς καί φύσις , « καί λέγω ὁ ξύλον , πατήρ ἐγώ εἰμί σῦς · καί ὁ λίθος , σύ γεννάω ἐγώ ; » εἰμί δέ καί ἑτέρως Ἰσραήλ ὡς τερέβινθος , ἀποβάλλω ὁ φύλλον . πρό μέν γάρ ὁ ὁ Σωτήρ ἐγώ ἐπιδημία , ὁ ὁ νόμος τηρέω σκιά , προσοικευθω φυτός , καρπός μέν οὐ ἔχω , πλήν ἐπί Μέλα περιάγω ὁ φύλλον ἐκβολή . ἐπεί δέ προσσεχρούχασιν ὁ Χριστός , καί αὐτός ἀποβάλλω ὁ ὁ σκιά τήρησις . οὖον γάρ ἔτι τηρέω ὁ κατά νόμος θυσία , οὔτε μήv ὁ νομικός αὐχίμασιν επισυνυνεομαι · ποῦς ὀλίγιστος δέ κατά πόλις ὁ ἀρχαῖος τηρέω ἔθνος , ἄκαρπος εἰμί καί ἠτιωμένοι · καί μάλιστα εἰκότως . Ἀπεκτόντασι γάρ ὁ ἀρχηγός ὁ ζωή , ὅς ὁ θεός ἐγείρω ἐκ νεκρός λύω ὁ ὠδίς ὁ θάνατος , κατά ὅτι οὐ εἰμί δυνατός κρατέω αὐτός ὑπό αὐτός .