cyrillus-theology.commentarius-in-isaiam-prophetam pg070_0439.1
τε καὶ νωπὴν καὶ οὐράνιον φῶς , τοὺς νῦν μεμελουσμένους , καὶ βδελυρὰ , καὶ ἀπεριξέβατον ἔχοντας νοῦν , πρὸς διάθεσιν μεταβαλῶ τὴν ἀσυγκρότους ἀμελνῶ , ὥστε τῶν μὲν ἀρχαίων ῥύπων ἀπορροῆν , ἀνθελέσθαι δὲ μᾶλλον τὸ ἀγαθοῦργεῖν . Τὸ δὲ γε Σηρανώ ἄμα , σημαίνει τι πάλιν τοιούτον , ὅ δὴ σαφηνεῖ τῶν ἐφεξῆς κειμένων ἡ δύναμις . Θησὸν γάρ , φησί , ποταμοὺς εἰς νήσους , καὶ ἕλη Σηρανώ . Τίνες ἄν εἴησαν οἱ εἰς νήσους τιθέμενοι ποταμοί , καὶ τὰ Σηρανώμενα τῶν ἕλων ; Φαμὲν οὖν ὅτι οἱ παρ' " Ἑλλησιν ποιηταὶ καὶ λογάδες , οἱ γεγόναι μὲν τῆς πολυθέου πλάνης κήρυκες . Τεθεοποιήσασθαι γὰρ τὴν κτίσιν , καὶ ἀναριθμήτους θεοὺς εἰσεκόμισαν τῷ βίῳ . " Ὅσαν δὲ ὡσπερ τινὲς ποταμοί , ποιήσαντες μὲν ἀνατροπὴν θολερήν , καθὰ γέγραπται , τοῖς ἑπατμένοις καὶ λόγῳ ἐξησχημένων νόμασι τὸν τῶν θαυμάζοντων αὐτοὺς ἐπιχλίζοντας νοῦν , συνένοντες τε διὰ τοῦτο πρὸς πλάνην , καὶ σιὰ τινὰ τροφήν παρατιθέντες αὐτοῖς τῆς ἐαυτῶν καλλιεπείας τὸ γλυκὺ καὶ ἐπίχαρι . Οὐχοὖν παρεῖκάζοντο ἂν εἰκότως ποταμοῖς τε καὶ ἕλεσι , τοὺς' ἐστι , δρομοῖς , ἔχουν ἄλσει πλείστην τε ὄσπην καὶ εὐανθὴ λαχύσα τὴν πᾶσαν . Τοὺς τοιούτους οὖν ποταμοὺς εἰς νήσους μεταβαλεῖν ἐπαγγέλλεται ὁ Θεός , τοῦτ' ἐστι , ἡροὺς καὶ ἀνύδρους ἀπορῆσαι , ἕλη δὲ ὡσπερ ἐργάσασθαι ἕρα , ὅ δὴ καὶ γέγονεν . " Ἀπρακτεῖ γὰρ λοιπὸν τῆς ἐκείνων εὐστολίας τὸ καλλιεπές . Καὶ πρόσκειται καὶ αὐτοῖς παντελῶς οὐδεὶς , διαλαχθήσαντες δὲ ὡσπερ τὰ σαθρὰ καὶ βέβηλα , καὶ γρασοπεπὴ τῶν πλανιόντων μυθάρια , τὴν ἐν Χριστῷ σοφίαν ἀρπάζουσιν οἱ ποτε πλανώμενοι . Γράφει γοῦν ὁ Παῦλος : « Ποῦ σοφός ; ποῦ γραμματεύς ; ποῦ συζητητὴς τοῦ αἰῶνος τούτου ; Οὐχὶ ἐμώρανεν ὁ Θεὸς τὴν σοφίαν τοῦ κόσμου ; » Οὐκοῦν ποταμοὺς εἶναι φαμεν τοὺς εἰς νήσους τεθεμένους , τοὺς εἰς ἀπάτην " Ἑλληνιχὴν συνένοντας λόγους τῶν παρ' " Ἑλλησι σοφῶν . " Ἔχουν καὶ ἑτέρας νήσους εἶναι δεδώκαμεν ἐν τοῖς προλαβοῦσι τὰς " Ἐκκλησίας Χριστοῦ , δεχομένας τοὺς ναυτιλομένους , νοητῶς δηλονότι καὶ πνευματικῶς , καὶ ὀρητηρίοις ὡσπερ τισὶν ἐμβάλλοντας ἀσφαλεῖς τοῖς ἐν αὐταῖς διδασκάλοις , διαφεύγοντας τε τὸ πνεῦμα τὸ πονηρὸν τὸ καταχειμάζον ἀεὶ τοὺς καταβαίνοντας εἰς τὴν θάλασσαν ἐν πλοίοις , καὶ ποιούνας ἐργασίαν ἐν ὕδασι πολλοῖς . Θαλάσση δὲ παρεῖκαστόν , ὡς ἔφην , τοῦ καθ' ὑμᾶς βίου τὸν κλύδωνα , καὶ τῶν ἐπιγείων πραγμάτων τὴν τύρβην . Σηρανοῦναι δὲ καὶ τὰ ἕλη , τοῦτ' ἐστιν , αἱ νομαὶ τῶν πραγμάτων τῶν ὑπὸ χεῖρα ποτὲ τὴν σατανικὴν ἵνα λοιπὸν ὑπ' αὐτῇ γένοιτο τῷ πάντων ἀρχιποιμένῳ , φημὶ δὴ Χριστῷ . " Ὁς οὐ κατ' ἐκείνους τοὺς ψευδοποιμένας εἰς ἀκάνθας καὶ τριβόλους ἀποκομίζει τὰ ἴδια θρέμματα , ποιμαίνει δὲ μᾶλλον ἐν κήποις " ὡς εὐωραμένας γὰρ νομῆς τὰ θεῖα τε καὶ ἱερὰ , καὶ ἴδια αὐτοῦ θεσπίσματα .
Lemmas: τε καί νωπός καί οὐράνιος φάος , ὁ νῦν μέλω , καί βδελυρός , καί ἀπεριξέβατον ἔχω νόος , πρός διάθεσις μεταβάλλω ὁ ασυγκροος ἀμελής , ὥστε ὁ μέν ἀρχαῖος ῥύπος ἀπορροή , ἀνθαιρέομαι δέ μᾶλλον ὁ ἀγαθουργέω . ὁ δέ γε Σηρανώ ἄμη , σημαίνω τίς πάλιν τοιοῦτος , ὅς δή σαφηνέω ὁ ἐφεξῆς κεῖμαι ὁ δύναμις . τίθημι γάρ , φημί , ποταμός εἰς νῆσος , καί ἕλος Σηρανώ . τίνω ἄν εἰμί ὁ εἰς νῆσος τίθημι ποταμός , καί ὁ Σηρανώμενα ὁ ἐλαύνω ; φημί οὖν ὅτι ὁ παρά " Ἕλλην ποιητής καί λογάς , ὁ γονεύς μέν ὁ πολύθεος πλάνης κῆρυξ . τεθεοποιεω γάρ ὁ κτίσις , καί ἀναρίθμητος θεός εισκομίζω ὁ βίος . " Ὅσαν δέ ὡς τις ποταμός , ποιέω μέν ἀνατροπή θολερός , καθά γράφω , ὁ ἑπατμένοις καί λόγος ἐξέχω Νομάς ὁ ὁ θαυμάζω αὐτός ἐπιχλίζοντας νόος , συνένειμι τε διά οὗτος πρός πλάνη , καί σιά τις τροφή παρατίθημι αὐτός ὁ ἑαυτοῦ καλλιέπεια ὁ γλυκύς καί ἐπίχαρις . ουχοω παρεικάζω εἄν εἰκότως ποταμός τε καί ἕλος , τοὺς' εἰμί , δρόμος , χόω ἄλσος πλεῖστος τε ὄσπος καί Εὐάνθη λαχύσα ὁ πᾶς . ὁ τοιοῦτος οὖν ποταμός εἰς νῆσος μεταβάλλω ἐπαγγέλλω ὁ Θεός , οὗτος εἰμί , Ἡρώ καί ἄνυδρος ἀπορέω , ἕλος δέ ὡς ἐργάζομαι ἄρα , ὅς δή καί γίγνομαι . " ἀπρακτέω γάρ λοιπός ὁ ἐκεῖνος εὐστολία ὁ καλλιεπής . καί πρόσκειμαι καί αὐτός παντελῶς οὐδείς , διαλαγχάνω δέ ὡς ὁ σαθρός καί βέβηλος , καί γρασοπεπὴ ὁ πλανίζω μυθάριον , ὁ ἐν Χριστός σοφία ἁρπάζω ὁ ποτός πλανάω . γράφος γοῦν ὁ Παῦλος : « πός σοφός ; ποῦ γραμματεύς ; ποῦ συζητητής ὁ αἰών οὗτος ; οὐ μωραίνω ὁ θεός ὁ σοφία ὁ κόσμος ; » οὐκοῦν ποταμός εἰμί φημί ὁ εἰς νῆσος τίθημι , ὁ εἰς ἀπάτη " Ἑλληνικός συνένειμι λόγος ὁ παρά " Ἕλλην σοφός . " χόω καί ἕτερος νῆσος εἰμί δίδωμι ἐν ὁ προλαμβάνω ὁ " ἐκκλησία Χριστός , δέχομαι ὁ ναυτιλομενος , νοητός δηλονότι καί πνευματικός , καί ὀρητηρίοις ὡς τις ἐμβάλλω ἀσφαλής ὁ ἐν αὐτός διδάσκαλος , διαφεύγω τε ὁ πνεῦμα ὁ πονηρός ὁ καταχειμάζω ἀεί ὁ καταβαίνω εἰς ὁ θάλασσα ἐν πλοῖον , καί ποιέω ἐργασία ἐν ὕδωρ πολύς . Θαλάσση δέ παρίημι , ὡς φημί , ὁ κατά σύ βίος ὁ κλύδων , καί ὁ ἐπίγειος πρᾶγμα ὁ τύρβη . σηρανουνη δέ καί ὁ ἕλος , οὗτος εἰμί , ὁ νομή ὁ πρᾶγμα ὁ ὑπό χείρ ποτέ ὁ σατανικός ἵνα λοιπός ὑπό αὐτός γίγνομαι ὁ πᾶς ἀρχιποιμένῳ , φημί δή Χριστός . " ὅς οὖον κατά ἐκεῖνος ὁ ψευδοποιμην εἰς ἄκανθα καί τρίβολος αποκομίζω ὁ ἴδιος θρέμμα , ποιμαίνω δέ μᾶλλον ἐν κῆπος " ὡς εὐωρέω γάρ νομή ὁ θεῖον τε καί ἱερόv , καί ἴδιος αὐτός θέσπισμα .