cyrillus-theology.commentarius-in-isaiam-prophetam pg070_0719.2
Ἐξυφήνας ἀποχρώντως τὸν πρὸς γαῖς ἔθνη λόγον , μεθίστησι τὴν μυσταγωγίαν πρὸς αὐτὸν ἤδη τὸν Ἰσραήλ . Βούλεται γὰρ καὶ αὐτοὺς τῆς κατὰ νόμον ἀποστήσαι κακίας ( 1 ) , χαλῆπερ ἀμέλει κάκεινους ἀποφοιτᾶν ἐκέλευε τῆς ἀρχαίας ἀπάτης , καὶ τὴς ἐν τῇ πλανάσθαι βεβήλου ζωῆς · ὅτι τοίνυν τῆς ἐν πνεύματι λατρείας μεταποιεῖται μᾶλλον , λόγου δὲ ἀξιοὶ παντελῶς οὐδενός , τὴν ὡς ἐν σκιαῖς καὶ τύποις διδάσκει σαφῶς · βούλεται δὲ τι πρὸς τούτω καὶ ἕτερον αὐτοὺς εἰδέναι , ὡς καὶ ἄνω ἄρουνσι τὴν ὀφρύν , καὶ ἐπ’ οὐδενὶ τῶν ἀναγκαίων πεφρονήκασι μέγα , τὸν ἐν τοῖς Ἱεροσολύμοις ἀναστησάμενοι ναὸν ὄντω γὰρ , διὸ καὶ τόπω περιληπτὸν τῷ Θεῷ ἐστι , καὶ ἐν χειροποιήτοις ναοῖς κατοικεῖ περιεκτικῶς , καθὰ καὶ οἱ τῶν ἐθνῶν ψευδώνυμοι , καὶ οὐδὲν ὄντες παντελῶς , πλὴν ὅτι ξύλα τε καὶ λίθοι · καὶ διὰ τοῦτο φησιν · Ὦ τῆς θείας δόξης οὐκ εἴδότες τὴν ὑπεροχὴν ! ὦ τῶν ἐμοὶ προσόντων ἀξιωμάτων οὐκ ἐννοοῦντες τὸ μέγεθος ! Ὁ ὕρανός μοι θρόνος , ἡ δὲ γῆ ὑποπόδιον τῶν ποδῶν μου . Ποῖον οἶκον οἰκοδομήσετε μοι ; ἢ ποὺς τόπος καταπαύσεώς μου ; Ἡ Πᾶν γὰρ τὰ πάντα τὸ Θεῖον · μετὰ δὲ αὐτοῦ γῆ τε καὶ οὐρανός · Εἰρήσθω δὴ ἀνθρωποπρεπῶς , ὅτι θρόνον ἔχω τὸν οὐρανόν , ὑποπόδιον δὲ ὅπερ τι ποιεῖται τὴν γῆν . Ποῖος οὖν αὐτὸν δέξεται χώρος ; ἢ ποὺς οἶκος ἀρκέσει περιληπτός ; Πάντα γὰρ ταῦτα , φησιν , ἐποίησεν ἡ χεὶρ μου · καὶ ἔστιν ἐμὰ ταῦτα πάντα . Ποῖα δὲ ταῦτα ; Ἀλλὸν δὲ ὅτι , καὶ τὰ ὁρωμένα , καὶ τῶν ὁρωμένων ἐπέκεινα · καὶ αὐτοῦ γὰρ ἡ χεὶς ἅπασα , καὶ τοῖς αὐτοῦ νεύμασι παρήλθεν πρὸς γένεσιν τὰ οὐκ ὄντα ποτέ . Τί τοίνυν αὐτῷ προσοίσωμεν ὡς οὐκ αὐτοῦ ; τοιούτων τί φησι καὶ διὰ τῆς τοῦ Ψαλόντος φωνῆς · Ἐὰν πεινάσω , οὐ μή σοι εἴπω · ἐμὰ γὰρ ἐστι πάντα τὰ θηρία τοῦ ἀγροῦ , κτῆνη ἐν τοῖς ὄρεσι καὶ βόες . Ἐγνώκα πάντα τὰ θηρία τοῦ ἀγροῦ , καὶ πάντα τὰ πετεινὰ τοῦ οὐρανοῦ , καὶ ὠραῖστὲς ἀγροῦ μετ’ ἐμοῦ ἐστιν . Ἐπὶ τίνα δὴ σὺν ἐπιβλέψω , φησίν ; ἢ πάντως που ἐπὶ τὸν ταπεινὸν καὶ ἡσύχιον , τοιούστι , τὸν σιχτικὸν καὶ πρᾶον , καὶ τῶν ἐμῶν θελημάτων γνήσιον ὑπουργόν , ὥστε καὶ τρέμειν τοὺς οἷπερ ἂν γένοιτο παρ’ ἐμοῦ λόγους ; Σημαίνει δὲ διὰ τούτων τὸ εὐαγγελικὸν καὶ σωτήριον κήρυγμα · τοιούτους ἐφορᾶν δέει , καὶ ὡς ταπεινοὺς ἐπισκέπτεσθαι . Θρασύς γὰρ καὶ ἀλαζὼν ὁ τοῖς θείοις αὐτοῦ νόμοις ἀντινιστάμενος , καὶ διὰ πολλῆς ἀπειθείας , γαῦρον ὅπερ τινὰ καὶ σκληρὸν ἀντείνειν αὐτῷ τὴς ἑαυτοῦ διανοίας αὐχάνη · ὅτι δὲ ἀπαράδεκτον ποιεῖται τὴν διὰ νόμου λατρείαν , καὶ διὰ μίσους ἔχει , σαφηνίζει λέγων · Ὁ θύων μοι μόσχον , ὡς ὁ ἀποκτείνων κύνα · ὁ δὲ ἀναφέρων σέμίδαλιν , ὡς αἷμα ὄσιον · ὁ δὲ δὼς λίβανον εἰς μνημό -
Lemmas: εξυφαινω ἀποχρώντως ὁ πρός γῆ ἔθνος λόγος , μεθίστημι ὁ μυσταγωγία πρός αὐτός ἤδη ὁ Ἰσραήλ . βούλομαι γάρ καί αὐτός ὁ κατά νόμος ἀφίστημι κακία ( 1 ) , Χαλής ἀμελέω ἐκεῖνος ἀποφοιτάω κελεύω ὁ ἀρχαῖος ἀπάτη , καί σής ἐν ὁ πλανάω βέβηλος ζωή · ὅτι τοίνυν ὁ ἐν πνεῦμα λατρεία μεταποιέω μᾶλλον , λόγος δέ ἀξιόω παντελῶς οὐδείς , ὁ ὡς ἐν σκιά καί τύπος διδάσκω σαφῶς · βούλομαι δέ τίς πρός οὗτος καί ἕτερος αὐτός οἶδα , ὡς καί ἄνω ἀείρω ὁ ὀφρύς , καί ἐπί οὐδείς ὁ ἀναγκαῖος φρονέω μέγας , ὁ ἐν ὁ Ἱερουσαλήμ ἀνίστημι ναός ὀντόω γάρ , διό καί τόπος περιληπτός ὁ Θεός εἰμί , καί ἐν χειροποίητος ναός κατοικέω περιεκτικώς , καθά καί ὁ ὁ ἔθνος ψευδώνυμος , καί οὐδείς εἰμί παντελῶς , πλήν ὅτι ξύλον τε καί λίθος · καί διά οὗτος φημί · ὦ ὁ θεῖος δόξα οὐ οἶδα ὁ ὑπεροχή ! εἰμί ὁ ἐγώ πρόσειμι ἀξίωμα οὐ ἐννοέω ὁ μέγεθος ! ὁ ὕρανός ἐγώ θρόνος , ὁ δέ γῆ ὑποπόδιον ὁ πούς ἐγώ . Ποῖον οἶκος οἰκοδομέω ἐγώ ; ἢ πούς τόπος κατάπαυσις ἐγώ ; ὁ Πᾶν γάρ ὁ πᾶς ὁ θεῖον · μετά δέ αὐτός γῆ τε καί οὐρανός · εἴρω δή ἀνθρωποπρεπής , ὅτι θρόνος ἔχω ὁ οὐρανός , ὑποπόδιον δέ ὅσπερ τίς ποιέω ὁ γῆ . ποῖος οὖν αὐτός δέχομαι χώρος ; ἢ πούς οἶκος ἀρκέω περιληπτός ; Πάν γάρ οὗτος , φημί , ποιέω ὁ χείρ ἐγώ · καί εἰμί ἐμός οὗτος πᾶς . ποίας δέ οὗτος ; ἄλλος δέ ὅτι , καί ὁ ὁράω , καί ὁ ὁράω ἐπέκεινα · καί αὐτός γάρ ὁ χέω ἅπας , καί ὁ αὐτός νεῦμα παρέρχομαι πρός γένεσις ὁ οὐ εἰμί ποτός . τις τοίνυν αὐτός προσφέρω ὡς οὐ αὐτός ; τοιοῦτος τίς φημί καί διά ὁ ὁ Ψαλόντος φωνή · ἐάν πεινάω , οὖον μή σύ εἶπον · ἐμός γάρ εἰμί πᾶς ὁ θηρίον ὁ ἀγρός , κτῆνος ἐν ὁ ὄρος καί βοῦς . γιγνώσκω πᾶς ὁ θηρίον ὁ ἀγρός , καί πᾶς ὁ πετεινόν ὁ οὐρανός , καί ὠραῖστὲς ἀγρός μετά ἐγώ εἰμί . ἐπί τίς δή σύν ἐπιβλέπω , φημί ; ἢ πάντως ποῦ ἐπί ὁ ταπεινός καί Ἡσύχιος , τοιουειμι , ὁ σιχτικὸν καί πρᾶος , καί ὁ ἐμέω θέλημα γνήσιος ὑπουργός , ὥστε καί τρέμω ὁ οἷπερ εἄν γίγνομαι παρά ἐγώ λόγος ; σημαίνω δέ διά οὗτος ὁ εὐαγγελικός καί σωτήριος κήρυγμα · τοιοῦτος ἐφοράω δήω , καί ὡς ταπεινός ἐπισκέπτομαι . θρασύς γάρ καί ἀλαζών ὁ ὁ θεῖον αὐτός νόμος αντινιιστημι , καί διά πολύς ἀπείθεια , γαῦρος ὅσπερ τις καί σκληρός ἀντείνω αὐτός σής ἑαυτοῦ διάνοια αυχασκω · ὅτι δέ ἀπαράδεκτος ποιέω ὁ διά νόμος λατρεία , καί διά μῖσος ἔχω , σαφηνίζω λέγω · ὁ θύω ἐγώ μόσχος , ὡς ὁ ἀποκτείνω κύω · ὁ δέ ἀναφέρω σεμίδαλις , ὡς αἷμα ὅσιος · ὁ δέ δώς λίβανος εἰς μνημό -