cyrillus-theology.commentarius-in-isaiam-prophetam pg070_0173.1
μωσταγωγοὶ καὶ διδάσκαλοι κατὰ καιροὺς ἀναδειδεγμένοι . Τίνα δὴ τρόπον καὶ τοῦτο κατώρθωται , διεῖπεῖν ἀναγκαῖον , τὸν τῆς ἱστορίας κατευρύνοντας λόγον . Πρὸν μὲν γὰρ τὰ Ῥωμαίων κατὰ πάντων ἰσχύσαι κράτη , χώρας τε ἑκάστης ἴδιον ἔχουσις τὴν ἡγοῦμενον , ἧτοι βασιλεύοντα , πολλὴ τις τῶν ἔθνειν ἡ διαφορὰ · τοῦτο μὲν ὅτι καὶ τὸ τῆς θρησκείας ἑτεροῖον ἀναχαιεῖσθαι μεταξὺ τῶν ἔχθραν ἐποίειτο , τοῦτο δὲ ὅτι καταληψθεσθαι τοὺς ἐθέλουσιν ἐξὴν τὸν ἐκ τῆς ἑτέρας , ἐπιτιμῶντος οὐδενός . Ἦν οὖν ἀμείλια πρὸς ἀλλήλα ἑλεῖσθη τέως τοὺς ἔθνεισι , καὶ τὸ ἀλῶναι τισι τῆς ἑτέρων χώρας εἰσι γενογάναι οὐχ ἀξήμιον . Ἐπειδὴ δὲ ἰσχυσε κατὰ πάντων ἡ Ῥωμαίων ἀρχή , καὶ ὡς ἕνα γεγόνασι τὸν ἡγοῦμενον , νόμοις τοὺς παρ’ αὐτῶν διαδιούν διδιδάχθησαν , ἐπιμιξία τε λοιπὸν αἱ πρὸς ἑλλήλα τῶν ἔθνων γεγόναισι ἀδεεῖς , καὶ πολλὴ χαράτηκεν ἡμερότης · τότε δὴ , τότε τοὺς εὐαγγελιζομένοις τὸν Ἰησοῦν γέγονε δόδος , ἧτοι οὐδὲ , τοῦ καὶ ἐν Αἰγύπτῳ δύνασθαι παρελθεῖν . Εἴλεν δὲ τίνα τρόπον τὴν Αἰγυπτίων ὁ Αὐγουστος Καῖσαρ , ὁ προφητικὸς ἡμῖν διεργαυνύει λόγος . Ὁ μὲν γὰρ τὴν Αἰγύπιον ποταμὸς εὐρὺς τε καὶ πολύς , καὶ πλημμυρῶν κατὰ καιροὺς , δι’ ἐπτά στόματιν ἔργεται , ἀλλ τῇ γείσειν τὸ νάμα διωρθούμενος · γεγονὼς γε μὴν ἐν τοὺς μέρεσι τῶν ἑλλίων ἀνδρῶν , λίμνας ἀποτελεῖ μακρὰς καὶ εὐρείας , καὶ ἅπασαν αὐτῶν ἐπικλύζει τὴν γῆν . ὥστε καὶ ναυσίπορον εἶναι τὴν πυροφόρον . Ὡς οὖν ὁ Αὐγουστος Καῖσαρ τῆς Ἰουδαίας κεκτημένος , ἦκεν εἰς τὴν Αἰγυπτίαν , ὁρῶτο μὲν οἱ ταύτης σκληρότερος , ὅτι κἂν εἰ ἔλοιτο κατῃρσμενὴν , ἀποσχέσθαι τε πολέμου καὶ ἑλλῶν , ἀλητῶν ἐκείνη τὴν χώραν ἐργάσεται τὸ διεζῶσθαι λίμνας · τε καὶ ποταμούς . Ἐπειδὴ δὲ τῷ τῶν ἑλλων κρατούντῳ Θεῷ τοῖς Ῥωμαίων σκλητροὺς ὑποφέρειν ἐδόκει καὶ αὐτὴν μετὰ τῶν ἄλλων τὴν Αἰγυπτίαν , ἀνέμα νότῳ βιαιστάτω τὸ τοῦ ποταμοῦ κατὤθησε νάμαρ ἐπὶ τὴν θάλασσαν , βάσιμον ἅπασαν ἐπὶθεῖ τὴν χώραν , ὥστε τοὺς διαπερασοῦσαι θεικονίας λίμνας · τε καὶ αὐτάς · δὲ τὰς φάραγας , ἧτοι τὰ ἐπτά στόματα τοῦ ποταμοῦ , μὴδ’ ὅσον εἴπετ’ , ἀπολύσαι τοῦ ποδὸς τὸ ὑπόδημα . Καταλειψάντος τοίνυν τοῦ Θεοῦ τὴν πᾶρσδον τῇ Ῥωμαίων στρατιᾷ , νενίκηται τὰ Αἰγυπτίων . Τοῦτο πάλιν ἡμᾶς ὁ προφήτης διδάσκει λέγων · « Τάδε λέγει Κύριος Σαβαώθ , Καὶ πλονται οἱ Αἰγύπτιοι ὕδαρ ἐπὶ παρὰ θάλασσαν · ὁ δὲ ποταμός · ἐκλείψει καὶ ἑηρανθησεται · καὶ ἐκλείψουσιν οἱ ποταμοί , καὶ αἱ διώρυγες τοῦ ποταμοῦ · καὶ ἑηρανθήσεται πᾶσα συναγωγὴ ὕδατος , καὶ ἐν παντὶ ἕλει καλάμῳ καὶ πάπυρῳ , καὶ αὐτὰ τὰς λίμνας τῶν κικλῶν τοῦ ποταμοῦ , καὶ πᾶν τὸ σπειρόμενον διὰ σοῦ ποταμοῦ ἑηρανθησεται ἐν ἀνεμορθορία . » — Ἐξεργώσεσι τοίνυν , φησι , Κύριος τὴν θάλασσαν Αἰγύπτιον . « Ἔδος δὲ τῇ δεξιᾷ Γραφῇ , καὶ αὐτὰ τὰς λίμνας θαλάσσας ἀποκαλεῖν . Καὶ ἐπάδει τὴν χεῖρα αὐτοῦ ἐπὶ τὸν ποταμὸν πνύματι βραῖῳ . Χειρὸς γὰρ ἔργον , ἧτοι δυνάμεως τῆς Θεας , γενέσθαι φαμέν τοῦ βιαιστάτος πνεύματος τὴν κατὰ τῶν ὑδάτων ἐπαγωγὴν . Ἐστάξαγε γὰρ τὰς ἐπτά φάραγας , τοῦτ’ ἐστι , τὰ στόματα , καὶ ἀποτε -
Lemmas: μωσταγωγοὶ καί διδάσκαλος κατά καιρός ἀναδείκνυμι . τίς δή τρόπος καί οὗτος κατορθόω , διαλέγω ἀναγκαῖος , ὁ ὁ ἱστορία κατευρύνω λόγος . πρόειμι μέν γάρ ὁ Ῥωμαῖος κατά πᾶς ἰσχύω κράτος , χώρα τε ἕκαστος ἴδιος ἔχω ὁ ἡγέομαι , ἤτοι βασιλεύω , πολύς τις ὁ ἔθνος ὁ διαφορά · οὗτος μέν ὅτι καί ὁ ὁ θρησκεία ἑτεροῖος αναχαιιημι μεταξύ ὁ ἔχθρα ποιέω , οὗτος δέ ὅτι καταλαμβάνω ὁ ἐθέλω ἔξεστι ὁ ἐκ ὁ ἕτερος , ἐπιτιμάω οὐδείς . ἦς οὖν ἀμείλια πρός ἀλλήλων ἕλκω τέως ὁ ἔθνος , καί ὁ ἁλίσκομαι τις ὁ ἕτερος χώρα εἰμί γίγνομαι οὐ ἀξήμιον . ἐπεί δέ ἰσχύω κατά πᾶς ὁ Ῥωμαῖος ἀρχή , καί ὡς εἷς γίγνομαι ὁ ἡγέομαι , νόμος ὁ παρά αὐτός διαδίδω διδάσκω , ἐπιμειξία τε λοιπός ὁ πρός ἑλλήλα ὁ ἔθνος γονεύς ἀδεής , καί πολύς χαράσσω ἡμερότης · τότε δή , τότε ὁ εὐαγγελίζομαι ὁ Ἰησοῦς γίγνομαι Δόδος , ἤτοι οὐδέ , ὁ καί ἐν Αἴγυπτος δύναμαι παρέρχομαι . αἱρέω δέ τίς τρόπος ὁ Αἰγύπτιος ὁ Αὔγουστος Καῖσαρ , ὁ προφητικός ἐγώ διεργαυνύει λόγος . ὁ μέν γάρ ὁ αἰγυπιός ποταμός εὐρύς τε καί πολύς , καί πλημμυρέω κατά καιρός , διά ἑπτά στόμα ἔργω , ἀλλ' ὁ γεῖσος ὁ νάμα διωρθέω · γίγνομαι γε μήv ἐν ὁ μέρος ὁ ελιά ἀνήρ , λίμνη ἀποτελέω μακρός καί εὐρύς , καί ἅπας αὐτός ἐπικλύζω ὁ γῆ . ὥστε καί ναυσίπορος εἰμί ὁ πυροφόρος . ὡς οὖν ὁ Αὔγουστος Καῖσαρ ὁ Ἰουδαῖος κτάομαι , ἵημι εἰς ὁ Αἰγύπτιος , ὁράω μέν ὁ οὗτος σκληρός , ὅτι κἀν εἰμί αἱρέω καταίρω , ἀπέχω τε πόλεμος καί Ἑλλοί , ἀλήτης ἐκεῖνος ὁ χώρα ἐργάζομαι ὁ διαζώννυμι λίμνη · τε καί ποταμός . ἐπεί δέ ὁ ὁ ἐλλός κρατούντῳ Θεός ὁ Ῥωμαῖος σκλήθρο ὑποφέρω δοκέω καί αὐτός μετά ὁ ἄλλος ὁ Αἰγύπτιος , ἀνέμη νότος βιάζομαι ὁ ὁ ποταμός κατοικέω νάμαρ ἐπί ὁ θάλασσα , βάσιμος ἅπας ἐπιθέω ὁ χώρα , ὥστε ὁ διαπεράω θεικονια λίμνη · τε καί αὐτός · δέ ὁ φάραξ , ἤτοι ὁ ἑπτά στόμα ὁ ποταμός , μηδέ ὅσος εἶπον , ἀπολύω ὁ πούς ὁ ὑπόδημα . Καταλειψάντος τοίνυν ὁ Θεός ὁ πᾶρσδον ὁ Ῥωμαῖος στρατιά , νικάω ὁ Αἰγύπτιος . οὗτος πάλιν ἐγώ ὁ προφήτης διδάσκω λέγω · « ὅδε λέγω Κύριος Σαβαώθ , καί πλοντ ὁ Αἰγύπτιος ὕδαρ ἐπί παρά θάλασσα · ὁ δέ ποταμός · ἔκλειψις καί ἑηρανθησεται · καί ἐκλείπω ὁ ποταμός , καί ὁ διῶρυξ ὁ ποταμός · καί ὁράω πᾶς συναγωγή ὕδωρ , καί ἐν πᾶς ἕλος κάλαμος καί πάπυρος , καί αὐτός ὁ λίμνη ὁ κυκλόω ὁ ποταμός , καί πᾶς ὁ σπείρω διά σύ ποταμός ἑηρανθησεται ἐν ανεμορθοριον . » — Ἐξεργώσεσι τοίνυν , φημί , Κύριος ὁ θάλασσα Αἰγύπτιος . « ἕδος δέ ὁ δεξιός γραφή , καί αὐτός ὁ λίμνη θάλασσα ἀποκαλέω . καί ἐπαείδω ὁ χείρ αὐτός ἐπί ὁ ποταμός πνύματι βραῖῳ . χείρ γάρ ἔργον , ἤτοι δύναμις ὁ Θεός , γίγνομαι φημί ὁ βιαιστάτος πνεῦμα ὁ κατά ὁ ὕδωρ ἐπαγωγή . στάζω γάρ ὁ ἑπτά φάραξ , οὗτος εἰμί , ὁ στόμα , καί ἀποτίνω -