cyrillus-theology.commentarius-in-isaiam-prophetam pg070_0026.3
Τῆς ἐν νόμῳ λατρείας τὸ ἀδρανὲς καθορίσας , διὰ τοῦ φάναι , « Τί μοι πλήθος τῶν θυσιῶν ὑμῶν , λέγει Κύριος ; Πλήρης εἰμί . » Καὶ τοῦτο ἐπενεγκών , « Τίς γὰρ ἐξέζητησε ταῦτα ἐκ τῶν χειρῶν ὑμῶν ; » Ἐπὶ καιροῦ πάλιν τῆς εὐαγγελικῆς πολιτείας ἐξηγεῖται τὴν ἀστείότητα , καὶ τῆς ἀληθῶς ἀγίας ζωῆς καταδείκνυσι τὴν ὁδόν , οὐκ ἐν τύποις ἔτι καὶ σκιαῖς , ἀλλ’ ἐν αὐτοῖς πράγμασι , καὶ τοῖς κατ’ ἀρετὴν νοουμένοις αὐχήμασιν ἔχουσι τὸ εὐδόκιμον . Τί γὰρ φησι , « Μάθετε καλῶν ποιεῖν ; » Ἄρ’ οὖν , εἴπέ μοι , φαίη τις ἂν , ἐξίστασιν παντελῶς τῆς νομικῆς ἐντολῆς ; οὐκ ἐξ τοῦ διὰ Μωϋσέως τεθεσπισμένοις ἐνατενίζειν ὧδε ; Εἶτα πῶς ἔφασκε Χριστός ; « Μὴ νομίσατε ὅτι ἦλθον καταλῦσαι τὸν νόμον ἢ τοὺς προφήτας ; οὐκ ἦλθον καταλῦσαι , ἀλλὰ πληρῶσαι . » Πῶς δὲ καὶ ὁ Παῦλος ἔφασκεν · « Ὦστε ὁ μὲν νόμος ἅγιος , καὶ ἡ ἐντολὴ ἅγια , καὶ δίκαια , καὶ ἀγαθή ; » Πρὸς δὴ τοῦ ταῦδε πάλιν ἐροῦμεν , ὅτι καλὸς ὁ νόμος , εἰ δὴ νοοῖτο πνευματικῶς , οὐκ ἐξίστησιν ἡμᾶς ὁλοστρόπως τοῦ νόμου Χριστός ; ἀναδιδάξει δὲ μᾶλλον ἐπὶ τὸ προῦχον καὶ ἄμεινον , ὑποθάψαν ὡςπερ τινὰ προκαταθεῖς ἐν ἡμῖν τὴν διὰ νόμου παιδαγωγίαν , καὶ τῆς ἀληθοῦς λατρείας οἷον προγύμνασμα προαναδείξας τοῖς ἀρχαιοτέροις τὰ ὡς ἐν σκιαῖς καὶ τύποις . Ἄλλως τε χαιρεῖν τούτοις ἀναγκαίως ἐστ’ εἰπεῖν · Ὁ μὲν νόμος ὁ διὰ Μωϋσέως , φανολότητός τε καὶ ἁμαρτίας ἀποχεῖσθαι διδάσκει , καὶ τῶν αἰσχύνων ἐστὶ παραδεικτικός . Καὶ γοῦν ὁ Παῦλος φησι · « Τὴν δὲ ἁμαρτίαν οὐκ ἔγνων εἰ μὴ διὰ τοῦ νόμου . » Τὸ δὲ κήρυγμα τὸ εὐαγγελικὸν ἀρετῆς ἀπάσης ἡμᾶς ἐπιμελητὰς ἀποφαίνει . Ταύτῃ τοι καὶ ὀνομάζοιτο ἂν εἰκότως , κυρίως τε καὶ ἀληθῶς αὐτὸ χρήμα τὸ καλόν . Τὸ γάρ , « Οὐ φονεύσεις , οὐ μοιχεύσεις , » ἐξίσταν ἢν ἁμαρτίας τούς παιδευομένους , οὐπω γε μὴν ὅ τί ποτὲ ἐστι τὸ καλὸν τελείως ἐκφαίνοντος . Τὸ δὲ δεῖν ὧδε μήτε ἀργύεσθαι τῷ ἀδελφῷ , μήτε μὴν ἐπιθυμεῖν , τοῦς τῆς ἀρετῆς αὐχήμασιν ἐμδιδάξοντος . Ἐξαίρετον γάρ τὸ καταθεῖν ὀργήν , ἀδιάγαστον δὲ πρὸς τοῦτο τὸ ἀνασειράζειν δύνασθαι τὰς εἰς τὸ φαῦλον ἐπιθυμίας , καὶ μὴ ἐπιτρέπαιν
Lemmas: ὁ ἐν νόμος λατρεία ὁ ἀδρανής καθορίζω , διά ὁ φαίνω , « τις ἐγώ πλήθος ὁ θυσία σύ , λέγω Κύριος ; Πλήρης εἰμί . » καί οὗτος ἐπιφέρω , « Τῖς γάρ ἐκζητέω οὗτος ἐκ ὁ χείρ σύ ; » ἐπί καιρός πάλιν ὁ εὐαγγελικός πολιτεία ἐξηγέομαι ὁ αστειότητα , καί ὁ ἀληθής Ἀγίας ζωή καταδείκνυμι ὁ ὁδός , οὐ ἐν τύπος ἔτι καί σκιά , ἀλλά ἐν αὐτός πρᾶγμα , καί ὁ κατά ἀρετή νοέω αὔχημα ἔχω ὁ εὐδόκιμος . τις γάρ φημί , « μανθάνω καλός ποιέω ; » ἄρα οὖν , εἶπον ἐγώ , φημί τις εἄν , ἐξίστημι παντελῶς ὁ νομικός ἐντολή ; οὐ ἐκ ὁ διά Μωϋσῆς θεσπίζω ἐνατενίζω ὧδε ; εἶτα πῶς φάσκω Χριστός ; « μή νομίζω ὅτι ἔρχομαι καταλύω ὁ νόμος ἢ ὁ προφήτης ; οὐ ἔρχομαι καταλύω , ἀλλά πληρόω . » Πῶς δέ καί ὁ Παῦλος φάσκω · « ὥστε ὁ μέν νόμος ἅγιος , καί ὁ ἐντολή ἅγιος , καί Δίκαιος , καί Ἀγαθή ; » πρός δή ὁ ταῦ πάλιν εἴρω , ὅτι καλός ὁ νόμος , εἰμί δή νοέω πνευματικός , οὐ ἐξίστημι ἐγώ ὁλοστρόπως ὁ νόμος Χριστός ; ἀναδιδάσκω δέ μᾶλλον ἐπί ὁ προέχω καί ἀγαθός , ὑποτρέφω ὡς τις προκαταθέω ἐν ἐγώ ὁ διά νόμος παιδαγωγία , καί ὁ ἀληθής λατρεία οἷος προγύμνασμα προαναδείκνυμι ὁ ἀρχαῖος ὁ ὡς ἐν σκιά καί τύπος . ἄλλος τε χαίρω οὗτος ἀναγκαῖος ἐστώ εἶπον · ὁ μέν νόμος ὁ διά Μωϋσῆς , φανολοτητη τε καί ἁμαρτία ἀποχέω διδάσκω , καί ὁ αἰσχύνω εἰμί παραδεικτικός . καί γοῦν ὁ Παῦλος φημί · « ὁ δέ ἁμαρτία οὐ γιγνώσκω εἰμί μή διά ὁ νόμος . » ὁ δέ κήρυγμα ὁ εὐαγγελικός ἀρετή ἀπασάω ἐγώ ἐπιμελητής ἀποφαίνω . Ταύτη ὅς καί ὀνομάζω εἄν εἰκότως , κύριος τε καί ἀληθής αὐτός χρήμα ὁ καλός . ὁ γάρ , « οὖον φονεύω , οὖον μοιχεύω , » ἐξίστημι εἄν ἁμαρτία ὁ παιδεύω , οὔπω γε μήv ὅς τίς ποτέ εἰμί ὁ καλός τέλειος ἐκφαίνω . ὁ δέ δήω ὧδε μήτε αργυιημι ὁ ἀδελφός , μήτε μήv ἐπιθυμέω , ὁ ὁ ἀρετή αὔχημα ἐμδιδάξοντος . ἐξαίρω γάρ ὁ καταθέω ὀργή , ἀδιάγαστον δέ πρός οὗτος ὁ ἀνασειράζω δύναμαι ὁ εἰς ὁ φαῦλος ἐπιθυμία , καί μή ἐπιτρέπω