cyrillus-theology.commentarius-in-isaiam-prophetam pg070_0015.1
ἐξενίστασθαι τε καὶ λέγειν · Ὦσαὶ ἔθνος ἁμαρτωλῶν , λαὸς πλήρης ἁμαρτιῶν , σπέρμα πονηρὸν , υἱοὶ ἀνόμοι . Ἐπεταὶ γοῦν πάντως τοῖς ἀθετεῖν με θέλουσιν , τὸν ἀπάντων ἡμῖν ἀγαθῶν δωτὴρ Θεόν , τὸ ἀναπόνιπτον ἔχειν τὴν ἁμαρτίαν , καὶ πεφορτίσθαι δεινοῖς ἀφύκτοις ἐγκλήμασιν . Νοσεὶ γὰρ πῶς ἀεὶ ἡ ἀθέτησις τὴν ἀπόστασιν , τῆς εἰς πᾶν ὁτίουν τῶν ἐκ τόπων μεταβολήν . Ταύτην τοι καὶ ἐπήγαγεν εὐθὺς τῷ , ἐγκατελεύσεται τὸν Κύριον . Σπέρμα δὲ ὀνομάζει πονηρόν , οὐχ ὡς ὄντας , ἢ πεποιημένους κατὰ φύσιν τοιούτους , ἀλλ’ ὅτι γεγενᾶσιν ἐκ πονηρῶν πατέρων υἱοὶ πονηροί , κατὰ γε τὴν Ἰωάννου φωνήν · ἔφη γὰρ καὶ αὐτὸς τοῖς γραμματεῦσι καὶ Φαρισαίοις ἐρχομένοις ἐπὶ τὸ τῆς μετανοίας βάπτισμα , « γεννήματα ἐχιδνῶν . » Ἅγιοι μὲν γὰρ ὁμολογουμένως οἱ πρῶτοι τε καὶ ἐξ ἀρχῆς πατέρες , βεβληροὶ δὲ λίαν οἱ μετ’ ἐκεῖνους . Ἐντεθραμμένοις δή οὖν τοῖς τῶν πατέρων ἔθεσι , καὶ προγονικὴν ζηλοῦντας ἀνοσιότητα , σπέρμα πονηρὸν ὀνόμασεν εἰκῶτως . Ἐγκαταλελοίπασι γὰρ τὸν Κύριον , καὶ παροτρύνοντες οὐχ ἐπαύσαντο τὸν ἄγιον τοῦ Ἰσραὴλ , τοὔτεστι Χριστόν . Οὐ γὰρ συνῆκαν τὸ ἐπ’ αὐτῷ μυστήριον . Τοιγάρτοι καὶ μεμενηκάσιν ἐν πληρώματι τῶν ἰδίων ἁμαρτιῶν . Καὶ τοῦτο αὐτοὺς ἔσπασεν ὁ Χριστός · « Ἀμὴν , ἀμὴν λέγω ὑμῖν , ἐὰν μὴ πιστεύσητε , ὅτι ἐγὼ εἰμί , ἐν ταῖς ἁμαρτίαις ὑμῶν ἀποθανεῖσθε . » Πλήρες τοίνυν ἁμαρτιῶν ὁ Ἰσραὴλ , καὶ εἰς τοῦτο λοιπὸν ἀφιγμένος φαυλότητος , ὡς τρέπειν αὐτῷ τὸ καλέσθαι δεῖν . Πληρώκασι γὰρ καὶ αὐτοὶ τὸ μέτρον τῶν ἰδίων πατέρων , κατὰ τὴν τοῦ Σωτῆρος φωνήν . Μέχρι μὲν γὰρ τινὸς καιροῦ καὶ μέτρου φορτηγὸν ποιεῖται ὁ Θεὸς τῶν πλημμελούντων τὴν καταφρόνησιν · ἀφιγμένοις δὲ ἤδη πρὸς πλήρωσιν τὴν ἐγνωσμένην αὐτῷ τῆς ἁμαρτίας , ἐπιφέρει τὰς δίκας , καὶ ἀναλόγως τοῖς πλημμελήμασι κολάζει τὸν ἀπεῖδη . Καὶ γοῦν ὁ προφήτης Ζαχαρίας μέτρον τεθεάμενος , ἤρωτο μὲν τὸν μακάριον ἄγγελον , ὅ τι δὴ τοῦτό ἐστι τὸ μέτρον τὸ ἐκπορευόμενον . Ὁ δὲ πρὸς αὐτόν , Αὕτη ἡ ἀδικία αὐτῶν ἐν πάσῃ τῇ γῇ . Μεμὴνκε τοίνυν ἀναπότριπτον ἔχων τὴν ἁμαρτίαν ὁ Ἰσραὴλ , καὶ τὴν διὰ Χριστοῦ κάθαρσιν οὐκ ἠθέλησε λαβεῖν , ἀλλὰ γὰρ πρὸς τοῦτο καταλειποῦνς αὐτόν , διὰ τοῦ μὴτε τὴν εἰς αὐτὸν προστῆχασθαι πίστιν , εἰπεῖν τε πρὸς τοῖς τῷ , Ἄρσε , ἄρσε , σταύρου αὐτόν , καὶ , Οὐχ ἔχομεν βασιλέα εἰ μὴ Καῖσαρα .
Lemmas: εξενιιστημι τε καί λέγω · ὠθέω ἔθνος ἁμαρτωλός , λαός πλήρης ἁμαρτία , σπέρμα πονηρός , υἱός ἄνομος . ἕπω γοῦν πάντως ὁ ἀθετέω ἐγώ ἐθέλω , ὁ ἀπαντάω ἐγώ ἀγαθός δωτήρ Θεός , ὁ ἀναπόνιπτος ἔχω ὁ ἁμαρτία , καί φορτίζω δεινός ἄφυκτος ἔγκλημα . νοσέω γάρ πῶς ἀεί ὁ ἀθέτησις ὁ ἀπόστασις , ὁ εἰς πᾶς ὅσιος ὁ ἐκ τόπος μεταβολή . οὗτος ὅς καί ἐπάγω εὐθύς ὁ , ἐγκαταλύω ὁ κύριος . σπέρμα δέ ὀνομάζω πονηρός , οὐ ὡς εἰμί , ἢ ποιέω κατά φύσις τοιοῦτος , ἀλλά ὅτι γίγνομαι ἐκ πονηρός πατήρ υἱός πονηρός , κατά γε ὁ Ἰωάννης φωνή · φημί γάρ καί αὐτός ὁ γραμματεύς καί Φαρισαῖος ἐρχόμενος ἐπί ὁ ὁ μετάνοια βάπτισμα , « γέννημα ἔχιδνα . » Ἅγιος μέν γάρ ὁμολογουμένως ὁ πρῶτος τε καί ἐκ ἀρχή πατήρ , βεβληροὶ δέ λίαν ὁ μετά ἐκεῖνος . ἐντρέφω δή οὖν ὁ ὁ πατήρ ἔθος , καί προγονικός ζηλόω ἀνοσιότης , σπέρμα πονηρός ονομάζω εἰκῶτως . ἐγκαταλείπω γάρ ὁ κύριος , καί παροτρύνω οὐ παύω ὁ ἀγάω ὁ Ἰσραήλ , τουτέστι Χριστός . οὖον γάρ συνίημι ὁ ἐπί αὐτός μυστήριον . τοιγάρ καί μένω ἐν πλήρωμα ὁ ἴδιος ἁμαρτία . καί οὗτος αὐτός σπάω ὁ Χριστός · « ἀμήν , ἀμήν λέγω σύ , ἐάν μή πιστεύω , ὅτι ἐγώ εἰμί , ἐν ὁ ἁμαρτία σύ ἀποθνῄσκω . » Πλήρης τοίνυν ἁμαρτία ὁ Ἰσραήλ , καί εἰς οὗτος λοιπός ἀφικνέομαι φαυλότης , ὡς τρέπω αὐτός ὁ κάλημι δήω . Πληρόω γάρ καί αὐτός ὁ μέτρον ὁ ἴδιος πατήρ , κατά ὁ ὁ Σωτήρ φωνή . μέχρι μέν γάρ τις καιρός καί μέτρον φορτηγός ποιέω ὁ θεός ὁ πλημμελέω ὁ καταφρόνησις · ἀφικνέομαι δέ ἤδη πρός πλήρωσις ὁ γιγνώσκω αὐτός ὁ ἁμαρτία , ἐπιφέρω ὁ δίκη , καί ἀνάλογος ὁ πλημμέλημα κολάζω ὁ ἀφοράω . καί γοῦν ὁ προφήτης Ζαχαρίας μέτρον θεάομαι , ἐράω μέν ὁ μακάριος ἄγγελος , ὅς τίς δή οὗτος εἰμί ὁ μέτρον ὁ ἐκπορεύω . ὁ δέ πρός αὐτός , Ἄτη ὁ ἀδικία αὐτός ἐν πᾶς ὁ γῆ . Μεμὴνκε τοίνυν ἀναπότριπτος ἔχω ὁ ἁμαρτία ὁ Ἰσραήλ , καί ὁ διά Χριστός κάθαρσις οὐ ἐθέλω λαμβάνω , ἀλλά γάρ πρός οὗτος καταλείπω αὐτός , διά ὁ μήτε ὁ εἰς αὐτός προστάσσω πίστις , εἶπον τε πρός ὁ ὁ , ἀραρίσκω , ἀραρίσκω , σταυρόω αὐτός , καί , οὐχ ἔχω βασιλεύς εἰμί μή Καῖσαρ .