cyrillus-theology.commentarius-in-isaiam-prophetam pg070_0169.1
A τῆς μετὰ σαρκὸς οἰκονομίας τοῦ Μονογενοῦς ἀνεδείχθη τὸ μυστήριον . Τότε δὴ οὖν , τότε , φησί , καταδείξει Κύριος τὴν ἑαυτοῦ χεῖρα , τῶν' ἔστι , δυναστείας ἐκδείξεις ἔσται πολλή · καὶ τοῦτο οὐ μάτην , ἀλλ' ὑπὲρ τοῦ ζηλωσαὶ τὸ καταλειφθὲν ὀπόλοιπον τῷ λαῷ , ὃ ἐν μικρομῆνι ἀπὸ τῶν Ἀσσυρίων , φησί , καὶ ἀπὸ τῶν ἄλλων ἐθνῶν . Δεῖ δὲ , οἶμαι , τὴν τῶν εἰρημένων δύναμιν κατευρύνοντας ἀπεργασασθαι διαφανεστέραν . Κατὰ μὲν γὰρ τοὺς Ἀνδρὲν ἐτι καιροὺς κέχυκεν οὐ μετριῶς τὸ τῶν Ἰουδαίων ἔθνος , καταδηοῦντων αὐτό , τοῦτο μὲν Ἀσσυρίων καὶ Ἑλαμιτῶν , τοῦτο δὲ τῶν ἀπὸ Αἰγύπτου καὶ Βαβυλωνίας , καὶ ἀπὸ θλίου ἀνατολῶν , καὶ ἐξ Ἀραβίας . Ἐπιλάμψας δὲ μετὰ τοῦτο Χριστὸς ἡ παντοθενεστάτη χειρ' αὐ παντογενῶς δεξιὰ τοῦ Θεοῦ καὶ Πατρὸς ἑαυτὴν ἐμφανὴ καὶ ὅση διὰ θαυμασίων , καὶ πληροφορεῖν ἠπειγετο τοὺς ἐξ Ἰσραήλ , ὅτι τε εἰη κατὰ ἀλήθειαν Θεός , καὶ Θεοῦ τοῦ κατὰ ἀλήθειαν Υἱός . Τί γὰρ τῶν ἄγαν τεθαυμασμένων οὐ τετέλεσται παρ' αὐτοῖς ; πάντα γὰρ ἦν Θεοφρεπὴ καὶ παράδοξα , καὶ τῆς ἀνωτάτης δυναμίδος σαφὴ τε καὶ ἐναργεστάτην ἔχουσα τὴν ἐπίδειξιν . Κατ' ἐκεῖν , φησί , τῶνν τοῦ καιροῦ προσθήσει Κύριος τοῦ δεῖξαι τὴν χεῖρα αὐτοῦ , ὑπὲρ τοῦ ζηλῶσαι τὸν Ἰσραήλ , καὶ ὅταν μὴ μόνους τοὺς ἔθνεις παραχωρήσει Χριστόν , Ἐλαθὼ δὲ καὶ αὐτοὺς ἐλπίδα ἔχειν τὴν ἐπ' αὐτῷ , καὶ μὴν καὶ ὑπ' αὐτῷ γενέσθαι ζητεῖν , ἄρχοντα τε ποιείσθαι , καθηγητὴν καὶ διδάσκαλον , τὸν ταύτης ἕνεκα τῆς αἰτίας γενόμενον ἄνθρωπον . Καὶ γοῦν ἔγραψε διὰ φωνῆς τοῦ Δαβὶδ · « Ἐγὼ δὲ κατεστάθη βασιλεὺς ὑπ' αὐτοῦ ἐπὶ Σιών ὄρος τὸ ἅγιον αὐτοῦ , διαγγέλλων τὸ πρόσταγμα Κυρίου . » Ἦκεν μὲν γὰρ ὁ Χριστός , οὐκ ἀπεστάλθαι λέγων εἰ μὴ εἰς τὰ ἀπωλωλὼτα πρόβατα οἴκου Ἰσραήλ . Καὶ γοῦν παρ' αὐτοῖς διεκήρυξε πρώτοις , ἐντέλλετο δὲ καὶ τοῖς ἁγίοις ἀποστόλοις · « Εἰς ὁδὸν ἐθνῶν μὴ ἀπέλθητε , καὶ εἰς πόλιν Σαμαρειτῶν μὴ εἰσελθέτε · πορεύεσθε δὲ μᾶλλον πρὸς τὰ ἀπολωλὼτα πρόβατα οἴκου Ἰσραήλ . » Ἐπεὶδὴ δὲ διατετελέσασιν ἐκ πολλῆς ἄγαν ἀπονοίας οἱ δειλαῖοι τῶν ἀριγμένων εἰς τοῦτο ταῖς ἀπειθείαις περιυβρίζοντες , μεταπεφορτάχεν ἐπὶ τὰ ἔθνη λοιπὸν , καὶ γεγόνασιν οἱ ἔσχατοι πρῶτοι , καὶ οἱ πρῶτοι ἔσχατοι . Ταύτην τοι καὶ νῦν ὁ προφήτης , ὅτε δὴ καὶ ὑπάρχων Πνευματοφόρος ἀνήρ , καὶ τῶν ἐσομένων τὴν γνώσιν διὰ τῆς ἀνωθὲν ἐβδομίας πεπλούτηκώς , πρώτῳ διαμέμνηται τῶν ἐθνῶν , εἶτα μετ' ἐκείνους τοῦ Ἰσραήλ , ὡς τεθειμένου τε εἰς νῦν καὶ ἐν τοῖς περιλοίποις , κατὰ τὸ γεγραμμένον .
Lemmas: A ὁ μετά σάρξ οἰκονομία ὁ Μονογενώ ἀναδείκνυμι ὁ μυστήριον . τότε δή οὖν , τότε , φημί , καταδεικνύω Κύριος ὁ ἑαυτοῦ χείρ , τώνα εἰμί , δυναστεία ἐκδείκνυμι εἰμί πολύς · καί οὗτος οὖον μάτην , ἀλλά ὑπέρ ὁ ζηλόω ὁ καταλιμπάνω οπολοιπος ὁ λαός , ὅς ἐν μικρομεις ἀπό ὁ Ἀσσύριος , φημί , καί ἀπό ὁ ἄλλος ἔθνος . Δεύς δέ , οἴομαι , ὁ ὁ εἴρω δύναμις κατευρύνω ἀπεργάζομαι διαφανής . κατά μέν γάρ ὁ Ἀνδρέ ἔτι καιρός χέω οὖον μέτριος ὁ ὁ Ἰουδαῖος ἔθνος , καταδηϊόω αὐτός , οὗτος μέν Ἀσσύριος καί Ἐλαμίτης , οὗτος δέ ὁ ἀπό Αἴγυπτος καί Βαβυλώνιος , καί ἀπό θλίου ἀνατολή , καί ἐκ Ἀραβία . ἐπιλάμπω δέ μετά οὗτος Χριστός ὁ παντοθενεστάτη χείρων αὖος παντογενής δεξιός ὁ Θεός καί πατήρ ἑαυτοῦ ἐμφαίνω καί ὅσος διά θαυμάσιος , καί πληροφορέω ἐπείγω ὁ ἐκ Ἰσραήλ , ὅτι τε ἐω κατά ἀλήθεια Θεός , καί Θεός ὁ κατά ἀλήθεια υἱός . τις γάρ ὁ ἄγαν θαυμάζω οὖον τελέω παρά αὐτός ; πᾶς γάρ εἰμί Θεοφρεπὴ καί παράδοξος , καί ὁ ἀνώτατος δυναμίδος σαφής τε καί ἐναργής ἔχω ὁ ἐπίδειξις . κατά ἐκεῖνος , φημί , τάνος ὁ καιρός προστίθημι Κύριος ὁ δείκνυμι ὁ χείρ αὐτός , ὑπέρ ὁ ζηλόω ὁ Ἰσραήλ , καί ὅταν μή μόνος ὁ θνῄσκω παραχώρησις Χριστός , ἐλαύνω δέ καί αὐτός ἐλπίς ἔχω ὁ ἐπί αὐτός , καί μήv καί ὑπό αὐτός γίγνομαι ζητέω , ἄρχω τε ποιέω , καθηγητής καί διδάσκαλος , ὁ οὗτος ἕνεκα ὁ αἴτιος γίγνομαι ἄνθρωπος . καί γοῦν γράφω διά φωνή ὁ Δαυίδ · « ἐγώ δέ καθίστημι βασιλεύς ὑπό αὐτός ἐπί Σιών ὄρος ὁ ἅγιος αὐτός , διαγγέλλω ὁ πρόσταγμα κύριος . » ἵημι μέν γάρ ὁ Χριστός , οὐ ἀποστέλλω λέγω εἰμί μή εἰς ὁ ἀπόλλυμι πρόβατον οἶκος Ἰσραήλ . καί γοῦν παρά αὐτός διακηρύσσω πρῶτος , ἐντέλλω δέ καί ὁ ἅγιος ἀπόστολος · « εἰς ὁδός ἔθνος μή ἀπέρχομαι , καί εἰς πόλις Σαμαρείτης μή εἰσέρχομαι · πορεύω δέ μᾶλλον πρός ὁ ἀπόλλυμι πρόβατον οἶκος Ἰσραήλ . » ἐπειδή δέ διατελέω ἐκ πολύς ἄγαν ἀπόνοια ὁ δείλαιος ὁ ἀριγμένων εἰς οὗτος ὁ ἀπείθεια περιυβρίζω , μεταπεφορτάχεν ἐπί ὁ ἔθνος λοιπός , καί γίγνομαι ὁ ἔσχατος πρῶτος , καί ὁ πρῶτος ἔσχατος . οὗτος ὅς καί νῦν ὁ προφήτης , ὅτε δή καί ὑπάρχω πνευματοφόρος ἀνήρ , καί ὁ εἰμί ὁ γνῶσις διά ὁ ἄνωθεν Ἑβδομίας πλουτέω , πρῶτος διαμιμνήσκομαι ὁ ἔθνος , εἶτα μετά ἐκεῖνος ὁ Ἰσραήλ , ὡς τίθημι τε εἰς νῦν καί ἐν ὁ περίλοιπος , κατά ὁ γράφω .