cyrillus-theology.commentarius-in-isaiam-prophetam pg070_0638.1
A τούτοις ὄντας ὁ τῶν ὅλων Θεός , καὶ φησι · « Μὴ ὁ πίπτων οὐκ ἀνίσταται ; ἢ ὁ ἀποστρέφων οὐχ ἐπιστρέφει ; διανὶ ἀπέστρεψεν ὁ λαὸς οὗτος ἀποστροφὴν ἀναίδῃ , καὶ κατεχρατήθησαν ἐν τῇ προαίρεσει αὐτῶν , καὶ οὐκ ἠθέλησαν τοῦ ἐπιστρέφαι ; » Ἄλλ' ὅτι ταῦτα πέπραχας , φησι , διὰ τοῦτο οὐ κατεδείχθης μου . Καὶ ποὺ πῶς οὐ μᾶλλον ἔχρην , ἐπειδὴ τὰ οὕτως αἰσχρὰ καὶ ἀπόβλητα δράσαι τετόλμηκας , ἀνατεῖναι τὰς ἱκετηρίας , αἰτῆσαι τε παρὰ Θεοῦ τὸν ἔλεον ; δέχεται γὰρ τοὺς μετανοεῖν ἐθέλοντας , ἀγαθὸς ὢν φύσει , καὶ εἰδὼς τὸ πλάσμα ἡμῶν , κατὰ τὸ γεγραμμένον . Ἔφη γοῦν δι' ἑνὸς τῶν ἁγίων προφητῶν · « Ἐπιστράφετε , υἱοί , ἐπιστρέφοντες , καὶ ἰάσομαι τὰ συντρίμματα ὑμῶν . » Ἀπονοίας οὖν ἀπώλειας τῆς ἑσχάτης , καὶ τῆς εἰσάπαν ἀποστροφῆς , τὸν κακοῖς γεγονότα τοσούτοις , μὴ ἀνασχέσθαι παρὰ Θεοῦ καὶ γοῦν τὸ ἐλεεῖσθαι ζητεῖν μετὰ τῆς τῶν πταισμάτων ὁμολογίας . Γέγραπται γάρ , ὅτι · « Λέγε σὺ τὰς ἀνομίας σου πρώτος , ἵνα δικαιωθῇς . » Ψάλλει δὲ τις , καὶ φησιν · « Εἶπα · Ἐξαγορεύσω κατ' ἐμοῦ τὴν ἀνομίαν μου τῷ Κυρίῳ · καὶ σὺ ἀφῆκας τὴν σκληδίαν τῆς καρδίας μου . » Ἄλλ' ἢν τις τοῖς Ἰουδαίοις λόγος , σαθρὸς τε καὶ ἀναλκις , καὶ ἀμαθίας ἔμπλεως · διετείνοντο γὰρ ἀποστήναι ἀπὸ Θεοῦ ζῶντος , καὶ προσνεύσαι θεοῖς ἑτέροις , περὶπερ αὐτοῖς ὁ Βαβυλωνίων ὄχλος ὡς ὅσον οὐδὲπω παρασόμενος ἀπηγγέλλετο . Ἄλλ' , ὦ παράφρων , φησι , τίνὰ φοβηθεῖσα ἠλασθῆης , καὶ ἐψεῦσω με ; Ἄνθρωπός ἐστιν ὁ Βαβυλωνίων τύραννος , καὶ ὡς πρὸς γε τὴν θείαν ἰσχύν , οὐδὲν παντελῶς ἢ ἐπ' αὐτῷ στρατιά . Γέγραπται γὰρ περὶ Θεοῦ · « Ὁ κατέχων τὸν γῆρον τῆς γῆς · καὶ οἱ ἐνοικοῦντες ἐν αὐτῇ ὡς ἀκρίδες . » Ἔφη δὲ πάλιν ὁ προφήτης Ἠσαΐας · « Εἰ πάντα τὰ ἔθνη ὡς σταγὼν ἀπὸ κάδου , καὶ ὡς σιελὸς λογισθήσονται , καὶ ὡς ῥοπὴ ζυγοῦ ἐλογίσθησαν , τίνι ὁμοιώσατε Κύριον , καὶ τίνι ὁμοιώματι ὁμοιώσατε αὐτόν ; » Ἄνοῦστατοι τοίνυν οἱ Θεοῦ κρείττονα τὸν ἀπὸ τῆς ἀνθρώπων εἶναι νομίσαντες , καὶ ψευδόμενοι μὲν τὴν εἰς αὐτὸν εὐσέβειαν , οἰόμενοι δὲ ὅτι σωθήσονται διὰ τῶν οὐκ ὄντων θεῶν . Ποία γὰρ δυνάμεως γένεσις ἄν ἐκ λίθου καὶ ξύλου ; Εἴρηται γοῦν περὶ αὐτῶν·Καὶ ἐν τῷ καιρῷ τῶν κακῶν αὐτῶν ἐροῦσιν · Ἄναστα καὶ σῶσον ἡμᾶς . Καὶ ποῦ εἰσιν οἱ θεοὶ σου , οὓς ἐποίησας σεαυτῷ ; εἰ ἀναστήσονται , καὶ σώσουσί σε ἐν καιρῷ τοῦ θρῴνους μόνον , ἀλλὰ γὰρ δι' αὐτῶν τῶν πραγμάτων , ὁποῖόν ἐστι τὸ περὶ αὐτῶν εἰρημένον ὡς ἐν τρύφῃ παραδειγματίζειν · « Καὶ ἐπέμεινα τοῦ ποιήσαι σταφυλὴν , ἐποίησαν δὲ ἀκάνθας , καὶ οὐ δικαιοσύνην , ἀλλὰ κρίσιν . » Ἔφη δὲ πού · καὶ ὁ θεσπέσιος Μεληδὸς ὡς ἐκ προσώπου Χριστοῦ περὶ αὐτῶν · « Υἱοὶ ἀλλότριοι ἐψευσάντοί μοι , υἱοὶ ἀλλότριοι ἐπαλαιώθησαν , καὶ ἐχώλασαν ἀπὸ τῶν τριβῶν αὐτῶν . »
Lemmas: A οὗτος εἰμί ὁ ὁ ὅλος Θεός , καί φημί · « μή ὁ πίπτω οὐ ἀνίστημι ; ἢ ὁ ἀποστρέφω οὐ ἐπιστρέφω ; διά ἀποστρέφω ὁ λαός οὗτος ἀποστροφή ἀναιδής , καί κατακρατέω ἐν ὁ προαίρεσις αὐτός , καί οὐ ἐθέλω ὁ ἐπιστρέφω ; » ἄλλος ὅτι οὗτος πράσσω , φημί , διά οὗτος οὖον καταδείκνυμι ἐγώ . καί πού πῶς οὖον μᾶλλον χρή , ἐπεί ὁ οὕτως αἰσχρός καί ἀπόβλητος δράω τολμάω , ἀνατείνω ὁ ἱκετηρία , αἰτέω τε παρά Θεός ὁ ἔλεος ; δέχομαι γάρ ὁ μετανοέω ἐθέλω , ἀγαθός εἰμί φύσις , καί εἰδοί ὁ πλάσμα ἐγώ , κατά ὁ γράφω . φημί γοῦν διά εἷς ὁ ἅγιος προφήτης · « Ἐπιστρέφω , υἱός , ἐπιστρέφω , καί ἰάομαι ὁ σύντριμμα σύ . » ἀπόνοια οὖν απώλεια ὁ ἔσχατος , καί ὁ εἰσάπαν ἀποστροφή , ὁ κακός γίγνομαι τοσοῦτος , μή ἀνέχω παρά Θεός καί γοῦν ὁ ἐλεέω ζητέω μετά ὁ ὁ πταῖσμα ὁμολογία . γράφω γάρ , ὅτι · « λέγω σύ ὁ ἀνομία σύ πρώτος , ἵνα δικαιόω . » ψάλλω δέ τις , καί φημί · « εἶπον · ἐξαγορεύω κατά ἐγώ ὁ ἀνομία ἐγώ ὁ κύριος · καί σύ ἀφίημι ὁ σκληδίαν ὁ Καρδία ἐγώ . » ἄλλος εἄν τις ὁ Ἰουδαῖος λόγος , σαθρός τε καί ἄναλκις , καί ἀμαθία ἔμπλεος · διατείνω γάρ ἀφίστημι ἀπό Θεός ζῶ , καί προσνεύω θεός ἕτερος , περί αὐτός ὁ Βαβυλώνιος ὄχλος ὡς ὅσος οὐδέπω παρέχω ἀπαγγέλλω . ἄλλος , εἰμί παράφρων , φημί , τις φοβέω ἐλαύνω , καί ψεύδω ἐγώ ; Ἄνθρωπος εἰμί ὁ Βαβυλώνιος τύραννος , καί ὡς πρός γε ὁ θεῖος ἰσχύς , οὐδείς παντελῶς ἢ ἐπί αὐτός στρατιά . γράφω γάρ περί Θεός · « ὁ κατέχω ὁ Γήρον ὁ γῆ · καί ὁ ἐνοικέω ἐν αὐτός ὡς ἀκρίς . » φημί δέ πάλιν ὁ προφήτης Ἠσαΐας · « εἰμί πᾶς ὁ ἔθνος ὡς σταγών ἀπό κάδος , καί ὡς σίαλον λογίζομαι , καί ὡς ῥοπή ζυγόν λογίζομαι , τίς ὁμοιόω κύριος , καί τίς ὁμοίωμα ὁμοιόω αὐτός ; » ανουστερος τοίνυν ὁ Θεός ἀγαθός ὁ ἀπό ὁ ἄνθρωπος εἰμί νομίζω , καί ψεύδω μέν ὁ εἰς αὐτός εὐσέβεια , οἴομαι δέ ὅτι σῴζω διά ὁ οὐ εἰμί θεός . Ποία γάρ δύναμις γένεσις ἄν ἐκ λίθος καί ξύλον ; ἔρομαι γοῦν περί αὐτῶν·Καὶ ἐν ὁ καιρός ὁ κακός αὐτός εἴρω · Ἄναστης καί σῴζω ἐγώ . καί ποῦ εἰμί ὁ θεός σύ , ὅς ποιέω σεαυτοῦ ; εἰμί ἀνίστημι , καί σῴζω σύ ἐν καιρός ὁ θρῴνους μόνος , ἀλλά γάρ διά αὐτός ὁ πρᾶγμα , ὁποῖος εἰμί ὁ περί αὐτός εἴρω ὡς ἐν Τρύφη παραδειγματίζω · « καί ἐπιμένω ὁ ποιέω σταφυλή , ποιέω δέ ἄκανθα , καί οὖον δικαιοσύνη , ἀλλά κρίσις . » φημί δέ πού · καί ὁ θεσπέσιος Μεληδὸς ὡς ἐκ πρόσωπον Χριστός περί αὐτός · « υἱός ἀλλότριος ψεύδω ἐγώ , υἱός ἀλλότριος παλαιόω , καί χωλάω ἀπό ὁ τριβή αὐτός . »