cyrillus-theology.commentarius-in-isaiam-prophetam pg070_0163.1
τοῦτο διαπεῖν ἀναγκαῖον . Πλεῖστοι μὲν γὰρ ὅσοι τῶν καθ' ἡμᾶς τοὺς ἐπαινεῖν ἐθέλοντας ἀξιοῦσι τιμῆς , καὶ εἰ μὴ τινες εἰσιν ἀγαθοὶ τοὺς τρόπους , μισθοῦν δὲ ὑπὲρ τῆς κολακείας · αὐτοὶ ἀπονέμουςι τὸ καὶ ὁραπτεύειν ἑαυτῷ ὅτε , καὶ τοὺς ὑπ' αὐτοὺς ἐλέγχους συστῆλλουσιν . Ἄλλ' οὐ τοῦτο δεδραχότα κατιδοῖ τις ἐν τῷ Κύριον καὶ Θεῷ ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστῷ . Τοιγάρτοι καὶ τοὺς χρηστοπενεῖν ἠρμήθουν , οὐ μὴν ἐστι καὶ ἀγαθοὺς ὄντας · κατὰ ἀλήθειαν , ἀποτόμως ἐλέγχους μελίστη πολλάκις ἐπὶ γε τὸ βίον ἐλθεῖν σωφρονέστερον . Προσῆλθον μὲν γὰρ ποτε οὖν καλουμένων Ἡρωδιανῶν τινες , πρᾶκτορες δὲ οὗτοι τελωνῶν , εἶτα δόλον αὐτῷ πυχρὸν ἀρτίοντες , ἔρασαν · « Διδάσκαλε , οἴδαμεν ὅτι τὴν ὁδὸν τοῦ Θεοῦ ἐν ἀληθείᾳ διδάσκεις , καὶ οὐ μέλει σοι περὶ οὐδενός . Οὐ γὰρ βλέπεις εἰς πρόσωπον ἀνθρώπων . » Ἔξεστι δοῦναι φόρους Καίσαρι , ἢ οὔ ; Αὐτὸς δὲ πρὸς ταῦτα , Γί με πειράζετε , ὑποκριταί ; ἐπιδεῖξάτε μοι τὸ νόμσμα τοῦ κήνσου . » Ἄθρει δὴ σὺν ὅπως διελέγχει κολακευόντας , καὶ χρηστολογούντας ἀποστεῖται . Ἀνἡλέγε δὲ , καὶ οὐ κατὰ γε τὴν λαλῖαν αὐτῶν · οἱ μὲν γὰρ προσεδόκων ἐπαινεθησέσθαι , τάχα που κακείρωσενόμενοι μὲν , πλὴν εὐφυᾷ καὶ στωμυλεστάτῃ ἐπιτηδεύοντες τὴν κομψολογίαν , ὁ δὲ ἀδόκητος πειράζοντας καὶ ὑποκριτὰς ἐκάλε . Οὐκοῦν οὐ κατὰ τὴν ὁδὸν κρινεῖ , τοῦτέστιν , οὐ προσωπολήπτης ἔσται δικαστής , οὐτε μὴν ἐλέγχει κατὰ τὴν λαλῖαν . Οὐ γὰρ ἀνιέζεται , φησίν , τῶν ἀνόσια μὲν φρονοῦν ἡρμημένων , προσωπιτῶν δὲ ὡςπερ ἀπάτης καὶ δόλῳ περιιθύντων ἑαυτοὺς τὴν κομψολογίαν . Τοῦτο τοι φησιν ἐναργῶς · « Οὐ πᾶς ὁ λέγων μοι , Κύριε , Κύριε , εἰσελεύσεται εἰς τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν , ἀλλ' ὁ ποιῶν τὸ θέλημα τοῦ Πατρός μου τοῦ ἐν τοῖς οὐρανοῖς . » Καὶ πάλιν · « Πολλοὶ ἐροῦσί μοι ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡμέρᾳ , σὺ τῆς κρίσεως δηλονότι · Κύριε , Κύριε , οὐ τῷ σῷ ὀνόματι προεφητεύσαμεν , καὶ δυνάμεις πολλὰς ἐποιήσαμεν ; Ἄλλὰ τότε , φησίν , ἐρῶ αὐτοῖς · Ἄμην , λέγω ὑμῖν , οὐδέποτε ἔγνων ὑμᾶς . » Τί δὴ ἄρα πρὸς τούτους ὁ ἀπροσωπολήπτης ἐργάζεται δικαστής ; Κρινεῖ ταπεινῷ κρίσει , τοῦτέστιν , οὐ περιθέσεται τινὰ τῶν ταπεινῶν , ἀλλ' ὀρθὴν καὶ ἀμώμητον ἐπ' αὐτῷ τὴν κρίσιν ἔξει . Ἐξελέγξει δὲ ὁμοίως τοὺς ταπεινοὺς τῆς γῆς · ὡςπερ γὰρ οὐ τὸ τοῦ πλουσίου πλεονεκτεῖν ἐθέλοντος εὐρῆσει πρόσωπον , ἀλλὰ δικαίαν ἐπὶ τῷ ταπεινῷ ποιήσει καὶ κρίσιν · οὕτω καὶ εἰ τις , φησίν , τῶν ἐν ὑφέσει καὶ μικροπρέπειᾳ τῇ κατὰ τὸν βίον , ἕξω τῶν θείων φέροιτο νόμων , καὶ τοὺς τῆς δικίας ἐγκλήμασιν ἑαυτὸν ἀνείη ἀλλοκοῦτο , φησίν , ἐλεγχθήσεται καὶ αὐτός . Γέγραπται γὰρ , ὅτι · « Πέντα οὐκ ἐλεηθήσεται ἐν κρίσει . » Ὡστερ γὰρ τὸν ἐν πλούτῳ , καὶ ὑπεροχῇ , καὶ μέντοι καὶ δυναστείαις οὐκ ἀπαλλάξει τῶν αἰσμάτων τὸ περιφανές , εἰ ἐπὶ τισὶ τῶν ἐκτύπων καταγινοῖτο , οὕτως οὐκ ἐλευθεριοῦται τοῦ εἶναι πονηρὸν τὸ ἐν ὑφέσει καὶ ταπεινότητι μικροπρέπειες , οὔτε μὴν ἀπαλλάξει τοῦ κολάζεσθαι διὰ τὸν τῇ πτωχείᾳ κατηχισμένον , καὶ τὸν ἀπευκτὸν καὶ τρισάθλιον ἀμείδοντα βίον . Προσεπ -
Lemmas: οὗτος διαπίνω ἀναγκαῖος . πλεῖστος μέν γάρ ὅσος ὁ κατά ἐγώ ὁ ἐπαινέω ἐθέλω ἀξιόω τιμή , καί εἰμί μή τις εἰμί ἀγαθός ὁ τρόπος , μισθόω δέ ὑπέρ ὁ κολακεία · αὐτός ἀπονέμω ὁ καί οραπτευεν ἑαυτοῦ ὅτε , καί ὁ ὑπό αὐτός ἔλεγχος συστέλλω . ἄλλος οὖον οὗτος δέρκομαι καθοράω τις ἐν ὁ κύριος καί Θεός ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός . τοιγάρ καί ὁ χρηστοπενεω ἐρημόω , οὖον μήv εἰμί καί ἀγαθός εἰμί · κατά ἀλήθεια , ἀπότομος ἔλεγχος μελιστής πολλάκις ἐπί γε ὁ βίος ἔρχομαι σώφρων . προσέρχομαι μέν γάρ ποτός οὖν καλέω Ἡρωδιανός τις , πράκτωρ δέ οὗτος τελώνης , εἶτα δόλος αὐτός πυχρω ἀρτίζω , ἐράω · « διδάσκαλος , οἶδα ὅτι ὁ ὁδός ὁ Θεός ἐν ἀλήθεια διδάσκω , καί οὖον μέλος σύ περί οὐδείς . οὖον γάρ βλέπω εἰς πρόσωπον ἄνθρωπος . » ἔξεστι δίδωμι φόρος Καῖσαρ , ἢ οὖον ; αὐτός δέ πρός οὗτος , γία ἐγώ πειράζω , ὑποκριτής ; ἐπιδείκνυμι ἐγώ ὁ νόμσμα ὁ κῆνσος . » ἀθρέω δή σύν ὅπως διελέγχω κολακεύω , καί χρηστολογέω ἀφίστημι . Ἀνἡλέγε δέ , καί οὖον κατά γε ὁ λαλιά αὐτός · ὁ μέν γάρ προσδοκάω ἐπαινέω , τάχα ποῦ κακειρωσενομενω μέν , πλήν εὐφυής καί στωμυλεστάτῃ ἐπιτηδεύω ὁ κομψολογία , ὁ δέ ἀδόκητος πειράζω καί ὑποκριτής καλός . οὐκοῦν οὖον κατά ὁ ὁδός κρίνω , τουτέστιν , οὖον προσωπολήπτης εἰμί δικαστής , οὐ μήv ἔλεγχος κατά ὁ λαλιά . οὖον γάρ ανιεζομαι , φημί , ὁ ἀνόσιος μέν φρονέω ἁρμόζω , προσωπίτης δέ ὡς ἀπάτη καί δόλος περιτίθημι ἑαυτοῦ ὁ κομψολογία . οὗτος ὅς φημί ἐναργής · « οὖον πᾶς ὁ λέγω ἐγώ , κύριος , κύριος , εἰσέρχομαι εἰς ὁ βασίλειος ὁ οὐρανός , ἀλλά ὁ ποιέω ὁ θέλημα ὁ πατήρ ἐγώ ὁ ἐν ὁ οὐρανός . » καί πάλιν · « πολλός λέγω ἐγώ ἐν ἐκεῖνος ὁ ἡμέρα , σύ ὁ κρίσις δηλονότι · κύριος , κύριος , οὖον ὁ σός ὄνομα προφητεύω , καί δύναμις πολύς ποιέω ; ἀλλά τότε , φημί , εἴρω αὐτός · Ἄμη , λέγω σύ , οὐδέποτε γιγνώσκω σύ . » τις δή ἄρα πρός οὗτος ὁ ἀπροσωπολήπτης ἐργάζομαι δικαστής ; κρίνω ταπεινός κρίσις , τουτέστιν , οὖον περιτίθημι τις ὁ ταπεινός , ἀλλά ὀρθός καί ἀμώμητος ἐπί αὐτός ὁ κρίσις ἔξειμι . ἐξελέγχω δέ ὁμοίως ὁ ταπεινός ὁ γῆ · ὡς γάρ οὖον ὁ ὁ πλούσιος πλεονεκτέω ἐθέλω εὑρίσκω πρόσωπον , ἀλλά Δίκαιος ἐπί ὁ ταπεινός ποιέω καί κρίσις · οὗτος καί εἰμί τις , φημί , ὁ ἐν ὕφεσις καί μικροπρέπεια ὁ κατά ὁ βίος , ἔχω ὁ θεῖον φέρω νόμος , καί ὁ ὁ δικός ἔγκλημα ἑαυτοῦ ἀνίημι αλλοκουτος , φημί , ἐλέγχω καί αὐτός . γράφω γάρ , ὅτι · « Πέντα οὐ ἐλεέω ἐν κρίσις . » Ὡστερ γάρ ὁ ἐν πλοῦτος , καί ὑπεροχή , καί μέντοι καί δυναστεία οὐ ἀπαλλάσσω ὁ αισμαω ὁ περιφανής , εἰμί ἐπί τις ὁ ἔκτυπος καταγινέω , οὕτως οὐ ελευθεριουος ὁ εἰμί πονηρός ὁ ἐν ὕφεσις καί ταπεινότης μικροπρέπεια , οὔτε μήv ἀπαλλάσσω ὁ κολάζω διά ὁ ὁ πτωχεία κατηχίζω , καί ὁ ἀπευκτός καί τρισάθλιος αμειδιδωμι βίος . Προσεπ -