cyrillus-theology.commentarius-in-isaiam-prophetam pg070_0455.1
911 ἐποίησας , οὕτως ἔσται σοι · τὸ ἀνταπόδομά σου ἀνταποδοθήσεται εἰς κεφαλήν σου . Ὑμῶν τοίνυν ἕνεκα , φησίν , ὦ Ἰσραήλ , ἀποστελῶ εἰς Βαβυλῶνα , ἀποστελῶ τε τίνα ; Ἡ πάντως πον τὸν διάβολον Κύρον , καὶ τὴν ὑπ’ αὐτῷ στρατιάν ; Τὸ δὲ ἀποστελῶ τὸ ἐπιπέμψω δηλοῖ . Ἐπεγερῶ δὲ αὐτοὺς καὶ πάντας τοὺς πάλαι φεύγοντας , εἰκονίζει τε αὐτοὺς καὶ διδάσκει ὡς μαχῆτας , καὶ αἰχμαλώτους . Καὶ Χαλδαῖοι ἐν πλοίοις δεθήσονται . Ὡς γὰρ ἔφην φάσας , καὶ αὐτοὶ μετεκινήθησαν εἰς ἀποικιαμένας καὶ ἀβάτους χώρας , τὴν καλουμένην Κασπίαν διαπελεύσαντες θάλασσαν . Ἵστον δὲ ὅτι καὶ ἑτέρα φέρεται γραφή . Χαλδαῖοι γάρ , φησίν , οὐχ ἐν πλοίοις μᾶλλον , ἀλλ’ ἐν χλοιοῖς δεθήσονται . Σέσωκε δὲ καὶ νοητῶς ἀπαντας τοὺς ἐπὶ τῆς γῆς τῶν ὅλων Σωτὴρ καὶ Κύριος τὰ τῶν δαιμονίων καταργήσας στίφη , καὶ τὴν ἄμαχον αὐτοῦ καὶ ὑπερφύα δύναμιν κατεξαναστῶσας αὐτῶν , τοῦτ’ ἐστὶ Χριστόν . Οὕτω γὰρ ἡμᾶς αἰχμαλώτους ὄντας ἐλυτρώσατο , καὶ τοὺς ἐκείνου θελήμασιν ἐκ βαρβάρου γῆς ἀποστάσας ἐπανήγαγεν εἰς τὴν αὐτῷ περιεποιήσατο , κηλίδος ἀπάσης ἀπαλλάξας καὶ μόλυσμῶν , ἁγίαν τε καὶ δαιμονῶν ἀπόστροφον . ἘγώΚύριος , ὁ Θεὸς ὑμῶν , ὁ ἅγιος , ὁ καταδείξας Ἰσραὴλ βασιλέα ὑμῶν . Τὰ μεγάλα καὶ ἐξαιρετα τῶν πραγμάτων καὶ ἀπιστεῖται πολλάκις , ὅταν ἔσεσθαι προαγγέλλωνται . Ταύτῃ τοι καὶ σφόδρα εἰκότως ὁ τῶν ὅλων Θεός , ὅτε τι τοιούτου ἐπαγγέλλεται , πρὸς πίστιν τοῦ ἀκροωμένου τὴν ἑαυτοῦ δόξαν ἐμφανῆ καθιστάς , Κύριόν τε τῶν ὅλων καὶ Θεὸν ἑαυτὸν ὀνομάζει . Τί δ’ ἂν γένοιτο τὸ ἀνιστατοῦν τὸ γε οὕτως ἔχοντι ; φύσεως τε καὶ δόξης ; Ὅταν τοίνυν ὑμῖν προσαγορεύσῃ , φησίν , οὐ χαοῦ’ ἕνα καὶ αὐτὸς εἰμὶ τῶν ψευδωνύμων θεῶν , οἱ μηδὲν ὄντες παντελῶς , οὐδ’ ἂν ἐργάσαιντο τι μικρὸν ἢ μέγα · εἰμὶ δὲ μᾶλλον Κύριος ὁ Θεός , ὁὲν ὑμῖν ἅγιος , τοῦτ’ ἐστι , σεπτὸς , καὶ τῶν ἄλλων ἀπάντων ἐξηρημένος , καὶ ἀμάχως νεύμασιν ἂν βούλωμαι κατορθῶν . Εἰμὶ δὲ ὁ καταδείξας Ἰσραὴλ βασιλέα ὑμῶν . Τοῦτο διχῇ νοητέον · ἢ γὰρ ἐκεῖνοι φησίν · Ὡς ἐγὼ εἰμὶ ὁ καταδείξας ἐμανθὼν διὰ πολλῶν σημείων , καὶ τῆς ὑπὲρ λόγον ἀλήθης τε καὶ ἐξουσίας βασιλέα ὑμῶν · ἤγουν ἑτέρων τι διὰ τοῦτο καταδηλοῦν ὑποτοπτητέον · Ἰσραὴλ καὶ μὲν τοι καὶ Ἰακὼδ παρὰ ταῖς θείαις ἀνέγνωσται Γραφαῖς · ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστός , καθάπερ ἀμέλει καὶ Δαβὶδ · διὰ τοι τὸ ἐκ σπέρματος εἶναι κατὰ σάρκα τῶν ἀνωμασμένων . Εἰμὶ τοιγαροῦν , φησίν , ἐγὼ ὁ καταδείξας τὸν ἐξ αὐματος Ἰακὼδ τε καὶ Ἰσραὴλ βασιλέα ὑμῶν . Πλεῖστην δὲ δσην ἔχει τὴν οἰκονομίαν ὁ λόγος . Ἐπεὶδὴ γὰρ λυτρώσεως μερικῆς ἐποιήσατο μνήμην · ἀνεκομίζθη γάρ , ὡς ἔφην , ὁ Ἰσραὴλ ἐκ τῆς Βαβυλῶνος εἰς τὴν Ἰουδαίαν , ἀναγκαῖος ἐπὶ τὸ μεῖζον ἀσυγκρίτως ἀναβιδοῦσαι τὴν ὑπόσχεσιν , καὶ διαμέμηνται λυτρώσεως τῆς ἐσομένης διὰ Χριστοῦ , καὶ οὐ μερικῆς ἐτι , καὶ ὡς ἐπ’ ἔθνους ἕνος , καθὼς αἱ πάλαι , γενικώτερον δὲ μᾶλλον καὶ κατὰ πάντας ἰούσης τῆς ὑπ’ οὐρανόν . Ὅτι δὲ οὐχ ἀθαύμαστον τοῦ Χριστοῦ τὸ μυστήριον διὰ τὴν τῆς οἰκονομίας ὑπερβολήν , καὶ τὸ εἰς ἡμᾶς ἡμερότητος μέγεθος , ἐνδιαίσειν ἂν οὐδὲ τις τῶν γε ἀπαξ εἰδόντων αὐτό . Θεὸς γὰρ ὤν φύσει , καὶ A et cesserant illis , et velut bellatores ac fortiores metuverant . Et Chaldæi navibus vincientur . Nam , ut supra dixi , et ipsi transportati sunt in remota et iuaccessa loca , transmissa mari quod Caspium dici - tur . Sciedum autem , aliam circumferri scripturam . Chaldæi enim , inquit , non in ploiis , id est , navibus , sed in chloisis , hoc est , torquibus seu ligaminibus vincientur . Servavit autem etiam intelligibiliter omnes terræ incolos universorum Servator et Domi - nus , cæteris dæmonum profligatis et deletis , et in - victa sua et supernaturali potegija , hoc est , Christo , contra eos excitato . Sic enim nos captivos redemit , et servientes veluti eorum voluntatibus , liberos effi - cit , et veluti e barbarà terra ereptos , in terram intelligentiæ ac mente perceptam Judæam , quæ est Ecclesia , adduxit , quam ipse sibi acquisivit , ab omni labe et contaminationibus liberavit , et sanctam ac immaculatam reddidit . B οιοὶνὶ θητεῦντας ἀπέφηνεν ἐλευθέρους , καὶ ὡς νοητὴν Ἰουδαίαν , ἥτις ἐστὶν ἡ Ἐκκλησία ἡν αὐτὸς Vers . 15 . Ego Deus vester sanctus , qui ostendi Israel regem vestrum . Magna et eximia quæ sunt , sæpe , cum fore præ - nuntiantur , parum creduntur . Icirco , et sane merito , universorum Deus , cum tale quidpiam promittat , ad fidem faciendam auditoribus , suam gloriam manifestam facit et perspicuam , et se Do - minum universorum ac Deum nominat . Quid illi qui eam naturam habet , et tantam gloriam , pote - rit resistere ? Quando igitur vobis prænuntio ali - quid , inquit , non sum e numero fal-o nuncupato - rum deorum , qui plane nihil sunt , nec quidquam seu parvum seu magnum efficere poterunt : et sum Dominus Deus , inter vos sanctus , id est , au - gustus , et præ aliis omnibus eximius et invictus , C 570 et inexpugnabilis , quidquid vel nutu volo efficere . Et sum , qui ostendi Israel regem vestrum , hoc dupliciter intelligendum . Vel enim illud in - quit : Ego sum , qui ostendi meipsum regem vestrum multis signis , et fortitudine et potentia , quæ verbis exprimi non potest : vel aliud quiddam significari hic credendum est , Israellem scilicet et Jacob dici in divinis Litteris , Dominum nostrum Jesum Chri - stum , quemadmodum videlicet et David : ex eo quod sit ex semine horum secundum carnem , quos dixi - mus , oriundus . Sum igitur , inquit , qui ostendi regem vestrum ortum ex Jacob et Israelis sanguine . Optimum dispositionem habet oratio . Nam posiquam mentionem fecisset liberationis particularis , redu - ctus est enim , ut dixi , Israel ex Babylone in Ju - dæam : ad incomparabiliter majora extendit pro - missionem , et commemorat liberationem quæ per Christum futura est , non particularem jam , aut quæ veluti unius sit gentis , ut olim , sed quæ latius pateat , et quæ universum orbem terrarum pervadat . Christi autem mysterium admirabile esse , pro - pter dispensationis eminentiam , et erga nos placabi - litatis magnitudinem , nemo eorum qui illad semel D
Lemmas: 911 ποιέω , οὕτως εἰμί σύ · ὁ ἀνταπόδομα σύ ἀνταποδίδωμι εἰς κεφαλή σύ . ὑμεῖς τοίνυν ἕνεκα , φημί , εἰμί Ἰσραήλ , ἀποστέλλω εἰς Βαβυλών , ἀποστέλλω τε τίς ; ὁ πάντως πως ὁ διάβολος Κῦρος , καί ὁ ὑπό αὐτός στρατιά ; ὁ δέ ἀποστέλλω ὁ ἐπιπέμπω δηλόω . ἐπεγείρω δέ αὐτός καί πᾶς ὁ πάλαι φεύγω , εικονίζω τε αὐτός καί διδάσκω ὡς μαχητής , καί αἰχμάλωτος . καί Χαλδαῖος ἐν πλοῖον δήω . ὡς γάρ φημί φημί , καί αὐτός μετακινέω εἰς ἀποικίζω καί ἄβατος χώρα , ὁ καλέω Κάσπιος διαπλέω θάλασσα . ἱστός δέ ὅτι καί ἕτερος φέρω γραφεύς . Χαλδαῖος γάρ , φημί , οὐ ἐν πλοῖον μᾶλλον , ἀλλά ἐν χλίω δήω . σῴζω δέ καί νοητός ἅπας ὁ ἐπί ὁ γῆ ὁ ὅλος Σωτήρ καί Κύριος ὁ ὁ δαιμόνιος καταργέω στῖφος , καί ὁ ἄμαχος αὐτός καί ὑπερφύω δύναμις κατεξανίστημι αὐτός , οὗτος εἰμί Χριστός . οὕτως γάρ ἐγώ αἰχμάλωτος εἰμί λυτρόω , καί ὁ ἐκεῖνος θέλημα ἐκ βάρβαρος γῆ ἀφίστημι ἐπανάγω εἰς ὁ αὐτός περιποιέω , κηλίς ἀπασάω ἀπαλλάσσω καί μολυσμός , ἅγιος τε καί δαιμονάω ἀπόστροφος . ἘγώΚύριος , ὁ θεός σύ , ὁ ἅγιος , ὁ καταδείκνυμι Ἰσραήλ βασιλεύς σύ . ὁ μέγας καί ἐξαίρετος ὁ πρᾶγμα καί ἀπιστέω πολλάκις , ὅταν εἰμί προαγγέλλω . Ταύτη ὅς καί σφόδρα εἰκότως ὁ ὁ ὅλος Θεός , ὅτε τίς τοιοῦτος ἐπαγγέλλω , πρός πίστις ὁ ἀκροάομαι ὁ ἑαυτοῦ δόξα ἐμφανής καθίστημι , κύριος τε ὁ ὅλος καί θεός ἑαυτοῦ ὀνομάζω . τις δέ εἄν γίγνομαι ὁ ἀνίστημι ὁ γε οὕτως ἔχω ; φύσις τε καί δόξα ; ὅταν τοίνυν σύ προσαγορεύω , φημί , οὖον Χάουε εἷς καί αὐτός εἰμί ὁ ψευδώνυμος θεός , ὁ μηδείς εἰμί παντελῶς , οὐδέ εἄν ἐργάζομαι τίς μικρός ἢ μέγας · εἰμί δέ μᾶλλον Κύριος ὁ Θεός , οεʹ σύ ἅγιος , οὗτος εἰμί , σεπτός , καί ὁ ἄλλος ἀπαντάω ἐξαιρέω , καί ἄμαχος νεῦμα εἄν βούλομαι κατορθόω . εἰμί δέ ὁ καταδείκνυμι Ἰσραήλ βασιλεύς σύ . οὗτος διχή νοητέον · ἢ γάρ ἐκεῖνος φημί · ὡς ἐγώ εἰμί ὁ καταδείκνυμι μανθάνω διά πολύς σημεῖον , καί ὁ ὑπέρ λόγος ἀλάομαι τε καί ἐξουσία βασιλεύς σύ · ἤγουν ἕτερος τίς διά οὗτος καταδηλόω ὑποτοπητέον · Ἰσραήλ καί μέν ὅς καί Ἰακὼδ παρά ὁ θεῖος ἀναγιγνώσκω γραφή · ὁ Κύριος ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός , καθάπερ ἀμελέω καί Δαυίδ · διά ὅς ὁ ἐκ σπέρμα εἰμί κατά σάρξ ὁ ἀνωμασμένων . εἰμί τοιγάρ , φημί , ἐγώ ὁ καταδείκνυμι ὁ ἐκ αυμα Ἰακὼδ τε καί Ἰσραήλ βασιλεύς σύ . Πλεῖστος δέ δσην ἔχω ὁ οἰκονομία ὁ λόγος . ἐπειδή γάρ λύτρωσις μερικός ποιέω μνήμη · ἀνακομίζω γάρ , ὡς φημί , ὁ Ἰσραήλ ἐκ ὁ Βαβυλών εἰς ὁ Ἰουδαῖος , ἀναγκαῖος ἐπί ὁ μείζων ἀσύγκριτος αναβιδιδωμι ὁ ὑπόσχεσις , καί διαμάσσω λύτρωσις ὁ εἰμί διά Χριστός , καί οὖον μερικός ἔτι , καί ὡς ἐπί ἔθνος ἕνος , καθώς ὁ πάλαι , γενικός δέ μᾶλλον καί κατά πᾶς εἶμι ὁ ὑπό οὐρανός . ὅτι2 δέ οὐ ἀθαύμαστος ὁ Χριστός ὁ μυστήριον διά ὁ ὁ οἰκονομία ὑπερβολή , καί ὁ εἰς ἐγώ ἡμερότης μέγεθος , ἐνδιάω εἄν οὐδέ τις ὁ γε ἅπαξ εἰδώ αὐτός . θεός γάρ εἰμί φύσις , καί A et cesserant illis , et velut bellatores ac fortiores metuverant . Et Chaldæi navibus vincientur . Nam , ut supra dixi , et ipsi transportati sunt in remota et iuaccessa loca , transmissa mari quod Caspium dici - tur . Sciedum autem , aliam circumferri scripturam . Chaldæi enim , inquit , non in ploiis , id est , navibus , sed in chloisis , hoc est , torquibus seu ligaminibus vincientur . Servavit autem etiam intelligibiliter omnes terræ incolos universorum Servator et Domi - nus , cæteris dæmonum profligatis et deletis , et in - victa sua et supernaturali potegija , hoc est , Christo , contra eos excitato . Sic enim nos captivos redemit , et servientes veluti eorum voluntatibus , liberos effi - cit , et veluti e barbarà terra ereptos , in terram intelligentiæ ac mente perceptam Judæam , quæ est Ecclesia , adduxit , quam ipse sibi acquisivit , ab omni labe et contaminationibus liberavit , et sanctam ac immaculatam reddidit . B οἷος θητεύω ἀποφαίνω ἐλεύθερος , καί ὡς νοητός Ἰουδαῖος , ὅστις εἰμί ὁ ἐκκλησία ἐάν αὐτός Vers . 15 . Ego Deus vester sanctus , qui ostendi Israel regem vestrum . Magna et eximia quæ sunt , sæpe , cum fore præ - nuntiantur , parum creduntur . Icirco , et sane merito , universorum Deus , cum tale quidpiam promittat , ad fidem faciendam auditoribus , suam gloriam manifestam facit et perspicuam , et se Do - minum universorum ac Deum nominat . Quid illi qui eam naturam habet , et tantam gloriam , pote - rit resistere ? Quando igitur vobis prænuntio ali - quid , inquit , non sum e numero fal-o nuncupato - rum deorum , qui plane nihil sunt , nec quidquam seu parvum seu magnum efficere poterunt : et sum Dominus Deus , inter vos sanctus , id est , au - gustus , et præ aliis omnibus eximius et invictus , C 570 et inexpugnabilis , quidquid vel nutu volo efficere . Et sum , qui ostendi Israel regem vestrum , hoc dupliciter intelligendum . Vel enim illud in - quit : Ego sum , qui ostendi meipsum regem vestrum multis signis , et fortitudine et potentia , quæ verbis exprimi non potest : vel aliud quiddam significari hic credendum est , Israellem scilicet et Jacob dici in divinis Litteris , Dominum nostrum Jesum Chri - stum , quemadmodum videlicet et David : ex eo quod sit ex semine horum secundum carnem , quos dixi - mus , oriundus . Sum igitur , inquit , qui ostendi regem vestrum ortum ex Jacob et Israelis sanguine . Optimum dispositionem habet oratio . Nam posiquam mentionem fecisset liberationis particularis , redu - ctus est enim , ut dixi , Israel ex Babylone in Ju - dæam : ad incomparabiliter majora extendit pro - missionem , et commemorat liberationem quæ per Christum futura est , non particularem jam , aut quæ veluti unius sit gentis , ut olim , sed quæ latius pateat , et quæ universum orbem terrarum pervadat . Christi autem mysterium admirabile esse , pro - pter dispensationis eminentiam , et erga nos placabi - litatis magnitudinem , nemo eorum qui illad semel D