cyrillus-theology.commentarii-in-lucam-in-catenis pg072_0269.2
( A f . 73 b , B f . 45 , H f . 224 b ) Εἶτα προσέρχεται πειράζων ὁ Σατανᾶς , συνεργὸν ὡςπερ τῆς ἐνώσης αὐτῷ δυστροπίας , τοῦ τοῦ λυμοῦ πάθους ἑσεσθαι προσδοκῶν · κατισχύει γὰρ ἡμῶν πολλάκις , τὰς ἐν ἡμῖν ἀσθενείας εἰς ἐπιχουρίαν δεχόμενος τῶν ἑαυτοῦ σχημάτων ἤτοι ἐπιχειρημάτων · ἐνθάδεν αὐτὸν ἐτοίμως ἐπιπτήδεν τῷ βουλομένῳ παρακειμένους ἰδεῖν ἄρτους . Ἔφη γοῦν · « Εἰ Υἱὸς εἶ τοῦ Θεοῦ , εἰπὲ ἵνα ὁ λίθος οὗτος ἄρτος γένηται . » Προσέρχεται μὲν , ὡς ἀνθρώπῳ κοινῶ , καὶ ὡς ἐνὶ τῶν ἁγίων · πλὴν ὑποπτος ἦν , μὴ ἄρα πως αὐτὸς εἴη ὁ Χριστός · πῶς οὖν ἠθέλησε τοῦτο μαθεῖν ; Ἐνενόησε ὡς θεοτροπὸς ἰσχύος ἀποτέλεσμα καὶ ἔργον ἐστὶ , ἵν μεταστήσαι φύσιν εἰς ὅπερ οὐκ ἦν · Θεὸς γὰρ ἐστὶν ὁ ποιῶν ταῦτα καὶ μετασκευάζων ( 1 ) . Οὐκοῦν ἂν τοῦτο , φησὶ , γένηται , αὐτὸς που πάντως ἐκεῖνός ἐστιν , ὁ κατὰ τῆς ἑμῆς δυναστείας ἤξειν προσδοκώμενος · ἐὰν δὲ μὴ μεταβάλῃ , πρὸς ἀνθρώπων ἔχω , καὶ ἀποσέβληκα τὸν φόβον , καὶ τῶν κινδύνων ἀπήλλαγμαι . Διὰ τοῦτο Χριστός , ὅτε δὴ εἰδὼς τὸ θηρίου τὸν σκέπην , οὔτε μεταβάλλειν , οὔτε μὴν ἔφη μὴ δύνασθαι τοῦτο δράν , ἤγουν μὴ θέλειν · ἀποστέλλει δὲ μᾶλλον ὡς ὀχληρὸν καὶ περιτὸν λέγων · « Οὐκ ἐπ’ ἄρτῳ μόνῳ ζήσεται ἄνθρωπος , » τούτεστιν , ἐὰν ὁ Θεὸς δύναμαι δῶ τῷ ἀνθρώπῳ , δύναται μὴ φαγεῖν , καὶ ζῆν ὡς Μωϋσῆς καὶ Ἠλίας , οἱ ῥήματι Θεοῦ ζῆσαν ἄστοι τεσσαράκοντα ἡμέρας . Εἰ οὖν δυνατὸν δίχα ἄρτου ζῆν , ἵνα τί ποιῶ τῶν λίθων ἄρτον ; Οὔτε οὖν λέγει , Οὐ δύναμαι , ἵνα μὴ ἀρνήσῃ τε τὴν ἑαυτοῦ δύναμιν · οὔτε , ὅτι Δύναμαι , ἵνα μὴ γνοὺς ἐκεῖνος ὅτι Θεός ἐστιν , ὃ μόνῳ τὰ τοιαῦτα δυνατά , ἀποσῇ ἀπ’ αὐτοῦ . — ( A f . 74 , II f . 225 ) Καὶ μοι ὅρα τὴν ἀνθρώπου φύσιν ἐν Χριστῷ , τὰ τῆς ἐν Ἀδὰμ ἀκρασίας ἀποβάλλουσαν αἰτιάματα . Διὰ βρώσεως ἐν Ἀδὰμ νενικήμεθα · δι’ ἐγκρατείας ἐν Χριστῷ νενικήκαμεν.—(A f . 74 b , H f . 226 ) Τοῖς μὲν ἀπὸ γῆς σιτίοις τὸ γήϊνον ἡμῶν τρέφεται σῶμα , καὶ ζητεῖ πρὸς ἐπιχουρίαν τῷ συγγενεῖ · ψυχὴ δὲ ἡ λογικὴ λόγῳ τῷ θείῳ πρὸς εὐεξίαν ἀδρύ-νεται τὴν πνευματικήν · αἱ μὲν γὰρ ἀπὸ γῆς τροφαὶ τὸ συγγενὲς τρέφουσι · σῶμα · αἱ δὲ ἄνωθεν καὶ ἐξ οὐρανοῦ νευροῦσι τὸ πνεῦμα . Τροφὴ νοῦ , ὁ λόγος ὁ παρὰ Θεοῦ , καὶ ἄρτος πνευματικός , στηρίζων ἀνθρώπου καρδίαν , κατὰ τὸν βιβλίῳ Ψαλμῶν ὑμνούμενον · τοιαύτας δὲ εἶναι φαμεν καὶ αὐτῶν τῶν ἁγίων ἀγγέλων τὰς τροφάς .
Lemmas: ( A f . 73 b , B f . 45 , H f . 224 b ) εἶτα προσέρχομαι πειράζω ὁ Σατανᾶς , συνεργός ὡς ὁ ένωση αὐτός δυστροπία , ὁ ὁ λυμός πάθος εἰμί προσδοκάω · κατισχύω γάρ ἐγώ πολλάκις , ὁ ἐν ἐγώ ἀσθένεια εἰς επιχουρια δέχομαι ὁ ἑαυτοῦ σχῆμα ἤτοι ἐπιχείρημα · ἐνθάδε αὐτός ἑτοίμως ἐπιπτήδεν ὁ βούλομαι παράκειμαι ὁράω ἄρτος . φημί γοῦν · « εἰμί υἱός εἰμί ὁ Θεός , εἶπον ἵνα ὁ λίθος οὗτος ἄρτος γίγνομαι . » προσέρχομαι μέν , ὡς ἄνθρωπος κοινόω , καί ὡς ἐν ὁ ἅγιος · πλήν ὕποπτος εἰμί , μή ἄρα πως αὐτός εἰμί ὁ Χριστός · πῶς οὖν ἐθέλω οὗτος μανθάνω ; ἐννοέω ὡς Θεότροπος ἰσχύς ἀποτέλεσμα καί ἔργον εἰμί , ἵνα μεθίστημι φύσις εἰς ὅσπερ οὐ εἰμί · θεός γάρ εἰμί ὁ ποιέω οὗτος καί μετασκευάζω ( 1 ) . οὐκοῦν εἄν οὗτος , φημί , γίγνομαι , αὐτός ποῦ πάντως ἐκεῖνος εἰμί , ὁ κατά ὁ ἐμέω δυναστεία ἥκω προσδοκάω · ἐάν δέ μή μεταβάλλω , πρός ἄνθρωπος ἔχω , καί ἀποσέβληκα ὁ φόβος , καί ὁ κίνδυνος ἀπαλλάσσω . Ζεύς οὗτος Χριστός , ὅτε δή εἰδοί ὁ θηρίον ὁ σκέπη , οὔτε μεταβάλλω , οὔτε μήv φημί μή δύναμαι οὗτος δράω , ἤγουν μή ἐθέλω · ἀποστέλλω δέ μᾶλλον ὡς ὀχληρός καί περίειμι λέγω · « οὐ ἐπί ἄρτος μόνος ζῶ ἄνθρωπος , » τουτέστιν , ἐάν ὁ θεός δύναμαι δήω ὁ ἄνθρωπος , δύναμαι μή ἐσθίω , καί ζῶ ὡς Μωϋσῆς καί Ἠλίας , ὁ ῥῆμα Θεός ζῶ ἀστός τεσσαράκοντα ἡμέρα . εἰμί οὖν δυνατός δίχα ἄρτος ζῶ , ἵνα τίς ποιέω ὁ λίθος ἄρτος ; οὔτε οὖν λέγω , οὖον δύναμαι , ἵνα μή ἀρνέομαι τε ὁ ἑαυτοῦ δύναμις · οὔτε , ὅτι δύναμαι , ἵνα μή γιγνώσκω ἐκεῖνος ὅτι Θεός εἰμί , ὅς μόνος ὁ τοιοῦτος δυνατός , ἀφίημι ἀπό αὐτός . — ( A f . 74 , II f . 225 ) καί ἐγώ ὁράω ὁ ἄνθρωπος φύσις ἐν Χριστός , ὁ ὁ ἐν Ἀδάμ ἀκράτεια ἀποβάλλω αἰτίαμα . Ζεύς βρῶσις ἐν Ἀδάμ νικάω · διά ἐγκράτεια ἐν Χριστός νενικήκαμεν.—(A f . 74 b , H f . 226 ) ὁ μέν ἀπό γῆ σιτίον ὁ γήινος ἐγώ τρέφω σῶμα , καί ζητέω πρός επιχουρια ὁ συγγενής · ψυχή δέ ὁ λογικός λόγος ὁ θεῖον πρός εὐεξία ἀνδρύνω ὁ πνευματικός · ὁ μέν γάρ ἀπό γῆ τροφή ὁ συγγενής τρέφω · σῶμα · ὁ δέ ἄνωθεν καί ἐκ οὐρανός νευρόω ὁ πνεῦμα . τροφή νόος , ὁ λόγος ὁ παρά Θεός , καί ἄρτος πνευματικός , στηρίζω ἄνθρωπος Καρδία , κατά ὁ βιβλίον ψαλμός ὑμνέω · τοιοῦτος δέ εἰμί φημί καί αὐτός ὁ ἅγιος ἄγγελος ὁ τροφή .