cyrillus-theology.commentarii-in-lucam-in-catenis pg072_0344.1
τήν πονηρίαν , καὶ τὸ δύστροπον ἐλάγχον φρόνημα Χριστὸς ὁ πάντα εἰδώς . « Ὀρθῶς ἀπεκρίθη , » φησιτοῦτο ποιεῖ καὶ ζήσῃ . » Ἐκπέπτωκε τῆς θήρας ( 1 ) ὁ νομικὸς , ἐρράγη τῆς ἀπάτης τὸ λίνον · οὐκοῦν ἐπφωνήσωμεν αὐτῷ τὸ διὰ τῆς Ἰερεμίου φωνῆς · « Ἡγερθης καὶ ἐλήφθης . » — ( A f . 145 b , E f . 178 ) Ἀποτυχὼν τῆς θήρας , ἐκκεκλύεται πρὸς φιλοδοξίαν · ἐξ ἀπάτης εἰς ὑπερολίαν · ἀλλήλαι , ὡς περ αὐτὸν αἱ κακίαι κιχρώσιν . Ἠρώτησε γὰρ οὐ μαθεῖν θέλων , ἀλλ’ ἢ , φησιν ὁ εὐαγγελιστής , ὁεῖλον ἑαυτὸν δικαιωσαι . Ἄδη δὲ ὅπως ἐκ φιλαυτίας τε ὁμοῦ καὶ ὑπεροφίας , ἀναίσει ἀνεφώνει · « Καὶ τίς ἐστὶ μοι πλησιον ; » Τίς ἐστιν οὗτος , φησίν , ἵνα τοῦτον ὡς ἑμαυτὸν ἀγαπῶ ; Ὑπερέχω πάντων · εἰμὶ νομικὸς · κρίνω πάντας , οὐ κρίνομαι παρὰ τινος · διέχω , καὶ οὐ διέχομαι · πάντων ἀσάφρω · πάντων κρείττων τυγχάνω · πᾶσιν ἐπιτάσσω · πάντες μου χρήζουσι , ἐγὼ δὲ χρήζω οὐδενός · τίς μου ἄρα ἐστὶ πλησίον , ἵνα τοῦτον ὡς ἑμαυτὸν ἀγαπῶ ; Οὐδείς · αὐ , νομικέ , κατὰ σέ ; Πάντων ἐπίκεισαι σαυτὸν ἀνορέρει ; Κατένεχε τὴν ὀφρύν · μέμνησο τοῦ λέγοντος παροιμιστοῦ · « Οἱ δὲ ἑαυτοῖς ἐπιγνώμονες , σοφοί . » Ὑπὸ τούτοις ἡ τῆς ζωῆς δύναμις ἐν τῇ ἀγαπᾶν τὸν Θεὸν καὶ πλησίον , οὐκ ἀλλάττομένως ὑφ’ ἡμᾶς , ἀλλ’ ἐπτείνωμένοις ὑπὲρ τὰ μέτρα τὰ Ἰουδαϊκά , καὶ τῆς ἐπιτάσεως ἐμπεριεχομένης δυνάμει τοῦ , εἰρημένου ἐπιτάγματος . Τὸ γὰρ ἐξ ὅλης καρδίας , καὶ ψυχῆς καὶ ἰσχύος τὸν Θεὸν ἀγαπᾶν , ἀπεκβαίνει τὴν πρὸς χρήματα , τὴν πρὸς ἡδονήν , τὴν πρὸς κενὴν δόξαν ἀγάπην · ἐξάγει κοσμικῆς διαθέσεως , ἐκλαχὲν ἀπὸ κόσμου καθίστησι , συνάπτεσι Χριστῷ , καὶ τὸ ὅλον εἰπεῖν , Χριστιανὸν ἐξ Ἰουδαίου ποιεῖ . Ἡ τε πρὸς τὸν πλησίον ἀγάπη καλῶς νοουμένη , ὅταν μὴ πρὸς τὸ ὁμοεθνὲς ἢ μόνον , ἀλλὰ πρὸς πᾶν τὸ ὁμογενὲς , ἀκολουθεῖ τῇ πρὸς Θεὸν ἀγάπῃ καθίσταται · προσλαμβάνουσα καὶ τὸ κατὰ μίμησιν Χριστοῦ , τὸ μὴ μόνον ὡς ἑαυτὸν , ἀλλὰ καὶ ὑπὲρ ἑαυτὸν ὥστε θάψαι τὴν ψυχὴν ὑπὲρ τῶν φίλων · ὅπερ ὁ Κύριος πεποίηκεν . Ἐπαινέσθεις μὲν τοῦ ὑπὸ τοῦ Σωτῆρος ὁ νομικὸς , ὡς καλῶν τὴν ἀπόκρισιν ἐποίησατο , τὴν ἀλαζονείαν ἐξέρρηξεν · οὐδένα εἶναι πλησίον ἑαυτοῦ τιθέμενος , ὡς οὐδενὸς ὄντος αὐτῷ κατὰ τὴν δικαιοσύνην ἀραμίλιον . Τοιαῦτα δὲ φρονοῦν ὡς εἰκὼς ὁ Φαρισαῖος , ὁ λέγων · « Οὐκ εἰμὶ ὡς οἱ λοιποὶ τῶν ἀνθρώπων » οὐκ εἰδὼς ὡς τοῦτο διαφθείρει τὴν δικαιοσύνην , τὸ μὴ ἐξ ἀγάπης ὁ πράττει ποιεῖν . Ἐνδεῖς οὖν καὶ ἀδνῆς τῆς ἀγάπης ἀλίσκεται · πάντως μὲν καὶ τῆς πρὸς Θεόν , οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ τῆς γε πρὸς τὸν πλησίον , ἐμφανὲς , ὅπου οὐδὲ εἶναι τινὰ πλησίον ἑαυτοῦ λογίζεται · δῆλον δὲ ὅτι τὸν ἀδελφὸν οὐκ ἀγαπῶν ἐν ἐώρακεν , οὐ δύναται Θεὸν ἀγαπᾶν ὃν οὐχ ὁρᾷ .
Lemmas: ὁ πονηρία , καί ὁ δύστροπος λαγχάνω φρόνημα Χριστός ὁ πᾶς οἶδα . « ὀρθῶς ἀποκρίνω , » φησιουτος ποιέω καί ζῶ . » ἐκπίπτω ὁ θήρ ( 1 ) ὁ νομικός , ῥήγνυμι ὁ ἀπάτη ὁ λίνον · οὐκοῦν φωνέω αὐτός ὁ διά ὁ Ἰερεμίας φωνή · « ἐγείρω καί λαμβάνω . » — ( A f . 145 b , E f . 178 ) ἀποτυγχάνω ὁ θήρ , εκκεκλυετης πρός φιλοδοξία · ἐκ ἀπάτη εἰς ὑπερολίαν · ἀλλήλαι , ὡς περ αὐτός ὁ κακία κιχράω . ἐρωτάω γάρ οὖον μανθάνω ἐθέλω , ἀλλά ἢ , φημί ὁ εὐαγγελιστής , ὁεῖλον ἑαυτοῦ δικαιόω . ἀείδω δέ ὅπως ἐκ φιλαυτία τε ὁμοῦ καί ὑπεροφίας , αναισεω ἀναφωνέω · « καί τίς εἰμί ἐγώ πλησίος ; » Τῖς εἰμί οὗτος , φημί , ἵνα οὗτος ὡς ἐμαυτοῦ ἀγαπάω ; ὑπερέχω πᾶς · εἰμί νομικός · κρίνω πᾶς , οὖον κρίνω παρά τις · διέχω , καί οὖον διέχω · πᾶς ἀσάφρω · πᾶς ἀγαθός τυγχάνω · πᾶς ἐπιτάσσω · πᾶς ἐγώ χρῄζω , ἐγώ δέ χρήζω οὐδείς · τίς ἐγώ ἄρα εἰμί πλησίος , ἵνα οὗτος ὡς ἐμαυτοῦ ἀγαπάω ; οὐδείς · αὖος , νομικός , κατά σός ; Πάντων ἐπίκειμαι σαυτοῦ ἀνορέρει ; Κατένεχε ὁ ὀφρύς · μιμνήσκω ὁ λέγω παροιμιστοῦ · « ὁ δέ ἑαυτοῦ ἐπιγνώμων , σοφός . » ὑπό οὗτος ὁ ὁ ζωή δύναμις ἐν ὁ ἀγαπάω ὁ θεός καί πλησίος , οὐ ἀλλάσσω ὑπό ἐγώ , ἀλλά ἐπιτείνω ὑπέρ ὁ μέτρον ὁ Ἰουδαϊκός , καί ὁ ἐπίτασις ἐμπεριέχω δύναμις ὁ , εἴρω ἐπίταγμα . ὁ γάρ ἐκ ὅλος Καρδία , καί Ψυχή καί ἰσχύς ὁ θεός ἀγαπάω , ἀπεκβαίνω ὁ πρός χρῆμα , ὁ πρός ἡδονή , ὁ πρός κενός δόξα ἀγάπη · ἐξάγω κοσμικός διάθεσις , ἐκλέγω ἀπό κόσμος καθίστημι , συνάπτω Χριστός , καί ὁ ὅλος εἶπον , Χριστιανός ἐκ Ἰουδαῖος ποιέω . ὁ τε πρός ὁ πλησίος ἀγάπη καλῶς νοέω , ὅταν μή πρός ὁ ομοεθνής ἢ μόνος , ἀλλά πρός πᾶς ὁ ὁμογενής , ἀκολουθέω ὁ πρός θεός ἀγάπη καθίστημι · προσλαμβάνω καί ὁ κατά μίμησις Χριστός , ὁ μή μόνος ὡς ἑαυτοῦ , ἀλλά καί ὑπέρ ἑαυτοῦ ὥστε θάπτω ὁ ψυχή ὑπέρ ὁ Φίλων · ὅσπερ ὁ Κύριος ποιέω . Ἐπαινέσθεις μέν ὁ ὑπό ὁ Σωτήρ ὁ νομικός , ὡς καλός ὁ ἀπόκρισις ποιέω , ὁ ἀλαζονεία ἐκρήγνυμι · οὐδείς εἰμί πλησίος ἑαυτοῦ τίθημι , ὡς οὐδείς εἰμί αὐτός κατά ὁ δικαιοσύνη ἀραμίλιον . τοιοῦτος δέ φρονέω ὡς ἔοικα ὁ Φαρισαῖος , ὁ λέγω · « οὐ εἰμί ὡς ὁ λοιπός ὁ ἄνθρωπος » οὐ εἰδοί ὡς οὗτος διαφθείρω ὁ δικαιοσύνη , ὁ μή ἐκ ἀγάπη ὁ πράσσω ποιέω . ἐνδέω οὖν καί ἁγνός ὁ ἀγάπη ἁλίσκομαι · πάντως μέν καί ὁ πρός Θεός , οὖον μήv ἀλλά καί ὁ γε πρός ὁ πλησίος , ἐμφανής , ὅπου οὐδέ εἰμί τις πλησίος ἑαυτοῦ λογίζομαι · δῆλος δέ ὅτι ὁ ἀδελφός οὐ ἀγάπη ἐν ὁράω , οὖον δύναμαι θεός ἀγαπάω ὅς οὐ ὁράω .