cyrillus-theology.commentarii-in-lucam-in-catenis pg072_0371.1
A ( A f . 171 , E f . 190 ) Βόθρον γὰρ ἡμῖν ὑπέδειξε Ἀ διαβόλιων , τὴν πλεονεξίαν , ἣν δὲ καὶ εἰδωλολατρείαν , ὡς ἔφημεν , ὁ σοφὸς ὀνομάζει · Παῦλος , ὡς μόνους τάχα πον προέπουσαν τοῖς οὐκ εἰδόσι Θεόν , ἢ καὶ ἰσοτάθμως · ἔχουσαν εἰς βεβήλωσιν τοῦ λατρεύειν τινὰς ξυλοῖς τε καὶ λίθοις . Διὰ τοῦτο φησιν · « Ὄρατε καὶ φυλάξατε ἀπὸ πάσης πλεονεξίας , » τοῦτέστι μικρὰς τε καὶ μεγάλης · ἄσθενής γὰρ πάντως πον ὁ πλεονεκτικμένος , καὶ εἰς μόνον ἀνατείνας τοὺς ὀφθαλμοὺς τὸν ἐν' οὗ πέπονθεν ἀναγκάσθαι δυνάμενος . Ὁ δὲ , ἐπαίρει ἐστὶ δικαῖος τε καὶ ἀγαθός , προσέλεται μὲν τὴν ἰκετηρίαν , ἐπάγει δὲ τοῖς ἁδικηκόσι τὰς δίκας . Καὶ τοῦτο μαθὴση , λέγοντος αὐτοῦ διὰ φωνῆς ἁγίων προφητῶν · « Διὰ τοῦτο ἀνὴρ ἀπτεκονδυλίζετε εἰς κεφαλὰς πτωχῶν , καὶ δοῦρα ἐλελὼτα ἐξέλασθε παρ' αὐτῶν , οἴκους ἑωυτοῖς οἰκοδομήσετε , καὶ οὐ μὴ κατοικήσετε ἐν αὐτοῖς · καὶ ἀμπελῶνας ἐπιθυμητοὺς φυτεύσετε , καὶ οὐ μὴ πίψητε τὸν οἶνον αὐτῶν · ὅτι ἔγνωμ πολλὰς ἀσθεσίας ὑμῶν , καὶ ἰσχυρὰ αἰ ἀμαρτίαι ὑμῶν . » Καὶ πάλιν · « Οὗοι οἱ συνάπτοντες οἰκίαν πρὸς οἰκίαν , καὶ ἄγρον πρὸς ἄγρον ἐγγίζοντες , ἵνα τοῦ πλησίου ἀφελῶνται τι . Μὴ οἰκήσετε μόνοι ἐπὶ τῆς γῆς ; » Ἠκούσατε γὰρ εἰς τὸν δόμα Κυρίου Σαβαὼθ ταῦτα . Ἐὰν γὰρ γένωνται αἱ οἰκίαι ὑμῶν πολλαί , εἰς ἔρημον ἔσονται · μεγάλαὶ καὶ καλάι , καὶ οὐκ ἔσονται οἱ ἐνοικοῦντες ἐν αὐταῖς . Οὐ γὰρ ἐργάσων δέκα ζεύγη βοῶν , ποιήσει κεραμίον ἕν · καὶ ὁ σπεύρων ἀρτάδας δέ , ποιήσει μέτρα τρία . » Οὐκοῦν κατὰ πάντα τρόπον ἀνόητος ἡ πλεονεξία · καὶ καθ' ἕτερον δὲ τρόπον , ἀνωφελής . Οὐ γὰρ ἐν τῷ περισσεύειν τινι , φησιν , C ἐστὶν ἡ ζωὴ αὐτοῦ , τοῦτέστιν , οὐ συντεκτείνεται τῷ πλούτῳ τῆς ζωῆς μέτρον . Καὶ τοῦτο ἡμῖν σαφῶς τε καὶ ἐναργῶς ὑπέδειξεν ὁ Σωτήρ , τὴν τοῖς εἰρημένοις συνεξευγμένην παραβολὴν εὐ μέλλᾳ συντεθεικώς ( 1 ) · διδάσκει μὲν οὖν τὰ πάντων ἐξαιρετα Χριστὸς , καὶ πρὸ πάντων τῶν ἀρετῶν ἀπασῶν τὸν κεφαλαῖον τὴν ἀγάπην , ἥς τὸ κάλλιστον ἡ ἐλεημοσύνη καθέστηκεν . Ἄλλ' ὁ μισόπαλος Σατάν , ὁ φαυλότητος ἀπάσης εὐρετής , ὁ τῶν ζιζανίων σπορεὺς , ὁ πάσης ἐχθρὸς ἀρετῆς , ὁ τοῖς εὐδοκιμοῦσι μαχόμενος , τοῖς εὖ ποιεῖν δυναμένοις ὀκνον ἔσθ' ὅτε τὸν ἐπιζήμιον ἐργάζεται . Καὶ ὁ μὲν τοῦ Θεοῦ νόμος ἐγείρει πρὸς ἔλεον λέγων · « Ἀνοίγων ἀνοίξεις τὰ σπλάγχνα σου τῷ ἐπιδειομένῳ ἐν σοι · » ὁ δὲ , ἀναιναστασαθαι καὶ συλλέγεν ἀπαιτεῖν τὴν χεῖρα , καὶ σωρεύειν ἐν γῇ , καὶ τρυφὰς ὑποτιθεῖσθαι σαρικὰς · ἀποζέρει δὲ καὶ εἰς λήθην θανάτου , καὶ οὐκ ἐξ τοῦ μέλλον ὁρᾶν , οὐδὲ ἀνθρωπινὸν τι λογίζεσθαι . Καὶ ὅρα ὡς ἐν εἰκόνι τὸ πρᾶγμα γραφόμενον .
Lemmas: A ( A f . 171 , E f . 190 ) βόθρος γάρ ἐγώ ὑποδείκνυμι ὅς διαβολία , ὁ πλεονεξία , ὅς δέ καί εἰδωλολατρεία , ὡς φημί , ὁ σοφός ὀνομάζω · Παῦλος , ὡς μόνος τάχα πως προέπειμι ὁ οὐ οἶδα Θεός , ἢ καί ἴσος · ἔχω εἰς βεβήλωσις ὁ λατρεύω τις ξύλον τε καί λίθος . Ζεύς οὗτος φημί · « ὁράω καί φυλάσσω ἀπό πᾶς πλεονεξία , » τουτέστι μικρός τε καί μέγας · ἀσθενής γάρ πάντως πως ὁ πλεονεκτικός , καί εἰς μόνος ἀνατείνω ὁ ὀφθαλμός ὁ ἐν ὅς πάσχω ἀναγκάζω δύναμαι . ὁ δέ , ἐπαίρω εἰμί Δίκαιος τε καί ἀγαθός , προσαιρέω μέν ὁ ἰκετηρίαν , ἐπάγω δέ ὁ ἀδικέω ὁ δίκη . καί οὗτος μανθάνω , λέγω αὐτός διά φωνή ἅγιος προφήτης · « Ζεύς οὗτος ἀνήρ απτεκονδυλιζω εἰς κεφαλή πτωχός , καί δόρυ ἐλελὼτα ἐξελαύνω παρά αὐτός , οἶκος ἑαυτοῦ οἰκοδομέω , καί οὖον μή κατοικέω ἐν αὐτός · καί ἀμπελών ἐπιθυμητός φυτεύω , καί οὖον μή πίπτω ὁ οἶνος αὐτός · ὅτι γιγνώσκω πολύς ἀσθεσίας σύ , καί ἰσχυρός ὁ ἁμαρτία σύ . » καί πάλιν · « Οὗοι ὁ συνάπτω οἰκίον πρός οἰκίον , καί ἀγρός πρός ἀγρός ἐγγίζω , ἵνα ὁ πλησίος ἀφαιρέω τίς . μή οἰκέω μόνος ἐπί ὁ γῆ ; » ἀκούω γάρ εἰς ὁ δόμα κύριος Σαβαώθ οὗτος . ἐάν γάρ γίγνομαι ὁ οἰκίον σύ πολύς , εἰς ἐρῆμος εἰμί · μέγας καί καλάι , καί οὐ εἰμί ὁ ἐνοικέω ἐν αὐτός . οὖον γάρ ἔργω δέκα ζεῦγος βοῦς , ποιέω κεράμιον εἷς · καί ὁ σπευροος ἀρτάδας δέ , ποιέω μέτρον τρεῖς . » οὐκοῦν κατά πᾶς τρόπος ἀνόητος ὁ πλεονεξία · καί κατά ἕτερος δέ τρόπος , ἀνωφελής . οὖον γάρ ἐν ὁ περισσεύω τις , φημί , C εἰμί ὁ ζωή αὐτός , τουτέστιν , οὖον συντεκταίνομαι ὁ πλοῦτος ὁ ζωή μέτρον . καί οὗτος ἐγώ σαφῶς τε καί ἐναργής ὑποδείκνυμι ὁ Σωτήρ , ὁ ὁ εἴρω συνεκφεύγω παραβολή εὕω Μέλλα συντίθημι ( 1 ) · διδάσκω μέν οὖν ὁ πᾶς ἐξαίρετος Χριστός , καί πρό πᾶς ὁ ἀρετή ἀπασάω ὁ κεφάλαιος ὁ ἀγάπη , ἥς ὁ καλῶς ὁ ἐλεημοσύνη καθίστημι . ἄλλος ὁ μισοπηλος Σατάν , ὁ φαυλότης ἀπασάω εὑρετής , ὁ ὁ ζιζάνιον σπορεύς , ὁ πᾶς ἐχθρός ἀρετή , ὁ ὁ εὐδοκιμέω μάχομαι , ὁ εὕω ποιέω δύναμαι ὄκνος ἔστω ὅτε ὁ ἐπιζήμιος ἐργάζομαι . καί ὁ μέν ὁ Θεός νόμος ἐγείρω πρός ἔλεος λέγω · « ἀνοίγνυμι ἀνοίγω ὁ σπλάγχνον σύ ὁ ἐπιδείδω ἐν σύ · » ὁ δέ , ἀναιναστασαθαι καί συλλέγω ἀπαιτέω ὁ χείρ , καί σωρεύω ἐν γῆ , καί τρυφή ὑποτιθέω Σαρικάς · ἀποζέρει δέ καί εἰς λήθη θάνατος , καί οὐ ἐκ ὁ μέλλω ὁράω , οὐδέ ἀνθρώπινος τίς λογίζομαι . καί ὁράω ὡς ἐν εἰκών ὁ πρᾶγμα γράφω .