cyrillus-theology.commentarii-in-lucam-in-catenis pg072_0368.3
( A f . 166 , B f . 121 ) Ἄλλὰ τίς ἂν εἴη λοιπὸν ὁ Χριστὸν ὁμολογῶν , ἢ καὶ ὅπως ἂν τις αὐτὸν ὁμολο γήσειεν ὀρθῶς , πρὸ γε τῶν ἄλλων ἄξιον ἰδεῖν . Γράφει τοὺν ἡμῶν ὁ πάνσοφος Παῦλος · « Μὴ εἴπης ἐν τῇ καρδίᾳ σου · Τίς ἐπιβήσεται εἰς τὸν οὐρανόν ; τούτεστι · Χριστὸν καταγαγεῖν · ἢ τίς καταβήσεται εἰς τὴν ἄβυσσον ; τούτεστι · Χριστὸν ἐκ νεκρῶν ἐκαγαγεῖν . Ἄλλὰ τί λέγει ; Ἐγγὺς σου τὸ ῥῆμά ἐστιν ἐν τῷ στόματί σου καὶ ἐν τῇ καρδίᾳ σου , τούτεστι τὸ ῥῆμα τῆς πίστεως ὁ κηρύσσομεν · ὅτι ἐὰν ὁμολογήσης ἐν τῷ στόματί σου Κύριον Ἰησοῦν , καὶ πιστεύσης ἐν τῇ καρδίᾳ σου , ὅτι ὁ Θεὸς αὐτὸν ἤγειρεν ἐκ νεκρῶν , σωθήση · καρδία γὰρ πιστεύεται εἰς δικαιοσύνην , στόματι δὲ ὁμολογεῖται εἰς σωτηρίαν . » Ὁλον ἐν τούτοις τὸ Χριστοῦ μυστήριον ἔσ μῆλα διερμηνεύεται . Χρὴ γὰρ πρῶτον τὸν ἐκ Θεοῦ Πατρὸς πεφηκότα Υἱόν , τὸν ἐκ τῆς οὐσίας αὐτοῦ μονογενῆ Θεὸν Λόγον , Κύριον τῶν ὅλων ὁμολογεῖν · οὐχ ὡς ἔξωθεν καὶ εἰσεχρισμένον λαχόνα τὴν κυριότητα , ἀλλ’ ὅντα τοῦτο κατὰ φύσιν καὶ ἀληθῶς , καθάπερ ἄμειος καὶ ὁ Πατήρ · εἴθ’ οὕτω πιστεύειν , ὅτι ὁ Θεὸς αὐτὸν ἤγειρεν ἐκ νεκρῶν , ἐνανθρωπήσαντα δηλονότι καὶ σαρκὶ παθόντα δι’ ἡμᾶς · ἐγήγερται γὰρ οὕτως ἐκ νεκρῶν . Κύριος οὖν , ὡς ἔφη , ὁ Υἱός , ἀσύγκρατος τοῖς ἄλλοις , οἷς τὸ τῆς κυριότητος ὄνομα δοτὸν καὶ εἰσεχρισμένον · μόνος γὰρ Κύριος κατὰ φύσιν , ὁ παντὸς ἐπέκεινα γεννητοῦ Θεὸς Λόγος · « Εἰς γὰρ Κύριος Ἰησοῦς Χριστός , δι’ οὗ τὰ πάντα . » Ἄλλ’ οὔτε τοῦ εἶναι Κύριος ὁ Πατὴρ ἔξω κείσεται , Θεὸς ἐν φύσει · οὔτε μὴν ὁ Υἱὸς ἀπολισθήσει ἐν τοῦ εἶναι Θεός · Κύριος γὰρ ἐστι κατὰ φύσιν · Ἐνεστὶ δὲ μέν τῇ θεῇ τε καὶ ἀνωτάτω πασῶν οὐσίᾳ , τὸ εἰδάπαν ἐλεύθερον , καὶ τὸ ἔξω κείσθαι ζυγοῦ καὶ δουλείας , ἔχει δὲ μᾶλλον ὑπὸ πόδας δουλοπρεπῶς τὴν κτίσιν ὑποκειμένην · διὰ τοῦτο , καίτοι γενόμενος καθ’ ἡμᾶς ὁ μονογενὴς τοῦ Θεοῦ Λόγος , καὶ τὸ γε ἔχον εἰς ἀνθρωπότητα μέτρον , ὑπὸ ζυγὰ καὶ δουλείαν ἐνηγευμένος , συντέλεσας μὲν τοῖς Ἰουδαίοις δασμολόγοις κατὰ τὸν Μωϋσέως νόμον τὸ διδραχμον οἰκονομικῶς , οὐκ ἔκρυψε δὲ τῆς ἐνοῦσης ἑαυτῷ τῷ περιφανέως . Ἡρώτω γὰρ τὸν μακάριον Πέτρον · « Οἱ βασιλεῖς τῆς γῆς ἀπὸ τίνος λαμβάνουσι κήνσον ἢ τέλη ; ἀπὸ τῶν υἱῶν αὐτῶν , ἢ ἀπὸ τῶν ἀλλοτρίων ; Εἰπόντος · δὲ ὅτι ἐκ τῶν ἀλλοτρίων · Ἄρα γε , φησίν , ἐλεύθεροι εἰσιν οἱ υἱοί . » Κύριος οὖν κατὰ φύσιν ὁ Υἱός , ὡς ἐλεύθερος . Καὶ τοῦτο πάλιν ὁ σοφὸς ἡμῖν ἐδίδαξε Παῦλος ὡς γεγραφώς · « Ἡμεῖς δὲ πάντες ἀνακεκαλυμμένω προσώπῳ τὴν δόξαν Κυρίου κατοπτιζόμενοι , τὴν αὐτὴν εἰκόνα μεταμορφοῦμεθα , ἀπὸ δόξης εἰς δόξαν , καθάπερ ἀπὸ Κυρίου Πνεύματοσ · )
Lemmas: ( A f . 166 , B f . 121 ) ἀλλά τίς εἄν εἰμί λοιπός ὁ Χριστός ὁμολογέω , ἢ καί ὅπως εἄν τις αὐτός ὁμολο γηθέω ὀρθῶς , πρό γε ὁ ἄλλος ἄξιος ὁράω . γράφος ὅς ἐγώ ὁ πάνσοφος Παῦλος · « μή εἶπον ἐν ὁ Καρδία σύ · Τῖς ἐπιβαίνω εἰς ὁ οὐρανός ; τουτέστι · Χριστός κατάγω · ἢ τίς καταβαίνω εἰς ὁ ἄβυσσος ; τουτέστι · Χριστός ἐκ νεκρός ἐκαγαγεῖν . ἀλλά τίς λέγω ; ἐγγύς σύ ὁ ῥῆμα εἰμί ἐν ὁ στόμα σύ καί ἐν ὁ Καρδία σύ , τουτέστι ὁ ῥῆμα ὁ πίστις ὁ κηρύσσω · ὅτι ἐάν ὁμολογέω ἐν ὁ στόμα σύ κύριος Ἰησοῦς , καί πιστεύω ἐν ὁ Καρδία σύ , ὅτι ὁ θεός αὐτός ἐγείρω ἐκ νεκρός , σῴζω · καρδία γάρ πιστεύω εἰς δικαιοσύνη , στόμα δέ ὁμολογέω εἰς σωτηρία . » ὅλος ἐν οὗτος ὁ Χριστός μυστήριον εἰς μῆλον διερμηνεύω . χρή γάρ πρῶτος ὁ ἐκ Θεός πατήρ φαίνω υἱός , ὁ ἐκ ὁ οὐσία αὐτός μονογενής θεός Λόγος , κύριος ὁ ὅλος ὁμολογέω · οὐ ὡς ἔξωθεν καί εἰσεχρισμένον λαχόνα ὁ κυριότης , ἀλλά ὅντα οὗτος κατά φύσις καί ἀληθής , καθάπερ ἄμειος καί ὁ Πατήρ · ἔτι οὗτος πιστεύω , ὅτι ὁ θεός αὐτός ἐγείρω ἐκ νεκρός , ἐνανθρωπέω δηλονότι καί σάρξ πάθος διά ἐγώ · ἐγείρω γάρ οὕτως ἐκ νεκρός . Κύριος οὖν , ὡς φημί , ὁ υἱός , ἀσύγκρατος ὁ ἄλλος , ὅς ὁ ὁ κυριότης ὄνομα δοτός καί εἰσεχρισμένον · μόνος γάρ Κύριος κατά φύσις , ὁ πᾶς ἐπέκεινα γεννητής θεός Λόγος · « εἰς γάρ Κύριος Ἰησοῦς Χριστός , διά ὅς ὁ πᾶς . » ἄλλος οὔτε ὁ εἰμί Κύριος ὁ πατήρ ἔξω κεῖμαι , θεός ἐν φύσις · οὔτε μήv ὁ υἱός ἀπολίσθησις ἐν ὁ εἰμί Θεός · Κύριος γάρ εἰμί κατά φύσις · ἔνειμι δέ μέν ὁ θεός τε καί ἄνω2 πᾶς οὐσία , ὁ εἰδάπαν ἐλεύθερος , καί ὁ ἔξω κεῖμαι ζυγόν καί δουλεία , ἔχω δέ μᾶλλον ὑπό πούς δουλοπρεπῶς ὁ κτίσις ὑπόκειμαι · διά οὗτος , καίτοι γίγνομαι κατά ἐγώ ὁ μονογενής ὁ Θεός Λόγος , καί ὁ γε ἔχω εἰς ἀνθρωπότης μέτρον , ὑπό ζυγόν καί δουλεία φέρω , συντελέω μέν ὁ Ἰουδαῖος δασμολόγος κατά ὁ Μωϋσῆς νόμος ὁ Δίδραχμον οἰκονομικός , οὐ κρύπτω δέ ὁ ἔνειμι ἑαυτοῦ ὁ περιφανής . ἐρωτάω γάρ ὁ μακάριος Πέτρος · « ὁ βασιλεύς ὁ γῆ ἀπό τίς λαμβάνω κῆνσος ἢ τέλος ; ἀπό ὁ υἱός αὐτός , ἢ ἀπό ὁ ἀλλότριος ; εἶπον · δέ ὅτι ἐκ ὁ ἀλλότριος · ἄρας γε , φημί , ἐλεύθερος εἰμί ὁ υἱός . » Κύριος οὖν κατά φύσις ὁ υἱός , ὡς ἐλεύθερος . καί οὗτος πάλιν ὁ σοφός ἐγώ διδάσκω Παῦλος ὡς γράφω · « ἐγώ δέ πᾶς ἀνακαλύπτω πρόσωπον ὁ δόξα κύριος κατοπτιζομενω , ὁ αὐτός εἰκών μεταμορφόω , ἀπό δόξα εἰς δόξα , καθάπερ ἀπό κύριος πνεῦμα · )