cyrillus-theology.commentarii-in-joannem pg074_0067.1
Ἄμην , ἄμην λέγω ὑμῖν , οὐκ ἔστι δοῦλος μεί-ζων τοῦ κυρίου αὐτοῦ , οὐδὲ ἀπόστολος μείζωντοῦ ἀποστέλλοντος αὐτόν . Εἰ ταῦτα οἴδατε , μακάριοιἔστε , ἐὰν ποιήσητε αὐτά.Νόμος [ ἢσ . ὁρκος ] ὡσπερ ἀναγκαῖος ὁχυροῦνἐπειτα Χριστὸς τοῦ πεπραγμένου τὴν δύναμιν , καὶσφαλερωτάτην παντελῶς ἀποφαίνει τὴν παράβασιντῆς σωτηριώδους ἐντολῆς . Τὸ γὰρ ὄρκω βεβαιωθὲνοὐκ ἀνέγκλητον ἔχει τὴν παραδρόμην . Κατηγόρηματοίνυν , φησίν , ἀπροφάσιτον τοῖς οἰκέταις , εἰ μὴτὰ ἴσα φρονεῖν ἐθελούεν τοῖς ἰδίοις δεσπόταις . Πλεον-εξία γὰρ ἤδη καὶ ἑτερον οὐδὲν , τὸ τοῦ μείζονός τεκαὶ ὑπὲρ ἀξίαν ἐργὸν ἀποστολὸς τε ὁμοίως τὴναὐτὴν ἀν εἰκότως ἐποίσαι γραφήν , τὸν ἀμείνουςεἶναι ζητεῖν , ἢ ἐν οἷς ἐστιν ὁ ἀποστέλλας αὐτούς.Ἀρκέσει γὰρ αὐτοῖς , εἰς εὐκλείας ἀπάσης μέτρον,τοῦ πεπισωφότος τὸ φρόνημα . Τοῦτο δὲ ἤν οὐδὲνἑτερον ἢ ἐκεῖνο πάντως εἰπεῖν , ὅτι Γελασθησάσθεδικαίως ἐπὶ τοῦ θείου βήματος , εἰ ταῦτα δράν εἰςἀλλήλους αὐτοὶ παρατείσθε δι’ ὑπεροψίαν , καὶτοιτὸ τῆς δουλείας ὄνομα λαχόντες κοινόν , ἄπερ εἰςὑμᾶς ἐγώ , καὶτοι κατὰ φύσιν ὑπάρχων Θεὸς καὶΚύριος . Ἄτοπον γὰρ ἀληθῶς , μᾶλλον δὲ ἤδη τῆςἀνωτάτω μανίας οὐκ ἀμοιροῦν , οἰκέτας ὄντας ἐνἐλάττοσι τοῦ καὶ Δεσπότου καὶ ἀποστελλαντος , ἐπ-ερυθρίαν ἀτόπως τῇ πρὸς ἀλλήλους δουλείᾳ . Εἰταῦτα τοίνυν ἔστε , φησί , τοῦτ’ ἐστιν , εἰ νοεῖν δύ-νασθε σαφῶς , ὅ φημι , « Μακάριοι ἔστε ἐὰν ποιήσητεαὐτά . » Οὐ γὰρ τὸ εἰδέναι τὴν ἀρετὴν , ἀλλὰ τὸἐργάζεσθαι μᾶλλον ἀξιέραστον τε καὶ ἀξιοχλήτωνφαῖη τις ἄν . Οἶμαι δὲ ὅτι τάχα πως καὶ ἀμείνον τὸμὴδ’ ὅλως μαθεῖν , ἢ μαθόντας ὀκνην πεδήσαι τὸννοῦν , καὶ ἄπερ ἄν τις ἀριστα τε καὶ ὀρθῶς ἔχεινεἰδείη , μὴ βουλεσθαι κατορθοῦν , κατὰ τὴν τοῦ Σω-τῆρος φωνήν · « Ὁ μὴ εἰδὼς τὸ θέλημα τοῦ Κυρίουαὐτοῦ , καὶ μὴ ποιήσας , δαρήσεται ἁλίγας · ὁ δὲεἰδὼς καὶ μὴ ποιήσας , δαρήσεται πολλά . » Τῷ μὲνγὰρ ἠγνοηκέναι παντελῶς , εἰ καὶ εὐδύνοιτό πως ἐπὶτῇ ἀστάτῃ τυχόν , τὸ γοῦν μετριαν αἰτίσαι συγγνώ-μην οὐ λλὰν ἀνθρώπiston · τῷ γε μὴν εἰδότι τὸ χρήμαγένοιτ’ ἄν δυσάχθες εἰς κατάκρισιν , ἢ γνώσις . Κατ-εφρόνησε γὰρ , οὐδενὸς αὐτῷ λείποντος εἰς τὸ δύνα-σθαι δράν τὰ αὐτῷ πρεπωδέστερα . Κρὴ τοίνυν εἰδό-τας ἐργάζεσθαι · τέλειον γὰρ τότε τῆς ἐν Χριστῷπολιτείας τὸ καύχημα περικλείμενοι , πληρεστάτηνκατὰ καιροὺς ἀπολήψόμεθα τὴν ἀντίδοσιν . Καὶ γοῦνὁ Σωτὴρ τὸν ποιήσαντα καὶ διδάξαντα μέγαν ἔφηκληθήσεσθαι , καὶ μάλα δικαίως , ἐν τῇ βασιλείᾳτῶν οὐρανῶν . Τί γὰρ αὐτῷ τὸ λείπον εἰς εὐσέβειαν;φ’ ὅ’ ἄν φαίνοιτο προδὸν τὸ ἐξ ἔργων ἀγαλῶν ἐνὀλοκληρῷ καυχάσθαι τῷ μέτρῳ , πῶς οὐκ ἄν γένοιτοπαρὰ Θεοῦ τὸ τελειοτάτης ἐπαγωγὴν δωρεάς ; Σύν-δρομος οὖν ἄρα τοῖς ἔργοις ὅταν ἢ γνώσις γέννηται,τότε δὴ πάντως ὀνίνησιν οὐ μικρῶς · ἐλλειπότηςδὲ ὑποστρέφει , χωλὸν δὴ πάντως τὸ ἑτερον ἔσται . Γέ-γραπται δέ , ὅτι Καὶ ἡ πίστις χωρὶς τῶν ἔργωννεκρὰ ἐστι . Καὶτοι τὸ εἰδέναι Θεὸν τὸν ἕνα καὶ¹⁹ Luc . xii , 47 . ²⁰ Matth . v , 19 .
Lemmas: Ἄμη , ἄμη λέγω σύ , οὐ εἰμί δοῦλος μείζων ὁ κύριος αὐτός , οὐδέ ἀπόστολος μείζωντοῦ ἀποστέλλω αὐτός . εἰμί οὗτος οἶδα , μακάριος , ἐάν ποιέω αὐτά.Νόμος [ εἶμαι . Ὅρκος ] ὡς ἀναγκαῖος ὁχυροῦνἐπειτα Χριστός ὁ πράσσω ὁ δύναμις , καὶσφαλερωτάτην παντελῶς ἀποφαίνω ὁ παράβασις σωτηριώδης ἐντολή . ὁ γάρ Ὅρκος βεβαιώνομαι ἀνέγκλητος ἔχω ὁ παραδρομή . Κατηγόρημα , φημί , απροφασιος ὁ οἰκέτης , εἰμί Μήτα ἴσος φρονέω θελέω ὁ ἴδιος δεσπότης . Πλεονεξία γάρ ἤδη καί ἕτερος οὐδείς , ὁ ὁ μέγας τεκαὶ ὑπέρ ἄξιος ἔργον Αποστολός τε ὁμοίως τηναυος εἰς εἰκότως ἐπιφέρω γραφεύς , ὁ ἀμείνων ζητέω , ἢ ἐν ὅς εἰμί ὁ ἀποστέλλω αὐτούς.Ἀρκέσει γάρ αὐτός , εἰς εὔκλεια ἀπασάω μέτρον πεπισωφοος ὁ φρόνημα . οὗτος δέ ἐάν οὐδὲνἑτερον ἢ ἐκεῖνος πάντως εἶπον , ὅτι Γελασθησάσθεδικαίως ἐπί ὁ θεῖον βῆμα , εἰμί οὗτος δράω εἰςἀλλήλους αὐτός παρατείνω διά ὑπεροψία , καιτεω ὁ δουλεία ὄνομα λαγχάνω κοινός , Ἄπερ εἰμή ἐγώ , καίτοι κατά φύσις ὑπάρχω θεός καὶΚύριος . ἄτοπος γάρ ἀληθής , μᾶλλον δέ ἤδη τῆςἀνωτάτω μανία οὐ ἀμοιρέω , οἰκέτης εἰμί ἐνἐλάττοσι ὁ καί δεσπότης καί ἀποστέλλω , επ-ερυθρια ἄτοπος ὁ πρός ἀλλήλων δουλεία . ειουτος τοίνυν εἰμί , φημί , οὗτος εἰμί , εἰμί νοέω δύναμαι σαφῶς , ὅς φημί , « Μακάριος εἰμί ἐάν ποιέω . » οὖον γάρ ὁ οἶδα ὁ ἀρετή , ἀλλά τρώγω μᾶλλον ἀξιέραστος τε καί ἀξιοχλήτωνφαῖη τις ἄν . οἴμη δέ ὅτι τάχα πως καί ἀμείνων τόμος ὅλως μανθάνω , ἢ μανθάνω ὀκνός πεδάω τόννούω , καί Ἄπερ ἄν τις ἀγαθός τε καί ὀρθῶς εχεινειδιειμι , μή βούλομαι κατορθόω , κατά ὁ ὁ Σωτῆρος φωνή · « ὁ μή εἰδοί ὁ θέλημα ὁ Κυρίος , καί μή ποιέω , δέρω αλιγη · ὁ ὁράω καί μή ποιέω , δέρω πολύς . » ὁ μὲνγὰρ ἀγνοέω παντελῶς , εἰμί καί ευδυο πως ἔπειμι ἀστατέω τυγχάνω , ὁ γοῦν μέτριος αἰτίζω συγγιγνώσκω οὖον λάω ἄνθρωπος · ὁ γε μήv οἶδα ὁ χράω ἄν δυσάχθες εἰς κατάκρισις , ἢ γνῶσις . καταφρονέω γάρ , οὐδείς αὐτός λείπω εἰς ὁ δύναμαι δράω ὁ αὐτός πρεπώδης . Κρής τοίνυν εἰδότης ἐργάζομαι · τέλειος γάρ τότε ὁ ἐν Χριστῷπολιτείας ὁ καύχημα περικλείω , πληρεστάτηνκατὰ καιρός ἀπολαμβάνω ὁ ἀντίδοσις . καί Γούνος Σωτήρ ὁ ποιέω καί διδάσκω μέγας ἔφηκληθήσεσθαι , καί μάλα δικαίως , ἐν ὁ βασιλειάω οὐρανός . τις γάρ αὐτός ὁ λείπω εἰς εὐσέβειαν;φ’ οὐ ἄν φαίνω προδίδωμι ὁ ἐκ ἔργον ἀγάλλω ενολοκληρος καυχάομαι ὁ μέτρον , πῶς οὐ ἄν γένοιτοπαρὰ Θεός ὁ τέλειος ἐπαγωγή δωρεά ; Σύνδρομος οὖν ἄρα ὁ ἔργον ὅταν ἢ γνῶσις γέννης δή πάντως ὀνίνημι οὖον μικρός · ἐλλείπω ὑποστρέφω , χωλός δή πάντως ὁ ἕτερος εἰμί . γράφω δέ , ὅτι καί ὁ πίστις Χωρὶς ὁ ἔργωννεκρὰ εἰμί . καίτοι ὁ οἶδα θεός ὁ εἷς καί Luc . xii , 47 . ²⁰ Matth . v , 19 .