cyrillus-theology.commentarii-in-joannem pg074_0427.1
δρότω πλημμελῶν . Ὁ γὰρ ἂν ἀνάγκῃ καὶ οὐχ ἑκόντα δράσιν , εἰ ἀλάσχοιτο πεπραχώς , ἐξῶ πού πάντως αἰ-τίας ἔσται καὶ δίκης · ἐπαινέσειε δ᾽ ἂν τις οὐ λαν-θαρρόντως τὸν ἐπικηδὶ καὶ κόσμιον . Τί γὰρ εἰ γέ-γονε τοιούτος οὐχ ἑκών , ἀλλὰ τοῖς ἑτέρου νεύμασι παρεννεγμένος ; εἰς τοῦτο , μᾶλλον δὲ καὶ ἀμαχὸν αὐτῷ τὴν ἀνάγκην κατεξανιστάσης τῆς τύχης ; Οὐκοῦν ἀπηχὲς μὲν παντελῶς τὸ ταῖς Ἑλλήνων τεθραμείας συναντοφερέσθαι λέγειν τὸν τῶν καλλίστωνν εἰσηγητήν , ἤγουσιν οὐσαθαι τῆς ἐκείνων ἀδελετείας · λέσαι κατόπιν τῶν τῶν θεῖων ἡμῖν μυστηρίων γε-γονότα ταμίαν , εἰ λέγοι τυχόν · « Ὁ γὰρ κατεργά-ζομαι οὐ γινώσκω , οὐ γὰρ ὁ θέλω τοῦτο πράσσω , ἀλλ᾽ ὁ μισῶ τοῦτο ποιῶ . » Εἰ γὰρ δὴ τις , ὅλως δυσχυρί-σαιτο , καὶ δὴ καὶ ἔλοιτο φρονεῖν , ὡς εἰμαρμένη μὲν καὶ τύχη τὴν τῶν καθ᾽ ἡμᾶς ἀπονενηρχησεν ἐξεύσιν , πῶς οὐχ ἂν εἰκῶς ἐροῖτο ἂν αὐτὸν ἐκεῖνό που λέ-γων · Εἰ σκληραῖς καὶ δυσανθέτοις ἀνάγκαις ἐνειλη-μένον τῶν πρακτέων , ἢ μή , κύριοι · μὲν ἡμεῖς οὐδα-μῶς καθιστήκαμεν , εἰκῶν δὲ μᾶλλον ὡς κρατου-σιν ἑτέροις , καὶ τοῦ κατὰ γνώμην εἰργόμεθα , πῶς ἡμῖν γέγραψας αὐτός · « Ἡ ἀγνοεῖτε , ἀδελφοι ( γινώσκουσι γὰρ νόμον λαβόν , ὅτι ὁ νόμος κυριεύει τοῦ ἀνθρώπου , ἐφ᾽ ὅσον χρόνον ζῇ ; » Κυριεύει δὲ οὐν τινὰ τρόπον τῶν ζῴων ὁ νόμος · ἀπραχθήσει μὲν γὰρ ἀράρτος · ἐπὶ τοῖς τεθνεῶσιν · ὁρίζεται δὲ οὐκ ἐκείνοις ποθέν , ἀλλὰ τοῖς ἐπὶ τῶν ἐν σώματι τρι-βούσι βίον · καὶ στεφανοῖ μὲν ἐπαίνοις τὸν εὐδοκιμεῖν εἰωθότα , καταψηφίζεται δὲ τῶν βεβήλων τὴν δίκην . Εἶτα πῶς ὁ νομοθέτης οὗτος ἔσται κριτής , κολάζων τῆς ἀμαρτημάτων τοὺς εἰς τοῦτο πσεῖν ἀδουλήτους ; ἐκ τύχης ἡγαχασμένους ; Μᾶλλον δὲ τί καὶ ὅλως τὸν νόμον ὤριστο ; Τοῖς μὲν γὰρ ἔχουσι ἐπ᾽ ἐξουσίας ἂν βουλοιντο δράσιν , ὅσταν ὁ νόμος ὁρίζει τὴν δίκην , εἰ παρὸν ἐδοκιμεῖν ταῖς ἀγαθοῖς δόξαις ἐπιδοῦναι τὸν νοῦν , αὐτοὶ τὰ αἰσχύνα τετιμήκασι , καὶ τῶν ἀμεινό-νων ἡλλάξαντο τὰ διὰ νόμου κατεγνωσμένα · τὰς γε μὴν ἐπρητμημένον ἔχουσι οὐν τῆς ἀνάγκης ζυγόν , καὶ οἱπαρ τοῖς κρατοῦσι δοκῇ τριβόμενοι δει , περιτ-τὴν οἴμαι πού τὸ θέσπισμα . Καίτοι πῶς οὐχ ἀληθῆς εἰπεῖν , ὡς οὐδ᾽ ἂν ἡμῖν ὁ πάντα εἰδὼς τὸν ἐκ τοῦ νόμου ζυγὸν ἐπετίθει , τὸ αὐτῷ δοκοῦν εὖ μᾶλα βρα-δεύοντα καὶ παιδαγωγούντα πρὸς τὸ συμφέρειν , εἰ τοῖς εἰμαρμένης βρόχοις ἐνειλημένους ἡπίστατο ; Ἡ γὰρ ἐκεῖνο λεγόντων οἱ δι᾽ ἐναντίας , ὡς ἡγνόηκε τοῦτο θεὸς ἢ , εἴπερ ὀρθὰ φρονεῖν ἡρμόσθαι , δεδίασι σφόδρα τὸ τῆς ἀρρήτου δόξης καταχάειν τὴν ἀγνοίαν , νενομοθετηνᾶι δὲ φασί , καὶ μὴν καὶ τῶν πληρμε-λούντων καθορίσαι τὰς δίκας , ὁμολογήσουσιν ἐναρ-γῶς .
Lemmas: δρότω πλημμελέω . ὁ γάρ εἄν ἀνάγκη καί οὐ ἑκών δρᾶσις , εἰμί ἀλάσχοιτο πράσσω , ἐξίημι πού πάντως αἰτία εἰμί καί δίκη · ἐπαινέω δέ εἄν τις οὖον λαν-θαρρόντως ὁ ἐπικηδὶ καί κόσμιος . τις γάρ εἰμί γίγνομαι τοιούτος οὐ ἑκών , ἀλλά ὁ ἕτερος νεῦμα παραφέρω ; εἰς οὗτος , μᾶλλον δέ καί ἄμαχος αὐτός ὁ ἀνάγκη κατεξανιιστημι ὁ τυγχάνω ; οὐκοῦν ἀπηχής μέν παντελῶς ὁ ὁ Ἕλλην τεθραμείας συναντοφερω λέγω ὁ ὁ καλλίστων εἰσηγητής , ἄγω ουσαθη ὁ ἐκεῖνος ἀδελετείας · Λεσάι κατόπιν ὁ ὁ θεῖον ἐγώ μυστήριον γίγνομαι ταμίας , εἰμί λέγω τυγχάνω · « ὁ γάρ κατεργάζομαι οὖον γιγνώσκω , οὖον γάρ ὁ ἐθέλω οὗτος πράσσω , ἀλλά ὁ μισέω οὗτος ποιέω . » εἰμί γάρ δή τις , ὅλως δυσχυρί-σαιτο , καί δή καί αἱρέω φρονέω , ὡς μείρομαι μέν καί τύχη ὁ ὁ κατά ἐγώ ἀπονενηρχησεν ἐξεύσιν , πῶς οὐ εἄν ἵημι εἴρω εἄν αὐτός ἐκεῖνος ποῦ λέγω · εἰμί σκληρός καί δυσανθέτοις ἀνάγκη ἐνειλέω ὁ πρακτέος , ἢ μή , κύριος · μέν ἐγώ οὐδαμός καθίστημι , εἰκών δέ μᾶλλον ὡς κρατέω ἕτερος , καί ὁ κατά γνώμη εἴργω , πῶς ἐγώ γράφω αὐτός · « ὁ ἀγνοέω , ἀδελφός ( γιγνώσκω γάρ νόμος λαμβάνω , ὅτι ὁ νόμος κυριεύω ὁ ἄνθρωπος , ἐπί ὅσος χρόνος ζῶ ; » κυριεύω δέ ὀν τις τρόπος ὁ ζῷον ὁ νόμος · ἀπέρχομαι μέν γάρ ἀράρτος · ἐπί ὁ θνῄσκω · ὁρίζω δέ οὐ ἐκεῖνος πίνω , ἀλλά ὁ ἐπί ὁ ἐν σῶμα τρίβω βίος · καί στεφανόω μέν ἔπαινος ὁ εὐδοκιμέω εἴωθα , καταψηφίζομαι δέ ὁ βέβηλος ὁ δίκη . εἶτα πῶς ὁ νομοθέτης οὗτος εἰμί κριτής , κολάζω ὁ ἁμάρτημα ὁ εἰς οὗτος πίπτω αδουλητω ; ἐκ τυγχάνω ἡγαχασμένους ; μᾶλλος δέ τίς καί ὅλως ὁ νόμος ὁρίζω ; ὁ μέν γάρ ἔχω ἐπί ἐξουσία εἄν βούλομαι δρᾶσις , ὅσταν ὁ νόμος ὁρίζω ὁ δίκη , εἰμί πάρειμι δοκιμάω ὁ ἀγαθός δόξα ἐπιδίδωμι ὁ νόος , αὐτός ὁ αἰσχύνη τιμάω , καί ὁ ἀμείνων ἀλλάσσω ὁ διά νόμος καταγιγνώσκω · ὁ γε μήv ἐπρητμημένον ἔχω ὀν ὁ ἀνάγκη ζυγόν , καί οἱπαρ ὁ κρατέω δοκέω τρίβω δεῖ , περισσός οἴμη πού ὁ θέσπισμα . καίτοι πῶς οὐ ἀληθής εἶπον , ὡς οὐδέ εἄν ἐγώ ὁ πᾶς εἰδοί ὁ ἐκ ὁ νόμος ζυγόν ἐπιτίθημι , ὁ αὐτός δοκέω εὕω μῆλον βραδεύω καί παιδαγωγέω πρός ὁ συμφέρω , εἰμί ὁ εἴμαρμαι βρόχος ἐνείλλω ἐπίσταμαι ; ὁ γάρ ἐκεῖνος λέγω ὁ διά ἐναντίος , ὡς ἀγνοέω οὗτος θεός ἢ , εἴπερ ὀρθός φρονέω ἁρμόζω , δείδω σφόδρα ὁ ὁ ἄρρητος δόξα καταχέω ὁ ἄγνοια , νομοθετέω δέ φημί , καί μήv καί ὁ πληρμε-λούντων καθορίζω ὁ δίκη , ὁμολογέω ἐναργής .