cyrillus-theology.commentarii-in-joannem pg074_0247.1
διὰ τὸ μεταρρυθμίζειν τῶν πιστευόντων τὸν νόμον , ἐκ νομικῆς καὶ παγχείας ἐντολῆς , εἰς τὴν τῆς εὐαγγελικῆς πολιτείας ἰσχύντητα . Ἐφασκον γὰρ οὐδὲν εἰδότες οἱ τάλανες , μᾶλλον δὲ γιγνώσκοντες ἐπ’ αὐτῷ τὴν θεοῦ ἀνοψιαντες . Ἐγὼ οὖτος παρὰ θεοῦ ὁ ἄνθρωπος , οὐκ ἂν ἔλυσ τὸ Σάββατον . Προχειρότατα τοίνυν τὴν παρὰ θεοῦ Πατρὸς ἐμμένειαν δοθεῖσθαι φησιν αὐτοὺς ἀνενοήτως πεπιστευκώς , καὶ ἐμὲ μάλαι διατεθειμένους , δεῖπνρ ἐξῆλθε παρὰ τοῦ θεοῦ καὶ Πατρὸς . Προαλεῖται γὰρ ὡσπερ , φησιν , καὶ φθάσει μὲν τάχα τὴν τοῦ μισευόντος αἴτησιν , εὐλογίας δὲ ταῖς πνευματικαῖς ἐπιλύσει τὸν νοῦν τῶν ὀρθῶν ἁγνόντων ἐπ’ ἐμοὶ τὴν διάλγησιν , καὶ οὐ χαθάρει ἐδόκει φρονεῖν τοὺς τοῦ γράμματος ἐραστάς . Τὸ δὲ , « Ἐξῆλθον παρὰ θεοῦ , » ἀνατάσει δὴ πάλιν οἰσόμεθα δηλοῦν , ἡ ὅτι γεγονέναι , καὶ ἐξῆλθα μὲν τῆς οὐσίας αὐτοῦ , κατὰ πρόσοδον μὲν τὴν πρὸς τὸ εἶναι τε καὶ νοεῖσθαι τυχὼν ἰδιοσυστάτως , οὐ μὴν εἰς ἀπαν διηρημένους . Ἐστι γὰρ ἐν ὑμῖν μὲν ὁ Πατήρ , ἐν Πατρὶ δὲ αὐτὸς πάλιν κατὰ φύσιν ὁ Υἱός . « Ἡ δὲ ἐξῆλθον , » ἀνεί τοῦ , γέγονα καθ’ ὑμᾶς , ἄνθρωπος δηλοῦντι , τὴν ὑμετέραν μορφὴν τε καὶ φύσιν ὑποδύς . Τόπος γὰρ ἄνωτεν ἑκάστου τῶν ὄντων ἡ ἰδία φύσις , ἀφ’ ἧς ἀν αἴρει πρὸς ἑτερόν τι μεταχωροῦν , καὶ ὅπερ οὐχ ἤν γενόμενον . Καὶ οὐ δὴ ποῦ φαμεν , ὡς ἐπειπερ ἄνθρωπος καθ’ ἡμᾶς ἄωρθη τε καὶ γέγονεν δυνάμεως θεοῦ , λέξον τού εἶναι θεός . « Ἐγὼς γὰρ , καὶ σήμερον ὁ αὐτὸς καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας » προσειληφώς δὲ μᾶλλον ἢπερ οὐχ ἦν , μετὰ τοῦ σώσαι τὸ ἴδιον ἐκδεσθῆναι πως νοεῖται κατὰ γε τὸν ἐν θεωρίαις εἰσάγοντα λόγον . Ἐκλῆψι δὲ τὸ , « ἐξῆλθον παρὰ τοῦ Πατρὸς » καὶ καθ’ ἑτερον , εἰ βούλει , τρόπῳ . Φαντο μὲν γὰρ οἱ πρὸς μόνας ἀμαθίας ἐπεστάσθαι Φαρισαῖοι , καθάπερ ἤδη προείπον , καθ’ ἕνα τῶν ψευδοπροφητῶν εἰς μῆσον ἤκειν τὸν Κύριον , παρὰ θεοῦ μὲν οὐκ ἀπεσταλμένον , ἀπὸ δὲ γνώμης τῆς οἰκείας , καθάπερ ἦν ἔθος ἐκείνοις τὰ τῷ νόμῳ μαχόμενα τοὺς ὡς αὐτὸν ἰούσιν προσλαλεῖν . Διὰ γάρτοι τοῦτο καὶ ἀπαιδεῖν ἐσκήπτοντο , τὴν τοῦ νόμου τήρησιν φιλατάτην μὲν εἶναι λέγοντες τῷ θεῷ καὶ Πατρὶ , παραλύσεσθαι γε μὴν διὰ τῶν αὐτοῦ διδασκάλων . Οὐχὼν ὡς θεῷ μαχόμενος , καὶ ὡς τοὺς παρ’ αὐτοῦ διὰ Μωυσέως τεθεσπισμένους ἀντιστατεῖν ἡρμήνουν ἀπεσάιοντο τὸν Χριστόν , ἀλλότριον εἶναι καὶ θεοῦ διὰ τοῦτο λογιζόμενοι . Ἄλλ’ οὐχ οὕτως οἱ μακάριοι μαθηταί . Περιλήψαι γὰρ αὐτὸν τῆς τῶν Ἰουδαίων δυσδουλίαις τὰ ἀμείνω φρονήσαντες , καὶ πεπιστευκασιν ἀληθῶς , ὅτι ἐξῆλθεν ἀπὸ θεοῦ , κατὰ τοὺς ἀρείους ἡμῖν εἰρημένους τρόπους . Ταύτης τοι τῆς εἰκίας ἄνεκα , καὶ πεφίληται παρὰ Πατρὸς , τὴν ἰσὴν ὡσπερ ἐξ ἀμοιβῆς δεχόμενοι χάριν . Εἰ δὲ φιλεῖται μὲν τῷ θεῷ καὶ Πατρὶ , καὶ λαν ἡδεῖς ὁ ἐκ θεοῦ τὸν Υἱὸν ἐξειδέναι πιστεύουσι , κατεστύγνυται δηλονότι παρὰ θεομεῖς ἀληθῶς οἱ τὴν τοῦτοῖς ἐναντίαν νοσφάσαντες δόξαν . Καὶ εἰ τοὺς ἀγαπῶσι τὸν Υἱὸν ἐτοιμότατος λίαν εἰς τὸ ὑπακούσαι θεός , οὐ προσδέξεται δηλονότι τῶν μὴ τοιούτων τὰς προσευχάς . Καὶ τοῦτο ἦν ἤρα τὸ διὰ φωνῆς Ἡσαίου πρὸς αὐτοὺς εἰρημένον . « Ὑπὸν τὰς χεῖρας ἐκτείνετε πρὸς με , ἀποστρέψω τοὺς ὀφθαλμοὺς μου ἀφ’ ὑμῶν , καὶ ἐὰν πληθυνῆτε τὴν δέησιν , οὐκ εἰσακούσομαι ὑμῶν . Αἱ γὰρ χεῖρες ὑμῶν αἵματος πλήρεις . »
Lemmas: διά ὁ μεταρρυθμίζω ὁ πιστεύω ὁ νόμος , ἐκ νομικός καί παγχείας ἐντολή , εἰς ὁ ὁ εὐαγγελικός πολιτεία ἰσχύντητα . φάσκω γάρ οὐδείς οἶδα ὁ τάλας , μᾶλλον δέ γιγνώσκω ἐπί αὐτός ὁ θεός ανοψιαιας . ἐγώ οὗτος παρά θεός ὁ ἄνθρωπος , οὐ εἄν ἐλύω ὁ σάββατον . πρόχειρος τοίνυν ὁ παρά θεός πατήρ ἐμμένω δίδωμι φημί αὐτός ἀνεννόητος πιστεύω , καί ἐγώ μάλη διαθέτω , δεῖπνρ ἐξέρχομαι παρά ὁ θεός καί πατήρ . προαλεω γάρ ὡς , φημί , καί φθάνω μέν τάχα ὁ ὁ μισεύω αἴτησις , εὐλογία δέ ὁ πνευματικός ἐπιλύω ὁ νόος ὁ ὀρθός ἁγνός ἐπί ἐγώ ὁ διαλγησις , καί οὖον καθαίρω δοκέω φρονέω ὁ ὁ γράμμα ἐραστής . ὁ δέ , « ἐξέρχομαι παρά θεός , » ἀνάτασις δή πάλιν φέρω δηλόω , ὁ ὅτι γίγνομαι , καί εξέρχομαι μέν ὁ οὐσία αὐτός , κατά πρόσοδος μέν ὁ πρός ὁ εἰμί τε καί νοέω τυγχάνω ἰδιοσύστατος , οὖον μήv εἰς ἅπας διαιρεμένος . εἰμί γάρ ἐν σύ μέν ὁ Πατήρ , ἐν πατήρ δέ αὐτός πάλιν κατά φύσις ὁ υἱός . « ὁ δέ ἐξέρχομαι , » ἀνίημι ὁ , γίγνομαι κατά σύ , ἄνθρωπος δηλόω , ὁ ὑμέτερος μορφή τε καί φύσις ὑποδύω . τόπος γάρ ἄνωτεν ἕκαστος ὁ εἰμί ὁ ἴδιος φύσις , ἀπό ὅς εἰς ἀείρω πρός ἕτερος τίς μεταχωρέω , καί ὅσπερ οὐ ἐάν γίγνομαι . καί οὖον δή ποῦ φημί , ὡς ἐπεί ἄνθρωπος κατά ἐγώ ἄωρ τε καί γίγνομαι δύναμις θεός , λέγω ὅς εἰμί θεός . « Ἐγώ γάρ , καί σήμερον ὁ αὐτός καί εἰς ὁ αἰών » προσλαμβάνω δέ μᾶλλον ἤ οὐ εἰμί , μετά ὁ σῴζω ὁ ἴδιος ἐκδέω πως νοέω κατά γε ὁ ἐν θεωρία εἰσάγω λόγος . ἔκληψις δέ ὁ , « ἐξέρχομαι παρά ὁ πατήρ » καί κατά ἕτερος , εἰμί βούλομαι , τρόπος . φημί μέν γάρ ὁ πρός μόνος ἀμαθία ἐφίστημι Φαρισαῖος , καθάπερ ἤδη προεῖπον , κατά εἷς ὁ ψευδοπροφήτης εἰς μῆσον ἥκω ὁ κύριος , παρά θεός μέν οὐ ἀποστέλλω , ἀπό δέ γνώμη ὁ οἰκεῖος , καθάπερ εἰμί ἔθος ἐκεῖνος ὁ ὁ νόμος μάχομαι ὁ ὡς αὐτός εἶμι προσλαλέω . Ζεύς γάρ οὗτος καί ἀποδίδωμι σκήπτω , ὁ ὁ νόμος τήρησις φίλος μέν εἰμί λέγω ὁ θεός καί πατήρ , παραλύω γε μήv διά ὁ αὐτός διδάσκαλος . Οὐχὼν ὡς θεός μάχομαι , καί ὡς ὁ παρά αὐτός διά Μωυσῆς θεσπίζω ἀντιστατέω ἡρμήνουν απεσαιαρτυω ὁ Χριστός , ἀλλότριος εἰμί καί θεός διά οὗτος λογίζομαι . ἄλλος οὐ οὕτως ὁ μακάριος μαθητής . Περιλήψαι γάρ αὐτός ὁ ὁ Ἰουδαῖος δυσδουλιος ὁ ἀγαθός φρονέω , καί πιστεύω ἀληθής , ὅτι ἐξέρχομαι ἀπό θεός , κατά ὁ ἄρειος ἐγώ εἴρω τρόπος . Ταύτη ὅς ὁ ἔοικα ἀνίημι , καί φιλέω παρά πατήρ , ὁ ἴσος ὡς ἐκ ἀμοιβή δέχομαι χάρις . εἰμί δέ φιλέω μέν ὁ θεός καί πατήρ , καί λάω ἡδύς ὁ ἐκ θεός ὁ υἱός ἔξοιδα πιστεύω , κατεστυγνυος δηλονότι παρά θεομεῖς ἀληθής ὁ ὁ οὗτος ἐναντίος νοσφάσαντες δόξα . καί εἰμί ὁ ἀγαπάω ὁ υἱός ἑτοῖμος λίαν εἰς ὁ ὑπακούω θεός , οὖον προσδέχομαι δηλονότι ὁ μή τοιοῦτος ὁ προσευχή . καί οὗτος εἰμί ἐράω ὁ διά φωνή Ἠσαΐας πρός αὐτός εἴρω . « ὕπειμι ὁ χείρ ἐκτείνω πρός ἐγώ , ἀποστρέφω ὁ ὀφθαλμός ἐγώ ἀπό σύ , καί ἐάν πληθύνω ὁ δέησις , οὐ εἰσακούω σύ . ὁ γάρ χείρ σύ αἷμα πλήρης . »