cyrillus-theology.commentarii-in-joannem pg074_0168.1
A ἐξ ἰσότητος τῆς πρὸς τὸν Πατέρα , πρὸς τὸ μὴ οὕτως ἔχειν ; Οὐδὲν δὲ τούτων ὑπομειμάνηκεν ὁ Πατὴρ · μειώνηκε δὲ καὶ ἑαυτὸν ἐν οἷς ἦν ἐξ ἀρχῆς . Μειζῶν οὖν ἀπὸ τοῦ τὴν ἐλάττωσιν οἰκονομικῶς ἐλομένου , καὶ τῶς ὄντος ἐν αὐτῇ , ἄχρις ἂν ἑαυτὸν πάλιν ἀνακαμψάσθῃ , τοῦ ἰδίου δὲ σχῆμα καὶ φυσικὸν ἀγαθόν , ἐν ᾧπερ ἦν ἐν ἀρχῇ . Τόπος δὲ ὥσπερ οἰκεῖός τε καὶ φυσικὸς αὐτῷ νοηθεῖν ἂν εἰκῶς ἡ ἰσότης ἡ πρὸς τὸν Πατέρα , ἣν ἔχειν ἐξὼν ἀδιακωλύτως , οὐχ ἀρπαγμὸν τήρησατο δι’ ἡμᾶς . Καὶ πολλοῦ ἡμῖν γεγονὸτος λόγου περὶ τῆς ἰσότητος τοῦ Υἱοῦ τῆς πρὸς τὸν Θεὸν καὶ Πατέρα καὶ ἐν τοῖς ὀπίσω βιβλίοις , τάχα πως ἂν δεῖν πρῶτον ἐπὶ τῶν ἐξῆς σαφηνείας ἐλθεῖν , τὸ περὶ τούτων μὲ μακρηγορεῖν ἀφέντας εἰς τὸ παρόν . Ἐπειδὴ δὲ τις τῶν ἀνυπότατων αἱρετικῶν οὐ λίαν ἀθρόμαστον παρὰ τοῖς Ἰουδαίοις λαχὼν τῶν ἱερῶν Γραμμάτων τὴν ἐπίσιν , τὰ ἐν τῷ προκειμένῳ ἐρμηνεύειν ἐπιχειρῶν , γραφὴ παρέδωκεν οὐ φορητὰς δυσφημίας κατὰ τοῦ Μονογενοῦς , ἀδρανὲς ἠφάνη καὶ λίαν ἀνάρπιστον ἐμαυτῷ πρᾶγμα θελεῖν ὑφίστασθαι τὸ σωπῆπαρὰδραμεῖν τὴν οὕτω δεινὴν τοῦ μνημονευθέντος ἀτόπιαν . Οὕκουν οἴησομαι δεῖν ὑπαντιῆσαι μὲν κατὰ λόγον αὐτῷ , δεῖξαι τε σαφῶς ὅτι σαθρὰ τε καὶ γραώδη τὰ παρ’ αὐτοῦ μυθάρια , καὶ φρονήσεως μὲν τῆς ἀγαθῆς ἀμοιρώτατα παντελῶς , στοργὰς δὲ εἰκάλων ἔχοντα λογισμῶν . Ἐπ’ αὐτῆς δὲ ὑμῖν ἀναγνώσομαι λέξεως , ὅ συνθεῖναι τετράμηκε , τὴν τοῦ προκειμένου , καθάπερ αὐτὸς ἠφάνη , θεωρίαν ἐξηγουμένως . « Μείζωνα δὲ ἑαυτοῦ τὸν Πατέρα χρηματίζων σαφῶς , οὐ μόνον τὴν ἑαυτῷ πρέπουσαν παρέστησεν εὐγνωμοσύνην , ἀλλὰ γὰρ καὶ τῶν ἐν ἀμφοτέροις εἶναι νομιζόντων τὴν ψευδὴς διήλεγξεν . » Καὶ τὴν Σαβελλίου διὰ τούτων περικροτήσας δόξαν , δεῖν , ὡς οἴεται , καὶ δριμὺς ἐπιπτῆξαι τοῖς ἐν ἰσότητι πρὸς τὸν Πατέρα τιθεῖσι τὸν Υἱόν , οὕτω πάλιν εἰπών · « Εἰς τοσούτον πάλιν ἀπονοίας προῆλθόν τινες , ὥς μαθὲ ὅλους ἀνέχεσθαι μείζονα εἶναι τὸν Πατέρα τῆς τοῦ Μονογενοῦς Θεότητος λέγειν , ἀλλὰ μόνον αὐτὸν συγχρίσει τῇ περὶ τὴν σάρκα ὑπερέχειν δοκεῖν , μηθὲ κἂν τούτω [ γρ . κἂν τούτω ] συνιδόντ δυναθέντες , ὡς τὰ ἐτερογενῆ οὐδαμῶς συγχρίνεσθαι δύναται . Οὐδεὶς γὰρ ἂν εἴποι ποτὲ ὅτι ἄνθρωπος σοφώτερός ἐστι κτήνους , οὔτε μὴν ἵππος ὀξύτερος τρέχει χελιδών , ἀλλ’ ἄνθρωπον ἀνθρώπου ἐλλογιμώτερον , ἵππον δὲ ἵππου ὀξύτερον φέρεσθαι . Μόνων οὖν τῶν ὁμογενῶν τὴν πρὸς ἀλλήλα σύγκρισιν ἐπιδεχομένων , ἀνάγκη αὐτοῖς ὁμολογήσαι , ὅτι ὁ Πατὴρ μείζων αὐτῆς τῆς τοῦ Μονογενοῦς Θεότητος ὑπάρχει . Οἱ γὰρ ἐναντίως σφάλλόμενοι , τὴν πρὸς τὴν σάρκα συγκρίνειν , ὅσον τὸ ἐπ’ αὐτοῖς , τὸ πατρικὸν ἀξίωμα καθαιροῦσι . »
Lemmas: A ἐκ ἰσότης ὁ πρός ὁ πατήρ , πρός ὁ μή οὕτως ἔχω ; οὐδείς δέ οὗτος ὑπομένω ὁ πατήρ · μειώνω δέ καί ἑαυτοῦ ἐν ὅς εἰμί ἐκ ἀρχή . μείζων οὖν ἀπό ὁ ὁ ἐλάττωσις οἰκονομικός αἱρέω , καί Τῶς εἰμί ἐν αὐτός , ἄχρι εἄν ἑαυτοῦ πάλιν ἀνακάμπτω , ὁ ἴδιος δέ σχῆμα καί φυσικός ἀγαθός , ἐν ὅσπερ εἰμί ἐν ἀρχή . τόπος δέ ὥσπερ οἰκεῖος τε καί φυσικός αὐτός νοέω εἄν ἵημι ὁ Ἰσότης ὁ πρός ὁ πατήρ , ὅς ἔχω ἔχω ἀδιακωλύτως , οὐ ἁρπαγμός τηρέω διά ἐγώ . καί πολύς ἐγώ γίγνομαι λόγος περί ὁ ἰσότης ὁ υἱός ὁ πρός ὁ θεός καί πατήρ καί ἐν ὁ ὀπίσω βιβλίον , τάχα πως εἄν δήω πρῶτος ἐπί ὁ ἑξῆς σαφήνεια ἔρχομαι , ὁ περί οὗτος ἐγώ μακρηγορέω ἀφίημι εἰς ὁ πάρειμι . ἐπεί δέ τις ὁ ανυποταω αἱρετικός οὖον λίαν αθρομαστος παρά ὁ Ἰουδαῖος λαγχάνω ὁ ἱερός Γράμμα ὁ ἔπειμι , ὁ ἐν ὁ πρόκειμαι ἑρμηνεύω ἐπιχειρέω , γραφή παραδίδωμι οὖον φορητός δυσφημία κατά ὁ Μονογενώ , ἀδρανής φαίνω καί λίαν ἀνάρπιστον ἐμαυτοῦ πρᾶγμα ἐθέλω ὑφίστημι ὁ σωπῆπαρὰδραμεῖν ὁ οὗτος δεινός ὁ μνημονεύω ἀτοπία . κέω οἴομαι δήω ὑπαντιάω μέν κατά λόγος αὐτός , δείκνυμι τε σαφῶς ὅτι σαθρός τε καί γραώδης ὁ παρά αὐτός μυθάριον , καί φρόνησις μέν ὁ ἀγαθός ἄμοιρος παντελῶς , στοργή δέ εικαλος ἔχω λογισμός . ἐπί αὐτός δέ σύ ἀναγιγνώσκω λέξις , ὅς συντίθημι τρέμω , ὁ ὁ πρόκειμαι , καθάπερ αὐτός φαίνω , θεωρία ἐξηγέομαι . « Μείζων δέ ἑαυτοῦ ὁ πατήρ χρηματίζω σαφῶς , οὖον μόνος ὁ ἑαυτοῦ πρέπω παρίστημι εὐγνωμοσύνη , ἀλλά γάρ καί ὁ ἐν ἀμφότερος εἰμί νομίζω ὁ ψευδής διελέγχω . » καί ὁ Σαβέλλιος διά οὗτος περικροτέω δόξα , δήω , ὡς οἴομαι , καί δριμύς ἐπιπτήσσω ὁ ἐν ἰσότης πρός ὁ πατήρ τίθημι ὁ υἱός , οὗτος πάλιν εἶπον · « εἰς τοσοῦτος πάλιν ἀπόνοια προέρχομαι τις , ὅς μηθ́υμι ὅλος ἀνέχω μείζων εἰμί ὁ πατήρ ὁ ὁ Μονογενώ θεότης λέγω , ἀλλά μόνος αὐτός συγχρίω ὁ περί ὁ σάρξ ὑπερέχω δοκέω , μήθω κἀν οὗτος [ γρ . κἀν οὗτος ] συνοράω δύναμαι , ὡς ὁ ἑτερογενής οὐδαμῶς συγχρίω δύναμαι . οὐδείς γάρ εἄν εἶπον ποτέ ὅτι ἄνθρωπος σοφός εἰμί κτῆνος , οὔτε μήv ἵππος ὀξύς τρέχω χελιδών , ἀλλά ἄνθρωπος ἄνθρωπος ἐλλόγιμος , ἵππος δέ ἵππος ὀξύς2 φέρω . Μόνος οὖν ὁ ὁμογενής ὁ πρός ἀλλήλων σύγκρισις ἐπιδέχομαι , ἀνάγκη αὐτός ὁμολογέω , ὅτι ὁ πατήρ μείζων αὐτός ὁ ὁ Μονογενώ θεότης ὑπάρχω . ὁ γάρ ἐναντίος σφάλλω , ὁ πρός ὁ σάρξ συγκρίνω , ὅσος ὁ ἐπί αὐτός , ὁ πατρικός ἀξίωμα καθαιρέω . »