cyrillus-theology.commentarii-in-joannem pg074_0119.1
παπλήρωκα μὲν οὐρανοὺς , καὶ τὰ ἔσχατα τῆς γῆς . Ἀ minus erit incommodi si dicat circumscribi incor - τοῦτ’ ἐστι , τὰ εἰς τὸν ἄδην · πῶς οὖ σφόδρα παραλο - poreum , et mensuræ subiciat quod caret termino . γώτατον τὸ περιοχῆς ὄνομα προσάπτειν αὐτῷ , μὴδὲ Dicere enim substantialiter ipsum a Deo et Patre ἐκεῖνο λογισαμένους , ὅτι εἰ τὸ πρόσωπον αὐτοῦ , τοῦτ’ contineri , quid sibi vult aliud , quam terminatam ἐστι , τὸ Πνεῦμα ( πρόσωπον γὰρ τοῦ Υἱοῦ καλεῖ τὸ habere substantiam , non secus ac unumquodque Πνεῦμα ) τὰ πάντα πληροῖ , πῶς οὖ αὐτὸ εἴσω γε - eorum quæ facta sunt ab ipso , quæ tuto ac vere νοιτο περιοχῆς , κἂν λέγῃ , ὅτι περιοχῆς τοῦ Θεοῦ καὶ contineri fatebimur ? Corpora enim sunt , licet non Πατρός · Ἄλλ’ οὐδὲν ἤττον ὀδριεῖ περιγράψας τὸ talia forsan qualia nostra sunt . Sed et illud mihi ἀσώματον , καὶ μέτρῳ περιτιθεὶς τὸ οὐκ ἄν πεπερα - præterea subit . Quod si necesse dicamus ut quod σμένως . Τὸ γὰρ οὐσιώδως αὐτὸν περιέχεσθαι λέγειν ab aliquo contineatur , omnino intra illud sit a quo ὑπὸ τοῦ Θεοῦ καὶ Πατρός , τί ἕτερόν ἐστι δηλοῦν , ἢ contineri dicitur , quomodo non manifeste sequetur ὅτι πεπερασμένην ἔχει τὴν οὐσίαν , ὡσπερ οὖν ἀμέ - ut continens minus esse contento putemus , ipsum - λει καὶ ἐκαστον τῶν παρ’ αὐτοῦ γεγονότων , ὅ καὶ que terminationem esse majoris quodammodo com - ἀκινδύνως τε καὶ ἀληθῶς περιέχεσθαι δώσομεν . Σώ - plexione dicamus ? Quid ergo rursus dices , o bone ? ματα γὰρ , εἰ κα’ μὴ τοιαῦτα τυγχάν , ὅποια τὰ ἡμέ - Ecce enim , cum se Dei ac Patris exhibeat imagi - τερα . Ἐπειδὴ δὲ μοι κάλειν πρὸς τούτους ἐννοεῖν . B nem , et aperte dicat : « Qui videt me , videt et Pa - Εἰ γὰρ ἀναγκαῖον εἶναι φαμεν τὸ ὑπὸ τοῦ περιει - trem , » statim rursus subjungit : « Ego in Patre , λημμένου , εἶναι δὴ κεισθαι πάντως τοῦ περιέχοντος et Pater in me est . » Nam si , ut vultis , ait se , αὐτὸ λεγομένου , πῶς οὐκ ἀναμρίλογως ἕξεταί τὸ ἐν quamvis character et imago sit Patris , substan - ἐλάττοσιν εἶναι νοεῖν τοῦ περιέχοντος τὸ περιεχόμενον , tialiter tamen ab eo contineri , nunquid manifeste καὶ πεπερασθῆναι λέγειν αὐτό , κατακλειδόμενον ὡς - stum et indubitatum est omnibus , velle ut alia de περ τῇ τοῦ μεῖζονος περιοχῇ ; Τί οὖν , ὦ βέλτιστε , Patre qualia et de ipso sentiamus ? Finitum igitur πάλιν ἐρεῖς ; Ἴδοὺ γὰρ εἰκόνα τοῦ Θεοῦ καὶ Πατρός esse quoque 788 Patrem oportet : est enim in ἐαυτὸν παραθεὶς , καὶ διαρρήδην εἰπών · « Ὁ ἑωρα - Filio . Quærat itaque demum hæreticus quis major κὼς ἐμέ , ἑώρακε τὸν Πατέρα , » καὶ πάλιν ἐπῆνγεν eo sit : non enim cogitare aut dicere fas mihi est , εἰδώς · « Ἐγὼ ἐν τῷ Πατρὶ , καὶ ὁ Πατὴρ ἐν ἐμοὶ nec enim partim quidem Patris erit imago Filius , ἐστιν . » Εἰ γὰρ τοῦτο φησὶ καθ’ ὁμᾶς , ὅτι Καὶτοι partim vero non erit . Nam si omnino habet ali - χαρακτὴρ καὶ εἰκὼν ὑπάρχει τοῦ γεγενηκότος , οὐ - quid quod perfectissimam similitudinem dirimat , σιωδῶς ὑπ’ αὐτοῦ περιέχομαι , πῶς οὐχ ἀπαισιν ἀν - non erit perfecta et solida imago . At ubinam id εμφολογον , ὅτι τοιαύτας ἡμᾶς ἐννοίας ἔχειν περὶ τοῦ C in sacris Litteris reperies ? nec enim tuis sermoni - Πατρός βούλεται , ὁποίαςπερ ἂν λάβοιμεν καὶ ἐπ’ bus persuasi rectan sacrarum dogmatum rationem αὐτῷ ; Πεπερασθῆναι τοιγαροῦν ἀνάγκη καὶ τὸν Πα - rejiciemus . Illud mirari subit , quomodo subjicere τέρα · Ἔστι γὰρ ἐν Υἱῷ . Καὶ ζητεῖτω λοιπὸν ὁ αἱρε - ausi sint : Quemadmodum Paulus Christum habe - τικὸς , τὲς ὁ μεῖζων αὐτῶν · ἐμοὶ γὰρ οὐ θέμις εἰπεῖν bat in seipso loquentem et virtutes operantem , ἡ.νοεῖν . Οὐ γὰρ ἀνὰ μέρος μὲν εἰκὼν ἔσται τοῦ Πα - eodem modo et Filius Patrem loquentem et signa τρός ὁ Υἱός , ἀνὰ μέρος δὲ οὐκέτι . Εἰ γὰρ ὅλους ἕχει edentem habebat in seipso . Unde ait : « Credite τι τὸ παραλλᾶτον καὶ μεσολαβοῦν τὴν εἰσάπαν quia ego in Patre , et Pater in me est , aliouqui pro - ὁμοίωσιν , μέρος ἂν εἴη λοιπόν , οὐχ ὁλόκληρος εἰκών . pter opera ipsa credite . » Verum quis Christia - Ἄλλὰ ποῦ τοῦτο δεῖξαις ἂν τὴν ἁγίαν λέγουσαν Γρα - num nuncupabit illum qui talia de Christo sen - φήν ; οὐ γὰρ δήπου τοὺς σοὺς ἀναπεπεισμένους λόγους , tiat ac loquatur ? Ecce enim , ecce non jam ipsum τὴν τῶν ἱερῶν δογμάτων ὀρθότητα παρωσώμεθα . Θαυ - vere Deum dicit , sed præcipiti audacia affingens μαζεῖν δὲ ὅπως οὐ κατέδεισαν ἐπὶ τούτοις εἰπεῖν · ei quod creaturis convenit , deiferum quemdam Καθὼς δὲ Παῦλος τὸν Χριστὸν εἶχεν ἐν ἑαυτῷ λα - Deique participem , sive ex Deo procreatum Deum λοῦντα καὶ ἐνεργοῦντα τὰς δυνάμεις , τὸν αὐτὸν δη - prædicat . Ei quippe propositum est omni ratione τρόπον καὶ ὁ Υἱὸς τὸν Πατέρα λαλοῦντα , καὶ τὰ ση - D ac modo a Dei ac Patris substantia prorsus eum μεία ποιούνα εἶχεν ἐν ἑαυτῷ . Διὸ φησι · « Πιστεύετε , excludere , et a naturali atque substantiali pro - ὅτι ἐγὼ ἐν τῷ Πατρὶ , καὶ ὁ Πατὴρ ἐν ἐμοί . Εἰ δὲ prietate quam cum sno Patre ac Deo habet , pro - μη , διὰ τὰ ἔργα αὐτὰ πιστεύετέ μοι . » Εἶτα τίς ἐστι sus resecare . At quid , quæso , his stupidius esse Χριστιανὸν προσερεῖ τὸν οὕτως διεσκεμμένον καὶ πε - potest ? aut quomodo non velut mortuis jam ac φρονηκότα περὶ Χριστοῦ ; Ἴδοὺ γὰρ , ἰδοὺ , καὶ perditis illacrymaveris , qui tam effrenato cursu in μᾶλα σαφῶς , Θεὸν μὲν αὐτὸν οὐκέτι φησιν ἀληθῶς · impietatem precipitant , et opportune admodum ῥιψοκινδύνως δὲ περιθεὶς τὸ πρέπον τοῖς κτίσμασι dices : « Quis dabit capiti meo aquam , et oculis μέτρον αὐτῷ , θεοφόρον τινὰ καὶ Θεοῦ μέτοχον , ἤγουν meis fontem lacrymarum , et plorabo die ac no - ἐκ Θεοῦ γενηθέντα Θεὸν χρηρύττει . Σκοπὸς γὰρ αὐ - cte ? » ; Ob horum enim contumaciam non immer - τῷ διὰ παντὸς , ὡς ἔπος εἰπεῖν , τρόπον καὶ λόγῳ τὴς rito quis magnam lacrymarum vim profuderit . Sed οὐσίας τοῦ Θεοῦ καὶ Πατρός παντελῶς ἀπαίρεγεν quoniam veritatis dogmatis illorum calumniis , αὐτόν , καὶ εἰσάπαν ἀποτεμεῖν τῆς φυσικῆς καὶ οὐ - propter simpliciorum utilitatem , retundendas ar -
Lemmas: παπλήρωκα μέν οὐρανός , καί ὁ ἔσχατος ὁ γῆ . ὅς minus erit incommodi si dicat circumscribi incor - οὗτος εἰμί , ὁ εἰς ὁ ἅδην · πῶς οὖον σφόδρα παραλέω - poreum , et mensuræ subiciat quod caret termino . γώς ὁ περιοχή ὄνομα προσάπτω αὐτός , μηδέ Dicere enim substantialiter ipsum a Deo et Patre ἐκεῖνος λογίζομαι , ὅτι εἰμί ὁ πρόσωπον αὐτός , οὗτος contineri , quid sibi vult aliud , quam terminatam εἰμί , ὁ πνεῦμα ( πρόσωπον γάρ ὁ υἱός καλέω ὁ habere substantiam , non secus ac unumquodque πνεῦμα ) ὁ πᾶς πληρόω , πῶς οὖον αὐτός εἴδομαι γε - eorum quæ facta sunt ab ipso , quæ tuto ac vere νέομαι περιοχή , κἀν λέγω , ὅτι περιοχή ὁ Θεός καί contineri fatebimur ? Corpora enim sunt , licet non πατήρ · ἄλλος οὐδείς κακός ὀδριεῖ περιγράφω ὁ talia forsan qualia nostra sunt . Sed et illud mihi ἀσώματος , καί μέτρον περιτίθημι ὁ οὐ ἄν Πεπέρα - præterea subit . Quod si necesse dicamus ut quod σμένος . ὁ γάρ ουσιωδώς αὐτός περιέχω λέγω ab aliquo contineatur , omnino intra illud sit a quo ὑπό ὁ Θεός καί πατήρ , τίς ἕτερος εἰμί δηλόω , ἢ contineri dicitur , quomodo non manifeste sequetur ὅτι περαίνω ἔχω ὁ οὐσία , ὡς οὖν ἡμεῖς - ut continens minus esse contento putemus , ipsum - λέι καί ἕκαστος ὁ παρά αὐτός γίγνομαι , ὅς καί que terminationem esse majoris quodammodo com - ἀκίνδυνος τε καί ἀληθής περιέχω δίδωμι . σός - plexione dicamus ? Quid ergo rursus dices , o bone ? μάτη γάρ , εἰμί καί μή τοιοῦτος τυγχάνω , όποιος ὁ ἡμός - Ecce enim , cum se Dei ac Patris exhibeat imagi - τέρας . ἐπεί δέ ἐγώ καλέω πρός οὗτος ἐννοέω . B nem , et aperte dicat : « Qui videt me , videt et Pa - εἰμί γάρ ἀναγκαῖος εἰμί φημί ὁ ὑπό ὁ περίειμι - trem , » statim rursus subjungit : « Ego in Patre , λαμβάνω , εἰμί δή κεῖμαι πάντως ὁ περιέχω et Pater in me est . » Nam si , ut vultis , ait se , αὐτός λέγω , πῶς οὐ αναμριλογαω ἔχω ὁ ἐν quamvis character et imago sit Patris , substan - μικρός εἰμί νοέω ὁ περιέχω ὁ περιέχω , tialiter tamen ab eo contineri , nunquid manifeste καί περάω λέγω αὐτός , κατακλείω ὡς - stum et indubitatum est omnibus , velle ut alia de περ ὁ ὁ μείζων περιοχή ; τις οὖν , εἰμί ἀγαθός , Patre qualia et de ipso sentiamus ? Finitum igitur πάλιν εἴρω ; ἰδού γάρ εἰκών ὁ Θεός καί πατήρ esse quoque 788 Patrem oportet : est enim in ἑαυτοῦ παρατίθημι , καί διαρρήδην εἶπον · « ὁ ὁράω - Filio . Quærat itaque demum hæreticus quis major πως ἐγώ , ὁράω ὁ πατήρ , » καί πάλιν ἐπιφέρω eo sit : non enim cogitare aut dicere fas mihi est , οἶδα · « ἐγώ ἐν ὁ πατήρ , καί ὁ πατήρ ἐν ἐγώ nec enim partim quidem Patris erit imago Filius , εἰμί . » εἰμί γάρ οὗτος φημί κατά ὁμάς , ὅτι καίτοι partim vero non erit . Nam si omnino habet ali - χαρακτήρ καί εἰκών ὑπάρχω ὁ γίγνομαι , οὖον - quid quod perfectissimam similitudinem dirimat , σιωδῶς ὑπό αὐτός περιέχω , πῶς οὐ ἀπαισιν εἰς - non erit perfecta et solida imago . At ubinam id εμφολογος , ὅτι τοιοῦτος ἐγώ ἔννοια ἔχω περί ὁ C in sacris Litteris reperies ? nec enim tuis sermoni - πατήρ βούλομαι , ὁποῖος εἄν λαμβάνω καί ἐπί bus persuasi rectan sacrarum dogmatum rationem αὐτός ; Πεπερασθῆναι τοιγάρ ἀνάγκη καί ὁ Πα - rejiciemus . Illud mirari subit , quomodo subjicere τέρας · εἰμί γάρ ἐν υἱός . καί ζητέω λοιπός ὁ ἀείρω - ausi sint : Quemadmodum Paulus Christum habe - τικός , τέ ὁ μείζων αὐτός · ἐγώ γάρ οὖον θέμις εἶπον bat in seipso loquentem et virtutes operantem , ἵημι . οὖον γάρ ἀνά μέρος μέν εἰκών εἰμί ὁ Πα - eodem modo et Filius Patrem loquentem et signa τρος ὁ υἱός , ἀνά μέρος δέ οὐκέτι . εἰμί γάρ ὅλος ἕχω edentem habebat in seipso . Unde ait : « Credite τίς ὁ παραλλάσσω καί μεσολαβώ ὁ εἰσάπαν quia ego in Patre , et Pater in me est , aliouqui pro - ὁμοίωσις , μέρος εἄν εἰμί λοιπός , οὐ ὁλόκληρος εἰκών . pter opera ipsa credite . » Verum quis Christia - ἀλλά ποῦ οὗτος δείκνυμι εἄν ὁ ἅγιος λέγω γράω - num nuncupabit illum qui talia de Christo sen - φημί ; οὖον γάρ δήπου ὁ σός ἀναπείθω λόγος , tiat ac loquatur ? Ecce enim , ecce non jam ipsum ὁ ὁ ἱερός δόγμα ὀρθότης παρόω . Θαυ - vere Deum dicit , sed præcipiti audacia affingens μαζεῖν δέ ὅπως οὖον καταδείδω ἐπί οὗτος εἶπον · ei quod creaturis convenit , deiferum quemdam καθώς δέ Παῦλος ὁ Χριστός ἔχω ἐν ἑαυτοῦ λάω - Deique participem , sive ex Deo procreatum Deum Λούντα καί ἐνεργέω ὁ δύναμις , ὁ αὐτός δη - prædicat . Ei quippe propositum est omni ratione τρόπος καί ὁ υἱός ὁ πατήρ λαλέω , καί ὁ σός - D ac modo a Dei ac Patris substantia prorsus eum μείης ποιέω ἔχω ἐν ἑαυτοῦ . Διὸ φημί · « πιστεύω , excludere , et a naturali atque substantiali pro - ὅτι ἐγώ ἐν ὁ πατήρ , καί ὁ πατήρ ἐν ἐγώ . εἰμί δέ prietate quam cum sno Patre ac Deo habet , pro - μη , διά ὁ ἔργον αὐτός πιστεύω ἐγώ . » εἶτα τίς εἰμί sus resecare . At quid , quæso , his stupidius esse Χριστιανός προσφωνέω ὁ οὕτως διασκέπτομαι καί μετά - potest ? aut quomodo non velut mortuis jam ac φρονέω περί Χριστός ; ἰδού γάρ , ἰδού , καί perditis illacrymaveris , qui tam effrenato cursu in μῆλον σαφῶς , θεός μέν αὐτός οὐκέτι φημί ἀληθής · impietatem precipitant , et opportune admodum ῥιψοκίνδυνος δέ περιτίθημι ὁ πρέπω ὁ κτίσμα dices : « Quis dabit capiti meo aquam , et oculis μέτρον αὐτός , θεοφόρος τις καί Θεός μέτοχος , ἤγουν meis fontem lacrymarum , et plorabo die ac no - ἐκ Θεός γίγνομαι θεός χρηρύττει . Σκοπός γάρ αὖος - cte ? » ; Ob horum enim contumaciam non immer - ὁ διά πᾶς , ὡς ἔπος εἶπον , τρόπος καί λόγος σής rito quis magnam lacrymarum vim profuderit . Sed οὐσία ὁ Θεός καί πατήρ παντελῶς ἀπαίρω quoniam veritatis dogmatis illorum calumniis , αὐτός , καί εἰσάπαν ἀποτέμνω ὁ φυσικός καί οὖον - propter simpliciorum utilitatem , retundendas ar -