cyrillus-theology.commentarii-in-joannem pg074_0270.1
A γνώμην , ἐαυτὸν ὑπὲρ ἡμῶν ἱερουργῶν . Αὐτὸς γὰρ τὸ θύμα καὶ αὐτὸς ἱερεὺς , αὐτὸς ὁ μεσίτης , αὐτὸς τὸ πανάμωμον ἱερόν , ὁ ἀμὲν ὁ ἀληθινός , ὁ αἴρων τὴν ἁμαρτίαν τοῦ κόσμου . Ἦν οὖν ἄρα τύπος ὡσπερ τις καὶ σκιὰ διαφανὴς τῆς ἐν ἐσχάτοις καιροῖς ἀναδειξαμένης τοῦ Χριστοῦ μεσιτείας , ἡ πάλαι διὰ Μωϋσέως , καὶ ὁ κατὰ νόμον ἀρχιερεὺς τὸν ὑπὲρ νόμον ἱερουργὸν ἐν ἰδίῳ γέγραφε σχήματι . Σκιαὶ γὰρ τῆς ἀληθείας εἰσὶ τὰ νομικά . Μωϋσῆς γὰρ ὁ θεσπέσιος , καὶ μὴν σὺν ἐκείνῳ καὶ ὁ περιβλέπτος Ἀαρών , μέσον διὰ παντὸς ἐχῶρου Θεοῦ τε καὶ τῆς συναγωγῆς , ἄρτι μὲν τὴν ἐπὶ τοῖς πλημμελήμασι τῶν ἐξ Ἰσραὴλ δυσωποῦντες ὀργήν , καὶ τὴν ἄνωθεν καλοῦντες ἐπὶ τοὺς ἀτονούσιν εὐμένειαν · ἄρτι δὲ πάλιν ἐπευχόμενοι τε καὶ εὐλογοῦντες αὐτούς , καὶ τὰς κατὰ νόμον θυσίας , καὶ πρὸς τούτοις δωροφορίας κατὰ τὴν τῶν διατεταγμένων προσάγοντες τάξιν , ποτὲ μὲν ὑπὲρ ἁμαρτιῶν , ποτὲ δὲ καὶ χαριστήρια τὰ ἐφ’ οἷς ἐξ παθόντες ἤθουν παρὰ Θεοῦ . Ὁ γε μὴν ὑπὲρ τύπους καὶ σχήματα νομικά παρήνθας ἐν ἐσχάτοις καιροῖς , ἀρχιερεὺς τε ἄμα καὶ μεσίτης Χριστός , ἐρωτᾷ μὲν ὑπὲρ ἡμῶν , ὡς ἄνθρωπος , συμφιλοτιμεῖται δὲ ὡς Θεὸς σὺν Θεῷ καὶ Πατρί , διανέμοντι τοὺς ἀξίοις τὰ ἀγαθά . Ἐμφανέστατα δὲ τοῦτο παρῃδεῖξεν ἡμῖν ὁ Παῦλος , εἰπών · « Χάρις ὑμῖν καὶ εἰρήνη ἀπὸ Θεοῦ Πατρὸς ἡμῶν καὶ Κυρίου Ἰησοῦ Χριστοῦ . » Ὁ τούτων ἐρωτῶν , ὡς ἄνθρωπος , συνδιανέμει πάλιν ὡς Θεός . Ὅσος γὰρ ὑπάρχων ἀρχιερεὺς , ἀμώμος τε καὶ ἄκακος , οὐχ ὑπὲρ ἀσθενείας τῆς ἑαυτοῦ , καθάπερ ἦν ἔθος τοῖς ἱεράσθαι λαχοῦσι κατὰ τὸν νόμον , μᾶλλον δὲ ὑπὲρ σωτηρίας τῶν ἡμετέρων ψυχῶν ἑαυτὸν προσενεγκών , καὶ τοῦτο εἰσαπάξ διὰ τὴν ἡμῶν ἁμαρτίαν , παράκλητος γέγονεν ὑπὲρ ἡμῶν , καὶ αὐτὸς ἱλασμός ἐστι περὶ τῶν ἁμαρτιῶν ἡμῶν κατὰ τὴν Ἰωάννου φωνήν · οὐ περὶ τῶν ἡμετέρων δὲ μόνον , ἀλλὰ καὶ περὶ ὅλου τοῦ κόσμου . Ἄλλ’ ἴσως ἐρεῖ δὴ πᾶντως τοῖς παρ’ ἡμῶν τινὶ ἀντιτιθεὶς λόγοις , Οὐ γὰρ ἐναντίως ἔχει , βεβών , ταῖς τοῦ Σωτῆρος φωναῖς τὸ διὰ τοῦ μαθητοῦ λελεγμένον · ὁ μὲν γὰρ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστός , διαρρήδην ἐν τοῖσιν ἀπαυδήσας φαίνεται τὸ ὑπὲρ παντὸς τοῦ κόσμου χρήναι παρακαλεῖν . Ὁ δὲ γε σοφὸς Ἰωάννης , φησίν , πολὺ δὴ τοῦτο τὸ ἐναντίον ἐφθέγξατο · οὐ γὰρ περὶ μόνων ἔσεσθαι παράκλητον τε καὶ ἱλασμόν τῶν ἡμετέρων ἁμαρτιῶν τὸν Σωτῆρα διαχειρίζεται , ἀλλ’ ἤδη καὶ περὶ παντὸς τοῦ κόσμου . Τίς οὖν ἄρα τούτοις ἔξεσται λύσις , ἢ πῶς ἂν φαίνοιτο ταῖς τοῦ Δεσπότου φωναῖς συμπαρομαρτῶν τὸ μαθητῆς , ἀπαλλαπώρων εἰπεῖν . Ὁ μὲν γὰρ μακάριος Ἰωάννης , ἐπειπερ ἦν Ἰουδαῖος καὶ ἐξ Ἰουδαίων , ἵνα μὴ τινες οἴησθαι τυγχάν ὑπὲρ μόνων τῶν ἐξ Ἰσραὴλ παράκλητον εἶναι παρὰ τῷ Πατρὶ τὸν Κύριον , ὑπὲρ δὲ τῶν ἄλλων ἰθνῶν , τῶν ἀνὰ πᾶσαν κατεσπαρμένων τὴν οἰκουμένην οὐχ ἔτι , καίτοι μελλόντων τῇ εἰς αὐτὸν διαπεφαι πίστει , καὶ ὅσον οὐδέπω κληθησοθαι πρὸς ἐπίγνωσιν τῆς διὰ Χριστοῦ σωτηρίας , ἀναγκαιώτατά φησι λᾶν οὐ περὶ μόνων ἔσεσθαι τῶν ἐκ γένους Ἰσραὴλ ἱλασμόν τὸν Κύριον , ἀλλὰ περὶ ὅλου
Lemmas: A γνώμη , ἑαυτοῦ ὑπέρ ἐγώ ἱερουργέω . αὐτός γάρ ὁ θύμα καί αὐτός ἱερεύς , αὐτός ὁ μεσίτης , αὐτός ὁ πανάμωμος ἱερός , ὁ ἄμι ὁ ἀληθινός , ὁ ἀείρω ὁ ἁμαρτία ὁ κόσμος . ἦς οὖν ἄρα τύπος ὡς τις καί σκιά διαφανής ὁ ἐν ἔσχατος καιρός ἀναδείκνυμι ὁ Χριστός μεσιτεία , ὁ πάλαι διά Μωϋσῆς , καί ὁ κατά νόμος ἀρχιερεύς ὁ ὑπέρ νόμος ἱερουργός ἐν ἴδιος γράφω σχῆμα . σκιά γάρ ὁ ἀλήθεια εἰμί ὁ νομικός . Μωϋσῆς γάρ ὁ θεσπέσιος , καί μήv σύν ἐκεῖνος καί ὁ Περιβλέπτος Ἀαρών , μέσος διά πᾶς χῶρος Θεός τε καί ὁ συναγωγή , ἄρτι μέν ὁ ἐπί ὁ πλημμέλημα ὁ ἐκ Ἰσραήλ δυσωπέω ὀργή , καί ὁ ἄνωθεν καλέω ἐπί ὁ ἀτονέω εὐμένεια · ἄρτι δέ πάλιν ἐπεύχομαι τε καί εὐλογέω αὐτός , καί ὁ κατά νόμος θυσία , καί πρός οὗτος δωροφορία κατά ὁ ὁ διατάσσω προσάγω τάξις , ποτέ μέν ὑπέρ ἁμαρτία , ποτέ δέ καί χαριστήριος ὁ ἐπί ὅς ἐκ πάθος ἠθέω παρά Θεός . ὁ γε μήv ὑπέρ τύπος καί σχῆμα νομικός παρήνθας ἐν ἔσχατος καιρός , ἀρχιερεύς τε ἄμη καί μεσίτης Χριστός , ἐρωτάω μέν ὑπέρ ἐγώ , ὡς ἄνθρωπος , συμφιλοτιμέομαι δέ ὡς θεός σύν Θεός καί πατήρ , διανέμω ὁ ἄξιος ὁ ἀγαθός . ἐμφανής δέ οὗτος παραδείκνυμι ἐγώ ὁ Παῦλος , εἶπον · « Χάρις σύ καί εἰρήνη ἀπό Θεός πατήρ ἐγώ καί κύριος Ἰησοῦς Χριστός . » ὁ οὗτος ἐρωτάω , ὡς ἄνθρωπος , συνδιανέμω πάλιν ὡς Θεός . ὅσος γάρ ὑπάρχω ἀρχιερεύς , Ἀμώμος τε καί Ἄκακος , οὐ ὑπέρ ἀσθένεια ὁ ἑαυτοῦ , καθάπερ εἰμί ἔθος ὁ ἱεράομαι λαγχάνω κατά ὁ νόμος , μᾶλλον δέ ὑπέρ σωτηρία ὁ ἡμέτερος Ψυχή ἑαυτοῦ προσφέρω , καί οὗτος εἰσαπάξ διά ὁ ἐγώ ἁμαρτία , παράκλητος γίγνομαι ὑπέρ ἐγώ , καί αὐτός ἱλασμός εἰμί περί ὁ ἁμαρτία ἐγώ κατά ὁ Ἰωάννης φωνή · οὖον περί ὁ ἡμέτερος δέ μόνος , ἀλλά καί περί ὅλος ὁ κόσμος . ἄλλος ἴσως εἴρω δή πάντως ὁ παρά ἐγώ τις ἀντιτίθημι λόγος , οὖον γάρ ἐναντίος ἔχω , βοῦς , ὁ ὁ Σωτήρ φωνή ὁ διά ὁ μαθητής λέγω · ὁ μέν γάρ Κύριος ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός , διαρρήδην ἐν ὅς ἀπαυδάω φαίνω ὁ ὑπέρ πᾶς ὁ κόσμος χρή παρακαλέω . ὁ δέ γε σοφός Ἰωάννης , φημί , πολύς δή οὗτος ὁ ἐναντίος φθέγγομαι · οὖον γάρ περί μόνος εἰμί παράκλητος τε καί ἱλασμός ὁ ἡμέτερος ἁμαρτία ὁ Σωτήρ διαχειρίζομαι , ἀλλά ἤδη καί περί πᾶς ὁ κόσμος . Τῖς οὖν ἄρα οὗτος ξέω λύσις , ἢ πῶς εἄν φαίνω ὁ ὁ δεσπότης φωνή συμπαρομαρτέω ὁ μαθητής , ἀπαλλαπώρων εἶπον . ὁ μέν γάρ μακάριος Ἰωάννης , ἐπεί εἰμί Ἰουδαῖος καί ἐκ Ἰουδαῖος , ἵνα μή τις οἴομαι τυγχάνω ὑπέρ μόνος ὁ ἐκ Ἰσραήλ παράκλητος εἰμί παρά ὁ πατήρ ὁ κύριος , ὑπέρ δέ ὁ ἄλλος ἰθνῶν , ὁ ἀνά πᾶς κατασπείρω ὁ οἰκέω οὐ ἔτι , καίτοι μέλλω ὁ εἰς αὐτός διαφαίνω πίστις , καί ὅσος οὐδέπω καλέω πρός ἐπίγνωσις ὁ διά Χριστός σωτηρία , ἀναγκαῖος φημί λᾶν οὖον περί μόνος εἰμί ὁ ἐκ γένος Ἰσραήλ ἱλασμός ὁ κύριος , ἀλλά περί ὅλος