cyrillus-theology.commentarii-in-joannem pg074_0212.1
A σεῖν ἐπιτρέψαντες . Ἄλλὰ γὰρ μικροῦ μέ τι τῶν ἀναγκαιῶν παρέλασαν ἤγετο , καὶ τοι τῶν προχειμένων θεωρίας ὅτι μάλιστα πρέπον τε καὶ χρεωστοῦμενον . Ἰουδαῖοι μὲν γὰρ μόνῳ τῷ Μωσαϊκῷ προσεδρεύοντες · πράγματι [ γρ . γράμματι ] καὶ τοὺς ἐν τύπῳ τετελεσμένους , μέχρι καιροῦ διορθωθῆναι τὸν οἰκείων ἐνιδρύσαντες νοῦν , τῆς εὐαγγελικῆς παιδεύσεως οὐδένα μὲν τὸ παράπαν ἐπισύνοιστο λόγον , τοὺς δὲ γε πρεσβευτάς , φορτικῶς ἠγεῖσθαι μᾶλλον τῶν σφόδρα πολεμιωτάτων φῶντο δεῖν · οἱ δὲ τὴν ἑτέραν μετιόντες πλάνην , καὶ τὴν ἀρρήτον τοῦ Θεοῦ δόξαν περιτιθέντες τῇ κτίσει , ὁφμὶ δὲ τοὺς ἐξ ἐθνῶν , οὐ λίαν ἀσμένως τὴν καταλαμπρύνειν αὐτοὺς εἰδότα παραδέχεσθαι λόγον . Ἐντεῦθεν δὲ γὰρ ὥσπερ τοῖς ἀρχαίοις κακοῖς , φιλαττάτην ἐποιούσθην τὴν ἄμαθιαν , καὶ συντρόφου νοσήματος · ἀποφοιτῶν ἦσαν ὅτι μάλιστα δυσσχίντατο . Οὕτω τοι γαροῦν τῶν πραγμάτων ἐχούσης φύσεως , τίς ἂν ἐνδοιάσαι λοιπὸν , ὡς ἔμελλον ἐσεσθαι τοῦ Σωτῆρος οἱ μαθηταί , στυγητοὶ μὲν τοῖς Ἰουδαίοις , διεπτυσμένοι δὲ παρὰ τοὺς τὴν Ἑλλήνων νοοῦσι πλάνην · ἥκιστα δὲ ἥδεις , μᾶλλον δὲ δυσάρεστατοι τοῖς φιληδονεῖν ἐλομένοις , καὶ τὸν ἐξίτηλον ἐν τρυφαῖς τετιμηκόσι βίον · Ἄλλ' εἴπερ ἔμελλον τοῦ Σωτῆρος οἱ μαθηταί , τὸ μὲν ὑπὸ τοῦ [ γρ . ὑπὸ τοῦ ] μισεῖσθαι τυχὸν τῶν ἤδη κατειληφμένων ποιεῖσθαι φορτικὸν , ζηλοῦν δὲ μᾶλλον ἐπαίγεσθαι καὶ φιλοθρεῖν ἐκτόπους καὶ τὴν παρὰ τῶν τὰ τοιαῦτα νοσοῦντων ἀγάπην , πῶς οὐ πᾶσι προσηλάδατον , ὡς οὐχ ἂν ἐγένοντο περιφανεῖς , οὐδὲν τὸ παρά - C παν τὸν ὠφελεῖν ἰσχύοντα προσιζόμενοι λόγον , χωρείας δὲ μᾶλλον ἐπιδόντες τὰ φρονήματα , καὶ τὸν μὲν ἐκ παρήγορίας τῆς κατὰ Θεὸν συστεῖλαντες ἐλεγχον , τὸ γε μὴν ἑκάστῳ μᾶλλον ἤδη , λαλοῦντες τε καὶ εἰσηγοῦμενοι · Ἄναγκαία τοι γαροῦν ἡ παραίνεσις τοῦ μὴ σφόδρα φιλεῖσθαι ζητεῖν , ποιεῖσθαι δὲ παρ' οὐδὲν , τὸ καὶ διὰ μίσους ἔναι τισὶν ἐστ' ἂν αὐτοῖς τῆ ἐκ τῆς νοῦθεσίας ὑπάρχοι χρησιμον . Τοῦτο τι [ γρ . τοῦτο τοι ] καὶ Παῦλον δεδρακότα θεωρήσομεν , καὶ εἰρηκότα σαφῶς · « Ἄρτι γὰρ ἀνθρώπους πείθω , ἢ τὸν Θεόν · Ἡ ζητῶ ἀνθρώπους ἀρέσκειν · Εἰ ἐτι ἀρέσκον ἀνθρώποις ἄθελον , Χριστοῦ δοῦλος οὐκ ἂν ἤμην . » Ἐπειτῆσας δὲ πάλιν τῶν ἐν Κορίνθῳ τινί , ἀφορτῶς τε λίαν ἀπηλγηκότα τοῦτο μαθὼν , φησίν · « Εἰ γὰρ ἐγὼ λυπῶ ὑμᾶς , καὶ τίς οὐχράινον με , εἰ μὴ ὁ λυπουμένος ἐξ ἐμοῦ ; » Ἡ γὰρ κατὰ Θεὸν λύπη μετάνοιαν εἰς σωτηρίαν ἀμετάκλητον κατεργάζεται . Ἔστασι τοι γαροῦν οὐδαμῶς ἀμφίλογον ὡς πολυκευσει μὲν τὸν κόσμον , ἥπερ ὤνεις μέλλουσι οἱ καθ' ἡδονὴν τοῖς ἀχρωμένοις ἐσόμενος λόγος , καὶ οὐχὶ τὴν τοῦ συμφέροντος γνώμην παρατιθεῖς · ὁ δὲ τοῖς τοῦ Σωτῆρος πειθόμενος λόγοις , οὐχὶ τοῦτο πρεσβεύσει ποτέ . Προσλείται γὰρ μᾶλλον τὸ ἀρέσκειν αὐτῷ , καὶ πνευματικῶν ἡγήσεται πλοῦτον , καὶ τὸ μισεῖσθαι λοιπὸν παρὰ τῶν ἠγεῖσθαι πολεμιωτάτην τὴν ἀρετὴν ἐλομένων . Ὅταν τοίνυν , φησι , ταῖς ὑμετέραις εὐδοκιμήσεσιν ἀντιπράττειν ἔσθ' ὅτε ὄρωτο κεκινδύνευ
Lemmas: A σεῖν ἐπιτρέπω . ἀλλά γάρ μικρός ἐγώ τίς ὁ ἀναγκαῖος παρελαύνω ἄγω , καί ὅς ὁ προχέω θεωρία ὅτι μάλιστα πρέπω τε καί χρεωστέω . Ἰουδαῖος μέν γάρ μόνος ὁ Μωσαϊκός προσεδρεύω · πρᾶγμα [ γρ . γράμμα ] καί ὁ ἐν τύπος τελέω , μέχρι καιρός διορθόω ὁ οἰκέω ἐνιδρύω νόος , ὁ εὐαγγελικός παίδευσις οὐδείς μέν ὁ παράπαν επισυνοιστος λόγος , ὁ δέ γε πρεσβευτής , φορτικός ἡγέομαι μᾶλλον ὁ σφόδρα πολέμιος φάω δήω · ὁ δέ ὁ ἕτερος μετέρχομαι πλάνη , καί ὁ ἄρρητος ὁ Θεός δόξα περιτίθημι ὁ κτίζω , ὁφμὶ δέ ὁ ἐκ ἔθνος , οὖον λίαν ἄσμενος ὁ καταλαμπρύνω αὐτός οἶδα παραδέχομαι λόγος . ἐντεῦθεν δέ γάρ ὥσπερ ὁ ἀρχαῖος κακός , φίλος ποιέω ὁ ἀμαθία , καί σύντροφος νόσημα · αποφοιτών εἰμί ὅτι μάλιστα δυσσχίντατο . οὕτως ὅς γαροῦν ὁ πρᾶγμα ἔχω φύσις , τίς εἄν ἐνδοιάζω λοιπός , ὡς μέλλω εἰμί ὁ Σωτήρ ὁ μαθητής , στυγητός μέν ὁ Ἰουδαῖος , διαπτύσσω δέ παρά ὁ ὁ Ἕλλην νοέω πλάνη · ἥκιστος δέ οἶδα , μᾶλλον δέ δυσάρεστος ὁ φιληδονέω αἱρέω , καί ὁ ἐξίτηλος ἐν τρυφή τιμάω βίος · ἄλλος εἴπερ μέλλω ὁ Σωτήρ ὁ μαθητής , ὁ μέν ὑπό ὁ [ γρ . ὑπό ὁ ] μισέω τυγχάνω ὁ ἤδη καταλαμβάνω ποιέω φορτικός , ζηλόω δέ μᾶλλον παίζω καί φιλοθρεῖν ἔκτοπος καί ὁ παρά ὁ ὁ τοιοῦτος νοσέω ἀγάπη , πῶς οὖον πᾶς προσηλάδατον , ὡς οὐ εἄν γίγνομαι περιφανής , οὐδείς ὁ παρά - C πᾶς ὁ ὠφελέω ἰσχύω προσίζω λόγος , χωρέω δέ μᾶλλον ἐπεῖδον ὁ φρόνημα , καί ὁ μέν ἐκ Παρηγορίας ὁ κατά θεός συστέλλω ἐλέγχω , ὁ γε μήv ἕκαστος μᾶλλον ἤδη , λαλέω τε καί εἰσηγέομαι · ἀναγκαῖος ὅς γαροῦν ὁ παραίνεσις ὁ μή σφόδρα φιλέω ζητέω , ποιέω δέ παρά οὐδείς , ὁ καί διά μῖσος ἔναι τις ἐστώ εἄν αὐτός τῆ ἐκ ὁ νουθεσία ὑπάρχω χρήσιμος . οὗτος τίς [ γρ . οὗτος ὅς ] καί Παῦλος δράω θεωρέω , καί ἐρῶ σαφῶς · « ἄρτι γάρ ἄνθρωπος πείθω , ἢ ὁ Θεός · ὁ ζητέω ἄνθρωπος ἀρέσκω · εἰμί ἔτι ἀρέσκω ἄνθρωπος ἄθελος , Χριστός δοῦλος οὐ εἄν εἰμί . » Ἐπειτῆσας δέ πάλιν ὁ ἐν Κόρινθος τις , ἀφορτῶς τε λίαν ἀπαλγέω οὗτος μανθάνω , φημί · « εἰμί γάρ ἐγώ λυπέω σύ , καί τίς ουχραινω ἐγώ , εἰμί μή ὁ λυπέω ἐκ ἐγώ ; » ὁ γάρ κατά θεός λύπη μετάνοια εἰς σωτηρία ἀμετάκλητος κατεργάζομαι . ἵστημι ὅς γαροῦν οὐδαμῶς ἀμφίλογος ὡς πολυκευθω μέν ὁ κόσμος , ὅσπερ ὠνέω μέλλω ὁ κατά ἡδονά ὁ ἀχρωμένοις εἰμί λόγος , καί οὐ ὁ ὁ συμφέρω γνώμη παρατίθημι · ὁ δέ ὁ ὁ Σωτήρ πείθω λόγος , οὐ οὗτος πρεσβεύω ποτός . προσλειος γάρ μᾶλλον ὁ ἀρέσκω αὐτός , καί πνευματικός ἡγέομαι πλοῦτος , καί ὁ μισέω λοιπός παρά ὁ ἡγέομαι πολέμιος ὁ ἀρετή αἱρέω . ὅταν τοίνυν , φημί , ὁ ὑμέτερος εὐδοκίμησις ἀντιπράσσω ἔστω ὅτε ὁράω κινδυνεύω