cyrillus-theology.commentarii-in-joannem pg074_0261.1
θεοπρεπῶ τοῦ τοῦ λέγοντος πρόσωπον , οὔτε μὴν εἰς ἅπαν τοῖς τῆς ἀνθρωπότητος μέτροις ἐνιζάνειν ἔων , ἀλλ’ ἐν τι τὸ ἐξ ἀμφοῖν ἀνακεραννύς , οὐδενὸς τῶν εἰρημένων ἀπηλλαγμένος . Ἄετο γὰρ δεῖν ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς ὁ Χριστός , οὐχ ὅτι μόνον ἐστὶ Θεὸς Μονογενὴς , ἐκπαίδευεῖν τοὺς πεπιστευκότας , ἀλλ’ ὅτι καὶ δι’ ἡμᾶς γέγονεν ἄνθρωπος , ἵνα πάντας κατακτησάται τῷ Θεῷ καὶ Πατρί , καὶ ἀναμορφώσῃ πρὸς καινότητα ζωῆς , ἐκπριάμενος αἴματι τῷ ἰδίῳ τὴν ἀνθρωπότητα , καὶ τῆς ἀπάτων προκινδυνεύσας ζωῆς , εἰς ὃ πάντων ἀξιώτερος . Δοξάσαι τοίνυν φησὶν ἐπὶ τῆς γῆς τὸν Πατέρα , τελειώσας τὸ ἔργον ὃ δέδωκεν αὐτῷ . Καὶ φέρε δὴ πάλιν , διπλὴν ὄντων τινὰ τοῖς περὶ τούτων θεωρημασιν ἐπινοοῦντες · τρίβον , ἀνθρωπίνως τε λέγωμεν καὶ θεοπρεπῶς εἰρήσθαι καὶ τοῦτο . Εἰ μὲν οὖν ὡς ἄνθρωπος τὰ τοιαῦτα λέγει , παραδέξῃ τοιούσδε · Τύπος ἡμῖν καὶ ἀρχὴ καὶ εἰκὼν τῆς ἐνθίου πολιτείας κατέστη Χριστός , ὅπως τε καὶ τινὰ τρόπον ἡμᾶς διαζὴν ἀκόλουθον , παρεδείξε σαφῶς . Αὐτὰ γὰρ τοῦτο λεπτοτάτῃ ἐπ’ αὐτῷ ποιούνται τινὲς ἐξήγησαι · οἱ τῶν θείων Γραμμάτων δημιουργοί . Παίδευει τοίνυν ἡμᾶς καὶ δι’ ὧν ἐνθάδε φησίν , ὅτι τὴν τεταγμένην αὐτῷ λειτουργίαν ἐκαστὸς ἡμῶν ἀποπλήσας , καὶ διεξάγων εἰς τέλος τὰ κεχλευσμένα παρὰ Θεοῦ , τότε δὴ πάντως αὐτὸν διὰ τῶν ἰδίων δόξασει κατορθωμάτων , οὐχ ὡς μὴ ἔχοντι προστιθεὶς ( πλήρης γὰρ δόξης ἡ θεία τε καὶ ἀόρητος φύσις ) , ἀλλ’ ὅτι πρὸς τῶν ὁρῶντων τε καὶ σωφρονοῦντων δοξολογεῖσθαι ποιεῖ . Καὶ γοῦν ὁ Σωτήρ , « Λαμβάντω , φησί , τὸ φῶς ὑμῶν ἐμπροσθεν τῶν ἀνθρώπων , ὅπως ἴδωσι τὰ καλά ἔργα ὑμῶν , καὶ δοξάσωσι τὸν Πατέρα ὑμῶν τὸν ἐν τοῖς οὐρανοῖς . » Ἀνδριώμενοι γάρ , καὶ ἀγαθοῦργεῖν ἐθέλοντες διὰ τὸν Θεόν , τὴν ἐντεύθεν εὐχλείαν οὐχὶ ταῖς οἰκείαις μηχτευόμεθα κεφαλαῖς , ἀλλὰ τῇ τοῦ πάντων κρατοῦντος τιμῇ τε καὶ δόξῃ τὴν εὐχρίαν πραγματευόμεθα . Ἄσπερ γάρ , ὅτε τὴν ἀπὴθουσαν τῷ Θεῷ καὶ βεβλωματίαν ζωὴν ἐπιστηδεύοντες , ὡς τὴν ἀόρητον αὐτοῦ παραλύοντες δόξαν , εὐθυνόμεθα τε δικαίως , καὶ τιμωρίας ἔνοχοι τὴν οἰκείαν ἀποτελοῦμεν ψυχήν , διὰ τῆς τοῦ προφήτου φωνῆς ἀκούοντες · « Δι’ ὑμᾶς διὰ παντὸς τὸ ὄνομά μου βλασφημεῖται ἐν τοῖς ἔθνεσι · » κατὰ τὸν αὐτόν , οἴμαι , λόγον , ὅτε περιφανεστάτῃ ἐξανθόντων ἀρετῇ , τότε δὴ πάντως καὶ δοξολογεῖσθαι παρασκευάζομεν . Ἀποπληρώσαντες τοίνυν τὸ δοθὲν ἡμῖν ἔργον παρὰ Θεοῦ , τότε καὶ μάλ’α δικαίως , εἰς τὴν τοῖς γνησίοις πρεσβυτάτην ἀναβαίνοντες παρρησίαν , τὴν ἰσὴν ὡςπερ ἀνταπαίτησόμεν δόξαν παρὰ τοῦ πρὸς ἡμῶν δοξαθέντος Θεοῦ . « Ζωὴ γὰρ ἐγώ , λέγει Κύριος , ὅτι τοὺς δοξάζοντάς με δοξάσω , καὶ ὁ ἐξουθενὼν με ἐξουθενηθήσεται . » Ἴνα τοίνυν ἀποδείξῃ Χριστὸς ὅτι · πρεσβύντως δὴ τότε τὴν παρὰ τοῦ μόνοι [ sc . Θεοῦ ] δόξαν ἀπαιτήσομεν , τὴν εἰς αἰῶνά σφμι τὴν μέλλουσα , ὅταν αὐτὴ τὴν εἰς ἅπαν ὑποστατὴν ἀναπαύσειν ἐπιδείξωμεν , καὶ τῶν παρ’ αὐτοῦ προστεταγμένων ἀχμαϊότατος φύλακες εὐρισκώμεθα , δοξάσαι μὲν αὐτὸς τὸν Πατέρα φησί , τὸ ἔργον τελειώσας ἐπὶ τῆς γῆς , ὁ δέδωκεν
Lemmas: θεοπρεπής ὁ ὁ λέγω πρόσωπον , οὔτε μήv εἰς ἅπας ὁ ὁ ἀνθρωπότης μέτρον ἐνιζάνω ἐάω , ἀλλά ἐν τίς ὁ ἐκ ἄμφω ἀνακεράννυμι , οὐδείς ὁ εἴρω ἀπαλλάσσω . αετός γάρ δήω ὁ Κύριος ἐγώ Ἰησοῦς ὁ Χριστός , οὐ ὅτι μόνος εἰμί θεός μονογενής , ἐκπαιδεύω ὁ πιστεύω , ἀλλά ὅτι καί διά ἐγώ γίγνομαι ἄνθρωπος , ἵνα πᾶς κατακτάομαι ὁ Θεός καί πατήρ , καί αναμόρφωση πρός καινότης ζωή , ἐκπέρθω αἷμα ὁ ἴδιος ὁ ἀνθρωπότης , καί ὁ ἀπάτη προκινδυνεύω ζωή , εἰς ὅς πᾶς ἄξιος . δοξάζω τοίνυν φημί ἐπί ὁ γῆ ὁ πατήρ , τελειόω ὁ ἔργον ὅς δίδωμι αὐτός . καί φέρω δή πάλιν , διπλός εἰμί τις ὁ περί οὗτος θεώρημα ἐπινοέω · τρίβω , ἀνθρώπινος τε λέγω καί θεοπρεπῶς εἴρω καί οὗτος . εἰμί μέν οὖν ὡς ἄνθρωπος ὁ τοιοῦτος λέγω , παραδέχομαι τοιόσδε · Τύπος ἐγώ καί ἀρχή καί εἰκών ὁ ἐνθίου πολιτεία καθίστημι Χριστός , ὅπως τε καί τις τρόπος ἐγώ διαζῶ ἀκόλουθος , παραδείκνυμι σαφῶς . αὐτός γάρ οὗτος λεπτός ἐπί αὐτός ποιέω τις ἐξηγέομαι · ὁ ὁ θεῖον Γράμμα δημιουργός . παιδεύω τοίνυν ἐγώ καί διά ὅς ἐνθάδε φημί , ὅτι ὁ τάσσω αὐτός λειτουργία ἕκαστος ἐγώ ἀποπίμπλημι , καί διεξάγω εἰς τέλος ὁ κεχλευσμένα παρά Θεός , τότε δή πάντως αὐτός διά ὁ ἴδιος δοξάζω κατόρθωμα , οὐ ὡς μή ἔχω προστίθημι ( πλήρης γάρ δόξα ὁ θεῖος τε καί ἀόρητος φύσις ) , ἀλλά ὅτι πρός ὁ ὁράω τε καί σωφρονέω δοξολογέω ποιέω . καί γοῦν ὁ Σωτήρ , « Λαμβάντω , φημί , ὁ φάος σύ ἔμπροσθεν ὁ ἄνθρωπος , ὅπως ὁράω ὁ καλός ἔργον σύ , καί δοξάζω ὁ πατήρ σύ ὁ ἐν ὁ οὐρανός . » ανδρειωμένος γάρ , καί ἀγαθουργέω ἐθέλω διά ὁ Θεός , ὁ ἐντεῦθεν εὔκλεια οὐ ὁ οἰκεῖος μηχτευομεθη κεφαλή , ἀλλά ὁ ὁ πᾶς κράτος τιμή τε καί δόξα ὁ εὐχρίαν πραγματεύω . Ἄσπερ γάρ , ὅτε ὁ ἀπηθέω ὁ Θεός καί βεβλωματίαν ζωή επιστηδευειμι , ὡς ὁ αορητος αὐτός παραλύω δόξα , εὐθύνω τε δικαίως , καί τιμωρία ἔνοχος ὁ οἰκεῖος ἀποτελέω Ψυχή , διά ὁ ὁ προφήτης φωνή ἀκούω · « διά σύ διά πᾶς ὁ ὄνομα ἐγώ βλασφημέω ἐν ὁ ἔθνος · » κατά ὁ αὐτός , οἴμη , λόγος , ὅτε περιφανής ἐξανθέω ἀρετή , τότε δή πάντως καί δοξολογέω παρασκευάζω . Ἀποπληρόω τοίνυν ὁ δίδωμι ἐγώ ἔργον παρά Θεός , τότε καί μάλα δικαίως , εἰς ὁ ὁ γνήσιος πρέσβυς ἀναβαίνω παρρησία , ὁ ἴσος ὡς ἀνταπαιτέω δόξα παρά ὁ πρός ἐγώ δοξάζω Θεός . « Ζωή γάρ ἐγώ , λέγω Κύριος , ὅτι ὁ δοξάζω ἐγώ δοξάζω , καί ὁ ἐξουθενέω ἐγώ ἐξουθενέω . » ἵνα τοίνυν ἀποδείκνυμι Χριστός ὅτι · πρέσβυς δή τότε ὁ παρά ὁ μόνος [ sc . Θεός ] δόξα ἀπαιτέω , ὁ εἰς αἰών σφμι ὁ μέλλω , ὅταν αὐτός ὁ εἰς ἅπας ὑποστατή ἀναπαύω ἐπιδείκνυμι , καί ὁ παρά αὐτός προστάσσω ακμαίος φύλαξ εὑρίσκω , δοξάζω μέν αὐτός ὁ πατήρ φημί , ὁ ἔργον τελειόω ἐπί ὁ γῆ , ὁ δίδωμι