cyrillus-theology.commentarii-in-joannem pg074_0388.3
Οἰκονομιχῶντος ἀφόδρα τοῦ Σωτῆρος ὁ λόγος , καὶ πλείστην ὧν ἡμῖν τὴν ἀνθρωπὴν ἐπαινεῖν ἱκανός . Προενόησε γὰρ οὐ μετρίως ἄν τοῖς τῶν ἡμετέρων ψυχῶν , ἐπειδὴ ἐστιν ἀγαθός , καὶ πάντας ἀνθρώπους θέλει σωθῆναι , καὶ εἰς ἐπίγνωσιν ἀληθείας ἐλθεῖν , κατὰ τὸ γεγραμμένον . Τὸ δὲ γε τοῦ θαύματος αἴτιον ἐκεῖνό ἐστιν . Ἔδει μὲν γὰρ ἀνεξικαχῆσαι συνήθως ἐκεῖνο λέγοντι τῷ Θωμᾷ , ἀλλὰ καὶ τοῖς ἑτέροις σὺν αὐτῷ μαθηταῖς , οἰηθεῖσι δτι πνεῦμά ἐστι καὶ φάντασμα , ἐπιδεῖξαι τε καὶ μάλὰ προθύμως , εἰς πληροφορίαν οἰκουμενικήν , καὶ τύπους τῶν χερῶν καὶ τῆς πλευρᾶς τὴν διάτρησιν , οὐδὲν δὲ ἤττον καὶ παρὰ τὸ εἰωθὸς αὐτό , καὶ τὴν χρείαν καὶ τροφῆς μεταλαβεῖν , ἵνα μηδεμία παντελῶς περιλείπηται πρόφασις καλοῦσα πρὸς ἀπιστίαν τοὺς διὰ τῶν τοιούτων ὠφελεῖσθαι ζητῆσαντας . Ἄλλ’ ἦν ἀναγκαῖον οὐ μικροῦ τινος ἀξιώσαι λόγου καὶ τὴν εἰς ἡμᾶς σφάλαλειαν . Ἔδει πρὸς ἐκείνην , καὶ τὸ ἑτερον ἰδεῖν , φημὶ δὲ τὴν μηδεὶν εὐκόλως κατασώφεσθαι πρὸς ἀπιστίαν τοὺς ἐν τοῖς ἐφεξῆς ἐσομένοις καιροῖς . Ἦν γὰρ δὴ τινες εἰκὸς ἔξω τῆς εὐθείας ἰόντας ὁδοῦ , καὶ νόθην εὐλαβείαν ἢ ἀμαθὴς ἐπιτηδεύσασθαι ἀποτιμήσασθαι τὴν πίστιν , οὐ προσέσεσθαι τῶν νεκρῶν τὴν ἀνάστασιν , ἤκειν τε εἰς μέσον κατ’ ἐκεῖνον ἤν ἐκούντας τὸν ἀπίστησαντα μαθητήν · « Ἐὰν μὴ ἴδω ἐν ταῖς χειροναῖ τοῦ τῶν τύπων τῶν ἥλων , καὶ βάλλω τὴν χεῖρά μου εἰς τὴν πλευρὰν αὐτοῦ , οὐ μὴ πιστεύσω . » Ἐπεὶ τίς ἂν αὐτοῖς πληροφορίας ἐπὶ διαρκῆς ἐγένετο τρόπος , οὐχ ὁντος μὴν ἐπὶ γῆς σωματικῶς ἐπὶ Χριστοῦ , ἀναβεβηκότος δὲ μᾶλλον εἰς οὐρανοὺς ; Πῶς δὲ οὐχ ἂν ὑποπτεύθησαν ἐσθ’ ὅτε τὰ τοιαῦτα λέγειν ὀρθῶς , ὅτε ζηλοῦντες ἐφαίνοντο τοῦ Σωτῆρος τὸν μαθητήν , καὶ ὡς ἀριστὸν τὴν χρήμην τὴ μὴ πιστεύσαι προχειρίως ἐπλεξάμενοι ; ἐξαιτεῖν δὲ μᾶλλον πρὸς πληροφορίαν ἀσφαλῆ διαιτῶντο , τὰ καὶ αὐτοῖς τοῖς ἁγίοις ἐπιδειχθέντα μαθηταῖς ; Ἄνασειράζει τοιγαροῦν ὁ Χριστὸς καὶ τὴν ἐν τοῖς τοιούτοις ἐσομένην ἐσθ’ ὅτε καταδρομήν , καὶ περιστελλεῖ τὸν ἤλισθον . Ἦδει γὰρ , ἤδει , Θεὸς ὑπάρχων ἀληθινόν , τὴν τοῦ διαβόλου φιλοκακοῦργον γνώμην , καὶ τὸ εἰς ἀπάτην εὐμήχανον . Διὸ μακαρίους ἀποφαίνει τοὺς καὶ δίχα τοῦ ἰδεῖν πιστεύσαντας · θαυμαστοὶ γὰρ δυνως . Καὶ διὰ ποίαν αἰτίαν ; Τοῖς μὲν γὰρ ἐν ὀφει χειμένοις οὐδαμῶς ἀμφιλογὸς ὀφείλεται πίστις . Τὸ γὰρ ἐνδοιάζειν ὅλως ἀναπείσει οὐδέν . Ὅ δὲ μὴ τεθέασθαι τις ἢ παραδέξαιτο , καὶ ἀληθὲς εἶναι πιστεύσειεν ὅπερ ἂν εἰς ὦτα διαχωμισάμεν πιστεῖ τὸν κηρυττόμενον . Ἔφεται τοίνυν ὁ μακαρισμὸς παντὶ τῷ πιστεύοντι διὰ τῆς τῶν ἁγίων ἀποστόλων φωνῆς , οἱ καὶ αὐτόπται καὶ θεωροὶ τῶν γεγονάσι , καὶ ὑπηρέται τοῦ λόγου , καθά φησιν ὁ Λουκᾶς · οἵ καὶ προσέχειν ἡμᾶς ἀναγκαῖον , εἰ τῆς αἰωνίου ζωῆς καθεσθήκαμεν ἐρασταί , καὶ τὸ ἐν ταῖς ἄνω μοναῖς αὐλίζεσθαι περὶ πολλοῦ ποιούμεθα σπουδάζομεν .
Lemmas: Οἰκονομιχῶντος αφοδραω ὁ Σωτήρ ὁ λόγος , καί πλεῖστος ὅς ἐγώ ὁ ἀνθρωπὴν ἐπαινέω ἱκανός . προνοοῦμαι γάρ οὖον μέτριος ἄν ὁ ὁ ἡμέτερος Ψυχή , ἐπεί εἰμί ἀγαθός , καί πᾶς ἄνθρωπος ἐθέλω σῴζω , καί εἰς ἐπίγνωσις ἀλήθεια ἔρχομαι , κατά ὁ γράφω . ὁ δέ γε ὁ θαῦμα αἴτιος ἐκεῖνος εἰμί . δέω μέν γάρ ἀνεξικαχῆσαι συνήθης ἐκεῖνος λέγω ὁ Θωμᾶς , ἀλλά καί ὁ ἕτερος σύν αὐτός μαθητής , οἴομαι δ πνεῦμα εἰμί καί φάντασμα , ἐπιδείκνυμι τε καί μάλα προθύμως , εἰς πληροφορία οἰκουμενικός , καί τύπος ὁ χείρ καί ὁ πλευρά ὁ διάτρησις , οὐδείς δέ κακός καί παρά ὁ εἴωθα αὐτός , καί ὁ χρεία καί τροφή μεταλαμβάνω , ἵνα μηδείς παντελῶς περιλείπω πρόφασις καλέω πρός ἀπιστία ὁ διά ὁ τοιοῦτος ὠφελέω ζητέω . ἄλλος εἰμί ἀναγκαῖος οὖον μικρός τις ἀξιόω λόγος καί ὁ εἰς ἐγώ σφάλλω . δέω πρός ἐκεῖνος , καί ὁ ἕτερος ὁράω , φημί δέ ὁ μήδω εὐκόλως κατασώφεσθαι πρός ἀπιστία ὁ ἐν ὁ ἐφεξῆς εἰμί καιρός . ἦς γάρ δή τις εἰκός ἔξω ὁ εὐθύς εἶμι ὁδός , καί νόθος εὐλάβεια ἢ ἀμαθής ἐπιτηδεύω ἀποτιμάω ὁ πίστις , οὖον πρόσειμι ὁ νεκρός ὁ ἀνάστασις , ἥκω τε εἰς μέσος κατά ἐκεῖνος ἐάν κούντα ὁ ἀπιστέω μαθητής · « ἐάν μή ὁράω ἐν ὁ χειροναῖ ὁ ὁ τύπος ὁ ἁλίσκομαι , καί βάλλω ὁ χείρ ἐγώ εἰς ὁ πλευρά αὐτός , οὖον μή πιστεύω . » ἐπεί τίς εἄν αὐτός πληροφορία ἐπί διαρκής γίγνομαι τρόπος , οὐ εἰμί μήv ἐπί γῆ σωματικός ἐπί Χριστός , ἀναβαίνω δέ μᾶλλον εἰς οὐρανός ; Πῶς δέ οὐ εἄν ὑποπτεύω ἐστώ ὅτε ὁ τοιοῦτος λέγω ὀρθῶς , ὅτε ζηλόω φαίνω ὁ Σωτήρ ὁ μαθητής , καί ὡς ἀγαθός ὁ χρήμη ὅς μή πιστεύω προχείριος πλέκω ; ἐξαιτέω δέ μᾶλλον πρός πληροφορία ἀσφαλής διαιτάω , ὁ καί αὐτός ὁ ἅγιος ἐπιδείκνυμι μαθητής ; ἀνασειράζω τοιγάρ ὁ Χριστός καί ὁ ἐν ὁ τοιοῦτος εἰμί ἐστώ ὅτε καταδρομή , καί περιστέλλω ὁ ἁλίζω . οἶδα γάρ , ἦδος , θεός ὑπάρχω ἀληθινός , ὁ ὁ διάβολος φιλοκακοῦργος γνώμη , καί ὁ εἰς ἀπάτη εὐμήχανος . Διὸ μακάριος ἀποφαίνω ὁ καί δίχα ὁ ὁράω πιστεύω · θαυμαστός γάρ δυνως . καί διά ποῖος αἴτιος ; ὁ μέν γάρ ἐν ὄφις χέω οὐδαμῶς αμφίλογος ὀφείλω πίστις . ὁ γάρ ἐνδοιάζω ὅλως ἀναπείθω οὐδείς . ὅς δέ μή θεάομαι τις ἢ παραδείκνυμι , καί ἀληθής εἰμί πιστεύω ὅσπερ εἄν εἰς οὖς διαχωμισω πίστις ὁ κηρύσσω . ἐφέτης τοίνυν ὁ μακαρισμός πᾶς ὁ πιστεύω διά ὁ ὁ ἅγιος ἀπόστολος φωνή , ὁ καί αὐτόπτης καί θεωρός ὁ γίγνομαι , καί ὑπηρέτης ὁ λόγος , καθά φημί ὁ Λουκᾶς · ὁ καί προσέχω ἐγώ ἀναγκαῖος , εἰμί ὁ αἰώνιος ζωή καθέζομαι ἐραστής , καί ὁ ἐν ὁ ἄνω μονή αὐλίζομαι περί πολύς ποιέω σπουδάζω .