cyrillus-theology.commentarii-in-joannem pg074_0350.4
Προνοήσας τῆς μητρὸς , ἀληθῶς ὡςπερ τῆς τοῦ πάθους ἀκμῆς · ἦν γὰρ καὶ πάσχων ἀπαθής . Παραδίδωσι δὲ τῷ ἠγαπημένῳ μαθητῇ ( Ἰωάννῃ δὲ οὗτος ἦν ὁ τοῦ βιβλίου συγγραφεύς ) , ἀπαγεῖν δὲ οἴκαδε κελεύει , καὶ ἐν τάξει μητρὸς , αὐτὴν δὲ αὐτῷ πάλιν παρεγγυᾷ τὸν γνήσιον οἰκείαν μαθητὴν οὐδὲν ἕτερον ὑπάρχειν ἢ υἱὸν ἀληθῶς , διὰ φειδοῦς δήλον ὅτι καὶ φιλοστοργίας τὴν κατὰ φύσιν υἱοῦ πληροῦντα τε καὶ ἀπομιμουμένην ποιναῖς . Ἄλλ’ ὡςπερ ὡδήθησαν τῶν ἀσυνέτων τινές , ὅρα μὴ φιλοσαρκίας τινὶ τῷδε φησιν ὁ Χριστός ; Ἄπαγε τῆς δυσβουλίας . Ἄρμόζει γὰρ μόνως τοῖς ἀπόληκτοις ἔχουσι τὴν διάνοιαν , τὸ πρὸς τοῦτο μωρίας κατολισθῆν . Τί οὖν δρατῶν χρησίμων εἰργάσατο διὰ τοῦτοῦ Χριστός ; Πρῶτον μὲν ἐκεῖνὸ φαμεν , ὅτι μάρτυρα κρατύνειν ἠθέλε τοῦ καὶ νόμῳ τετιμημένου . Τί γὰρ ὁ διὰ Μωϋσέως ἔφη θεσμός ; « Τίμα τὸν πατέρα σου καὶ τὴν μητέρα σου , ἵνα εὖ σοὶ γένηται . » Καὶ οὐ μέχρι τοῦ προτρέψασθαι δεῖν τὸν ἐπὶ τοῦτο λόγον ἡμῖν ἐποίησατο , ἀλλ’ ἤδη καὶ τὴν ἑσχάτην ἡμῖν προσέπεμψεν δίκην τοῖς μὴ τοῦτο δράν ἐλομένοις · ἐν ἴσῳ δὲ ὡσπερ τέθεικε λόγῳ τὸ εἰς Θεὸν ἀμαρτεῖν καὶ τοὺς κατὰ σάρκα φύσαντας . Τὸν μὲν γὰρ δύστηνον ὁ νόμος τὴν πλῆ θανάτῳ τὸν ὀνομάζοντα κελεύειν . « Ὀνομάζων γὰρ , φησίν , τὸ ὄνομα Κυρίου , θανάτῳ θανατωθήτω . » Τὸν δὲ τοῖς γονεύσιν ἀχρατὴ καὶ ἀχάλινον ἐξοβλίζοντα γλώσσαν ταῖς ἰσοστάθμοις ὀπεῖται ποιναις . « Ὁ κακολογῶν γὰρ , φησίν , πατέρα ἢ μητέρα , θανάτῳ τελευτάτω . » Εἶτα τοσαύτην τοῦ νομοθέτου τιμὴν ἀπονεμέσατο δεῖν διατεταχθὸς παρ’ ἡμῶν τοῖς φύσιν , πῶς οὐκ ἔδει τὴν οὕτω διαδοθὸν συνθεῖν καὶ ταῖς τοῦ Σωτῆρος κρατύνεσθαι ψήφοις , καὶ ἐπειδὴ ἡ παντὸς ἀγαθοῦ καὶ ἀπάσης ἀρετῆς ἰδεὰ διὰ πρώτου καχώρηκεν αὐτοῦ , τί μὴ ταῖς ἄλλαις συνίδει καὶ αὐτή ; Τρόπος γὰρ δυνάμεως ἀρετῆς ὁ τιμαλφότατος ἡ εἰς γονέας τιμή . Τὸ δὴ μὴ πάρεργον ποιεύσθαι τὴν εἰς αὐτοὺς
Lemmas: προνοέω ὁ μήτηρ , ἀληθής ὡς ὁ ὁ πάθος ἀκμή · εἰμί γάρ καί πάσχω ἀπαθής . παραδίδωμι δέ ὁ ἀγαπάω μαθητής ( Ἰωάννης δέ οὗτος εἰμί ὁ ὁ βιβλίον συγγραφεύς ) , ἀπάγω δέ οἴκαδε κελεύω , καί ἐν τάξις μήτηρ , αὐτός δέ αὐτός πάλιν παρεγγυάω ὁ γνήσιος οἰκεῖος μαθητής οὐδείς ἕτερος ὑπάρχω ἢ υἱός ἀληθής , διά φειδώ δῆλος ὅτι καί φιλοστοργία ὁ κατά φύσις υἱός πληρόω τε καί ἀπομιμέομαι ποινή . ἄλλος ὡς ὁδάω ὁ ἀσύνετος τις , ὁράω μή φιλοσαρκία τις ὅδε φημί ὁ Χριστός ; ἄπαγε ὁ δυσβουλία . ἁρμόζω γάρ μόνος ὁ ἀπόληκτοις ἔχω ὁ διάνοια , ὁ πρός οὗτος μωρία κατολισθάνω . τις οὖν Δράται χρήσιμος ἐργάζομαι διά οὗτος Χριστός ; Πρῶτος μέν ἐκεῖνος φημί , ὅτι μάρτυς κρατύνω ἐθέλω ὁ καί νόμος τιμάω . τις γάρ ὁ διά Μωϋσῆς φημί θεσμός ; « Τίμα ὁ πατήρ σύ καί ὁ μήτηρ σύ , ἵνα εὕω σύ γίγνομαι . » καί οὖον μέχρι ὁ προτρέπω δήω ὁ ἐπί οὗτος λόγος ἐγώ ποιέω , ἀλλά ἤδη καί ὁ ἔσχατος ἐγώ προσπέμπω δίκη ὁ μή οὗτος δράω αἱρέω · ἐν ἴσος δέ ὡς τίθημι λόγος ὁ εἰς θεός ἁμαρτάνω καί ὁ κατά σάρξ φύς . ὁ μέν γάρ δύστηνος ὁ νόμος ὁ Πλῆ θάνατος ὁ ὀνομάζω κελεύω . « ὀνομάζω γάρ , φημί , ὁ ὄνομα κύριος , θάνατος θανατόω . » ὁ δέ ὁ γονεύς ἀκρατής καί ἀχάλινος εξοβλιθεριζω γλῶσσα ὁ ἰσοσταθμέω οπειος ποινή . « ὁ κακολογέω γάρ , φημί , πατήρ ἢ μήτηρ , θάνατος τελευτάω . » εἶτα τοσοῦτος ὁ νομοθέτης τιμή ἀπονέμω δήω διατάσσω παρά ἐγώ ὁ φύσις , πῶς οὐ ἐσθίω ὁ οὗτος διαδίδωμι συνθέω καί ὁ ὁ Σωτήρ κρατύνω ψῆφος , καί ἐπεί ὁ πᾶς ἀγαθός καί ἀπασάω ἀρετή ἰδέα διά πρῶτος χωρέω αὐτός , τίς μή ὁ ἄλλος συνοράω καί αὐτός ; Τρόπος γάρ δύναμις ἀρετή ὁ τιμαλφότατος ὁ εἰς γονεύς τιμή . ὁ δή μή πάρεργον ποιέω ὁ εἰς αὐτός