cyrillus-theology.commentarii-in-joannem pg074_0273.1
θεόπτοσ δρους ἐκδραμεν , μήτε μὴν ὀλοτρόπως τοὺς τῆς ἀνθρωπότητος ἀπολιπεῖν . Ἄνωθεν μὲν γὰρ αὐτὸν ἡ ἐκ Θεοῦ καὶ Πατρὸς ἀπόρρητος γέννησις , καθὼ Λόγος ἐστὶ καὶ Μονογενής , εἰς οὐσίαν τὴν θεϊκὴν καὶ εἰς δόξαν τὴν τοῦτω παρεπομένην εἴχότως ὑποδιδάξει δὲ πως ἡ κένωσις εἰς τὸ καθ’ ἡμᾶς οὐχ ὥσπερ ἐκ βίας πλεονεκτεῖν ἰσχύσασα τὸν τῶν ὅλων βασιλέα μετὰ Πατρὸς ( οὐ γὰρ ἂν ἐδιάστη ποτὲ τὸ παρὰ γνώμην ὁ Μονογενής ) , αὐτόληπτος δὲ μᾶλλον , ἐξ ἀγάπης τῆς εἰς ἡμᾶς εἰσδεχθεῖσα τε καὶ τετηρημένη . Τεταπείνωκε γὰρ ἑαυτόν , τοῦτ’ ἐστὶν ἑκών , καὶ οὐκ ἐξ ἀνάγκης τῆς τινος . Ἄλλοι γὰρ ἂν οὐχ ἑκὼν ἐπὶ τὸ τῆς ταπεινώσεως ὑπομείνας πάθος , εἴπερ ἦν τις ὅλος ὁ πλεονεκτὼν ἰσχύων , καὶ ἀθελητῶς ἔναι ἐντὸς τοῦτο κελεύων . Τεταπείνωκε τοίνυν ἑαυτὸν ἑκών δι’ ἡμᾶς · οὐ γὰρ ἂν ὀνομασθῶμεν ποτε καὶ ἡμεῖς υἱοὶ κατὰ χάριν καὶ θεοί , μὴ οὐλὴ τὴν ὑπὲρ ἡμῶν καὶ δι’ ἡμᾶς εἰσδεχθὲνς ταπείνωσις τοῦ Μονογενοῦς , πρὸς ὃν καὶ αὐτοὶ μορφοῦμενοι διὰ μετουσίας τοῦ Πνεύματος , καὶ τέκνα Θεοῦ καὶ θεοὶ χρηματιζόμεν . Ὅταν οὖν τι λέγῃ συμπαρὰξεύξας τρόπον τινὰ τῷ θεϊκῷ καὶ τῷ ἀνθρώπῳ , πον , μὴ διὰ τοῦτο σκανδαλισθῆς , ἀσυνέτως ἀφείς τὸ θαυμάσαι καθηκόντως τὴν ἐπινοηθεῖσαν τοῖς λόγοις ἀσύγκριτον τέχνην , διὰ παντὸς ἡμῖν ἀνασυντούσαν τρόπον τοῦ διπλοῦν ἀστείου , ὡς ὁρᾷν ἐν ταυτῷ τὸν λέγοντα Θεὸν τε τῇ φύσει καὶ ἄνθρωπον ἀληθῶς , τῇ τῆς ἀδήρητου φύσεως δόξῃ τὸ τῆς ἀνθρωπότητος ταπεινὸν εὖ μάλαι συναναπλέκοντα , ἀνυπατείον τε καὶ φύγου παντὸς ἐλευθέρων τηρήσαντα παντελῶς τὴν ἐπ’ ἀμφὺ σύμμετρον ἐκδρομήν . Καὶ ταῦτά φαμεν , οὐχ εἰς τὸ μετὸν ἤπερ ἤν ἐν ἀρχαῖς τὴν τοῦ Λόγου φύσιν κατεσπάσθαι διαδεδειωμένον ποθεν · ἀμαθεῖας γὰρ ἐσχάτης οὐκ ἀμορφήσειεν ἂν τὸ οὕτω φρονεῖν , ἐπεὶ πάντη τε καὶ πάντως ἀπαθὲς τὸ Θεῖον , τῆς εἰς πᾶν ὁτιοῦν παρατροπῆς οὐκ ἀνεγόμενον , ἐδραιοτάτην γὰρ μᾶλλον τὴν οἰκείαν ἀποσώζον στάσιν · ἀλλ’ ὅτι τῆς ἐκουσίου κενώσεως ὁ τρόπος , ὡς ἐξ ἀναγκαίου λόγου τὸ τῆς ταπεινώσεως περιχεόμενος σχῆμα , διὰ τὸ ἀνθρώπινον ἐν ἐλάττοσι πως , ἢ ἐν οἷς ἐστιν ὁ Πατήρ , φαίνεσθαι ποιεῖ , τὸν ἴσον αὐτῷ σύμμορφόν τε καὶ ἐν αὐτῷ , καὶ ἐξ αὐτοῦ , πεφηγνὼτα Θεὸν Μονογενῆ . Καὶ μὴ θαυμάσης ἀκούων , εἰ τῆς τοῦ Πατρὸς μεγαλοπρεπείας ἐν ἐλάττοσιν εἶναι δοκεῖ διὰ τὸ ἀνθρώπινον ὁ Υἱός , ὅτε διὰ τοῦτο καὶ αὐτὸν ἠττήσθαι τῶν ἀγγέλων ὁ Παῦλος ἡμῖν αὐτὸν διασχυρίσατο γράφων οὕτως · « Τὸν δὲ βραχὺ τι παρ’ ἀγγέλους ἡλαττωμένον βλέποντες Ἰησοῦν , διὰ τὸ πάθημα τοῦ θανάτου , δόξῃ καὶ τιμῇ ἐστεφανωμένον , » καὶ τοὺς τῶν ἁγίων ἀγγέλων προσκυνεῖν αὐτὸν ἐπισταγμένους . « Ὅταν γὰρ , φησίν , εἰσάγῃ τὸν Πρωτότοκον εἰς τὴν οἰκουμένην , λέγει · Καὶ προσκυνησάτωσαν αὐτῷ πάντες ἄγγελοι Θεοῦ . » Ἄλλὰ καὶ τῶν ἁγίων Σεραφὶμ κύκλῳ περιεστηκότων , καὶ τάξιν ἀποπληρούντων τὴν οἰκειοτήτος , ὅτε καθημένος ἐπὶ θρόνου ὤφθη καὶ ἐπηρμένος τοῖς προφήταις ἐφαίνετο . Οὐκοῦν ὅσον ἤκων εἰπεῖν εἰς τὴν ἐκ Θεοῦ Πατρὸς γνησίαν τε ὀδύνα καὶ γέννησιν , οὐχ ἴδιον
Lemmas: θεόπτος δρους ἐκτρέχω , μήτε μήv ὀλοτρόπως ὁ ὁ ἀνθρωπότης ἀπολείπω . ἄνωθεν μέν γάρ αὐτός ὁ ἐκ Θεός καί πατήρ ἀπόρρητος γέννησις , καθίημι Λόγος εἰμί καί Μονογενής , εἰς οὐσία ὁ θεικός καί εἰς δόξα ὁ οὗτος παρέπομαι ἔοικα ὑποδιδάσκω δέ πως ὁ κένωσις εἰς ὁ κατά ἐγώ οὐ ὥσπερ ἐκ Βίας πλεονεκτέω ἰσχύω ὁ ὁ ὅλος βασιλεύς μετά πατήρ ( οὖον γάρ εἄν διΐστημι ποτέ ὁ παρά γνώμη ὁ Μονογενής ) , αὐτόληπτος δέ μᾶλλον , ἐκ ἀγάπη ὁ εἰς ἐγώ εἰσδέχομαι τε καί τηρέω . Τεταπείνωκε γάρ ἑαυτοῦ , οὗτος εἰμί ἑκών , καί οὐ ἐκ ἀνάγκη ὁ τις . ἄλλος γάρ εἄν οὐ ἑκών ἐπί ὁ ὁ ταπείνωσις ὑπομένω πάθος , εἴπερ εἰμί τις ὅλος ὁ πλεονέκτης ἰσχύω , καί ἀθελητῶς ἔναι ἐντός οὗτος κελεύω . Τεταπείνωκε τοίνυν ἑαυτοῦ ἑκών διά ἐγώ · οὖον γάρ εἄν ὀνομάζω ποτός καί ἐγώ υἱός κατά χάρις καί θεός , μή οὐλή ὁ ὑπέρ ἐγώ καί διά ἐγώ εἰσδέχομαι ταπείνωσις ὁ Μονογενώ , πρός ὅς καί αὐτός μορφόω διά μετουσία ὁ πνεῦμα , καί τέκνον Θεός καί θεός χρηματίζω . ὅταν οὖν τίς λέγω συμπαραξευθελγω τρόπος τις ὁ θεῖος καί ὁ ἄνθρωπος , πως , μή διά οὗτος σκανδαλίζω , ἀσύνετος ἀφίημι ὁ θαυμάζω καθήκω ὁ ἐπινοέω ὁ λόγος ἀσύγκριτος τέχνη , διά πᾶς ἐγώ ανασυντουω τρόπος ὁ διπλόος ἀστεῖος , ὡς ὁράω ἐν ταυτός ὁ λέγω θεός τε ὁ φύσις καί ἄνθρωπος ἀληθής , ὁ ὁ αδήριτος φύσις δόξα ὁ ὁ ἀνθρωπότης ταπεινός εὕω μάλη συναναπλέκω , ἀνυπατείον τε καί Φύγου πᾶς ἐλεύθερος τηρέω παντελῶς ὁ ἐπί ἀμφὺ σύμμετρος ἐκδρομή . καί οὗτος φημί , οὐ εἰς ὁ μέτειμι ἤ2 ἐάν ἐν ἀρχή ὁ ὁ Λόγος φύσις κατασπάω διαδεδειωμένον πόθεν · αμάθεια γάρ ἔσχατος οὐ ἀμορφέω εἄν ὁ οὗτος φρονέω , ἐπεί πάντῃ τε καί πάντως ἀπαθής ὁ θεῖον , ὁ εἰς πᾶς ὁστισοῦν παρατροπή οὐ ἀνίημι , δράω γάρ μᾶλλον ὁ οἰκεῖος ἀποσῴζω στάσις · ἀλλά ὅτι ὁ ἑκούσιος κένωσις ὁ τρόπος , ὡς ἐκ ἀναγκαῖος λόγος ὁ ὁ ταπείνωσις περιχέω σχῆμα , διά ὁ ἀνθρώπινος ἐν μικρός πως , ἢ ἐν ὅς εἰμί ὁ Πατήρ , φαίνω ποιέω , ὁ ἴσος αὐτός σύμμορφος τε καί ἐν αὐτός , καί ἐκ αὐτός , φαίνω θεός Μονογενεύς . καί μή θαυμάζω ἀκούω , εἰμί ὁ ὁ πατήρ μεγαλοπρέπεια ἐν μικρός εἰμί δοκέω διά ὁ ἀνθρώπινος ὁ υἱός , ὅτε διά οὗτος καί αὐτός ἀτάω ὁ ἄγγελος ὁ Παῦλος ἐγώ αὐτός διασχυρίσατο γράφω οὕτως · « ὁ δέ βραχύς τίς παρά ἄγγελος ἐλασσόω βλέπω Ἰησοῦς , διά ὁ πάθημα ὁ θάνατος , δόξα καί τιμή στεφανόω , » καί ὁ ὁ ἅγιος ἄγγελος προσκυνέω αὐτός ἐπιστάζω . « ὅταν γάρ , φημί , εἰσάγω ὁ πρωτότοκος εἰς ὁ οἰκέω , λέγω · καί προσκυνέω αὐτός πᾶς ἄγγελος Θεός . » ἀλλά καί ὁ ἅγιος σεραφίμ κύκλος περιίστημι , καί τάξις ἀποπληρόω ὁ οἰκειότης , ὅτε κάθημαι ἐπί θρόνος ὁράω καί ἐπαίρω ὁ προφήτης φαίνω . οὐκοῦν ὅσος ἥκω εἶπον εἰς ὁ ἐκ Θεός πατήρ γνήσιος τε ὀδύνη καί γέννησις , οὐ ἴδιος