cyrillus-theology.commentarii-in-joannem pg074_0158.1
ἀρετῆς ἐργάταις ἐναυλίζεται , παρατείνεται δὲ τὴν [ γρ . τῷ ] ἀκάθαρτον , καὶ λίαν ὀρθῶς . Καθάπερ οὖν ἀμέλει καὶ ἡμεῖς αὐτοὶ βορβόρων καὶ δυσωλίας ἀπεργλᾶνται τὰς ἑαυτῶν οἰκίας σπουδάζομεν , εἴπερ τι τῶν τοιούτων ὅλως ἔχοι , τὸ ἐν αὐταῖς αὐλίζεσθαι παραποιούμενοι · ἆρ’ οὖν οὐ μεῖζόνως ὁ καθαρὸς τε καὶ πανάγιος ἡμῶν Θεὸς τὴν μεμολυσμένην ψυχὴν παρατινέσθαι καὶ καταμασνᾶσθαι καρδίαν τῷ τῆς ἁμαρτίας βορβόρῳ κατηφανισμένην ; Ἄλλ’ ἐστιν οὐκ ἀμφίβολον . Ὅτι γὰρ ἐν τούτοις ἔσται καὶ οὐχ ἑτέρως δὲ μὴ τηρήσας τὴν ἐντολὴν ( ἀκάθαρτος γὰρ καὶ φιλοβόρβορος ) , αὐτὴ σε πάλιν ἡ τοῦ θεωρήματος διδάξει δύναμις . Ἐν γὰρ τῷ μὴ τηρήσαι τὰς θείας ἐντολὰς ἡ τῆς ἁμαρτίας εὑρίσκεται γένεσις . Ὦνπερ γὰρ τρόπῳ ἡ τοῦ φωτὸς στέρησις παρασπάγει τὸ ἐναντίον , σφιλ δὲ τὸν σκότον · οὕτω τὸ μὴ δρᾶν ἐθέλειν τὴν ἀρετὴν , τὴν τῆς φαυλότητος παρασπάγει γένεσιν . Καθ’ ἓν γὰρ τὸ ὑποκείσθαι νοούμενον , οὐχ ἄν , οἶμαι , κατὰ ταυτὸν συμβαίη ποτὲ τὰ τῆς ἀλλήλων διωρισμένα ποιότητος , κατὰ γε τὸν λόγον τοῦ ἐναντίου ἔχειν . Κακία καὶ ἀρετὴ διώρισται τε καὶ ποίῳ διέστηκε πρὸς τὸ ἐναντίον , τῆς ἀλλήλην ποιότητος , ἡ ὅπως ἄν τις εἴπῃν οὐχ ἄν ἀμφοτέρω τυχῶν , ἀλλ’ οὐχ ἄν τινὶ τῶν δυτῶν καθ’ ἡμᾶς προσόντα φανείη κατὰ ταυτὸν ἀμφότερα καὶ δι’ ἐνεργείας πληρούμενα . « Ἡ γὰρ πονηρὸς τις ἐστίν , ἢ ἀγαθός , εἰ καὶ οὐχ εἰς ἄκρον πονηρίας τυχῶν , ἤτοι τῆς ἀγαθότητος . Οὐκοῦν ἰσχύοντος ἐν ἡμῖν τοῦ ἑνὸς , ἀτονήσει πάντως τὸ ἕτερον , τοῦτ’ ἐστὶ τὸ ἐναντίον ἔχον . Εἰ δὲ ἐν τῷ τηρήσαι τὰς ἐντολὰς τὸ τῆς ἀρετῆς εἴδως ἐστι , πῶς οὐχὶ προδήλῳτατον ὡς ἐν τῷ μὴ τηρήσαι τῆς κακίας ἡ γένεσις ; Ἀπόκειται δὲ ὡςπερ τῷ τετηρηκότι τὸ ἔχειν ἐν ἑαυτῷ τὸν Πατέρα καὶ τὸν Υἱόν , ὅπερ ἐστὶν ἀπάσης εὐηθείας τε καὶ δόξης ἀρχὴ καὶ ὑπόθεσις · οὕτω καὶ τῷ [ γρ . τῷ ] μὴ τηρήσαντι τὸ ἡκιστα μετασχεῖν τῆς θείας τε καὶ ἀρρήτου φύσεως , ὅπερ ἐστὶν οὐδενὸς τοῦ σύμπαν ἀπολαύσειν ἀγαθοῦ . Οὕκοῦν εἰ τῷ καλῶν καὶ ἀξιεράστων εἶναι δοκεῖ τὸ τῆς θείας φύσεως μεταλαχεῖν , ἐνδιατῶμενόν τε καὶ ἐνοικοῦν·α τοῖς τῆς καρδίας ταμείοις τὸν τῶν ὅλων ἔχειν Πατέρα καὶ Θεὸν δι’ Υἱοῦ ἐν Πνεύματι , διανέζτω τὴν ἑαυτοῦ ψυχὴν , καὶ τὴν ἐκ τῆς φαυλότητος , δι’ ὧν ἄν δυναῖτο τρόπων , μᾶλλον δὲ δι’ ἀπάσης ἀγαθουργίας ἀποτριβέτω χηλίδα . Χρηματεῖ γὰρ τότε ναὸς ὡυτὸς Θεοῦ · ἀναπαύσεται δὲ ἐν αὐτῷ καὶ καταλύσει , κατὰ τὸ γεγραμμένον . Οὐ γὰρ ἔσται κατ’ ἐκεῖνον τὸν ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις νομικὸν ὀνομασμένον , ὃς τὴν παρὰ τοῦ Σωτῆρος οὐ περιμένας χάριν , αὐτόληπτος εἶναι πρὸς ἀκολουθίαν ἐφη , καὶ τὴν οὕτως ἀξιάυστον ἀρετάων τιμὴν , φησί · Διδάσκαλε , ἀκολουθήσω σοι , ὅπου ἂν ἀπέρχῃ . Ἄλλα τί πρὸς αὐτὸν ὁ Κύριος ; ὡς ἐν παραβολῇ καὶ αἰνίγματι · « Αἰ ἀλώπεκες φωλεοὺς ἔχουσιν , καὶ τὰ πετεινὰ τοῦ οὐρανοῦ κατασκηνώσεις · ὁ δὲ Υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου οὐκ ἔχει ποῦ τὴν κεφαλὴν κλίνῃ . » Ἀλώπεκας δὲ καὶ οὐρανοῦ πετεινὰ τοὺς πανούργους καὶ ἀκάθαρτους ὀνόμασε δαιμόνας , καὶ τὰ ἐγχόσμια ταυτὶ καὶ ἀέρια πνεύσματα , ἀ ταῖς φιληδόνων καρδιας
Lemmas: ἀρετή ἐργάτης ἐναυλίζω , παρατείνω δέ ὁ [ γρ . ὁ ] ἀκάθαρτος , καί λίαν ὀρθῶς . καθά οὖν ἀμελέω καί ἐγώ αὐτός βόρβορος καί δυσωλίας ἀπεργλᾶνται ὁ ἑαυτοῦ οἰκίον σπουδάζω , εἴπερ τίς ὁ τοιοῦτος ὅλως ἔχω , ὁ ἐν αὐτός αὐλίζομαι παραποιέω · ἆρα οὖν οὖον μέζος ὁ καθαρός τε καί πανάγιος ἐγώ θεός ὁ μολύνω ψυχή παρατείνω καί καταμασνᾶσθαι Καρδία ὁ ὁ ἁμαρτία βόρβορος καταφανίζω ; ἄλλος εἰμί οὐ ἀμφίβολος . ὅτι2 γάρ ἐν οὗτος εἰμί καί οὐ ἑτέρως δέ μή τηρέω ὁ ἐντολή ( ἀκάθαρτος γάρ καί φιλοβόρβορος ) , αὐτός σύ πάλιν ὁ ὁ θεώρημα διδάσκω δύναμις . ἐν γάρ ὁ μή τηρέω ὁ θεῖος ἐντολή ὁ ὁ ἁμαρτία εὑρίσκω γένεσις . οὖν γάρ τρόπος ὁ ὁ φάος στέρησις παρασπάω ὁ ἐναντίος , σφιλ δέ ὁ σκότος · οὗτος ὁ μή δράω ἐθέλω ὁ ἀρετή , ὁ ὁ φαυλότης παρασπάω γένεσις . κατά εἷς γάρ ὁ ὑπόκειμαι νοέω , οὐ ἄν , οἴομαι , κατά τατός συμβαίνω ποτέ ὁ ὁ ἀλλήλων διά-ὁρίζω ποιότης , κατά γε ὁ λόγος ὁ ἐναντίος ἔχω . Κακία καί ἀρετή διά-ὁρίζω τε καί ποῖος διΐστημι πρός ὁ ἐναντίος , ὁ ἀλλήλην ποιότης , ὁ ὅπως ἄν τις εἶπον οὐ ἄν ἀμφότερος Τύχη , ἀλλά οὐ ἄν τις ὁ δύτης κατά ἐγώ πρόσειμι φαίνω κατά τατός ἀμφότερος καί διά ἐνέργεια πληρόω . « ὁ γάρ πονηρός τις εἰμί , ἢ ἀγαθός , εἰμί καί οὐ εἰς ἄκρος πονηρία Τύχη , ἤτοι ὁ ἀγαθότης . οὐκοῦν ἰσχύω ἐν ἐγώ ὁ εἷς , ατονώ πάντως ὁ ἕτερος , οὗτος εἰμί ὁ ἐναντίος ἔχω . εἰμί δέ ἐν ὁ τηρέω ὁ ἐντολή ὁ ὁ ἀρετή οἶδα εἰμί , πῶς οὐ προδήλῳτατον ὡς ἐν ὁ μή τηρέω ὁ κακία ὁ γένεσις ; ἀπόκειμαι δέ ὡς ὁ τηρέω ὁ ἔχω ἐν ἑαυτοῦ ὁ πατήρ καί ὁ υἱός , ὅσπερ εἰμί ἀπασάω εὐήθεια τε καί δόξα ἀρχή καί ὑπόθεσις · οὗτος καί ὁ [ γρ . ὁ ] μή τηρέω ὁ ἥκιστος μετέχω ὁ θεῖος τε καί ἄρρητος φύσις , ὅσπερ εἰμί οὐδείς ὁ σύμπας ἀπολαύω ἀγαθός . οὐκοῦν εἰμί ὁ καλός καί ἀξιέραστος εἰμί δοκέω ὁ ὁ θεῖος φύσις μεταλαγχάνω , ενδιαταω τε καί ἐνοικέω ὁ ὁ Καρδία ταμεῖον ὁ ὁ ὅλος ἔχω πατήρ καί θεός διά υἱός ἐν πνεῦμα , διανίζω ὁ ἑαυτοῦ ψυχή , καί ὁ ἐκ ὁ φαυλότης , διά ὅς ἄν δύναμαι τρόπος , μᾶλλον δέ διά ἀπασάω αγαθουργία ἀποτρίβω κηλίς . Χρηματεῖ γάρ τότε ναός αὐτός Θεός · ἀναπαύω δέ ἐν αὐτός καί καταλύω , κατά ὁ γράφω . οὖον γάρ εἰμί κατά ἐκεῖνος ὁ ἐν ὁ Εὐαγγέλιος νομικός ὀνομάζω , ὅς ὁ παρά ὁ Σωτήρ οὖον περιμένη χάρις , αὐτόληπτος εἰμί πρός ἀκολουθία φημί , καί ὁ οὕτως ἀξιάω Αρετάων τιμή , φημί · διδάσκαλος , ἀκολουθέω σύ , ὅπου εἄν ἀπέρχομαι . ἄλλος τίς πρός αὐτός ὁ Κύριος ; ὡς ἐν παραβολή καί αἴνιγμα · « ὁ ἀλώπηξ φωλεός ἔχω , καί ὁ πετεινόν ὁ οὐρανός κατασκήνωσις · ὁ δέ υἱός ὁ ἄνθρωπος οὐ ἔχω ποῦ ὁ κεφαλή κλίνη . » Ἀλώπηξ δέ καί οὐρανός πετεινόν ὁ πανοῦργος καί ακάθαρτος ονομάζω δαίμων , καί ὁ ἐγχόσμια οὗτος καί ἀέριος πνεύσματα , ὅς ὁ φιλήδονος Καρδία