cyrillus-theology.commentarii-in-joannem pg074_0312.1
τὸν διὰ Μωϋσέως τοῖς ἀρχαιοτέροις λελαλημένον , ἀλλὰ τῆς διὰ Χριστοῦ τεθεμελιωμένης , ἡ καὶ τοσοῦτον ἀπειρίζει τοῦ χρῆσθαι μαχαίραις , μᾶλλον δὲ καὶ τὸ ἀνταμύνεσθαι δεῖν , ὡς εἰ καὶ τὸς βουλοῖτο βαπίζειν ἡμᾶς εἰς τὴν τῶν σιαγόνων μίαν , καὶ δευτέραν εἰ τύχοι προσπαυτεῖν στρέφοντας καὶ τὴν ἄλλην . πρὸς μὲν γὰρ τῆς ἐαυτῶν ψυχῆς τὴν ἀνθρωπίνην ἐκπεμψαντας ὀλιγοψυχίαν . Πλὴν εἰ καὶ μέπω τις περὶ τοῦ χρήναι , φησίν , ἀνεξίμακον παρ’ ἐμοῦ διώρισται νόμος , λογισμοῦ τοῦ πρέποντος οὗτος , ὦ Πέτρε , διέσφαλται νοῦς , καὶ τῇ τῶν πραγμάτων φύσει πολὺ δὲ λίαν ἀπωλὴν ἐποψίαν τὴν ἐχέτωσιν . Δεδοχμένου τε γὰρ καὶ συναφάντου τῷ Θεῷ καὶ Πατρὶ τοῦ πιεῖν τούτῳ τὸ ποτήριον ἐμὲ , τοῦτ’ ἐστιν , ἐθελησθὲ ὑπομεῖναι τὸν ὑπὲρ εἰς ὑπὸν κρατοῦντα θάνατον , ἐπὶ καταλύσει θανάτου καὶ φθορᾶς , πῶς ὑπεκνεῦσιν ἀχολούθον , καὶ τοῦτοσαύτης ἀγαθῶν ἰδέας ἀνίγειν πιστευομένης τῷ τῶν ἀνθρώπων γένει διὰ τοῦ πιεῖν αὐτό ; « Καὶ οὖν μὴν πρὸς τοῦτο ἐν τούτοις ἐγὼ μάλᾳ περιοριζέται νοῦς . » Ἵνὸν δὲ τοῦτο ἐστὶν ἐκεῖνο πάλιν . Ὁ μὲν γὰρ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς ὁ Χριστός , βεβαιοτέρας εἰς πίστιν ἀπεργάσασθαι βελην τοὺς ἐαυτοῦ μαθητάς , καὶ τὸ ἐπὶ τῷ τιμῇ σταυρᾷ προανατρέψαν σκάνδαλον , ἐφη ποτὲ κατὰ μίαν αὐτοὺς προοδιαλεγόμενος : « Ἰδοὺ ἀναβαίνομεν εἰς Ἱεροσόλυμα , καὶ ὁ Υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου παραδίδοται εἰς χεῖρας ἁμαρτωλῶν , καὶ σταυρωθήσεται αὐτόν , καὶ ἀποκτενεῖσιν αὐτόν , καὶ τῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ ἐγερθήσεται . » Πέτρος δὲ ὁ θεσπέσιος , οὐ τὸ ἐκ τοῦ πάθους ἐννοήσας ἀγαθόν , ἀποβλέψας δὲ εἰς μόνην τὴν ἐκ παθεῖν ἀδοξίαν , « Πλεῖς σοι , Κύριε , φησίν , οὐ μὴ ἔσται οὕτως τοῦτο . » Καὶ τί πρὸς τοῦτο Χριστός ; « Ὑπαγε ὀπίσω μου , Σατανᾶ · σκάνδαλόν μου εἶ , ὅτι οὐ φρονεῖς τὰ τοῦ Θεοῦ , ἀλλὰ τὰ τῶν ἀνθρώπων . » Τοῦ μὲν γὰρ φρονεῖν ἐθελούσιν τὰ δοκοῦντα Θεῷ ἔργον μὲν εἶναι καὶ σκοπὸς παρ’ οὐδὲν μὲν ποιείσθαι τὰς ἐν κόσμῳ τιμὰς , καὶ τῆς ἐν ἀνθρώποις εὐχλείας οὐδενὸς ἀξιώσαι · λέγω τὴν ζημίαν , ἐστὶν διὰ τοῦ καὶ τοῦτο παθεῖν τὸ τοῖς ἑτέροις ἐξανύσθαι χρήσιμον . « Ἡ γὰρ ἀγάπη , φησίν , οὐ ζητεῖ τὰ ἑαυτῆς . » Τοῦ γε μὴν εἰς μόνα τετραμμένου τε καὶ βλέποντος τὰ ἀνθρώπινα , τὸ ἀφόρητον ἠγεῖσθαι τὴν ἐπὶ γῆς δοξαρῶν τὴν ἀπώλειαν , καὶ εἰς μόνον ὁρᾶν τὸ ἴδιον ἀγαθόν , τοῖς δὲ τῶν πέλας μὴ ἐπαλγύνεσθαι κακοῖς . Ὄσπερ τοίνυν ἐκεῖνῃ σκάνδαλον ἐλέγετο τοῦ Χριστοῦ , καὶ τοῦ σκανδαλίζεσθαι μὴ εἰδὸς , λαλῆσας μὲν ἐξ ἀγάπης τῆς οὐκ ἀνεγκύς τως ἔχειν ἰχνούσης , ὁ Πέτρος , διὰ τὸ μόνον ἰδεῖν εἰς τὸ ἀπὸ τοῦ σταυροῦ πάθος , καὶ οὐχὶ τὰ ἐκ τοῦ πάθους ἀγαθὰ ( ἀνατρέψαι γὰρ ἐπεχείρει , τὸ ὅσον ἐξ’ ἐαυτοῦ , τὸ δεδογμένον τε καὶ ὁρισθὲν ὑπὲρ τῆς ἀπάντων γενέσθαι ζωῆς ) , οὕτω καὶ νῦν διὰ ζήλου καὶ μαχαίρας , καὶ θερμοῦ λίαν ἐγχειρήματος τοῦτο αὐτὸ πράττειν ὁρᾶται . Πλὴν ἐπιτιμᾶται πάλιν , οὐ μόνον ἀκούσας « Βάλε τὴν μάχαιράν σου εἰς τὴν θήκην αὐτῆς , » ἀλλ’ ὡς ἑτέρως τις ἐξὼν τῶν εὐαγγελιστῶν , προστάθεῖντος Χριστοῦ « Πάντες γὰρ οἱ λαβόντες μάχαιραν , ἐν μαχαίρᾳ ἀπολοῦνται . » Ὁ δὲ διὰ χθᾶσαντες
Lemmas: ὁ διά Μωϋσῆς ὁ ἀρχαῖος λαλέω , ἀλλά ὁ διά Χριστός θεμελιόω , ὁ καί τοσοῦτος απειριζεω ὁ χράω μάχαιρα , μᾶλλον δέ καί ὁ ἀνταμύνομαι δήω , ὡς εἰμί καί τός βούλομαι βαπιζεω ἐγώ εἰς ὁ ὁ σιαγών εἷς , καί δύο εἰμί τυγχάνω προσπαυσυς στρέφω καί ὁ ἄλλος . πρός μέν γάρ ὁ ἑαυτοῦ Ψυχή ὁ ἀνθρώπινος ἐκπέμπω ὀλιγοψυχία . πλήν εἰμί καί μέπω τις περί ὁ χρή , φημί , ἀνεξίμακον παρά ἐγώ διά-ὁρίζω νόμος , λογισμός ὁ πρέπω οὗτος , εἰμί Πέτρος , διασφάλλω νόος , καί ὁ ὁ πρᾶγμα φύσις πολύς δέ λίαν ἀπόλλυμι ἐποψία ὁ ἔχω . Δεδοχμένου τε γάρ καί συναφαντόω ὁ Θεός καί πατήρ ὁ πίνω οὗτος ὁ ποτήριον ἐγώ , οὗτος εἰμί , ἐθέλω ὑπομένω ὁ ὑπέρ εἰς ὕπειμι κράτος θάνατος , ἐπί καταλύω θάνατος καί φθορά , πῶς ὑποκνέω ἀκόλουθος , καί τοῦτος ἀγαθός ἰδέα ἀνίγειν πιστεύω ὁ ὁ ἄνθρωπος γένος διά ὁ πίνω αὐτός ; « καί οὖν μήv πρός οὗτος ἐν οὗτος ἐγώ μάλα περιορίζω νόος . » ἴνος δέ οὗτος εἰμί ἐκεῖνος πάλιν . ὁ μέν γάρ Κύριος ἐγώ Ἰησοῦς ὁ Χριστός , βέβαιος εἰς πίστις ἀπεργάζομαι βελην ὁ ἑαυτοῦ μαθητής , καί ὁ ἐπί ὁ τιμή Σταύρα προανατρέπω σκάνδαλον , φημί ποτέ κατά εἷς αὐτός προδιαλέγω : « ἰδέ ἀναβαίνω εἰς Ἱερουσαλήμ , καί ὁ υἱός ὁ ἄνθρωπος παραδίδωμι εἰς χείρ ἁμαρτωλός , καί σταυρόω αὐτός , καί ἀποκτείνω αὐτός , καί ὁ τρίτος ἡμέρα ἐγείρω . » Πέτρος δέ ὁ θεσπέσιος , οὖον ὁ ἐκ ὁ πάθος ἐννοέω ἀγαθός , ἀποβλέπω δέ εἰς μόνος ὁ ἐκ πάσχω ἀδοξία , « πλέω σύ , κύριος , φημί , οὖον μή εἰμί οὕτως οὗτος . » καί τίς πρός οὗτος Χριστός ; « ὑπάγω ὀπίσω ἐγώ , Σατανᾶς · σκάνδαλον ἐγώ εἰμί , ὅτι οὖον φρονέω ὁ ὁ Θεός , ἀλλά ὁ ὁ ἄνθρωπος . » ὁ μέν γάρ φρονέω ἐθέλω ὁ δοκέω Θεός ἔργον μέν εἰμί καί σκοπός παρά οὐδείς μέν ποιέω ὁ ἐν κόσμος τιμή , καί ὁ ἐν ἄνθρωπος εὔκλεια οὐδείς ἀξιόω · λέγω ὁ ζημία , εἰμί διά ὁ καί οὗτος πάσχω ὁ ὁ ἕτερος ἐξανύω χρήσιμος . « ὁ γάρ ἀγάπη , φημί , οὖον ζητέω ὁ ἑαυτοῦ . » ὁ γε μήv εἰς μόνος τρέπω τε καί βλέπω ὁ ἀνθρώπινος , ὁ ἀφόρητος ἡγέομαι ὁ ἐπί γῆ δοξαρῶν ὁ ἀπώλεια , καί εἰς μόνος ὁράω ὁ ἴδιος ἀγαθός , ὁ δέ ὁ πέλας μή ἐπαλγύνω κακός . ὅσπερ τοίνυν ἐκεῖνος σκάνδαλον λέγω ὁ Χριστός , καί ὁ σκανδαλίζω μή οἶδα , λαλέω μέν ἐκ ἀγάπη ὁ οὐ ἀνεγκύς ὅς ἔχω ιχνουω , ὁ Πέτρος , διά ὁ μόνος ὁράω εἰς ὁ ἀπό ὁ σταυρός πάθος , καί οὐ ὁ ἐκ ὁ πάθος ἀγαθός ( ἀνατρέπω γάρ ἐπιχειρέω , ὁ ὅσος ἔξω ἑαυτοῦ , ὁ δοκέω τε καί ὁρίζω ὑπέρ ὁ ἀπαντάω γίγνομαι ζωή ) , οὗτος καί νῦν διά ζηλόω καί μάχαιρα , καί θερμός λίαν ἐγχείρημα οὗτος αὐτός πράσσω ὁράω . πλήν ἐπιτιμάω πάλιν , οὖον μόνος ἀκούω « βάλλω ὁ μάχαιρα σύ εἰς ὁ θήκη αὐτός , » ἀλλά ὡς ἑτέρως τις ἔχω ὁ εὐαγγελιστής , προστείνω Χριστός « πάνετες γάρ ὁ λαμβάνω μάχαιρα , ἐν μάχαιρα ἀπόλλυμι . » ὁ δέ διά χθᾶσαντες