cyrillus-theology.commentarii-in-joannem pg074_0101.1
δει·ν , ἐξρχεῖν σεσθαι πρὸς τὸ πιστεύειν ὀρθῶς τὴν A versā Deum confiteri , eumque agnoscere , neque εἰς ἕνα τῶν ὅλων Θεὸν ὁμολογίαν τε καὶ γνῶσιν , μὴ πορρο de sancta et consubstantiali Trinitate do - μὴν ἐπειγέσθαι μαθεῖν τὸν περὶ τῆς ἁγίας καὶ ὁμο - ctrinam esse curandam , necessario quodammodo ουσίου Τριάδος λόγον , ἀναγκαίως ἀποκλείει τρόπον Christus etiam his qui sic sentirent Dei cognitio - τινὰ Χριστὸς καὶ τοῖς οὕτω δοξάζουσι τὴν περὶ τοῦ nem intercludit , nisi et se suscipere velint . Per Θεοῦ γνῶσιν , εἰ μὴ καὶ αὐτὸν βούλοιντο παραδέχε - Filium quippe ad Deum et Patrem est accedendum . σθαι . Διὰ γὰρ Υἱοῦ προστέον τῷ Θεῷ καὶ Πατρί . Filii namque cognitione et contemplatione etiam Ἄναλόγως γὰρ τῇ τοῦ γεννήματος θεωρίᾳ , καὶ ἐπ' ad ipsum Patrem simili ratione veniemus . Nec αὐτὸν ἡξομεν τὸν Γεννήτορα . Οὐ γὰρ ἐστιν , οὐχ ἐστιν enim profecto dubitandum est , quicunque Filium ἀμφιβαλεῖν , ὅτι τὸν Υἱὸν τις ὑπεστάται πιστεύσων subsistere credit , ut vere Filium , ex genitoris οὕτως ὡς Υἱόν , τὸν ἐκ τῆς οὐσίας ἡμῶ τοῦ γεννή - nempe substantia , omnino cogniturum et Patrem . σαντος , εἰσεται δὴ πάντως καὶ τὸν Πατέρα . Κατὰ Et hæc quidem de simpliciori nec exquisita cogni - μὲν οὖν τὴν ἀπλουστερὰν καὶ ἀπερίεργον γνῶσιν , tione dictum putes : quod si quis subtiliorem sensum οὕτως ἂν τις οἰηθείη τυχὸν λαλῆσαι · εἰ δὲ τῇ δοκοῦσι inquireret , et res ipsas penitius scrutari velit , Fi - καὶ διὰ λεπτῶν ἐργεῖσθαι νοημάτων , ὡς καὶ ἐπ' αὐτὴν B lium vero loqui rursus comperiet . Natura quippe τῶν πραγμάτων ἐλάσαι τὴν βάσανον , ἀληθεύουσα divina nullius ingenio prorsus comprehenditur potest , πάντων εὑρήσει τὸν Υἱόν . Διανοῶ μέν γὰρ ἀπάσης et quid secundum substantiam sit rerum omnium παντελῶς ἀχώρητος ἡ θεία φύσις ἐστι , καὶ τί κατ' auctor scrutari plane audere , extremæ signum est οὐσίαν ὁ τῶν ὅλων Γενεσιουργὸς τολμᾷν ὅλως περι - dementiæ . Verumtamen cognitionem quandam tan - εργάζεσθαι , φρενοβλαβείας ἀπάσης ἀποδείξειν ἔχει . quam in umbris et ænigmatibus comparare possu - Πλὴν ἐστι πῶς ἡμᾶς τινα , ὡς ἐν σκιαῖς καὶ αἰνί - mus , speculum veluti quoddam menti opponentes γμασιν , ἐρανίζεσθαι γνῶσιν , κάτοπτρον ὡσπερ τι eas quæ Filii naturæ insunt , prærogativas . Ex eo παρατιθέντας τῷ νοῖ τῶν ἐνόντων πλεονεκτημάτων enim quod est ipse , et ex iis quæ ipse operatus τῇ τοῦ Υἱοῦ φύσει τὸν κατάλογον . Ἔξ οὖν γὰρ ἐστιν est , postquam factus homo est , et ante incarna - αὐτὸς , καὶ ἐξ ὧν εἰργασαί [ γρ . εἰργασται ] γενόμενος tionem , ad notitiam et contemplationem Patris si - ἄνθρωπος , καὶ πρὸ τῆς ἐνανθρωπήσεως , ἀναλόγως mili ratione demum ascendes . Vide enim mihi , ἂν τις ἐπὶ τῷ τοῦ τεχνοῦν αὐτὸν θεωρίαν ἀνίοι λοι - quæso , gloriam ejus ac virtutem : vide supremam πόν . Ὅρα γὰρ μοι τὴν ἐνοῦσαν αὐτῷ δόξαν τε καὶ δύ - in omnibus rebus potestatem . Quid enim , amabo ναμιν · βλέπε τὴν ἐφ' ἀπασιν ἀπαράποδιστον ἐξουσίαν . te , tam supra orationem omnem est positum , Τί γὰρ , εἴπέ μοι , καὶ τῶν ὑπὲρ λόγον οὐκ ἐλευθερίως C quod libero nutu fecisse non cernatur , et ante νεύμασι κατορθῶσας ὁρᾷται , καὶ πρὸ σαρκὸς , καὶ carnem , et cum carne ? At qui tantum se esse μετὰ σαρκός ; Ἄλλ' ὁ τοσοῦτός ἡμῖν δι' αὐτῶν ipsis operibus docuit : « Ego , inquit , et Pater ὀφθεὶς πραγμάτων , « Ἐγώ , φησί , καὶ ὁ Πατὴρ ἕν unum sumus 12 ; qui videt me , videt et Patrem 13 . » ἐσμεν · ὁ θεωρῶν ἐμέ , ὁρᾷ καὶ τὸν Πατέρα . » Ἴτεν Eundum itaque , si loci hujus vim spectemus , ab οὖν ἄρα κατὰ τὴν τοῦ προκειμένου δύναμιν ἀπὸ τῆς imagine ad archetypum , et a characteri ad illum εἰκόνος ἐπὶ τὸ ἀρχέτυπον , καὶ ἀπὸ τοῦ χαρακτῆρος cujus et est character ; neque tamen ex quorum - ἐπ' ἐκεῖνον δὴ πάντως · οὐ καὶ ἐστι χαρακτήρ , καὶ οὐ , dam hæreticorum sententia adventitiis nonnullis et κατὰ τινας τῶν ἑτεροδοξείν εἰωθότων , ἐπακτοῖς τισι extrinsecus assumptis dignitatibus Filium ad Pa - καὶ τοῖς ἐξωθεν ἀξιώμασι σχηματίζεσθαι φαμεν τὸν trem conformari dicimus , neque , ut hæretici putant , Υἱὸν πρὸς τὸν Πατέρα , οὐδὲ , καθάπερ τοῖς πλανωμέ - imago Dei ac Patris esse dicitur , tantum qui ha - νοις δοκεῖ , εἰκῶν εἶναι λέγεται τοῦ Θεοῦ καὶ Πατρός , beat ejus gloriam , virtutem , sapientiam , sed al - ὡς ἔχων αὐτοῦ τὴν δόξαν , τὴν δύναμιν , τὴν σοφίαν , terius tamen sit naturæ . Hæ sunt enim elegantes φύσεως γε μὴν ἑτέρας ὑπάρχον . Ταῦτα γὰρ ἐκείνων illorum nugæ , imo vero impietas ad evertendam τὰ ληρήματα , καὶ ἡ κεχωρισμένη ψυλαρία , μᾶλλον 771 convellendamque Filii consubstantialitatem δὲ δυσσέβεια , πρὸς ἀνατροπὴν ἐπινοηθεῖσα καὶ D inventa , quod unum est eorum impium et Deo καθαίρεσιν τῆς ὁμοουσίοτητος · τοῦ Υἱοῦ , κατὰ γε τὸν repugnans propositum . Sed ut vere Filius , ex Dei ἐν αὐτοῖς ἀνδρῶν τε καὶ θεομάχων σκοποῦν . Ἄλλ' ὡς ac Patris substantia ineffabili et incomprehensibili Υἱὸς ἀληθῶς , ἐκ τῆς τοῦ Θεοῦ καὶ Πατρὸς οὐσίας ratione genitus , character est ejus , et imago , et ἀπορρήτως καὶ ἀπερινήτως γεννηθείς , χαρακτήρ splendor , proprietatem substantiæ ejus qui genuit ἐστιν αὐτοῦ , καὶ εἰκών , καὶ ἀπαύγασμα , φέρων ἐν ipsum , et naturalium prærogativarum decus in sua εἰκασί φύσει τῆς τοῦ τεχνοῦν αὐτὸν οὐσίας τὸ θείον , serens natura . Nec enim ut illi , tam stupidi eri - καὶ τῶν φυσικῶν πλεονεκτημάτων τὸ κάλλος . Οὐ γὰρ mus , aut eo furoris delabemur , ut cum qui non ἀποπλήκτοι κατ' ἐκείνους ἐσόμεθα , καὶ εἰς τοῦτο similis sit Deo secundum naturam , quippe non sit δυσδουλίαν τὸν οἰκεῖον καθώψομεν νοῦν , ὡς τῇ κατὰ ex Dei ac Patris substantia genitus , Dei gloria φύσιν οὐχ ἕνα λέγειν Θεὸν ὁμοῖον , μὴτε μὴν ἐκ τῆς præditum esse dicamus , aut cum qui factus sit , οὐσίας γεννηθέντα τοῦ Θεοῦ καὶ Πατρός , τὴν τοῦ et e nihilo ad esse productus , divinam in se vir - Θεοῦ χαρίσασθαι δόξαν , ἢ καὶ φάναι δύνασθαι ποτε τὸ tutem et sapientiam simili per omnia modo habe -
Lemmas: δει·ν , ἐξάρχω ἕπομαι πρός ὁ πιστεύω ὀρθῶς ὁ A versā Deum confiteri , eumque agnoscere , neque εἰς εἷς ὁ ὅλος θεός ὁμολογία τε καί γνῶσις , μή Πόρρο de sancta et consubstantiali Trinitate do - μήv ἐπείγω μανθάνω ὁ περί ὁ ἅγιος καί ὁμος - ctrinam esse curandam , necessario quodammodo Ουσίου Τριάς λόγος , ἀναγκαῖος ἀποκλείω τρόπος Christus etiam his qui sic sentirent Dei cognitio - τις Χριστός καί ὁ οὗτος δοξάζω ὁ περί ὁ nem intercludit , nisi et se suscipere velint . Per Θεός γνῶσις , εἰμί μή καί αὐτός βούλομαι παραδέχομαι - Filium quippe ad Deum et Patrem est accedendum . ἕπομαι . Ζεύς γάρ υἱός προστείνω ὁ Θεός καί πατήρ . Filii namque cognitione et contemplatione etiam ἀνάλογος γάρ ὁ ὁ γέννημα θεωρία , καί ἐπί ad ipsum Patrem simili ratione veniemus . Nec αὐτός ἥκω ὁ Γεννήτωρ . οὖον γάρ εἰμί , οὐ εἰμί enim profecto dubitandum est , quicunque Filium ἀμφιβάλλω , ὅτι ὁ υἱός τις ὑφίστημι πιστεύω subsistere credit , ut vere Filium , ex genitoris οὕτως ὡς υἱός , ὁ ἐκ ὁ οὐσία ἀμάω ὁ γέννα - nempe substantia , omnino cogniturum et Patrem . Σάντος , εἶμι δή πάντως καί ὁ πατήρ . κατά Et hæc quidem de simpliciori nec exquisita cogni - μέν οὖν ὁ απλουστερος καί ἀπερίεργος γνῶσις , tione dictum putes : quod si quis subtiliorem sensum οὕτως εἄν τις οἴομαι τυγχάνω λαλέω · εἰμί δέ ὁ δοκέω inquireret , et res ipsas penitius scrutari velit , Fi - καί διά λεπτός ἔργω νόημα , ὡς καί ἐπί αὐτός B lium vero loqui rursus comperiet . Natura quippe ὁ πρᾶγμα ἐλαύνω ὁ βάσανος , ἀληθεύω divina nullius ingenio prorsus comprehenditur potest , πᾶς εὑρίσκω ὁ υἱός . διανοέομαι μέν γάρ ἀπασάω et quid secundum substantiam sit rerum omnium παντελῶς Ἀχώρητος ὁ θεῖος φύσις εἰμί , καί τίς κατά auctor scrutari plane audere , extremæ signum est οὐσία ὁ ὁ ὅλος γενεσιουργός τολμάω ὅλως περί - dementiæ . Verumtamen cognitionem quandam tan - ἐργάζομαι , φρενοβλάβεια ἀπασάω ἀποδείκνυμι ἔχω . quam in umbris et ænigmatibus comparare possu - πλήν εἰμί πῶς ἐγώ τις , ὡς ἐν σκιά καί Αϊνί - mus , speculum veluti quoddam menti opponentes γμασιν , ἐρανίζω γνῶσις , κάτοπτρον ὡς τίς eas quæ Filii naturæ insunt , prærogativas . Ex eo παρατίθημι ὁ νόος ὁ ἔνειμι πλεονέκτημα enim quod est ipse , et ex iis quæ ipse operatus ὁ ὁ υἱός φύσις ὁ κατάλογος . ἕξ οὖν γάρ εἰμί est , postquam factus homo est , et ante incarna - αὐτός , καί ἐκ ὅς ἐργάζομαι [ γρ . ἐργάζομαι ] γίγνομαι tionem , ad notitiam et contemplationem Patris si - ἄνθρωπος , καί πρό ὁ ἐνανθρώπησις , ἀνάλογος mili ratione demum ascendes . Vide enim mihi , εἄν τις ἐπί ὁ ὁ τεχνόω αὐτός θεωρία ἀνέρχομαι Λόι - quæso , gloriam ejus ac virtutem : vide supremam πως . Ὅρας γάρ ἐγώ ὁ ἔνειμι αὐτός δόξα τε καί δύο - in omnibus rebus potestatem . Quid enim , amabo νάμι · βλέπω ὁ ἐπί ἅπας ἀπαράποδιστον ἐξουσία . te , tam supra orationem omnem est positum , τις γάρ , εἶπον ἐγώ , καί ὁ ὑπέρ λόγος οὐ ἐλευθέριος C quod libero nutu fecisse non cernatur , et ante νεῦμα κατορθόω ὁράω , καί πρό σάρξ , καί carnem , et cum carne ? At qui tantum se esse μετά σάρξ ; ἄλλος ὁ τοσοῦτος ἐγώ διά αὐτός ipsis operibus docuit : « Ego , inquit , et Pater ὁράω πρᾶγμα , « ἐγώ , φημί , καί ὁ πατήρ εἷς unum sumus 12 ; qui videt me , videt et Patrem 13 . » εἰμί · ὁ θεωρός ἐγώ , ὁράω καί ὁ πατήρ . » ἔρχομαι Eundum itaque , si loci hujus vim spectemus , ab οὖν ἄρα κατά ὁ ὁ πρόκειμαι δύναμις ἀπό ὁ imagine ad archetypum , et a characteri ad illum εἰκών ἐπί ὁ ἀρχέτυπος , καί ἀπό ὁ χαρακτήρ cujus et est character ; neque tamen ex quorum - ἐπί ἐκεῖνος δή πάντως · οὖον καί εἰμί χαρακτήρ , καί οὖον , dam hæreticorum sententia adventitiis nonnullis et κατά τις ὁ ἑτεροδοξέω εἴωθα , ἐπακτός τις extrinsecus assumptis dignitatibus Filium ad Pa - καί ὁ ἐξωθεν ἀξίωμα σχηματίζω φημί ὁ trem conformari dicimus , neque , ut hæretici putant , υἱός πρός ὁ πατήρ , οὐδέ , καθάπερ ὁ πλανωμέ - imago Dei ac Patris esse dicitur , tantum qui ha - νόος δοκέω , εἰκών εἰμί λέγω ὁ Θεός καί πατήρ , beat ejus gloriam , virtutem , sapientiam , sed al - ὡς ἔχω αὐτός ὁ δόξα , ὁ δύναμις , ὁ σοφία , terius tamen sit naturæ . Hæ sunt enim elegantes φύσις γε μήv ἕτερος ὑπάρχω . οὗτος γάρ ἐκεῖνος illorum nugæ , imo vero impietas ad evertendam ὁ λήρημα , καί ὁ χωρίζω ψυλαρία , μᾶλλον 771 convellendamque Filii consubstantialitatem δέ δυσσέβεια , πρός ἀνατροπή ἐπινοέω καί D inventa , quod unum est eorum impium et Deo καθαίρεσις ὁ ομοουσιοτητη · ὁ υἱός , κατά γε ὁ repugnans propositum . Sed ut vere Filius , ex Dei ἐν αὐτός ἀνήρ τε καί θεομάχος σκοπέω . ἄλλος ὡς ac Patris substantia ineffabili et incomprehensibili υἱός ἀληθής , ἐκ ὁ ὁ Θεός καί πατήρ οὐσία ratione genitus , character est ejus , et imago , et ἀπόρρητος καί ἀπερινήτως γεννάω , χαρακτήρ splendor , proprietatem substantiæ ejus qui genuit εἰμί αὐτός , καί εἰκών , καί ἀπαύγασμα , φέρω ἐν ipsum , et naturalium prærogativarum decus in sua ἵημι φύσις ὁ ὁ τεχνόω αὐτός οὐσία ὁ θεῖον , serens natura . Nec enim ut illi , tam stupidi eri - καί ὁ φυσικός πλεονέκτημα ὁ κάλλος . οὖον γάρ mus , aut eo furoris delabemur , ut cum qui non ἀπόπληκτος κατά ἐκεῖνος εἰμί , καί εἰς οὗτος similis sit Deo secundum naturam , quippe non sit δυσδουλίαν ὁ οἰκέω καθοράω νόος , ὡς ὁ κατά ex Dei ac Patris substantia genitus , Dei gloria φύσις οὐ εἷς λέγω θεός ὅμοιος , μήτε μήv ἐκ ὁ præditum esse dicamus , aut cum qui factus sit , οὐσία γεννάω ὁ Θεός καί πατήρ , ὁ ὁ et e nihilo ad esse productus , divinam in se vir - Θεός χαρίζομαι δόξα , ἢ καί φαίνω δύναμαι ποτός ὁ tutem et sapientiam simili per omnia modo habe -