cyrillus-theology.commentarii-in-joannem pg074_0019.1
φῶς ἀπρόσιτον οἶκει · ἀπρόσιτον δὲ ταῖς τῶν περιεργαζομένων διανοίαις . Χρὴ τοίνυν , ὅταν καὶ ἀνθρωπίναις φωναῖς λαλῆται τὰ περὶ Θεοῦ , μηδὲν λογίζεσθαι ταπεινόν , ἀλλ’ ἐν τῇ πτωχείᾳ τῶν καθ’ ἡμᾶς λέξεων , ὅν τῆς δόξας ὁρῆς · κατοπτρίζεσθαι πλούτον . Τί γὰρ εἰ ἀποστέλλεται παρὰ τοῦ Πατρὸς ὁ Υἱός · Ἄρα διὰ τοῦτο ἐλάττων ἐσται ; Οὐχοῦν ὅταν ἐκ τοῦ θριακοῦ σώματος τὸ ἐξ αὐτοῦ πέμπηται φῶς , ἐτεροῦς ἐστι πηγ’ αὐτό , καὶ ἐν ἐλάττονι παρ’ αὐτῷ ; Καίτοι πῶ ; τοῦτο καὶ μόνον ἐννόησαι , οὐχ ἀμαθές ; Φῶς οὖν ὑπάρχων τοῦ Πατρὸς ὁ Υἱός , πέμπεται πρὸς ἡμᾶς , ὡς ἡλίου τυγχὼν αὐτὴν ἀποστέλλαντος . Ὁ δὲ καὶ γενέσθαι παρεχάλει λέγων ὁ Δαβὶδ · « Ἐξαπτόσπειλον τὸ φῶς σου καὶ τὴν ἀλήθειάν σου . Καὶ εἰ δόξα ἐπὶ τῷ Πατρὶ , τὸ φῶς ἔχειν , πῶς Ἐαττον , φησίν , αὐτοῦ τὸ ἐν ᾧ δοξάζεται ; Καὶ αὐτὸς δὲ ὁ Υἱὸς περὶ ἑαυτοῦ B λέγει · « Ὁν ὁ Πατὴρ ἡγίασε καὶ ἀπέστειλε . » Τὸ δὲ ἡγίασεν ἡ Γραφὴ κατὰ πολλοὺς δέχεται τρόπους . Λέγεται μὲν γὰρ ἀγιαζεσθαι , τὸ ἀνατιθέμενον τῷ Θεῷ . Καὶ γοῦν ἐφη πρὸς Μωϋσέα · « Ἀγιάσων μοι πᾶν πρωτότοκον . » Ἀγιαζεσθαι δὲ πάλιν τὸ προχειρισθὲν παρὰ Θεοῦ πρὸς τὸ πράξαι τι τῶν κατὰ γνώμην αὐτοῦ · οὕτω γὰρ περὶ τε τοῦ Κύρου καὶ τῶν Μήδων φησίν , ὅτε τῆς Βαβυλωνίων αὐτοὺς καταστρατεύειν ἤθελε · « Γιγάντες ἐργονται πληρώσαι τὸν θυμὸν μου , χαίροντες · ἄμα καὶ ὑβρίζοντες ἡγιασμένοι εἰσί , καὶ ἐγὼ ἄγω αὐτούς . » Ἀγιαζεσθαι δὲ πάλιν τὸ ἐν μελέσει γεγονὸς τοῦ ἁγίου Πνεύματος . Οὐχοῦν ἠγιάσθαι φησιν ἑαυτὸν παρὰ τοῦ Πατρὸς ὁ Υἱός , ὡς προχειρισθέντα παρ’ αὐτοῦ πρὸς κατόρθωσιν τῆς τοῦ κόσμου ζωῆς , καὶ κατὰ τῆς τῶν ἀντικειμένων καταλύσεως · ἢ καὶ ἔτι , καθὸ ἐπέρμοθη εἰς τὸ ὑπὲρ τῆς τοῦ κόσμου σωτηρίας σφαγῆναι · καὶ γὰρ ἅγια καλοῦνται , καὶ τὰ ἀφοριζόμενα εἰς θυσίαν Θεῷ . « Ἡγιασθαι δὲ φημεν αὐτὸν καὶ μεθ’ ἡμῶν ἀνθρωπίνως ὅτε γέγονε σάρξ · ἠγιάσθη γὰρ αὐτοῦ ἡ σάρξ , δεξαμένη τὴν ἐνωθέντα αὐτῇ Λόγον , μὴ οὕσα φύσει ἁγία . Δι’ ὧν δὲ τοῦτο γίνεται , ἀγιαζεται παρὰ τοῦ Πατρὸς · μία γὰρ Πατρὸς καὶ Υἱοῦ καὶ ἁγίου Πνεύματος ἡ θεότης . Πλὴν οὐ καθάπερ ἐν ἑκάστῳ τῶν ἁγίων γινόμενος ὁ Θεὸς ἀγιάζει τούτους , οὕτως ἐστὶ καὶ ἐν τῷ Υἱῷ · ἀλλ’ αὐτὸς ὁ Υἱός , δύναμις ἐστι καὶ σοφία τοῦ Πατρὸς , ἀγιάζων μὲν πάντα τὰ μετέχοντα · αὐτοῦ ἐν Πνεύματι · αὐτὸς δὲ πάλιν οὐ κατὰ τινα μετουσίαν , ἅγιος ὧν ὡσπερ ἡμεῖς , οὐδὲ κατὰ χάριν Υἱὸς κεκλημένος , ἀλλὰ γέννημα τῆς τοῦ Πατρὸς οὐσίας ὑπάρχων ἀθλιον . Ἐαυτὸν γοῦν D ἀντιδιαστέλλει τοῖς κατὰ θέσιν Θεοῖς , ὡς αὐτὸς δηλοῦσι · κατὰ φύσιν ὑπάρχων , ὅπερ ἐκεῖνοι ἐν χάριτος μέρει προστέθειται . Διὸ περὶ μὲν αὐτοῦ λέγεται · « Τίς ὁμοῖός σοι ἐν θεοῖς , Κύριε ; » ὡς οὐχ ἐπεῖσακτον ἔχοντος , ἀλλὰ φυσικὸν τὸ ἀξίωμα . Καὶ πάλιν · « Τίς ἐν νεφέλαις ἰσωθήσεται τῷ Κυρίῳ ; ἢ τίς ὁμοιωθήσεται αὐτῷ ἐν υἱοῖς ; Θεοῦ ; » Ἵδοὺ γὰρ ἐνθάδε σαφῶς ὁ Ψαλμῳδός , οὐδὲνα φησίν , οὔτε ἐν προφήταις , οὐς καὶ νεφέλας τροπικώτερον λέγει , οὔτε μὴν ἐν τοῖς εἰς υἱότητα Θεοῦ καταταττομένοις διὰ τῆς χάριτος ,
Lemmas: φάος ἀπρόσιτος οἰκέω · ἀπρόσιτος δέ ὁ ὁ περιεργάζομαι διάνοια . χρή τοίνυν , ὅταν καί ἀνθρώπινος φωνή λαλέω ὁ περί Θεός , μηδείς λογίζομαι ταπεινός , ἀλλά ἐν ὁ πτωχεία ὁ κατά ἐγώ λέξις , ὅς ὁ δόξα ὁράω · κατοπτρίζω πλοῦτος . τις γάρ εἰμί ἀποστέλλω παρά ὁ πατήρ ὁ υἱός · ἄρας διά οὗτος μικρός εἰμαι ; ουχοω ὅταν ἐκ ὁ θριακεω σῶμα ὁ ἐκ αὐτός πέμπω φάος , ἕτερος εἰμί πηγή αὐτός , καί ἐν μικρός παρά αὐτός ; καίτοι πῶ ; οὗτος καί μόνος ἐννοέω , οὐ ἀμαθής ; Φάος οὖν ὑπάρχω ὁ πατήρ ὁ υἱός , πέμπω πρός ἐγώ , ὡς ἥλιος τυγχάνω αὐτός ἀποστέλλω . ὁ δέ καί γίγνομαι παρακαλέω λέγω ὁ Δαυίδ · « Ἐξαπτόσπειλον ὁ φάος σύ καί ὁ ἀλήθεια σύ . καί εἰμί δόξα ἐπί ὁ πατήρ , ὁ φάος ἔχω , πῶς ᾄττω , φημί , αὐτός ὁ ἐν ὅς δοξάζω ; καί αὐτός δέ ὁ υἱός περί ἑαυτοῦ B λέγω · « εἰμί ὁ πατήρ ἁγίζω καί ἀποστέλλω . » ὁ δέ ἁγίζω ὁ γραφή κατά πολύς δέχομαι τρόπος . λέγω μέν γάρ ἁγίζω , ὁ ἀνατίθημι ὁ Θεός . καί γοῦν φημί πρός Μωϋσῆς · « αγιαειδω ἐγώ πᾶς πρωτότοκος . » ἁγίζω δέ πάλιν ὁ προχειρίζω παρά Θεός πρός ὁ πράσσω τίς ὁ κατά γνώμη αὐτός · οὗτος γάρ περί τε ὁ Κῦρος καί ὁ Μῆδος φημί , ὅτε ὁ Βαβυλώνιος αὐτός καταστρατεύω ἐθέλω · « Γιγάντες ἔργω πληρόω ὁ θυμός ἐγώ , χαίρω · ἄμη καί ὑβρίζω ἁγίζω εἰμί , καί ἐγώ ἄγω αὐτός . » ἁγίζω δέ πάλιν ὁ ἐν μέλω γίγνομαι ὁ ἅγιος πνεῦμα . ουχοω ἁγίζω φημί ἑαυτοῦ παρά ὁ πατήρ ὁ υἱός , ὡς προχειρίζω παρά αὐτός πρός κατόρθωσις ὁ ὁ κόσμος ζωή , καί κατά ὁ ὁ ἀντίκειμαι κατάλυσις · ἢ καί ἔτι , καθό ἐπέρμοθη εἰς ὁ ὑπέρ ὁ ὁ κόσμος σωτηρία σφάζω · καί γάρ ἅγιος καλέω , καί ὁ ἀφορίζω εἰς θυσία Θεός . « ἁγίζω δέ φημί αὐτός καί μετά ἐγώ ἀνθρώπινος ὅτε γίγνομαι σάρξ · ἁγίζω γάρ αὐτός ὁ σάρξ , δέχομαι ὁ ἐνωθέω αὐτός Λόγος , μή εἰμί φύσις ἅγιος . διά ὅς δέ οὗτος γίγνομαι , ἁγίζω παρά ὁ πατήρ · εἷς γάρ πατήρ καί υἱός καί ἅγιος πνεῦμα ὁ θεότης . πλήν οὖον καθάπερ ἐν ἕκαστος ὁ ἅγιος γίγνομαι ὁ θεός ἁγίζω οὗτος , οὕτως εἰμί καί ἐν ὁ υἱός · ἀλλά αὐτός ὁ υἱός , δύναμις εἰμί καί σοφία ὁ πατήρ , ἁγίζω μέν πᾶς ὁ μετέχω · αὐτός ἐν πνεῦμα · αὐτός δέ πάλιν οὖον κατά τις μετουσία , ἅγιος ὅς ὡς ἐγώ , οὐδέ κατά χάρις υἱός καλέω , ἀλλά γέννημα ὁ ὁ πατήρ οὐσία ὑπάρχω ἄθλιος . ἑαυτοῦ γοῦν D ἀντιδιαστέλλω ὁ κατά θέσις θεός , ὡς αὐτός δηλόω · κατά φύσις ὑπάρχω , ὅσπερ ἐκεῖνος ἐν χάρις μέρος προστίθημι . Διὸ περί μέν αὐτός λέγω · « Τῖς ὅμοιος σύ ἐν θεός , κύριος ; » ὡς οὐ ἐπισῴζω ἔχω , ἀλλά φυσικός ὁ ἀξίωμα . καί πάλιν · « Τῖς ἐν νεφέλη ἰσόω ὁ κύριος ; ἢ τίς ὁμοιόω αὐτός ἐν υἱός ; Θεός ; » ἰδού γάρ ἐνθάδε σαφῶς ὁ ψαλμῳδός , οὐδείς φημί , οὔτε ἐν προφήτης , οὖς καί νεφέλη τροπικός λέγω , οὔτε μήv ἐν ὁ εἰς υἱότης Θεός κατατάσσω διά ὁ χάρις ,