cyrillus-theology.commentarii-in-joannem pg074_0066.1
A ἑαυτοῦ μαθηταίς , μᾶλλον δὲ δι' ἐκείνων τοῖς ἀνὴ πᾶσαν τὴν γῆν τὸ τῆς ταπεινοφροσύνης μάθημα διδούς , οὐχ ἀπλῶς φησιν , ὅτι Ὡσπερ ἐγὼ ἐνύψα ὑμῖν τοὺς πόδας , οὕτω καὶ ὑμεῖς ὀφείλετε πειεῖν · προεσχηκέναι δὲ μᾶλλον τὸν ἴδιον ἀξιωμα , καὶ τὴν ἐνυπάρχουσαν αὐτῷ φυσικὴν εὐχλείαν παρατιθείς δυσωπεῖ τῷ πράγματι τὸν φιλόδοξον . « Ὑμεῖς γάρ , φησιν , αὐτὸν καλεῖτέ με , ὁ Κύριος καὶ ὁ Διδάσκαλος , καὶ καλῶς λέγετε , εἰμὶ γάρ . » Ἐπιτήρει δὲ ὅπως καὶ μεταξὺ τοῦ λόγου τῆς τῶν πιστευόντων προενόχσεν οἰκοδομῆς , καὶ τὰς τῶν ἀνοσιῶν αἱρετικῶν οὐκ ἠγνόησε γλωσσογαλίας . Ἐπειδὴ γὰρ ἐφη πρὸς τοὺς ἑαυτοῦ μαθητάς · « Ὑμεῖς καλεῖτέ με , ὁ Κύριος καὶ ὁ Διδάσκαλος , » ἵνα μὴ τις ὀφταί φύσει μὲν αὐτὸν οὐκ εἶναι Κύριον οὐδὲ διδάσκαλον , ἔχειν γε μὴν ὡς ἐν τάξει τιμῆς παρὰ τῶν ἐτομείνων αὐτῷ τὴν ἐπωνυμίαν , ἀναγκαίως προσέθηκεν τὰς ἐκείνων ἀναιρῶν ὑπονοίας , « Καὶ καλῶς λέγετε · εἰμὶ γάρ . » Οὐ γὰρ ψιλὸν ὄνομα κέκτηται τιμῆς , τὸ , Κύριος , καθάπερ ἡμεῖς οἱκταὶ μένοντες τὴν φύσιν , λελάμφρωμένοι γε μὴν κατὰ χάριν τοῖς ὑπὲρ φύσιν τε καὶ ἀξίοις δυνάσιν · ἀλλ' ἐστὶ τῇ φύσει Κύριος , κατεδεικασμένος τῶν ὅλων , ὡς Θεός , πρὸς ὃν εἴρηται ποὺ διὰ τῆς τοῦ ψαλόντος φωνῆς · « Ὅτι τὰ σύμπαντα δοῦλά σου . » Ἔστι δὲ τῇ φύσει καὶ διδάσκαλος · πᾶσα γὰρ σοφία παρὰ Κυρίου , καὶ πᾶσα σύνεσις δι' αὐτοῦ . Σοφοὶ γὰρ ὡς σοφία τὰ νοητά , καὶ πάσῃ κτίσει τῇ λογικῇ , ἐπουρανίῳ τε καὶ ἐπιγείῳ τὴν αὐτῇ πρέπουσαν ἐνσπερρεῖ σύνεσιν . Ὑπερ γὰρ τρόπον αὐτὸς ὑπάρχων ἡ κατὰ φύσιν ζωή , ζωογοεῖ τὰ πάντα τὰ ζωῆς δεκτικά , οὕτως ἐπειπερ αὐτὸς ἐστιν ἡ σοφία τοῦ Πατρὸς , πᾶσιν ἐντίθησι τὰ σοφίας δῶρα , φρόνησιν δηλονότι · καὶ πᾶσαν ἐλθσιν ἀγαθῶν . Φύσει τοιγαρὸν τῶν ὅλων Κύριός ἐστι καὶ διδάσκαλος · ὁ Υἱός . Ὅτε τοίνυν ὁ μέγας ἐν δόξῃ , καὶ τοσοῦτο , ἐγὼ πρὸς τὴν οὕτω μικροπρεπῆ καδιενεῖσθαι ταπείνωσιν οὐ κατοκνήσας φαίνομαι , ὡς καὶ τοὺς ὑμῶν ἀπονύψαι πόδας , πῶς ἂν ἐτι καὶ ὑμεῖς , φησὶ , παραῖτεῖσθε ἀλλήλοις ποιεῖν ; Διδάσκει δὲ διὰ τούτων , τὸ μὴ τῆς ἑτέρων τιμῆς καταλαζονεύεσθαι φιλεῖν , ἀλλ' ὑπερφέρειν αὐτοῦ καὶ προτετάχθαι κατὰ πᾶν ὅποιον οἰεσθαι τὸν ὁμόδουλον . Καλὸν γε σφόδρα τὸ μάθημα · φρονήματος γὰρ ἀφίλοκομοτεῖν εἰωθὸς οὐκ ἂν , οἶμαι , τις ἐπιδείξαι τὸ ἴσον , οὐδὲν τε οὕτω διέστην καὶ ἀδέλφους καὶ φίλους , ὡς ἡ τῶν ἀθλίων δοξοφιλῶν ἀκρατὴς ἐπιθυμία . Ἄει γὰρ πῶς τὸ μεῖζον ἀπορούμεθα , καὶ τοῖς λαμπροτέροις ἐπιπτηδὸν αἱ διέκνοι τοῦ βίου τιμαὶ τὸν εὐδίασον ἡμῖν ἀναπεῖθουσι νοῦν . Ἴνα τοίνυν τῆς τοιαύτης καταλῆξωμεν νόσου , καὶ τῆς οὕτω βδελυρῆς ἀποπασωύμεθα ἐπιθυμίας ( ἀπάτην γάρ , καὶ ἕτερον οὐδὲν τὸ φιλόδοξον πάθος ) , αὐτὸν εἰς οἰκεῖον δεχώμεθα νοῦν τὸν ἀπάντων βασιλέα Χριστὸν , διὰ τοῦτο νύψαντα τῶν μαθητῶν τοὺς πόδας , ἵνα καὶ ἡμεῖς τὸ αὐτὸ λάβωμεν . Διὰ γὰρ τοῦτον καλασθήσεται μὲν ἅπας ἀλαζονείας τρόπος , ἀπαν δὲ εἶδος κοσμικῆς φιλοδοξίας ἐκποδὸν οἴχεται . Εἰ γὰρ ὁ φύσει Κύριος ὡς οἰκέτης , πῶ ; τὸ δοῦλον οὐκ ἂν ἐλοιτὸ τι παθεῖν τῶν αὐτῶ πρπώδεστάτων , καὶ οὐχὶ λοιπὸν τὴν ἀπασῶν ἐσχάτην ἀποτίση δίκην ;
Lemmas: A ἑαυτοῦ μαθητής , μᾶλλον δέ διά ἐκεῖνος ὁ ἀνίημι πᾶς ὁ γῆ ὁ ὁ ταπεινοφροσύνη μάθημα δίδωμι , οὐ ἀπλόος φημί , ὅτι ὡς ἐγώ ἐνύψα σύ ὁ πούς , οὗτος καί σύ ὀφείλω πείθω · προέχω δέ μᾶλλον ὁ ἴδιος ἀξίωμα , καί ὁ ἐνυπάρχω αὐτός φυσικός εὔκλεια παρατίθημι δυσωπέω ὁ πρᾶγμα ὁ φιλόδοξος . « σύ γάρ , φημί , αὐτός καλέω ἐγώ , ὁ Κύριος καί ὁ Διδάσκαλος , καί καλῶς λέγω , εἰμί γάρ . » ἐπιτηρέω δέ ὅπως καί μεταξύ ὁ λόγος ὁ ὁ πιστεύω προφέρω οἰκοδομεύς , καί ὁ ὁ ανοσία αἱρετικός οὐ ἀγνοέω γλωσσογαλιαω . ἐπεί γάρ φημί πρός ὁ ἑαυτοῦ μαθητής · « σύ καλέω ἐγώ , ὁ Κύριος καί ὁ Διδάσκαλος , » ἵνα μή τις ὀφτός φύσις μέν αὐτός οὐ εἰμί κύριος οὐδέ διδάσκαλος , ἔχω γε μήv ὡς ἐν τάξις τιμή παρά ὁ ετομειναω αὐτός ὁ ἐπωνυμία , ἀναγκαῖος προστίθημι ὁ ἐκεῖνος ἀναιρέω ὑπόνοια , « καί καλῶς λέγω · εἰμί γάρ . » οὖον γάρ ψιλός ὄνομα κτάομαι τιμή , ὁ , Κύριος , καθάπερ ἐγώ οἱκταὶ Μένων ὁ φύσις , λελάμφρωμένοι γε μήv κατά χάρις ὁ ὑπέρ φύσις τε καί ἄξιος δύνασις · ἀλλά εἰμί ὁ φύσις Κύριος , καταδικάζω ὁ ὅλος , ὡς Θεός , πρός ὅς εἴρω πού διά ὁ ὁ ψάλλω φωνή · « ὅτι2 ὁ σύμπας δοῦλος σύ . » εἰμί δέ ὁ φύσις καί διδάσκαλος · πᾶς γάρ σοφία παρά κύριος , καί πᾶς σύνεσις διά αὐτός . Σοφός γάρ ὡς σοφία ὁ νοητός , καί πᾶς κτίζω ὁ λογικός , ἐπουράνιος τε καί ἐπίγειος ὁ αὐτός πρέπω ἐνσπείρω σύνεσις . ὑπερ γάρ τρόπος αὐτός ὑπάρχω ὁ κατά φύσις ζωή , ζωογοεῖ ὁ πᾶς ὁ ζωή δεκτικός , οὕτως ἐπεί αὐτός εἰμί ὁ σοφία ὁ πατήρ , πᾶς ἐντίθημι ὁ σοφία Δῶρα , φρόνησις δηλονότι · καί πᾶς ἔρχομαι ἀγαθός . Φύσις τοιγαρος ὁ ὅλος κύριος εἰμί καί διδάσκαλος · ὁ υἱός . ὅτε τοίνυν ὁ μέγας ἐν δόξα , καί τοσοῦτος , ἐγώ πρός ὁ οὗτος μικροπρεπής καδιενειεπομαι ταπείνωσις οὖον κατοκνέω φαίνω , ὡς καί ὁ σύ ἀπονύψαι πούς , πῶς εἄν ἔτι καί σύ , φημί , παραιτέομαι ἀλλήλων ποιέω ; διδάσκω δέ διά οὗτος , ὁ μή ὁ ἕτερος τιμή καταλαζονεύομαι φιλέω , ἀλλά ὑπερφέρω αὐτός καί προτάσσω κατά πᾶς ὁποῖος οἴομαι ὁ ὁμόδουλος . κηλόν γε σφόδρα ὁ μάθημα · φρόνημα γάρ αφιλοκομοσυς εἴωθα οὐ εἄν , οἴομαι , τις ἐπιδείκνυμι ὁ ἴσος , οὐδείς τε οὗτος διΐστημι καί ἀδελφός καί φίλος , ὡς ὁ ὁ ἄθλιος δοξοφιλαω ἀκρατής ἐπιθυμία . ἀάω γάρ πῶς ὁ μείζων ἀπορέω , καί ὁ λαμπρός ἐπιπτηδὸν ὁ διεκνεω ὁ βίος τιμή ὁ εὐδιάω ἐγώ ἀναπείθω νόος . ἵνα τοίνυν ὁ τοιοῦτος καταλήγω νόσος , καί ὁ οὗτος βδελυρός ἀποπάσσω ἐπιθυμία ( ἀπάτη γάρ , καί ἕτερος οὐδείς ὁ φιλόδοξος πάθος ) , αὐτός εἰς οἰκέω δέχομαι νόος ὁ ἀπαντάω βασιλεύς Χριστός , διά οὗτος νύψαντα ὁ μαθητής ὁ πούς , ἵνα καί ἐγώ ὁ αὐτός λαμβάνω . Ζεύς γάρ οὗτος καλέω μέν ἅπας ἀλαζονεία τρόπος , ἅπας δέ εἶδος κοσμικός φιλοδοξία ἐκποδός οἴχομαι . εἰμί γάρ ὁ φύσις Κύριος ὡς οἰκέτης , πῶ ; ὁ δοῦλος οὐ εἄν αἱρέω τίς πάσχω ὁ αὐτός πρπώδεστάτων , καί οὐ λοιπός ὁ ἀπασάω ἔσχατος ἀποτίνω δίκη ;