cyrillus-theology.commentarii-in-joannem pg074_0156.2
κτάτοις λόγοις , ἀληθεύων δὲ μᾶλλον καθ' ἕκαστερον ἔχει γὰρ οὕτω τῇ φύσει . Λέγει τοίνυν πρὸς τινὰς ὅτι ἐγείρας Χριστὸν Ἰησοῦν ἐκ νεκρῶν , ζωοποίησει καὶ τὰ θνητὰ σώματα ὑμῶν , διὰ τὸ ἐνοικοῦντος αὐτοῦ Πνεύματος ἐν ὑμῖν . » Εἶτα πάλιν ὅτι δὲ ἐστε υἱοί , ἐξαπέστειλεν ὁ Θεὸς τὸ Πνεῦμα τοῦ Υἱοῦ αὐτοῦ εἰς τὰς καρδίας ὑμῶν , κράζον Ἄββὰ , ὁ Πατήρ . » Ὅρῃς ὅπως τὸ αὐτὸ Πνεῦμα τοῦ τε Πατρὸς ἐστι καὶ τοῦ Υἱοῦ ; Κατοικοῦντος οὖν ἄρα τοῦ Μονογενοῦς ἐν ταῖς καρδίαις ἡμῶν , οὐχ ἀπεστίν ὁ Πατὴρ ἔχει γὰρ ὁ Υἱὸς ἐν ἑαυτῷ τὸ Γεννητόρα , μιᾶς πρὸς αὐτὸν ὑπάρχων οὐσίας , ἐστὶ δὲ καὶ αὐτὸς ἐν τῷ Πατρὶ φυσικῶς . Ὁ μὲν οὖν τῆς πίστεως ὅρος τε καὶ ἀναμνηστικὸς οὗτος ἀν ἡμῖν λόγος . Ἐροίμην δ' ἂν ἐπὶ τοῦτῳ καὶ λίαν ἡδέως τοὺς ἐκ πολλῆς ἀμαθίας κτεροδοξίας ἐλομένους , καὶ τῇ τοῦ Πνεύματος δόξῃ τὴν οἰκείαν ἐξοπλίζοντας γλῶτταν . Τί γὰρ δὴ καὶ φαῖεν , ἐὰν λέγωμεν αὐτοῖς . Εἰ κτιστὸν τὸ Πνεῦμα ἐστίν , καὶ ἀλλοτριον τῆς οὐσίας τοῦ Θεοῦ , καθ' ὑμᾶς , πῶς ἀν ἐν ἡμῖν δι' αὐτοῦ κατοικήσαι Θεός ; πῶς δὲ Θεοῦ μέτοχος ὁ τὸ Πνεῦμα λαβών ; Εἰ μὲν γὰρ ἐστὶ τῶν ἐνδεχομένων διὰ τινὸς ὅλως γεννητῆς οὐσίας τῆς Θείας τε καὶ ἀρρήτου φύσεως ἡμᾶς μεταλαχεῖν , τί ἀν ἐστὶ τὸ κωλύον ὁρᾶτο τὸν Θεὸν καὶ Πατέρα τὸ Πνεῦμα παριωσάμενον καὶ δι' ἑτέρου τινὸς οὐτὲ ἀν βούλοιτο κτίσματος ἐν ἡμῖν γίνεσθαι , καὶ ἀγιάζειν ἡμᾶς ; Ἄλλὰ τοῦτο ἀδύνατον οὐ γὰρ ἀν γένοιτο τις Θεοῦ δὴ τοῦ κατὰ φύσιν μέτοχος δι' ἑτέρου , εἰ μὴ διὰ τοῦ Πνεύματος . Θεὸς ἄρα καὶ ἐκ Θεοῦ τὸ Πνεῦμα , καὶ οὐ τοῖς γεγνοῦσι ἐναριθμεῖν , καθάπερ ἐδοκῆ τισιν . Ἄλλως τε καθεῖναι πρὸς τοῦτο διασκέπτεσθαι . Τὸ μέτοχόν τινος , ὡς κρείττονος κατ' οὐσίαν , καὶ ἑτεροφύτου ἢ ὅπερ ἐστὶν αὐτό , ἑτέρων εἶναι κατὰ φύσιν ἀνάγκη τοῦ μετεχομένου . Εἰ τοίνυν κτιστὸν ἢ ποιητὸν τὸ Πνεῦμα , τίνος ἔσται λοιπὸν ἡ κτίσις μέτοχος ; Ἄρ' οὖν πάντως ἑαυτῆς ; κοινὸν γὰρ ὁρᾶται δ ἐκτίσται λοιπὸν ἐπ' ἀμφοῖν . Ἄλλὰ καὶ κτιστοὶ καὶ γεννητοὶ κατὰ φύσιν ἄντες ἡμεῖς , ὡς ἑτέρου κατὰ φύσιν ὑπἀρχοντος ἢ ὅπερ ἡμεῖς , τοῦ Πνεύματος μετεσχήκαμεν οὐχ ἄρα κτιστὸν τὸ Πνεῦμα ἐστιν . Εἰ δὲ τοῦτο ἀλήθες , ὡςπερ οὖν ἀλήθες , Θεὸς καὶ ἐκ Θεοῦ τὸ Πνεῦμα , καθάπερ εἰρήκαμεν . Διαφεύξεσθαι γὰρ τῶν ὄντων οὐδὲν τὴν τοῦ πεποιηθῆναι δόξαν , εἰ μὴ μόνος ὁ φύσει Θεός , ἐξ οὐ δηλονότι προδὺν ἀρρήτως τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον , ὡς αὐτὸς ἐξ οὗπερ ἐστιν , ἐν ἡμῖν κατοικεῖ . Ἴδιον γὰρ ἐστὶ τῆς οὐσίας αὐτοῦ , καὶ ποιότης ὡςπερ τῆς ἀγιότητος αὐτοῦ . Καὶ ταῦτα μὲν ἤδη πρὸς τούτους πρὸς δὲ γε τοὺς Ἄνομους , καὶ πολεμεῖν ἐγνωκότας τῷ Υἱῷ , καὶ ἀδελφῶ , καὶ γειτῶνα τοῖς εἰρημένοις ἡμῖν ἄρτιν , νοσοῦσι μανίαν , ἐρῶ τί τῶν ἀναγκαίων . « Ἐὰν τις ἀγαπᾷ με , τὸν λόγον μου τηρήσει , καὶ ὁ Πατὴρ μου ἀγαπήσει αὐτόν , καὶ πρὸς αὐτὸν ἐλευσόμεθα , καὶ μονὴν παρ' αὐτῷ ποιήσόμεθα . » Τί οὖν , ὦ γενναῖοι , φατε , διαπυθέσθαι τινὸς ἐθέλοντος καὶ μαθεῖν ἀξιοῦντος παρ' ὑμῶν , πότερὸν ποτε δύο θεοὺς ἔξομεν ἐνοικοῦντας , τὸν Πατέρα καὶ
Lemmas: κτείνω λόγος , ἀληθεύω δέ μᾶλλον κατά ἑκαστέρω ἔχω γάρ οὗτος ὁ φύσις . λέγος τοίνυν πρός τις ὅτι ἐγείρω Χριστός Ἰησοῦς ἐκ νεκρός , ζῳοποιέω καί ὁ θνητός σῶμα σύ , διά ὁ ἐνοικέω αὐτός πνεῦμα ἐν σύ . » εἶτα πάλιν ὅτι δέ εἰμί υἱός , ἐξαποστέλλω ὁ θεός ὁ πνεῦμα ὁ υἱός αὐτός εἰς ὁ Καρδία σύ , κράζω ἀββα , ὁ Πατήρ . » ὄρνυμι ὅπως ὁ αὐτός πνεῦμα ὁ τε πατήρ εἰμί καί ὁ υἱός ; κατοικέω οὖν ἄρα ὁ Μονογενώ ἐν ὁ Καρδία ἐγώ , οὐ ἄπειμι ὁ πατήρ ἔχω γάρ ὁ υἱός ἐν ἑαυτοῦ ὁ Γεννήτωρ , εἷς πρός αὐτός ὑπάρχω οὐσία , εἰμί δέ καί αὐτός ἐν ὁ πατήρ φυσικός . ὁ μέν οὖν ὁ πίστις ὅρος τε καί ἀναμνηστικός οὗτος εἰς ἐγώ λόγος . εἴρω δέ εἄν ἐπί τοῦτῳ καί λίαν ἡδύς ὁ ἐκ πολύς ἀμαθία κτεροδοξια αἱρέω , καί ὁ ὁ πνεῦμα δόξα ὁ οἰκεῖος εξοπλίζω γλῶσσα . τις γάρ δή καί φημί , ἐάν λέγω αὐτός . εἰμί κτιστός ὁ πνεῦμα εἰμί , καί ἀλλότριος ὁ οὐσία ὁ Θεός , κατά σύ , πῶς εἰς ἐν ἐγώ διά αὐτός κατοικέω Θεός ; πῶς δέ Θεός μέτοχος ὁ ὁ πνεῦμα λαμβάνω ; εἰμί μέν γάρ εἰμί ὁ ἐνδέχομαι διά τις ὅλως γεννητός οὐσία ὁ Θείας τε καί ἄρρητος φύσις ἐγώ μεταλαγχάνω , τίς εἰς εἰμί ὁ κωλύω ὁράω ὁ θεός καί πατήρ ὁ πνεῦμα παρίημι καί διά ἕτερος τις οὔτε εἰς βούλομαι κτίσμα ἐν ἐγώ γίγνομαι , καί ἁγίζω ἐγώ ; ἀλλά οὗτος ἀδύνατος οὖον γάρ εἰς γίγνομαι τις Θεός δή ὁ κατά φύσις μέτοχος διά ἕτερος , εἰμί μή διά ὁ πνεῦμα . θεός ἄρα καί ἐκ Θεός ὁ πνεῦμα , καί οὖον ὁ γιγνώσκω ἐναριθμέω , καθάπερ δοκεύς τις . ἄλλος τε καθίημι πρός οὗτος διασκέπτομαι . ὁ μέτοχος τις , ὡς ἀγαθός κατά οὐσία , καί ἑτερόφυτος ἢ ὅσπερ εἰμί αὐτός , ἕτερος εἰμί κατά φύσις ἀνάγκη ὁ μετέχω . εἰμί τοίνυν κτιστός ἢ ποιητός ὁ πνεῦμα , τίς εἰμί λοιπός ὁ κτίσις μέτοχος ; ἄρα οὖν πάντως ἑαυτοῦ ; κοινός γάρ ὁράω δ κτίζω λοιπός ἐπί ἄμφω . ἀλλά καί χτιστός καί γεννητός κατά φύσις ἀνθίημι ἐγώ , ὡς ἕτερος κατά φύσις ὑπάρχω ἢ ὅσπερ ἐγώ , ὁ πνεῦμα μετέχω οὐ ἄρα κτιστός ὁ πνεῦμα εἰμί . εἰμί δέ οὗτος ἀληθής , ὡς οὖν ἀληθής , θεός καί ἐκ Θεός ὁ πνεῦμα , καθάπερ εἴρω . διαφεύγω γάρ ὁ εἰμί οὐδείς ὁ ὁ ποιέω δόξα , εἰμί μή μόνος ὁ φύσις Θεός , ἐκ οὖον δηλονότι προδύνω ἄρρητος ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος , ὡς αὐτός ἐκ ὅσπερ εἰμί , ἐν ἐγώ κατοικέω . Ἴδιον γάρ εἰμί ὁ οὐσία αὐτός , καί ποιότης ὡς ὁ ἁγιότης αὐτός . καί οὗτος μέν ἤδη πρός οὗτος πρός δέ γε ὁ άνομος , καί πολεμέω γιγνώσκω ὁ υἱός , καί ἀδελφός , καί Γείτωνα ὁ εἴρω ἐγώ Άρτιν , νοσέω μανία , εἴρω τίς ὁ ἀναγκαῖος . « ἐάν τις ἀγαπάω ἐγώ , ὁ λόγος ἐγώ τηρέω , καί ὁ πατήρ ἐγώ ἀγαπάω αὐτός , καί πρός αὐτός ἔρχομαι , καί μονή παρά αὐτός ποιέω . » τις οὖν , εἰμί γενναῖος , φημί , διαπυνθάνομαι τις ἐθέλω καί μανθάνω ἄξιος παρά σύ , πότερον ποτός δύο θεός ἔχω ἐνοικέω , ὁ πατήρ καί