cyrillus-theology.commentarii-in-joannem pg074_0311.1
φέρεται νομικῆς ἐντολῆς . Πόδα γὰρ ἀντὶ ποδός , καὶ χεῖρα ἀντὶ χειρός , καὶ τραῦμα ἀντὶ τραύματος , καὶ μώλωπα ἀντὶ μώλωπος ἀντεπάγειν ἀνεγκλήτως τοὺς ἀδικούσιν ἐκέλευε . Τί δὲ δράσοντες ἕτερον ἤκον οἱ μαχαίραις ὠπλισμένοι καὶ ξύλοις , καὶ ὅποιος ἐνῆρμοσμένοι , καὶ συνειλεγμένοι κατὰ πληθύν , ἢ πάντως ἐκεῖνα τὰ δι’ ὧν ἦν εἰκὸς περὶ τῶν ἐσχάτων κινδυνεύσαι τοὺς μαθητάς ; Ὅτι γὰρ καὶ ξύλα καὶ μαχαίρας ἐπεχομένους , σαφῆς ἡμῖν κατέστησεν ὁ Σωτήρ , ἐτέρωθι που πρὸς αὐτοὺς εἰρηκώς · Ὅς ἐπὶ ἀγροτὴν ἐξῆλθετε μετὰ μαχαίρων καὶ ξύλων συλλαβεῖν με . Καθ’ ἡμέραν ἐν τῷ ἱερῷ ἐκαθезόμην διδάσκων , καὶ οὐχ ἐκρατήσατέ με . Νομιμὸν οὖν ἄρα τοῦ Πέτρου τὸ κίνημα καὶ τοῖς ἀρχαίοις οὐκ ἀπτόδον θεσμοῖς · ὁ δὲ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς ὁ Χριστός , ἐπαίρει ἀρχὸν τὰ ὑπὲρ νόμων εἰσηγησόμενος , καὶ ἀναμορφώσων ἡμᾶς εἰς ἡμερότητα τὴν καθ’ ἑαυτὸν , τοὺς κατὰ νόμον ἐπιτιμᾷ κινήμασιν , ὡς οὐχ ἔχουσι τελείαν τοῦ κατὰ ἀλήθειαν ἀγαθοῦ τὴν κατορθώσιν . Οὐ γὰρ ἐν ταῖς τῶν ἰσων ἀντεπαγωγαῖς τὸ τελεῖς εἶναι ἀγαθόν , ἀνεξικακίας δὲ μᾶλλον ταῖς ἀνωτάτω διαφαίνειται . Ἐνδιασᾶι δὲ τις καὶ μετὰ ταῦτα συγχῶν , ἐραῖ δὲ καθ’ ἑαυτὸν · Εἰτα πόθεν τῷ Πέτρῳ μαχαίρα ; Ἐροῦμεν δὲ πάλιν , ὅτι μάλιστα μὲν ὅτι ἀμύνεσθαι δεῖν κατὰ νόμον τοὺς ἀδικεῖν ἠρμημένους εἰσεσκόμικέ πως καὶ τὴν τοῦ σιδήρου χρείαν . Τί γὰρ εἰ σιδηρῷ τις πλήττειν ἤθελε τοὺς οὐδὲν ἀδικήσαντας , πῶς ἂν τῶν ἰσῶν ἤλθεν εἰς πέτραν ; Πλὴν εἰκὸς , ὅτι ἡ καὶ διὰ μέσης νυκτὸς τῶν καταλυμάτων ἐκθέοντες τοὺς ἀγίους ἀποστόλους , ὕλαις τε καὶ κήποις ἐβαλόντο προσδοκῆσαντας , καὶ θηρίων ἀγρίων ἐφοδον ὑποδείξεσθαι · C θηρίων δὲ ἦν ὅτι μάλιστα τροφὴς τῶν Ἰουδαίων ἡ χώρα . Ὅταν δὲ καὶ πρὸς τοῦτο λέγῃ · Εἰτα τί μαχαίρας ἔδει τοῖς μαθηταῖς ; οὐ γὰρ ἂν ἐξῆρξαν ο ὁ Χριστός , ὥστε δῆλον ὅτι καὶ ἄρδους ἀποσδοβεῖ , καὶ τὸν ἐνεσθὲν αὐτοῖς ἐξελάσαι φόβον ; Ναὶ δὴ καὶ τοῦτο φημεν , ἀρισταὶ τις ἐρεῖ . Δυνατὸς γὰρ εἰς ἀπαντα Χριστός . Πλὴν εὑρήσομεν , ὅτι καὶ ἕτερα κατορθοῦν ἰσχύντος τοῦ Χριστοῦ , ταῖς καθ’ ἡμᾶς συνήθειας δέξων οἱ μαθηταί . Ἡ γὰρ οὐχὶ δώσομεν καὶ ἄρτους ἐκ λίθων ἀποτελεῖν δυνάσθαι τὸν Χριστόν , καὶ ἐκ τοῦ μηδενὸς ἀναδεικνύειν ἀργύριον , τὸ πρὸς δαπάνην αὐτοῖς ἀρκεῖσαι δυνάμενον ; Ἄλλὰ καὶ ἄρτους ἐπεχομίζοντο , καὶ γλωσσόχορον ἐπερέροντο , τὰ παρὰ τῶν προσφερόντων συλλέγοντες . Διαπλεύσαι δὲ ποτε σὺν αὐτοῖς ἐθελήσαντος τοῦ Χριστοῦ , συνεισβήσαν εἰς πλοῖον , καὶτοὶ καὶ βαδίσαι δι’ αὐτῶν ὑδάτων ἐξήν , εἴπερ ἤθελε καὶ τοῦτο Χριστός . Εἰκαίον οὖν ἄρα τὸ ἐπισχῆπτεῖν ταῖς κατ’ ἄνθρωπον ἀκολουθίαις , εἰ πού τις βλεπτοὶ κακημένους τοὺς μαθητάς . Ἀποκόπτεῖ δὲ ὁ Πέτρος τὸ δεξιὸν τοῦ παιδὸς ὠτάριον , ἀκοῦς ὡςπερ ἔρημος τῆς δεξιᾶς τοὺς τῶν Ἰουδαίων λαούς , ὡς ἐν τύπῳ συμβεδηκὼτι δεῖκνύντος τοῦ πράγματος . Οὐ γὰρ ἠθέλησεν βυνιέναι τὰ διὰ Χριστοῦ ὑπακοὴν δὲ τετιμήκασιν τὴν εὐθύμον , μόναις ταῖς σφῶν ἀπονοίαις καταπαίδευμοι , πλανῶντες τε καὶ πλανώμενοι , κατὰ τὸ γεγραμμένον , ἐπεὶ τοῦ καὶ τὴν πάλαι διορισθέντα παίουσιν νόμον ἐτράποντο πρὸς διδασκαλίας , ἐντάλματα ἀνθρώπων .
Lemmas: φέρω νομικός ἐντολή . Πόδα γάρ ἀντί πούς , καί χείρ ἀντί χείρ , καί τραῦμα ἀντί τραῦμα , καί μώλωψ ἀντί μώλωψ ἀντεπάγω ἀνέγκλητος ὁ ἀδικέω κελεύω . τις δέ δράω ἕτερος ἥκω ὁ μάχαιρα ὀπλίζω καί ξύλον , καί όποιος ἐναρμόζω , καί συλλέγω κατά πλῆθος , ἢ πάντως ἐκεῖνος ὁ διά ὅς εἰμί εἰκός περί ὁ ἔσχατος κινδυνεύω ὁ μαθητής ; ὅτι2 γάρ καί ξύλον καί μάχαιρα ἐπέχω , σαφής ἐγώ καθίστημι ὁ Σωτήρ , ἑτέρωθι ποῦ πρός αὐτός εἴρω · ὅς ἐπί ἀγρότης ἐξέρχομαι μετά μάχαιρα καί ξύλον συλλαμβάνω ἐγώ . κατά ἡμέρα ἐν ὁ ἱερός καθίημι διδάσκω , καί οὐ κρατέω ἐγώ . νόμιμος οὖν ἄρα ὁ Πέτρος ὁ κίνημα καί ὁ ἀρχαῖος οὐ ἀπτόδον θεσμός · ὁ δέ Κύριος ἐγώ Ἰησοῦς ὁ Χριστός , ἐπαίρω ἀρχός ὁ ὑπέρ νόμος εἰσηγέομαι , καί ἀναμορφόω ἐγώ εἰς ἡμερότης ὁ κατά ἑαυτοῦ , ὁ κατά νόμος ἐπιτιμάω κίνημα , ὡς οὐ ἔχω τέλειος ὁ κατά ἀλήθεια ἀγαθός ὁ κατόρθωσις . οὖον γάρ ἐν ὁ ὁ ἰσος ἀντεπαγωγή ὁ τελέω εἰμί ἀγαθός , ἀνεξικακία δέ μᾶλλον ὁ ἄνω2 διαφαίνω . Ἐνδιάω δέ τις καί μετά οὗτος συγχέω , Ἐραί δέ κατά ἑαυτοῦ · εἶτα πόθεν ὁ Πέτρος μαχαίρα ; ἐρέω δέ πάλιν , ὅτι μάλιστα μέν ὅτι ἀμύνω δήω κατά νόμος ὁ ἀδικέω ἠρμημένους εἰσκομίζω πως καί ὁ ὁ σίδηρος χρεία . τις γάρ εἰμί σιδήρεος τις πλήσσω ἐθέλω ὁ οὐδείς ἀδικέω , πῶς εἄν ὁ ἴσος ἔρχομαι εἰς πέτρα ; πλήν εἰκός , ὅτι ὁ καί διά μέσος νύξ ὁ κατάλυμα ἐκθέω ὁ ἅγιος ἀπόστολος , ὕλη τε καί κῆπος βάλλω προσδοκέω , καί θηρίον ἄγριος ἔφοδος ὑποδείκνυμι · C θηρίον δέ εἰμί ὅτι μάλιστα τροφή ὁ Ἰουδαῖος ὁ χώρα . ὅταν δέ καί πρός οὗτος λέγω · εἶτα τίς μάχαιρα ἐσθίω ὁ μαθητής ; οὖον γάρ εἄν ἐξάρχω ὁ ὁ Χριστός , ὥστε δῆλος ὅτι καί ἄρδω ἀποσδοβεῖ , καί ὁ ἐνῶ αὐτός ἐξελαύνω φόβος ; Ναίς δή καί οὗτος φημί , ἀγαθός τις εἴρω . Δυνατός γάρ εἰς ἅπας Χριστός . πλήν εὑρίσκω , ὅτι καί ἕτερος κατορθόω ἰσχύνω ὁ Χριστός , ὁ κατά ἐγώ συνήθεια δείκνυμι ὁ μαθητής . ὁ γάρ οὐ δίδωμι καί ἄρτος ἐκ λίθος ἀποτελέω δυέναμαι ὁ Χριστός , καί ἐκ ὁ μηδείς ἀναδείκνυμι ἀργύριον , ὁ πρός δαπάνη αὐτός αρκούμαι δύναμαι ; ἀλλά καί ἄρτος ἐπικομίζω , καί γλωσσοχορος ἐπιρρέω , ὁ παρά ὁ προσφέρω συλλέγω . διαπλέω δέ ποτός σύν αὐτός ἐθέλω ὁ Χριστός , συνεισβηνω εἰς πλοῖον , καίτοι καί βαδίζω διά αὐτός ὕδωρ ἔξεστι , εἴπερ ἐθέλω καί οὗτος Χριστός . καίω οὖν ἄρα ὁ ἐπέχω ὁ κατά ἄνθρωπος ἀκολουθία , εἰμί πού τις βλεπτός κακάω ὁ μαθητής . ἀποκόπτω δέ ὁ Πέτρος ὁ δεξιός ὁ παῖς οὖς , Ἀκοῦς ὡς ἐρῆμος ὁ δεξιός ὁ ὁ Ἰουδαῖος λαός , ὡς ἐν τύπος συμβλέπω δείκνυμι ὁ πρᾶγμα . οὖον γάρ ἐθέλω βυνιέναι ὁ διά Χριστός ὑπακοή δέ τιμάω ὁ εὔθυμος , μόνος ὁ σφεῖς ἀπόνοια καταπαιδεύω , πλανάω τε καί πλανάω , κατά ὁ γράφω , ἐπεί ὁ καί ὁ πάλαι διορίζω παίω νόμος τρέπω πρός διδασκαλία , ἔνταλμα ἄνθρωπος .