cyrillus-theology.commentarii-in-joannem pg074_0182.1
πανταχὴ διακεισόμεθα μὲν οὐχ οὕτως , πολλοῦ γε καὶ δεῖ , τὴν διὰ τῶν ἀγίων ἡμῶν Πατέρων ἰχνὴλατοῦντες σύνεσιν , τοῖς τῆς ἀληθείας ἐξώθεα δόγμασιν . Ὅπως μὲν ἀν νοῆσαι προσθῶσι τοῦ προκειμένου τὴν δύναμιν , οὐκ ἀκμῶς ἤδη διηρρυθμήμεν , κατὰ γε τὸ ἐν ἡμῖν ἐφικτόν · ἀκεπτὸν δὲ πάλιν ὅπως τὴν ἡμᾶς καὶ τὶνα ὧν τρόπων ἐξοπλισθῆσαι χρή , καὶ τοῖς παρ’ ἐκείνων ἀνταποδύασθαι λόγοις . Εἰ μὲν γὰρ σιωπῇ παρελάσαντες , οὐδὲν ἤν ἐντεῦθεν ἰδεῖν τὸ βλάδος ταῖς τῶν ἀπλουστέρων διανοίαις εἰστρέχον , εἰκότως τὸ ματαῖος ἐνταρίσθαι · λόγοις παρ’ οὐδὲν ἠρησμένοις ταῖς τῶν ἐφεξῆς κειμένων θεωρίαις ἐπενήρχομεθα . Ἐπεὶδὴ δὲ οὐ μικρὰν τὴν ζημίαν ἐποίησεν ἂν εἰ παραδεχθείσιν ὑπὸ τοῦ τοῦτο δογματιζομένου , πῶς οὐκ ἀχολούδον ζηλῶ τῷ φιλόθεῳ κεινημένους καθίσταν τὴν μάχην τὴν ἐν λογισμοῖς τε καὶ λόγοις ; Εἰ γὰρ ἀν οὕτως εὐκάτοπτός τε κομιδῇ τῶν δι’ ἐναντίας τῆς πανουργίας . Καὶ φέρε δὴ πρῶτον ἐκασιν λέγωμεν , ὅτι τὸν ἐν παραδείγματος τάξει ληφθέν καὶ εἰς ὁμοίωσιν τὴν τοῦ πράγματος εἰσχωρισμένον εἰς φυσιολογίας τρόπον , ἤτοι οὐσίας δηλοῦν ἐκλαθεῖν οὐκ εὐαίρως ἀνθότων παντελῶς . Οἶμαι γὰρ ἔγωγε τοῖς εἰς ἕκαστα τῶν λεγομένων συνιέναι θέλουσι ὀρθῶς , εἰς τὸν τοῦ θεωρήματος ἀποβλέπειν σκοπὸν , καὶ τὶ μετὰ χειρᾶς ἔχων ὁ τοῦ λόγου δημιουργός ποιεῖται τὴν διάλεξιν , σύν πολλῇ τῇ φρονήσει κατασκευεῖσθαι δεῖν . Ἐκ τίνες δὲ δὴ πάλιν ἐξ αὐτῶν ἡμῖν τῶν προκειμένων , εἰ μὴ σοι δοκοῦμεν ἀριστα λέγειν . Οὐχ ἤν μετὰ χειρᾶς τῷ Σωτῆρι Χριστῷ διδάξαι τοὺς μαθητάς , ὡς εἰ μὲν αὐτὸς κατὰ φύσιν ἕτερος , ἕτερος δὲ ὁ Πατήρ , οὐδὲ διὰ τοῦτο γεωργὸν μὲν τὸν φύσαντα καλεῖν δεῖν , ἀμπέλον δὲ αὐτόν . Εἰ γὰρ οὕτως ἤν ὁ σκοπὸς ἐν αὐτῷ , τὶ μὴ μέχρι τούτων ἴστη τὸν λόγον , οὐδὲν ὅπως ἐπὶ πρὸν προπεπιστευμένων ; Ἀσύγχυτον γὰρ ἂν ἐπιήσατο τὴν δήλωσιν τοῦ οἰκείου σκοποῦ , κατὰ γε τὸ ὑμῖν δοκοῦν , εἰ μόνον ὀνόμασεν ἑαυτὸν τε καὶ τὸν Πατέρα . Νυνὶ δὲ προκαταθεὶς ἀμπέλον μὲν ἑαυτόν , κλημάτων δὲ δίχνν ἡττῆσθαι λέγων ἡμᾶς , εἶτα τῆς γεωργίας τὸ ἐπιτήδευμα περιφελεῖ τῷ Πατρὶ , δῆλος ἂν εἴη καὶ πᾶσιν , οἶμαι , καταφανής , ὡς οὐδὲν μὲν τοιούτων ὁποῖον ὑμεῖς ὑπελήφατε δηλοῖ , διὰ παχέων δὲ ὡσπερ καὶ τοῖς τοῦ σώματος ὀφθαλμοῖς ὑποπτιπτόντων παραδειγμάτων ἀναπεῖσαι βούλεται τοὺς ἀκροωμένους , ὅτι πάσης τῆμιν καρποφορίας πνευματικῆς ἡ δύναμις παρ’ αὐτοῦ , καθάπερ οὖν ἀμέλει καὶ τοῖς τῆς βίης προσπεφυκόσι κλήμασι ποιῶν παρ’ αὐτῆς . Δοτὸν μὲν γὰρ ἐν ἡμῖν πᾶν , ὅπερ ἔχομεν ἀγαθόν , Θεῷ δὲ οὐκέτι · ἐστι γὰρ αὐτὸς ἐν ἑαυτῷ τῶν ἰδίων πλεονεκτημάτων , δόξης τε καὶ ἰξουσίας , τῆς αὐτῷ καὶ μόνῳ προπεούσης ἐναργὸς ἀρχή . Διὰ τοῦτο μὲν βίζα ὡσπερ καὶ ἀμπέλος ὁ Χριστός , κλήματα δὲ ἡμεῖς . Εἰ δὲ γεωργὸν ὀνόμασε τὸν Πατέρα , μὴ εἴπης ὡς ἐτερούσιον · οὐ γὰρ τοῦτο σημαίνει βούλεται , καθάπερ εἴρηκαμεν · ἀλλ’ ἐπιδεῖξαι θέλησας ὅτι καὶ βίζα καὶ ἀρχή , τῆς ἐν ἡμῖν καρποφορίας πνευματικῆς καὶ ζωῆς ἡ θεία γέγονε φύσις , πρὸς τοῖς εἰρημένοις ἀγαθοῖς , ὡς ἐν γεωργοῦ τινος τάξει χαριζομένη , καὶ ἐπιτρέφουσα τοῖς διὰ πίστεως κεκλημένοις εἰς κοινωνίαν αὐτῆς , τὴν ἐπίσκεψιν τῆς ἀγάπης . Οὐδὲν οὖν
Lemmas: πανταχῇ διάκειμαι μέν οὐ οὕτως , πολύς γε καί δεῖ , ὁ διά ὁ Ἀγίων ἐγώ Πατέρων ἰχνηλατέω σύνεσις , ὁ ὁ ἀλήθεια ἐξωθέω δόγμα . ὅπως μέν εἰς νοέω προστίθημι ὁ πρόκειμαι ὁ δύναμις , οὐ ἀκμή ἤδη διαρρέω , κατά γε ὁ ἐν ἐγώ ἐφικτός · ἀκεπτὸν δέ πάλιν ὅπως ὁ ἐγώ καί τίς ὅς τρόπος ἐξοπλίζω χρή , καί ὁ παρά ἐκεῖνος ἀνταποδύομαι λόγος . εἰμί μέν γάρ σιωπή παρελαύνω , οὐδείς ἐάν ἐντεῦθεν ὁράω ὁ Βλάδος ὁ ὁ απλός διάνοια εἰστρέχω , εἰκότως ὁ Ματαίος ενταριεπομαι · λόγος παρά οὐδείς ἀράομαι ὁ ὁ ἐφεξῆς κεῖμαι θεωρία ἐπιφέρω . ἐπειδή δέ οὖον μικρός ὁ ζημία ποιέω εἄν εἰμί παραδέχομαι ὑπό ὁ οὗτος δογματίζω , πῶς οὐ αχολουδω ζηλόω ὁ φιλοθεέω κινέω καθίστημι ὁ μάχη ὁ ἐν λογισμός τε καί λόγος ; εἰμί γάρ εἰς οὕτως εὐκάτοπτος τε κομιδή ὁ διά ἐναντίος ὁ πανουργία . καί φέρω δή πρῶτος ἐκασιν λέγω , ὅτι ὁ ἐν παράδειγμα τάξις λαμβάνω καί εἰς ὁμοίωσις ὁ ὁ πρᾶγμα εἰσχωρίζω εἰς φυσιολογία τρόπος , ἤτοι οὐσία δηλόω ἐκλανθάνω οὐ εὐαίρως ἀνθέω παντελῶς . οἴμη γάρ ἔγωγε ὁ εἰς ἕκαστος ὁ λέγω συνίημι ἐθέλω ὀρθῶς , εἰς ὁ ὁ θεώρημα ἀποβλέπω σκοπός , καί τίς μετά Χειρᾶς ἔχω ὁ ὁ λόγος δημιουργός ποιέω ὁ διάλεξις , σῦς πολύς ὁ φρόνησις κατασκευάζω δήω . ἐκ τίς δέ δή πάλιν ἐκ αὐτός ἐγώ ὁ πρόκειμαι , εἰμί μή σύ δοκέω ἀγαθός λέγω . οὐχ ἐάν μετά Χειρᾶς ὁ Σωτήρ Χριστός διδάσκω ὁ μαθητής , ὡς εἰμί μέν αὐτός κατά φύσις ἕτερος , ἕτερος δέ ὁ Πατήρ , οὐδέ διά οὗτος γεωργός μέν ὁ φύς καλέω δήω , ἄμπελος δέ αὐτός . εἰμί γάρ οὕτως ἐάν ὁ σκοπός ἐν αὐτός , τίς μή μέχρι οὗτος ἵστημι ὁ λόγος , οὐδείς ὅπως ἐπί πρόειμι προπιστεύω ; ἀσύγχυτος γάρ εἄν πιέζω ὁ δήλωσις ὁ οἰκεῖος σκοπός , κατά γε ὁ σύ δοκέω , εἰμί μόνος ονομάζω ἑαυτοῦ τε καί ὁ πατήρ . νυνί δέ προκαταθέω ἄμπελος μέν ἑαυτοῦ , κλῆμα δέ δίχνν ἡσσάομαι λέγω ἐγώ , εἶτα ὁ γεωργία ὁ ἐπιτήδευμα περιφελεῖ ὁ πατήρ , δῆλος εἄν εἰμί καί πᾶς , οἴομαι , καταφανής , ὡς οὐδείς μέν τοιοῦτος ὁποῖος σύ ὑπολαμβάνω δηλόω , διά παχύς δέ ὡς καί ὁ ὁ σῶμα ὀφθαλμός ὑποπίπτω παράδειγμα ἀναπείθω βούλομαι ὁ ἀκροάζομαι , ὅτι πᾶς τῆμιν καρποφορία πνευματικός ὁ δύναμις παρά αὐτός , καθάπερ οὖν ἀμελέω καί ὁ ὁ βίαιος προσφύω κλῆμα ποιέω παρά αὐτός . δοτός μέν γάρ ἐν ἐγώ πᾶς , ὅσπερ ἔχω ἀγαθός , Θεός δέ οὐκέτι · εἰμί γάρ αὐτός ἐν ἑαυτοῦ ὁ ἴδιος πλεονέκτημα , δόξα τε καί ιξουσιαι , ὁ αὐτός καί μόνος προπίνω ἐναργής ἀρχή . Ζεύς οὗτος μέν βίζα ὡς καί ἄμπελος ὁ Χριστός , κλῆμα δέ ἐγώ . εἰμί δέ γεωργός ονομάζω ὁ πατήρ , μή εἶπον ὡς ἑτερουσία · οὖον γάρ οὗτος σημαίνω βούλομαι , καθάπερ εἴρω · ἀλλά ἐπιδείκνυμι ἐθέλω ὅτι καί βίζα καί ἀρχή , ὁ ἐν ἐγώ καρποφορία πνευματικός καί ζωή ὁ θεῖος γίγνομαι φύσις , πρός ὁ εἴρω ἀγαθός , ὡς ἐν γεωργός τις τάξις χαρίζομαι , καί ἐπιτρέφω ὁ διά πίστις καλέω εἰς κοινωνία αὐτός , ὁ ἐπίσκεψις ὁ ἀγάπη . οὐδείς οὖν