cyrillus-theology.commentarii-in-joannem pg074_0319.2
Ἄδικούντα μὲν λίαν ἐλέγχει τὸν ὑπηρέτην , καὶ εἴπερ τις ἦν ὁ χρινόμενος , τῶν οὐ σφόδρα λαμπρῶν . Πλήττει γὰρ ἀσυνέτως ἂν ἥκιστα χρήν , οὐχ ἐκθέ-σμοις ῥήμασιν εἰς τοῦτο κεκινδυνευκὼς ἤκουσεν ἐτέραν τινὰ τοῦ θράσους ἔχων τὴν ἀφορμὴν , ἐν μόνῃς δὲ μᾶλλον τῆς ἐμφύτου μανίας , εἰς τὴν ἀγριότητα θηριοτρεπὴ καταθούμενος . Κατηγόρησον γὰρ , εἰ δοκεῖ , καὶ τῶν ἡμετέρων καταγνώθων λόγων , ὡς οὐχ ὀρθῶς εἰρημένων . Εἰ δὲ τοῦτο ποιεῖν οὐ δύνα-σαι , πλήττετε ἀνθ’ ὧν λοιπὸν τὸν ἀνεγκλήτως φθεγ-ξάμενον ; Τετριμμένας μὲν οὖν οὕτω , οὐ σφόδρα συνήθες τοῖς θεώρημαί λόγος . Οἶμαι δὲ ἐγὼγε τὴν τοῦ προκειμένου δύναμιν ἐτέρωσθ ποὶ χωρῆσαι . Δι-ελέγχει γὰρ Ἰσὺς τὸν ὑπηρέτην , ὡς ἀδικούντα μει-ζόνως , οὐχ ὅτι πέπαικεν ἀπλῶς , ἀλλ’ ὅτι προτεθau-μακὼς τὸν διδάσκαλον , ἐπ’ οὐδενὶ δὲ νυνὶ καταγνοὺς , ἀτιμάζειν ἠνέσχετο . Εἰ μὲν γὰρ οὐχ ἥλις ποτὲ τοῖς παρ’ ἐμοῦ , φησί , λόγοις · εἰ μὴ σοι τὰ κάλλιστα διδάσκειν ἐδόκουν καὶ παράδοξός τις εἶναι ἠσπάζου τῶν ἱερῶν Γραμμάτων ἐξηγητής · εἰ μὴ αὐτὸς ἤσθα τότε βουλή · Οὐδέποτε ἐλάλησεν οὕτως ἄνθρωπος · τὰχὰ τις ἦν λόγος ταῖς σαῖς ἀτιμίαις ἐπιδοὺς τὸν ἕλεον , καὶ τῆς ἐπὶ τούτοις αἰτίας ἐξὼ τιθείς . Ἐπειδὴ δὲ ἔγνως τε καὶ θεαυ-μακας καὶ οὐχ ἂν Ἰσὺς , φησί , τῶν ἐμῶν κατεμαρ-τύρησας λόγων , εἰ τὸ τῆς ἑαυτοῦ διαμεμηνθῆσαι ψυχῆς ἐν τῇ παρόντι διελυγίζου καλῶν , πῶς οὐκ ἀπροφάσιτον ἔχεις τὴν ἀμαρτίαν ; Καὶ προσβαλεῖς μὲν τοιούδε τοῖς θεωρήμασι · πλὴν ἔστιν ἰδεῖν , ὡς ἀσύγκριτον τινὰ καὶ ὑπερφυσὴ τῆς εἰς ἄκρον ἀνεξί-κακίας ἐν τούτοις ἡμῖν ὁ Σωτὴρ καταγράφει τὸν τύπον , καὶ τῆς ἀνωτάτω καὶ ὑπερερούς ἡμερότητος τὴν ἰδέαν , ὡς ἐν εἰκόνος τάζει λαμπρὰς ἀνατυποῖ τὰ καθ’ ἑαυτόν . Ὁ γὰρ μὴ καὶ μόμῳ νεύματι πάντας ἔχδων ἰαμβάδους ἀπολείπει δυναμένους , δουλοπρεπῶς βραβίζεται · καὶ δρᾶ μὲν οὐδέν , ἀντεπάγει δὲ τῶν ἀδικούντων οὐδενὶ τὴν παραχρῆμα χόλασιν , ἐπεὶ μηδὲ ἔστι καθ’ ἡμᾶς ἀσθενεῖς , ἢ ὀργαῖς , ἢ λύπαις τυραννούμενος , ἢ τῷ τῆς πλεονεξίας βάρει νικώμε-νος , δυσωπεῖ δὲ πρᾶως τὸν ἐφεστηκότα , τὸν οὐδὲν ἐκτόπως λαλῆσαντα μὴ χρήναι παλεῖν εἰπών , καὶ αὐτὸς δὲ τοῖς δοκοῦσιν εἶναι δεινοῖς ἐναποληφθεὶς τῶν οἰκείων ἐπιτηδευμάτων οὐχ ἀλογεῖ . Λογισμῷ γὰρ ἀναπείθει τῷ δόντι τῆς ἐν τούτοις προκτετείας ἀποχωρεῖν τῆς τῶν Ἰουδαίων ὑπεροφίας τὸν ὑπουρ-γὸν , κομιδῆν μὲν μὲν αὐτὸς πονηρὰ ἀντ’ ἀγαθῶν , κατὰ τὸ γεγραμμένον , ἀντιδιδούς δὲ τοῖς ἀτιμάζου-σιν ἀντὶ πονηρῶν ἀγαθὰ . Ἄλλ’ ὁ μὲν Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς ὁ Χριστὸς καὶ βαπτιζόμενος ἀνεξίκακεῖ , καὶ-τοι θεὸς ὑπάρχων ἀληθινός , τῆς τε καὶ οὐρανίου Κύριος . Ἡμεῖς δὲ οἱ τάλανες , οἱ γῆ , καὶ σποδός , καὶ σμικροί , καὶ ἐλάχιστοι , καὶ τῇ τῶν λαγάνων χλῆ παραεικασμένοι , Ἀνθρώπος γὰρ ὤσελ . χόρτος , αἱ ἡμέραι αὐτοῦ , καὶ ὡσεὶ ἄνθος τοῦ ἀγροῦ εὐτῶς
Lemmas: ἀδικέω μέν λίαν ἔλεγχος ὁ ὑπηρέτης , καί εἴπερ τις εἰμί ὁ χρίω , ὁ οὖον σφόδρα λαμπρός . πλήσσω γάρ ἀσύνετος εἄν ἥκιστος χράω , οὐ ἔκθεσμος ῥῆμα εἰς οὗτος κινδυνεύω ἀκούω ἕτερος τις ὁ θράσος ἔχω ὁ ἀφορμή , ἐν μόνος δέ μᾶλλον ὁ ἔμφυτος μανία , εἰς ὁ ἀγριότης θηριοτρεπω καταθέω . κατηγορέω γάρ , εἰμί δοκέω , καί ὁ ἡμέτερος καταγιγνώσκω λόγος , ὡς οὐ ὀρθῶς εἴρω . εἰμί δέ οὗτος ποιέω οὖον δύναμαι , πλήσσω ἀντί ὅς λοιπός ὁ ἀνέγκλητος φθέγγομαι ; τετριμμένος μέν οὖν οὗτος , οὖον σφόδρα συνηθέω ὁ θεωρέω λόγος . οἴμη δέ ἐγώ ὁ ὁ πρόκειμαι δύναμις τιτρώσκω ποῖ χωρέω . Διελέγχω γάρ Ἰσὺς ὁ ὑπηρέτης , ὡς ἀδικέω μείζων , οὐ ὅτι παίω ἀπλόος , ἀλλά ὅτι προτίθημι ὁ διδάσκαλος , ἐπί οὐδείς δέ νυνί καταγιγνώσκω , ἀτιμάζω ἀνέχω . εἰμί μέν γάρ οὐ Ἥλις ποτέ ὁ παρά ἐγώ , φημί , λόγος · εἰμί μή σύ ὁ καλῶς διδάσκω δοκέω καί παράδοξος τις εἰμί ἀσπάζομαι ὁ ἱερός Γράμμα ἐξηγητής · εἰμί μή αὐτός εἰμί τότε βουλή · οὐδέποτε λαλέω οὕτως ἄνθρωπος · τάχα τις εἰμί λόγος ὁ σός ἀτιμία ἐπιδίδωμι ὁ ἔλεος , καί ὁ ἐπί οὗτος αἴτιος ἐξίημι τίθημι . ἐπεί δέ γιγνώσκω τε καί θεαυ-μακας καί οὐ εἄν Ἰσὺς , φημί , ὁ ἐμέω καταμαρτυρέω λόγος , εἰμί ὁ ὁ ἑαυτοῦ διαμένω Ψυχή ἐν ὁ πάρειμι διαλυγίζω καλός , πῶς οὐ απροφασιος ἔχω ὁ ἁμαρτία ; καί προσβάλλω μέν τοιόσδε ὁ θεώρημα · πλήν εἰμί ὁράω , ὡς ἀσύγκριτος τις καί ὑπερφυσάω ὁ εἰς ἄκρος ἀνεξικακία ἐν οὗτος ἐγώ ὁ Σωτήρ καταγράφω ὁ τύπος , καί ὁ ἄνω2 καί ὑπερεράω ἡμερότης ὁ ἰδέα , ὡς ἐν εἰκών τάζω λαμπρός ἀνατυπόω ὁ κατά ἑαυτοῦ . ὁ γάρ μή καί Μομώ νεῦμα πᾶς ἔχδων ἰαμβάδους ἀπολείπω δύναμαι , δουλοπρεπῶς βράζω · καί δράω μέν οὐδείς , ἀντεπάγω δέ ὁ ἀδικέω οὐδείς ὁ παραχρῆμα χολάς , ἐπεί μηδέ εἰμί κατά ἐγώ ἀσθενής , ἢ ὀργή , ἢ λύπη τυραννέω , ἢ ὁ ὁ πλεονεξία βάρος νικάω , δυσωπέω δέ πρᾶος ὁ ἐφίστημι , ὁ οὐδείς ἔκτοπος λαλέω μή χρή παλέω εἶπον , καί αὐτός δέ ὁ δοκέω εἰμί δεινός ἐναπολαμβάνω ὁ οἰκέω ἐπιτήδευμα οὐ ἀλογέω . Λογισμός γάρ ἀναπείθω ὁ δίδωμι ὁ ἐν οὗτος προκτείνω ἀποχωρέω ὁ ὁ Ἰουδαῖος ὑπεροφίας ὁ ὑπουργός , κομιδή μέν μέν αὐτός πονηρός ἀντί ἀγαθός , κατά ὁ γράφω , ἀντιδίδωμι δέ ὁ ἀτιμάζω ἀντί πονηρός ἀγαθός . ἄλλος ὁ μέν Κύριος ἐγώ Ἰησοῦς ὁ Χριστός καί βαπτίζω ἀνεξικακέω , καίτης θεός ὑπάρχω ἀληθινός , ὁ τε καί οὐράνιος Κύριος . ἐγώ δέ ὁ τάλας , ὁ γῆ , καί σποδός , καί μικρός , καί μικρός , καί ὁ ὁ λάγανον Χλή παραλέγω , Ἄνθρωπος γάρ ὠθέω . χόρτος , ὁ ἡμέρα αὐτός , καί ὡσεί ἄνθος ὁ ἀγρός εὐτῶς