cyrillus-theology.commentarii-in-joannem pg074_0287.1
τῷ τοῦ Πατρὸς Πνεῦμα , Πνεῦμα φαίνεται τοῦ Υἱοῦ καὶ τοῦ Πατρὸς πέμποντος , ἥτοι διανέμειν ἐπαγγελλομένου τοῖς ἁγίοις αὐτῷ , διαδίδωσι πάλιν ὡς ἴδιον ὁ Υἱὸς , διὰ τὴν ταύτην τῆς οὐσίας , ἥς ἔχει πρὸς τὸν Πατέρα καὶ ὅτι πρὸς πᾶν ὅτιοῦν ἐνεργεῖ ὁ Πατὴρ δι’ αὐτοῦ , σαφέστατα πάλιν αὐτὸς διασαρμηνύκει εἰπών · « Συμφέρει ὑμῖν ἵνα ἐγὼ ἀπέλθω . Ἐὰν γὰρ μὴ ἀπέλθω , ὁ Παράκλητος οὐ μὴ ἔλθῃ πρὸς ὑμᾶς · ὅταν δὲ ἀπέλθω , πέμψω αὐτὸν πρὸς ὑμᾶς . » Ἐν ἑτέροις εἰπών · « Ἐγὼ ἐρωτήσω τὸν Πατέρα , καὶ ἄλλον Παράκλητον δώσει ὑμῖν , » ἀναφανδὸν ἐν τοῖς τοῖς αὐτὸς ἡμῖν τὸν Παράκλητον καταπεύκειν ἐπαγγέλλεται . Ἐπειδὴ τοίνυν προδεδήνηται , φησίν , εἰς ἀποστολὴν τὴν ἐν κόσμῳ καθ’ ὁμοιότητα τὴν ἐμὴν , οἱ τοῖς ἐμοῖς λόγοις προσεδρεύοντες μαθηταί , « Τήρησον αὐτούς , ἄγιε Πάτερ , ἐν τῇ ἀληθείᾳ σου , » τοῦτ’ ἐστὶν ἐν τῷ σῷ λόγῳ , ἐν ᾧ καὶ δι’ οὗ τὸ ἀγιάζον ἐστι · τε καὶ πρόεστι Πνεῦμα . Καὶ τίς ταῦτα λέγοντι τῷ Σωτῆρι σκοπός ; Ἐφ’ ἡμᾶς αὐτοὺς τὸν ἐν Πνεύματι καὶ διὰ Πνεύματος ἀγιασμὸν ἐκάλεἰ παρὰ Πατρὸς , καὶ ὅπερ ἤν ἐν ἡμῖν ἀπὸ πρώτων τῆς γενέσεως χρόνων καὶ ἐν ἀρχαῖς τοῦ παποιήσθαι παρὰ Θεοῦ , τοῦτο πάλιν ἐν ἡμῖν ἀναζωοποιεῖσθαι βούλεται . Καὶ ταῦτά φαμεν , ὅτε δὴ μεσιτεύοντος καὶ τὸ τοῦ Παρακλήτου πρόσωπον ἀποπληρούντος ὑπὲρ ἡμῶν , πρὸς τὸν ἐν τοῖς οὐρανοῖς Πατέρα τοῦ Μονογενοῦς . Ἄλλ’ ἵνα τῆς ἀσφαλείας καὶ τὸν ἐπὶ τούτῳ λόγον ἀπαλλάττοντες , εὐχάριστον τοῖς ἀκροωμένοις τὴν τῶν εἰρημένων καταστήσωμεν δύναμιν , φέρε τι βραχὺ περὶ τοῦ πρωτοπλάστου λέγωμεν . Ἐφη τοίνυν Μωϋσῆς ὁ θεοπλάστης περὶ αὐτοῦ , ὅτι δὴ χθὼν ἀπὸ γῆς λαβὼν ὁ Θεὸς ἐπλάσε τὸν ἄνθρωπον . Εἶτα τὸ ζῷον εἰς τὸν τέλειον ἄγων ἀπαρτισμὸν , ὅπως τε καὶ τινὰ τρόπον ἐψυχώθῃ διδάσκων , « Ἐνεφύσησε , φησίν , εἰς τὸ πρόσωπον αὐτοῦ πνοὴν ζωῆς , » οὐ διὰ τοῦ διὰ Πνεύματος ἀγιασμὸν τὴν ψυχὴν τῷ ἀνθρώπῳ δεδόσθαι σημαίνων , ἀλλ’ οὐδὲ γυμνὴν , ἥ ἐρήμην παντελῶς τῆς θείας καθεστάναι φύσεως . Οὐδὲ γὰρ ἂν ὤφθη ποτὲ κατ’ εἰκόνα τὴν ἀνωτάτω , τὸ χθιμαλωτάτην οὕτως ἔχον τὴν γένεσιν , εἰ μὴ τὴν διὰ τοῦ Πνεύματος μόρφωσιν , προσωπεῖον ὡςπερ τι περικαλλεῖς ἔλαχέ τε καὶ ἐχληρώσατο , βουληθεὶς δὲ δηλῶσαι τοῦ Θεοῦ . Ἐπειδὴ γὰρ ἐστι τῆς τοῦ Μονογενοῦς οὐσίας εἰκὼν ἀκρανίως τὸ Πνεῦμα αὐτοῦ , κατὰ τὸ γεγραμμένον διὰ τοῦ Παύλου · « Ὡς γὰρ προἔγνω , καὶ προώρισεν , συμμόρφους τῆς εἰκόνος τοῦ Υἱοῦ αὐτοῦ · τοὺς ὅσπερ ἐν ἐνυπάρξει συμμόρφους ἀποτελεῖ τῇ τοῦ Πατρὸς εἰκόνι , τοῦτ’ ἐστὶ τῇ Υἱῷ , οὕτως τε τὰ πάντα δι’ Υἱοῦ πρὸς τὸν ἐξ οὗπερ ἐστὶ Πατέρα διὰ Πνεύματος ἐπανάγεται . » Ἀνανεοῦσθαι τοιγαροῦν καὶ ἀναπλάττεσθαι πως εἰς εἰκόνα τὴν πρώτην τὴν ἀνθρώπου φύσιν ἐρωτᾷ διὰ μετουσίας τοῦ Πνεύματος , ἵνα τὴν πρώτην ἐκείνην ἀμυεσάμενοι χάριν , καὶ τὴν πρὸς αὐτὸν ἀναχωρισάμενοι μόρφωσιν , ἀμενεύσης τε δὴ καὶ δυνατωτέροι τῆς ἐν τῷδε τῷ κόσμῳ βασιλεύουσης ἁμαρτίας εὐριασώμεθα , μόνῃ τε τῇ εἰς Θεὸν ἀγαπητῇ προσεδρεύωμεν , ἐφέσει τῇ πρὸς πᾶν ὅτιοῦν ἀγαθὸν ὁλοσχερῶς ἀνακείμενοι ,
Lemmas: ὁ ὁ πατήρ πνεῦμα , πνεῦμα φαίνω ὁ υἱός καί ὁ πατήρ πέμπω , ἤτοι διανέμω ἐπαγγέλλω ὁ ἅγιος αὐτός , διαδίδωμι πάλιν ὡς ἴδιος ὁ υἱός , διά ὁ οὗτος ὁ οὐσία , ἥς ἔχω πρός ὁ πατήρ καί ὅτι πρός πᾶς ὁσ́τσιοῦν ἐνεργέω ὁ πατήρ διά αὐτός , σαφής πάλιν αὐτός διασαρμηνυκεω εἶπον · « συμφέρω σύ ἵνα ἐγώ ἀπέρχομαι . ἐάν γάρ μή ἀπέρχομαι , ὁ Παράκλητος οὖον μή ἔρχομαι πρός σύ · ὅταν δέ ἀπέρχομαι , πέμπω αὐτός πρός σύ . » ἐν ἕτερος εἶπον · « ἐγώ ἐρωτάω ὁ πατήρ , καί ἄλλος Παράκλητος δίδωμι σύ , » ἀναφανδά ἐν ὁ ὁ αὐτός ἐγώ ὁ Παράκλητος καταπαύω ἐπαγγέλλω . ἐπεί τοίνυν προδέω , φημί , εἰς ἀποστολή ὁ ἐν κόσμος κατά ὁμοιότης ὁ ἐμός , ὁ ὁ ἐμέω λόγος προσεδρεύω μαθητής , « τηρέω αὐτός , ἅγιος πατήρ , ἐν ὁ ἀλήθεια σύ , » οὗτος εἰμί ἐν ὁ σός λόγος , ἐν ὅς καί διά ὅς ὁ ἁγίζω εἰμί · τε καί πρόειμι πνεῦμα . καί τίς οὗτος λέγω ὁ Σωτήρ σκοπός ; ἐπί ἐγώ αὐτός ὁ ἐν πνεῦμα καί διά πνεῦμα ἁγιασμός καλέω παρά πατήρ , καί ὅσπερ ἐάν ἐν ἐγώ ἀπό πρῶτος ὁ γένεσις χρόνος καί ἐν ἀρχή ὁ παποιαειδω παρά Θεός , οὗτος πάλιν ἐν ἐγώ ἀναζωοποιέω βούλομαι . καί οὗτος φημί , ὅτε δή μεσιτεύω καί ὁ ὁ Παράκλητος πρόσωπον ἀποπληρόω ὑπέρ ἐγώ , πρός ὁ ἐν ὁ οὐρανός πατήρ ὁ Μονογενώ . ἄλλος ἵνα ὁ ἀσφάλεια καί ὁ ἐπί οὗτος λόγος ἀπαλλάσσω , εὐχάριστος ὁ ἀκροάομαι ὁ ὁ εἴρω καθίστημι δύναμις , φέρω τίς βραχύς περί ὁ πρωτόπλαστος λέγω . φημί τοίνυν Μωϋσῆς ὁ θεοπλάστης περί αὐτός , ὅτι δή χθών ἀπό γῆ λαμβάνω ὁ θεός πλάσσω ὁ ἄνθρωπος . εἶτα ὁ ζῷον εἰς ὁ τέλειος ἄγω ἀπαρτισμός , ὅπως τε καί τις τρόπος ψυχόω διδάσκω , « ἐμφυσάω , φημί , εἰς ὁ πρόσωπον αὐτός πνοή ζωή , » οὖον διά ὁ διά πνεῦμα ἁγιασμός ὁ ψυχή ὁ ἄνθρωπος δίδωμι σημαίνω , ἀλλά οὐδέ γυμνός , ὅς ἐρῆμος παντελῶς ὁ θεῖος καθίστημι φύσις . οὐδέ γάρ εἄν ὁράω ποτέ κατά εἰκών ὁ ἄνω2 , ὁ χθιμαλωτάτην οὕτως ἔχω ὁ γένεσις , εἰμί μή ὁ διά ὁ πνεῦμα μόρφωσις , προσωπεῖον ὡς τίς περικαλλής λαγχάνω τε καί κληρόω , βούλομαι δέ δηλόω ὁ Θεός . ἐπεί γάρ εἰμί ὁ ὁ Μονογενώ οὐσία εἰκών ἀκρανίως ὁ πνεῦμα αὐτός , κατά ὁ γράφω διά ὁ Παῦλος · « ὡς γάρ προγιγνώσκω , καί προορίζω , σύμμορφος ὁ εἰκών ὁ υἱός αὐτός · ὁ ὅσπερ ἐν ἐνυπάρχω σύμμορφος ἀποτελέω ὁ ὁ πατήρ εἰκών , οὗτος εἰμί ὁ υἱός , οὕτως τε ὁ πᾶς διά υἱός πρός ὁ ἐκ ὅσπερ εἰμί πατήρ διά πνεῦμα ἐπανάγω . » ἀνανεόω τοιγάρ καί ἀναπλάσσω πως εἰς εἰκών ὁ πρῶτος ὁ ἄνθρωπος φύσις ἐρωτάω διά μετουσία ὁ πνεῦμα , ἵνα ὁ πρῶτος ἐκεῖνος ἀμύω χάρις , καί ὁ πρός αὐτός ἀναχωρίζω μόρφωσις , αμενευσος τε δή καί δυνατός ὁ ἐν ὅδε ὁ κόσμος βασιλεύω ἁμαρτία εὐρίζω , μόνος τε ὁ εἰς θεός ἀγαπητός προσεδρεύω , ἔφεσις ὁ πρός πᾶς ὁσ́τσιοῦν ἀγαθός ὁλοσχερῶς ἀνάκειμαι ,