cyrillus-theology.commentarii-in-joannem pg074_0310.1
Χριστοῦ , θερμότερον τε καὶ ἀπηνέστερον ἢπερ ἔδει κεκινημένον , ἐπὶ τε τοῦτοῦ αὐτῷ καὶ ἐπιτιμῶντα Χριστῷ [ γρ . Χριστῷ ] ; Καὶ περιττὴ μὲν ἰσως φανεῖται τισιν ἡ τοῦτων ἐξήγησις , ἔχει δὲ οὐχ οὕτως . Οὐ γὰρ τὴς τυχοῦσης ἡμῖν ὠφελείας εἰσεχορώμεν ἡμῖν ὑπογραμμένον . Εἰσώθιμε γὰρ διὰ τοῦ γεγονότος , μέχρι μὲν τίνος ἀκατηγορήτως πράξειν τῆς εἰς Χριστὸν εὐσεβείας ὁ ἔχους , τί δὲ δὴ δράν ἐθελόντες ἐν τοῖς τοιούτοις ἀγῶσι , οὐχ ἂν τι προσπταιοίσαμεν τῶν ἐφ' οἷς λυπεῖται Θεός . Οὐ γὰρ δὴ σίδηρον ἀνατείνας , ἢ λίθους ἐξαίρων κατὰ τινων , ἢγουν ξύλῳ παίοντας τοὺς δι' ἐναντίας , τῇ εἰς Χριστὸν εὐσεβείᾳ συναθλεῖν ὁ τοῦ πράγματος ἡμᾶς λέγει τύπος . Τὰ γὰρ ὅπλα ἡμῶν οὐ σαρκικά , κατὰ τὴν τοῦ Παύλου φωνήν , ἀλλ' ἡπιότητι μᾶλλον καὶ τοῖς φονίοις προσφέρεσθαι , ὅταν ἡμῖν τὸ διφεύγειν αὐτοὺς ἀποκλεισθῇσι σὶ καιροῖ . Μᾶλλὰ γὰρ δὴ τι τὸ ἀμείνον , ὑπὲρ τῶν εἰς ἡμᾶς ἀδικημάτων ἐτέρους εὐδύνασθαι παρὰ τοῦ τὰ δίκαια κρινοῦτος , ἢπερ οὐν ἡμᾶς αὐτοὺς τὸν ἐφ' αἰρεσίαν ἐξαιτεῖσθαι λόγον , πρόσφασιν ποιουμένους τὴν εὐσέβειαν . Φαῖν δ' ἂν τις καὶ ἐτέρως , εἶναι τὸν ἀπομύθιον , τῷ τῶν διωκόντων θανάτῳ τιμᾶν τὸν ἐπὶ θανάτῳ λύσει καὶ αὐτὸν ἡδὼς παθόντα τὸν θάνατον . Καὶ αὐτῷ δὲ πῶς ἂν ἀναγκαῖος ἐπεσθαι κατὰ τοῦτο Χριστῷ . Εἰ μὲν γὰρ ἐκαλεῖτο πρὸς θάνατον , ὡς ἐξ ἀνάγκης καὶ βίας , ὡς οὐχ ἔχων ἀναστρέψαι ἐξ ἰδίας ἰσχύος ἀπλεονέκτητον οὖσαν διὰ πλῆθιν τῶν ὑπὸ ρετῶν τὴν ἐφοδόν , ἢν ἂν ἰσως οὐδὲν ἀπεικὲς τοῖς ἀγαπᾶν ἐλοιμένοις αὐτὸν παντὶ λοιπὸν ἐπαμύνειν σθένει καὶ διὰ παντὸς ἰάναι τολμημάτων , ἵνα δὴ καὶ ἐκσωσίαν τιν' ἐκ τῆς τινων δυσσεβείας ἀβούλητος κινδυνεύων . Ἐπειδὴ δὲ Θεὸς ὑπάρχων ἀληθῶς , ἔδρην τε τοὺς ἐπιόντας ἀπολέσαις δυνάμενος καὶ παρ' αὐτῆς , ὡς ἔπος εἰπεῖν , τοῦ ἀγῶνος τὰς ἀπαρχάς , τοσαύτης αὐτοὺς καταφεύσας ἰσχύος , ὡς ἐνὶ πράμ καταστρώσαι λόγῳ ( ἔπεσον γὰρ πάντες εἰς τὰ ὀπίσω ) , πῶς ἡμᾶς ἔχρῆν ἀχαλίνοις ὡςπερ καὶ ἀκραίνεσθαι ὀργαῖς , χωρεῖν ἐπ' ἐκεῖνα βουλεσθαι προαλέστερον , ἃπερ αὐτὸς οὐχ ἔδρα , καὶτοι σφδρᾶ βριθὺς δυναμένος ; Ἐχόμεν δὲ τι τοιούτον καὶ ἐτέρωθι ποὺ γεγραμμένον παρὰ τοῖς ἁγίοις εὐαγγελισταῖς . Ἦκε μὲν γὰρ ποτε καταλύσων ὁ Κύριος εἰς τινὰ τῶν ὁμῶρων τῇ Ἰουδαίᾳ χώρῃ · ἦν δὲ αὐτὴ Σαμαριτανῶν . Οὶ δὲ προσιόντα ἀκληρῶς ἀπεστρέψαν . Καὶ δὴ πρὸς τοῦτο δηγνέντες οἱ μαθηταί , προσῆσαν τε καὶ ἔρασχον · « Κύριε , θέλεις ἐπιμωμεν πῦρ καταβῆναι ἀπὸ οὐρανοῦ , καὶ ἀναλῶσαι αὐτούς ; » Πρὸς αὐτοὺς δὲ πάλιν ὁ Σωτήρ · « Ἀφετε αὐτούς · ἢ οὐχ οἴδατε ὅτι δύναμαι παρακαλεῖσαι τὸν Πατέρα μου , καὶ παραστήσει μοι ἄρις δώδεκα λεγεῶνας ἀγγέλων ; » Οὐ γὰρ ἦκεν ὡς Θεὸς τῇ ἰδίᾳ καὶ ἐμφύτῳ δυνάμει χρησόμενος κατὰ τῶν ἐπαραινοῦντων αὐτῷ , μᾶλλον δὲ τῆς εἰς ἄκρον ἡμῖν ἀνεξίκακίας γενέσθαι διδάσκαλος , ὀργησίας τε τῆς ἀπάσους ἀνωτάτω κατασταθεῖν τύπος . Διὸ καὶ ἔλεγεν · « Μάθετε ἀπ' ἐμοῦ , ὅτι πρᾶός εἰμι , καὶ ταπεινὸς τῇ καρδίᾳ . » Ὁ μὲν οὖν τοῦ Πέτρου σκοπὸς τὴν μάχαιραν ἀνατείνοντος κατὰ τῶν δι' ἐναντίας , οὐχ ἔξω
Lemmas: Χριστός , θερμός τε καί ἀπηνής ἤ ἐσθίω κινέω , ἐπί τε οὗτος αὐτός καί ἐπιτιμάω Χριστός [ γρ . Χριστός ] ; καί περισσός μέν ἴσως φαίνω τις ὁ τοῦτις ἐξήγησις , ἔχω δέ οὐ οὕτως . οὖον γάρ σής τυγχάνω ἐγώ ὠφέλεια εἰσχωρέω ἐγώ ὑπογράφω . Εἰσώθιμε γάρ διά ὁ γίγνομαι , μέχρι μέν τίς ἀκατηγορήτως πράσσω ὁ εἰς Χριστός εὐσέβεια ὁ χόω , τίς δέ δή δράω ἐθέλω ἐν ὁ τοιοῦτος ἀγών , οὐ εἄν τίς προσπταίω ὁ ἐπί ὅς λυπέω Θεός . οὖον γάρ δή σίδηρος ἀνατείνω , ἢ λίθος ἐξαίρω κατά τίνω , ἤγουν ξύλον παίω ὁ διά ἐναντίος , ὁ εἰς Χριστός εὐσέβεια συναθλέω ὁ ὁ πρᾶγμα ἐγώ λέγω τύπος . ὁ γάρ ὅπλον ἐγώ οὖον σαρκικός , κατά ὁ ὁ Παῦλος φωνή , ἀλλά ἥπιος μᾶλλον καί ὁ φόνιος προσφέρω , ὅταν ἐγώ ὁ διαφεύγω αὐτός ἀποκλείω βρόχος καιρός . Μάλλα γάρ δή τίς ὁ ἀμείνων , ὑπέρ ὁ εἰς ἐγώ ἀδίκημα ἕτερος ευδυναμαι παρά ὁ ὁ Δίκαιος κρίνω , ἤ ὀν ἐγώ αὐτός ὁ ἐπί αἰρεσίαν ἐξαιτέω λόγος , πρόσφασις ποιέω ὁ εὐσέβεια . φαίνω δέ εἄν τις καί ἑτέρως , εἰμί ὁ απομυθεος , ὁ ὁ διώκω θάνατος τιμάω ὁ ἐπί θάνατος λύω καί αὐτός ἡδύς πάθος ὁ θάνατος . καί αὐτός δέ πῶς εἄν ἀναγκαῖος ἕπω κατά οὗτος Χριστός . εἰμί μέν γάρ καλέω πρός θάνατος , ὡς ἐκ ἀνάγκη καί Βίας , ὡς οὐ ἔχω ἀναστρέφω ἐκ ἴδιος ἰσχύς ἀπλεονέκτητος εἰμί διά πλῆθι ὁ ὑπό ρετῶν ὁ ἔφοδος , εἄν εἄν ἴσως οὐδείς ἀπέχω ὁ ἀγαπάω ἐλαύνω αὐτός πᾶς λοιπός ἐπαμύνω σθένος καί διά πᾶς ἰαίνω τόλμημα , ἵνα δή καί ἐκσῴζω τις ἐκ ὁ τίνω δυσσέβεια ἀβούλητος κινδυνεύω . ἐπεί δέ θεός ὑπάρχω ἀληθής , δράω τε ὁ ἔπειμι ἀπόλλυμι δύναμαι καί παρά αὐτός , ὡς ἔπος εἶπον , ὁ ἀγών ὁ ἀπαρχή , τοσοῦτος αὐτός καταφύω ἰσχύς , ὡς ἐν πρᾶμα καταστρώνω λόγος ( πίπτω γάρ πᾶς εἰς ὁ ὀπίσω ) , πῶς ἐγώ χρή ἀχάλινος ὡς καί ακραινω ὀργή , χωρέω ἐπί ἐκεῖνος βούλομαι προαλής , ὅσπερ αὐτός οὐ δράω , καίτοι σφδρᾶ βριθύς δύναμαι ; ἔχω δέ τίς τοιοῦτος καί ἑτέρωθι πού γράφω παρά ὁ ἅγιος εὐαγγελιστής . ἥκω μέν γάρ ποτός καταλύω ὁ Κύριος εἰς τις ὁ ὁμῶρων ὁ Ἰουδαῖος χώρα · εἰμί δέ αὐτός σαμαριτανη . οἷ δέ πρόσειμι ακλήρως ἀποστρέφω . καί δή πρός οὗτος δηγνέντες ὁ μαθητής , πρόσειμι τε καί ἔρασχον · « κύριος , ἐθέλω επιμαω πῦρ καταβαίνω ἀπό οὐρανός , καί ἀναλίσκω αὐτός ; » πρός αὐτός δέ πάλιν ὁ Σωτήρ · « ἀφίημι αὐτός · ἢ οὐ οἶδα ὅτι δύναμαι παρακαλώ ὁ πατήρ ἐγώ , καί παρίστημι ἐγώ Ἄρις δώδεκα λεγεών ἄγγελος ; » οὖον γάρ ἵημι ὡς θεός ὁ ἴδιος καί ἔμφυτος δύναμις χράω κατά ὁ παραινε͂ω αὐτός , μᾶλλον δέ ὁ εἰς ἄκρος ἐγώ ἀνεξικακία γίγνομαι διδάσκαλος , ὀργησίας τε ὁ ἀπάσους ἄνω2 καθίστημι τύπος . Διὸ καί λέγω · « μανθάνω ἀπό ἐγώ , ὅτι πρᾶος εἰμί , καί ταπεινός ὁ Καρδία . » ὁ μέν οὖν ὁ Πέτρος σκοπός ὁ μάχαιρα ἀνατείνω κατά ὁ διά ἐναντίος , οὐ ἔξω