cyrillus-theology.commentarii-in-joannem pg074_0093.2
Εἰς τοῦτο μικροψυχίας κατοχύσσεθαι τὸν Πέτρον εἰπών , ὡς ἀρνήσεσθαι τρίς , καὶ ἐν μιᾷ τοῦτο πείσεσθαι νυκτί , τῇ τοῦ πράγματος ὑπερβολῇ μονοψυχίτὸν ἀχρειότατον τῶν κινδύνων ὑπέδειξε φρόνῳ · ὅθεν ἤν μᾶλα πού , καὶ μᾶλα εἰκῶς , τοὺς ἑτέρους παραχρήμα διαλογίζεσθαι μαθητάς , τίς ἄρα καὶ πόσος , ἢ ποῖον ἔχει τὸ μέγεθος τῶν ἐσομένων ὁ φόβος , δυσκαταμάχητος δὲ οὕτως ὁ πειρασμός , ὡς κλεῖν μὲν τὸν προβῶντα , καταβαλεῖν δὲ οὐχ ἅπαξ , ἀλλ’ ἐν ἐνὶ μὲν πολλάκις , καὶ ἐν ὀλίγῳ καιρῷ . Τίς οὖν ἄρα ἐν ἡμῖν τὸ ἐν τοῖς ἐπὶ χειροσὶ γενέσθαι διαφεύξεταί , ἢ πῶς ἀνθέξει τις ἕτερος , τοῦ Πέτρου κινουμένου , καὶ τῷ βάρει τῶν συμβεβηκότων , ὡς ἐξ ἀνάγκης , ὑπείκοντος ; Μίτην οὖν ἄρα , τοὺς ἐπὶ τῷ χρήναι κατακολουθεῖν αὐτῷ διηνέληκαμεν πόνους , καὶ εἰς ζημίαν ἰδρύτων ἐκτελευτᾶ τὸ ἐπιχείρημα , χαίτοι ζωῆς τῆς παρὰ Θεῷ πρόθετον εἶναι δοκοῦν . Ταῦτά τε καὶ’ ἑαυτοὺς διενθυμεῖσθαι τοὺς μαθητὰς τὸ ἀπεικὸς οὐδὲν · ἐπειδὴ δὲ κεκλιμένην αὐτοῖς τὴν διάνοιαν ἐπανορθοῦν ἔδει πάλιν , ἀναγκαῖον ὧσπερ τοὺς ἐντεύθεν διαλογισμοὺς τε καὶ δείμασιν , ἀντεπάγειν τὸ φάρμακον , ὅπλον τε ποιείσθαι τὴν ἀταραξίαν ἐπιτάττει , λέγων · « Μὴ ταρασσέσθω ὑμῶν ἡ καρδία . » Ὅρα γε μὴν , ὅπως ἐπεσκαμμένος αὐτοῖς τῆς ἐσομένης αὐτοῖς μικροψυχίας ὑπὸ γνῶται τὴν ἀφεσιν . Ἀκατακαλύπτως μὲν γὰρ ὁ φησιν , ὅτι Συγγνώσομαι καὶ ἠσθενήκοσιν , ἢ ὅτι Συνέσομαι πάλιν οὐδὲν ἧττον ἀρνησαμένοις ἢ πεφυχόσιν , ἵνα μὴ τὸν ἐκ τοῦ γελάσθαι φόβον ὀλοτελῶς ἀποστήσας , καὶ τὴν ἐκ τοῦ προσκρούειν ὑπόνοιαν ὀλοτελῶς ἀφελὼν , λείποι αὐτοῖς ἀπεργάσθαι τὸ πλημμέλημα , καὶ παρ’ οὐδὲν ποιείσθαι ὀδύνην τὴν ἐκ τῆς ἀρνήσεως μέμψιν . Τὸ δὲ μὴ γὰρ χρήναι ταράττεσθαι λέγων , μέσους αὐτοὺς ἐλπίδος ἐτίθει καὶ δείματος , ἐν’ ἠσθενήκοσι μὲν καὶ παθούσιν αὐτοὺς τὸ ἀνθρώπινον ἢ τῆς ἡμερότητος ἐλπίς πρὸς τὸ ἀνασήλαι συμμάχη , ὀλιγάκις δὲ πταλεῖν τοῦ προσκρούειν αὐτοὺς ἐπιτρέψει φόβος , ἐπειπερ αὐτοῖς οὐκ μετὰ τὸ μὴ δύνασθαι διαπίζειν ὅλως , οὕτω κατηφισμένους τὴν ἄνωθεν καὶ τὴν ἐξ ὕψους δύναμιν , τοῦτ’ ἐστι , τὴν διὰ τοῦ Πνεύματος χάριν . Ἐπιτάττει τοιγαροῦν μὴ ταράττεσθαι , ὁμῶ μὲν διδάσκων , ὅτιπερ προσήκοι δὴ πάντως ἀμείνους εἶναι δεῖλίας , τοὺς ἀγωνιζομένους μέλλοντας καὶ τοὺς ὑπὲρ τῆς εἰς ἄκρον εὐκλείας εἰσβήσεσθαι πόνους . Μέγα γὰρ εἰς εὐτολίμην ἐφθόνον ὁ ἀτάραχος νοῦς · ὁμοῦ δὲ αὐ πάλιν ἀμυδρότερον , καὶ οὐ σφόδρα διαφανῶς , ὑποσπείρων δ’ οὖν ὅμως τῆς ἀφέσεως τὴν ἐλπίδα , καὶ εἰ γένοιτό πως αὐτοῖς τὸ ἐξ ἀνθρωπίνης μικροψυχίας κατολισθεῖν εἰς δειλίαν . Νοῦς γὰρ οὕτω τῇ ἄνωθεν ἰδρυμένος χάριτι , δεδιὼς τε καὶ εὐαντρέπτος , καὶ εἰς τὸ κλονεῖσθαι ταχύς . Διὰ τοῦτο , καὶ ὁ σοφώτατος Παῦλος , ἐπευχόμενος τισιν ἐπιστέλλει · « Καὶ ἡ εἰρήνη τοῦ Χριστοῦ , ἡ ὑπερέχουσα πάντα νοῦν φρουρήσει τὰς καρδίας ὑμῶν . » Τοῦτο γὰρ ἐστι τὸ μὴ ταράττεσθαι τὴν καρδίαν .
Lemmas: εἰς οὗτος μικροψυχία κατοχύσσεθαι ὁ Πέτρος εἶπον , ὡς ἀρνέομαι τρίς , καί ἐν εἷς οὗτος πείθω νύξ , ὁ ὁ πρᾶγμα ὑπερβολή μονοψυχιος ἀχρεῖος ὁ κίνδυνος ὑποδείκνυμι φρονέω · ὅθεν ἐάν μῆλον πού , καί μῆλον ἵημι , ὁ ἕτερος παραχρήμα διαλογίζομαι μαθητής , τίς ἄρα καί πόσος , ἢ ποῖος ἔχω ὁ μέγεθος ὁ εἰμί ὁ φόβος , δυσκαταμάχητος δέ οὕτως ὁ πειρασμός , ὡς κλείς μέν ὁ προβαίνω , καταβάλλω δέ οὐ ἅπαξ , ἀλλά ἐν ἐν μέν πολλάκις , καί ἐν ὀλίγος καιρός . Τῖς οὖν ἄρα ἐν ἐγώ ὁ ἐν ὁ ἐπί χείρων γίγνομαι διαφεύγω , ἢ πῶς ἀντέχω τις ἕτερος , ὁ Πέτρος κινέω , καί ὁ βάρος ὁ συμβεβηκός , ὡς ἐκ ἀνάγκη , ὑπείκω ; Μίτης οὖν ἄρα , ὁ ἐπί ὁ χρή κατακολουθέω αὐτός διαναλαμβάνω πόνος , καί εἰς ζημία ιδρυτής ἐκτελευτάω ὁ ἐπιχείρημα , χαίτος ζωή ὁ παρά Θεός προτίθημι εἰμί δοκέω . ταῦτα τε καὶι ἑαυτοῦ διενθυμέομαι ὁ μαθητής ὁ ἀπεοικώς οὐδείς · ἐπεί δέ κλίνω αὐτός ὁ διάνοια ἐπανορθόω ἐσθίω πάλιν , ἀναγκαῖος ὡς ὁ ἐντεῦθεν διαλογισμός τε καί δεῖμα , ἀντεπάγω ὁ φάρμακον , ὅπλον τε ποιέω ὁ ἀταραξία ἐπιτάσσω , λέγω · « μή ταράσσω σύ ὁ καρδία . » Ὅρας γε μήv , ὅπως ἐπισκάπτω αὐτός ὁ εἰμί αὐτός μικροψυχία ὑπό γνωτός ὁ ἄφεσις . ἀκατακαλύπτως μέν γάρ ὁ φημί , ὅτι συγγνωσομης καί ἀσθενέω , ἢ ὅτι σύνειμι πάλιν οὐδείς κακός ἀρνέομαι ἢ φεύγω , ἵνα μή ὁ ἐκ ὁ γελάω φόβος ὄλλυμι ἀφίστημι , καί ὁ ἐκ ὁ προσκρούω ὑπόνοια ὄλλυμι ἀφαιρέω , λείπω αὐτός ἀπεργάζομαι ὁ πλημμέλημα , καί παρά οὐδείς ποιέω ὀδύνη ὁ ἐκ ὁ ἄρνησις μέμψις . ὁ δέ μή γάρ χρή ταράσσω λέγω , μέσος αὐτός ἐλπίς τίθημι καί δεῖμα , ἐν ἀσθενέω μέν καί πάθος αὐτός ὁ ἀνθρώπινος ἢ ὁ ἡμερότης ἐλπίς πρός ὁ ἀνασήλαι συμμάχομαι , ὀλιγάκις δέ πέτλη ὁ προσκρούω αὐτός ἐπιτρέπω φόβος , ἐπεί αὐτός οὐ μετά ὁ μή δύναμαι διαπιέζω ὅλως , οὗτος κατηφισμένους ὁ ἄνωθεν καί ὁ ἐκ ὕψος δύναμις , οὗτος εἰμί , ὁ διά ὁ πνεῦμα χάρις . ἐπιτάσσω τοιγάρ μή ταράσσω , ὁμός μέν διδάσκω , ὅτιπερ προσήκω δή πάντως ἀγαθός εἰμί δειλία , ὁ ἀγωνίζομαι μέλλω καί ὁ ὑπέρ ὁ εἰς ἄκρος εὔκλεια εἰσβαίνω πόνος . Μέγης γάρ εἰς ευτολιμεις φθόνος ὁ Ἀτάραχος νόος · ὁμοῦ δέ αὖος πάλιν ἀμυδρός , καί οὖον σφόδρα διαφανής , ὑπόσπειρον δέ οὖν ὅμως ὁ ἄφεσις ὁ ἐλπίς , καί εἰμί γίγνομαι πως αὐτός ὁ ἐκ ἀνθρώπινος μικροψυχία κατολισθάνω εἰς δειλία . Νοῦς γάρ οὗτος ὁ ἄνωθεν ἱδρύω χάρις , δείδω τε καί εὐαντρέπτος , καί εἰς ὁ κλονέω ταχύς . Ζεύς οὗτος , καί ὁ σοφός Παῦλος , ἐπεύχομαι τις ἐπιστέλλω · « καί ὁ εἰρήνη ὁ Χριστός , ὁ ὑπερέχω πᾶς νόος φρουρέω ὁ Καρδία σύ . » οὗτος γάρ εἰμί ὁ μή ταράσσω ὁ Καρδία .