cyrillus-theology.commentarii-in-joannem pg074_0263.1
καὶ προσώπων δυσὰ παρενεγκών , τοῦ τε ἐντελλομένου ῥημί , καὶ πρὸς ἧν ἐντολὴ , παραχρῆμα πρὸς ἑνότητα συνάπτει τὴν ψυχὴν , ὁλοκλήρως τῇ θελήτε καὶ ἀρρήτῳ φύσει τὴν τοῦ πράγματος ἐκδασιν ἀνατιθεῖς , διὰ τοῦ πανσόφως εἰπεῖν · « Δυνάμωσον , ὦ Θεός , τοῦτο δ καταργάσω [ αὶ . καταρτῶσω ] ἡμῖν . Ἐγχειρίζεται τοίνυν ἧτοι δέχεται παρὰ τοῦ ἰδίου Πατρὸς τὸ καθ’ ἡμᾶς ἔργον ὁ Υἱός . Κατὰ τινὰ δὲ τρόπον , ἢ πῶς ἐντέλλεται τῇ ἰδίᾳ δυνάμει Θεός , περιαθρῆσαι τε καὶ εἰπεῖν ἀναγκαῖον , ὡς ἂν ἐνδέχεται κατὰ γε τὸ ἀνθρωπινὸς διεργνεύσασθὰ τὰ ὑπὲρ νοῦν . Ὑποκείσθω τοιγαροῦν ἀνὴρ τις τῶν καθ’ ἡμᾶς , καὶ τοῦτον εἶναι πιστεύμενον τέχνης ἐπιστήμονα τῆς χαλκευτικῆς · εἶτα πρὸς ἀνδριάντος ἐκτύπωσιν , ἤγουν ἤδη παθόντος καὶ λελοσθημένου τετράφω πρὸς ἐπανόρθωσιν . Πῶς οὖν ἐργάζεται ; κατορθώσει δὲ ὅπως τὸ δοκοῦν ; Ἐπιτρέψας δηλοῦντι τῇ δυνάμει τῶν ἰδίων χειρῶν , καὶ σοφίᾳ τῇ κατὰ τέχνην , τὴν ἣφ’ οἷς ἂν ἐλοιτο δρᾶν ἀποπλήρωσιν . Ἄλλ’ εἰ καὶ ταῖς ἐπινοίαις ὡσπὲρ ἐτέρων τι παρ’ αὐτὸν διαφαίνεσθαι δοκεῖ πως ἡ τε σοφία καὶ ἡ δύναμις αὐτοῦ , ἀλλ’ οὐχ ἑτέρα παρ’ αὐτὸν ἂν εἰεν · ἐν γὰρ τῷ τῆς οὐσίας λόγῳ καὶ ταῦτα κεκτῆσεται . Καὶ νοήσεις μὲν τι τοιοῦτον ἐπὶ Θεοῦ , δέξῃ γε μὴν οὐκ εἰσάπαν ἐμφασίαν τοῦ παραδειγματος δύναναι . Θεὸς γὰρ ὁ ὑπὲρ πάντα , καὶ ὑπὲρ τοῦτο νοηθήσεται . Ὁ αὐτὸς δ’ ἂν γένοιτο λόγος , ἐν εἴδει καὶ τρόπῳ ληφθεῖς παραδείγματος ἐπὶ τὴν ἥλιον καὶ πυρός . Ἐντέλλεται μὲν γὰρ οἷονεὶ καὶ ὁ ἥλιος τῇ ἐξ αὐτοῦ προχεομένῳ φωτὶ καταλαμπρύναι τὰ σύμπαντα · ἔργον δὲ ὡσπερ τῇ τῶν ἀκτίνων ἐνεργείᾳ δίδωσι τὴν τῆς θερμότητος δυνάμιν τοῖς αὐτῇ δεχομένοις ἐμβαλεῖν . Ὁμοίως δὲ καὶ τὸ πῦρ ἐντέλλεται τε καὶ ἐπιτρέπει τρόπον τινὰ τῇ τῆς οἰκείας φύσεως ἰδιότητι τὰ αὐτῇ πρέποντα πληροῦν · ἀλλ’ οὐ παρὰ τοῦτο φανεν ἐν ὑποργίας τάξει τῆς δουλοπεραδίας τὴν ἀκτίνα μὲν καὶ τὸ φῶς τῷ ἡλίῳ , τὴν δὲ καυστικὴν ἐνέργειαν γενέσθαι τῷ πυρί · ἐνεργεῖ μὲν γὰρ ἑκάτερον δι’ ὧν ἔχει φυσικῶς τὰ οἰκεῖα . Ἄλλ’ εἰ καὶ φαίνεται πως οὐκ αὐτουργά , πλὴν οὐχ ἕτερα παρὰ τὰ ἐξ αὐτῶν φυσικῶς . Τοιούτον τι νοήσεις ἐπὶ τε Θεοῦ καὶ Πατρὸς καὶ τοῦ κατὰ φύσιν ἐξ αὐτοῦ γεννηθέντος Λόγου , ὅταν τις τῶν καθ’ ἡμᾶς ἐγχειρίσασθαι λέγῃ τιν . Ἐδὼξατε τοίνυν ἐπὶ τῆς γῆς τὸν Πατέρα καὶ Θεὸν ἡ σοφία , καὶ ἡ δύναμις αὐτοῦ , τοῦτ’ ἐστὶν ὁ Χριστός , τελειώσας τὸ ἔργον ὁ πρέδωκεν αὐτῇ . Ἐπεὶδὴ δὲ εἰς πέραν ἤδη τὸ αὐτὸ πρέπον , τὸ ἔργον ἐκτελευσθῆ , τὴν αὐτῷ προσοῦσαν ἀεὶ δόξαν αἰτεῖ , καὶ τῆς ἀρχαιοτάτης εἰκλείας τὴν ἐπανάλγησιν καιροῦ καλοῦντος δὴ ζητεῖ . Καὶ ποῖον ἄρα πεπλήρωσεν ἔργον , δι’ οὐ δοξάσαι φησὶ τὸν Πατέρα ; Θεὸς γὰρ ὑπάρχων ἀληθινὸς , εὐδοκία καὶ θέλησις τοῦ Πατρὸς , γέγονεν ἄνθρωπος , ὅλην ἀνασῶσαι τὴν οἰκουμένην , ἀνακαινίσαι τε πρὸς ζωὴν τὴν ἀπέραντον καὶ θεογνωσίαν τὴν ἀληθῆ , τὸ διολισθῆσθαι γένος ἐπὶ τῆς γῆς προθυμούμενος . Ὁ δὲ καὶ πεπέρασται δυνάμει καὶ ἐξουσίᾳ θεοπρεπεῖ τοῦ Χριστοῦ , καταργήσαντος μὲν τὸν θάνατον , ἀνατρεψάμενος
Lemmas: καί πρόσωπον δύο παραφέρω , ὁ τε ἐντέλλω ῥημί , καί πρός ἧμαι ἐντολή , παραχρῆμα πρός ἑνότης συνάπτω ὁ ψυχή , ὁλόκληρος ὁ ἐθέλω καί ἄρρητος φύσις ὁ ὁ πρᾶγμα ἐκδασιν ἀνατίθημι , διά ὁ πάνσοφος εἶπον · « δυναμόω , εἰμί Θεός , οὗτος δ καταργάσω [ ὅς . καταρτάω ] ἐγώ . ἐγχειρίζω τοίνυν ἤτοι δέχομαι παρά ὁ ἴδιος πατήρ ὁ κατά ἐγώ ἔργον ὁ υἱός . κατά τις δέ τρόπος , ἢ πῶς ἐντέλλω ὁ ἴδιος δύναμις Θεός , περιαθρέω τε καί εἶπον ἀναγκαῖος , ὡς εἄν ἐνδέχομαι κατά γε ὁ ανθρωπινός διεργνεύσασθὰ ὁ ὑπέρ νόος . ὑπόκειμαι τοιγάρ ἀνήρ τις ὁ κατά ἐγώ , καί οὗτος εἰμί πιστεύω τέχνη ἐπιστήμων ὁ χαλκευτικός · εἶτα πρός ἀνδριάς ἐκτύπωσις , ἤγουν ἤδη πάθος καί λούω τρέφω πρός ἐπανόρθωσις . Πῶς οὖν ἐργάζομαι ; κατόρθωσις δέ ὅπως ὁ δοκέω ; ἐπιτρέπω δηλόω ὁ δύναμις ὁ ἴδιος χείρ , καί σοφία ὁ κατά τέχνη , ὁ κώληψ ὅς εἄν αἱρέω δράω ἀποπλήρωσις . ἄλλος εἰμί καί ὁ ἐπίνοια ὥσπερ ἕτερος τίς παρά αὐτός διαφαίνω δοκέω πως ὁ τε σοφία καί ὁ δύναμις αὐτός , ἀλλά οὐ ἕτερος παρά αὐτός εἄν ἄγω · ἐν γάρ ὁ ὁ οὐσία λόγος καί οὗτος κτάομαι . καί νοέω μέν τίς τοιοῦτος ἐπί Θεός , δέχομαι γε μήv οὐ εἰσάπαν ἐμφασίαν ὁ παράδειγμα δύναμαι . θεός γάρ ὁ ὑπέρ πᾶς , καί ὑπέρ οὗτος νοέω . ὁ αὐτός δέ εἄν γίγνομαι λόγος , ἐν εἶδος καί τρόπος λαμβάνω παράδειγμα ἐπί ὁ ἥλιος καί πῦρ . ἐντέλλω μέν γάρ οἱονεί καί ὁ ἥλιος ὁ ἐκ αὐτός προχέω φάος καταλαμπρύνω ὁ σύμπας · ἔργον δέ ὡς ὁ ὁ ἀκτίς ἐνέργεια δίδωμι ὁ ὁ θερμότης δυνάμις ὁ αὐτός δέχομαι ἐμβάλλω . ὅμοιος δέ καί ὁ πῦρ ἐντέλλω τε καί ἐπιτρέπω τρόπος τις ὁ ὁ οἰκεῖος φύσις ἰδιότης ὁ αὐτός πρέπω πληρόω · ἀλλά οὖον παρά οὗτος φαίνω ἐν ὑποργίας τάξις ὁ δουλοπεραδίας ὁ ἄκτινος μέν καί ὁ φάος ὁ ἥλιος , ὁ δέ καυστικός ἐνέργεια γίγνομαι ὁ πῦρ · ἐνεργέω μέν γάρ ἑκάτερος διά ὅς ἔχω φυσικός ὁ οἰκεῖος . ἄλλος εἰμί καί φαίνω πως οὐ αὐτουργός , πλήν οὐ ἕτερος παρά ὁ ἐκ αὐτός φυσικός . τοιοῦτος τίς νοέω ἐπί τε Θεός καί πατήρ καί ὁ κατά φύσις ἐκ αὐτός γεννάω Λόγος , ὅταν τις ὁ κατά ἐγώ ἐγχειρίζω λέγω ὅς . Ἐδὼξατε τοίνυν ἐπί ὁ γῆ ὁ πατήρ καί θεός ὁ σοφία , καί ὁ δύναμις αὐτός , οὗτος εἰμί ὁ Χριστός , τελειόω ὁ ἔργον ὁ προδίδωμι αὐτός . ἐπειδή δέ εἰς πέραν ἤδη ὁ αὐτός πρέπω , ὁ ἔργον ἐκτελευσθῆ , ὁ αὐτός πρόσειμι ἀεί δόξα αἰτέω , καί ὁ ἀρχαῖος εἰκλείας ὁ ἐπανάλγησιν καιρός καλέω δή ζητέω . καί ποῖος ἄρα πληρόω ἔργον , διά οὖον δοξάζω φημί ὁ πατήρ ; θεός γάρ ὑπάρχω ἀληθινός , εὐδοκία καί θέλησις ὁ πατήρ , γίγνομαι ἄνθρωπος , ὅλος ἀνασῴζω ὁ οἰκέω , ἀνακαινίζω τε πρός ζωή ὁ ἀπέραντος καί θεογνωσία ὁ ἀληθής , ὁ διολισθάνω γένος ἐπί ὁ γῆ προθυμέομαι . ὁ δέ καί περάω δύναμις καί ἐξουσία θεοπρεπής ὁ Χριστός , καταργέω μέν ὁ θάνατος , ἀνατρέπω