cyrillus-theology.commentarii-in-joannem pg074_0109.1
οὐεὶ δεδοθῆναι τοῖς ἀρχαιωτέροις , ὅτε κατέβην ἐν εἰδεὶ πυρός ἐπὶ τὸ ὄρος τὸ Σινά · Πολὺ γὰρ αὐχεῖν ἐπὶ τούτων δὴ μάλιστα τοῖς ᾿Ιουδαίοις ἐν ἔθει . Ταυτὶ μέν · ἄρα οὖν ὑπονοήσαιμεν ἂν τυχὸν διελείψθαι Χριστόν · ὅτι δ' οὖν ἀμείνων εἰς γνῶσιν τὴν τοῦ Θεοῦ καὶ Πατρός , ἢ τὴν παραδοθεῖσαν ἐπιδείξειν τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν Χριστοῦ , τὴν ἐν τῷ ὄρει Σινά , χρήναι δεῖν ὑπολαμβάνειν καὶ νῦν ἡμᾶς ἀκούοντάς τε λέγειν . Ὦφει γὰρ οὕτω τὸν Φιλίππον , παρακειμένης αὐτῷ τῆς ἀληθοῦς εἰκόνος , οὐκ ἀναγκαίως αἰτήσαντα τὴν ἑτερότροπον θεωρίαν τοῦ Θεοῦ καὶ Πατρός , ἢ καὶ τοῖς ἀρχαιωτέροις ἐδόθη κατὰ τὸ ὄρος Σινά . Κατέβη μὲν γὰρ ἔχει Κύριος ἐν εἴδει πυρός , καθὰ γέγραπται , θεωροῦντων δηλονότι τῶν ἐξ ᾿Ισραήλ . Ἄλλ' οὐχ ἄν , οὕτω , τὶς διὰ τούτου εἰς γνώσιν ἀληθεῖς ἐνέσται ποτὲ πᾶς περὶ Θεοῦ , ἤγουν εἰς τὴν τῇ θεότητι πρέπουσαν ἀνασπῆδοσαι δι'ἀληθινῶν · πῶς γὰρ ὅλως διὰ πυρός , καθάπερ ἀπὸ τινὸς εἰκόνος , ἰοίμεν ἂν ἐπὶ τὸ ἀρχέτυπον , τοῦτ' ἔστι , τὸν Πατέρα καὶ Θεόν ; Ἄγαθὸς μὲν γὰρ ὁ Θεὸς τῇ φύσει , καὶ πρὸς γε τούτω δημιουργός , τὰ οὐκ ὄντα ποτὲ καλῶν εἰς γένεσιν , καὶ συνεχῶν εἰς τὸ εἶναι τὰ πάντα καὶ ζωογονῶν , αὐτὸς σοφία , καὶ δύναμις , χρηστός , καὶ οἰκτίρμων , καὶ ἐλεήμων . Τούτων δὲ τὸ παράπαν οὐδὲν ἐν πυρί . Οὐ γὰρ ἂν οἴοισθ' τις , εἰ γε νοῦν ἔχει , χρηστὸν , καὶ φιλάνθρωπον εἶναι τὸ πῦρ , οὐδὲ ἔρει τις σοφονόν , ὡς εἴη μὲν δημιουργικόν , σοφὸν τε καὶ ζωογονόν . Εἶτα πῶς ἂν τις , εἴπέ μοι , διὰ πυρός τὰς περὶ τῆς ἀληθοῦς θεότητος ἐννοίας συλλέξειεν ; ἢ πῶς ἂν ἐν ἐαυτῷ καὶ αἰνιγμῷ θεωρήσειε τι τῶν ἐμψυχωτῶν αὐτῇ ; Τίς οὖν ἄρα , φησίν , ὁ λόγος , ἢ ποία γέγονε πρόφασις εἰς πῦρ ἀναπεῖθοῦσα χρηματίζεσθαι [ γρ . σχηματίζεσθαι ] τὸν Θεὸν ἐν τῷ ὄρει Σινά ; Ἐροῦμεν ὅτι ἀρχομένων τῶν ἐξ ᾿Ισραήλ , κατ' ἐκεῖνο δὴ μάλιστα καιροῦ , τῆς εἰς εὐσέβειαν παιδεαγωγίας , καὶ ὡσπερ τινὰ κανόνα ποιεισθαι μελλόντων τῆς οἰκείας ζωῆς τὸν διορθώσεσθαι μέλλοντα νόμον , ἔδει τότε τὸ μάλιστα χολασθῆναι καὶ φοβεροὺν αὐτοῖς φαίνεσθαι τὸν Θεόν , ἵνα εἰδέναι ἔχοιεν οἱ παραβαίνοντες , ὅτι πρὸς πῦρ ὁ λόγος αὐτοῖς . Διὰ γὰρ τοῦ τούτο καὶ ὁ μέγας Μωυσῆς τοῖς ἐξ ᾿Ισραὴλ προσεφώννει λέγων · Ὁ Θεὸς ἡμῶν πῦρ καταναλισκὸν ἐστι . Καὶ οὐ δὴ που φαίημεν ἂν ὅτι , τὴν τοῦ Θεοῦ φύσιν ἐξηγούμενος , πυρὶ παρεῖχασεν αὐτὸν ὁ οὕτω σοφώτατος , ὑνόμαζε δὲ οὕτω τὸν Θεόν , ὡς ἐκ πολλῆς ἄγαν μισοπονηρίας , πυρὸς δίκην τοῦ παμφάγου δαπανᾶν τε καὶ ἀναλίσκειν οὐ παρατουμένου τοὺς καταφρονούντας αὐτοῦ . Οὐχ ἐξ ὧν ἐστι κατὰ φύσιν , Θεὸς διὰ πυρὸς γνωρίζεται · τὸ δὲ οὕτως ὑνομάσθαι καὶ ὡφθαῖ τότε πρὸς τὸ τοῖς ἀχρωμένοις ἐλήφθη λυσιτελές . Ἰωμεν δὴ λοιπὸν ἐπὶ τὴν ἀλήθει καὶ ἀκριβέστάτην τοῦ Πατρός θεωρίαν , τοῦτ' ἔστι , τὸν Υἱόν . Εἰκῶνα γὰρ αὐτὸν ὁνόμασα τοῦ γεννήσαντος , τοῖς ἐνοῦσιν αὐτῷ πλεονεκτῆμασι τὸν τῆς διανοίας ἐνερείσαντες ὀφθαλμόν . Ἄγαθὸς τοιγαροῦν ὁ Θεὸς καὶ Πατὴρ κατὰ φύσιν · τοιούτων δὲ καὶ τὸν Υἱὸν εὑρήσαιμεν . Πῶς γὰρ οὐκ ἀγαθὸς , ὁ τοσαύτην δι' ἡμᾶς ὁτομεῖνας ταπείνωσιν , καὶ ἐλθὼν εἰς τὴν κόσμον ἁμαρἀ .
Lemmas: Ουέι δίδωμι ὁ ἀρχαῖος , ὅτε καταβαίνω ἐν εἶδος πῦρ ἐπί ὁ ὄρος ὁ Σινά · Πολύς γάρ αὐχέω ἐπί οὗτος δή μάλιστα ὁ Ἰουδαῖος ἐν ἔθος . οὗτος μέν · ἄρα οὖν ὑπονοέω εἄν τυγχάνω διαλείπω Χριστός · ὅτι δέ οὖν ἀγαθός εἰς γνῶσις ὁ ὁ Θεός καί πατήρ , ἢ ὁ παραδίδωμι ἐπιδείκνυμι ὁ Σωτήρ ἐγώ Χριστός , ὁ ἐν ὁ ὄρος Σινά , χρή δήω ὑπολαμβάνω καί νῦν ἐγώ ἀκούω τε λέγω . ὄφις γάρ οὗτος ὁ Φίλιππος , παράκειμαι αὐτός ὁ ἀληθής εἰκών , οὐ ἀναγκαῖος αἰτέω ὁ ἑτερότροπος θεωρία ὁ Θεός καί πατήρ , ἢ καί ὁ ἀρχαῖος δίδωμι κατά ὁ ὄρος Σινά . καταβαίνω μέν γάρ ἔχω Κύριος ἐν εἶδος πῦρ , καθά γράφω , θεωρέω δηλονότι ὁ ἐκ Ισραήλ . ἄλλος οὐ ἄν , οὗτος , τις διά οὗτος εἰς γνῶσις ἀληθής ἔνειμι ποτέ πᾶς περί Θεός , ἤγουν εἰς ὁ ὁ θεότης πρέπω ανασπηδοσος δι'αληθιναω · πῶς γάρ ὅλως διά πῦρ , καθάπερ ἀπό τις εἰκών , ἔρχομαι εἄν ἐπί ὁ ἀρχέτυπος , οὗτος εἰμί , ὁ πατήρ καί Θεός ; ἀγαθός μέν γάρ ὁ θεός ὁ φύσις , καί πρός γε οὗτος δημιουργός , ὁ οὐ εἰμί ποτέ καλός εἰς γένεσις , καί συνεχής εἰς ὁ εἰμί ὁ πᾶς καί ζωογονέω , αὐτός σοφία , καί δύναμις , χρηστός , καί οἰκτίρμων , καί ἐλεήμων . οὗτος δέ ὁ παράπαν οὐδείς ἐν πῦρ . οὖον γάρ εἄν οἴομαι τις , εἰμί γε νόος ἔχω , χρηστός , καί φιλάνθρωπον εἰμί ὁ πῦρ , οὐδέ ἔρομαι τις σοφονος , ὡς εἰμί μέν δημιουργικός , σοφός τε καί ζωογόνος . εἶτα πῶς εἄν τις , εἶπον ἐγώ , διά πῦρ ὁ περί ὁ ἀληθής θεότης ἔννοια συλλέγω ; ἢ πῶς εἄν ἐν αὐτός καί αἰνιγμός θεωρέω τίς ὁ εμψυχωτής αὐτός ; Τῖς οὖν ἄρα , φημί , ὁ λόγος , ἢ ποῖος γίγνομαι πρόφασις εἰς πῦρ ἀναπείθω χρηματίζω [ γρ . σχηματίζω ] ὁ θεός ἐν ὁ ὄρος Σινά ; ἐρέω ὅτι ἄρχω ὁ ἐκ Ισραήλ , κατά ἐκεῖνος δή μάλιστα καιρός , ὁ εἰς εὐσέβεια παιδαγωγία , καί ὡς τις κανών ποιέω μέλλω ὁ οἰκεῖος ζωή ὁ διορθόω μέλλω νόμος , ἐσθίω τότε ὁ μάλιστα χολάω καί φοβερόω αὐτός φαίνω ὁ Θεός , ἵνα οἶδα ἔχω ὁ παραβαίνω , ὅτι πρός πῦρ ὁ λόγος αὐτός . Ζεύς γάρ ὁ οὗτος καί ὁ μέγας Μωυσῆς ὁ ἐκ Ισραήλ προσφωνέω λέγω · ὁ θεός ἐγώ πῦρ καταναλίσκω εἰμί . καί οὖον δή ποῦ φημί εἄν ὅτι , ὁ ὁ Θεός φύσις ἐξηγέομαι , πῦρ παρέχω αὐτός ὁ οὗτος σοφός , υνομαστος δέ οὗτος ὁ Θεός , ὡς ἐκ πολύς ἄγαν μισοπονηρία , πυρός δίκη ὁ παμφάγος δαπανάω τε καί ἀναλίσκω οὖον παρατουμενοω ὁ καταφρονέω αὐτός . οὐχ ἐκ ὅς εἰμί κατά φύσις , θεός διά πυρός γνωρίζω · ὁ δέ οὕτως υνομαω καί ὁράω τότε πρός ὁ ὁ ἀχρωμένοις λαμβάνω λυσιτελής . ἔρχομαι δή λοιπός ἐπί ὁ ἀλήθεια καί ἀκριβής ὁ πατήρ θεωρία , οὗτος εἰμί , ὁ υἱός . Εἰκών γάρ αὐτός ονομάζω ὁ γεννάω , ὁ ἔνειμι αὐτός πλεονέκτημα ὁ ὁ διάνοια ἐνερείδω ὀφθαλμός . Ἀγαθός τοιγάρ ὁ θεός καί πατήρ κατά φύσις · τοιοῦτος δέ καί ὁ υἱός εὑρίσκω . Πῶς γάρ οὐ ἀγαθός , ὁ τοσοῦτος διά ἐγώ οτομενω ταπείνωσις , καί ἔρχομαι εἰς ὁ κόσμος ἀμάρα .