cyrillus-theology.collectio-dictorum-veteris-testamenti-sp pg077_0679.1
ζων τὸ κάλλος τῆς ἀρετῆς , καὶ τῆς γνώσεως · καὶ ἀπαλλάξας ὅλον τὸ γένος τῆς ἐκεῖ δουλείας , ἀνάπαυσις αὐτοῖς γέγονεν . Δοιπὺν οὖν εἴη ἂν Ζοροβάβελ , νοῦς φιλόσοφος , πρῶτον μὲν διὰ μετανοίας σπειρόμενος ἐν τῇ συγχύσει τῶν παθῶν , εἶτα φωτίζων , καὶ ὑποδεικνύων τὴν αἰσχύνην αὐτῶν . Ἔπειτα ἀλευθερῶν τοὺς λογισμοὺς καὶ τὴν ψυχὴν ἀπὸ τῆς τοιαύτης αἰχμαλωσίας καὶ ἀναπαύων αὐτούς . Οὗτος ποίνην ὅτε ἐξέλθῃ ἀπὸ τοῦ βασιλέως Δαρείου , λέγω δὴ τοῦ φυσικοῦ νόμου , νικήσας παρ’ αὐτοῦ , αἴρει τὸ πρόσωπον εἰς τὸν οὐρανὸν , τοῦτ’ ἔστι , τὴν διάθεσιν τῆς ψυχῆς , ἐν ᾗ οἱ χαρακτῆρες τῶν καλῶν , εἰς τὸ ὕψος τῆς γνώσεως ἐνώπιον τῆς ἀπαθείας . Διὰ γὰρ τῆς ἀπαθείας εἰς τὸ ὕψος τῆς γνώσεως · ἀνατείνεται , ζητῶν τὸν δοτῆρα τῆ · νίκης . Ἱερουσαλὴμ γὰρ ὄρασιν εἰρήνης ἑρμηνεύει . Νίκην μὲν οὖν λέγει τὸ κατὰ τῶν παθῶν κράτος τῆς πρακτικῆς · σοφίαν δὲ , τὴν διὰ τῆς θεωρητικῆς γνῶσιν τῆ · ἀληθείας . Δόξαν δὲ τὴν ἐξ ἀμφοτέρων ὡραίνησα καὶ λαμπρότητα . Ἐνούμεναι γὰρ μίαν ἀναστράπτουσιν αἴγλην . Εἶτα προστήρησον · ὅτι Καὶ ἐγὼ οἷς οἰκέτης . Διὰ γὰρ τοῦ τοιούτου νοὸς , ὡς δι’ ὑπηρετοῦντος ὀργάνου , τὴν ἀρετὴν καὶ τὴν γνῶσιν ἐν τῷ ἀνθρώπῳ ἐπιτελεῖ , μηδὲν ἕτερον συνεισφέροντι πλὴν τῆς θελούσης τὰ καλὰ διαθέσεως . Ἀλλ’ ὁ μὲν πρῶτος νεανίσκος τῷ οἴνῳ δοὺς τὸ κατὰ πάντων κράτος , τῇ ζέσει τῶν σαρκικῶν ἡδονῶν τὴν νίκην κατεχωρήσατο . Ὁ δεύτερος δὲ τῷ βασιλεῖ τοῦτο δοὺς , τὴν κοσμικὴν δόξαν ὑπερισχύειν ᾐνίξατο . Ὁ δὲ τρίτος ὁ Ζοροβάβελ διὰ μὲν τῶν γυναικῶν ἐνέφηνε τὸ τέλος τῶν ἀρετῶν , τὴν εἰς τὸν Θεὸν καὶ εἰς τὸν πλήσιον ἀγάπην διὰ δὴ τῆς ἀληθείας , τὸ τέλος τῶν γνώσεων , ἤτοι τῶν ὄντων ἀρχήν · λέγω δὴ τὸν Θεόν . Καὶ οἱ μὲν β’ νεανίσκοι τοῦ ἐξ ὕλης καὶ εἴδους συνθέτου σώματος εἰκόνα φέρουσιν · καὶ ὁ μὲν τῇ ἐπιθυμίᾳ , ὁ δὲ τῷ θυμῷ προσνέμει τὸ κύρος . Ὁ μὲν γὰρ νοῦς ἐπιθυμίας σύμβολον , ὁ δὲ βασιλεὺς θυμοῦ · τυραννικὸν γὰρ ὁ θυμός . Ὁ δέ γε Ζοροβάβελ τύπον ἐπέχει τῆς ἁπλῆς καὶ ἀσυνθέτου κατ’ οὐσίαν ψυχῆς · διὸ καὶ σοφῆς ἀντέβηκε . Ταῖς μὲν γὰρ σαρκικαῖς ἡδοναῖς , τὴν πνευματικὴν τὴν ἐκ τῆς εἰρημένης ἀγάπης γινομένην · τῷ δὲ φθειρομένῳ κράτει , τὸ ἄρθροτον . Καὶ διαλεχθεὶς οὕτω καὶ νικήσας , ἠλευθέρωσε τὸν λαὸν , ὡς ἀνωτέρω ‘προβιελάβομεν · καὶ ἐπανήγαγεν εἰς τὴν Ἰουδαίαν , ἣ εἰς μετάνοιαν καὶ ἐξομολόγησιν , καὶ εἰς Ἱερουσαλὴμ , φημὶ δὴ τὴν εἰρηνικὴν καὶ ἀπαθῆ κατάστασιν · καὶ ᾠκοδόμησε τὸν ναὸν , τὴν δακτικὴν τῆς ἀνωτάτω σοφίας γνῶσιν .
Lemmas: ζῶ ὁ κάλλος ὁ ἀρετή , καί ὁ γνῶσις · καί ἀπαλλάσσω ὅλος ὁ γένος ὁ ἐκεῖ δουλεία , ἀνάπαυσις αὐτός γίγνομαι . Δοιπὺν οὖν εἰμί ἄν Ζοροβάβελ , Νοῦς φιλόσοφος , πρῶτος μέν διά μετάνοια σπείρω ἐν ὁ σύγχυσις ὁ πάθος , εἶτα φωτίζω , καί ὑποδείκνυμι ὁ αἰσχύνη αὐτός . ἔπειτα αλευθερος ὁ λογισμός καί ὁ ψυχή ἀπό ὁ τοιοῦτος αἰχμαλωσία καί ἀναπαύω αὐτός . οὗτος ποινή ὅτε ἐξέρχομαι ἀπό ὁ βασιλεύς Δαρεῖος , λέγω δή ὁ φυσικός νόμος , νικάω παρά αὐτός , αἴρω ὁ πρόσωπον εἰς ὁ οὐρανός , οὗτος εἰμί , ὁ διάθεσις ὁ ψυχή , ἐν ὅς ὁ χαρακτήρ ὁ καλός , εἰς ὁ ὕψος ὁ γνῶσις ἐνώπιον ὁ ἀπάθεια . Ζεύς γάρ ὁ ἀπάθεια εἰς ὁ ὕψος ὁ γνῶσις · ἀνατείνω , ζητέω ὁ δοτήρ τῆ · νίκη . Ἱεροσόλυμα γάρ ὅρασις εἰρήνη ἑρμηνεύω . Νίκη μέν οὖν λέγω ὁ κατά ὁ πάθος κράτος ὁ πρακτικός · σοφία δέ , ὁ διά ὁ θεωρητικός γνῶσις ὁ · ἀλήθεια . δόξα δέ ὁ ἐκ ἀμφότερος ωραινεος καί λαμπρότης . Ἐνούμεναι γάρ εἷς ἀναστρέφω αἴγλη . εἶτα προστηρέω · ὅτι καί ἐγώ ὅς οἰκέτης . Ζεύς γάρ ὁ τοιοῦτος νοῦς , ὡς διά ὑπηρετέω ὄργανον , ὁ ἀρετή καί ὁ γνῶσις ἐν ὁ ἄνθρωπος ἐπιτελέω , μηδείς ἕτερος συνεισφέρω πλήν ὁ ἐθέλω ὁ καλός διάθεσις . ἀλλά ὁ μέν πρῶτος νεανίσκος ὁ οἶνος δίδωμι ὁ κατά πᾶς κράτος , ὁ ζέσις ὁ σαρκικός ἡδονή ὁ νίκη καταχωρέω . ὁ δεύτερος δέ ὁ βασιλεύς οὗτος δίδωμι , ὁ κοσμικός δόξα ὑπερισχύω αἰνίζω . ὁ δέ τρίτος ὁ Ζοροβάβελ διά μέν ὁ γυνή ἐμφαίνω ὁ τέλος ὁ ἀρετή , ὁ εἰς ὁ θεός καί εἰς ὁ πλησίος ἀγάπη διά δή ὁ ἀλήθεια , ὁ τέλος ὁ γνῶσις , ἤτοι ὁ εἰμί ἀρχή · λέγω δή ὁ θεός . καί ὁ μέν βε νεανίσκος ὁ ἐκ ὕλη καί εἶδος σύνθετος σῶμα εἰκών φέρω · καί ὁ μέν ὁ ἐπιθυμία , ὁ δέ ὁ θυμός προσνέμω ὁ κύρος . ὁ μέν γάρ Νοῦς ἐπιθυμία σύμβολον , ὁ δέ βασιλεύς θυμός · τυραννικός γάρ ὁ θυμός . ὁ δέ γε Ζοροβάβελ τύπος ἐπέχω ὁ ἁπλόος καί ἀσύνθετος κατά οὐσία ψυχή · διό καί σοφός ἀντιβαίνω . Τά μέν γάρ σαρκικός ἡδονή , ὁ πνευματικός ὁ ἐκ ὁ λέγω ἀγάπη γίγνομαι · ὁ δέ φθείρω κράτος , ὁ ἀρθρόω . καί διαλέγω οὕτως καί νικάω , ἐλευθερόω ὁ λαός , ὡς ἄνω ‘προβιλαμβανω · καί ἐπανάγω εἰς ὁ Ἰουδαία , ὅς εἰς μετάνοια καί ἐξομολόγησις , καί εἰς Ἱεροσόλυμα , φημί δή ὁ εἰρηνικός καί ἀπαθής κατάστασις · καί οἰκοδομέω ὁ ναός , ὁ δακτικὴν ὁ ἄνω σοφία γνῶσις .