cyrillus-theology.collectio-dictorum-veteris-testamenti-sp pg077_0673.1
ται ἡ μὲν ἰσχὺς εἰς τὴν πρᾶξιν τῶν ἁγίων ἐντολῶν · τὸ δὲ θεῖον κράτος εἰς τὴν ἀρετήν . Καὶ ὥσπερ ὁ Ἄχαζ ἐγέννησε τὸν Ἔσχελαν , οὕτω καὶ ἡ πρᾶξις τὴν ἀρετήν · ὑφ’ ἧς διαφθείρεται ἡ κακία . Πάλιν οὖν , Ἀμμὼν ἐγέννησε τὸν Ἠσαΐαν . Ἐρμηνεύεται δὲ Ἀμμὼν μὲν Ἰαοῦ κόνοσ · Ἠσαΐας δὲ ὕψος θεῖον , καὶ λαμβάνεται ὁ μὲν πόνος εἰς τοὺς ἐπὶ τῇ πράξει τῶν ἀρετῶν ἱδρῶτας , ἡ τοὺς ἐπὶ τῇ φυσικῇ θεωρίᾳ καμάτους , τὸ δὲ ὕψος εἰς τὴν γνῶσιν τῆς ἀληθείας , ἣν γεννῶσιν οἱ ἐπὶ τῇ πράξει τῶν ἀρετῶν ἱδρῶτες , ἡ τῆς τῶν γεγονότων θεωρίας οἱ πόνοι , διαφθείρουσαν τὴν ἀντικειμένην αὐτῇ δύναμιν τοῦ ψεύδους . Ὥσπερ εὐχή ἐστιν ὑπόσχεσις τῶν ἐξ ἀνθρώπων Θεῷ κατ’ ἐπαγγελίαν προσαγομένων καλῶν · οὕτω προσευχὴ , κατὰ τὸν εἰκότα λόγον , ἔσται σαφῶς ἡ τῶν ἐκ Θεοῦ πρὸς σωτηρίαν χορηγουμένων τοῖς ἀνθρώποις ἀγαθῶν ἐξαίτησις , ἀντίβοσιν φέρουσα τῆς τῶν προηγουμένων καλῆς βιαθέσεως . Βοὴ δέ ἐστιν ἡ τῶν κατὰ τὴν πρᾶξιν ἀναρέτων τρόπων καὶ τῶν κατὰ τὴν θεωρίαν γνωστικῶν θεωρημάτων , ἐν τῷ καιρῷ τῆς τῶν πονηρῶν δαιμόνων ἐπαναστάσεως , ἐπίδοσίς τε καὶ ἐπαύξησις · ἧς πάντων οὐχ ἥκιστα φυσικῶς ἀκούει Θεὸς , ἀντὶ μεγάλης φωνῆς τὴν τῶν ἀρετῆς καὶ τῆς γνώσεως ἐπιμελουμένων λαμβάνων διάθεσιν . Οὐρανὸς δὲ πολλάκις κατὰ τὴν Γραφὴν λέγεται αὐτὸς ὁ Θεὸς , ὡς τὸ , « Οὐ δύναται ἄνθρωπος λαμβάνειν ἀφ’ ἑαυτοῦ οὐδὲν , ἐὰν μὴ ᾖ δεδομένον αὐτῷ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ , » ἀντὶ τοῦ , ἐκ τοῦ Θεοῦ . Καλεῖ δὲ οὐρανὸν αὕτη καὶ τὰς οὐρανίας δυνάμεις . Ὡς τὸ , « Ὁ οὐρανός μου θρόνος . » Λέγεται δὲ οὐρανὸς καὶ τὸ ὕψος τῆς ἐν ἀνθρώποις ἀληθοῦς γνώσεως . Ὃ γὰρ μετὰ πράξεως γινώσκειν , καὶ μετὰ γνώσεως πράττων , θρόνος καὶ ὑποπόδιόν ἐστι τοῦ Θεοῦ . Θρόνος μὲν διὰ τὴν γνῶσιν , ᾗ ὁ Θεὸς ἐνδρονίζεται · ὑποπόδιον δὲ διὰ τὴν πρᾶξιν , ἐφ’ ἑαυτῆς δεχομένην τὰς θείας βάσεις . Τούτων οὕτω προβεωρηθέντων , λοιπὸν πᾶς εὐσεβὴς ἀρετῇ καὶ γνώσει , ἢ πράξει καὶ θεωρίᾳ φρουρούμενος , ἐπειδὰν ἴδῃ διὰ τῶν παθῶν ἐπαναστᾶσαν αὐτῷ τὴν πονηρὰν καὶ ὀλέθριον δύναμιν , καθάπερ καὶ Ἐζεχία ; καὶ Ἠσαΐας εἶδον ἐπερχόμενον αὐτοῖς · τὸν βασιλέα τῶν Ἀσσυρίων , καταφεύγει πρὸς τὸν Θεὸν , καὶ ἀλαλήτως βοᾷ πρὸς αὐτὸν , διὰ τῆς κατ’ ἀρετὴν καὶ γνῶσιν ἐπιβίωσις , καὶ δέχεται σύμμαχον ἄγγελον · δηλονότι μείζονα σοφίας καὶ γνώσεως λόγον ἐκτρίβοντα τοὺς πολεμίους . Παρεμβολὴ δὲ βασιλέως Ἀσσούρ ἐστιν ὁ πρὸς ἡδονὴν τὰς φυσικὰς ὀρέξεις κινῶν . Πολεμιστὴς δὲ ὁ τὸ θυμικὸν διεγείρων , εἰς τὴν τῶν ἡδονῶν φυλακήν . Ἄρχων δὲ ὁ ταῖς ἐπιφανείαις τῶν ἀρετῶν τὰς αἰσθήσεις διερεθίζων . Στρατηγὸς δὲ ὁ εἰδοποιὸς τῶν παθῶν , καὶ τῆς ἐνεργείας αὐτῶν ἐπινοητικός . Πρόσωπον δὲ τοῦ διαβόλου , τὸ λεῖον τῆς ἡδονῆς , καὶ τὰ θελκτικὰ τῶν αἰσθήσεων αἰσθητά .
Lemmas: ται ὁ μέν ἰσχύς εἰς ὁ πρᾶξις ὁ ἅγιος ἐντολή · ὁ δέ θεῖος κράτος εἰς ὁ ἀρετή . καί ὥσπερ ὁ Ἄχαζ γεννάω ὁ Ἔσχελαν , οὕτως καί ὁ πρᾶξις ὁ ἀρετή · ὑπό ὅς διαφθείρω ὁ κακία . πάλιν οὖν , Ἀμμών γεννάω ὁ Ἠσαΐας . ἑρμηνεύω δέ Ἀμμών μέν ἰάομαι Κόνος · Ἠσαΐας δέ ὕψος θεῖος , καί λαμβάνω ὁ μέν πόνος εἰς ὁ ἐπί ὁ πρᾶξις ὁ ἀρετή ἱδρώς , ὁ ὁ ἐπί ὁ φυσικός θεωρία κάματος , ὁ δέ ὕψος εἰς ὁ γνῶσις ὁ ἀλήθεια , ὅς γεννάω ὁ ἐπί ὁ πρᾶξις ὁ ἀρετή ἱδρώς , ὁ ὁ ὁ γίγνομαι θεωρία ὁ πόνος , διαφθείρω ὁ ἀντίκειμαι αὐτός δύναμις ὁ ψεῦδος . ὥσπερ εὐχή εἰμί ὑπόσχεσις ὁ ἐκ ἄνθρωπος θεός κατά ἐπαγγελία προσάγω καλός · οὕτως προσευχή , κατά ὁ ἔοικα λόγος , εἰμί σαφής ὁ ὁ ἐκ θεός πρός σωτηρία χορηγέω ὁ ἄνθρωπος ἀγαθός ἐξαίτησις , αντιβους φέρω ὁ ὁ προηγέομαι καλός βιαθέσεως . βοή δέ εἰμί ὁ ὁ κατά ὁ πρᾶξις ἐναίρω τρόπος καί ὁ κατά ὁ θεωρία γνωστικός θεώρημα , ἐν ὁ καιρός ὁ ὁ πονηρός δαίμων ἐπανάστασις , ἐπίδοσις τε καί ἐπαύξησις · ὅς πᾶς οὐ ἦκα φυσικός ἀκούω θεός , ἀντί μέγας φωνή ὁ ὁ ἀρετή καί ὁ γνῶσις ἐπιμελέομαι λαμβάνω διάθεσις . Οὐρανός δέ πολλάκις κατά ὁ γραφή λέγω αὐτός ὁ θεός , ὡς ὁ , « οὐ δύναμαι ἄνθρωπος λαμβάνω ἀπό ἑαυτοῦ οὐδείς , ἐάν μή εἰμί δίδωμι αὐτός ἐκ ὁ οὐρανός , » ἀντί ὁ , ἐκ ὁ θεός . καλέω δέ οὐρανός οὗτος καί ὁ οὐράνιος δύναμις . ὡς ὁ , « ὁ οὐρανός ἐγώ θρόνος . » λέγω δέ οὐρανός καί ὁ ὕψος ὁ ἐν ἄνθρωπος ἀληθής γνῶσις . ὅς γάρ μετά πρᾶξις γινώσκω , καί μετά γνῶσις πράσσω , θρόνος καί ὑποπόδιον εἰμί ὁ θεός . Θρόνος μέν διά ὁ γνῶσις , ὅς ὁ θεός ενδρονιζω · ὑποπόδιον δέ διά ὁ πρᾶξις , ἐπί ἑαυτοῦ δέχομαι ὁ θεῖος βάσις . Τ́ουτον οὕτως προβιβρώσκω , λοιπός πᾶς εὐσεβής ἀρετή καί γνῶσις , ἢ πρᾶξις καί θεωρία φρουρέω , ἐπειδάν εἶδον διά ὁ πάθος ἐπανίστημι αὐτός ὁ πονηρός καί ὀλέθριος δύναμις , καθά καί Ἐζεκίας ; καί Ἠσαΐας ὁράω ἐπέρχομαι αὐτός · ὁ βασιλεύς ὁ Ἀσσύριος , καταφεύγω πρός ὁ θεός , καί ἀλάλητος βοάω πρός αὐτός , διά ὁ κατά ἀρετή καί γνῶσις ἐπιβίωσις , καί δέχομαι σύμμαχος ἄγγελος · δηλονότι μέγας σοφία καί γνῶσις λόγος ἐκτρίβω ὁ πολέμιος . παρεμβολή δέ βασιλεύς Ἀσσούρ εἰμί ὁ πρός ἡδονή ὁ φυσικός ὄρεξις κινέω . πολεμιστής δέ ὁ ὁ θυμικός διεγείρω , εἰς ὁ ὁ ἡδονή φυλακή . Ἄρχων δέ ὁ ὁ ἐπιφάνεια ὁ ἀρετή ὁ αἴσθησις διερεθίζω . Στρατηγός δέ ὁ εἰδοποιός ὁ πάθος , καί ὁ ἐνέργεια αὐτός ἐπινοητικός . πρόσωπον δέ ὁ διάβολος , ὁ λεῖος ὁ ἡδονή , καί ὁ θελκτικός ὁ αἴσθησις αἰσθητός .