critobulus.fragmenta 5.lxxiii
Βασιλεὺς δὲ Μεχέμετις τήν τε πόλιν καὶ τὰ ἐν αὐτῇ πάντα καλῶς , θεασάμενος , ἐπάνεισιν ἐς τὸ στρατόπεδον καὶ διατίθεται τὰ κατὰ τὴν λείαν . Καὶ πρῶτον μὲν λαμβάνει τὸν ξυνήθη δασμὸν αὑτῷ τῶν λαφύρων , ἔπειτα δὲ καὶ ἀριστεῖα ἀπὸ πάντων ἐκλέγεται , παρθένους τε ὡραίας καὶ τῶν εὖ γεγονότων καὶ παῖδας καλλίστους , ἔστιν ἃ δὲ τούτων καὶ ὠνούμενος παρὰ τῶν στρατιωτῶν . ( 2 ) Ἐκλέγεται δὲ καὶ τῶν ἐπιφανῶν ἀνδρῶν οὓς ἐμάνθανε γένει τε καὶ φρονήσει καὶ ἀρετῇ διαφέρειν τῶν ἄλλων , καὶ δὴ καὶ Νοταρᾶν αὐτὸν , ἄνδρα τῶν δυνατῶν τε καὶ ἐπιφανῶν ὄντα ἔν τε ξυνέσει καὶ πλούτῳ καὶ ἀρχῇ καὶ ἀρετῇ καὶ πολιτικῇ δυνάμει , καὶ τιμᾷ τοῦτον τῇ ἐσόδῳ τῇ παρ’ αὐτὸν , καὶ λόγων μεταδίδωσι μειλιχίων καὶ χρησταῖς ἀνακτᾶται ταῖς ἐλπίσιν , οὐ μόνον αὐτὸν , ἀλλὰ καὶ τοὺς ἄλλους τοὺς μετ’ αὐτοῦ · ἐσῄει γὰρ αὐτὸν ἔλεος τῶν ἀνδρῶν καὶ τῆς δυστυχίας αὐτῶν , ἐξ οἵας ἄρα εὐδαιμονίας ἐς οἵαν κακοδαιμονίαν κατήχθησαν · καὶ χρηστὰ περὶ αὐτῶν ἐβουλεύετο , εἰ καὶ ὁ φθόνος μικρὸν οὐκ εἴασεν ὕστερον . ( 3 ) Διαθέμενος δὲ ταῦτά τε καὶ τὰ κατὰ τοὺς στρατιώτας ἅπαντα καλῶς καὶ ὡς ἦν αὐτῷ κατὰ νοῦν , καὶ τιμήσας τοὺς μὲν αὐτῶν ἀρχαῖς τε καὶ ἀξιώμασι , τοὺς δὲ χρήμασι , τοὺς δὲ σιτηρεσίοις καὶ παντοίοις ἄλλοις δώροις , εὖ πεποιηκώς τε καὶ δεξιωσάμενος οὓς ᾔδει καλῶς ἀγωνισαμένους , ἔτι τε δημηγορήσας καὶ πολλὰ εἰπὼν ἐς ἔπαινον φέροντα καὶ εὐχαριστίαν αὐτῶν , ἀπολύει τὴν στρατιάν . ( 4 ) Αὐτὸς δὲ μετά γε τῶν ἐν τέλει καὶ τῆς ἰδίας αὐλῆς ἔσεισιν ἐς τὴν πόλιν , καὶ πρῶτον βουλεύεται , ὅπως ἂν αὐτὴν ξυνοικίσας πάλιν , οὐχ ὅσον ἦν πρότερον , ἀλλὰ καὶ πᾶσαν * εἰδιάαιτο , ὥστε βασίλειον εἶναι αὐτῷ , ἐν ἐπικαίρῳ γῆς καὶ θαλάσσης κειμένην · ἔπειτα δωρεῖται πᾶσι τοῖς τε ἐν τέλει καὶ οἰκείοις οἰκίας τε λαμπρὰς τὰς τῶν δυνατῶν καὶ παραδείσους καὶ ἀγροὺς καὶ ἀμπέλους ἔσω τῆς πόλεως , τοῖς δὲ καὶ ναοὺς περικαλεῖς , ὥστε εἶναι αὐτοῖς ἐς κατοίκησιν . ( 5 ) Ἐκλέγεται δὲ καὶ αὐτὸς τὸν μέσον καὶ κἄλλιστον χῶρον τῆς πόλεως ἐς οἰκοδομὴν βασιλείων . Μετὰ δὲ τοῦτο , τῶν αἰχμαλώτων ὅσους ἔλαβε δασμὸν ξὺν γυναιξὶ καὶ παισὶ καθίζει παρὰ τῷ τοῦ λιμένος αἰγιαλῷ τῆς πόλεως , θαλασσίους ὄντας , οὓς πρώην Στενίτας ὠνόμαζον , δοὺς αὐτοῖς καὶ οἰκίας καὶ ἀτέλειαν χρόνων ῥητῶν · ( 6 ) καὶ τοῖς ἄλλοις δὲ πᾶσι τοῦτ’ αὐτὸ προκηρύξας , ὅσοι τὴν ἰδίαν ὠνὴν καταβαλόντες , ἢ ξυνθέμενοι καταβαλεῖν ἐν καιρῷ ῥητῷ τοῖς δεσπόταις , βούλοιντ’ ἂν κατοικεῖν ἐν τῆ πόλει , καὶ τούτοις δὴ ἀτέλειαν καὶ οἰκίας παρέσχεν ἢ τῶν ἰδίων ἢ τῶν ἀλλοτρίων . ( 7 ) Ἐβούλετο δὲ καὶ τῶν ἀρχόντων οὓς ἐξελέξατο κατοικίσαι αὐτοῦ ξὺν γυναιξὶ καὶ τέκνοις , παρασχὼν αὐτοῖς καὶ οἰκίας καὶ κτήματα καὶ πρόνοιαν τοῦ ζῆν , καὶ τρόπῳ παντὶ θεραπεῦσαι αὐτούς · καὶ ἦν αὐτῷ τοῦτο κατὰ νοῦν τε καὶ διὰ σπουδῆς , ὡς ἐλέγετο · ( 8 ) τὸν δέ γε Νοταρᾶν καὶ τῆς πόλεως ἐπιστάτην ἐσκόπει καταστῆσαι καὶ τοῦ ξυνοικισμοῦ ταύτης κύριον , ξυμβούλῳ χρησάμενος αὐτῷ πρότερον περὶ τούτου · ἀλλ’ . ἔφθησαν αὐτοὺς τὰ τοῦ φθόνου βέλη βαλόντα καιρίαν , καὶ κυροῦται θάνατος ἄδικος κατ’ αὐτῶν . ( 9 ) Τῶν γὰρ μέγα δυναμένων ἔνιοι , οὐκ οἶδ’ ὅθεν , φθόνῳ δὴ καὶ μίσει τῷ πρὸς τοὺς ἄνδρας φερόμενοι ἀναπείθουσι τὸν κρατοῦντα τούτους ἐκ μέσου ποιῆσαι , μὴ δεῖν λέγοντες ἄνδρας Ῥωμαίους καὶ τῶν ἐπιφανῶν μὴ ὅτι γε κατοικεῖν ἐν τῇ πόλει ταύτῃ καὶ προνοίας ἡστινοσοῦν ἠξιῶσθαι , ἀλλ’ οὐδὲ ζῆν ὅλως καὶ περινοστεῖν ἐν τῷ τόπῳ τῷ σῷ · ἀνεθέντας γὰρ μικρὸν καὶ τῆς δουλείας ἀπαλλαγέντας οὐκ ἀτρεμήσειν ἔτι , ἀλλὰ τῶν ἰδίων καλῶν καὶ ὧν πρόσθεν εἶχον ἐπιθυμήσαντας καὶ δὴ καὶ ἐλευθερίας , πάντα πράξειν κατὰ τῆς πόλεως , ἢ αὐτομολήσαντας πρὸς τοὺς ἡμῖν ἐναντίους ἢ αὐτοῦ μένοντας . ( 10 ) Τούτοις πεισθεὶς ἢ μᾶλλον παραπεισθεὶς ὁ βασιλεὺς ἐκέλευσεν ἀναιρηθῆναι τοὺς ἄνδρας . Οἱ δὲ ἀναιροῦνται , καὶ ξυναναιρεῖται τούτοις ὁ μέγας δοὺξ ξὺν τοῖς δυσὶ υἱέσι . ( 11 ) Φασί γέ τοι τοῦτον , ἐς τὸν τόπον τῆς ἀναιρέσεως ἀπαχθέντα , παρακαλέσαι τὸν δήμιον πρὸς ὀφθαλμῶν αὐτοῦ πρότερον ἀποκτεῖναι τοὺς παῖδας , τοῦ μὴ τὸν θάνατον δείσαντας ἀρνηθῆναι τὴν πίστιν , εἶθ’ οὕτως αὐτὸν τοῖς παισὶν ἐπιθῦσαι . Ἱστάμενον οὖν ὁρᾶν ἀτενὶ σφαττομένους τοὺς παῖδας ἀτρέπτῳ τῷ ὄμματι καὶ ἀπτοήτῳ τῇ γνώμῃ , εἶθ’ οὕτως εὐξάμενον καὶ τῷ θεῷ χάριτας ὁμολογήσαντα τῆς ἀπαγωγῆς τῶν παίδων , καὶ ἑαυτοῦ ὑποθεῖναι τὸν αὐχένα τῷ ξίφει . Οὕτω γενναίως καὶ μετὰ φρονήματος καθεστῶτος καὶ Ψυχῆς ἀνδρείας ἀπέθνησκεν . ( 12 ) Ἦν γὰρ ὁ ἀνὴρ εὐσεβής τε τὰ ἐς θεὸν ὅλως καὶ ξυνέσει διαφέρων , ἔτι δὲ φρονήματος μεγαλείῳ καὶ γνώμης ὀξύτητι καὶ ψυχῆς ἐλευθερίᾳ πάντων κρατῶν , καὶ διὰ πάντων φύσεως ῥώμην δεικνὺς καὶ ἀνὴρ ἀγαθὸς ὤν · δι’ ὧν καὶ τὴν πολιτικὴν ἀρετὴν ἔσχε , καὶ τὴν ἐν τοῖς πράγμασι δύναμιν ἐκτήσατο , καὶ ἐπὶ μέγα δόξης ἤρθη καὶ πλούτου , τὰ πρωτεῖα φέρων οὐ μόνον παρὰ Ῥωμαίοις , ἀλλὰ δὴ καὶ πολλοῖς τῶν ἔξω γενῶν . Καὶ οἱ ξὺν αὐτῷ δὲ πάντες εὐθαρσῶς τε καὶ μετὰ γνώμης σταθερᾶς καὶ ἀνδρείας ἀπέθνησκον , ἐννέα τὸν ἀριθμὸν ὄντες . ( 13 ) Ὕστερόν γε μὴν καταφωράσας ὁ βασιλεὺς τὸν δόλον καὶ τὴν κακουργίαν τῶν ἀναπεισάντων αὐτὸν ἀποκτεῖναι τοὺς ἄνδρας , καὶ μισήσας τῆς κακουργίας αὐτοὺς ἐξ ὀφθαλμῶν ποιεῖται , τοὺς μὲν θανάτῳ ζημιώσας , τοὺς δὲ παραλύσας τῆς ἀξίας καὶ τῆς τιμῆς · καὶ ταύτην οὐκ ἐς μακρὰν ἔδοσαν δίκην τῆς ἐς τοὺς ἄνδρας παρανομίας . Καὶ ταῦτα μὲν μικρὸν ὕστερον . ( 14 ) Ἀποκαθίστησι δὲ καὶ τῆς πόλεως ἔπαρχον τότε καὶ τῶν περὶ αὐτὴν ἄνδρα τῶν πάνυ ξυνετῶν καὶ χρησίμων , ἀλλὰ δὴ καὶ τοὺς τρόπους χρηστὸν , Σουλαῖμάνην ὄνομα , ᾧ τά τε ἄλλα καὶ δὴ καὶ τὸν τῆς πόλεως ξυνοικισμὸν ἐπέτρεψε πάνυ τοι προὔργου ποιεῖν .
Lemmas: Βασιλεύς δέ Μεχέμετις ὁ τε πόλις καί ὁ ἐν αὐτός πᾶς καλῶς , θεάομαι , ἐπάνειμι εἰς ὁ στρατόπεδον καί διατίθημι ὁ κατά ὁ λεῖος . καί πρῶτος μέν λαμβάνω ὁ συνήθης δασμός ἑαυτοῦ ὁ λάφυρα , ἔπειτα δέ καί ἀριστεῖα ἀπό πᾶς ἐκλέγω , παρθένος τε ὡραῖος καί ὁ εὕω γίγνομαι καί παῖς καλός , εἰμί ὁ δέ οὗτος καί ὠνέομαι παρά ὁ στρατιώτης . ( 2 ) ἐκλέγω δέ καί ὁ ἐπιφανής ἀνήρ ὅς μανθάνω γένος τε καί φρόνησις καί ἀρετή διαφέρω ὁ ἄλλος , καί δή καί Νοταρᾶς αὐτός , ἀνήρ ὁ δυνατός τε καί ἐπιφανής εἰμί ἐν τε σύνεσις καί πλοῦτος καί ἀρχή καί ἀρετή καί πολιτικός δύναμις , καί τιμάω οὗτος ὁ ἔσοδος ὁ παρά αὐτός , καί λόγος μεταδίδωμι Μειλίχιος καί χρηστός ἀνακτάομαι ὁ ἐλπίς , οὖον μόνος αὐτός , ἀλλά καί ὁ ἄλλος ὁ μετά αὐτός · εἴσειμι γάρ αὐτός ἔλεος ὁ ἀνήρ καί ὁ δυστυχία αὐτός , ἐκ οἷος ἄρα εὐδαιμονία εἰς οἷος κακοδαιμονία κατάγω · καί χρηστός περί αὐτός βουλεύω , εἰμί καί ὁ φθόνος μικρός οὐ ἐάω ὕστερος . ( 3 ) διατίθημι δέ οὗτος τε καί ὁ κατά ὁ στρατιώτης ἅπας καλῶς καί ὡς εἰμί αὐτός κατά νόος , καί τιμάω ὁ μέν αὐτός ἀρχή τε καί ἀξίωμα , ὁ δέ χρῆμα , ὁ δέ σιτηρέσιον καί παντοῖος ἄλλος δῶρον , εὕω ποιέω τε καί δεξιόομαι ὅς οἶδα καλῶς ἀγωνίζομαι , ἔτι τε δημηγορέω καί πολύς εἶπον εἰς ἔπαινος φέρω καί εὐχαριστία αὐτός , ἀπολύω ὁ στρατιά . ( 4 ) αὐτός δέ μετά γε ὁ ἐν τέλος καί ὁ ἴδιος αὐλή σεῖσις εἰς ὁ πόλις , καί πρῶτος βουλεύω , ὅπως εἄν αὐτός συνοικίζω πάλιν , οὐ ὅσος εἰμί πρότερος , ἀλλά καί πᾶς * εἰδιάαιτο , ὥστε βασίλειος εἰμί αὐτός , ἐν ἐπίκαιρος γῆ καί θάλασσα κεῖμαι · ἔπειτα δωρέω πᾶς ὁ τε ἐν τέλος καί οἰκέω οἰκίον τε λαμπρός ὁ ὁ δυνατός καί παράδεισος καί ἀγρός καί ἄμπελος εἴδομαι ὁ πόλις , ὁ δέ καί ναός περικαλέω , ὥστε εἰμί αὐτός εἰς κατοίκησις . ( 5 ) ἐκλέγω δέ καί αὐτός ὁ μέσος καί καλῶς χῶρος ὁ πόλις εἰς οἰκοδομή βασίλειος . μετά δέ οὗτος , ὁ αἰχμάλωτος ὅσος λαμβάνω δασμός ξὺν γυνή καί παῖς καθίζω παρά ὁ ὁ λιμήν αἰγιαλός ὁ πόλις , θαλάσσιος εἰμί , ὅς πρώην στενιος ὀνομάζω , δίδωμι αὐτός καί οἰκίον καί ἀτέλεια χρόνος ῥητός · ( 6 ) καί ὁ ἄλλος δέ πᾶς οὗτος αὐτός προκηρύσσω , ὅσος ὁ ἴδιος ὠνή καταβάλλω , ἢ συντίθημι καταβάλλω ἐν καιρός ῥητός ὁ δεσπότης , βούλομαι εἄν κατοικέω ἐν τῆ πόλις , καί οὗτος δή ἀτέλεια καί οἰκίον παρέχω ἢ ὁ ἴδιος ἢ ὁ ἀλλότριος . ( 7 ) βούλομαι δέ καί ὁ ἄρχω ὅς ἐκλέγω κατοικίζω αὐτός ξὺν γυνή καί τέκνον , παρέχω αὐτός καί οἰκίον καί κτῆμα καί πρόνοια ὁ ζῶ , καί τρόπος πᾶς θεραπεύω αὐτός · καί εἰμί αὐτός οὗτος κατά νόος τε καί διά σπουδή , ὡς λέγω · ( 8 ) ὁ δέ γε Νοταρᾶς καί ὁ πόλις ἐπιστάτης σκοπέω καθίστημι καί ὁ συνοικισμός οὗτος κύριος , σύμβουλος χράω αὐτός πρότερος περί οὗτος · ἀλλά . φθάνω αὐτός ὁ ὁ φθόνος βέλος βάλλω καίριος , καί κυρόω θάνατος ἄδικος κατά αὐτός . ( 9 ) ὁ γάρ μέγας δύναμαι ἔνιοι , οὐ οἶδα ὅθεν , φθόνος δή καί μισέω ὁ πρός ὁ ἀνήρ φέρω ἀναπείθω ὁ κράτος οὗτος ἐκ μέσος ποιέω , μή δήω λέγω ἀνήρ Ῥωμαῖος καί ὁ ἐπιφανής μή ὅτι γε κατοικέω ἐν ὁ πόλις οὗτος καί πρόνοια ὅστις ἀξιόω , ἀλλά οὐδέ ζῶ ὅλως καί περινοστέω ἐν ὁ τόπος ὁ σός · ἀνίημι γάρ μικρός καί ὁ δουλεία ἀπαλλάσσω οὐ ἀτρεμέω ἔτι , ἀλλά ὁ ἴδιος καλός καί ὅς πρόσθεν ἔχω ἐπιθυμέω καί δή καί ἐλευθερία , πᾶς πράσσω κατά ὁ πόλις , ἢ αὐτομολέω πρός ὁ ἐγώ ἐναντίος ἢ αὐτός μένω . ( 10 ) οὗτος πείθω ἢ μᾶλλον παραπείθω ὁ βασιλεύς κελεύω ἀναιρέω ὁ ἀνήρ . ὁ δέ ἀναιρέω , καί συναναιρέω οὗτος ὁ μέγας δούξ ξὺν ὁ δύο υἱός . ( 11 ) φημί γε ὅς οὗτος , εἰς ὁ τόπος ὁ ἀναίρεσις ἀπάγω , παρακαλέω ὁ δήμιος πρός ὀφθαλμός αὐτός πρότερος ἀποκτείνω ὁ παῖς , ὁ μή ὁ θάνατος δείδω ἀρνέομαι ὁ πίστις , εἶτα οὕτως αὐτός ὁ παῖς ἐπιθύω . ἵστημι οὖν ὁράω Ατένι σφάζω ὁ παῖς ἄτρεπτος ὁ ὄμμα καί ἀπτόητος ὁ γνώμη , εἶτα οὕτως εὔχομαι καί ὁ θεός χάρις ὁμολογέω ὁ ἀπαγωγή ὁ παῖς , καί ἑαυτοῦ ὑποτίθημι ὁ αὐχήν ὁ ξίφος . οὕτως γενναῖος καί μετά φρόνημα καθίστημι καί Ψυχή ἀνδρεῖος ἀποθνῄσκω . ( 12 ) ἦς γάρ ὁ ἀνήρ εὐσεβής τε ὁ εἰς θεός ὅλως καί σύνεσις διαφέρω , ἔτι δέ φρόνημα μεγαλεῖος καί γνώμη ὀξύτης καί Ψυχή ἐλευθερία πᾶς κράτος , καί διά πᾶς φύσις ῥώμη δείκνυμι καί ἀνήρ ἀγαθός εἰμί · διά ὅς καί ὁ πολιτικός ἀρετή ἔχω , καί ὁ ἐν ὁ πρᾶγμα δύναμις κτάομαι , καί ἐπί μέγας δόξα ἀραρίσκω καί πλοῦτος , ὁ πρωτεῖος φέρω οὖον μόνος παρά Ῥωμαῖος , ἀλλά δή καί πολύς ὁ ἔξω γένος . καί ὁ ξὺν αὐτός δέ πᾶς εὐθαρσής τε καί μετά γνώμη σταθερός καί ἀνδρεῖος ἀποθνήσκω , ἐννέα ὁ ἀριθμός εἰμί . ( 13 ) ὕστερον γε μήv καταφωράω ὁ βασιλεύς ὁ δόλος καί ὁ κακουργία ὁ ἀναπείθω αὐτός ἀποκτείνω ὁ ἀνήρ , καί μισέω ὁ κακουργία αὐτός ἐκ ὀφθαλμός ποιέω , ὁ μέν θάνατος ζημιόω , ὁ δέ παραλύω ὁ ἄξιος καί ὁ τιμή · καί οὗτος οὐ εἰς μακράν δίδωμι δίκη ὁ εἰς ὁ ἀνήρ παρανομία . καί οὗτος μέν μικρός ὕστερος . ( 14 ) ἀποκαθίστημι δέ καί ὁ πόλις ἔπαρχος τότε καί ὁ περί αὐτός ἀνήρ ὁ πάνυ συνετός καί χρήσιμος , ἀλλά δή καί ὁ τρόπος χρηστός , σουλαιμανος ὄνομα , ὅς ὁ τε ἄλλος καί δή καί ὁ ὁ πόλις συνοικισμός ἐπιτρέπω πάνυ ὅς προὔργου ποιέω .