critobulus.fragmenta 5.v
Βασιλεὺς δὲ τοῦτο πυθόμενος καὶ βαρέως διατεθει , πρὸς τὴν ἀκοὴν , παρεσκευάζετο εὐθὺς ἐκστρατεῦσαι χειρὶ πολλῇ καὶ δυνάμει , οὐ μόνον κατὰ τῆς Βόστρων καὶ τῶν ἀποστάντων φρουρίων , ἀλλὰ δὴ καὶ ἐς αὐτὴν τὴν Παιόνων ἐσβάλλειν . Στρατιὰν τοίνυν ὅτι πλείστην ἀγείρας ἱππικήν τε καὶ πεζικὴν καὶ ὅπλα πολλὰ καὶ μηχανὰς πετροβόλους καὶ ἀφετήρια ξυναγαγὼν καὶ καλῶς παρασκευασάμενος πᾶσι τοῖς ὑπάρχουσι χειμῶνος , εὐθὺς ἦρος ἀρχομένου ἔξεισι κατ’ αὐτῶν . ( 2 ) Ἄρας οὖν ἐκ τῆς Ἀδριανοῦ παντὶ τῷ στρατῷ ἱππικῷ τε καὶ πεζικῷ , ξυνεπαγόμενος ἅμα οἷ καὶ τὰς μηχανὰς καὶ χαλκὸν καὶ σίδηρον ὅτι πολὺν , γίνεται κατὰ τὴν χώραν τῶν Βόστρων . Καὶ γενόμενος ἐν αὐτῇ πρῶτα μὲν ἔγνω δεῖν ἐς Ἰάϊτζαν ἐλθεῖν καὶ ἐπιχειρῆσαι ταύτῃ , εἴ γε δύναιτο παραστήσασθαι ἢ ὁμολογίᾳ ἢ τοῖς ὅπλοις βίᾳ , ἔπειτα καὶ πρὸς τὰ ἄλλα χωρῆσαι . ( 3 ) Προσελάσας οὖν αὐτῇ καὶ στρατόπεδον βαλλόμενος πρὸ τοῦ ἄστεος , λόγους προσφέρει πρῶτον τοῖς ἐν αὐτῇ περί ( τε ) ἐνδόσεως ἑαυτῶν τε καὶ τοῦ ἄστεος τὰ πιστὰ λαβοῦσιν · ὡς δ’ οὐκ ἔπειθε , πρῶτα μὲν τὰ ἔξω τῆς χώρας ἐδῄωσε καὶ ἐνέπρησε πάντα , ἔπειτα χάρακα πρὸ τοῦ ἄστεος βαλλόμενος καὶ κύκλῳ περιλαβὼν τῷ στρατῷ καὶ μηχανὰς ἐπιστήσας ἐπολιόρκει , καὶ ἡμέρας μέν τινας οὐ πολλὰς κατέσειε τὸ τεῖχος καὶ κατερρίπτει ταῖς μηχαν αῖς · ὡς δ’ ἱκανὸν ἐδόκει αὐτῷ τὸ καταρριφθὲν , παρεσκευάζετο προσβάλλειν τῷ τείχει πάσῃ χειρὶ καὶ δυνάμει . ( 4 ) Καλῶς οὖν ἐκτάξας τε καὶ ὁπλίσας τὴν στρατιὰν προσέβαλλε πανταχόθεν , ἐπὶ δὲ τὸ κατερριμμένον τοῦ τείχους ἔταξεν ἑαυτὸν ξὺν τῇ τὸ κατερριμμένον τοῦ τείχους ἔταξεν ἑαυτον ξὺν τῇ ἰδίᾳ αὐλῇ καὶ τῷ ἀκραιφνεῖ τοῦ στρατοῦ , ὁπλίταις τέ φημι καὶ τοξόταις καὶ σφενδονήταις καὶ τουφακοφόροις τὰ μάλιστα . Εὐθὺς οὖν λαβόντες οἱ στρατιῶται τὸ ξύνθημα , μέγα καὶ φοβερὸν ἀλαλάξαντες ὁρμῇ πολλῇ καὶ σπουδῇ ἐχώρουν δρόμῳ ἐπὶ τὸ κατερριμμένον τοῦ τείχους , καὶ ἐπιβαίνειν ἐπειρῶντο βιᾳ . ( 5 ) Οἱ δὲ δὴ Παίονες ἀντεπίασι καὶ αὐτοὶ μάλα θρασέως τε καὶ εὐρώστως μετὰ κραυγῆς ἀσήμου καὶ βοῆς · καὶ ξυνίσταται δὴ μάχη καρτερὰ ξυσταδὸν καὶ μέγας ἀγὼν ἐνταῦθα καὶ ὠθισμὸς πολὺς καὶ βοὴ ξυμμιγὴς παρ’ ἀμφοτέρων καὶ βλασφημία καὶ φόνος οὐκ ὀλίγος , καὶ ἀμφοτέρων ἀνδρῶν ἀγαθῶν γινομένων , τῶν μὲν βιαζομένων ἐσελθεῖν καὶ λαβεῖν τὸ ἄστυ , τῶν δὲ ἀπεώσασθαι τούτους καὶ φυλάξαι τὰ ὄντα , παῖδάς τέ φημι καὶ γυναῖκας καὶ τὰ τιμιώτατα . ( 6 ) Καὶ ποτὲ μὲν βιαζόμενοι οἱ ὁπλῖται τοὺς Παίονας ἐπεκράτουν καὶ ἐπέβαινον τοῦ τείχους , ποτὲ δὲ πάλιν ὠθούμενοι ὑπὸ τῶν Παιόνων ἐξηλαύνοντο βίᾳ , καὶ ἀπέθνησκον αὐτοῦ οὐκ ὀλίγοι μαχόμενοί τε καὶ πίπτοντες . Καὶ τοῦτο ἐφ’ ἱκανὸν χρόνον ἐγίνετο , μαχομένων ἀμφοτέρων γενναίως · ἔπειτα ἐπεκράτουν πολλῷ οἱ Παίονες καὶ οἱ ὁπλῖται πιεζόμενοι σφόδρα ἐκακοπάθουν , πίπτοντες αὐτοῦ πολλοὶ γενναῖοι καὶ ἀγαθοὶ ἄνδρες . ( 7 ) Βασιλεὺς δὲ ὁρῶν οὕτω κακοπαθοῦντας καὶ ἀπολλυμένους τοὺς ἄνδρας βαρέως ἔφερε σφόδρα , καὶ τότε μὲν ἀναχώρησιν σημήνας ἐκέλευσεν ἔξω γενέσθαι βελῶν · καὶ ἀνεχώρουν · μετὰ δὲ ταῦτα πάλιν , ἐν οὐ πολλαῖς ἡμέραις , διαναπαύσας τε τὴν στρατιὰν καὶ ὁπλίσας καὶ ἐκτάξας καλῶς , προσέβαλλεν ἰσχυρῶς τῷ πολίσματι , καὶ ἡγεῖτο πρῶτος αὐτὸς , ἆθλά τε προκηρύξας , τὰ δὲ καὶ προθεὶς πλεῖστα καὶ μέγιστα καὶ τιμὰς καὶ χάριτας οὐκ ὀλίγας τοῖς πρώτοις ἐπιβᾶσι τοῦ τείχους , προσέτι δὲ καὶ διαρπαγὴν καὶ σκυλμὸν προσημήνας πάντων τῶν ἐν ἄστει . ( 8 ) Καὶ οἱ στρατιῶται μέγα καὶ φοβερὸν ἀλαλάξαντες εὐθὺς οἷά τινες πτηνοὶ ὁρμῇ πολλῇ καὶ δρόμῳ ἀτάκτως τε καὶ ξὺν οὐδενὶ κόσμῳ καὶ λογισμῷ χωροῦσιν ἐπὶ τὸ τεῖχος καὶ ἐπιτιθέντες , οἱ δὲ σχοίνους ἐξαρτῶντες , οἱ δὲ πασσάλους ἐγκαταπηγνύντες τῷ τείχει , οἱ δὲ ἄλλῳ τῳ τρόπῳ δυνατῷ βιαζόμενοι ἐσελθεῖν , ἅτε γὰρ τοῦ βασιλέως παρόντος καὶ θεωμένου τὰ δρώμενα καὶ τὴν ἑκάστου καὶ ὁρμὴν καὶ σπουδὴν καὶ ῥώμην καὶ ἀνδρίαν καὶ τάξιν , καὶ ἆθλα μέγιστα προσδοκῶντες ἐκ τούτου λήψεσθαι οὐ μικρὰ ἐφρόνουν , ἀλλ’ ἕκαστος πρῶτος αὐτός τε εἶναι ἐβούλετο καὶ ὁ τοῦ τείχους ἐπιβὰς καὶ τῇ ἐπάλξει προσαγαγών . ( 9 ) Οἱ δὲ δ ( ?? ) Παίονες εὐρώστως μάλα καὶ μετὰ θράσους ὅτι πολλοῦ καὶ ὁρμῆς καὶ τάχους ξὺν βοῇ ἀσήμῳ ἀπήντων τε καὶ ἐδέχοντο τούτους γενναίως καὶ ἰσχυρῶς · καὶ ξυνίσταται μάχη τις ἐνταῦθα καρτερὰ καὶ φρικώδης , καὶ οἵαν οὐδεὶς οὔτ’ εἶδεν οὔτ’ ἤκουσεν ἐπὶ τειχομαχίᾳ γεγενημένην ποτὲ , καὶ μάλιστα δὴ περὶ τὸ κατερριμμένον τοῦ τείχους · μεθυσθέντες γὰρ τῷ πολέμῳ καὶ ὅλους δι’ ὅλων ἑαυτοὺς ἐκδόντες ὀργῇ καὶ θυμῷ , καὶ σχεδὸν . Τὴν φύσιν ἠγνοηκότες , κατέκαινον ἀλλήλους καὶ κατέκοπτον ἀνοικτὶ , βάλλοντες , βαλλόμενοι , τιτρώσκοντες , τιτρωσκόμενοι , φονεύοντες , φονευόμενοι , βοῶντες , ὑβρίζοντες , βλασφημοῦντες , μηδενὸς ἐποισθανόμενοι τῶν παρόντων ὅλως ἢ τῶν δρωμένων , ὥσπερ οἱ μαινόμενοι . ( 10 ) Ἕπιπτον οὖν πολλοὶ καὶ ἀγαθοὶ ἄνδρες μαχόμενοι τῶν τε ὁπλιτῶν καὶ τῶν ἀπὸ τῆς βασιλικῆς αὐλῆς μάλιστα , ἀφειδοῦντές τε ἑαυτῶν καὶ αἰσχυνόμενοι τῷ πρὸ ἀφθαλμῶν ὁρᾶν τὸν βασιλέαξὺν αὐτοῖς γὰρ ἦν ἀγωνιζόμενος . Οἱ δὲ Παίονες ἐπεκράτουν πλλλῷ πανταχοῦ , ἄνωθέν τε μαχόμενοι καὶ ἐξ ὑπερδεξίων βάλλοντες καὶ μάλα εὐρώστως ἀγωνιζόμενοι · ἦσαν γὰρ ἅπαντες ἀγαθοὶ καὶ μάχιμοι ἄνδρες , ἀριστίνδην ἐξειλεγμένοι . ( 11 ) Βασιλεὺς δὲ ὁρῶν τοὺς ἄνδρας φθειρομένους παρὰ πολὺ , τό τε ἔργον οὐδαμοῦ προχωροῦν ἔτι , ἀλλ’ ἐς ἀδύνατα σχεδὸν καθιστάμενον τὸ πολέμῳ καὶ ὅπλοις ἐκ προσβολῆς βίᾳ τὸ ἄστυ ἑλεῖν , λιμῷ δὲ μόνον καὶ πολιορκίᾳ μακρᾷ , ἀναχώρησιν ἐσήμηνε τῇ στρατιᾷ · καὶ ἐγένοντο ἔξωβλῶν . ( 12 ) Ἀναχωρήσας οὖν ἐς τὸ στρατόπεδον ὁ βασιλεὺς παρεσκευάζετο ἐς μὲν τὸ ἄστυ στατιὰν ἱκανὴν ἀπολιπεῖν πολιορκοῦσάν τε καὶ φυλάσσουσαν τοῦ μή τι τῶν ἔνδον ἐξαγαγεῖν ἢ τῶν ἔξωθεν ἐσκομίσασθαι , αὐτὸς δὲ ξὺν τῇ λοιπῇ στρατιᾷ ἔς τε τὴν ἄλλην χώραν ἐσβαλεῖν ἐπὶ τὰ ἀποστάντα τῶν φρουρίων , ἀλλὰ δὴ καὶ ἐς τὴν Παιόνων .
Lemmas: Βασιλεύς δέ οὗτος πυνθάνομαι καί βαρύς διατίθεμαι , πρός ὁ ἀκοή , παρασκευάζω εὐθύς ἐκστρατεύω χείρ πολύς καί δύναμις , οὖον μόνος κατά ὁ Βόστρα καί ὁ ἀφίστημι φρούριον , ἀλλά δή καί εἰς αὐτός ὁ Παίων εἰσβάλλω . στρατία τοίνυν ὅτι πλεῖστος ἀγείρω ἱππικός τε καί πεζικός καί ὅπλον πολύς καί μηχανή πετρόβολος καί ἀφετήριος συνάγω καί καλῶς παρασκευάζω πᾶς ὁ ὑπάρχω χειμών , εὐθύς ἔαρ ἄρχω ἔξειμι κατά αὐτός . ( 2 ) ἄρας οὖν ἐκ ὁ Ἀδριανός πᾶς ὁ στρατός ἱππικός τε καί πεζικός , συμπήγνυμι ἅμα οἷ καί ὁ μηχανή καί χαλκός καί σίδηρος ὅτι πολύς , γίγνομαι κατά ὁ χώρα ὁ Βόστρα . καί γίγνομαι ἐν αὐτός πρῶτος μέν γιγνώσκω δήω εἰς Ἰάϊτζαν ἔρχομαι καί ἐπιχειρέω οὗτος , εἰμί γε δύναμαι παρίστημι ἢ ὁμολογία ἢ ὁ ὅπλον βία , ἔπειτα καί πρός ὁ ἄλλος χωρέω . ( 3 ) προσελαύνω οὖν αὐτός καί στρατόπεδον βάλλω πρό ὁ Ἄστυ , λόγος προσφέρω πρῶτος ὁ ἐν αὐτός περί ( τε ) ἔνδοσις ἑαυτοῦ τε καί ὁ Ἄστυ ὁ πιστόν λαμβάνω · ὡς δέ οὐ πείθω , πρῶτος μέν ὁ ἔξω ὁ χώρα δῃόω καί ἐμπίμπρημι πᾶς , ἔπειτα χάραξ πρό ὁ Ἄστυ βάλλω καί κύκλος περιλαμβάνω ὁ στρατός καί μηχανή ἐφίστημι πολιορκέω , καί ἡμέρα μέν τις οὖον πολύς κατασείω ὁ τεῖχος καί καταρρίπτω ὁ μηχαν οἰδάνω · ὡς δέ ἱκανός δοκέω αὐτός ὁ καταρρίπτω , παρασκευάζω προσβάλλω ὁ τεῖχος πᾶς χείρ καί δύναμις . ( 4 ) καλῶς οὖν ἐκτάσσω τε καί ὁπλίζω ὁ στρατία προσβάλλω πανταχόθεν , ἐπί δέ ὁ καταρρίπτω ὁ τεῖχος τάσσω ἑαυτοῦ ξὺν ὁ ὁ καταρρίπτω ὁ τεῖχος τάσσω ἑαυτοῦ ξὺν ὁ ἴδιος αὐλή καί ὁ ἀκραιφνής ὁ στρατός , ὁπλίτης τε φημί καί τοξότης καί σφενδονήτης καί τουφακοφόρος ὁ μάλιστα . εὐθύς οὖν λαμβάνω ὁ στρατιώτης ὁ σύνθημα , μέγας καί φοβερός ἀλαλάζω ὁρμή πολύς καί σπουδή χωρέω δρόμος ἐπί ὁ καταρρίπτω ὁ τεῖχος , καί ἐπιβαίνω πειράω βία . ( 5 ) ὁ δέ δή Παίων ἀντέπειμι καί αὐτός μάλα θρασύς τε καί εὔρωστος μετά κραυγή ἄσημος καί βοή · καί συνίστημι δή μάχη καρτερός συσταδόν καί μέγας ἀγών ἐνταῦθα καί ὠθισμός πολύς καί βοή συμμιγής παρά ἀμφότερος καί βλασφημία καί φόνος οὐ ὀλίγος , καί ἀμφότερος ἀνήρ ἀγαθός γίγνομαι , ὁ μέν βιάζομαι εἰσέρχομαι καί λαμβάνω ὁ Ἄστυ , ὁ δέ ἀπωθέω οὗτος καί φυλάσσω ὁ εἰμί , παῖς τε φημί καί γυνή καί ὁ τίμιος . ( 6 ) καί ποτέ μέν βιάζομαι ὁ ὁπλίτης ὁ Παίων ἐπικρατέω καί ἐπιβαίνω ὁ τεῖχος , ποτέ δέ πάλιν ὠθέω ὑπό ὁ Παίων ἐξελαύνω βία , καί ἀποθνήσκω αὐτός οὐ ὀλίγος μάχομαι τε καί πίπτω . καί οὗτος ἐπί ἱκανός χρόνος γίγνομαι , μάχομαι ἀμφότερος γενναῖος · ἔπειτα ἐπικρατέω πολύς ὁ Παίων καί ὁ ὁπλίτης πιέζω σφόδρα κακοπαθέω , πίπτω αὐτός πολύς γενναῖος καί ἀγαθός ἀνήρ . ( 7 ) Βασιλεύς δέ ὁράω οὗτος κακοπαθέω καί ἀπολύω ὁ ἀνήρ βαρύς φέρω σφόδρα , καί τότε μέν ἀναχώρησις σημαίνω κελεύω ἔξω γίγνομαι βέλος · καί ἀναχωρέω · μετά δέ οὗτος πάλιν , ἐν οὖον πολύς ἡμέρα , διαναπαύομαι τε ὁ στρατία καί ὁπλίζω καί ἐκτάσσω καλῶς , προσβάλλω ἰσχυρῶς ὁ πόλισμα , καί ἡγέομαι πρῶτος αὐτός , ἆθλον τε προκηρύσσω , ὁ δέ καί προτίθημι πλεῖστος καί μέγας καί τιμή καί χάρις οὐ ὀλίγος ὁ πρῶτος ἐπιβαίνω ὁ τεῖχος , προσέτι δέ καί διαρπαγή καί σκυλμός προσημαίνω πᾶς ὁ ἐν Ἄστυ . ( 8 ) καί ὁ στρατιώτης μέγας καί φοβερός ἀλαλάζω εὐθύς οἷος τις πτηνός ὁρμή πολύς καί δρόμος ἄτακτος τε καί ξὺν οὐδείς κόσμος καί λογισμός χωρέω ἐπί ὁ τεῖχος καί ἐπιτίθημι , ὁ δέ σχοῖνος ἐξαρτάω , ὁ δέ πάσσαλος ἐγκαταπήγνυμι ὁ τεῖχος , ὁ δέ ἄλλος ὁ τρόπος δυνατός βιάζομαι εἰσέρχομαι , ἅτε γάρ ὁ βασιλεύς πάρειμι καί θεάομαι ὁ δράω καί ὁ ἕκαστος καί ὁρμή καί σπουδή καί ῥώμη καί ἀνδρεία καί τάξις , καί ἆθλος μέγας προσδοκάω ἐκ οὗτος λαμβάνω οὖον μικρός φρονέω , ἀλλά ἕκαστος πρῶτος αὐτός τε εἰμί βούλομαι καί ὁ ὁ τεῖχος ἐπιβαίνω καί ὁ ἔπαλξις προσάγω . ( 9 ) ὁ δέ δ ( ?? ) Παίων εὔρωστος μάλα καί μετά θράσος ὅτι πολύς καί ὁρμή καί τάχος ξὺν βοή ἄσημος ἀπαντάω τε καί δέχομαι οὗτος γενναῖος καί ἰσχυρῶς · καί συνίστημι μάχη τις ἐνταῦθα καρτερός καί φρικώδης , καί οἷος οὐδείς οὔτε ὁράω οὔτε ἀκούω ἐπί τειχομαχία γίγνομαι ποτέ , καί μάλιστα δή περί ὁ καταρρίπτω ὁ τεῖχος · μεθύσκω γάρ ὁ πόλεμος καί ὅλος διά ὅλος ἑαυτοῦ ἐκδίδωμι ὀργή καί θυμός , καί σχεδόν . ὁ φύσις ἀγνοέω , κατά-καίνω ἀλλήλων καί κατακόπτω ἀνοικτί , βάλλω , βάλλω , τιτρώσκω , τιτρώσκω , φονεύω , φονεύω , βοῦς , ὑβρίζω , βλασφημέω , μηδείς ἐπιφέρω ὁ πάρειμι ὅλως ἢ ὁ δράω , ὥσπερ ὁ μαίνομαι . ( 10 ) πίπτω οὖν πολύς καί ἀγαθός ἀνήρ μάχομαι ὁ τε ὁπλίτης καί ὁ ἀπό ὁ βασιλικός αὐλή μάλιστα , ἀφειδέω τε ἑαυτοῦ καί αἰσχύνω ὁ πρό ἀφθαλμῶν ὁράω ὁ βασιλεύω αὐτός γάρ εἰμί ἀγωνίζομαι . ὁ δέ Παίων ἐπικρατέω πλός πανταχοῦ , ἄνωθεν τε μάχομαι καί ἐκ ὑπερδέξιος βάλλω καί μάλα εὔρωστος ἀγωνίζομαι · εἰμί γάρ ἅπας ἀγαθός καί μάχιμος ἀνήρ , ἀριστίνδην ἐκλέγω . ( 11 ) Βασιλεύς δέ ὁράω ὁ ἀνήρ φθείρω παρά πολύς , ὁ τε ἔργον οὐδαμοῦ προχωρέω ἔτι , ἀλλά εἰς ἀδύνατος σχεδόν καθίστημι ὁ πόλεμος καί ὅπλον ἐκ προσβολή βία ὁ Ἄστυ αἱρέω , λιμός δέ μόνος καί πολιορκία μακρός , ἀναχώρησις σημαίνω ὁ στρατιά · καί γίγνομαι ἔξωβλῶν . ( 12 ) ἀναχωρέω οὖν εἰς ὁ στρατόπεδον ὁ βασιλεύς παρασκευάζω εἰς μέν ὁ Ἄστυ στατιὰν ἱκανός ἀπολείπω πολιορκέω τε καί φυλάσσω ὁ μή τίς ὁ ἔνδον ἐξάγω ἢ ὁ ἔξωθεν εἰσκομίζω , αὐτός δέ ξὺν ὁ λοιπός στρατιά εἰς τε ὁ ἄλλος χώρα εἰσβάλλω ἐπί ὁ ἀφίστημι ὁ φρούριον , ἀλλά δή καί εἰς ὁ Παίων .