critobulus.fragmenta 5.xiv
Βασιλεὺς δὲ τὴν Κωνσταντίνου καταλαβὼν Μιτυληναίους μὲν ἐν ἑνὶ χώρῳ καθίζει τῆς πόλεως , δοὺς αὐτῶν τοῖς μὲν οἰκίας , τοῖς δὲ χῶρον κατ’ οἰκοδομὴν οἴκων , τοῖς δὲ ἄλλο τι ὧν ἔχρῃζον · Νικορέζον δὲ τὸν τούτων ἡγεμόνα τότε μὲν καθεῖρξε ἐν φυλακῇ , μικρὸν δὲ ὕστερον ἀπέκτεινε δι’ αἰτίας . Αὐτὸς δὲ κελεύει τὸ τάχος πρὸς ταῖς οὔσαις ναυσὶ καὶ ἑτέρας οὐκ ὀλίγας ναυπηγεῖσθαι , καὶ ναυτικὸν ἐκλέγειν ὅτι πολὺ πρὸς ταύτην καὶ μόνην τὴν ὑπηρεσίαν ἐκτεταγμένον ἐκ πάσης τῆς αὐτοῦ . ( 2 ) Τῆς γὰρ θαλάσσης τὸ κράτος μέγα ὁρῶν , καὶ τὸ τῶν Ἰταλῶν ναυτικὸν πολὺ ὂν καὶ ταύτης ἐπικρατοῦν , τῶν τε ἐν Αἰγαίῳ νήσων ἁπασῶν ἄρχον καὶ βλάπτον τὴν αὑτοῦ παραλίαν οὐ μικρῶς , Ἀσιανήν τε καὶ Εὐρωπαίαν , καὶ μάλιστα δὴ τὸ τῶν Ἐνετῶν , ἐβούλετο τοῦτο κωλῦσαι τρόπῳ παντὶ , καὶ ξυμπάσης μὲν , εἴ γε δύναιτο , τῆς θαλάσσης ἐγκρατῶς ἄρξαι , εἰ δ’ οὐ , ἐκείνους κωλῦσαι κακουργεῖν τὴν αὑτοῦ . Διά τοι τοῦτο ναυτικόν τε ἔσπευδε ξυστήσασθαι μέγα καὶ τῆς θαλάσσης τὸ κράτος σχεῖν . ( 3 ) Μετὰ δὲ τοῦτο ἔδοξεν αὐτῷ σκοπουμένῳ κράτιστον εἶναι καὶ τῶν σφόδρα ἀναγκαίων τόν τε τοῦ Ἑλλησπόντου καὶ Χερρονήσου πορθμὸν φρουρίοις ἐρυμνοτάτοις διαλαβεῖν ἑκατέρωθεν , καὶ τὰς ἠπείρους ἀμφοτέρας ξυνάψαι , Ἀσίαν τε καὶ Εὐρώπην , καὶ πᾶσαν τὴν ἄνω θάλασσαν τοῦ τε Εὐξείνου πόντου καὶ Ἑλλησπόντου , φημὶ , ἔσω ποιήσασθαι καὶ ἀσφαλίσασθαι ταύτην καλῶς , κλείσαντι τὸν πορθμὸν , ἵνα μὴ ἡ ταύτης παραλία τοῖς πολεμίοις ἐπερχομένοις λῃστεύηται , ὥσπερ δῆτα καὶ πρώην κἀν τῷ Βοσπόρῳ πεποίηκεν . ( 4 ) Οὕτω δὴ διανοηθεὶς ὁ βασιλεὺς εὐθὺς πέμπει τοὺς κατασκεψομενους τὸν χῶρον καὶ ἀναμετρήσοντας τὰ στενότατα τοῦ πορθμοῦ καὶ ῥοώδη . Οἱ δὲ παραγενόμενοι καὶ ἀναμετρήσαντες εὗρον ὅτι στενώτατόν τε καὶ ῥοωδέστατον τοῦ πορθμοῦ [ τὸ κατὰ ] τὴν μεταξὺ Μαδύτου καὶ Ἐλεοῦντος ἄκραν πρὸς τὴν ἀντιπέρας ἤπειρον τῆς Ἀσίας , ἣ Δαρδανία καλεῖται , στάδιά που μάλιστα ὀκτὼ , ἐν ᾗ καί τι καὶ πύργου παλαιοῦ ἐρείπιον ἐτύγχανεν ὂν , ἀλύσει βουληθέντος τινὸς τῶν πρότερον βασιλέων , ὡς λέγεται , κλεῖσαι τὸν πορθμὸν , καὶ μὴ δυνηθέντος , τῇ βία τοῦ πολλοῦ ῥοῦ ξυνελισσομένης τε καὶ ξυστρεφομένης καὶ ξυγκλωμένης ῥᾳδίως τῆς ἀλύσεως . ( 5 ) Ἐπανελθόντες οὖν ἀνήγγειλαν τοῦτο τῷ βασιλεῖ . Ὁ δὲ μετακαλεσάμενος ὅτι τάχιστα Ἰαγούπην τὸν σατράπην Καλλιουπόλεώς τε καὶ Χερρονήσου καὶ ἡγεμόνα τοῦ στόλου παντὸς καὶ τῆς παραλίας ἁπάσης , ἀνατίθησιν αὐτῷ τὸν τειχισμὸν τῶν φρουρίων ὅτι τάχος ποιεῖν καὶ τὴν ἄλλην τούτων πᾶσαν φροντίδα καὶ ἐπιμέλειαν , μηδὲν σπουδῆς ἀνιέντι . Καὶ ὃς οὐδὲν μελλήσας εὐθὺς ἐτειχιζε , χειρὶ πολλῇ καὶ προθυμίᾳ καὶ δαπάνῃ χρώμενος ἐς τὸ ἔργον .
Lemmas: Βασιλεύς δέ ὁ Κωνσταντῖνος καταλαμβάνω Μιτυληναῖος μέν ἐν εἷς χῶρος καθίζω ὁ πόλις , δίδωμι αὐτός ὁ μέν οἰκίον , ὁ δέ χῶρος κατά οἰκοδομή οἶκος , ὁ δέ ἄλλος τίς ὅς χρῄζω · Νικορέζος δέ ὁ οὗτος ἡγεμών τότε μέν κατείργω ἐν φυλακή , μικρός δέ ὕστερος ἀποκτείνω διά αἴτιος . αὐτός δέ κελεύω ὁ τάχος πρός ὁ εἰμί ναῦς καί ἕτερος οὐ ὀλίγος ναυπηγέω , καί ναυτικόν ἐκλέγω ὅτι πολύς πρός οὗτος καί μόνος ὁ ὑπηρεσία ἐκτάσσω ἐκ πᾶς ὁ αὐτός . ( 2 ) ὁ γάρ θάλασσα ὁ κράτος μέγας ὁράω , καί ὁ ὁ Ἰταλός ναυτικόν πολύς εἰμί καί οὗτος ἐπικρατέω , ὁ τε ἐν Αἰγαῖον νῆσος ἅπας ἄρχω καί βλάπτω ὁ αὐτός παράλιος οὖον μικρός , Ἀσιανός τε καί Εὐρωπαῖος , καί μάλιστα δή ὁ ὁ Ἐνετός , βούλομαι οὗτος κωλύω τρόπος πᾶς , καί σύμπας μέν , εἰμί γε δύναμαι , ὁ θάλασσα ἐγκρατῶς ἄρχω , εἰμί δέ οὖον , ἐκεῖνος κωλύω κακουργέω ὁ αὐτός . Ζεύς ὅς οὗτος ναυτικός τε σπεύδω συνίστημι μέγας καί ὁ θάλασσα ὁ κράτος ἔχω . ( 3 ) μετά δέ οὗτος δοκέω αὐτός σκοπέω ἀγαθός εἰμί καί ὁ σφόδρα ἀναγκαῖος ὁ τε ὁ Ἑλλήσποντος καί Χερρόνησος πορθμός φρούριον ἐρυμνός διαλαμβάνω ἑκατέρωθεν , καί ὁ ἤπειρος ἀμφότερος συνάπτω , Ἀσία τε καί Εὐρώπη , καί πᾶς ὁ ἄνω θάλασσα ὁ τε Εὔξεινος πόντος καί Ἑλλήσποντος , φημί , εἴδομαι ποιέω καί ἀσφαλίζω οὗτος καλῶς , κλῄζω ὁ πορθμός , ἵνα μή ὁ οὗτος παράλιος ὁ πολέμιος ἐπέρχομαι λῃστεύω , ὥσπερ δῆτα καί πρώην ἐν ὁ Βόσπορος ποιέω . ( 4 ) οὕτως δή διανοέομαι ὁ βασιλεύς εὐθύς πέμπω ὁ κατασκέπτομαι ὁ χῶρος καί ἀναμετρέω ὁ στενός ὁ πορθμός καί ῥοώδης . ὁ δέ παραγίγνομαι καί ἀναμετρέω εὑρίσκω ὅτι στενός τε καί ῥοώδης ὁ πορθμός [ ὁ κατά ] ὁ μεταξύ Μάδυτος καί Ἐλεοῦς ἄκρος πρός ὁ ἀντιπέρα ἤπειρος ὁ Ἀσία , ὅς Δαρδανία καλέω , στάδιον ποῦ μάλιστα ὀκτώ , ἐν ὅς καί τίς καί πύργος παλαιός ἐρείπιον τυγχάνω εἰμί , ἅλυσις βούλομαι τις ὁ πρότερος βασιλεύς , ὡς λέγω , καλέω ὁ πορθμός , καί μή δύναμαι , ὁ βία ὁ πολύς ῥόος συνελίσσω τε καί συστρέφω καί συγκλάω ῥᾳδίως ὁ ἄλυσις . ( 5 ) ἐπανέρχομαι οὖν ἀναγγέλλω οὗτος ὁ βασιλεύς . ὁ δέ μετακαλέω ὅτι ταχύς ιαγουπειμι ὁ σατράπης καλλιουπολις τε καί Χερρόνησος καί ἡγεμών ὁ στόλος πᾶς καί ὁ παράλιος ἅπας , ἀνατίθημι αὐτός ὁ τειχισμός ὁ φρούριον ὅτι τάχος ποιέω καί ὁ ἄλλος οὗτος πᾶς φροντίς καί ἐπιμέλεια , μηδείς σπουδή ἀνίημι . καί ὅς οὐδείς μέλλω εὐθύς τειχίζω , χείρ πολύς καί προθυμία καί δαπάνη χράω εἰς ὁ ἔργον .