critobulus.fragmenta 5.xv
Βασιλεὺς δὲ τοῦ χειμῶνος τούτου παρεσκευάζετο ὡς ἅμα ἦρι στρατιὰν ἐλάσων κατὰ Παιόνων τῶν ἐντὸς Σάου ποταμοῦ , οὓς καὶ Δαλμάτας καλοῦσιν , οἱ δὲ νεώτεροι Βόστρους , ἔθνος μέγα τε καὶ πολὺ καὶ μεγάλην ἔχον ἀρχὴν καὶ χώραν ὅτι πλείστην νεμόμενόν τε καὶ καρπούμενον ἀγαθὴν δυσχωρίαις τε μεγίσταις κατωχυρωμένην καὶ ὄρεσι δυσβάτοις καὶ ἀποκρότοις καὶ τόποις τραχέσι καὶ ἀποκρήμνοις , προσέτι δὲ φρούριά τε ἔχουσαν ἐρυμνὰ καὶ πολίσματα ἰσχυρὰ καὶ δυσάλωτα καὶ ἡγεμόνας τῶν εὐδαιμόνων καὶ δυνατῶν . ( 2 ) Ἔχουσι δὲ καὶ φιλίαν ἀεὶ καὶ ξυμμαχίαν μετὰ τοῦ βασιλέως Παιόνων καὶ ὁμαιχμίαν τε καὶ πίστεις ἰσχυρὰς , ἢ μὴν , ἤν τις κατ’ αὐτῶν ἐπίῃ , ἀλλήλοις βοηθεῖν · οἷς πᾶσι θαρρουντες ουτε σπονδὰς ἔχειν ἤθελόν ποτε μετὰ τοῦ βασιλέως , οὔτε δασμὸν αὐτῷ καταβάλλειν ἐτήσιον , ὥσπερ οἱ ἄλλοι ὅμοροι Ἰλλυριοί τε καὶ Τριβαλλοὶ , οὐδ’ ὅλως κατακούειν αὐτοῦ , ἀλλὰ καὶ πολλάκις ἐς σπονδὰς σφᾶς προκαλουμένου βασιλέως , ἀπηξίουν αὐτοὶ καὶ οὐ κατεδέχοντο σπένδεσθαι , αὐτόνομοί τε καὶ ἐλεύθεροι καὶ ἔκσπονδοι πάντη εἶναι βουλόμενοι . ( 3 ) Διά τοι τοῦτο καὶ πολλάκις στρατιὰν πέμπων ὁ βασιλεὺς ἐληίζετο τὴν αὐτῶν , κατατρέχων τε καὶ λείαν ὅτι πλείστην ἀπάγων ἀνδρῶν τε καὶ παίδων καὶ γυναικῶν καὶ βοσκημάτων . Οἱ δὲ οὐδὲν μᾶλλον τῆς ἐξ ἀρχῆς γνώμης ὑφεῖντο , ἀλλὰ τοῖς ἅπαξ δεδογμένοις ἐνέμενον , ἐπὶ τῷ σφετέρῳ μέντοι κακῷ . ( 4 ) Ἐπὶ τούτοις οὖν ὀργισθεὶς ὁ βασιλεὺς τὴν ἐκστρατείαν κατ’ αὐτῶν ἐποιεῖτο , καὶ δὴ καλῶς παρασκευασάμενος καὶ ὅπλα πολλὰ καὶ μηχανὰς παντοίας καὶ στρατιὰν ὅτι πλείστην ξυναγαγὼν ἱππικήν τε καὶ πεζικὴν , ἔαρος ἐπιλάμποντος ἤδη , ἔξεισι κατ’ αὐτῶν χειρὶ πολλῇ καὶ δυνάμει . ( 5 ) Ἄρας οὖν ἐκ τῆς Ἀδριανοῦ παντὶ τῷ στρατῷ ἱππικῷ τε καὶ πεζικῷ καὶ ἀεὶ σπουδῇ ἐλαύνων ἐπὶ τὰ πρόσω , διαβαίνει τε τὴν αὑτοῦ ταχέως καὶ γενόμενος ἐν τοῖς μεθορίοις τῶν Βόστρων , στρατοπεδεύεται αὐτοῦ μικρὸν , καὶ μετὰ τοῦτο προσβάλλει τῇ χώρᾳ τούτων ἰσχυρῶς , καὶ κατατρέχει ταύτην , σκηπτοῦ δίκην ἐμπίπτων καὶ ἐμπιπρῶν πάντα καὶ διαφθείρων καὶ ἀφανίζων καὶ φρούρια ἐξαιρῶν , ἐς ἃ δὲ καὶ φρουρὰς ἐσάγων καὶ λείαν ἀπάγων καὶ πᾶσαν ἤδη τὴν ἐν ποσὶ χειρούμενος , μηδενὸς ὅλως ἀνδισταμένου . ( 6 ) Διελάσας δὲ τὸ πλεῖστον τῆς χώρας ἐν οὐ πολλαῖς ἡμέραις τε καὶ καταδραμὼν , καὶ φρούρια πολλὰ καὶ πολίσματα , ᾗπερ ἔφην , τὰ μὲν ἐξ ἐπιδρομῆς βίᾳ τοῖς ὅπλοις , τὰ δὲ καὶ προσχωρήσει ἑλὼν , γίνεται πρὸς τὸ ἄστυ , ἐν ᾧ ἦν καταφυγὼν ὁ τούτων ἡγεμών . ( 7 ) Ἦν γὰρ ἐρυμνότατον τοῦτο Ἰάϊτζα καλούμενον τῇ ἐπιχώρῳ φωνῇ · καὶ κατακλείει τοῦτον ἐντὸς , καὶ προσφέρει λόγους τοῖς ἐν αὐτῷ περὶ ( τε ) ἐνδόσεως ἑαυτῶν τε καὶ τοῦ ἄστεος · ὡς δὲ οὐκ ἔπειθε πανταχόθεν περισταυρώσας τὸ ἄστυ καὶ κύκλῳ περιλαβὼν τῷ στρατῷ καὶ μηχανὰς ἐπιστήσας ἐπολιόρκει , καὶ τοῦ μὲν τείχους ἐν οὐ πολλαῖς ἡμέραις πολύ τι μέρος κατέσεισε ταῖς μηχαναῖς καὶ κατέβαλεν , ἔπειτα παρεσκευάζετο πάσῃ δυνάμει προσβαλεῖν αὐτῷ . ( 8 ) Οἱ δὲ ἐντὸς τοῦ ἄστεος ὁρῶντες τό τε πολὺ τοῦ τείχους κατερριμμένον καὶ τὸν βασιλέα ὅσον οὐκ ἤδη προσβαλοῦντα αὐτοῖς ἰσχυρῶς , καὶ δείσαντες μὴ βίᾳ ληφθέντες τοῖς ὅπλοις ἀπόλωνται , ἐπικηρυκεύονται κρύφα τοῦ σφῶν ἡγεμόνος τῷ βασιλεῖ , ἐνδιδόντες ἑαυτοὺς καὶ τὸ ἄστυ . Ὁ δὲ τούτων ἡγεμὼν αἰσθόμενος τοῦτο , νυκτὸς λαθὼν ἐξέχεται τοῦ ἄστεος , λάθρα φυγάς . Οἱ δὲ τοῦ στρατοπέδου τὴν φυλακὴν ἔχοντες , γνόντες τοῦτον καταδιώκουσιν ἰσχυρῶς , καὶ καταλαβόντες ζωγροῦσι καὶ ἀπάγουσιν ὡς βασιλέα . Ὁ δὲ τοῦτον εὐθὺς ἀπέκτεινεν . ( 9 ) Οἱ δὲ τοῦ ἄστεος ἐξελθόντες παραδιδόασιν ἑαυτούς τε καὶ τὸ ἄστυ τῷ βασιλεῖ · καὶ ὃς δέχεται τούτους ἡμέρως , καὶ δωρησάμενος πολυτρόπως δίδωσιν αὐτοῖς κατοικεῖν τὸ ἄστυ ξὺν γυναιξὶ καὶ τέκνοις καὶ τοῖς ὑπάρχουσι πᾶσι σῶς καὶ κακῶν ἀπαθεῖς , τὸν ξυνήθη μέντοι γε καὶ μόνον δασμὸν ἀποφέροντας ἐτησίως . ( 10 ) Μετὰ τοῦτο ἐσέρχεται καὶ αὐτὸς ἐς τὸ ἄστυ καὶ θεᾶται τοῦτο καλῶς , καὶ ἔδοξεν αὐτῷ πάνυ ἰσχυρὸν , καὶ ἀναγκαία ἡ τούτου κατάσχεσίς τε καὶ φυλακὴ , καὶ πρὸς τὸν προκείμενόν οἱ σκοπὸν σφόδρα χρήσιμος · κεῖται γὰρ ἐν ἐπικαίρῳ τῆς χώρας , ὅμορον ὂν τῇ Παιόνων , καὶ δύναται στρατιὰν δεχόμενον ἱκανὴν μεγάλα βλάπτειν αὐτήν . ( 11 ) Διὰ τοῦτο καὶ προὔργου τὴν τούτου κατάσχεσιν ὁ βασιλεὺς ἐποιεῖτο · φρουρὰν οὖν ἱκανὴν ἐγκαταστήσας αὐτῷ καὶ φρούραρχον ἕνα τῶν οἰκείων καταλιπὼν , τὴν στρατιὰν ἀναλαβὼν αὐτὸς ἐπὶ τὰ λοιπὰ τῆς χώρας ἐτράπετο , καὶ πρὶν τὸ θέρος ὅλον ἐξήκειν , καταστρέφεται πᾶσαν τὴν Βόστρων καὶ Δαλματῶν καὶ ληίζεται καὶ χειροῦται φρούρια ὀλίγῳ ἐλάσσω τριακοσίων , ξυλλαμβάνει δὲ καὶ τέσσαρας τῶν αὐτῆς ἡγεμόνων .
Lemmas: Βασιλεύς δέ ὁ χειμών οὗτος παρασκευάζω ὡς ἅμα ἦρι στρατία ἐλαύνω κατά Παίων ὁ ἐντός Σάος ποταμός , ὅς καί Δαλμάτης καλέω , ὁ δέ νέος Βόστρα , ἔθνος μέγας τε καί πολύς καί μέγας ἔχω ἀρχή καί χώρα ὅτι πλεῖστος νέμω τε καί καρπόω ἀγαθός δυσχωρία τε μέγας κατοχυρόω καί ὄρος δύσβατος καί ἀπόκροτος καί τόπος τραχύς καί ἀπόκρημνος , προσέτι δέ φρούριον τε ἔχω ἐρυμνός καί πόλισμα ἰσχυρός καί δυσάλωτος καί ἡγεμών ὁ εὐδαίμων καί δυνατός . ( 2 ) ἔχω δέ καί φίλιος ἀεί καί συμμαχία μετά ὁ βασιλεύς Παίων καί ὁμαιχμία τε καί πίστις ἰσχυρός , ἢ μήv , ἐάν τις κατά αὐτός ἔπειμι , ἀλλήλων βοηθέω · ὅς πᾶς θαρσέω οὔτε σπονδή ἔχω ἐθέλω ποτός μετά ὁ βασιλεύς , οὔτε δασμός αὐτός καταβάλλω ἐτήσιος , ὥσπερ ὁ ἄλλος ὅμορος Ἰλλυριός τε καί Τριβαλλός , οὐδέ ὅλως κατακούω αὐτός , ἀλλά καί πολλάκις εἰς σπονδή σφεῖς προκαλέω βασιλεύς , ἀπαξιόω αὐτός καί οὖον καταδέχομαι σπένδω , αὐτόνομος τε καί ἐλεύθερος καί ἔκσπονδος πάντῃ εἰμί βούλομαι . ( 3 ) Ζεύς ὅς οὗτος καί πολλάκις στρατία πέμπω ὁ βασιλεύς ληίζομαι ὁ αὐτός , κατατρέχω τε καί λεῖος ὅτι πλεῖστος ἀπάγω ἀνήρ τε καί παῖς καί γυνή καί βόσκημα . ὁ δέ οὐδείς μᾶλλον ὁ ἐκ ἀρχή γνώμη ὑφίημι , ἀλλά ὁ ἅπαξ δοκέω ἐμμένω , ἐπί ὁ σφέτερος μέντοι κακός . ( 4 ) ἐπί οὗτος οὖν ὀργίζω ὁ βασιλεύς ὁ ἐκστρατεία κατά αὐτός ποιέω , καί δή καλῶς παρασκευάζω καί ὅπλον πολύς καί μηχανή παντοῖος καί στρατία ὅτι πλεῖστος συνάγω ἱππικός τε καί πεζικός , ἔαρ ἐπιλάμπω ἤδη , ἔξειμι κατά αὐτός χείρ πολύς καί δύναμις . ( 5 ) ἄρας οὖν ἐκ ὁ Ἀδριανός πᾶς ὁ στρατός ἱππικός τε καί πεζικός καί ἀεί σπουδή ἐλαύνω ἐπί ὁ πρόσω , διαβαίνω τε ὁ αὐτός ταχέως καί γίγνομαι ἐν ὁ μεθόριος ὁ Βόστρα , στρατοπεδεύω αὐτός μικρός , καί μετά οὗτος προσβάλλω ὁ χώρα οὗτος ἰσχυρῶς , καί κατατρέχω οὗτος , σκηπτός δίκη ἐμπίπτω καί ἐμπιπράω πᾶς καί διαφθείρω καί ἀφανίζω καί φρούριον ἐξαιρέω , εἰς ὁ δέ καί φρουρά εἰσάγω καί λεῖος ἀπάγω καί πᾶς ἤδη ὁ ἐν πούς χειρόομαι , μηδείς ὅλως ἀνδισταμένου . ( 6 ) διελαύνω δέ ὁ πλεῖστος ὁ χώρα ἐν οὖον πολύς ἡμέρα τε καί κατατρέχω , καί φρούριον πολύς καί πόλισμα , ὅσπερ φημί , ὁ μέν ἐκ ἐπιδρομή βία ὁ ὅπλον , ὁ δέ καί προσχωρέω αἱρέω , γίγνομαι πρός ὁ Ἄστυ , ἐν ὅς εἰμί καταφεύγω ὁ οὗτος ἡγεμών . ( 7 ) ἦς γάρ ἐρυμνός οὗτος Ἰάϊτζα καλέω ὁ ἐπιχωρέω φωνή · καί κατακλείω οὗτος ἐντός , καί προσφέρω λόγος ὁ ἐν αὐτός περί ( τε ) ἔνδοσις ἑαυτοῦ τε καί ὁ Ἄστυ · ὡς δέ οὐ πείθω πανταχόθεν περισταυρόω ὁ Ἄστυ καί κύκλος περιλαμβάνω ὁ στρατός καί μηχανή ἐφίστημι πολιορκέω , καί ὁ μέν τεῖχος ἐν οὖον πολύς ἡμέρα πολύς τίς μέρος κατασείω ὁ μηχανή καί καταβάλλω , ἔπειτα παρασκευάζω πᾶς δύναμις προσβάλλω αὐτός . ( 8 ) ὁ δέ ἐντός ὁ Ἄστυ ὁράω ὁ τε πολύς ὁ τεῖχος καταρρίπτω καί ὁ βασιλεύς ὅσος οὐ ἤδη προσβάλλω αὐτός ἰσχυρῶς , καί δείδω μή βία λαμβάνω ὁ ὅπλον ἀπόλλυμι , ἐπικηρυκεύομαι κρύφα ὁ σφεῖς ἡγεμών ὁ βασιλεύς , ἐνδίδωμι ἑαυτοῦ καί ὁ Ἄστυ . ὁ δέ οὗτος ἡγεμών αἰσθάνομαι οὗτος , νύξ λανθάνω ἐξέχω ὁ Ἄστυ , λάθρῃ φυγάς . ὁ δέ ὁ στρατόπεδον ὁ φυλακή ἔχω , γιγνώσκω οὗτος καταδιώκω ἰσχυρῶς , καί καταλαμβάνω ζωγρέω καί ἀπάγω ὡς βασιλεύς . ὁ δέ οὗτος εὐθύς ἀποκτείνω . ( 9 ) ὁ δέ ὁ Ἄστυ ἐξέρχομαι παραδίδωμι ἑαυτοῦ τε καί ὁ Ἄστυ ὁ βασιλεύς · καί ὅς δέχομαι οὗτος ἥμερος , καί δωρέω πολύτροπος δίδωμι αὐτός κατοικέω ὁ Ἄστυ ξὺν γυνή καί τέκνον καί ὁ ὑπάρχω πᾶς σῶς καί κακός ἀπαθής , ὁ συνήθης μέντοι γε καί μόνος δασμός ἀποφέρω ετησίως . ( 10 ) μετά οὗτος εἰσέρχομαι καί αὐτός εἰς ὁ Ἄστυ καί θεάομαι οὗτος καλῶς , καί δοκέω αὐτός πάνυ ἰσχυρός , καί ἀναγκαῖος ὁ οὗτος κατάσχεσις τε καί φυλακή , καί πρός ὁ πρόκειμαι ὁ σκοπός σφόδρα χρήσιμος · κεῖμαι γάρ ἐν ἐπίκαιρος ὁ χώρα , ὅμορος εἰμί ὁ Παίων , καί δύναμαι στρατία δέχομαι ἱκανός μέγας βλάπτω αὐτός . ( 11 ) Ζεύς οὗτος καί προὔργου ὁ οὗτος κατάσχεσις ὁ βασιλεύς ποιέω · φρουρά οὖν ἱκανός ἐγκαθίστημι αὐτός καί φρούραρχος εἷς ὁ οἰκέω καταλείπω , ὁ στρατία ἀναλαμβάνω αὐτός ἐπί ὁ λοιπάς ὁ χώρα τρέπω , καί πρίν ὁ θέρος ὅλος ἐξήκω , καταστρέφω πᾶς ὁ Βόστρα καί Δαλμάτης καί ληΐζομαι καί χειρόομαι φρούριον ὀλίγος μικρός τριακόσιοι , συλλαμβάνω δέ καί τέσσαρες ὁ αὐτός ἡγεμών .