critobulus.fragmenta 5.xvi
Τοῦ δ’ αὐτοῦ θέρους καὶ Ἐνετοὶ λύσαντες τὰς μετὰ βασιλέως σπονδὰς , πόλεμον ἐξήνεγκαν αὐτῷ , ἔχοντες ἐγκλήματα δι’ αἰτίας τοιάσδε . Ἀμάρης γὰρ ὁ Πελοποννήσου καὶ τῆς ἄλλης Ἑλλάδος σατράπης , ἐκ πάνυ μικρῶν αἰτιῶν ὁρμηθεὶς , μᾶλλον δὲ οὐδὲ τούτων , ἀλλ’ ὀργὴν ἔχων τοῖς Ἐνετοῖς , ὅτι γε οὐ προσεῖχον αὐτῷ φιλικῶς , οὐδὲ χάριτας παρεῖχον ὡς σατράπῃ καὶ γειτονοῦντι καὶ δυναμένῳ βλάπτειν αὐτοὺς , ἀλλὰ νομίζων ὑπερορᾶσθαι καὶ βουλόμενος ἀμύνασθαι τούτους , καιρὸν φυλάξας ἀπροσδοκήτοις Ναύπακτόν τε καὶ τὰ περὶ αὐτὴν καὶ λείαν ὅτι πλείστην ἀπάγει ἀνδρῶν τε καὶ βοσκημάτων καὶ παίδων καὶ γυναικῶν · ἅτε γὰρ αἴφνης ἐπεσπεσὼν καὶ μηδέν τι τοιοῦτον προσδεχομένοις μηδὲ προσδοκοῦσιν ὅλως αὐτοῖς ἐν εἰρήνῃ τε καὶ σπονδαῖς , μεγάλα ἔβλαψε , μᾶλλον δὲ ὀλίγου ἐδέησε καὶ αὐτὸ τὸ ἄστυ λαβεῖν · οὐ μόνον δὲ , ἀλλὰ καὶ τὰς ἐν Πελοποννήσῳ πόλεις αὐτῶν Κορώνειαν καὶ Μεθώνην καὶ τὰς λοιπὰς κακῶς ἐποίει , προφάσεις ἐπάγων ἀεὶ καὶ αἰτίας κενάς . ( 2 ) Ἔδοξεν οὖν βαρὺ τοῦτο λίαν τοῖς Ἐνετοῖς καὶ μεγίστη πρόφασις ἐς τὸ πολεμεῖν καὶ ἄλλως ὠδίνουσι τὸν πρὸς βασιλέα πόλεμον , ἐξ ὅτου δὴ τὴν Πελοπόννησον ἐχειρώσατο · ἀεὶ γάρ ποτε προσεδόκων ἕξειν αὐτὴν οὗτοι , καὶ νομίζοντες ἰδίαν οὖσαν ἀποβαλεῖν , καιρὸν ἐζήτουν καὶ προφάσεις τινὰς πόλεμον ἐξενεγκεῖν βασιλεῖ καὶ στρατεῦσαι ἐπ’ αὐτήν . ( 3 ) Δραξάμενοι οὖν τῶν αἰτιῶν τούτων , εὐθὺς καὶ ἄνευ πρεσβείας ἡστινοσοῦν καὶ τοῦ λόγοις μᾶλλον ἐθελῆσαι τὰ διάφορα λῦσαι , στρατιὰν μεγάλην καὶ στόλον διαπόντιον ἐξαρτύουσι τῇ Πελοποννήσῳ τριήρεων ἑβδομήκοντα καὶ ὁλκάδων μεγάλων . ( 4 ) Πληρώσαντες οὖν αὐτὰς ἐπιβατῶν , καὶ ὁπλίτας ἐπιβιβάσαντες ὅτι πολλοὺς καὶ στρατιώτας καταφράκτους τε καὶ μαχίμους ἐκ τῶν ἰδίων καταλόγων καὶ τάξεων , ἀλλὰ δὴ καὶ ξένους μισθοφόρους ὡς πλείστους καὶ ὅπλα παντοῖα ἐνθέμενοι καὶ μηχανὰς πετροβόλους καὶ ἀφετήρια , ἔτι δὲ καὶ σίδηρον πολὺν καὶ ξύλα καὶ ἄσβεστον καὶ τεχνίτας καὶ οἰκοδόμους καὶ ἐργαλεῖα τὰ ἐς οἰκοδομὴν ἐπιτήδεια καὶ ὅσα τοιαῦτα ἐπιφορτίσαντες καὶ καλῶς ἐξαρτύσαντες διὰ πάντων , καὶ στρατηγὸν αὐτοκράτορα ἑλόντες ἄνδρα τὸν παρ’ αὐτοῖς δοκιμώτατον καὶ τῶν ὀνομαστῶν ἐπ’ ἀνδρίᾳ καὶ στρατηγικῇ ἀρετῇ κατὰ γῆν τε καὶ θάλασσαν , ἐκπέμπουσι τὸν στόλον . ( 5 ) Ἄραντες οὖν ἐκ τῆς αὐτῶν δυνάμει τε πολλῇ καὶ παρασκευῇ τῇ πάσῃ καὶ περιφανεῖ στρατιᾷ καὶ λαμπραῖς ἐλπίσιν , ἔπλεον τὸν Ἀδρίαν τε καὶ Ἰόνιον , παραπλεύσαντες δὲ Κέρκυράν τε καὶ Λευκάδα διὰ τῶν ἐπικειμένων νήσων Ἰθάκης τε καὶ Κεφαλληνίας , προσίσχουσι τῇ Ἤλιδι ἄκρᾳ τῆς Πελοποννήσου , κἀκεῖθεν γίνονται κατὰ τὸ Ῥίον τὸ Ἀχαϊκὸν , καὶ διαβαλόντες τὸν Κρισαῖον καταίρουσι ἐς τὴν Κορινθίαν ἐν τῷ Ἰσθμῷ , καὶ ἀποβάντες τῶν νεῶν στρατοπεδεύονται αὐτοῦ · τοῦτον γὰρ ἐβούλοντο πρῶτον τειχίσαι καὶ προκαταλαβεῖν , ἔπειτα τῇ ὅλῃ Πελοποννήσῳ ἐπιχειρῆσαι . ( 6 ) Ἐκφορήσαντες οὖν πᾶσαν ἀποσκευήν τε καὶ χρείαν καὶ διαλαβόντες τὸν ἰσθμὸν ἀπ’ ἄκρου ἐς ἄκρον πάσῃ τῇ στρατιᾷ , ἐτείχιζον χειρὶ πολλῇ καὶ δυνάμει , ἔτι δὲ καὶ σπουδῇ καὶ προθυμίᾳ τῇ πάσῃ χρώμενοι . Ἀπέστησαν δὲ τότε εὐθὺς καί τινα τῶν φρουρίων καὶ πολισμάτων τοῦ βασιλέως ἔν τε τῇ μεσογείᾳ καὶ παραλίᾳ , καὶ προσέθεντο αὑτοῖς , ἐν οἷς καὶ φρουροὺς ἐγκατέστησαν · οὐ μόνον δὲ , ἀλλὰ καὶ ἡ ἄλλη πᾶσα Πελοπόννησος μετέωρος ἦν , ἀποσκοποῦσα τὸ μέλλον , ὥστε καὶ αὐτὴ ἀποστῆναι τοῦ βασιλέως . ( 7 ) Ἀμάρης δὲ ξυναγαγὼν πάντας τοὺς ὑπ’ αὐτὸν καί τινας τῶν ἐκ Πελοποννήσου Ἰλλυριῶν προσλαβόμενος καὶ στρατιὰν οὐ πολλὴν ἀθροίσας , ἐκάθητο ἐν Κορίνθῳ , φυλάσσων τε αὐτὴν , καὶ στρατιὰν ἐκδεχόμενος παρὰ βασιλέως · ἤδη γὰρ ἦν πέμψας ἄγγελον ὡς αὐτὸν , εὐθὺς καταχθέντος τοῦ στόλου , ἀγγελοῦντα τὴν ἔφοδον τούτου , καὶ ἅμα καιρὸν ἐπιτήδειον παραφυλάττων ἐπιθέσθαι αὐτοῖς . Καὶ ὁ μὲν οὕτως . ( 8 ) Βασιλεὺς δὲ πυθόμενος τὴν ἐς Πελοπόννησον ἐκστρατείαν τῶν Ἐνετῶν καὶ τὸν τοῦ ἰσθμοῦ τειχισμὸν , οὐκέτι ἐν ἀναβολαῖς τὸ πρᾶγμα ἐτίθει , ἀλλ’ εὐθὺς μετακαλεσάμενος Μαχουμούτεα τὸν πασίαν καὶ στρατιὰν αὐτῷ δοὺς ἱκανὴν ὁπλιτῶν τε καὶ τοξοτῶν καὶ τῶν ἀπὸ τῆς ἰδίας αὐλῆς τοὺς μαχιμωτάτους τε καὶ εὐοπλωτάτους , ἐκπέμπτει ἐς Πελοπόννησον . ( 9 ) Αὐτὸς δὲ καταστησάμενος πάντα τὰ ἐν τοῖς Βόστροις καλῶς τε καὶ ὡς ἦν αὐτῷ κατὰ νοῦν , φρουρούς τε καὶ φρουράρχας τῇ τε Ἰαΐτζῃ καὶ τοῖς ἄλλοις τῶν φρουρίων ἐγκαταστησας ὅσα μὴ κατέσκαψε , σατράπην τε ξὺν στρατιᾷ ἱκανῇ τῇ χώρᾳ καταλιπὼν ἄνδρα τῶν ὀνομαστῶν παρ’ αὐτῷ ἐπ’ ἀνδρίᾳ καὶ στρατηγίᾳ , καὶ λείαν ἐλάσας ὅτι πολλὴν αὐτός τε καὶ τῇ στρατιᾷ διαδοὺς , ἐπάνεισιν ἐς τὴν Ἀδριανοῦ , φθινοπώρου λήγοντος ἤδη . Καὶ ἓν δὴ καὶ ἑβδομηκοστὸν ἔτος πρὸς τοῖς ἐννακοσίοις τε καὶ ἑξακισχιλίοις τοῖς ὅλοις ἠνύετο , τρίτον δὲ καὶ δέκατον τῆς ἀρχῆς τῷ βασιλεῖ .
Lemmas: ὁ δέ αὐτός θέρος καί Ἐνετός λύω ὁ μετά βασιλεύς σπονδή , πόλεμος ἐκφέρω αὐτός , ἔχω ἔγκλημα διά αἴτιος τοιόσδε . Ἀμάρα γάρ ὁ Πελοπόννησος καί ὁ ἄλλος Ἑλλάς σατράπης , ἐκ πάνυ μικρός αἰτία ὁρμάω , μᾶλλον δέ οὐδέ οὗτος , ἀλλά ὀργή ἔχω ὁ Ἐνετός , ὅτι γε οὖον προσέχω αὐτός φιλικῶς , οὐδέ χάρις παρέχω ὡς σατράπης καί γειτονέω καί δύναμαι βλάπτω αὐτός , ἀλλά νομίζω ὑπεροράω καί βούλομαι ἀμύνω οὗτος , καιρός φυλάσσω ἀπροσδόκητος Ναύπακτος τε καί ὁ περί αὐτός καί λεῖος ὅτι πλεῖστος ἀπάγω ἀνήρ τε καί βόσκημα καί παῖς καί γυνή · ἅτε γάρ αἴφνης ἐπεισπίπτω καί μηδείς τίς τοιοῦτος προσδέχομαι μηδέ προσδοκέω ὅλως αὐτός ἐν εἰρήνη τε καί σπονδή , μέγας βλάπτω , μᾶλλον δέ ὀλίγος δήω καί αὐτός ὁ Ἄστυ λαμβάνω · οὖον μόνος δέ , ἀλλά καί ὁ ἐν Πελοπόννησος πόλις αὐτός Κορώνεια καί Μεθώνη καί ὁ λοιπάς κακῶς ποιέω , πρόφασις ἐπάγω ἀεί καί αἴτιος κενός . ( 2 ) δοκέω οὖν βαρύς οὗτος λίαν ὁ Ἐνετός καί μέγας πρόφασις εἰς ὁ πολεμέω καί ἄλλως ὠδίνω ὁ πρός βασιλεύς πόλεμος , ἐκ ὅστις δή ὁ Πελοπόννησος χειρόομαι · ἀεί γάρ ποτός προσδοκάω ἔχω αὐτός οὗτος , καί νομίζω ἴδιος εἰμί ἀποβάλλω , καιρός ζητέω καί πρόφασις τις πόλεμος ἐκφέρω βασιλεύς καί στρατεύω ἐπί αὐτός . ( 3 ) δράσσομαι οὖν ὁ αἰτία οὗτος , εὐθύς καί ἄνευ πρέσβυς ὅστις καί ὁ λόγος μᾶλλον ἐθέλω ὁ διάφορος λύω , στρατία μέγας καί στόλος διαπόντιος ἐξαρτύω ὁ Πελοπόννησος τριήρης ἑβδομήκοντα καί ὁλκάς μέγας . ( 4 ) πληρόω οὖν αὐτός ἐπιβάτης , καί ὁπλίτης ἐπιβιβάζω ὅτι πολύς καί στρατιώτης κατάφρακτος τε καί μάχιμος ἐκ ὁ ἴδιος κατάλογος καί τάξις , ἀλλά δή καί ξένος μισθοφόρος ὡς πλεῖστος καί ὅπλον παντοῖος ἐντίθημι καί μηχανή πετρόβολος καί ἀφετήριος , ἔτι δέ καί σίδηρος πολύς καί ξύλον καί ἄσβεστος καί τεχνίτης καί οἰκοδόμος καί ἐργαλεῖον ὁ εἰς οἰκοδομή ἐπιτήδειος καί ὅσος τοιοῦτος ἐπιφορτίζω καί καλῶς ἐξαρτύω διά πᾶς , καί στρατηγός αὐτοκράτωρ αἱρέω ἀνήρ ὁ παρά αὐτός δόκιμος καί ὁ ὀνομαστός ἐπί ἀνδρεία καί στρατηγικός ἀρετή κατά γῆ τε καί θάλασσα , ἐκπέμπω ὁ στόλος . ( 5 ) ἄρας οὖν ἐκ ὁ αὐτός δύναμις τε πολύς καί παρασκευή ὁ πᾶς καί περιφανής στρατιά καί λαμπρός ἐλπίς , πλέω ὁ Ἀδρίας τε καί Ἰόνιος , παραπλέω δέ Κέρκυρα τε καί Λευκάς διά ὁ ἐπίκειμαι νῆσος Ἰθάκη τε καί Κεφαλληνία , προσέχω ὁ Ἦλις ἄκρος ὁ Πελοπόννησος , ἐκεῖθεν γίγνομαι κατά ὁ Ῥίον ὁ Ἀχαϊκός , καί διαβάλλω ὁ Κρισαῖος καταίρω εἰς ὁ Κορίνθιος ἐν ὁ Ἰσθμός , καί ἀποβαίνω ὁ νέος στρατοπεδεύω αὐτός · οὗτος γάρ βούλομαι πρῶτος τειχίζω καί προκαταλαμβάνω , ἔπειτα ὁ ὅλος Πελοπόννησος ἐπιχειρέω . ( 6 ) ἐκφορέω οὖν πᾶς ἀποσκευή τε καί χρεία καί διαλαμβάνω ὁ ἰσθμός ἀπό ἄκρος εἰς ἄκρος πᾶς ὁ στρατιά , τειχίζω χείρ πολύς καί δύναμις , ἔτι δέ καί σπουδή καί προθυμία ὁ πᾶς χράω . ἀφίστημι δέ τότε εὐθύς καί τις ὁ φρούριον καί πόλισμα ὁ βασιλεύς ἐν τε ὁ μεσόγεια καί παράλιος , καί προστίθημι ἑαυτοῦ , ἐν ὅς καί φρουρός ἐγκαθίστημι · οὖον μόνος δέ , ἀλλά καί ὁ ἄλλος πᾶς Πελοπόννησος μετέωρος εἰμί , ἀποσκοπέω ὁ μέλλω , ὥστε καί αὐτός ἀφίστημι ὁ βασιλεύς . ( 7 ) Ἀμάρα δέ συνάγω πᾶς ὁ ὑπό αὐτός καί τις ὁ ἐκ Πελοπόννησος Ἰλλυριός προσλαμβάνω καί στρατία οὖον πολύς ἀθροίζω , κάθημαι ἐν Κόρινθος , φυλάσσω τε αὐτός , καί στρατία ἐκδέχομαι παρά βασιλεύς · ἤδη γάρ εἰμί πέμπω ἄγγελος ὡς αὐτός , εὐθύς κατάγω ὁ στόλος , ἀγγέλλω ὁ ἔφοδος οὗτος , καί ἅμα καιρός ἐπιτήδειος παραφυλάσσω ἐπιτίθημι αὐτός . καί ὁ μέν οὕτως . ( 8 ) Βασιλεύς δέ πυνθάνομαι ὁ εἰς Πελοπόννησος ἐκστρατεία ὁ Ἐνετός καί ὁ ὁ ἰσθμός τειχισμός , οὐκέτι ἐν ἀναβολή ὁ πρᾶγμα τίθημι , ἀλλά εὐθύς μετακαλέω μαχουμουτις ὁ πασίας καί στρατία αὐτός δίδωμι ἱκανός ὁπλίτης τε καί τοξότης καί ὁ ἀπό ὁ ἴδιος αὐλή ὁ μάχιμος τε καί εὔοπλος , ἐκπέμπω εἰς Πελοπόννησος . ( 9 ) αὐτός δέ καθίστημι πᾶς ὁ ἐν ὁ Βόστρα καλῶς τε καί ὡς εἰμί αὐτός κατά νόος , φρουρός τε καί φρουράρχης ὁ τε Ἰαΐτζῃ καί ὁ ἄλλος ὁ φρούριον ἐγκαθίστημι ὅσος μή κατασκάπτω , σατράπης τε ξὺν στρατιά ἱκανός ὁ χώρα καταλείπω ἀνήρ ὁ ὀνομαστός παρά αὐτός ἐπί ἀνδρεία καί στρατηγία , καί λεῖος ἐλαύνω ὅτι πολύς αὐτός τε καί ὁ στρατιά διαδίδωμι , ἐπάνειμι εἰς ὁ Ἀδριανός , φθινόπωρον λήγω ἤδη . καί εἷς δή καί ἑβδομηκοστός ἔτος πρός ὁ ἐννακόσιος τε καί ἑξακισχίλιοι ὁ ὅλος ἀνύω , τρίτος δέ καί δέκατος ὁ ἀρχή ὁ βασιλεύς .