critobulus.fragmenta 5.xii
Ἦν δέ τι καὶ φρούριον ἐκεῖσε τοῖς Ἰλλυριοῖς ἀπόμαχον πάντη καὶ ἰσχυρότατον Κροῦες ὀνομαζόμενον , ὅπερ δὴ καὶ ὡς ἀκρόπολίς τις ἦν τῆς ὅλης χώρας καὶ φυλακτήριον . Τοῦτο πολυτρόπως πρώην πειρασας ὁ τοῦ βασιλέως πατὴρ καὶ ὅπλοις καὶ μηχαναῖς πετροβόλοις καὶ πολιορκίᾳ μακρᾷ , οὐκ ἠδυνήθη ( δʹ οὖν ) ὅμως ἑλεῖν · οὕτως ἀπόμαχον ἦν . ( 2 ) Ἐν τούτῳ τοίνυν παραγενόμενος ὁ βασιλεὺς καὶ θεασάμενος αὐτοῦ τό τε ἐρυμνὸν καὶ δυσάλωτον καὶ σφόδρα ἀπόμαχον , οὐκ ἐγνώκει δεῖν ὅλως ἐπιχειρεῖν τῷ τοιούτῳ καὶ πονεῖν ἀνήνυτα , οὐδὲ προσταλαιπωρεῖν καὶ κατατρίβειν τὴν στρατιὰν περικαθήμενον καὶ πολιορκοῦντα χρονίαν πολιορκίαν , καὶ σώματα καὶ χρήματα ἀπολλύναι μάτην , ἐνὸν ἄλλῳ τῳ τρόπῳ τοῦ τε ἄστεος καὶ τῆς χώρας ἀπόνως τε καὶ ἀκινδύνως κρατεῖν . ( 3 ) Διὰ τοῦτο ἐπιτειχισμὸν αὐτοῖς ἐγνώκει δεῖν κατασκευάσαι , καὶ φρούριον ἐχυρὸν ἐνταῦθα τειχίσαι ἐν μέσῃ τῇ χώρᾳ , καὶ στρατιὰν ἱκανὴν ἐν αὐτῷ καταλιπεῖν , ἀεὶ κατατρέχουσαν καὶ ληιζομένην καὶ μηδαμοῦ ἐῶσαν τοὺς Ἰλλυριοὺς ἐξερχομένους τοῦ ἄστεος · ἢ τῶν ὀρῶν κατερχομένους ἐργάζεσθαι ἢ ποιμαίνειν ἢ νέμειν ἢ ἄλλο τι ποιεῖν , ἀλλ’ ἀεὶ κατακεκλεισμένους τε καὶ κακοπαθοῦντας ἀναγκασθῆναί ποτε καὶ ξυμβῆναι τῷ βασιλεῖ . ( 4 ) Διερχόμενος οὖν τὴν χώραν ἐπιζητήσει χωρίου ἐπικαίρου ἐς ἐπικαίρῳ τε τῆς χώρας κειμένης καὶ ἀρίστης τε καὶ καλλίστης φαινομένης εἶναι τὸ παλαιόν · ταύτην ἔγνω τειχίζειν · καὶ ἀρξάμενος ἀρχομένου θέρους χειρὶ πολλῇ καὶ σπουδῇ καὶ δαπάνῃ φιλοτιμίᾳ τε καὶ ἐπιστασίᾳ βασιλικῇ ( καὶ γὰρ παρῆν τε αὐτὸς πανταχοῦ τῷ ἔργῳ ἕκαστα ἐξηγούμενός τε καὶ ἐπισπέρχων πάντας , τοὺς μὲν λόγοις , τοὺς δὲ καὶ χρήμασι ( καὶ ) προθυμοτέρους ἐς τοῦτο ποιῶν ) , πρὶν τὸ θέρος ὅλον ἐξήκειν τειχίζει τὸ φρούριον , ἔργον λόγου καὶ θαύματος ἄξιον , καὶ ξυνοικίζει τοῦτο καλῶς , οἰκήτορας ξυναγαγὼν πλείστους ὅσους ἀπὸ τῶν πέριξ αὐτοῦ χωρῶν καὶ τόπων καὶ πόλεων . ( 5 ) Ἐσάγει δὲ καὶ πολλὴν ἀφθονίαν τῶν ἀναγκαίων καὶ ἐς τροφὴν ἐπιτηδείων καὶ θεραπείαν αὐτῶν καὶ πᾶσαν ἄλλην αὐτάρκειάν τε καὶ χρείαν δαψιλῶς ἑτοιμασάμενος · ἔτι δὲ καὶ ὅπλα πολλὰ ἐντίθησι καὶ μηχανὰς πετροβόλους καὶ ἀφετήρια καὶ πλείστην ἄλλην οἰκονομίαν τε καὶ παρασκευὴν τῶν ἐς τὸν πόλεμον , καὶ ἐπισκευάζει τοῦτο διὰ πάντων καλῶς τε καὶ ὥσπερ ἂν εἰ οὐ τότε πρῶτον , ἀλλὰ πολλοῖς ἔτεσι πρότερον οἰκούμενον ἦν , καὶ πάντων τῶν ἐν χρείᾳ καὶ ἀναγκαίων ηὐμοιρήκει πλουσίως . ( 6 ) Καταλείπει δὲ καὶ φρουρὰν ἐς αὐτὸ ἱκανὴν ἄνδρας τετρακοσίους τῶν ἀπὸ τῆς ἰδίας αὐλῆς τοὺς μαχιμωτάτους τε καὶ εὐρωστοτάτους , σαπράπην τε τῇ χώρᾳ καὶ στρατηγὸν μετὰ στρατιᾶς ἱκανῆς ἄνδρα τὸν ἄριστον τῶν παρ’ αὐτῷ καὶ πάνυ στρατηγικὸν , ἵνα κατατρέχῃ καὶ πορθῇ πᾶσαν τὴν Ἰλλυριῶν ξυνεχῶς τε καὶ ἀδιακόπως , καὶ τὸ ἄστυ τοῦ Κροῦες πολιορκῇ . ( 7 ) Πράξας δὲ ταῦτα ὁ βασιλεὺς καὶ λείαν ἐλάσας ὅτι πολλὴν αὐτὸς ἀνδραπόδων τε καὶ βοσκημάτων , καὶ τῇ στρατιᾷ διαδοὺς , ἐπάνεισι φθινοπώρου ἐς τὸ Βυζάντιον καὶ τέταρτον δὴ καὶ ἑβδομηκοστὸν ἔτος πρὸς τοῖς ἐννακοσίοις τε καὶ ἑξακισχιλίοις τοῖς ὅλοις ἠνύετο , ἕκτον δὲ καὶ δέκατον τῆς ἀρχῆς τῷ βασιλεῖ .
Lemmas: ἦς δέ τίς καί φρούριον ἐκεῖσε ὁ Ἰλλυριός ἀπόμαχος πάντῃ καί ἰσχυρός Κροῦις ὀνομάζω , ὅσπερ δή καί ὡς ἀκρόπολις τις εἰμί ὁ ὅλος χώρα καί φυλακτήριον . οὗτος πολύτροπος πρώην πειράζω ὁ ὁ βασιλεύς πατήρ καί ὅπλον καί μηχανή πετρόβολος καί πολιορκία μακρός , οὐ δύναμαι ( δέ οὖν ) ὅμως αἱρέω · οὕτως ἀπόμαχος εἰμί . ( 2 ) ἐν οὗτος τοίνυν παραγίγνομαι ὁ βασιλεύς καί θεάομαι αὐτός ὁ τε ἐρυμνός καί δυσάλωτος καί σφόδρα ἀπόμαχος , οὐ γιγνώσκω δήω ὅλως ἐπιχειρέω ὁ τοιοῦτος καί πονέω ἀνήνυτος , οὐδέ προσταλαιπωρέω καί κατατρίβω ὁ στρατία περικάθημαι καί πολιορκέω χρόνιος πολιορκία , καί σῶμα καί χρῆμα ἀπόλλυμι μάτην , ἐν-εἰμί ἄλλος ὁ τρόπος ὁ τε Ἄστυ καί ὁ χώρα ἄπονος τε καί ἀκίνδυνος κρατέω . ( 3 ) Ζεύς οὗτος ἐπιτειχισμός αὐτός γιγνώσκω δήω κατασκευάζω , καί φρούριον ἐχυρός ἐνταῦθα τειχίζω ἐν μέσος ὁ χώρα , καί στρατία ἱκανός ἐν αὐτός καταλείπω , ἀεί κατατρέχω καί ληΐζομαι καί μηδαμοῦ ἐάω ὁ Ἰλλυριοί ἐξέρχομαι ὁ Ἄστυ · ἢ ὁ ὄρος κατέρχομαι ἐργάζομαι ἢ ποιμαίνω ἢ νέμω ἢ ἄλλος τίς ποιέω , ἀλλά ἀεί κατακλείω τε καί κακοπαθέω ἀναγκάζω ποτός καί συμβαίνω ὁ βασιλεύς . ( 4 ) διέρχομαι οὖν ὁ χώρα ἐπιζήτησις χωρίον ἐπίκαιρος εἰς ἐπίκαιρος τε ὁ χώρα κεῖμαι καί ἀγαθός τε καί καλός φαίνω εἰμί ὁ παλαιός · οὗτος γιγνώσκω τειχίζω · καί ἄρχω ἄρχω θέρος χείρ πολύς καί σπουδή καί δαπάνη φιλοτιμία τε καί ἐπιστασία βασιλικός ( καί γάρ πάρειμι τε αὐτός πανταχοῦ ὁ ἔργον ἕκαστος ἐξηγέομαι τε καί ἐπισπέρχω πᾶς , ὁ μέν λόγος , ὁ δέ καί χρῆμα ( καί ) πρόθυμος εἰς οὗτος ποιέω ) , πρίν ὁ θέρος ὅλος ἐξήκω τειχίζω ὁ φρούριον , ἔργον λόγος καί θαῦμα ἄξιος , καί συνοικίζω οὗτος καλῶς , οἰκήτωρ συνάγω πλεῖστος ὅσος ἀπό ὁ πέριξ αὐτός χώρα καί τόπος καί πόλις . ( 5 ) εἰσάγω δέ καί πολύς ἀφθονία ὁ ἀναγκαῖος καί εἰς τροφή ἐπιτήδειος καί θεραπεία αὐτός καί πᾶς ἄλλος αὐτάρκεια τε καί χρεία δαψιλής ἑτοιμάζω · ἔτι δέ καί ὅπλον πολύς ἐντίθημι καί μηχανή πετρόβολος καί ἀφετήριος καί πλεῖστος ἄλλος οἰκονομία τε καί παρασκευή ὁ εἰς ὁ πόλεμος , καί ἐπισκευάζω οὗτος διά πᾶς καλῶς τε καί ὥσπερ εἄν εἰμί οὖον τότε πρῶτος , ἀλλά πολύς ἔτος πρότερος οἰκέω εἰμί , καί πᾶς ὁ ἐν χρεία καί ἀναγκαῖος εὐμοιρέω πλούσιος . ( 6 ) καταλιμπάνω δέ καί φρουρά εἰς αὐτός ἱκανός ἀνήρ τετρακόσιοι ὁ ἀπό ὁ ἴδιος αὐλή ὁ μάχιμος τε καί εὔρωστος , σαπράπην τε ὁ χώρα καί στρατηγός μετά στρατιά ἱκανός ἀνήρ ὁ ἀγαθός ὁ παρά αὐτός καί πάνυ στρατηγικός , ἵνα κατατρέχω καί πορθέω πᾶς ὁ Ἰλλυριός συνεχῶς τε καί ἀδιακόπως , καί ὁ Ἄστυ ὁ Κροῦις πολιορκέω . ( 7 ) πράσσω δέ οὗτος ὁ βασιλεύς καί λεῖος ἐλαύνω ὅτι πολύς αὐτός ἀνδράποδον τε καί βόσκημα , καί ὁ στρατιά διαδίδωμι , ἐπάνειμι φθινόπωρον εἰς ὁ Βυζάντιον καί τέταρτος δή καί ἑβδομηκοστός ἔτος πρός ὁ ἐννακόσιος τε καί ἑξακισχίλιοι ὁ ὅλος ἀνύω , ἕκτος δέ καί δέκατος ὁ ἀρχή ὁ βασιλεύς .