critobulus.fragmenta 5.iii
Βασλεὺς δὲ χειμῶνος καλῶς παρασκευασάμενος καὶ στρατιὰν ὅτι πλείστην ἀγείρας ἱππικήν τε καὶ πεζὴν , ἐπειδὴ ἔαρ ὑπέφαινεν ἤδη , ἄρας ἐκ τῆς Ἀδριανοῦ παντὶ τῷ στρατῷ , ἐπορεύετο διὰ τῆς κάτω Μακεδονίας ὡς ἐπ’ Ἀμφίπολίν τε καὶ Στρυμόνα ποταμὸν ξυνεπαγόμενος ἅμα οἱ καὶ ὅπλα πολλὰ καὶ μηχανὰς παντοίας καὶ χαλκὸν ὅτι πλεῖστον καὶ σίδηρον . ( 2 ) Γενόμενος δ’ ἐν Στρυμόνι διαβαίνει τε τοῦτον καὶ παραμείψας τὴν Κερκινῖτιν ἢ Βόλβην λίμνην καὶ προσελαύνων ἐπὶ τὰ πρόσω , ἐπιβαίνει Θετταλίας , κἀνταῦθα στρατοπεδευσάμενος ἔγνω μικρὸν παραμεῖναι , ὥστε διαναπαῦσαί τε τὴν στρατιὰν καὶ ἑτέραν αὐτοῦ περιμεῖναι , καὶ ἅμα πεῖραν ποιούμενος τῶν τῆς Πελοποννήσου ἡγεμόνων , εἴ πως ἄρα ἐνδοῖεν , τὴν κατ’ αὐτῶν ἐκστρατείαν τοῦ βασιλέως μαθόντες , καὶ τὸν δασμὸν ἀποδοῖεν , ( 3 ) Ἐλέγετο γὰρ καὶ τοῦτο , ὅτε εἰ ἧκον ἂν ἐν τῷ τότε πρέσβεις αὐτῶν παρὰ βασιλέα , κομίζοντές τε τὸν δασμὸν καὶ δεόμενοι τυχεῖν εἰρήνης , ἔτυχον ἂν , καὶ οὐκ ἂν ἐπὶ τὰ πρόσω τοῦ λοιποῦ προὐχώρει ὁ βασιλεὺς , οὐδ’ ἐστράτευσε κατ’ αὐτῶν · εἶχε γὰρ ἄλλα τὰ κατεπείγοντα . ( 4 ) Ὡς δὲ ἡμέρας ἱκανὰς αὐτοῦ διαγαγὼν οὐδὲν ἀπὸ Πελοποννήσου ἐφαίνετο , ἥ τε στρατιὰ διανεπαύσατο καὶ ἡ προσδοκωμένη ἀφῖκτο , ἄρας ἐκ Θετταλίας ἐχώρει διὰ τῆς μεσογείας αὐτῆς , παρελάσας δὲ ταύτην τε καὶ τὴν Φθιῶτιν καὶ ὑπερβαλὼν τά τε ὄρη ταύτης καὶ τὰ Ἀχαϊκὰ τούς τε ἐν τῷ μεταξὺ ποταμοὺς διαβὰς , Σπερχειόν τε καὶ Πηνειὸν , ἀφικνεῖται ἐς Πύλας , καὶ διαβαίνει τὴν ταύτῃ πάροδον ἀσφαλῶς . ( 5 ) Καταβὰς δὲ ἔς τε τὴν Φωκίδα καὶ Βοιωτίαν καὶ Πλαταιίδα στρατοπεδεύεται αὐτοῦ πρὸς τῷ Ἀσπῷ ποταμῷ , καὶ πέμπει δὴ τοὺς κατασκεψομένους τὰς παρόδους τοῦ Κιθαιρῶνος τὰς φερούσας ἐς τὸν Ἰσθμόν · ἐδεδίει γὰρ μὴ οἱ Πελοποννήσιοι προεξελθόντες προκατάσχωσι ταύτας , καὶ ἐργώδης εἴη αὐτῷ ἡ ἐς τὸν Ἰσθμὸν διάβασις . ( 6 ) Ἐνταῦθα δὲ ἥκουσι πρέσβεις παρὰ τοῦ δεσπότου Θωμᾶ , κομίζοντες καὶ τοῦ δασμοῦ μοῖράν τινα , πεντακοσίους καὶ τετρακισχιλίους χρυσίνους , καὶ δεόμενοι σπονδῶν τυχεῖν καὶ εἰρήνης · τοῦτο δ’ ἀνόνητον ἦν πάντῃ τότε καὶ παρὰ τὸν καιρὸν , μᾶλλον δὲ καὶ ὅλως ἀνόητον · ἀπώλεσε γὰρ καὶ τὰ δοθέντα καὶ οὐδὲ τῆς εἰρήνης τετύχηκε . ( 7 ) Βασιλεὺς γὰρ τὸν μὲν δασμὸν ἔλαβε παρὰ τῶν πρέσβεων , « τὰς δὲ σπονδὰς ὅταν ἐντὸς , ἔφη , γενώμεθα τῆς Πελοποννήσου , ποιήσομεν » , διαχλευάζων καὶ διαπαίζων αὐτοὺς τῆς ἀβουλίας καὶ ἀκαιρίας · τότε γὰρ ἔδει τοῦτο ποιῆσαι , ὅταν ὅ τε βασιλεὺς ἐκάλει καὶ ὁ καιρὸς μετὰ τῶν πραγμάτων ἐδίδου . ( 8 ) Ὡς δὲ ἧκον οἱ κατάσκοποι φράζοντες μηδὲν εἶναι ταῖς παρόδοις ἐμποδὼν , ὁρμηθεὶς ἀπὸ τοῦ Ἀσωποῦ ἐχώρει ἐπὶ τὰς παρόδους , ταύτας δὲ διαβὰς οὐ ξὺν πόνῳ , καταβαίνει ἐς τὸ πεδίον τὸ πρὸ τοῦ Ἰσθμοῦ καὶ τοῦ τείχους , καὶ στρατοπεδεύεται αὐτοῦ μίαν ἡμέραν , τῇ δ’ ὑστεραίᾳ ἀναλαβὼν τὸν στρατὸν ἅπαντα ξυντεταγμένον , ἐσβάλλει ἐς τὴν Κορινθίων , ἀκμάζοντος ἤδη τοῦ σίτου , καὶ στρατόπεδον τίθησι οὐ μακρὰν , ἀλλ’ ὅσον ἀπὸ τεττάρων σταδίων ἀπέχον τῆς πόλεως . ( 9 ) Τῇ δ’ ἐφεξῆς ἀναλαβὼν τῶν ἐν τέλει ἐνίους καὶ στρατηγῶν καὶ σατραπῶν τοὺς ἀρίστους , περιῄει τόν τε λόφον καὶ τὴν πόλιν αὐτὴν , κατασκοπῶν τά τε ὅλως ἀπόμαχα τοῦ χωρίου τά τε ἐπίμαχα ὁπωσοῦν . ( 10 ) Καὶ ἔδοξεν αὐτῷ ἡ πόλις ἐχυρωτάτη , ὥσπερ δῆτα καὶ ἦν · ὑπερύψηλόν τε γὰρ ἦν τὸ χωρίον καὶ ἀπότομον καὶ κρημνῶδες κύκλοθεν , καὶ μίαν μόνην πάροδον ἔχον τὴν ἐπὶ τὴν πόλιν , καὶ αὐτὴν ἀνάντη τε καὶ τριπλῷ τείχει τετειχισμένην καὶ πεφραγμένην · ἡ δέ γε Ἀκροκόρινθος καὶ πάντῃ ἀπόμαχος , ὑπερανῳκισμένη τε τῆς κορυφῆς τοῦ λόφου καὶ τείχεσιν ἰσχυροτάτοις ὠχυρωμένη . ( 11 ) Ἔγνω οὖν δεῖν λόγους πρῶτον προσφέρειν τοῖς ἐν τῇ πόλει περί τε ξυμβάσεων καὶ ἐνδόσεως αὐτῆς · καὶ πέμπει δὴ τοὺς ἐροῦντας . Ὡς δὲ οὐκ ἔπειθε , πρῶτον μὲν ἔκειρε πᾶσαν τὴν ἔξω χώραν αὐτῶν καὶ ἐδῄωσε , παραδείσους τέ φημι καὶ ἀγροὺς καὶ ἀμπέλους καὶ τἆλλα , κάλλιστά τε καὶ πολυφόρα πάντα , τόν τε σῖτον ἀκμάζοντα ἤδη διέφθειρεν . ( 12 ) Ἔπειτα κύκλῳ περισχὼν αὐτοὺς τῷ στρατῷ καὶ κατακλείσας ἐντὸς τοῦ ἄστεος ἀσφαλῶς καὶ μηχανὰς ἐπιστήσας ἐπολιόρκει . ( 13 ) Ὡς δὲ συχνὰς ἡμέρας περικαθήμενος τῇ πόλει καὶ πολιορκῶν οὐδὲν ἤνυεν , ἔγνω χρονίαν ἔσεσθαι τὴν πολιορκίαν αὐτῷ · αἵ τε γὰρ μηχαναὶ οὐκ ἐξικνοῦντο πρὸς τὸ τεῖχος καλῶς , οὐδὲ βλάπτειν ὅλως ἠδύναντο · ἀφαιρούμεναι γὰρ τὴν βίαν τῷ μήκει , ἐξεκαυλίζοντο καὶ ἀσθενέστερον τῷ τείχει προσέπιπτον . Οὐ γὰρ ἐνῆν αὐτὰς τῷ ἀποκρότῳ καὶ σκληρῷ τοῦ χωρίου ἐγγύς που τοῦ τείχους προσενεγκεῖν ὥστε καὶ παίειν αὐτὸ μετὰ βίας σφοδρᾶς καὶ ῥύμης καὶ καταρριπτετῖν · ( 14 ) εἰ δὲ καὶ ὅλως κατερριπτεῖτο τὸ τεῖχος , ἀλλὰ καὶ οὕτως ἡ ἐς τὸ ἄστυ καὶ τὴν πόλιν πάροδος ἀπόμαχος ἦν , ἑκατέρωθεν ἀποτόμοις κρημνοῖς καὶ σκοπέλοις διειλημμένη καὶ φόβον καὶ δειλίαν πλείστην παρεχομένη τοῖς κάτωθεν εἰσιοῦσι μεθ’ ὅπλων , ἄνωθέν τε καὶ ὑπὲρ κεφαλῆς βαλλομένοις ἐξ ὑπερδεξίων ἀπὸ τῶν ἄκρων . Καὶ πολλάκις δὲ ταύτῃ προσβαλὼν ὁ βασιλεὺς , ἰσχυρῶς ἀπεκρούσθη .
Lemmas: Βασλεὺς δέ χειμών καλῶς παρασκευάζω καί στρατία ὅτι πλεῖστος ἀγείρω ἱππικός τε καί πεζός , ἐπεί ἔαρ ὑποφαίνω ἤδη , ἀείρω ἐκ ὁ Ἀδριανός πᾶς ὁ στρατός , πορεύω διά ὁ κάτω Μακεδονία ὡς ἐπί Ἀμφίπολις τε καί Στρυμών ποταμός συμπήγνυμι ἅμα ὁ καί ὅπλον πολύς καί μηχανή παντοῖος καί χαλκός ὅτι πλεῖστος καί σίδηρος . ( 2 ) Γενόμενος δέ ἐν Στρυμών διαβαίνω τε οὗτος καί παραμείβω ὁ Κερκινῖτις ἢ Βόλβη λίμνη καί προσελαύνω ἐπί ὁ πρόσω , ἐπιβαίνω Θεσσαλία , ἐνταῦθα στρατοπεδεύω γιγνώσκω μικρός παραμένω , ὥστε διαναπαύω τε ὁ στρατία καί ἕτερος αὐτός περιμένω , καί ἅμα πείρω ποιέω ὁ ὁ Πελοπόννησος ἡγεμών , εἰμί πως ἄρα ἐνδέω , ὁ κατά αὐτός ἐκστρατεία ὁ βασιλεύς μανθάνω , καί ὁ δασμός ἀποδίδωμι , ( 3 ) λέγω γάρ καί οὗτος , ὅτε εἰμί ἥκω εἄν ἐν ὁ τότε πρέσβυς αὐτός παρά βασιλεύς , κομίζω τε ὁ δασμός καί δήω τυγχάνω εἰρήνη , τυγχάνω εἄν , καί οὐ εἄν ἐπί ὁ πρόσω ὁ λοιπός προχωρέω ὁ βασιλεύς , οὐδέ στρατεύω κατά αὐτός · ἔχω γάρ ἄλλος ὁ κατεπείγω . ( 4 ) ὡς δέ ἡμέρα ἱκανός αὐτός διάγω οὐδείς ἀπό Πελοπόννησος φαίνω , ὅς τε στρατία διαναπαύω καί ὁ προσδοκάω ἀφικνέομαι , ἀείρω ἐκ Θεσσαλία χωρέω διά ὁ μεσόγεια αὐτός , παρελαύνω δέ οὗτος τε καί ὁ Φθιῶτις καί ὑπερβάλλω ὁ τε ὄρος οὗτος καί ὁ ἀχαϊκός ὁ τε ἐν ὁ μεταξύ ποταμός διαβαίνω , Σπερχειός τε καί Πηνειός , ἀφικνέομαι εἰς Πύλαι , καί διαβαίνω ὁ οὗτος πάροδος ἀσφαλῶς . ( 5 ) καταβαίνω δέ εἰς τε ὁ Φωκίς καί Βοιωτία καί Πλαταιικός στρατοπεδεύω αὐτός πρός ὁ Ἀσπώ ποταμός , καί πέμπω δή ὁ κατά-σκέπτομαι ὁ πάροδος ὁ Κιθαιρών ὁ φέρω εἰς ὁ Ἰσθμός · δείδω γάρ μή ὁ Πελοποννήσιος προεξέρχομαι προκατέχω οὗτος , καί ἐργώδης εἰμί αὐτός ὁ εἰς ὁ Ἰσθμός διάβασις . ( 6 ) ἐνταῦθα δέ ἥκω πρέσβυς παρά ὁ δεσπότης Θωμᾶς , κομίζω καί ὁ δασμός μοῖρα τις , πεντακόσιοι καί τετρακισχίλιοι χρύσινος , καί δήω σπονδή τυγχάνω καί εἰρήνη · οὗτος δέ ἀνόνητος εἰμί πάντῃ τότε καί παρά ὁ καιρός , μᾶλλον δέ καί ὅλως ἀνόητος · ἀπόλλυμι γάρ καί ὁ δίδωμι καί οὐδέ ὁ εἰρήνη τυγχάνω . ( 7 ) Βασιλεύς γάρ ὁ μέν δασμός λαμβάνω παρά ὁ πρέσβυς , « ὁ δέ σπονδή ὅταν ἐντός , φημί , γίγνομαι ὁ Πελοπόννησος , ποιέω » , διαχλευάζω καί διαπαίζω αὐτός ὁ ἀβουλία καί ἀκαιρία · τότε γάρ ἐσθίω οὗτος ποιέω , ὅταν ὅς τε βασιλεύς καλέω καί ὁ καιρός μετά ὁ πρᾶγμα δίδωμι . ( 8 ) ὡς δέ ἥκω ὁ κατάσκοπος φράζω μηδείς εἰμί ὁ πάροδος ἐμποδών , ὁρμάω ἀπό ὁ Ἀσωπός χωρέω ἐπί ὁ πάροδος , οὗτος δέ διαβαίνω οὖον ξὺν πόνος , καταβαίνω εἰς ὁ πεδίον ὁ πρό ὁ Ἰσθμός καί ὁ τεῖχος , καί στρατοπεδεύω αὐτός εἷς ἡμέρα , ὁ δέ ὑστεραῖος ἀναλαμβάνω ὁ στρατός ἅπας συντάσσω , εἰσβάλλω εἰς ὁ Κορίνθιος , ἀκμάζω ἤδη ὁ σῖτος , καί στρατόπεδον τίθημι οὖον μακράν , ἀλλά ὅσος ἀπό τέσσαρες στάδιος ἀπέχω ὁ πόλις . ( 9 ) ὁ δέ ἐφεξῆς ἀναλαμβάνω ὁ ἐν τέλος ἔνιοι καί στρατηγός καί σατράπης ὁ ἀγαθός , περίειμι ὁ τε λόφος καί ὁ πόλις αὐτός , κατασκοπέω ὁ τε ὅλως απόμαχος ὁ χωρίον ὁ τε ἐπίμαχος ὁπωσοῦν . ( 10 ) καί δοκέω αὐτός ὁ πόλις ὀχυρός , ὥσπερ δῆτα καί εἰμί · ὑπερύψηλος τε γάρ εἰμί ὁ χωρίον καί ἀπότομος καί κρημνώδης κυκλόθεν , καί εἷς μόνος πάροδος ἔχω ὁ ἐπί ὁ πόλις , καί αὐτός ἀνάντης τε καί τριπλόος τεῖχος τειχίζω καί φράσσω · ὁ δέ γε Ἀκροκόρινθος καί πάντῃ ἀπόμαχος , ὑπερανῳκισμένη τε ὁ κορυφή ὁ λόφος καί τεῖχος ἰσχυρός ὀχυρόω . ( 11 ) γιγνώσκω οὖν δήω λόγος πρῶτος προσφέρω ὁ ἐν ὁ πόλις περί τε σύμβασις καί ἔνδοσις αὐτός · καί πέμπω δή ὁ ἐρῶ . ὡς δέ οὐ πείθω , πρῶτος μέν κείρω πᾶς ὁ ἔξω χώρα αὐτός καί δῃόω , παράδεισος τε φημί καί ἀγρός καί ἄμπελος καί ἄλλος , καλός τε καί πολυφόρος πᾶς , ὁ τε σῖτος ἀκμάζω ἤδη διαφθείρω . ( 12 ) ἔπειτα κύκλος περιέχω αὐτός ὁ στρατός καί κατακλείω ἐντός ὁ Ἄστυ ἀσφαλῶς καί μηχανή ἐφίστημι πολιορκέω . ( 13 ) ὡς δέ συχνός ἡμέρα περικάθημαι ὁ πόλις καί πολιορκέω οὐδείς ἀνύω , γιγνώσκω χρόνιος εἰμί ὁ πολιορκία αὐτός · ὁ τε γάρ μηχανή οὐ ἐξικνέομαι πρός ὁ τεῖχος καλῶς , οὐδέ βλάπτω ὅλως δύναμαι · ἀφαιρέω γάρ ὁ βία ὁ μῆκος , ἐκκαυλίζω καί ἀσθενής ὁ τεῖχος προσπίπτω . οὖον γάρ ἐν-εἰμί αὐτός ὁ ἀπόκροτος καί σκληρός ὁ χωρίον ἐγγύς ποῦ ὁ τεῖχος προσφέρω ὥστε καί παίω αὐτός μετά Βίας σφοδρός καί ῥύμη καί καταρρίπτω · ( 14 ) εἰμί δέ καί ὅλως καταρρίπτω ὁ τεῖχος , ἀλλά καί οὕτως ὁ εἰς ὁ Ἄστυ καί ὁ πόλις πάροδος ἀπόμαχος εἰμί , ἑκατέρωθεν ἀπότομος κρημνός καί σκόπελος διαλαμβάνω καί φόβος καί δειλία πλεῖστος παρέχω ὁ κάτωθεν εἰσέρχομαι μετά ὅπλον , ἄνωθεν τε καί ὑπέρ κεφαλή βάλλω ἐκ ὑπερδέξιος ἀπό ὁ ἄκρος . καί πολλάκις δέ οὗτος προσβάλλω ὁ βασιλεύς , ἰσχυρῶς ἀποκρούω .