critobulus.fragmenta 5.xxii
Μετὰ δὲ τοῦτο ἐφ’ ἕτερον προσελαύνει φρούριον Γαρδίκιον καλούμενον , ἀνάλωτον πάντη καὶ ὀχυρώτατον · ἄκρα γὰρ ἦν ἠλίβατος παρὰ τὴν ἔσοδον τοῦ μεγάλου ὄρους τῆς Σπάρτης , ὃ δὴ Ζυγὸς λέγεται , ἄκρως ἀνέχουσα καὶ ὑπερκειμένη κρημνῷ τε μεγίστῳ καὶ φάραγγι βαθείᾳ , ἐν κύκλῳ πάντοθεν περιειργομένη καὶ κατησφαλισμένη , μιᾷ δὲ μόνῃ παρόδῳ καὶ ταύτῃ βραχείᾳ τὴν ἔσοδον ἔχουσα · παρ’ ὃ καὶ πολύ τι πλῆθος τῶν ἀστυγειτόνων ἀνδρῶν τε καὶ γυναικῶν καὶ παίδων ἐνταῦθα ξυγκαταπεφευγὸς ἦν διὰ τὸ ἀσφαλὲς τοῦ χωρίου · τοῦτο δ’ ἦν αὐτοῖς ὄλεθρος προφανής . ( 2 ) Βασιλεὺς γὰρ ἐλάσας ταύτῃ καὶ στρατόπεδον θέμενος τὰ μὲν πρῶτα λόγοις ἐπειρᾶτο τούτους ὑπαγαγέσθαι , σῶς εἶναι βουλόμενος καὶ κακῶν ἀπαθεῖς , ὡς δ’ οὐκ ἔπειθε , κύκλῳ περισχὼν αὐτοὺς τῷ στρατῷ καὶ κατακλείσας ἰσχυρῶς ἐφύλαττε , λιμῷ καὶ δίψει τούτους ἐκπολιορκῆσαι βουλόμενος , καὶ μὴ ἐς χωρία ἀπόκρημνα καὶ ἀνάντη εἰκῇ καὶ μάτην ἀπολλύναι τοὺς στρατιώτας . ( 3 ) Οἱ δὲ μίαν δὴ καὶ μόνην ἡμέραν κατακλεισθέντες αὐτοῦ , οὐκέτι ἀντέχειν ἠδύναντο , ἀλλὰ λιμῷ καὶ δίψει καὶ πνίγει καύματος θέρους ὥρᾳ καὶ τῇ ἄλλῃ κακοπαθείᾳ πιεζόμενοι , ἅτε πληθος ὄντες πολὺ ἀνδρῶν τε καὶ γυναικῶν καὶ παιδίων , καὶ ἐς βραχυτάτην ἄκραν ξυνελαθέντες , ὕδατος ἀπορίᾳ καὶ σπάνει τῶν ἀναγκαίων καὶ μηδεμίαν ἐπικουρίαν ποθὲν ἢ ἔχοντες ἢ ὅλως ἕξειν ἐλπίζοντες , καὶ ἄκοντες προσχωροῦσι τῷ βασιλεῖ , καὶ παραδιδόασι σφᾶς αὐτοὺς καὶ ἄνευ ὁμολογίας . ( 4 ) Βασιλεὺς δὲ καὶ τούτους πάντας ἀπέκτεινε , παῖδας δὲ καὶ γυναῖκας ἠνδραποδίσατο , τὸ δὲ φρούριον κατέσκαψε . Τοῦτο δ’ ἐποίησεν ἐν τοῖς φρουρίοις τοῖσδε ὀργὴν ἔχων καὶ μῆνιν δικαίαν , τοῖς μὲν ὅτι προκαλουμένου σφᾶς ἐπὶ ξυμβάσεις αὐτοῦ , ὥστε μηδένα κίνδυνον ἐν τῷ πολέμῳ τοῖς στρατιώταις γενέσθαι , οὐχ ὑπήκουσαν , ἀλλ’ εἵλοντο μᾶλλον τὸν πόλεμον , ἐν ᾧ πολλοὺς καὶ ἀγαθοὺς ἄνδρας ἀπεβεβλήκει , τοῖς δὲ , Ἰλλυριοῖς οὖσι τοῖς πλείοσι , διά τε τὰς δυστροπίας αὐτῶν καὶ τὰς ξυνεχεῖς ἐπαναστάσεις τε καὶ κλοπὰς καὶ λῃστείας , καὶ ἅμα θροῆσαι πάντας καὶ καταπλῆξαι βουλόμενος καὶ ἐς φόβον ὅτι πλεῖστον καὶ ἀγωνίαν ἐμβαλεῖν , ὥστε μηκέτι ἀντιβαίνειν ἐθέλειν , μηδὲ τολμᾶν ὅλως ἀπαυθαδίζεσθαι τοῦ λοιποῦ , ἀλλὰ προσχωρεῖν ἑτοίμως αὐτῶ , θηρωμένους τὴν σωτηρίαν · ὃ δῆτα καὶ γέγονεν . ( 5 ) Ὁρμηθεὶς γὰρ ἐκεῖθεν ὁ βασιλεὺς καὶ προσελαύνων ἐπὶ τὰ πρόσω τῆς χώρας , οὐκέτι ἀντιβαῖνον εἶχεν οὐδὲν οὐδαμοῦ , ἀλλὰ πάντα οἷ προσεχώρει ἑτοίμως , τὰ πλείω σχεδὸν καὶ ἄνευ ὁμολογίας , προλαμβάνοντα τὰ πολλὰ καὶ τὴν αὐτοῦ ἔφοδον , καὶ πόλεις καὶ φρούρια καὶ πᾶσα ἡ ἐν ποσὶν εἶκε καὶ ὑπεχώρει πρὸς τὸν τούτου δρόμον καὶ τὴν ὁρμήν · οὕτως ἅπαντα κατεπτήχει καὶ προσεχώρει , πλὴν εἰ μή πού τινες κουφότητι γνώμης ἀντέβησαν , οἳ καὶ παρὰ πόδας τοῖς ὅπλοις ἐσωφρονίσθησαν . Καὶ μέντοι καὶ ὁ βασιλεὺς τὸ ἀπὸ τοῦδε πᾶσι προσεφέρετο καλῶς τοῖς γε τοιούτοις , καὶ πάντας ἐφύλαττε σῶς ἐν τοῖς ὑπάρχουσι πᾶσι καὶ ἀσινεῖς ὅλως τῶν ἀπὸ τῆς στρατιᾶς καὶ τοῦ πολέμου κακῶν . ( 6 ) Περιιὼν δὲ πᾶσαν τὴν Πέλοπος καὶ χειρούμενος , ὅσα μὲν ἐδόκει οἷ τῶν τε φρουρίων καὶ πολισμάτων ἐπιτήδεια εἶναι καὶ ἀσφαλῆ καὶ πρὸς φυλακὴν ἱκανῶς ἔχειν τῆς χώρας , ἐπεσκεύαζε φρουροῖς καὶ φρουράρχαις καὶ σιτήσει καὶ ὅπλοις καὶ πᾶσιν ἄλλοις ἐξήρτυε , ὅσα δὲ μὴ ἐδόκει , κατέσκαπτε , τοὺς δ’ οἰκήτορας εἴα μένειν ἐν τοῖς αὐτῶν καὶ οἰκεῖν ὥσπερ κατὰ κώμας , ἐνίους δὲ αὐτῶν καὶ ἀποικίσας ἤγαγεν ἐς τὴν Κωνσταντίνου .
Lemmas: μετά δέ οὗτος ἐπί ἕτερος προσελαύνω φρούριον Γαρδίκιον καλέω , ἀνάλωτος πάντῃ καί ὀχυρός · ἄκρος γάρ εἰμί ἠλίβατος παρά ὁ εἴσοδος ὁ μέγας ὄρος ὁ Σπάρτη , ὅς δή ζυγόν λέγω , ἄκρως ἀνέχω καί ὑπέρκειμαι κρημνός τε μέγας καί φάραγξ βαθύς , ἐν κύκλος πάντοθεν περιείργω καί κατασφαλίζω , εἷς δέ μόνος πάροδος καί οὗτος βραχύς ὁ εἴσοδος ἔχω · παρά ὅς καί πολύς τίς πλῆθος ὁ ἀστυγείτων ἀνήρ τε καί γυνή καί παῖς ἐνταῦθα συγκαταφεύγω εἰμί διά ὁ ἀσφαλής ὁ χωρίον · οὗτος δέ εἰμί αὐτός ὄλεθρος προφανής . ( 2 ) Βασιλεύς γάρ ἐλαύνω οὗτος καί στρατόπεδον τίθημι ὁ μέν πρῶτος λόγος πειράω οὗτος ὑπάγω , σῶς εἰμί βούλομαι καί κακός ἀπαθής , ὡς δέ οὐ πείθω , κύκλος περιέχω αὐτός ὁ στρατός καί κατακλείω ἰσχυρῶς φυλάσσω , λιμός καί διψάω οὗτος ἐκπολιορκέω βούλομαι , καί μή εἰς χωρίον ἀπόκρημνος καί ἀνάντης εἰκῇ καί μάτην ἀπόλλυμι ὁ στρατιώτης . ( 3 ) ὁ δέ εἷς δή καί μόνος ἡμέρα κατακλείω αὐτός , οὐκέτι ἀντέχω δύναμαι , ἀλλά λιμός καί διψάω καί πνίγω καῦμα θέρος ὥρα καί ὁ ἄλλος κακοπάθεια πιέζω , ἅτε πλῆθος εἰμί πολύς ἀνήρ τε καί γυνή καί παιδίον , καί εἰς βραχύς ἄκρος συνελαύνω , ὕδωρ ἀπορία καί σπάνις ὁ ἀναγκαῖος καί μηδείς ἐπικουρία ποθεν ἢ ἔχω ἢ ὅλως ἔχω ἐλπίζω , καί ἄκων προσχωρέω ὁ βασιλεύς , καί παραδίδωμι σφεῖς αὐτός καί ἄνευ ὁμολογία . ( 4 ) Βασιλεύς δέ καί οὗτος πᾶς ἀποκτείνω , παῖς δέ καί γυνή ἀνδραποδίζω , ὁ δέ φρούριον κατασκάπτω . οὗτος δέ ποιέω ἐν ὁ φρούριον ὅδε ὀργή ἔχω καί μῆνις Δίκαιος , ὁ μέν ὅτι προκαλέω σφεῖς ἐπί σύμβασις αὐτός , ὥστε μηδείς κίνδυνος ἐν ὁ πόλεμος ὁ στρατιώτης γίγνομαι , οὐ ὑπακούω , ἀλλά αἱρέω μᾶλλον ὁ πόλεμος , ἐν ὅς πολύς καί ἀγαθός ἀνήρ ἀποβάλλω , ὁ δέ , Ἰλλυριός εἰμί ὁ πλείων , διά τε ὁ δυστροπία αὐτός καί ὁ συνεχής ἐπανάστασις τε καί κλοπή καί λῃστεία , καί ἅμα θροέω πᾶς καί καταπλήσσω βούλομαι καί εἰς φόβος ὅτι πλεῖστος καί ἀγωνία ἐμβάλλω , ὥστε μηκέτι ἀντιβαίνω ἐθέλω , μηδέ τολμάω ὅλως ἀπαυθαδίζω ὁ λοιπός , ἀλλά προσχωρέω ἑτοίμως αὐτός , θηράω ὁ σωτηρία · ὅς δῆτα καί γίγνομαι . ( 5 ) ὁρμάω γάρ ἐκεῖθεν ὁ βασιλεύς καί προσελαύνω ἐπί ὁ πρόσω ὁ χώρα , οὐκέτι ἀντιβαίνω ἔχω οὐδείς οὐδαμοῦ , ἀλλά πᾶς οἷ προσχωρέω ἑτοίμως , ὁ πλείων σχεδόν καί ἄνευ ὁμολογία , προλαμβάνω ὁ πολύς καί ὁ αὐτός ἔφοδος , καί πόλις καί φρούριον καί πᾶς ὁ ἐν πούς εἴκω καί ὑποχωρέω πρός ὁ οὗτος δρόμος καί ὁ ὁρμή · οὕτως ἅπας καταπτήσσω καί προσχωρέω , πλήν εἰμί μή πού τις κουφότης γνώμη ἀντιβαίνω , ἕ καί παρά πούς ὁ ὅπλον σωφρονίζω . καί μέντοι καί ὁ βασιλεύς ὁ ἀπό ὅδε πᾶς προσφέρω καλῶς ὁ γε τοιοῦτος , καί πᾶς φυλάσσω σῶς ἐν ὁ ὑπάρχω πᾶς καί ἀσινής ὅλως ὁ ἀπό ὁ στρατιά καί ὁ πόλεμος κακός . ( 6 ) περίειμι δέ πᾶς ὁ Πέλοψ καί χειρόομαι , ὅσος μέν δοκέω οἷ ὁ τε φρούριον καί πόλισμα ἐπιτήδειος εἰμί καί ἀσφαλής καί πρός φυλακή ἱκανῶς ἔχω ὁ χώρα , ἐπισκευάζω φρουρός καί φρουράρχης καί σίτησις καί ὅπλον καί πᾶς ἄλλος ἐξαρτύω , ὅσος δέ μή δοκέω , κατασκάπτω , ὁ δέ οἰκήτωρ ἐάω μένω ἐν ὁ αὐτός καί οἰκέω ὥσπερ κατά κώμη , ἔνιοι δέ αὐτός καί ἀποικίζω ἄγω εἰς ὁ Κωνσταντῖνος .