critobulus.fragmenta 5.iii
Παραιτοῦμαι δὲ τούς τε νῦν τούς τε χρόνῳ ὕστερόν ποτε ξυνεσομένους τῇδε τῇ ξυγγραφῇ μηδεμίαν ἀβελτηρίαν ἢ κακοήθειαν καταγνῶναι ἡμῶν , εἰ μήτε ξυναλγοῦντες ταῖς ἡμετέραις κακοπραγίαις μήτε δὴ ταῖς τοῦ γένους βαρούμενοι ξυμφοραῖς , προῃρήμεθα ἀναγράφειν τε καὶ φανερῶς ἐκπομπεύειν καὶ διασύρειν τὰ οἰκεῖα κακὰ , δέον ξυγκαλύπτειν μᾶλλον ἐς δύναμιν καὶ μηδαμοῦ τοῖς πολλοῖς ἔκφορα καθιστᾶν . ( 2 ) Πρῶτον μὲν γὰρ οὐχ ὥστε μέμψιν τινὰ περιάψαι τῷ γένει οὐδ’ ἐπὶ τῷ κακῶς εἰπεῖν τε καὶ διασῦραι τὰ ἡμέτερα ἐς τόδε προήχθημεν · πόρρω γὰρ τοῦτο καὶ τῆς παρούσης πραγματείας καὶ τοῦ προκειμένου σκοποῦ , ἀλλὰ δὴ καὶ τοῦ ἤθους ἡμῶν · οὕτω γὰρ ἡμεῖς ἀνάληγτοι καὶ πικροὶ τὴν γνώμην , ὥστε πρὸς τοῖς οὖσι κακοῖς κακοῖς ἀντὶ τοῦ ξυναλγεῖν μᾶλλον καὶ κατηγορίαν προστρίβειν ἐθέλειν καὶ περιάπτειν τῷ γένει · ( 3 ) ἔπειτα οὐδ’ οὕτως εὐήθεις ἢ διακρίσεως ἄμοιροι καὶ τῶν ἀνθρωπίνων πραγμάτων ὅλως ἐκτὸς , ὡς μήτε τὰς τούτων εἰδέναι τύχας τε καὶ μεταβολὰς , μήτε τὸ ἄστατον καὶ ἀβέβαιον καὶ ἀνώμαλον , ἀλλ’ ἐν τοσαύτῃ ξυγχύσει καὶ ἀταξίᾳ πραγμάτων καὶ τοῖς κοινοῖς τῆς φύσεως ἀρρωστήμασι παρὰ μόνου τοῦ ἡμετέρου γένους ζητεῖν τὸ ὑγιές τε καὶ στάσιμον καὶ ὅλως ἀκίνητον , ὡς ἂν ἔξω τούτων παντάπασιν ὄντος ἢ κρείττονός τινος φύσεως καὶ μηδαμοῦ δυναμένου ξυμφέρεσθαί τε καὶ ξυμμεταβάλλειν τοῖς ἄλλοις . ( 4 ) Τίς γὰρ οὐκ οἶδεν ὡς ἐξ ὅτου γεγόνασιν ἄνθρωποι , τὰ τῆς βασιλείας καὶ τῆς ἀρχῆς οὐδ’ ὅλως ἔμεινεν ἐπὶ τῶν αὐτῶν , οὐδ’ ἑνὶ γένει τε καὶ ἔθνει περιεκλείσθη , ἀλλ’ ὡς πλανώμενά τε ἀεὶ καὶ ἐξ ἐθνῶν ἔθνη καὶ τόπους ἐκ τόπων ἀμείβοντα πανταχοῦ μεταβέβηκέ τε καὶ περιέστη , νῦν μὲν ἐς Ἀσσυρίους καὶ Μήδους καὶ Πέρσας , νῦν δὲ ἐς Ἕλληνας καὶ Ῥωμαίους , κατὰ καιρούς τε καὶ περιόδους ἐνιαυτῶν ἐπιχωριάσαντά τε καὶ οὐδέποτε ἐπὶ τῶν αὐτῶν βεβηκότα . ( 5 ) Οὐδὲν τοίνυν θαυμαστὸν καὶ νῦν τὰ ἑαυτῶν δρᾶσαί τε καὶ παθεῖν , καὶ Ῥωμαίους μὲν τὴν ἀρχὴν καὶ τὴν τύχην ἀπολιπεῖν , πρὸς ἑτέρους δὲ διαβῆναί τε καὶ μεταχωρῆσαι , ὥσπερ ἐξ ἄλλων ἐς τούτους , πανταχοῦ τὴν ἰδίαν φύσιν τε καὶ τάξιν τηροῦντα . ( 6 ) Πῶς οὖν ἔνεστιν ἡμῖν δικαίως τοῦ γένους κατηγορεῖν , ὡς μὴ δυνηθέντος διὰ τέλους κατασχεῖν τὴν εὐδαιμονίαν καὶ τηρῆσαι τὴν ἀρχὴν καὶ τὴν τύχην ἀπαρασάλευτον ; ( 7 ) Εἰ δέ τινες ἐν καιροῖς ἰδίοις τῶν πραγμάτων ἐπιστατοῦντες , μοχθηρίᾳ φύσεως κακοὶ γεγόνασι περὶ τὴν ἀρχὴν , καὶ τοῖς πράγμασιν οὐκ ἐς δέον ἐχρήσαντο , οὐκ ἔστι τοῦτο τοῦ γένους ἁμάρτημα , ἀλλὰ τῶν κακῶς τε καὶ ὡς οὐκ ἔδει χρησαμένων τοῖς πράγμασιν · οὓς καὶ δίκαιον μόνους εὐθύνειν , ἀλλὰ μὴ τοῦ γένους κατηγορεῖν , ὥσπερ δὴ καὶ τοὺς ἀγαθοὺς ἐπαινεῖν καὶ τὰ τούτων ἔργα ἐκ παντὸς τρόπου θαυμάζειν τε καὶ κοσμεῖν , καὶ μὴ διὰ τὴν ἐνίων ῥᾳθυμίαν τε καὶ κακίαν ἀποστερεῖν ἐθέλειν τούτους τῶν ἐπαίνων καὶ τῶν ἄθλων τῆς ἀρετῆς · ἀλλ’ οὐ δίκαιον . ( 6 ) Τοῦτο τοίνυν καὶ Ἰώσηπος ὁ Ἑβραῖος εἰδὼς , φιλαλήθης ὢν καὶ τοῖς πράγμασι καλῶς ἐφιστῶν , ἐπαινεῖ μὲν ἐν τῷ τῆς ἁλώσεως βιβλίῳ τὴν Ῥωμαίων τύχην καὶ ἀρετὴν καὶ τῷ λόγῳ φιλαλήθως ἐπαιρεῖ , καθάπτεται δὲ τῶν ἐν τῷ γένει φανέντων κακῶν , τούς τε μηδὲν ἠδικηκότας τῶν ὀνειδῶν ἀπαλλάττει · ὃ δὴ καὶ ἡμεῖς ἐξ ἅπαντος τρόπου ποιήσομεν , μηδὲν ὑποστειλάμενοι τὸ παράπαν , ἀλλ’ ἐν πᾶσι τό τε προσῆκον καὶ τὴν ἀλήθειαν σώζοντες . Καὶ τούτων μὲν ἅλις , τῶν δὲ προκειμένων ἐχώμεθα .
Lemmas: παραιτέομαι δέ ὁ τε νῦν ὁ τε χρόνος ὕστερον ποτός σύνειμι ὅδε ὁ συγγραφή μηδείς ἀβελτηρία ἢ κακοήθεια καταγιγνώσκω ἐγώ , εἰμί μήτε συναλγέω ὁ ἡμέτερος κακοπραγία μήτε δή ὁ ὁ γένος βαρέω συμφορά , προαιρέω ἀναγράφω τε καί φανερῶς ἐκπομπεύω καί διασύρω ὁ οἰκεῖος κακός , δήω συγκαλύπτω μᾶλλον εἰς δύναμις καί μηδαμοῦ ὁ πολύς ἔκφορος καθιστάω . ( 2 ) Πρῶτος μέν γάρ οὐ ὥστε μέμψις τις περιάπτω ὁ γένος οὐδέ ἐπί ὁ κακῶς εἶπον τε καί διασύρω ὁ ἡμέτερος εἰς ὅδε προάγω · πόρρω γάρ οὗτος καί ὁ πάρειμι πραγματεία καί ὁ πρόκειμαι σκοπός , ἀλλά δή καί ὁ ἦθος ἐγώ · οὗτος γάρ ἐγώ ἀνάληγτοι καί πικρός ὁ γνώμη , ὥστε πρός ὁ εἰμί κακός κακός ἀντί ὁ συναλγέω μᾶλλον καί κατηγορία προστρίβω ἐθέλω καί περιάπτω ὁ γένος · ( 3 ) ἔπειτα οὐδέ οὕτως εὐήθης ἢ διάκρισις ἄμοιρος καί ὁ ἀνθρώπινος πρᾶγμα ὅλως ἐκτός , ὡς μήτε ὁ οὗτος οἶδα Τύχη τε καί μεταβολή , μήτε ὁ ἄστατος καί ἀβέβαιον καί ἀνώμαλος , ἀλλά ἐν τοσοῦτος συγχέω καί ἀταξία πρᾶγμα καί ὁ κοινός ὁ φύσις ἀρρώστημα παρά μόνος ὁ ἡμέτερος γένος ζητέω ὁ ὑγιής τε καί στάσιμος καί ὅλως ἀκίνητος , ὡς εἄν ἔξω οὗτος παντάπασι εἰμί ἢ κρείσσων τις φύσις καί μηδαμοῦ δύναμαι συμφέρω τε καί συμμεταβάλλω ὁ ἄλλος . ( 4 ) Τῖς γάρ οὐ οἶδα ὡς ἐκ ὅστις γίγνομαι ἄνθρωπος , ὁ ὁ βασίλεια καί ὁ ἀρχή οὐδέ ὅλως μένω ἐπί ὁ αὐτός , οὐδέ εἷς γένος τε καί ἔθνος περικλείω , ἀλλά ὡς πλανάω τε ἀεί καί ἐκ ἔθνος ἔθνος καί τόπος ἐκ τόπος ἀμείβω πανταχοῦ μεταβαίνω τε καί περιίστημι , νῦν μέν εἰς Ἀσσύριος καί Μῆδος καί Πέρσης , νῦν δέ εἰς Ἕλλην καί Ῥωμαῖος , κατά καιρός τε καί περίοδος ἐνιαυτός ἐπιχωριάζω τε καί οὐδέποτε ἐπί ὁ αὐτός βαίνω . ( 5 ) οὐδείς τοίνυν θαυμαστός καί νῦν ὁ ἑαυτοῦ δράω τε καί πάσχω , καί Ῥωμαῖος μέν ὁ ἀρχή καί ὁ Τύχη ἀπολείπω , πρός ἕτερος δέ διαβαίνω τε καί μεταχωρέω , ὥσπερ ἐκ ἄλλος εἰς οὗτος , πανταχοῦ ὁ ἴδιος φύσις τε καί τάξις τηρέω . ( 6 ) Πῶς οὖν ἔνειμι ἐγώ δικαίως ὁ γένος κατηγορέω , ὡς μή δύναμαι διά τέλος κατέχω ὁ εὐδαιμονία καί τηρέω ὁ ἀρχή καί ὁ Τύχη ἀπαρασάλευτος ; ( 7 ) εἰμί δέ τις ἐν καιρός ἴδιος ὁ πρᾶγμα ἐπιστατέω , μοχθηρία φύσις κακός γίγνομαι περί ὁ ἀρχή , καί ὁ πρᾶγμα οὐ εἰς δήω χράω , οὐ εἰμί οὗτος ὁ γένος ἁμάρτημα , ἀλλά ὁ κακῶς τε καί ὡς οὐ ἐσθίω χράω ὁ πρᾶγμα · ὅς καί Δίκαιος μόνος εὐθύνω , ἀλλά μή ὁ γένος κατηγορέω , ὥσπερ δή καί ὁ ἀγαθός ἐπαινέω καί ὁ οὗτος ἔργον ἐκ πᾶς τρόπος θαυμάζω τε καί κοσμέω , καί μή διά ὁ ἔνιοι ῥᾳθυμία τε καί κακία ἀποστερέω ἐθέλω οὗτος ὁ ἔπαινος καί ὁ ἆθλος ὁ ἀρετή · ἀλλά οὖον Δίκαιος . ( 6 ) οὗτος τοίνυν καί Ἰώσηπος ὁ Ἑβραῖος εἰδοί , φιλαλήθης εἰμί καί ὁ πρᾶγμα καλῶς ἐφιστάω , ἐπαινέω μέν ἐν ὁ ὁ ἅλωσις βιβλίον ὁ Ῥωμαῖος Τύχη καί ἀρετή καί ὁ λόγος φιλαλήθως ἐπαίρω , καθάπτω δέ ὁ ἐν ὁ γένος φαίνω κακός , ὁ τε μηδείς ἀδικέω ὁ ὄνειδος ἀπαλλάσσω · ὅς δή καί ἐγώ ἐκ ἅπας τρόπος ποιέω , μηδείς ὑποστέλλω ὁ παράπαν , ἀλλά ἐν πᾶς ὁ τε προσήκω καί ὁ ἀλήθεια σῴζω . καί οὗτος μέν ἅλις , ὁ δέ πρόκειμαι ἔχω .