critobulus.fragmenta 5.i
Περιέχε ἥδε ἀρχὴν τῆς βασιλείας Μεχέμετι μεγίστου αὐτοκράτορος καὶ πάροδον ἐς αὐτήν , ἔργα καὶ πράξεις αὐτοῦ , τειχισμόν τε τοῦ ἐν Βοσπόρῳ νέου φρουρίου , πόλεμόν τε τῆς Κωνσταντίνου πόλεως καὶ ἅλωσιν ταύτης . Χρόνου πλῆθος ἔτη [ τρία ] . Κριτόβουλος ὁ νησιώτης , τὰ πρῶτα τῶν Ἰμβριωτῶν , τὴν ξυγγραφὴν τήνδε ξυνέγραψε , δικαιώσας μὴ πράγματα οὕτω μεγάλα καὶ θαυμαστὰ ἐφ’ ἡμῶν γεγονότα μεῖναι ἀνήκουστα , ἀλλὰ ξυγγραψάμενος παραδοῦναι ταῖς μεθ’ ἡμᾶς γενεαῖς , ὡς μήτε ἔργα γενναῖά τε καὶ ἀξιαφήγητα καὶ τῶν παλαιῶν λειπόμενα μηδενὸς τῷ χρόνῳ καλυφθέντα ἐξ ἀνθρώπων ἀφανισθείη , μήτε οἱ γεγονότες ἐς ὕστερον τὰ μέγιστα ζημιωθεῖεν , τοιαύτης ἀμοιρήσαντες ἱστορίας τε καὶ μαθήσεως , καὶ οἱ ταῦτα δὲ πράξαντες ἔχωσί τι μνημεῖον κάλλιστον ἐς τὸν ἔπειτα χρόνον τῆς σφῶν αὐτῶν ἀνδρείας καὶ ἀρετῆς ἐκ τῆσδε τῆς ξυγγραφῆς καὶ τῆς τῶν ἔργων ἀποδείξεως . ( 2 ) Ἐδόκει δέ μοι καὶ διὰ τόδε οὐχ ἥκιστα ἀναγκαία εἶναι ἥδε ἡ νῦν ξυγγραφή · τὰ μὲν γὰρ παλαιὰ τῶν ἔργων , πρεσβύτατα ὄντα καὶ μέγιστα , δυσπαράδεκτά πώς ἐστι καὶ ἐς ἀκοὴν ἔρχεται μόγις , τῷ χρόνῳ ὥσπερ γηράσκοντα καὶ διαπιστούμενα , ἤ τῷ γε πολλῷ τῆς μνήμης ξυνεθισμῷ καὶ καταφρονεῖται · πᾶν γὰρ τὸ πλεονάζον ἐς κόρον ἥκει , κόρος δὲ ἀηδίαν φέρει · τὰ δὲ δὴ νῦν , καινά τε ὄντα καὶ προσεχῆ , καὶ ὡς γνώριμα εὐπαράδεκτά τε ἔτι καὶ κατέχεται καὶ ὡς προσεχῆ μᾶλλον θαυμάζεται , καὶ τοσούτῳ μᾶλλον ὅσῳ καὶ μᾶλλον διαφέροντα ᾖ καὶ τὴν πίστιν ἔχοντα τῷ σαφεῖ καὶ γνωρίμῳ , χαιρόντων τε τῶν ἀνθρώπων , ὡς τὰ πολλὰ , τοῖς καινοτέροις τῶν ἔργων καὶ τούτοις μᾶλλον ἐθελόντων ἕπεσθαι . ( 3 ) Διὰ ταῦτα δὴ καὶ ἕτερα τοιαῦτα ἀναγκαία μοι κατεφάνη εἶναι ἥδε ἡ ξυγγραφή · ἔργα τε γὰρ δὴ μεγάλα καὶ θαυμαστὰ ἐν τοῖς νῦν καιροῖς καὶ τάδε ἐπράχθη , οἷα τὸ παλαιὸν ἐν Ἕλλησι καὶ βαρβάροις , προσέτι δὲ καὶ Ῥωμαίοις , μεγίστην ἀπόδειξιν παρεχόμενα ἀρετῆς καὶ ἀνδρίας τῶν ἐπιφανεστάτων ἀνδρῶν , ἀρχή τε κατελύθη μεγίστη δὲ καὶ πρεσβυτάτη ὧν ἴσμεν , οὐκ ἐν πολλῷ χρόνῳ καταπολεμηθεῖσα , ἡ τῶν Ῥωμαίων , κίνησίς τε μεγίστη δὴ πάντων γέγονεν αὕτη , καὶ μεταβολὴ πραγμάτων οὐ τῶν τυχόντων . ( 4 ) Γράψω δὴ [ τὰ ] καθέκαστα ὡς ἐγένετο ἀκριβῶς , τούς τε λόγους ξυναρμόζων τοῖς ἔργοις , τά τε ἔργα μηδαμοῦ τῶν καιρῶν ἀποδιιστὰς , ἔν τε τοῖς προσώποις καὶ τοῖς καιροῖς τὴν γιγνομένην τάξιν μετὰ τοῦ προσήκοντος σώζων καὶ διὰ πάντων τἀληθοῦς πλεῖστον λόγον ποιούμενος .
Lemmas: περιέχω ὅδε ἀρχή ὁ βασίλεια Μεχέμετι μέγας αὐτοκράτωρ καί πάροδος εἰς αὐτός , ἔργον καί πρᾶξις αὐτός , τειχισμός τε ὁ ἐν Βόσπορος νέος φρούριον , πόλεμος τε ὁ Κωνσταντῖνος πόλις καί ἅλωσις οὗτος . Χρόνος πλῆθος ἔτος [ τρεῖς ] . Κριτόβουλος ὁ νησιώτης , ὁ πρῶτος ὁ Ἰμβριώτης , ὁ συγγραφή ὅδε συγγράφω , δικαιόω μή πρᾶγμα οὗτος μέγας καί θαυμαστός ἐπί ἐγώ γίγνομαι μένω ἀνήκουστος , ἀλλά συγγράφω παραδίδωμι ὁ μετά ἐγώ γενεά , ὡς μήτε ἔργον γενναῖος τε καί ἀξιαφήγητος καί ὁ παλαιός λείπω μηδείς ὁ χρόνος καλύπτω ἐκ ἄνθρωπος ἀφανίζω , μήτε ὁ γίγνομαι εἰς ὕστερος ὁ μέγας ζημιόω , τοιοῦτος ἀμοιρέω ἱστορία τε καί μάθησις , καί ὁ οὗτος δέ πράσσω ἔχω τίς μνημεῖον καλῶς εἰς ὁ ἔπειτα χρόνος ὁ σφεῖς αὐτός ἀνδρεῖος καί ἀρετή ἐκ ὅδε ὁ συγγραφή καί ὁ ὁ ἔργον ἀπόδειξις . ( 2 ) Ἐδόκης δέ ἐγώ καί διά ὅδε οὐ ἥκιστος ἀναγκαῖος εἰμί ὅδε ὁ νῦν συγγράφω · ὁ μέν γάρ παλαιός ὁ ἔργον , πρέσβυς εἰμί καί μέγας , δυσπαράδεκτος πως εἰμί καί εἰς ἀκοή ἔρχομαι μόγις , ὁ χρόνος ὥσπερ γηράσκω καί διαπιστέω , ἤ ὁ γε πολύς ὁ μνήμη συνεθισμός καί καταφρονέω · πᾶς γάρ ὁ πλεονάζω εἰς κόρος ἥκω , κόρος δέ ἀηδία φέρω · ὁ δέ δή νῦν , καινός τε εἰμί καί προσεχής , καί ὡς γνώριμος εὐπαράδεκτος τε ἔτι καί κατέχω καί ὡς προσεχής μᾶλλον θαυμάζω , καί τοσοῦτος μᾶλλον ὅσος καί μᾶλλον διαφέρω εἰμί καί ὁ πίστις ἔχω ὁ σαφής καί γνώριμος , χαίρω τε ὁ ἄνθρωπος , ὡς ὁ πολύς , ὁ καινός ὁ ἔργον καί οὗτος μᾶλλον ἐθέλω ἕπω . ( 3 ) Ζεύς οὗτος δή καί ἕτερος τοιοῦτος ἀναγκαῖος ἐγώ καταφαίνω εἰμί ὅδε ὁ συγγράφω · ἔργον τε γάρ δή μέγας καί θαυμαστός ἐν ὁ νῦν καιρός καί ὅδε πράσσω , οἷος ὁ παλαιός ἐν Ἕλλην καί βάρβαρος , προσέτι δέ καί Ῥωμαῖος , μέγας ἀπόδειξις παρέχω ἀρετή καί Ἀνδρίας ὁ ἐπιφανής ἀνήρ , ἀρχή τε καταλύω μέγας δέ καί πρέσβυς ὅς οἶδα , οὐ ἐν πολύς χρόνος καταπολεμέω , ὁ ὁ Ῥωμαῖος , κίνησις τε μέγας δή πᾶς γίγνομαι οὗτος , καί μεταβολή πρᾶγμα οὖον ὁ τυγχάνω . ( 4 ) γράφω δή [ ὁ ] καθέκαστα ὡς γίγνομαι ἀκριβῶς , ὁ τε λόγος συναρμόζω ὁ ἔργον , ὁ τε ἔργον μηδαμοῦ ὁ καιρός ἀποδιιστάω , ἐν τε ὁ πρόσωπον καί ὁ καιρός ὁ γίγνομαι τάξις μετά ὁ προσήκω σῴζω καί διά πᾶς ἀληθής πλεῖστος λόγος ποιέω .