critobulus.fragmenta 5.vi
Ἐν τούτῳ δὲ ἧκεν ἀγγελία φράζουσα τὸν βασιλέα Παιόνων στρατιὰν ὅτι πλείστην ἀγείραντα ὅσον οὐκ ἤδη ἐπιέναι αὐτῷ . Οὗτος γὰρ εὐθὺς ὡς ἔγνω τὴν ἐς τὴν Βόστρων ἐσβολὴν τοῦ βασιλέως καὶ τὴν τοῦ ἄστεος Ἰαίτζης πολιορκίαν , στρατιὰν μεγάλην ἀθροίσας καὶ πᾶσιν οἷς εἶχεν ἱκανῶς παρασκευασάμενος ἐξῄει ἐναντία τῷ βασιλεῖ , νομίσας οὕτως ἢ λύσειν τὴν πολιορκίαν τοῦ ἄστεος , τρέψαντα ἐς ἑαυτὸν τόν τε βασιλέα καὶ τὴν στρατιὰν , ἢ δίχα διαιρεθείσης τῆς στρατιᾶς ἔς τε πόλεμον καὶ ποιλιορκίαν , ἀσθενεστέρῳ χρήσεσθαι προσπολεμῆσαι τῷ βασιλεῖ · ἀλλ’ ἐσφάλη τῆς γνώμης . ( 2 ) Βασιλεὺς γὰρ τοῦτο μαθὼν , αὐτὸς μὲν ἐς Ἰάϊτζαν μένειν ἐγνώκει δεῖν πολιορκῶν καὶ μηδαμοῦ ταύτης ἀπαναστῆναι , Μαχουμούτεα δὲ , δοὺς αὐτῷ στρατιὰν ἱκανὴν ἱππικήν τε καὶ πεζικὴν καὶ μέρος οὐκ ὀλίγον τῆς ἰδίας αὐλῆς , ἐξέπεμψεν ἐναντία τῷ βασιλεῖ Παιόνων · οὐ γὰρ αὐτός γε ἠξίου διὰ μάχης τούτῳ ἰέναι . ( 3 ) Μαχουμούτης δὲ τὴν στρατιὰν ἀναλαβὼν ἤλαυνε κατὰ σπουδήν · καὶ γενόμενος ἔγγιστά που τῶν πολεμίων στρατοπεδεύεται αὐτοῦ . Ἦν δὲ τὸ μεταξὺ τοῖν στρατοπέδοιν στάδιά που μάλιστα πέντε καὶ εἴκοσιν , ὥστε ἀλλήλους ὁρᾶν · διεῖργε δὲ αὐτοὺς μέσος ἀπ’ ἀλλήλων Ἐρυγὼν ποταμὸς , ὃς τῇ ἐπιχωρίῳ φωνῇ νῦν Βρῦνος καλεῖται · ἐνταῦθα γὰρ ἦν ἐστρατοπεδευκὼς πέραν τοῦ ποταμοῦ ὁ τῶν Παιόνων βασιλεύς . ( 4 ) Μαχουμούτης μὲν οὖν ἐβούλετο διαβὰς τὸν ποταμὸν ξυμμίξαι τοῖς Παίοσι , βασιλεὺς δὲ πέμπων διεκώλυεν αὐτὸν , μηδεμίαν ἀνάγκην εἶναι λέγων , τό γε νῦν ἔχον , τῆς τοῦ ποταμοῦ διαβάσεως , ἀλλ’ ἀρκεῖν μένοντα αὐτόθι ἐφεδρεύειν τοῖς τῶν πολεμίων πράγμασι . Μαχουμούτης μὲν οὖν ἔμενεν ἡσυχάζων καὶ τὰ τῶν πολεμίων ἀποσκοπῶν . ( 5 ) Ὁ δὲ τῶν Παιόνων ἡγεμὼν , ὡς ἔγνω τόν τε βασιλέα πολιορκοῦντα τὸ ἄστυ καὶ μηδαμοῦ τούτου ἀπανιστάμενον , καὶ τὸν Μαχουμούτεα μετὰ στρατιᾶς ὅτι πλείστης ἐφεδρεύοντα αὐτῷ , ἀπογνοὺς ὅλως τοῦ φανερῶς δύνασθαι βοηθῆσαι τῷ ἄστει , πέμψας ἄγγελον κρύφα διειλέχθη τοῖς ἐν αὐτῷ ἀντέχειν τε καὶ μηδαμοῦ ἐνδιδόναι , ὡς ταχείας τε οὔσης τῆς τοῦ βασιλέως ἀναχωρήσεως πάλιν , καὶ αὐτὸς δὲ οὐ περιιδεῖν , ἀλλὰ καιροῦ καλοῦντος καὶ χρείας ἀναγκαίας κατεπειγούσης , βοηθήσειν τὰ δυνατὰ , ἐγγὺς αὐτοῦ που τυγχάνων . Κἀκείνοις μὲν ταῦτα . Αὐτὸς δὲ τὸ στρατόπεδον ἐμπρήσας νυκτὸς ἀπάρας ᾤχετο ξὺν τῇ στρατιᾷ . ( 6 ) Μαχουμούτης δ’ ὡς ᾔσθετο , κατὰ τάχος διαβὰς τὸν ποταμὸν ἤλαυνε κατὰ σπουδὴν διώκων , καὶ καταλαβὼν αὐτοὺς , ξυμβάλλει τοῖς ὄπισθεν , μέρος οὖσι τῆς στρατιᾶς οὐκ ὀλίγον ἐς φυλακὴν τῶν σκευοφόρων , καὶ τρεψάμενος ἐδίωκε μέχρι τῆς ἄλλης στρατιᾶς · οἱ δ’ ἐπεσπεσόντες ἄφνω , διετάραξάν τε αὐτὴν καὶ τὸν βασιλέα , καὶ φυγὴ γίνεται καρτερὰ , πάντων ὁμοῦ φευγόντων ἀτάκτως τε καὶ ξὺν οὐδενὶ κόσμῳ καὶ λογισμῷ . ( 7 ) Μαχουμούτης δὲ εἵπετο κτείνων τε καὶ φονεύων σφᾶς ἀνοικτὶ , διώξας δὲ μέχρι πολλοῦ καὶ φόνον πολὺν ἐργασάμενος καὶ πολλοὺς ζωγρήσας ἀνεχώρησε καὶ ἧκεν ἐς βασιλέα , λαβὼν πᾶσαν αὐτῶν τὴν ἀποσκευὴν καὶ τὰς ἁμάξας καὶ ὅπλα καὶ ἵππους καὶ τοὺς σκευοφόρους αὐτούς . Ἀπέθανον δὲ τῶν πολεμίων πλεῖστοι , ἐλήφθησαν δὲ καὶ ζῶντες ὀλίγῳ ἐλάσσους διακοσίων , οὓς ὕστερον ἀγαγὼν ἐν Βυζαντίῳ πάντας ἀπέκτεινεν ὁ βασιλεύς . ( 8 ) Αὐτὸς δὲ ἡμέρας οὐ πολλὰς ἐπιμείνας τῇ πολιορκίᾳ καὶ πολυτρόπως πειράσας τοῦ ἄστεος , ὡς οὐδὲν ἤνυεν , ἀπογνοὺς τὴν αἵρεσιν τούτου , ἀναλαβὼν τὴν στρατιὰν τρέπεται πρὸς τὰ λοιπὰ τῶν φρουρίων , καὶ παραστησάμενος ταῦτα ἐν οὐ πολλαῖς ἡμέραις , τοῖς μὲν , ὅσα γε ἐδόκει αὐτῷ , φρουρὰς ἐγκαθίστησιν ἰσχυρὰς , ἔστιν ἃ δὲ καὶ κατέσκαψε · τοὺς δὲ ἄνδρας ἀπέκτεινε , παῖδας δὲ καὶ γυναῖκας ἠνδραποδίσατο . ( 9 ) Καταδραμὼν δὲ καὶ τῆς ἄλλης χώρας τὸ πλεῖστον , ἀλλὰ δὴ καὶ τῆς Παιόνων οὐκ ὀλίγον , καὶ λείαν ἐλάσας ὅτι πολλὴν αὐτὸς καὶ τῇ στρατιᾷ διαδοὺς καὶ σατράπην τῇ χώρᾳ καταλιπὼν , θέρους λήγοντος ἤδη ἐπάνεισιν ἐς τὴν Κωνσταντίνου , καὶ διέλυσε τὴν στρατιάν . Καὶ ὁ μὲν βασιλεὺς οὕτως .
Lemmas: ἐν οὗτος δέ ἵημι ἀγγελία φράζω ὁ βασιλεύς Παίων στρατία ὅτι πλεῖστος ἀγείρω ὅσος οὐ ἤδη ἔπειμι αὐτός . οὗτος γάρ εὐθύς ὡς γιγνώσκω ὁ εἰς ὁ Βόστρα εἰσβολή ὁ βασιλεύς καί ὁ ὁ Ἄστυ Ἰαίτζης πολιορκία , στρατία μέγας ἀθροίζω καί πᾶς ὅς ἔχω ἱκανῶς παρασκευάζω ἔξειμι ἐναντίος ὁ βασιλεύς , νομίζω οὕτως ἢ λύω ὁ πολιορκία ὁ Ἄστυ , τρέπω εἰς ἑαυτοῦ ὁ τε βασιλεύς καί ὁ στρατία , ἢ δίχα διαιρέω ὁ στρατιά εἰς τε πόλεμος καί ποιλιορκιος , ἀσθενής χράω προσπολεμέω ὁ βασιλεύς · ἀλλά σφάλλω ὁ γνώμη . ( 2 ) Βασιλεύς γάρ οὗτος μανθάνω , αὐτός μέν εἰς Ἰάϊτζαν μένω γιγνώσκω δήω πολιορκέω καί μηδαμοῦ οὗτος ἀπανίστημι , μαχουμουτις δέ , δίδωμι αὐτός στρατία ἱκανός ἱππικός τε καί πεζικός καί μέρος οὐ ὀλίγος ὁ ἴδιος αὐλή , ἐκπέμπω ἐναντίος ὁ βασιλεύς Παίων · οὖον γάρ αὐτός γε ἀξιόω διά μάχη οὗτος εἶμι . ( 3 ) μαχουμουος δέ ὁ στρατία ἀναλαμβάνω ἐλαύνω κατά σπουδή · καί γίγνομαι ἐγγίων ποῦ ὁ πολέμιος στρατοπεδεύω αὐτός . ἦς δέ ὁ μεταξύ ὁ στρατόπεδον στάδιον ποῦ μάλιστα πέντε καί εἴκοσι , ὥστε ἀλλήλων ὁράω · διείργω δέ αὐτός μέσος ἀπό ἀλλήλων ἐρεύγομαι ποταμός , ὅς ὁ ἐπιχώριος φωνή νῦν Βρῦνος καλέω · ἐνταῦθα γάρ εἰμί στρατοπεδεύω πέραν ὁ ποταμός ὁ ὁ Παίων βασιλεύς . ( 4 ) μαχουμουος μέν οὖν βούλομαι διαβαίνω ὁ ποταμός συμμείγνυμι ὁ Παίων , βασιλεύς δέ πέμπω διακωλύω αὐτός , μηδείς ἀνάγκη εἰμί λέγω , ὁ γε νῦν ἔχω , ὁ ὁ ποταμός διάβασις , ἀλλά ἀρκέω Μένων αὐτόθι ἐφεδρεύω ὁ ὁ πολέμιος πρᾶγμα . μαχουμουος μέν οὖν μένω ἡσυχάζω καί ὁ ὁ πολέμιος ἀποσκοπέω . ( 5 ) ὁ δέ ὁ Παίων ἡγεμών , ὡς γιγνώσκω ὁ τε βασιλεύς πολιορκέω ὁ Ἄστυ καί μηδαμοῦ οὗτος ἀπανίστημι , καί ὁ μαχουμουτις μετά στρατιά ὅτι πλεῖστος ἐφεδρεύω αὐτός , ἀπογιγνώσκω ὅλως ὁ φανερῶς δύναμαι βοηθέω ὁ Ἄστυ , πέμπω ἄγγελος κρύφα διαιλέγω ὁ ἐν αὐτός ἀντέχω τε καί μηδαμοῦ ἐνδίδωμι , ὡς ταχύς τε εἰμί ὁ ὁ βασιλεύς ἀναχώρησις πάλιν , καί αὐτός δέ οὖον περιοράω , ἀλλά καιρός καλέω καί χρεία ἀναγκαῖος κατεπείγω , βοηθέω ὁ δυνατός , ἐγγύς αὐτός ποῦ τυγχάνω . ἐκεῖνος μέν οὗτος . αὐτός δέ ὁ στρατόπεδον ἐμπίμπρημι νύξ ἀπαίρω οἴχομαι ξὺν ὁ στρατιά . ( 6 ) μαχουμουος δέ ὡς αἰσθάνομαι , κατά τάχος διαβαίνω ὁ ποταμός ἐλαύνω κατά σπουδή διώκω , καί καταλαμβάνω αὐτός , συμβάλλω ὁ ὄπισθεν , μέρος εἰμί ὁ στρατιά οὐ ὀλίγος εἰς φυλακή ὁ σκευόφορος , καί τρέπω διώκω μέχρι ὁ ἄλλος στρατιά · ὁ δέ ἐφέπω ἄφνω , διαταράσσω τε αὐτός καί ὁ βασιλεύς , καί φυγή γίγνομαι καρτερός , πᾶς ὁμοῦ φεύγω ἄτακτος τε καί ξὺν οὐδείς κόσμος καί λογισμός . ( 7 ) μαχουμουος δέ ἕπω κτείνω τε καί φονεύω σφεῖς ἀνοικτί , διώκω δέ μέχρι πολύς καί φόνος πολύς ἐργάζομαι καί πολύς ζωγρέω ἀναχωρέω καί ἵημι εἰς βασιλεύς , λαμβάνω πᾶς αὐτός ὁ ἀποσκευή καί ὁ ἅμαξα καί ὅπλον καί ἵππος καί ὁ σκευοφόρος αὐτός . ἀποθνῄσκω δέ ὁ πολέμιος πλεῖστος , λαμβάνω δέ καί ζῶ ὀλίγος μικρός διακόσιοι , ὅς ὕστερος ἄγω ἐν Βυζάντιον πᾶς ἀποκτείνω ὁ βασιλεύς . ( 8 ) αὐτός δέ ἡμέρα οὖον πολύς ἐπιμένω ὁ πολιορκία καί πολύτροπος πειράζω ὁ Ἄστυ , ὡς οὐδείς ἀνύω , ἀπογιγνώσκω ὁ αἵρεσις οὗτος , ἀναλαμβάνω ὁ στρατία τρέπω πρός ὁ λοιπάς ὁ φρούριον , καί παρίστημι οὗτος ἐν οὖον πολύς ἡμέρα , ὁ μέν , ὅσος γε δοκέω αὐτός , φρουρά ἐγκαθίστημι ἰσχυρός , εἰμί ὁ δέ καί κατασκάπτω · ὁ δέ ἀνήρ ἀποκτείνω , παῖς δέ καί γυνή ἀνδραποδίζω . ( 9 ) κατατρέχω δέ καί ὁ ἄλλος χώρα ὁ πλεῖστος , ἀλλά δή καί ὁ Παίων οὐ ὀλίγος , καί λεῖος ἐλαύνω ὅτι πολύς αὐτός καί ὁ στρατιά διαδίδωμι καί σατράπης ὁ χώρα καταλείπω , θέρος λήγω ἤδη ἐπάνειμι εἰς ὁ Κωνσταντῖνος , καί διαλύω ὁ στρατιά . καί ὁ μέν βασιλεύς οὕτως .