critobulus.fragmenta 5.xlviii
« Ἄνδρες φίλοι καὶ τοῦ παρόντος ἀγῶνος ἐμοὶ κοινωνοί , ἐγὼ ὑμᾶς ἐνθάδε ξυνεκάλεσα οὐ ῥᾳθυμίαν τινὰ καταγνοὺς ὑμῶν ἢ ἀμέλειαν ἐς τόδε τὸ ἔργον , οὐδ’ ἵνα προθυμοτέρους ἐς τὸν παρόντα ἀγῶνα ποιήσω · πάλαι γὰρ ὁρῶ τοὺς μὲν ὑμῶν τοσαύτῃ προθυμίᾳ καὶ σπουδῇ περὶ τὸ ἔργον κεχρημένους , ὡς πᾶν ὁτιοῦν ἂν μᾶλλον ἑλομένους παθεῖν ἢ ἀπράκτους τῶν ὧδε ἀναχωρῆσαι , τοὺς δὲ οὐ μόνον αὐτοὺς , ἀλλὰ καὶ τοὺς ἄλλους παροξύνοντας , πάσῃ δυνάμει πρὸς τὸ ἔργον χωρεῖν · ( 2 ) οὐ τοίνυν διὰ τοῦτο ὑμᾶς ξυνεκάλεσα , ἀλλ’ ὥστε μόνον ἀναμνῆσαι , πρῶτον μὲν ὡς καὶ τὰ παρόντα ἀγαθὰ , ἃ ἔχετε , οὐ ῥᾳθυμοῦντες καὶ ἀμελοῦντες , ἀλλὰ καὶ σφόδρα πονοῦντες καὶ μετὰ μεγάλων ἀγώνων τε καὶ κινδύνων μεθ’ ἡμῶν ἐκτήσασθε καὶ ἆθλα τῆς ὑμῶν αὐτῶν ἀρετῆς καὶ ἀνδρίας ἔχετε μᾶλλον ἢ τύχης δῶρα . Ἔπειτα δὲ , ὡς καὶ τὰ νῦν τά τε προκείμενα ἆθλα διδάξαι ὑμᾶς ὅσα καὶ οἷά ἐστι , καὶ τὴν δόξαν ὁπόσην ἔχει μετὰ τοῦ κέρδους καὶ τιμὴν , καὶ ἄμα ἵνα γνῶτε καλῶς ἐπὶ μεγίστοις ποιούμενον τὸν ἀγῶνα . ( 2 ) Πρῶτον μὲν γὰρ πλοῦτός τέ ἐστι πολὺς καὶ παντοδαπὸς ἐν τῇδε τῇ πόλει , ὁ μὲν ἐν τοῖς βασιλείοις , ὁ δὲ ἐν τοῖς οἴκοις τῶν δυνατῶν , ὁ δὲ ἐν τοῖς τῶν ἰδιωτῶν , ὁ δὲ καλλίων καὶ μείζων ἐν τοῖς ἱεροῖς ἀποκείμενος ἀναθημάτων καὶ κειμηλίων παντοίων ἐκ χρυσοῦ καὶ ἀργύρου κατεσκευασμένων , λίθων τε τιμίων καὶ μαργάρων πολυτελῶν , ἐπίπλων τε ἄπειρόν τι χρῆμα λαμπρῶν , ἄνευ δὴ τῆς ἄλλης κατ’ οἶκον κατασκευῆς καὶ περιουσίας · ὧν ἁπάντων ὑμεῖς ἔσεσθε κύριοι · ( 4 ) ἔπειτα ἄνδρες ἀγαθοὶ πλεῖστοί τε καὶ τῶν εὖ γεγονότων , ὧν οἱ μὲν δουλεύσουσιν ὑμῖν , οἱ δὲ ἐς ἀπόδοσιν ἔσονται , γυναῖκές τε πλεῖσται καὶ κάλλισται , νέαι καὶ ἀγαθαὶ τὰς ὄψεις , καὶ παρθένοι πρὸς γάμον ὡραῖαι εὐγενεῖς τε καὶ ἐξ εὐγενῶν , καὶ ἀρρένων ὀφθαλμοῖς ἔτι καὶ νῦν ἄβατοι ἔνιαι τούτων καὶ πρὸς γάμους ὁρῶσαι ἐπιφανῶν καὶ μεγάλων ἀνδρῶν , ὧν αἱ μὲν ἔσονται ὑμῖν ἐς γυναῖκας , αἱ δὲ πρὸς θεραπείαν ἀρκέσουσιν , αἱ δὲ πρὸς ἀπόδοσιν , καὶ κερδανεῖτε κατὰ πολλὰ ἔς τε ἀπόλαυσιν ὁμοῦ καὶ θεραπείαν καὶ πλοῦτον · καὶ παῖδες ὁμοίως πλεῖστοι καὶ κάλλιστοι καὶ τῶν εὖ γεγονότων , ἔτι δὲ νεῶν τε κάλλη καὶ δημοσίων οἰκοδομημάτων , καὶ οἰκίαι λαμπραὶ καὶ παράδεισοι καὶ τοιαῦτα πολλὰ ἔς τε θέαν ὁμοῦ καὶ τέρψιν καὶ ἡδονὴν καὶ ἀπόλαυσιν ἱκανά . ( 5 ) Καὶ τό δεῖ ταῦτα πάντα καταλέγοντα διατρίβειν ; πόλιν μεγάλην καὶ πολυάνθρωπον , βασίλειόν τε τῶν πάλαι Ῥωμαίων , καὶ ἐς ἄκρον εὐδαιμονίας καὶ τύχης καὶ δόξης ἐλάσασαν , κεφαλήν τε γεγενημένην τῆς οἰκουμένης ἁπάσης δίδωμι νῦν ὑμῖν ἐς διαρπαγήν τε καὶ λείαν , πλοῦτον ἄφθονον , ἄνδρας , γυναῖκας , παῖδας , πάντα τὸν ἄλλον αὐτῆς κόσμον καὶ τὴν κατασκευήν · ὧν ἁπάντων ἐμφορηθήσεσθε ὥσπερ ἐν εὐωχίᾳ λαμπρᾷ , καὶ ἐνευδαιμονήσετε τούτοις ὑμεῖς τε , καὶ τοῖς ὑμετέροις παισὶ πλοῦτον πολὺς καταλείψετε , καὶ τὸ μέγιστον , ὅτι πόλιν τοιαύτην αἱρήσετε , ἧς τὸ κλέος πᾶσαν ἐπῆλθε τὴν οἰκουμένην · καὶ δῆλον ὅτι ἐς ὅσον ἔδραμεν ἡ ταύτης ἡγεμονία καὶ δόξα , ἐς τοσοῦτον καὶ τὸ ὑμῶν κλέος ἀφίξεται τῆς ἀνδρίας καὶ ἀρετῆς , πόλιν τοιαύτην ἑλόντων ἐκ προσβολῆς . ( 6 ) Καὶ σκοπεῖτε τίς εὐπραξία λαμπροτέρα ἢ τίς ἡδονὴ μείζων ἢ τίς πλούτου περιουσία καλλίων ἢ ἣ μετὰ τιμῆς καὶ δόξης προσέσται ἡμῖν ; Τὸ δὲ δὴ μεῖζον πάντων , ὅτι π(??)λιν ἐχθρῶς ἔχουσαν ἡμῖν ἐξ ἀρχῆς καὶ ἀεὶ ἐπιφυομένην τοῖς ἡμετέροις κακοῖς καὶ πάντα τρόπον ἐπιβουλεύουσαν τὴν ἡμετέραν ἀρχὴν καθαιρήσομεν , καὶ τοῦ λοιποῦ αὐτοί τε βέβαια ἕξομεν τὰ παρόντα ἀγαθὰ , καὶ ἐν εἰρήνῃ βαθείᾳ καὶ ἀσφαλείᾳ διάξομεν , ἀπαλλαγέντες ἐχθροῦ γειτονήματος , καὶ πρὸς τὰ λοιπὰ θύραν ἀνοίξομεν . ( 7 ) Καὶ μήτοι νομίσητε ταῦτα μὲν οὕτως ἔχειν , ἀπόμαχον δὲ εἶναι τὴν πόλιν καὶ τὸ ταύτης τεῖχος δυσπρόσοδόν τε καὶ δύσβατον καὶ κίνδυνον οὐ μικρὸν ἔχον τοῖς ἐπιοῦσιν , ὡς οὐ ῥᾳδίως ὃν ἁλωτόν · ἀλλ’ ἰδοὺ γὰρ , ὡς ὁρᾶτε , ἡ μὲν τάφρος πᾶσα ἐχώσθη , τὸ δὲ κατὰ γῆν τεῖχος ἐν τρισὶ μέρεσιν οὕτω τοι κατήρριπται , ὡς μὴ μόνον ὁπλίταις τε καὶ εὐζώνοις ἀνδράσιν , ὥσπερ ὑμεῖς , ἀλλὰ καὶ ἵπποις αὐτοῖς καὶ ἱππόταις ὡπλισμένοις καλῶς ῥᾳδίως εἶναι διαβατόν . Οὕτως οὐ τεῖχος ἀπόμαχον ὑμῖν , ἀλλὰ πεδίον ἱππάσιμον δίδωμι διαβῆναι ξὺν ὅπλοις . »
Lemmas: « ἀνήρ φίλος καί ὁ πάρειμι ἀγών ἐγώ κοινωνός , ἐγώ σύ ἐνθάδε συγκαλέω οὖον ῥᾳθυμία τις καταγιγνώσκω σύ ἢ ἀμέλεια εἰς ὅδε ὁ ἔργον , οὐδέ ἵνα πρόθυμος εἰς ὁ πάρειμι ἀγών ποιέω · πάλαι γάρ ὁράω ὁ μέν σύ τοσοῦτος προθυμία καί σπουδή περί ὁ ἔργον χράομαι , ὡς πᾶς ὁστισοῦν εἄν μᾶλλον αἱρέω πάσχω ἢ ἄπρακτος ὁ ὧδε ἀναχωρέω , ὁ δέ οὖον μόνος αὐτός , ἀλλά καί ὁ ἄλλος παροξύνω , πᾶς δύναμις πρός ὁ ἔργον χωρέω · ( 2 ) οὖον τοίνυν διά οὗτος σύ συγκαλέω , ἀλλά ὥστε μόνος ἀναμιμνήσκω , πρῶτος μέν ὡς καί ὁ πάρειμι ἀγαθός , ὁ ἔχω , οὖον ῥᾳθυμέω καί ἀμελέω , ἀλλά καί σφόδρα πονέω καί μετά μέγας ἀγών τε καί κίνδυνος μετά ἐγώ κτάομαι καί ἆθλος ὁ σύ αὐτός ἀρετή καί Ἀνδρίας ἔχω μᾶλλον ἢ τυγχάνω Δῶρα . ἔπειτα δέ , ὡς καί ὁ νῦν ὁ τε πρόκειμαι ἆθλος διδάσκω σύ ὅσος καί οἷος εἰμί , καί ὁ δόξα ὁπόσος ἔχω μετά ὁ κέρδος καί τιμή , καί ἄμη ἵνα γιγνώσκω καλῶς ἐπί μέγας ποιέω ὁ ἀγών . ( 2 ) Πρῶτος μέν γάρ πλοῦτος τε εἰμί πολύς καί παντοδαπός ἐν ὅδε ὁ πόλις , ὁ μέν ἐν ὁ βασίλειος , ὁ δέ ἐν ὁ οἶκος ὁ δυνατός , ὁ δέ ἐν ὁ ὁ ἰδιώτης , ὁ δέ καλός καί μείζων ἐν ὁ ἱερός ἀπόκειμαι ἀνάθημα καί κειμήλιον παντοῖος ἐκ χρυσός καί ἄργυρος κατασκευάζω , λίθος τε τίμιος καί μάργαρον πολυτελής , ἔπιπλα τε ἄπειρος2 τίς χρῆμα λαμπρός , ἄνευ δή ὁ ἄλλος κατά οἶκος κατασκευή καί περιουσία · ὅς ἅπας σύ εἰμί κύριος · ( 4 ) ἔπειτα ἀνήρ ἀγαθός πολύς τε καί ὁ εὕω γίγνομαι , ὅς ὁ μέν δουλεύω σύ , ὁ δέ εἰς ἀπόδοσις εἰμί , γυνή τε πλεῖστος καί καλός , νέος καί ἀγαθός ὁ ὄψις , καί παρθένος πρός γάμος ὡραῖος εὐγενής τε καί ἐκ εὐγενής , καί ἄρσην ὀφθαλμός ἔτι καί νῦν ἄβατος ἔνιοι οὗτος καί πρός γάμος ὁράω ἐπιφανής καί μέγας ἀνήρ , ὅς ὁ μέν εἰμί σύ εἰς γυνή , ὁ δέ πρός θεραπεία ἀρκέω , ὁ δέ πρός ἀπόδοσις , καί κερδαίνω κατά πολύς εἰς τε ἀπόλαυσις ὁμοῦ καί θεραπεία καί πλοῦτος · καί παῖς ὁμοίως πλεῖστος καί καλός καί ὁ εὕω γίγνομαι , ἔτι δέ νέος τε κάλλος καί δημόσιος οἰκοδόμημα , καί οἰκίον λαμπρός καί παράδεισος καί τοιοῦτος πολύς εἰς τε θέα ὁμοῦ καί τέρψις καί ἡδονά καί ἀπόλαυσις ἱκανός . ( 5 ) καί ὁ δεῖ οὗτος πᾶς καταλέγω διατρίβω ; πόλις μέγας καί πολυάνθρωπος , βασίλειον τε ὁ πάλαι Ῥωμαῖος , καί εἰς ἄκρος εὐδαιμονία καί τυγχάνω καί δόξα ἐλαύνω , κεφαλή τε γίγνομαι ὁ οἰκέω ἅπας δίδωμι νῦν σύ εἰς διαρπαγή τε καί λεῖος , πλοῦτος ἄφθονος , ἀνήρ , γυνή , παῖς , πᾶς ὁ ἄλλος αὐτός κόσμος καί ὁ κατασκευή · ὅς ἅπας ἐμφορέω ὥσπερ ἐν εὐωχία λαμπρός , καί ἐνευδαιμονέω οὗτος σύ τε , καί ὁ ὑμέτερος παῖς πλοῦτος πολύς καταλείπω , καί ὁ μέγας , ὅτι πόλις τοιοῦτος αἱρέω , ὅς ὁ κλέος πᾶς ἐπέρχομαι ὁ οἰκέω · καί δῆλος ὅτι εἰς ὅσος τρέχω ὁ οὗτος ἡγεμονία καί δόξα , εἰς τοσοῦτος καί ὁ σύ κλέος ἀφικνέομαι ὁ Ἀνδρίας καί ἀρετή , πόλις τοιοῦτος αἱρέω ἐκ προσβολή . ( 6 ) καί σκοπέω τίς εὐπραξία λαμπρός ἢ τίς ἡδονή μείζων ἢ τίς πλοῦτος περιουσία καλός ἢ ὅς μετά τιμή καί δόξα πρόσειμι ἐγώ ; ὁ δέ δή μείζων πᾶς , ὅτι πούς ἐχθρός ἔχω ἐγώ ἐκ ἀρχή καί ἀεί ἐπιφύω ὁ ἡμέτερος κακός καί πᾶς τρόπος ἐπιβουλεύω ὁ ἡμέτερος ἀρχή καθαιρέω , καί ὁ λοιπός αὐτός τε βέβαιος ἔχω ὁ πάρειμι ἀγαθός , καί ἐν εἰρήνη βαθύς καί ἀσφάλεια διάγω , ἀπαλλάσσω ἐχθρός γειτόνημα , καί πρός ὁ λοιπάς θύρα ἀνοίγω . ( 7 ) καί μήτοι νομίζω οὗτος μέν οὕτως ἔχω , ἀπόμαχος δέ εἰμί ὁ πόλις καί ὁ οὗτος τεῖχος δυσπρόσοδος τε καί δύσβατος καί κίνδυνος οὖον μικρός ἔχω ὁ ἔπειμι , ὡς οὖον ῥᾳδίως ὅς ἁλωτός · ἀλλά ἰδού γάρ , ὡς ὁράω , ὁ μέν τάφρος πᾶς χόω , ὁ δέ κατά γῆ τεῖχος ἐν τρεῖς μέρος οὗτος ὅς καταρρίπτω , ὡς μή μόνος ὁπλίτης τε καί εὔζωνος ἀνήρ , ὥσπερ σύ , ἀλλά καί ἵππος αὐτός καί ἱππότης ὁπλίζω καλῶς ῥᾳδίως εἰμί διαβατός . οὕτως οὖον τεῖχος ἀπόμαχος σύ , ἀλλά πεδίον ἱππάσιμος δίδωμι διαβαίνω ξὺν ὅπλον . »