critobulus.fragmenta 5.x
Παραχειμάσας οὖν ἐν τούτοις ὁ βασιλεὺς , ἐπειδὴ ἔαρ ὑπέφαινεν ἤδη , ὥρμησε μὲν ἐς ἐκστρατείαν , καὶ παρεσκευάζετο ἐπὶ τοῦτο . Αἰσθόμενος δὲ τοὺς στρατιώτας ἀγανακτοῦντας καὶ τὴν ἰδίαν αὐλὴν , κεκακωμένους τε καὶ τεταλαιπωρημένους τὰ μάλιστα ταῖς συχναῖς τε καὶ μακραῖς ὁδοιπορίαις καὶ ἐκστρατείαις , καὶ ἀεὶ ἐν ἀποδημίαις ὄντας ὑπερορίοις καὶ πόνοις , καὶ πάντα τὰ ἑαυτῶν ἀπολλύντας καὶ σώματα καὶ χρήματα καὶ ἵππους καὶ ὑποζύγια , καὶ πάντα τρόπον φθειρομένους τε καὶ κακοπαθοῦντας , ἀνέσχε τῆς ὁρμῆς · καὶ αὐτὸς ὁ βασιλεὺς κεκοπωμένος τε καὶ κατατετριμμένος ὅλος καὶ τὸ σῶμα καὶ τὴν γνώμην ὑπό τε τῶν ξυνεχῶν καὶ ἀνενδότων λογισμῶν τε καὶ φροντίδων καὶ τῶν ἀτρύτων πόνων καὶ κινδύνων καὶ πειρασμῶν , ἀναπαύλης γοῦν ἐδεῖτο προσκαίρου καὶ θεραπείας . ( 2 ) Διὰ τοῦτο μένειν ἐγνώκει δεῖν καὶ διαναπαῦσαι ἑαυτόν τε καὶ τὴν στρατιὰν τοῦ ἐνεστῶτος θέρους , ὡς ἂν ἔτι γε τοῦ λοιποῦ νεαρωτέροις τε καὶ προθυμοτέροις ἔχοι κεχρῆσθαι πρὸς τὰ λοιπὰ τῶν ἔργων . Καὶ δὴ δόξαν οὕτω , τὴν μὲν ἄλλην στρατιὰν πολυτρόπως δωρησάμενος ἀπέλυσε , τοῖς μὲν ἵππους , τοῖς δὲ ἐσθῆτας , τοῖς δὲ χρήματα , τοῖς δὲ ἄλλο τι διαδιδοὺς , τοὺς δ’ ἀπὸ τῆς ἰδίας αὐλῆς , οὓς ἠπίστατο φιλοπόνους τε καὶ φιλοκινδύνους καὶ σπουδαίους καὶ χρησίμους τοῖς ὅλοις καὶ ἀγαθοὺς ἄνδρας , καὶ τιμαῖς ταῖς πρεπούσαις ἐτίμησε , καὶ ἀρχαῖς καὶ δώροις λαμπροῖς καὶ πολλοῖς ἄλλοις καλοῖς , προάγων καὶ προβιβάζων αὐτοὺς ἐπὶ τὰ πρόσω δι’ ἀρετήν . ( 3 ) Καὶ τούτους μὲν οὕτω τιμήσας τε καὶ δωρησάμενος πολυτρόπως , ᾗπερ ἔφην , ἀπέλυσεν · αὐτὸς δὲ διάγων ἐν Βυζαντίῳ θέρους , τῶν μὲν ὑπὲρ τῆς πόλεως φροντίδων οὐκ ἠμέλει , ξυνήθως τοῦ τε ξυνοικισμοῦ αὐτῆς , φημὶ , καὶ τῆς ἄλλης κατασκευῆς τε καὶ βελτιώσεως ἄγαν ἐπιμελόμενος . ( 4 ) Ἐσχόλαζε δὲ καὶ φιλοσοφίᾳ , ὅση τε Ἀράβων καὶ Περσῶν καὶ Ἑλλήνων μάλιστα ἐς τὴν Ἀράβων μετενεχθεῖσα , ξυνών τε ὁσημέραι τοῖς τούτων ἡγεμόσι καὶ διδασκάλοις ( εἶχε δὲ οὐκ ὀλίγους περὶ αὑτόν ) καὶ ξυζητῶν ἅμα καὶ ξυμφιλοσοφῶν αὐτοῖς καὶ τοῖς τῆς φιλοσοφίας δόγμασι προσανέχων καὶ μάλιστα τοῖς ἀπὸ τοῦ Περιπάτου καὶ τῆς Στοᾶς . ( 5 ) Ἐντυχὼν δὲ που καὶ τοῖς τοῦ Πτολεμαίου διαγράμμασιν , ἐν οἷς ἐκεῖνος ἐπιστημονικῶς τε καὶ φιλοσόφως τὴν τοῦ κόσμου περιήγησιν καὶ περίοδον πᾶσαν ἐκτίθεται , πρῶτον μὲν ἠβουλήθη κατακεκερματισμένην οὖσαν αὐτὴν ἐν τῇ δέλτῳ καὶ δυσδιάγνωστον , μιᾷ ὑφῇ παραδοῦναι ξυνημμένως ἐν ἑνὶ πέπλῳ καὶ πίνακι , σαφεστέραν τε οὖσαν οὕτω καὶ εὐληπτοτέραν ξυμπεριλαβεῖν τε ἅμα τῇ διανοίᾳ καὶ κατασχεῖν καὶ γνῶναι καλῶς · καὶ γὰρ ἀναγκαῖον εἶναί οἱ ἔδοξέ που τὸ μάθημα τοῦτο καὶ σπουδαιότατον . ( 6 ) Μετακαλεσάμενος οὖν Γεώργιον τὸν φιλόσοφον ἀνατίθησιν αὐτῷ τὸν τοῦ πράγματος πόνον ξὺν ἀξιώσει καὶ φιλοτιμίᾳ βασιλικῇ . Καὶ ὃς ἀναδέχεται τοῦτον ἀσμένως , ὑπουργῶν προθύμως τῷ βασιλέως σκοπῷ καὶ κελεύσματι , καὶ δὴ μετὰ χεῖρας τὸ βιβλίον λαβὼν καὶ τὸ θέρος ὅλον ἐνδιατρίψας τε καὶ σχολάσας αὐτῷ καὶ ἱκανῶς ἐκμελετήσας τε καὶ τὴν τούτου γνῶσιν ἀναλεξάμενος , διέγραψεν ἄριστα καὶ ἐπιστημονικώτατα πᾶσαν τὴν τῆς οἰκουμένης περίοδον ἐν ἑνὶ πέπλῷ καὶ πίνακι γῆς καὶ θαλάσσης ὁμοῦ , ποταμούς τέ φημι καὶ λίμνας καὶ νήσους καὶ ὄρη καὶ πόλεις καὶ πάντα ἁπλῶς παραδοὺς ἐν τούτῳ καὶ κανόνας καὶ μέτρα καὶ ἀποστάσεις καὶ τἆλλα πάντα εἰδέναι καλῶς , καὶ παραδίδωσι βασιλεῖ σπούδασμά τε καὶ μάθημα πάνυ ἀναγκαῖον καὶ χρήσιμον τοῖς σπουδαίοις τε ἅμα καὶ φιλοπόνοις καὶ φιλοκάλοις . ( 7 ) Ἐκτίθεται δὲ καὶ τὰ ὀνόματα τῶν χωρῶν καὶ τόπων καὶ πόλεων ἀραβικῶς ἐν τῷ πίνακι , χρησάμενος ἑρμηνεῖ τῷ σφετέρῳ υἱεῖ , καλῶς ἠσκημένῳ τὴν Ἀράβων τε καὶ Ἑλλήνων . ( 8 ) Ἡσθεὶς οὖν πάνυ τῷ ἔργῳ τούτῳ ὁ βασιλεὺς , καὶ τὴν σοφίαν τε καὶ περίνοιαν τοῦ Πτολεμαίου θαυμάσας , ἀλλὰ δὴ καὶ τοῦ ἐκθεμένου τοῦτο καλῶς , δωρεῖται τοῦτον πολυτρόπως καὶ φιλοτίμως , κελεύει δὲ καὶ πᾶσαν τὴν βίβλον ὑπ’ αὐτῶν ἀραβικῶς ἐκδοθῆναι , μισθοὺς μεγάλους ὑπὲρ τούτου καὶ δῶρα ἐπαγγειλάμενος . Καὶ ταῦτα μὲν οὕτως . ( 9 ) Ἐν τούτοις γε μὴν καὶ τοῖς τοιούτοις ἀσχολουμένῳ τε καὶ διατρίβοντι τῷ βασιλεῖ διαγέγονε τὸ θέρος ὅλον καὶ τὸ φθινόπωρον · καὶ τούτων παρῳχηκότων τρίτον καὶ ἑβδομηκοστὸν ἔτος πρὸς τοῖς ἐννακοσίοις τε καὶ ἑξακισχιλίοις τοῖς ὅλοις ἠνύετο , πέμπτον δὲ καὶ δέκατον τῆς ἀρχῆς τῷ βασιλεῖ .
Lemmas: παραχειμάζω οὖν ἐν οὗτος ὁ βασιλεύς , ἐπεί ἔαρ ὑποφαίνω ἤδη , ὁρμάω μέν εἰς ἐκστρατεία , καί παρασκευάζω ἐπί οὗτος . αἰσθάνομαι δέ ὁ στρατιώτης ἀγανακτέω καί ὁ ἴδιος αὐλή , κακόω τε καί ταλαιπωρέω ὁ μάλιστα ὁ συχνός τε καί μακρός ὁδοιπορία καί ἐκστρατεία , καί ἀεί ἐν ἀποδημία εἰμί ὑπερόριος καί πόνος , καί πᾶς ὁ ἑαυτοῦ ἀπόλλυμι καί σῶμα καί χρῆμα καί ἵππος καί ὑποζύγιον , καί πᾶς τρόπος φθείρω τε καί κακοπαθέω , ἀνέχω ὁ ὁρμή · καί αὐτός ὁ βασιλεύς κοπόω τε καί κατατρίβω ὅλος καί ὁ σῶμα καί ὁ γνώμη ὑπό τε ὁ συνέχω καί ανένδοτος λογισμός τε καί φροντίς καί ὁ ἄτρυτος πόνος καί κίνδυνος καί πειρασμός , ἀνάπαυλα γοῦν δήω πρόσκαιρος καί θεραπεία . ( 2 ) Ζεύς οὗτος μένω γιγνώσκω δήω καί διαναπαύω ἑαυτοῦ τε καί ὁ στρατία ὁ ἐνίστημι θέρος , ὡς εἄν ἔτι γε ὁ λοιπός νεαρός τε καί πρόθυμος ἔχω χράομαι πρός ὁ λοιπάς ὁ ἔργον . καί δή δόξα οὗτος , ὁ μέν ἄλλος στρατία πολύτροπος δωρέω ἀπολύω , ὁ μέν ἵππος , ὁ δέ ἐσθής , ὁ δέ χρῆμα , ὁ δέ ἄλλος τίς διαδίδωμι , ὁ δέ ἀπό ὁ ἴδιος αὐλή , ὅς ἐπίσταμαι φιλόπονος τε καί φιλοκίνδυνος καί σπουδαῖος καί χρήσιμος ὁ ὅλος καί ἀγαθός ἀνήρ , καί τιμή ὁ πρέπω τιμάω , καί ἀρχή καί δῶρον λαμπρός καί πολύς ἄλλος καλός , προάγω καί προβιβάζω αὐτός ἐπί ὁ πρόσω διά ἀρετή . ( 3 ) καί οὗτος μέν οὗτος τιμάω τε καί δωρέω πολύτροπος , ὅσπερ φημί , ἀπολύω · αὐτός δέ Διάγων ἐν Βυζάντιον θέρος , ὁ μέν ὑπέρ ὁ πόλις φροντίς οὐ ἀμελέω , συνήθης ὁ τε συνοικισμός αὐτός , φημί , καί ὁ ἄλλος κατασκευή τε καί βελτίωσις ἄγαν ἐπιμελέομαι . ( 4 ) σχολάζω δέ καί φιλοσοφία , ὅσος τε Ἄραψ καί Πέρσης καί Ἕλλην μάλιστα εἰς ὁ Ἄραψ μεταφέρω , κοινός τε ὁσημέραι ὁ οὗτος ἡγεμών καί διδάσκαλος ( ἔχω δέ οὐ ὀλίγος περί ἑαυτοῦ ) καί συζητέω ἅμα καί συμφιλοσοφέω αὐτός καί ὁ ὁ φιλοσοφία δόγμα προσανέχω καί μάλιστα ὁ ἀπό ὁ περίπατος καί ὁ Στοά . ( 5 ) ἐντυγχάνω δέ ποῦ καί ὁ ὁ Πτολεμαῖος διάγραμμα , ἐν ὅς ἐκεῖνος ἐπιστημονικός τε καί φιλόσοφος ὁ ὁ κόσμος περιήγησις καί περίοδος πᾶς ἐκτίθημι , πρῶτος μέν βούλομαι κατακερματίζω εἰμί αὐτός ἐν ὁ δέλτος καί δυσδιάγνωστος , εἷς ὑφή παραδίδωμι συνάπτω ἐν εἷς πέπλος καί πίναξ , σαφής τε εἰμί οὗτος καί εὔληπτος συμπεριλαμβάνω τε ἅμα ὁ διάνοια καί κατέχω καί γιγνώσκω καλῶς · καί γάρ ἀναγκαῖος εἰμί ὁ δοκέω ποῦ ὁ μάθημα οὗτος καί σπουδαῖος . ( 6 ) μετακαλέω οὖν Γεώργιος ὁ φιλόσοφος ἀνατίθημι αὐτός ὁ ὁ πρᾶγμα πόνος ξὺν ἀξιόω καί φιλοτιμία βασιλικός . καί ὅς ἀναδέχομαι οὗτος ἄσμενος , ὑπουργέω προθύμως ὁ βασιλεύς σκοπός καί κέλευσμα , καί δή μετά χείρ ὁ βιβλίον λαμβάνω καί ὁ θέρος ὅλος ἐνδιατρίβω τε καί σχολάζω αὐτός καί ἱκανῶς ἐκμελετάω τε καί ὁ οὗτος γνῶσις ἀναλέγω , διαγράφω ἀγαθός καί ἐπιστημονικός πᾶς ὁ ὁ οἰκέω περίοδος ἐν εἷς πέπλος καί πίναξ γῆ καί θάλασσα ὁμοῦ , ποταμός τε φημί καί λίμνη καί νῆσος καί ὄρος καί πόλις καί πᾶς ἁπλόος παραδίδωμι ἐν οὗτος καί κανών καί μέτρον καί ἀπόστασις καί ἄλλος πᾶς οἶδα καλῶς , καί παραδίδωμι βασιλεύς σπούδασμα τε καί μάθημα πάνυ ἀναγκαῖος καί χρήσιμος ὁ σπουδαῖος τε ἅμα καί φιλόπονος καί φιλόκαλος . ( 7 ) ἐκτίθημι δέ καί ὁ ὄνομα ὁ χώρα καί τόπος καί πόλις ἀραβικός ἐν ὁ πίναξ , χράω ἑρμηνεύς ὁ σφέτερος υἱός , καλῶς ἀσκέω ὁ Ἄραψ τε καί Ἕλλην . ( 8 ) ἥδομαι οὖν πάνυ ὁ ἔργον οὗτος ὁ βασιλεύς , καί ὁ σοφία τε καί περίνοια ὁ Πτολεμαῖος θαυμάζω , ἀλλά δή καί ὁ ἐκτίθημι οὗτος καλῶς , δωρέω οὗτος πολύτροπος καί φιλότιμος , κελεύω δέ καί πᾶς ὁ Βίβλος ὑπό αὐτός ἀραβικός ἐκδίδωμι , μισθός μέγας ὑπέρ οὗτος καί Δῶρα ἐπαγγέλλω . καί οὗτος μέν οὕτως . ( 9 ) ἐν οὗτος γε μήv καί ὁ τοιοῦτος ἀσχολέω τε καί διατρίβω ὁ βασιλεύς διαγίγνομαι ὁ θέρος ὅλος καί ὁ φθινόπωρον · καί οὗτος παροͅχέω τρίτος καί ἑβδομηκοστός ἔτος πρός ὁ ἐννακόσιος τε καί ἑξακισχίλιοι ὁ ὅλος ἀνύω , πέμπτος δέ καί δέκατος ὁ ἀρχή ὁ βασιλεύς .