constantinus-vii-porphyrogenitus-imperator.de-virtutibus-et-vitiis constantine_excerpta_virt_v2pt1_0168.1
λέγων , καὶ τῆς τέκνων φιλίας κυριεύει , διὰ κακίαν αὐτὰ κολάζων , καὶ τῆς φίλων συνήθειας δεσπόζει , διὰ πονηρίαν αὐτοὺς ἐξελέγχων . 26 καὶ μὴ νομίσητε παράδοξον εἶναι , ὅπου καὶ ἐχθρὰς ἐπικρατεῖν ὁ λογισμὸς δύναται διὰ τὸν νόμον , μήτε δειδροτομῶν τὰ ἡμερὰ τῶν πολεμίων φυτὰ τὰ τε τῶν ἐχθρῶν τοῖς ἀπελάσασιν διασῴζων καὶ τὰ πεπτωκότα συνειζῶν . καὶ τῶν βιαιοτέρων δὲ παθῶν ἐπικρατεῖν ὁ λογισμὸς φαίνεται , φιλαρχίας καὶ ξενοδοξίας καὶ ἀλαζονείας καὶ μεγαλανψίας καὶ βραχνίας · πάντα γὰρ ταῦτα τὰ κακοῆθη πάθη ὁ σώφρων νοῦς ἀπωθεῖται , ὥσπερ καὶ τὸν θυμόν · 28 καὶ γὰρ καὶ τοῦτον δεσπόζει . θυμούμενος γέ τοι Μωσῆς κατὰ Λαδὰν καὶ Ἀβειρῶν οὐ θυμῷ τι κατ’ αὐτῶν ἐποίησεν , ἀλλὰ τῷ λογισμῷ τὸν θυμὸν διήτησεν . δυνατὸς ὁ σώφρων νοῦς , ὡς ἔφη , κατὰ τῶν παθῶν ἀριστεύσαι καὶ τὰ μὲν αὐτῶν μεταθεῖναι τὰ δὲ ἀνθρώσαι · ἐπεὶ διὰ τί Ἰακὼβ τοὺς περὶ Συμεὼν καὶ Λευὶ αἰτιάται μὴ λογισμῷ τοὺς Σιχίμτας ἀποσφάξαντας , λέγων „ ἐπικατάρατος ὁ θυμὸς αὐτῶν “ ; εἰ μὴ γὰρ ἐδύνατο τὸν θυμὸν ὁ λογισμὸς ἐπικρατεῖν , οὐκ ἂν εἴπεν οὕτως . ὅπηνίκα γὰρ ὁ θεὸς τὸν ἄνθρωπον κατεσκεύασε , λόγῳ καὶ αὐτεξουσιότητι κοσμήσας , τῇνικάδε τὰ πάθη αὐτῷ καὶ τὰ ἥθη περιεφύτευσε καὶ τῇνικάδε ἐπὶ πάντων τῶν ἱερῶν ἡγεμόνα νοῦν διὰ τῶν ἐνδον αἰσθητηρίων ἐνεθρόνισε καὶ τούτῳ νόμον ἔδωκε , καθ’ ὃν πολιτευόμενος βασιλεύσει βασιλείαν 31 σώφρονα τε καὶ δικαίαν καὶ ἀγαθὴν καὶ ἀνδρείαν . πῶς οὖν , εἴποι τις ἂν , εἰ τῶν παθῶν δεσπότης ἐστὶν ὁ λογισμός , λήθης καὶ ἀγνοίας οὐκ ἐπικρατεῖ ; ἐστι δὲ κομιδῇ γελοῖος ὁ λόγος · οὐ γὰρ τῶν αὐτοῦ παθῶν ὁ λογισμὸς ἐπικρατεῖν φαίνεται , ἀλλὰ τῶν σωματικῶν . οἷον ἐπιθυμίαν τις οὐ δύναται ἐκκόψαι ἡμῶν , ἀλλὰ μὴ δουλωθῆναι τῇ ἐπιθυμίᾳ δύναται ὁ λογισμὸς παρασχέσθαι . θυμὸν τις οὐ δύναται ἐκκόψαι ἡμῶν τῆς ψυχῆς , ἀλλὰ θυμῷ δυνατὸν τὸν λογισμὸν βοηθεῖν . κακοήθειάν τις ἡμῶν οὐ δύναται ἐκκόψαι , ἀλλὰ τῇ μὴ χαμφθῆναι τῇ κακοήθειᾳ δύναται ὁ λογισμὸς συμμάχησαι · 34 οὐ γὰρ ἐκρίζωτὴς τῶν παθῶν ὁ λογισμὸς ἐστὶν ἀλλ’ ἀνταγωνιστής . ἐστὶ γοῦν τοῦτο διὰ τῆς Δαυὶδ τοῦ βασιλέως δίψης σαφέστερον ἐπιλογίσασθαι . ἐπεὶ γὰρ δι’ ὅλης ἡμέρας προσβαλὼν ἀλλοφύλοις ὁ Δαυὶδ πολλοὺς αὐτῶν ἀπέκτεινε μετὰ τῶν τοῦ ἔθνους στρατιωτῶν ,
Lemmas: λέγω , καί ὁ τέκνον φίλιος κυριεύω , διά κακία αὐτός κολάζω , καί ὁ Φίλων συνήθεια δεσπόζω , διά πονηρία αὐτός ἐξελέγχω . 26 καί μή νομίζω παράδοξος εἰμί , ὅπου καί ἐχθρός ἐπικρατέω ὁ λογισμός δύναμαι διά ὁ νόμος , μήτε δειδροτομος ὁ ἡμέρα ὁ πολέμιος φυτόν ὁ τε ὁ ἐχθρός ὁ ἀπελαύνω διασῴζω καί ὁ πίπτω συνειζω . καί ὁ βίαιος δέ πάθος ἐπικρατέω ὁ λογισμός φαίνω , φιλαρχία καί ξενοδοξια καί ἀλαζονεία καί μεγαλανψίας καί Βραχνιάς · πᾶς γάρ οὗτος ὁ κακοήθης πάθος ὁ σώφρων νόος ἀπωθέω , ὥσπερ καί ὁ θυμός · 28 καί γάρ καί οὗτος δεσπόζω . θυμόω γε ὅς Μωσῆς κατά Λάδας καί Αβειρών οὖον θυμός τίς κατά αὐτός ποιέω , ἀλλά ὁ λογισμός ὁ θυμός διαιτάω . δυνατός ὁ σώφρων νόος , ὡς φημί , κατά ὁ πάθος ἀριστεύω καί ὁ μέν αὐτός μετατίθημι ὁ δέ ἀνθρώσαι · ἐπεί διά τίς Ἰακώβ ὁ περί Συμεών καί Λευί αἰτιάομαι μή λογισμός ὁ Σιχίμτας ἀποσφάζω , λέγω „ ἐπικατάρατος ὁ θυμός αὐτός “ ; εἰμί μή γάρ δύναμαι ὁ θυμός ὁ λογισμός ἐπικρατέω , οὐ εἄν εἶπον οὕτως . ὁπηνίκα γάρ ὁ θεός ὁ ἄνθρωπος κατασκευάζω , λόγος καί αὐτεξουσιότης κοσμέω , τηνικάδε ὁ πάθος αὐτός καί ὁ ἦθος περιφυτεύω καί τηνικάδε ἐπί πᾶς ὁ ἱερός ἡγεμών νόος διά ὁ ἔνδον αἰσθητήριον ἐνθρονίζω καί οὗτος νόμος δίδωμι , κατά ὅς πολιτεύω βασιλεύω βασίλειος 31 σώφρων τε καί Δίκαιος καί ἀγαθός καί ἀνδρεῖος . πῶς οὖν , εἶπον τις εἄν , εἰμί ὁ πάθος δεσπότης εἰμί ὁ λογισμός , λήθη καί ἄγνοια οὐ ἐπικρατέω ; εἰμί δέ κομιδή γελοῖος ὁ λόγος · οὖον γάρ ὁ αὐτός πάθος ὁ λογισμός ἐπικρατέω φαίνω , ἀλλά ὁ σωματικός . οἷος ἐπιθυμία τις οὖον δύναμαι ἐκκόπτω ἐγώ , ἀλλά μή δουλόω ὁ ἐπιθυμία δύναμαι ὁ λογισμός παρέχω . θυμός τις οὖον δύναμαι ἐκκόπτω ἐγώ ὁ Ψυχή , ἀλλά θυμός δυνατός ὁ λογισμός βοηθέω . κακοήθεια τις ἐγώ οὖον δύναμαι ἐκκόπτω , ἀλλά ὁ μή κάμπτω ὁ κακοήθεια δύναμαι ὁ λογισμός συμμαχέω · 34 οὖον γάρ ἐκριζωτής ὁ πάθος ὁ λογισμός εἰμί ἀλλά ἀνταγωνιστής . εἰμί γοῦν οὗτος διά ὁ Δαυίδ ὁ βασιλεύς δίψα σαφής ἐπιλογίζομαι . ἐπεί γάρ διά ὅλος ἡμέρα προσβάλλω ἀλλόφυλος ὁ Δαυίδ πολύς αὐτός ἀποκτείνω μετά ὁ ὁ ἔθνος στρατιώτης ,