constantinus-vii-porphyrogenitus-imperator.de-thematibus porfyrogen-thematibus.32
Νῆσός ἐστι μεγίστη καὶ ἐπιφανεστάτη ἡ Σικελία . Οὐκ ἦν δὲ τὸ πρότερον ὑπὸ τὴν ἀρχὴν τοῦ βασιλέως Κωνσταντινουπόλεως , ὅτε ἡ Ρώμη ἐβασιλεύετο · νυνὶ δὲ ἐγένετο ἡ καινοτομία αὕτη διὰ τὸ τὴν Ρώμην ἀποθέσθαι τὸ βασίλειον κράτος καὶ ἰδιοκρατορίαν ἔχειν , καὶ δεσπόζεται κυρίως παρά τινος κατὰ καιρὸν Πάπα . Κρατεῖται δὲ νῦν ὑπὸ τὴν ἀρχὴν Κωνσταντινουπόλεως διὰ τὸ τὸν αὐτοκράτορα Κωνσταντινουπόλεως θαλασσοκρατεῖν μέχρι τῶν Ἡρακλείων στηλῶν , καὶ πάσης ὁμοῦ τῆς ὧδε θαλάσσης . Ἔσχε δὲ τὴν αἰτίαν τοῦ καλεῖσθαι Σικελία ἀπὸ ἱστορίας τοιαύτης , καθὼς ὁ γραμματικὸς Στέφανος γράφει · " Σικελία ἡ νῆσος Σικανία πρότερον ὠνομάζετο · εἶτα Σικελία ἐκλήθη , ὥς φησιν Ἑλλάνικος , Ἱερειῶν τῆς Ἥραςβʹ · " ἐν δὲ τῷ αὐτῷ χρόνῳ καὶ Αὔσονες ὑπὸ τῶν Ἰαπύγων ἐξ Ἰταλίας ἀνέστησαν , ὧν ἦρχε Σικελός · καὶ διαβάντες εἰς τὴν νῆσον τὴν τότε Σικανίαν καλουμένην περὶ τὴν Αἴτναν καθιζόμενοι , ᾤκουν αὐτοί τε καὶ ὁ βασιλεὺς αὐτῶν Σικελός , βασιλείην ἐγκαταστησάμενος καὶ ἐντεῦθεν ὁρμώμενος ὁ Σικελὸς οὗτος πάσης ἤδη τῆς νήσου ἐκράτησε ταύτης τῆς τότε Σικελίας καλουμένης ἀπὸ τοῦ Σικελοῦ τούτου , ὃς καὶ ἐν αὐτῇ ἐβασίλευσε " . Καὶ Μένιππος δὲ ταὐτά φησιν . Θουκυδίδης δὲ οὕτως · " ἐλθόντες εἰς Σικελίαν στρατὸς πολὺς ἐξ Ἰταλίας , τούς τε Σικανοὺς κρατήσαντες μάχῃ ἀπέστειλαν εἰς τὰ μεσημβρινὰ καὶ τὰ ἑσπέρια μέρη αὐτῆς καὶ ἀντὶ Σικανίας Σικελίαν τὴν νῆσον ἐποίησαν καλεῖσθαι , καὶ τὰ κράτιστα τῆς γῆς ᾤκησαν ἔχοντες " . Μεγίστη δὲ αὐτὴ μαρτυρεῖται τῶν ἑπτά , καθά φησιν Ἄλεξις ὁ κωμικός · Τῶν ἑπτὰ νήσων , ἃς δέδειχεν ἡ φύσις θνητοῖς μεγίστας , Σικελία μέν , ὡς λόγος , ἐστὶν μεγίστη , δευτέρα Σαρδώ , τρίτη Κύρνος , τετάρτη δ' ἡ Διὸς Κρήτη τροφός . Εὔβοια πέμπτη στενοφυής , ἕκτη Κύπρος · Λέσβος δὲ τάξιν ἑβδόμην λαχοῦσ' ἔχει . " Τῶν δὲ νησιωτῶν οἱ μὲν ἰθαγενεῖς πάλαι Λίγυες ἐξ Ἰταλίας Σικελοὶ λέγονται , οἱ δὲ ἐπήλυδες Ἕλληνες [ εἰσι ] Σικελιῶται , ὡς Ἰταλιῶται " . Ἔχει δὲ πόλεις ἐπισήμους τήν τε Συράκουσαν καὶ τὸ καλούμενον Ταυρομένιον , καὶ αὐτὴν τὴν Ἀκράγαντα καὶ τὰς λοιπὰς πόλεις , τὰς μὲν ἠρημωμένας , τὰς δὲ κρατουμένας παρὰ τῶν Σαρακηνῶν . Τὴν μὲν οὖν Συράκουσαν ἐπὶ Βασιλείου τοῦ ἀοιδίμου βασιλέως παρέλαβον οἱ Σαρακηνοί , τὸ δὲ Ταυρομένιον ἐπὶ Λέοντος τοῦ σοφωτάτου βασιλέως . Ὅσα τοίνυν κατελείφθησαν κάστρα , παρὰ τῶν ἀθέων Σαρακηνῶν κρατοῦνται · μόνη δὲ ἀντίπεραν ἡ Καλαβρία κρατεῖται παρὰ τῶν Χριστιανῶν , ἐν ᾗ καὶ τὸ Ρήγιόν ἐστι καὶ τὸ πολισμάτιον τῆς ἁγίας Κυριακῆς , τῆς τε ἁγίας Σευηρίνης καὶ ὁ Κρότων καὶ ἄλλα τινά , ὧνπερ ὁ στρατηγὸς Καλαβρίας κυριεύει · εἰσὶ δὲ αἱ ὑπὸ Σικελίαν καὶ τὸν ταύτης στρατηγὸν πόλεις κβʹ . Τὸ δὲ ἀρχαῖον αὕτη ἡ νῆσος ἐτυραννεῖτο , ἵνα μὴ λέγω ἐβασιλεύετο , ὑπό τε Ἱέρωνος καὶ Διονυσίου τοῦ τυράννου · παρέλαβον δὲ αὐτὴν οἱ Ρωμαῖοι μετὰ στόλου μεγάλου , ὅτε Μάρκελλος ἐκεῖνος ἐστρατήγει καὶ ναύαρχος τοῦ Ρωμαϊκοῦ στόλου ἀνεδείκνυτο , ὅτε καὶ Ἀρχιμήδης ὁ γεωμέτρης ἐν αὐταῖς ταῖς Συρακούσαις ὤν , νυκτὸς ἁλούσης τῆς πόλεως , ὑπὸ στρατιώτου τινὸς ἀνῃρέθη · ὃν ὁ Μάρκελλος ἐκεῖνος τοσοῦτον ἐθρήνησεν , ὡς μηδένα κοπετὸν ἀπολειφθῆναι τῆς ἐκείνου ταφῆς . Καὶ ταῦτα μὲν περὶ Σικελίας .
Lemmas: Νῆσος εἰμί μέγας καί ἐπιφανής ὁ Σικελία . οὐ εἰμί δέ ὁ πρότερος ὑπό ὁ ἀρχή ὁ βασιλεύς Κωνσταντινούπολις , ὅτε ὁ Ρώμη βασιλεύω · νυνί δέ γίνομαι ὁ καινοτομία οὗτος διά ὁ ὁ Ῥώμη ἀποτίθημι ὁ βασίλειος κράτος καί ἰδιοκρατορία ἔχω , καί δεσπόζω κυρίως παρά τις κατά καιρός Πάπας . κρατέω δέ νῦν ὑπό ὁ ἀρχή Κωνσταντινούπολις διά ὁ ὁ αὐτοκράτωρ Κωνσταντινούπολις θαλασσοκρατέω μέχρι ὁ Ἡράκλειος στήλη , καί πᾶς ὁμοῦ ὁ ὧδε θάλασσα . ἔχω δέ ὁ αἰτία ὁ καλέω Σικελία ἀπό ἱστορία τοιοῦτος , καθώς ὁ γραμματικός Στέφανος γράφω · " Σικελία ὁ νῆσος Σικανία πρότερος ὀνομάζω · εἶτα Σικελία καλέω , ὅς φημί Ἑλλάνικος , Ἱέρεια ὁ Ἥραςβʹ · " ἐν δέ ὁ αὐτός χρόνος καί Αὔσονες ὑπό ὁ Ἰᾶπυξ ἐκ Ἰταλία ἀνίστημι , ὅς ἄρχω Σικελός · καί διαβαίνω εἰς ὁ νῆσος ὁ τότε Σικανία καλέω περί ὁ Αἴτνη καθίζω , οἰκέω αὐτός τε καί ὁ βασιλεύς αὐτός Σικελός , βασίλειος ἐγκαθίστημι καί ἐντεῦθεν ὁρμάω ὁ Σικελός οὗτος πᾶς ἤδη ὁ νῆσος κρατέω οὗτος ὁ τότε Σικελία καλέω ἀπό ὁ Σικελός οὗτος , ὅς καί ἐν αὐτός βασιλεύω " . καί Μένιππος δέ αὐτός φημί . Θουκυδίδης δέ οὕτως · " ἔρχομαι εἰς Σικελία στρατός πολύς ἐκ Ἰταλία , ὁ τε Σικανός κρατέω μάχη ἀποστέλλω εἰς ὁ μεσημβρινός καί ὁ ἑσπέριος μέρος αὐτηες͂ς καί ἀντί Σικανία Σικελία ὁ νῆσος ποιέω καλέω , καί ὁ ἀγαθός ὁ γῆ οἰκέω ἔχω " . μέγας δέ αὐτός μαρτυρέω ὁ ἑπτά , καθά φημί Ἄλεξις ὁ κωμικός · Τοί ἑπτά νῆσος , ὅς δείκνυμι ὁ φύσις θνητός μέγας , Σικελία μέν , ὡς λόγος , εἰμί μέγας , δεύτερος Σαρδώ , τρίτος Κύρνος , τέταρτος δέ ὁ Ζεύς Κρήτη τροφός . Εὔβοια πέμπτος στενοφυής , ἕκτος Κύπρος · Λέσβος δέ τάξις ἕβδομος λαγχάνω ἔχω . " Τῶν δέ νησιώτης ὁ μέν ἰθαγενής πάλαι Λίγυς ἐκ Ἰταλία Σικελοί λέγω , ὁ δέ ἔπηλυς Ἕλλην [ εἰμί ] Σικελιώτης , ὡς Ἰταλιώτης " . Ἔχις δέ πόλις ἐπίσημος ὁ τε Συράκουσαι καί ὁ καλέω Ταυρομένιον , καί αὐτός ὁ Ἀκράγας καί ὁ λοιπός πόλις , ὁ μέν ἐρημόω , ὁ δέ κρατέω παρά ὁ Σαρακηνός . Τά μέν οὖν Συράκουσαι ἐπί Βασίλειος ὁ ἀοίδιμος βασιλεύς παραλαμβάνω ὁ Σαρακηνός , ὁ δέ Ταυρομένιον ἐπί Λέων ὁ σοφός βασιλεύς . Ὅσα τοίνυν καταλείπω κάστρον , παρά ὁ ἄθεος Σαρακηνός κρατέω · μόνος δέ ἀντιπεράω ὁ Καλαβρία κρατέω παρά ὁ Χριστιανός , ἐν ὅς καί ὁ Ῥήγιον εἰμί καί ὁ πολισμάτιον ὁ ἅγιος Κυριακός , ὁ τε ἅγιος σευηρινεος καί ὁ Κρότων καί ἄλλος τις , ὅς ὁ στρατηγός Καλαβρία κυριεύω · εἰμί δέ ὁ ὑπό Σικελία καί ὁ οὗτος στρατηγός πόλις κβʹ . Τέ δέ ἀρχαῖος οὗτος ὁ νῆσος τυραννεύω , ἵνα μή λέγω βασιλεύω , ὑπό τε Ἱέρων καί Διονύσιος ὁ τύραννος · παραλαμβάνω δέ αὐτός ὁ Ρωμαῖος μετά στόλος μέγας , ὅτε Μάρκελλος ἐκεῖνος στρατηγέω καί ναύαρχος ὁ Ῥωμαῖος στόλος ἀναδείκνυμι , ὅτε καί Ἀρχιμήδης ὁ γεωμέτρης ἐν αὐτός ὁ Συράκουσαι εἰμί , νύξ ἁλίσκομαι ὁ πόλις , ὑπό στρατιώτης τις ἀναιρέω · ὅς ὁ Μάρκελλος ἐκεῖνος τοσοῦτος θρηνέω , ὡς μηδείς κοπετός ἀπολείπω ὁ ἐκεῖνος ταφή . καί οὗτος μέν περί Σικελία .