constantinus-vii-porphyrogenitus-imperator.de-administrando-imperio porfyrogen-administrato.37
Ἰστέον , ὅτι ὁ ῥὴξ Ἰταλίας , ὁ μέγας Λωθάριος , ὁ πάππος τοῦ περιβλέπτου ῥηγὸς Οὔγωνος , ἀπὸ τῆς γενεᾶς τοῦ μεγάλου Καρούλου κατήγετο , περὶ οὗ πολὺς ἔπαινος , ἐγκώμιά τε καὶ διηγήματα καὶ περὶ πολέμους ἀνδραγαθήματα . Οὗτος οὖν ὁ Κάρουλος ἦν μονοκράτωρ πάντων τῶν ῥηγάτων , ἐβασίλευσε δὲ εἰς τὴν μεγάλην Φραγγίαν . Ἐν δὲ ταῖς ἡμέραις αὐτοῦ οὐδεὶς τῶν ὑπολοίπων ῥηγῶν ἐτόλμησε ῥῆγα ἑαυτὸν καλέσαι , ἀλλὰ πάντες ὑπῆρχον ὑπόσπονδοι αὐτοῦ , ὅστις χρήματα ἱκανὰ καὶ πλοῦτον ἄφθονον ἐν Παλαιστίνῃ ἀποστείλας , ἐδείματο μοναστήρια πάμπολλα . Ὁ τοίνυν Λωθάριος οὗτος ἀναλαβόμενος τὰ ἑαυτοῦ στρατεύματα , κατὰ Ρώμης ἐκστρατεύσας , ἀπὸ πολέμου ταύτην ἐκράτησεν , καὶ ἐστέφθη παρὰ τοῦ τότε πάπα . Καὶ ἡνίκα ὑπέστρεφεν εἰς τὴν ἑαυτοῦ ἐξουσίαν , ἤγουν εἰς Πάπιαν , κατήντησεν εἰς τὸ κάστρον Πλαζέντα , τὸ ὂν ἀπὸ τριάκοντα μιλίων τῆς Παπίας . Κἀκεῖσε μὲν οὗτος τελευτᾷ , ἔτεκεν δὲ υἱόν , ὀνόματι Ἀδέλβερτον , ὃς ἔγημεν γυναῖκα τὴν μεγάλην Βέρταν , καὶ ἐξ αὐτῆς τὸν προρρηθέντα ῥῆγα , τὸν Οὔγωνα ἔτεκεν . Μετὰ δὲ τὸ τελευτῆσαι τὸν μέγαν Λωθάριον Λοδόϊκος , ὁ ἴδιος τοῦ Λοδοΐκου , ἀπὸ τῆς μεγάλης Φραγγίας ἐλθών , ἐκράτησεν τὴν Πάπιαν . Καὶ ἦν μὲν ἄστεπτος . Ὕστερον δὲ ἦλθεν εἰς Βερῶναν , εἰς τὸ κάστρον , τὸ ὂν ἀπὸ ρκʹ μιλίων τῆς Παπίας , καὶ ἐλθόντος αὐτοῦ ἐκεῖσε , ἐπανέστησαν αὐτῷ οἱ τοῦ αὐτοῦ κάστρου , καὶ κρατήσαντες ἐτύφλωσαν . Καὶ τότε ἐκράτησεν Βεριγγέριος , ὁ πάππος τοῦ νυνὶ Βεριγγέρη , καὶ εἰσελθὼν ἐν Ρώμῃ ἐστέφθη . Καὶ μετὰ τοῦτο ἐδηλοποίησεν λαὸς πολὺς τῷ Ροδούλφῳ εἰς Βεργώνιαν ὄντι , λέγοντες , ὅτι · " Ἐλθὲ ἐνταῦθα , καὶ παραδίδομέν σοι τὸ ῥηγᾶτον καὶ ἀποκτενοῦμεν τὸν Βεριγγέριον . " Ὁ δὲ ἦλθεν ἀπὸ Βεργώνιαν πρὸς τὰ μέρη τῆς Παπίας , καὶ ὁ μὲν ἥμισυς λαὸς ἦν μετὰ τοῦ Βεριγγέρη , ὁ δὲ λοιπὸς μετὰ τοῦ Ροδούλφου . Καὶ πολεμήσαντες , ἐνίκησεν ὁ Βεριγγέρης τὸν πρῶτον πόλεμον , καὶ πάλιν πολεμήσαντες , ἐνίκησεν ὁ Ροδοῦλφος . Καὶ ἔφυγεν ὁ λαὸς τοῦ Βεριγγέρη , καὶ μόνος καταλειφθεὶς ὁ Βεριγγέρης ἐποίησεν ἑαυτὸν ὡς τεθνεῶτα , καὶ ἔπεσεν μέσον τῶν τεθνεώτων , σκεπάσας αὑτὸν μετὰ τῆς δόρκας αὐτοῦ , τὸν δὲ πόδα αὐτοῦ εἶχεν ἔξω . Ἐλθὼν δὲ εἷς ἐκ τῶν στρατιωτῶν τοῦ Ροδούλφου , δέδωκεν αὐτῷ μετὰ μεναύλου εἰς τὸν πόδα , αὐτὸς δὲ τὸ σύνολον οὐκ ἐσαλεύθη · τοῦ δὲ μὴ σαλευθέντος , ἀφίησεν αὐτὸν ὡς δῆθεν νεκρὸν ὄντα . Ἠγνόει δὲ ὁ τοῦ Ροδούλφου λαός , ὅτι ὁ Βεριγγέρης ἐστίν . Καὶ παύσαντος τοῦ πολέμου , ἠγέρθη ὁ Βεριγγέρης καὶ ἦλθεν εἰς τὸ παλάτιον αὐτοῦ μόνος , καὶ πάλιν ἐκράτησεν τῆς βασιλείας , καὶ ἐπολέμησεν τὸν Ροδοῦλφον καὶ ἐνίκησεν αὐτόν . Μετὰ δὲ τοῦτο συνεβιβάσθησαν εἰς ἀλλήλους , καὶ ἐμερίσθησαν τὴν χώραν εἰς δύο · καὶ ὁ μὲν εἷς ἀνελάβετο τὸ ἓν μέρος τῆς χώρας , ὁ δὲ ἕτερος τὸ ἕτερον . Ἦν δὲ ὁ Ροδοῦλφος ὑπὸ τὴν βουλὴν καὶ ἐξουσίαν τοῦ Βεριγγέρη . Καὶ μετὰ τοῦτο ἦλθον ἀπὸ Βεργώνιαν τρεῖς μαρκήσιοι πρὸς Πάπιαν τοῦ ἐκδιῶξαι τοὺς κρατοῦντας καὶ κρατῆσαι αὐτοί · ἦσαν δὲ οὗτοι · Οὔγων ὁ Ταλιαφέρνου καὶ Βόζος καὶ Οὔγων , ὁ ἀδελφὸς τοῦ Βόζου , ὁ προρρηθεὶς εὐγενέστατος ῥήξ . Ἦλθεν δὲ μετὰ λαοῦ ἱκανοῦ . Καὶ μαθὼν ὁ Βεριγγέρης ἡτοιμάσθη , καὶ ἀπῆλθεν εἰς συνάντησιν αὐτοῦ πρὸς πόλεμον , καὶ παρακαθίσας ἐστενοχώρησεν αὐτοὺς ἀπὸ λιμοῦ , καὶ ὥρισεν τὸν λαὸν αὐτοῦ τοῦ μὴ φονεύειν τινά , ἀλλ' ὅπου ἂν κρατήσωσί τινα ἐξ αὐτῶν , κόπτωσιν τὴν ῥῖνα αὐτοῦ καὶ τὰ δύο ὠτία καὶ ἀπολύωσιν , ὃ δὴ καὶ ἐποίουν . Θεασάμενοι οὖν τοῦτο αἱ προρρηθεῖσαι τρεῖς κεφαλαί , ἄραντες ἀνυπόδετοι τὰ θεῖα εὐαγγέλια εἰς τὰς χεῖρας αὐτῶν , ἦλθον πρὸς τὸν Βεριγγέρην , αἰτούμενοι συγχώρησιν καὶ ὀμνύοντες τοῦ μηκέτι ἐλθεῖν ἐνθάδε μέχρι τέλους ζωῆς αὐτοῦ , καὶ τότε εἴασεν αὐτοὺς ἀπελθεῖν εἰς τὴν ἰδίαν χώραν . Ὕστερον δὲ τοῦ Βεριγγέρη ἀπελθόντος εἰς Βερῶναν , ἀπέκτεινεν αὐτὸν Φαλεμβέρτος , ὁ σύντεκνος αὐτοῦ , καὶ τότε ἐκράτησεν ὅλον τὸ ῥηγᾶτον ὁ Ροδοῦλφος . Καὶ μετὰ τοῦτο ἐμήνυσεν ὁ λαὸς τῆς χώρας ὅλης εἰς Βεργώνιαν τῷ Οὔγωνι , τῷ προρρηθέντι ῥηγί , λέγοντες , ὅτι · " Ἐλθέ , καὶ παραδίδομέν σοι τὴν χώραν . " Καὶ ἐλθόντος αὐτοῦ , ἐπῆρεν αὐτὸν ὁ λαός , καὶ ἀπήγαγον εἰς τὸ παλάτιον , καὶ ἀπεκατέστησεν αὐτὸν ῥῆγα . Τὸν δὲ Ροδοῦλφον εἶπον , ὅτι · " Ἄπελθε μετὰ τοῦ πλούτου σου , θέλῃς,εἰς τὴν χώραν σου , θέλῃς , ἀλλαχοῦ . " Ὁ δὲ ἀπῆλθεν εἰς Βεργώνιαν , εἰς τὴν χώραν αὐτοῦ , καὶ κατεῖχεν ἐκεῖσε λαὸν ἱκανόν . Καὶ τελευτήσαντος αὐτοῦ , ἀπῆλθεν Οὔγων , ὁ προρρηθεὶς ῥήξ , εἰς Βεργώνιαν , καὶ τὴν γυναῖκα τοῦ Ροδούλφου , ἥτις καὶ Βέρτα ὠνομάζετο , ἔλαβεν εἰς γυναῖκα . Τὴν δὲ θυγατέρα αὐτῆς , ὀνόματι Ἀδέλεσαν , δέδωκεν Λωθαρίῳ , τῷ υἱῷ αὐτοῦ , τῷ νυνὶ ὄντι Ἰταλίας ῥηγί . Ἡ δὲ ἀνελθοῦσα ἐν Κωνσταντινουπόλει καὶ συναφθεῖσα Ρωμανῷ τῷ πορφυρογεννήτῳ , υἱῷ Κωνσταντίνου , τοῦ φιλοχρίστου δεσπότου , ἤτοι ἡ θυγάτηρ τοῦ αὐτοῦ περιβλέπτου ῥηγὸς Οὔγωνος , ἣ ὠνομάζετο Βέρτα κατὰ τὸ ὄνομα τῆς μάμμης αὐτῆς , ἤγουν τῆς μεγάλης Βέρτας , ἥτις μετὰ θάνατον τοῦ Ἀδελβέρτου , ἀνδρὸς αὐτῆς , ἐβασίλευσεν ἔτη [ ... ] , μετωνομάσθη δὲ Εὐδοκία κατὰ τὸ ὄνομα τῆς τε μάμμης καὶ ἀδελφῆς Κωνσταντίνου , τοῦ φιλοχρίστου δεσπότου .
Lemmas: ἰστέον , ὅτι ὁ ῥὴξ Ἰταλία , ὁ μέγας Λωθάριος , ὁ πάππος ὁ περίβλεπτος ῥῆξ ουγουνος , ἀπό ὁ γενεά ὁ μέγας καρουλας κατάγω , περί ὅς πολύς ἔπαινος , ἐγκώμιον τε καί διήγημα καί περί πόλεμος ἀνδραγάθημα . οὗτος οὖν ὁ Κάρος εἰμί μονοκράτωρ πᾶς ὁ ρηγάτο , βασιλεύω δέ εἰς ὁ μέγας Φραγγίαν . ἐν δέ ὁ ἡμέρα αὐτός οὐδείς ὁ ὑπόλοιπος ῥῆξ τολμάω ῥῆξ ἑαυτοῦ καλέω , ἀλλά πᾶς ὑπάρχω ὑπόσπονδος αὐτός , ὅστις χρῆμα ἱκανός καί πλοῦτος ἄφθονος ἐν Παλαιστίνη ἀποστέλλω , δέμω μοναστήριον παμπολύς . ὁ τοίνυν Λωθάριος οὗτος ἀναλαμβάνω ὁ ἑαυτοῦ στράτευμα , κατά Ῥώμη ἐκστρατεύω , ἀπό πόλεμος οὗτος κρατέω , καί στέφω παρά ὁ τότε πάππας . καί ἡνίκα ὑποστρέφω εἰς ὁ ἑαυτοῦ ἐξουσία , ἤγουν εἰς Παπίας , κατά-ἀντάω εἰς ὁ κάστρον Πλαζέντα , ὁ εἰμί ἀπό τριάκοντα μίλιον ὁ Παπίας . κἀκεῖσε μέν οὗτος τελευτάω , τίκτω δέ υἱός , ὄνομα Ἀδέλβερτον , ὅς γαμέω γυνή ὁ μέγας Βέρτας , καί ἐκ αὐτός ὁ προλέγω ῥῆξ , ὁ Οὔγωνα τίκτω . μετά δέ ὁ τελευτάω ὁ μέγας Λωθάριον Λοδόϊκος , ὁ ἴδιος ὁ λοδοιπου , ἀπό ὁ μέγας Φραγγιάς ἔρχομαι , κρατέω ὁ Παπίας . καί εἰμί μέν ἄστεπτος . ὕστερος δέ ἔρχομαι εἰς Βερών , εἰς ὁ κάστρον , ὁ εἰμί ἀπό ρκεʹ μίλιον ὁ Παπίας , καί ἔρχομαι αὐτός ἐκεῖσε , ἐπανίστημι αὐτός ὁ ὁ αὐτός κάστρον , καί κρατέω τυφλόω . καί τότε κρατέω Βεριγγέριος , ὁ πάππος ὁ νυνί Βεριγγέρη , καί εἰσέρχομαι ἐν ρώμη στέφω . καί μετά οὗτος δηλοποιέω λαός πολύς ὁ Ροδούλφῳ εἰς Βεργώνιαν εἰμί , λέγω , ὅτι · " ἔρχομαι ἐνταῦθα , καί παραδίδωμι σύ ὁ ῥηγάτον καί ἀποκτείνω ὁ Βεριγγέριον . " ὁ δέ ἔρχομαι ἀπό Βεργώνιαν πρός ὁ μέρος ὁ Παπίας , καί ὁ μέν ἥμισυς λαός εἰμί μετά ὁ Βεριγγέρη , ὁ δέ λοιπός μετά ὁ Ροδούλφου . καί πολεμέω , νικάω ὁ Βεριγγέρης ὁ πρῶτος πόλεμος , καί πάλιν πολεμέω , νικάω ὁ Ῥοδοῦλφος . καί φεύγω ὁ λαός ὁ Βεριγγέρη , καί μόνος καταλείπω ὁ Βεριγγέρης ποιέω ἑαυτοῦ ὡς θνῄσκω , καί πίπτω μέσος ὁ θνῄσκω , σκεπάζω ἑαυτοῦ μετά ὁ δορκάς αὐτός , ὁ δέ πούς αὐτός ἔχω ἔξω . ἔρχομαι δέ εἷς ἐκ ὁ στρατιώτης ὁ Ροδούλφου , δίδωμι αὐτός μετά μέναυλον εἰς ὁ πούς , αὐτός δέ ὁ σύνολον οὐ σαλεύω · ὁ δέ μή σαλεύω , ἀφίημι αὐτός ὡς δῆθεν νεκρός εἰμί . ἀγνοέω δέ ὁ ὁ Ροδούλφου λαός , ὅτι ὁ Βεριγγέρης εἰμί . καί παύω ὁ πόλεμος , ἐγείρω ὁ Βεριγγέρης καί ἔρχομαι εἰς ὁ Παλάτιον αὐτός μόνος , καί πάλιν κρατέω ὁ βασίλεια , καί πολεμέω ὁ Ῥοδοῦλφος καί νικάω αὐτός . μετά δέ οὗτος συμβιβάζω εἰς ἀλλήλων , καί μερίζω ὁ χώρα εἰς δύο · καί ὁ μέν εἷς ἀναλαμβάνω ὁ εἷς μέρος ὁ χώρα , ὁ δέ ἕτερος ὁ ἕτερος . ἦς δέ ὁ Ῥοδοῦλφος ὑπό ὁ βουλή καί ἐξουσία ὁ Βεριγγέρη . καί μετά οὗτος ἔρχομαι ἀπό Βεργώνιαν τρεῖς μαρκήσιος πρός Παπίας ὁ ἐκδιώκω ὁ κράτος καί κρατέω αὐτός · εἰμί δέ οὗτος · Οὖγος ὁ Ταλιαφέρνου καί Βόζος καί Οὖγος , ὁ ἀδελφός ὁ Βόζου , ὁ προρρηθείς εὐγενής ῥήξ . ἔρχομαι δέ μετά λαός ἱκανός . καί μανθάνω ὁ Βεριγγέρης ἑτοιμάζω , καί ἀπέρχομαι εἰς συνάντησις αὐτός πρός πόλεμος , καί παρακαθίζω στενοχωρέω αὐτός ἀπό λιμός , καί ὁρίζω ὁ λαός αὐτός ὁ μή φονεύω τις , ἀλλά ὅπου εἄν κρατέω τις ἐκ αὐτός , κόπτω ὁ ῥίς αὐτός καί ὁ δύο οὖς καί ἀπολύω , ὅς δή καί ποιέω . θεάομαι οὖν οὗτος ὁ προρέω τρεῖς κεφαλή , ἀείρω ἀνυπόδετος ὁ θεῖον εὐαγγέλιον εἰς ὁ χείρ αὐτός , ἔρχομαι πρός ὁ Βεριγγέρην , αἰτέω συγχώρησις καί ὄμνυμι ὁ μηκέτι ἔρχομαι ἐνθάδε μέχρι τέλος ζωή αὐτός , καί τότε ἐάω αὐτός ἀπέρχομαι εἰς ὁ ἴδιος χώρα . ὕστερος δέ ὁ Βεριγγέρη ἀπέρχομαι εἰς Βερών , ἀποκτείνω αὐτός Φαλεμβέρτος , ὁ σύντεκνος αὐτός , καί τότε κρατέω ὅλος ὁ ῥηγάτον ὁ Ῥοδοῦλφος . καί μετά οὗτος μηνύω ὁ λαός ὁ χώρα ὅλος εἰς Βεργώνιαν ὁ Οὔγωνι , ὁ προλέγω ῥῆξ , λέγω , ὅτι · " ἔρχομαι , καί παραδίδωμι σύ ὁ χώρα . " καί ἔρχομαι αὐτός , ἐπαίρω αὐτός ὁ λαός , καί ἀπάγω εἰς ὁ Παλάτιον , καί ἀποκαθίστημι αὐτός ῥῆξ . ὁ δέ Ῥοδοῦλφος εἶπον , ὅτι · " ἀπέρχομαι μετά ὁ πλοῦτος σύ , θέλῃς,εἰς ὁ χώρα σύ , ἐθέλω , ἀλλαχοῦ . " ὁ δέ ἀπέρχομαι εἰς Βεργώνιαν , εἰς ὁ χώρα αὐτός , καί κατέχω ἐκεῖσε λαός ἱκανός . καί τελευτάω αὐτός , ἀπέρχομαι Οὖγος , ὁ προρρηθείς ῥήξ , εἰς Βεργώνιαν , καί ὁ γυνή ὁ Ροδούλφου , ὅστις καί Βέρτα ὀνομάζω , λαμβάνω εἰς γυνή . ὁ δέ θυγάτηρ αὐτός , ὄνομα Ἀδέλεσαν , δίδωμι λωτάριον , ὁ υἱός αὐτός , ὁ νυνί εἰμί Ἰταλία ῥῆξ . ὁ δέ ἀνέρχομαι ἐν Κωνσταντινούπολις καί συνάπτω Ῥωμανός ὁ πορφυρογέννητος , υἱός Κωνσταντῖνος , ὁ Φιλοχρίστου δεσπότης , ἤτοι ὁ θυγάτηρ ὁ αὐτός περίβλεπτος ῥῆξ ουγουνος , ὅς ὀνομάζω Βέρτα κατά ὁ ὄνομα ὁ μάμμη αὐτός , ἤγουν ὁ μέγας Βέρτας , ὅστις μετά θάνατος ὁ Ἀδελβέρτου , ἀνήρ αὐτός , βασιλεύω ἔτος [ ... ] , μετονομάζω δέ Εὐδοκία κατά ὁ ὄνομα ὁ τε μάμμη καί ἀδελφός Κωνσταντῖνος , ὁ Φιλοχρίστου δεσπότης .