constantinus-vii-porphyrogenitus-imperator.de-administrando-imperio porfyrogen-administrato.53
Ἰστέον , ὅτι οἱ Πατζινακῖται τὸ ἀπ' ἀρχῆς εἰς τὸν ποταμὸν Ἀτὴλ τὴν αὐτῶν εἶχον κατοίκησιν , ὁμοίως δὲ καὶ εἰς τὸν ποταμὸν Γεήχ , ἔχοντες τούς τε Χαζάρους συνοροῦντας καὶ τοὺς ἐπονομαζομένους Οὔζους . Πρὸ ἐτῶν δὲ πεντήκοντα οἱ λεγόμενοι Οὖζοι μετὰ τῶν Χαζάρων ὁμονοήσαντες καὶ πόλεμον συμβαλόντες πρὸς τοὺς Πατζινακίτας , ὑπερίσχυσαν , καὶ ἀπὸ τῆς ἰδίας χώρας αὐτοὺς ἐξεδίωξαν , καὶ κατέσχον αὐτὴν μέχρι τῆς σήμερον οἱ λεγόμενοι Οὖζοι . Οἱ δὲ Πατζινακῖται φυγόντες περιήρχοντο , ἀναψηλαφῶντες τόπον εἰς τὴν αὐτῶν κατασκήνωσιν , καταλαβόντες δὲ τὴν σήμερον παρ' αὐτῶν διακρατουμένην γῆν καὶ εὑρόντες τοὺς Τούρκους οἰκοῦντας ἐν αὐτῇ , πολέμου τρόπῳ τούτους νικήσαντες καὶ ἐκβαλόντες αὐτοὺς ἐξεδίωξαν , καὶ κατεσκήνωσαν ἐν αὐτῇ , καὶ δεσπόζουσιν τὴν τοιαύτην χώραν , ὡς εἴρηται , μέχρι τὴν σήμερον ἔτη πεντήκοντα πέντε . Ἰστέον , ὅτι πᾶσα ἡ Πατζινακία εἰς θέματα ὀκτὼ διαιρεῖται , ἔχουσα καὶ μεγάλους ἄρχοντας τοσούτους . Τὰ δὲ θέματά εἰσιν ταῦτα · ὄνομα τοῦ πρώτου θέματος Ἠρτήμ , τοῦ δευτέρου Τζούρ , τοῦ τρίτου Γύλα , τοῦ τετάρτου Κουλπέη , τοῦ πέμπτου Χαραβόη , τοῦ ἕκτου Ταλμάτ , τοῦ ἑβδόμου Χοπόν , τοῦ ὀγδόου Τζοπόν . Κατὰ δὲ τὸν καιρόν , ὃν ἀπὸ τῆς ἰδίας χώρας οἱ Πατζινακῖται ἐξεδιώχθησαν , εἶχον ἄρχοντας εἰς μὲν τὸ θέμα Ἠρτὴμ τὸν Βάϊτζαν , εἰς δὲ τὸ Τζοὺρ τὸν Κούελ , εἰς δὲ τὸ Γύλα τὸν Κουρκοῦται , εἰς δὲ τὸ Κουλπέη τὸν Ἰπαόν , εἰς δὲ τὸ Χαραβόη τὸν Καϊδούμ , εἰς δὲ τὸ θέμα Ταλμὰτ τὸν Κώσταν , εἰς δὲ τὸ Χοπὸν τὸν Γιαζή , εἰς δὲ τὸ θέμα Τζοπὸν τὸν Βατᾶν . Μετὰ δὲ θάνατον αὐτῶν διεδέξαντο τὰς ἀρχὰς οἱ τούτων ἐξάδελφοι . Νόμος γὰρ ἐν αὐτοῖς καὶ τύπος ἐκράτησεν παλαιὸς μὴ ἔχειν ἐξουσίαν πρὸς παῖδας ἢ ἀδελφοὺς αὐτῶν μεταπέμπειν τὰ ἀξιώματα , ἀλλ' ἀρκεῖσθαι μόνον τοῖς κεκτημένοις τὸ καὶ μέχρι ζωῆς ἄρχειν αὐτούς , μετὰ δὲ θάνατον προχειρίζεσθαι ἢ ἐξάδελφον αὐτῶν ἢ ἐξαδέλφων παῖδας πρὸς τὸ μὴ καθόλου εἰς ἓν μέρος τῆς γενεᾶς διατρέχειν τὸ ἀξίωμα , ἀλλὰ καὶ [ εἰς ] τοὺς ἐκ πλαγίου καὶ κληρονομεῖν καὶ ἀπεκδέχεσθαι τὴν τιμήν · ἀπὸ ξένης δὲ γενεᾶς οὐχ ὑπεισέρχεταί τις καὶ γίνεται ἄρχων . Τὰ δὲ ὀκτὼ θέματα διαιροῦνται εἰς τεσσαράκοντα μέρη , καὶ ἔχουσι καὶ ἐλάττονας ἄρχοντας . Ἰστέον , ὅτι αἱ τέσσαρες τῶν Πατζινακιτῶν γενεαί , ἤγουν τὸ θέμα Κουαρτζιτζοὺρ καὶ τὸ θέμα Συρουκαλπέη καὶ τὸ θέμα Βοροταλμὰτ καὶ τὸ θέμα Βουλατζοπόν , κεῖνται πέραν τοῦ Δανάπρεως ποταμοῦ πρὸς τὰ ἀνατολικώτερα καὶ βορειότερα μέρη , ἐναποβλέποντα πρός τε Οὐζίαν καὶ Χαζαρίαν καὶ Ἀλανίαν καὶ τὴν Χερσῶνα καὶ τὰ λοιπὰ κλίματα . Αἱ δὲ ἄλλαι τέσσαρες γενεαὶ κεῖνται ἔνθεν τοῦ Δανάπρεως ποταμοῦ πρὸς τὰ δυτικώτερα καὶ ἀρκτικώτερα μέρη , τουτέστιν τὸ θέμα Γιαζιχοπὸν πλησιάζει τῇ Βουλγαρίᾳ , τὸ δὲ θέμα τοῦ κάτω Γύλα πλησιάζει τῇ Τουρκίᾳ , τὸ δὲ θέμα τοῦ Χαραβόη πλησιάζει τῇ Ρωσίᾳ , τὸ δὲ θέμα Ἰαβδιερτὶμ πλησιάζει τοῖς ὑποφόροις χωρίοις χώρας τῆς Ρωσίας , τοῖς τε Οὐλτίνοις καὶ Δερβλενίνοις καὶ Λενζενίνοις καὶ τοῖς λοιποῖς Σκλάβοις . Ἀπῴκισται δὲ ἡ Πατζινακία ἐκ μὲν Οὐζίας καὶ Χαζαρίας ὁδὸν ἡμερῶν πέντε , ἐκ δὲ Ἀλανίας ὁδὸν ἡμερῶν ἕξ , ἀπὸ δὲ Μορδίας ὁδὸν ἡμερῶν δέκα , ἀπὸ δὲ Ρωσίας ὁδὸν ἡμέρας μιᾶς , ἀπὸ δὲ Τουρκίας ὁδὸν ἡμερῶν τεσσάρων , ἀπὸ δὲ Βουλγαρίας ὁδὸν ἡμέρας τὸ ἥμισυ , καὶ εἰς Χερσῶνα μέν ἐστιν ἔγγιστα , εἰς δὲ τὴν Βόσπορον πλησιέστερον . Ἰστέον , ὅτι κατὰ τὸν καιρόν , ὃν οἱ Πατζινακῖται ἀπὸ τῆς ἰδίας χώρας ἐξεδιώχθησαν , θελήσει τινὲς ἐξ αὐτῶν καὶ οἰκείᾳ γνώμῃ ἐναπέμειναν ἐκεῖσε , καὶ τοῖς λεγομένοις Οὔζοις συνῴκησαν , καὶ μέχρι τοῦ νῦν εἰσιν ἐν αὐτοῖς , ἔχοντες τοιαῦτα γνωρίσματα , ὥστε διαχωρίζεσθαι αὐτοὺς καὶ νοεῖσθαι , τίνες τε ἦσαν , καὶ πῶς αὐτοὺς ἀποσπασθῆναι τῶν ἰδίων συνέβη · τὰ γὰρ ἱμάτια αὐτῶν εἰσιν κόντουρα μέχρι γονάτων καὶ τὰ μανίκια ἀπὸ τῶν βραχιόνων ἀποκεκομμένα , ὡς δῆθεν ἐκ τούτου δεικνύντες , ὅτι ἀπὸ τῶν ἰδίων καὶ ὁμοφύλων ἀπεκόπησαν . Ἰστέον , ὅτι ἔνθεν τοῦ Δανάστρεως ποταμοῦ πρὸς τὸ ἀποβλέπον μέρος τὴν Βουλγαρίαν εἰς τὰ περάματα τοῦ αὐτοῦ ποταμοῦ εἰσὶν ἐρημόκαστρα · κάστρον πρῶτον τὸ ὀνομασθὲν παρὰ τῶν Πατζινακιτῶν Ἄσπρον διὰ τὸ τοὺς λίθους αὐτοῦ φαίνεσθαι καταλεύκους , κάστρον δεύτερον τὸ Τουγγάται , κάστρον τρίτον τὸ Κρακνακάται , κάστρον τέταρτον τὸ Σαλμακάται , κάστρον πέμπτον τὸ Σακακάται , κάστρον ἕκτον τὸ Γιαιουκάται . Ἐν αὐτοῖς δὲ τοῖς τῶν παλαιοκάστρων κτίσμασιν εὑρίσκονται καὶ ἐκκλησιῶν γνωρίσματά τινα καὶ σταυροὶ λαξευτοὶ εἰς λίθους πωρίνους , ὅθεν καί τινες παράδοσιν ἔχουσιν , ὡς Ρωμαῖοί ποτε τὰς κατοικίας εἶχον ἐκεῖσε . Ἰστέον , ὅτι καὶ Κάγγαρ ὀνομάζονται οἱ Πατζινακῖται , ἀλλ' οὐχὶ πάντες , πλὴν ὁ τῶν τριῶν θεμάτων λαός , τοῦ Ἰαβδιηρτὶ καὶ τοῦ Κουαρτζιτζοὺρ καὶ τοῦ Χαβουξιγγυλά , ὡς ἀνδρειότεροι καὶ εὐγενέστεροι τῶν λοιπῶν · τοῦτο γὰρ δηλοῖ ἡ τοῦ Κάγγαρ προσηγορία .
Lemmas: ἰστέον , ὅτι ὁ πατζινακιος ὁ ἀπό ἀρχή εἰς ὁ ποταμός Ἀτὴλ ὁ αὐτός ἔχω κατοίκησις , ὁμοίως δέ καί εἰς ὁ ποταμός Γεήχ , ἔχω ὁ τε Χαζάρης συνορέω καί ὁ ἐπονομάζω οὖζος . πρό ἔτος δέ πεντήκοντα ὁ λέγω οὖζος μετά ὁ Χάζαρος ὁμονοέω καί πόλεμος συμβάλλω πρός ὁ πατζινακιος , υπερισχύω , καί ἀπό ὁ ἴδιος χώρα αὐτός ἐκδιώκω , καί κατέχω αὐτός μέχρι ὁ σήμερον ὁ λέγω οὖζος . ὁ δέ πατζινακιος φυγή περιέρχομαι , ἀναψηλαφάω τόπος εἰς ὁ αὐτός κατασκήνωσις , καταλαμβάνω δέ ὁ σήμερον παρά αὐτός διακρατέω γῆ καί εὑρίσκω ὁ Τοῦρκος οἰκέω ἐν αὐτός , πόλεμος τρόπος οὗτος νικάω καί ἐκβάλλω αὐτός ἐκδιώκω , καί κατασκηνόω ἐν αὐτός , καί δεσπόζω ὁ τοιοῦτος χώρα , ὡς εἴρω , μέχρι ὁ σήμερον ἔτος πεντήκοντα πέντε . ἰστέον , ὅτι πᾶς ὁ Πατζινακία εἰς θέμα ὀκτώ διαιρέω , ἔχω καί μέγας ἄρχω τοσοῦτος . ὁ δέ θέμα εἰμί οὗτος · ὄνομα ὁ πρῶτος θέμα Ἠρτήμ , ὁ δύο Τζούρ , ὁ τρίτος γυλάς , ὁ τέταρτος Κουλέπη , ὁ πέμπτος Χαραβόη , ὁ ἕκτος Ταλμάτ , ὁ ἕβδομος Χοπόν , ὁ ὄγδοος Τζόπος . κατά δέ ὁ καιρός , ὅς ἀπό ὁ ἴδιος χώρα ὁ πατζινακιος ἐκδιώκω , ἔχω ἄρχω εἰς μέν ὁ θέμα Ἠρτὴμ ὁ Βάϊτζαν , εἰς δέ ὁ Τζούρ ὁ Κούελ , εἰς δέ ὁ γυλάς ὁ Κουρκούτη , εἰς δέ ὁ Κουλέπη ὁ Ἰπαόν , εἰς δέ ὁ Χαραβόη ὁ Καϊδούμ , εἰς δέ ὁ θέμα Ταλμὰτ ὁ Κώστας , εἰς δέ ὁ Χοπὸν ὁ Γιαζή , εἰς δέ ὁ θέμα τζοπως ὁ Βατᾶς . μετά δέ θάνατος αὐτός διαδέχομαι ὁ ἀρχή ὁ οὗτος ἐξάδελφος . Νόμος γάρ ἐν αὐτός καί τύπος κρατέω παλαιός μή ἔχω ἐξουσία πρός παῖς ἢ ἀδελφός αὐτός μεταπέμπω ὁ ἀξίωμα , ἀλλά ἀρκέω μόνος ὁ κτάομαι ὁ καί μέχρι ζωή ἄρχω αὐτός , μετά δέ θάνατος προχειρίζω ἢ ἐξάδελφος αὐτός ἢ ξάδερφος παῖς πρός ὁ μή καθόλου εἰς εἷς μέρος ὁ γενεά διατρέχω ὁ ἀξίωμα , ἀλλά καί [ εἰς ] ὁ ἐκ πλάγιος καί κληρονομέω καί ἀπεκδέχομαι ὁ τιμή · ἀπό ξένος δέ γενεά οὐ ὑπεισέρχομαι τις καί γίγνομαι ἄρχω . ὁ δέ ὀκτώ θέμα διαιρέω εἰς τεσσαράκοντα μέρος , καί ἔχω καί μικρός ἄρχω . ἰστέον , ὅτι ὁ τέσσαρες ὁ πατζινακιος γενεά , ἤγουν ὁ θέμα Κουαρτζιτζοὺρ καί ὁ θέμα Συρουκαλπέη καί ὁ θέμα Βοροταλμὰτ καί ὁ θέμα βουλατζοπως , κεῖμαι πέραν ὁ Δάναπρις ποταμός πρός ὁ ἀνατολικός καί βόρειος μέρος , ἐναποβλέπω πρός τε Οὐζίαν καί Χαζαριάν καί Ἀλανίαν καί ὁ Χερσών καί ὁ λοιπάς κλίμα . ὁ δέ ἄλλος τέσσαρες γενεά κεῖμαι ἔνθεν ὁ Δάναπρις ποταμός πρός ὁ δυτικός καί ἀρκτικός μέρος , τουτέστιν ὁ θέμα γιαζιχοπως πλησιάζω ὁ Βουλγαρία , ὁ δέ θέμα ὁ κάτω γυλάς πλησιάζω ὁ Τουρκία , ὁ δέ θέμα ὁ Χαραβόη πλησιάζω ὁ Ῥωσία , ὁ δέ θέμα Ἰαβδιερτὶμ πλησιάζω ὁ ὑποφορέω χωρίον χώρα ὁ Ῥωσία , ὁ τε ουλτινοος καί δερβλενινοος καί λενζενινοος καί ὁ λοιπός Σκλάβος . ἀποικίζω δέ ὁ Πατζινακία ἐκ μέν Οὐζίας καί Χαζαρίας ὁδός ἡμέρα πέντε , ἐκ δέ Ἀλανίας ὁδός ἡμέρα ἕξ , ἀπό δέ Μορδίας ὁδός ἡμέρα δέκα , ἀπό δέ Ῥωσία ὁδός ἡμέρα εἷς , ἀπό δέ Τουρκία ὁδός ἡμέρα τέσσαρες , ἀπό δέ Βουλγαρία ὁδός ἡμέρα ὁ ἥμισυς , καί εἰς Χερσών μέν εἰμί ἔγγιστος , εἰς δέ ὁ Βόσπορος πλήσιος . ἰστέον , ὅτι κατά ὁ καιρός , ὅς ὁ πατζινακιος ἀπό ὁ ἴδιος χώρα ἐκδιώκω , ἐθέλω τις ἐκ αὐτός καί οἰκεῖος γνώμη απομένω ἐκεῖσε , καί ὁ λέγω οὖζος συνοικέω , καί μέχρι ὁ νῦν εἰμί ἐν αὐτός , ἔχω τοιοῦτος γνώρισμα , ὥστε διαχωρίζω αὐτός καί νοέω , τίς τε εἰμί , καί πῶς αὐτός ἀποσπάω ὁ ἴδιος συμβαίνω · ὁ γάρ ἱμάτιον αὐτός εἰμί κοντούρα μέχρι γόνυ καί ὁ μανίκια ἀπό ὁ βραχύς ἀποκόπτω , ὡς δῆθεν ἐκ οὗτος δείκνυμι , ὅτι ἀπό ὁ ἴδιος καί ὁμόφυλος ἀποκόπτω . ἰστέον , ὅτι ἔνθεν ὁ Δανάστρεως ποταμός πρός ὁ ἀποβλέπω μέρος ὁ Βουλγαρία εἰς ὁ πέραμα ὁ αὐτός ποταμός εἰμί ἐρημόκαστρον · κάστρον πρῶτος ὁ ὀνομάζω παρά ὁ πατζινακιος Ἄσπρος διά ὁ ὁ λίθος αὐτός φαίνω κατάλευκος , κάστρον δύο ὁ Τουγγάται , κάστρον τρίτος ὁ Κρακνακάται , κάστρον τέταρτος ὁ Σαλμακάται , κάστρον πέμπτος ὁ Σακακάται , κάστρον ἕκτος ὁ γιαιουκαω . ἐν αὐτός δέ ὁ ὁ παλαιόκαστρον κτίσμα εὑρίσκω καί ἐκκλησία γνώρισμα τις καί σταυρός λαξευτός εἰς λίθος πώρινος , ὅθεν καί τις παράδοσις ἔχω , ὡς Ῥωμαῖος ποτός ὁ κατοίκιος ἔχω ἐκεῖσε . ἰστέον , ὅτι καί Κάγγαρ ὀνομάζω ὁ πατζινακιος , ἀλλά οὐ πᾶς , πλήν ὁ ὁ τρεῖς θέμα λαός , ὁ Ἰαβδιηρτὶ καί ὁ Κουαρτζιτζοὺρ καί ὁ Χαβουξιγγυλά , ὡς ἀνδρεῖος καί εὐγενής ὁ λοιπός · οὗτος γάρ δηλόω ὁ ὁ Κάγγαρ προσηγορία .