constantinus-vii-porphyrogenitus-imperator.de-administrando-imperio porfyrogen-administrato.45
Ὅτι οἱ Χρωβάτοι , οἱ εἰς τὰ τῆς Δελματίας νῦν κατοικοῦντες μέρη , ἀπὸ τῶν ἀβαπτίστων Χρωβάτων , τῶν καὶ ἄσπρων ἐπονομαζομένων , κατάγονται , οἵτινες Τουρκίας μὲν ἐκεῖθεν , Φραγγίας δὲ πλησίον κατοικοῦσι , καὶ συνοροῦσι Σκλάβοις , τοῖς ἀβαπτίστοις Σέρβλοις . Τὸ δὲ Χρωβάτοι τῇ τῶν Σκλάβων διαλέκτῳ ἑρμηνεύεται , τουτέστιν " οἱ πολλὴν χώραν κατέχοντες " . Οἱ δὲ αὐτοὶ Χρωβάτοι εἰς τὸν βασιλέα τῶν Ρωμαίων , Ἡράκλειον πρόσφυγες παρεγένοντο πρὸ τοῦ τοὺς Σέρβλους προσφυγεῖν εἰς τὸν αὐτὸν βασιλέα , Ἡράκλειον κατὰ τὸν καιρόν , ὃν οἱ Ἄβαρεις πολεμήσαντες , ἀπ' ἐκεῖσε τοὺς Ρωμάνους ἐναπεδίωξαν , οὓς ὁ βασιλεὺς Διοκλητιανὸς ἀπὸ Ρώμης ἀγαγὼν ἐκεῖσε κατεσκήνωσεν , διὸ καὶ Ρωμᾶνοι ἐκλήθησαν διὰ τὸ ἀπὸ Ρώμης μετοίκους αὐτοὺς γενέσθαι ἐν ταῖς τοιαύταις χώραις , ἤγουν τῆς νῦν καλουμένης Χρωβατίας καὶ Σερβλίας . Παρὰ δὲ τῶν Ἀβάρων ἐκδιωχθέντες οἱ αὐτοὶ Ρωμᾶνοι ἐνταῖς ἡμέραις τοῦ αὐτοῦ βασιλέως Ρωμαίων , Ἡρακλείου , αἱ τούτων ἔρημοι καθεστήκασιν χῶραι . Προστάξει οὖν τοῦ βασιλέως Ἡρακλείου οἱ αὐτοὶ Χρωβάτοι καταπολεμήσαντες καὶ ἀπὸ τῶν ἐκεῖσε τοὺς Ἀβάρους ἐκδιώξαντες , Ἡρακλείου τοῦ βασιλέως κελεύσει ἐν τῇ αὐτῇ τῶν Ἀβάρων χώρᾳ , εἰς ἣν νῦν οἰκοῦσιν , κατεσκήνωσαν . Εἶχον δὲ οἱ αὐτοὶ Χρωβάτοι τῷ τότε καιρῷ ἄρχοντα τὸν πατέρα τοῦ Ποργᾶ . Ὁ δὲ βασιλεὺς Ἡράκλειος ἀποστείλας καὶ ἀπὸ Ρώμης ἀγαγὼν ἱερεῖς καὶ ἐξ αὐτῶν ποιήσας ἀρχιεπίσκοπον καὶ ἐπίσκοπον καὶ πρεσβυτέρους καὶ διακόνους , τοὺς Χρωβάτους ἐβάπτισεν · εἶχον δὲ τῷ τότε καιρῷ οἱ τοιοῦτοι Χρωβάτοι ἄρχοντα τὸν Ποργᾶ . Ὅτι ἡ τοιαύτη χώρα , εἰς ἣν οἱ Χρωβάτοι κατεσκηνώθησαν , ἐξ ἀρχῆς ὑπὸ τὴν ἐξουσίαν ἦν τοῦ βασιλέως τῶν Ρωμαίων , ἐξ οὗ καὶ παλάτια καὶ ἱπποδρόμια τοῦ βασιλέως Διοκλητιανοῦ ἐν τῇ τῶν αὐτῶν Χρωβάτων χώρᾳ μέχρι τῆς νῦν περισώζονται εἰς τὸ κάστρον Σαλώνας πλησίον τοῦ κάστρου Ἀσπαλάθου . Ὅτι οὗτοι οἱ βαπτισμένοι Χρωβάτοι ἔξωθεν τῆς ἰδίας αὐτῶν χώρας πολεμεῖν ἀλλοτρίας οὐ βούλονται · χρησμὸν γάρ τινα καὶ ὁρισμὸν ἔλαβον παρὰ τοῦ πάπα Ρώμης , τοῦ ἐπὶ Ἡρακλείου , τοῦ βασιλέως Ρωμαίων , ἀποστείλαντος ἱερεῖς καὶ τούτους βαπτίσαντος . Καὶ γὰρ οὗτοι οἱ Χρωβάτοι μετὰ τὸ αὐτοὺς βαπτισθῆναι συνθήκας καὶ ἰδιόχειρα ἐποιήσαντο καὶ πρὸς τὸν ἅγιον Πέτρον , τὸν ἀπόστολον ὅρκους βεβαίους καὶ ἀσφαλεῖς , ἵνα μηδέποτε εἰς ἀλλοτρίαν χώραν ἀπέλθωσιν καὶ πολεμήσωσιν , ἀλλὰ μᾶλλον εἰρηνεύειν μετὰ πάντων τῶν βουλομένων , λαβόντες καὶ παρὰ τοῦ αὐτοῦ πάπα Ρώμης εὐχὴν τοιάνδε , ὡς εἴ τινες ἄλλοι ἐθνικοὶ κατὰ τῆς τῶν αὐτῶν Χρωβάτων χώρας ἐπέλθωσιν καὶ πόλεμον ἐπενέγκωσιν , ἵνα τῶν Χρωβάτων ὁ Θεὸς προπολεμεῖ καὶ προΐσταται , καὶ νίκας αὐτοῖς Πέτρος ὁ τοῦ Χριστοῦ μαθητὴς προξενεῖ . Μετὰ δὲ χρόνους πολλοὺς ἐν ταῖς ἡμέραις Τερπημέρη τοῦ ἄρχοντος , τοῦ πατρὸς τοῦ ἄρχοντος Κρασημέρη , ἐλθὼν ἀπὸ Φραγγίας , τῆς μεταξὺ Χρωβατίας καὶ Βενετίας , ἀνήρ τις τῶν πάνυ μὲν εὐλαβῶν , Μαρτῖνος ὀνόματι , σχῆμα δὲ κοσμικὸν περιβεβλημένος , ὃν καὶ λέγουσιν οἱ αὐτοὶ Χρωβάτοι θαύ ματα ἱκανὰ ποιῆσαι · ἀσθενὴς δὲ ὢν ὁ τοιοῦτος εὐλαβὴς ἀνὴρ καὶ τοὺς πόδας ἠκρωτηριασμένος , ὥστε ὑπὸ τεσσάρων βαστάζεσθαι καὶ περιφέρεσθαι , ὅπου δ' ἂν καὶ βούλεται , τὴν τοιαύτην τοῦ ἁγιωτάτου πάπα ἐντολὴν τοῖς αὐτοῖς Χρωβάτοις διατηρεῖν μέχρι τέλους ζωῆς αὐτῶν ἐπεθέσπισεν , ἐπευξάμενος δὲ καὶ αὐτὸς αὐτοῖς τὴν ὁμοίαν τοῦ πάπα εὐχήν . Διὰ τοῦτο οὔτε αἱ σαγῆναι τῶν τοιούτων Χρωβάτων , οὔτε αἱ κονδοῦραι οὐδέποτε κατά τινος πρὸς πόλεμον ἀπέρχονται , εἰ μὴ ἄρα τις κατ' αὐτῶν ἐπέλθοι . Πλὴν διὰ τῶν τοιούτων πλοίων ἀπέρχονται οἱ βουλόμενοι τῶν Χρωβάτων διοικεῖν ἐμπόρια , ἀπὸ κάστρον εἰς κάστρον περιερχόμενοι τήν τε Παγανίαν καὶ τὸν κόλπον τῆς Δελματίας καὶ μέχρι Βενετίας . Ὅτι ὁ ἄρχων Χρωβατίας ἐξ ἀρχῆς , ἤγουν ἀπὸ τῆς βασιλείας Ἡρακλείου τοῦ βασιλέως , δουλικῶς ἐστιν ὑποτεταγμένος τῷ βασιλεῖ Ρωμαίων , καὶ οὐδέποτε τῷ ἄρχοντι Βουλγαρίας καθυπετάγη . Ἀλλ' οὐδὲ Βούλγαρος ἀπῆλθεν πρὸς πόλεμον κατὰ τῶν Χρωβάτων , εἰ μὴ Μιχαήλ , ὁ ἄρχων Βουλγαρίας , ὁ Βορίσης , ἀπελθὼν καὶ πολεμήσας αὐτοῖς καὶ μηδὲν ἀνύσαι δυνηθεὶς εἰρήνευσε μετ' αὐτῶν , ξενιάσας τοὺς Χρωβάτους καὶ ξενιασθεὶς παρὰ τῶν Χρωβάτων . Ἀλλ' οὐδὲ πώποτε οἱ Χρωβάτοι οὗτοι τοῖς Βουλγάροις πάκτον δεδώκασιν , εἰ μὴ πολλάκις ἀμφότεροι ξένιά τινα πρὸς ἀλλήλους παρέσχον φιλοφρονήσεως ἕνεκα . Ὅτι ἐν τῇ βαπτισμένῃ Χρωβατίᾳ εἰσὶν κάστρα οἰκούμενα · ἡ Νῶνα , τὸ Βελέγραδον , τὸ Βελίτζιν , τὸ Σκόρδονα , τὸ Χλεβένα , τὸ Στόλπον , τὸ Τενήν , τὸ Κόρι , τὸ Κλαβώκα . Ὅτι ἡ βαπτισμένη Χρωβατία ἐκβάλλει καβαλλαρικὸν ἕως τῶν ξʹ χιλιάδων , πεζικὸν δὲ ἕως χιλιάδων ρʹ καὶ σαγήνας μέχρι τῶν πʹ καὶ κονδούρας μέχρι τῶν ρʹ . Καὶ αἱ μὲν σαγῆναι ἔχουσιν ἀνὰ ἀνδρῶν μʹ , αἱ δὲ κονδοῦραι ἀνὰ ἀνδρῶν κʹ , αἱ δὲ μικρότεραι κονδοῦραι ἀνὰ ἀνδρῶν ιʹ . Ὅτι τὴν πολλὴν ταύτην δύναμιν καὶ τὸ τοῦ λαοῦ πλῆθος εἶχεν ἡ Χρωβατία μέχρι τοῦ ἄρχοντος Κρασημέρη . Κἀκείνου μὲν τελευτήσαντος , τοῦ δὲ υἱοῦ αὐτοῦ , Μιροσθλάβου ἄρξαντος ἔτη τέσσαρα καὶ ὑπὸ τοῦ Πριβουνία βοεάνου ἀναιρεθέντος , καὶ διχονοιῶν καὶ πολλῶν διχοστασιῶν εἰς τὴν χώραν γενομένων , ἠλάττωται καὶ τὸ καβαλλαρικὸν καὶ τὸ πεζικὸν καὶ αἱ σαγῆναι καὶ αἱ κονδοῦραι τῆς ἐξουσίας τῶν Χρωβάτων . Ἀρτίως δὲ ἔχει σαγήνας λʹ , κονδούρας μεγάλας καὶ μικρὰς [ ... ] καὶ καβαλλαρικὸν [ ... ] καὶ πεζικὸν [ ... ] . Ὅτι ἡ μεγάλη Χρωβατία , ἡ καὶ ἄσπρη ἐπονομαζομένη , ἀβάπτιστος τυγχάνει μέχρι τῆς σήμερον , καθὼς καὶ οἱ πλησιάζοντες αὐτὴν Σέρβλοι . Ὀλιγώτερον δὲ καβαλλαρικὸν ἐκβάλλουσιν , ὁμοίως καὶ πεζικὸν παρὰ τὴν βαπτισμένην Χρωβατίαν , ὡς συνεχέστερον πραιδευόμενοι παρά τε τῶν Φράγγων καὶ Τούρκων καὶ Πατζινακιτῶν . Ἀλλ' οὐδὲ σαγήνας κέκτηνται , οὔτε κονδούρας , οὔτε ἐμπορευτικὰ πλοῖα , ὡς μήκοθεν οὔσης τῆς θαλάσσης · ἀπὸ γὰρ τῶν ἐκεῖσε μέχρι τῆς θαλάσσης ὁδός ἐστιν ἡμερῶν λʹ . Ἡ δὲ θάλασσα , εἰς ἣν διὰ τῶν λʹ ἡμερῶν κατέρχονται , ἐστὶν ἡ λεγομένη σκοτεινή .
Lemmas: ὅτι2 ὁ Χρωβάτος , ὁ εἰς ὁ ὁ Δελματία νῦν κατοικέω μέρος , ἀπό ὁ ἀβάπτιστος Χρωβάτος , ὁ καί ἄσπρος επονομάζω , κατάγω , ὅστις Τουρκία μέν ἐκεῖθεν , Φραγγιάς δέ πλησίος κατοικέω , καί συνοράω Σκλάβος , ὁ ἀβάπτιστος Σέρβλοις . ὁ δέ Χρωβάτος ὁ ὁ Σκλάβος διάλεκτος ἑρμηνεύω , τουτέστιν " ὁ πολύς χώρα κατέχω " . ὁ δέ αὐτός Χρωβάτος εἰς ὁ βασιλεύς ὁ Ῥωμαῖος , Ἡράκλειος πρόσφυξ παραγίγνομαι πρό ὁ ὁ Σέρβλους προσφεύγω εἰς ὁ αὐτός βασιλεύς , Ἡράκλειος κατά ὁ καιρός , ὅς ὁ ἀβαρής πολεμέω , ἀπό ἐκεῖσε ὁ Ῥωμανός ἐναποδιώκω , ὅς ὁ βασιλεύς Διοκλητιανός ἀπό Ῥώμη ἄγω ἐκεῖσε κατασκηνόω , διό καί Ῥωμανός καλέω διά ὁ ἀπό Ῥώμη μέτοικος αὐτός γίγνομαι ἐν ὁ τοιοῦτος χώρα , ἤγουν ὁ νῦν καλέω Χρωβατία καί Σερβλίας . παρά δέ ὁ Ἀβάρων ἐκδιώκω ὁ αὐτός Ῥωμανός ἐντός ἡμέρα ὁ αὐτός βασιλεύς Ῥωμαῖος , Ἡράκλειος , ὁ οὗτος ἐρῆμος καθίστημι χώρα . πρόσταξις οὖν ὁ βασιλεύς Ἡράκλειος ὁ αὐτός Χρωβάτος καταπολεμέω καί ἀπό ὁ ἐκεῖσε ὁ ἀβαρής ἐκδιώκω , Ἡράκλειος ὁ βασιλεύς κελεύω ἐν ὁ αὐτός ὁ Ἀβάρων χώρα , εἰς ὅς νῦν οἰκέω , κατασκηνόω . ἔχω δέ ὁ αὐτός Χρωβάτος ὁ τότε καιρός ἄρχω ὁ πατήρ ὁ Ποργᾶ . ὁ δέ βασιλεύς Ἡράκλειος ἀποστέλλω καί ἀπό Ῥώμη ἄγω ἱερεύς καί ἐκ αὐτός ποιέω ἀρχιεπίσκοπος καί ἐπίσκοπος καί πρέσβυς καί διάκονος , ὁ Χρωβάτος βαπτίζω · ἔχω δέ ὁ τότε καιρός ὁ τοιοῦτος Χρωβάτος ἄρχω ὁ Ποργᾶ . ὅτι2 ὁ τοιοῦτος χώρα , εἰς ὅς ὁ Χρωβάτος κατασκηνόω , ἐκ ἀρχή ὑπό ὁ ἐξουσία εἰμί ὁ βασιλεύς ὁ Ῥωμαῖος , ἐκ ὅς καί Παλάτια καί ιππόδρομος ὁ βασιλεύς Διοκλητιανός ἐν ὁ ὁ αὐτός Χρωβάτος χώρα μέχρι ὁ νῦν περισῴζω εἰς ὁ κάστρον Σαλώνας πλησίος ὁ κάστρον ἀσπάλαθος . ὅτι2 οὗτος ὁ βαπτισμένος Χρωβάτος ἔξωθεν ὁ ἴδιος αὐτός χώρα πολεμέω ἀλλότριος οὖον βούλομαι · χρησμός γάρ τις καί ὁρισμός λαμβάνω παρά ὁ πάππας Ῥώμη , ὁ ἐπί Ἡράκλειος , ὁ βασιλεύς Ῥωμαῖος , ἀποστέλλω ἱερεύς καί οὗτος βαπτίζω . καί γάρ οὗτος ὁ Χρωβάτος μετά ὁ αὐτός βαπτίζω συνθήκη καί ιδιόχειρος ποιέω καί πρός ὁ ἅγιος Πέτρος , ὁ ἀπόστολος Ὅρκος βέβαιος καί ἀσφαλής , ἵνα μηδέποτε εἰς ἀλλότριος χώρα ἀπέρχομαι καί πολεμέω , ἀλλά μᾶλλον εἰρηνεύω μετά πᾶς ὁ βούλομαι , λαμβάνω καί παρά ὁ αὐτός πάππας Ῥώμη εὐχή τοιόσδε , ὡς εἰμί τις ἄλλος ἐθνικός κατά ὁ ὁ αὐτός Χρωβάτος χώρα ἐπέρχομαι καί πόλεμος ἐπιφέρω , ἵνα ὁ Χρωβάτος ὁ θεός προπολεμέω καί προίστημι , καί Νίκη αὐτός Πέτρος ὁ ὁ Χριστός μαθητής προξενέω . μετά δέ χρόνος πολύς ἐν ὁ ἡμέρα Τερπημέρη ὁ ἄρχω , ὁ πατήρ ὁ ἄρχω Κρασημέρη , ἔρχομαι ἀπό Φραγγιάς , ὁ μεταξύ Χρωβατία καί Βενετία , ἀνήρ τις ὁ πάνυ μέν εὐλαβής , Μαρτῖνος ὄνομα , σχῆμα δέ κοσμικός περιβεβλημένος , ὅς καί λέγω ὁ αὐτός Χρωβάτος θαύ μάτη ἱκανός ποιέω · ἀσθενής δέ εἰμί ὁ τοιοῦτος εὐλαβής ἀνήρ καί ὁ πούς ἀκρωτηριάζω , ὥστε ὑπό τέσσαρες βαστάζω καί περιφέρω , ὅπου δέ εἄν καί βούλομαι , ὁ τοιοῦτος ὁ ἅγιος πάππας ἐντολή ὁ αὐτός Χρωβάτος διατηρέω μέχρι τέλος ζωή αὐτός ἐπιθεσπίζω , ἐπεύχομαι δέ καί αὐτός αὐτός ὁ ὅμοιος ὁ πάππας εὐχή . Ζεύς οὗτος οὔτε ὁ σαγήνη ὁ τοιοῦτος Χρωβάτος , οὔτε ὁ κονδουρω οὐδέποτε κατά τις πρός πόλεμος ἀπέρχομαι , εἰμί μή ἄρα τις κατά αὐτός ἐπέρχομαι . πλήν διά ὁ τοιοῦτος πλοῖον ἀπέρχομαι ὁ βούλομαι ὁ Χρωβάτος διοικέω ἐμπόριον , ἀπό κάστρον εἰς κάστρον περιέρχομαι ὁ τε Παγανίαν καί ὁ κόλπος ὁ Δελματία καί μέχρι Βενετία . ὅτι2 ὁ ἄρχω Χρωβατία ἐκ ἀρχή , ἤγουν ἀπό ὁ βασίλεια Ἡράκλειος ὁ βασιλεύς , δουλικῶς εἰμί ὑποτάσσω ὁ βασιλεύς Ῥωμαῖος , καί οὐδέποτε ὁ ἄρχω Βουλγαρία καθυπετάγη . ἀλλά οὐδέ Βούλγαρος ἀπέρχομαι πρός πόλεμος κατά ὁ Χρωβάτος , εἰμί μή Μιχαήλ , ὁ ἄρχω Βουλγαρία , ὁ Βορίσης , ἀπέρχομαι καί πολεμέω αὐτός καί μηδείς ἀνύω δύναμαι εἰρηνεύω μετά αὐτός , ξενιάζω ὁ Χρωβάτος καί ξενιάζω παρά ὁ Χρωβάτος . ἀλλά οὐδέ πώποτε ὁ Χρωβάτος οὗτος ὁ Βούλγαρος πάκτον δίδωμι , εἰμί μή πολλάκις ἀμφότερος ξένιος τις πρός ἀλλήλων παρέχω φιλοφρόνησις ἕνεκα . ὅτι2 ἐν ὁ βαπτίζω Χρωβατία εἰμί κάστρον οἰκέω · ὁ Νῶνα , ὁ Βελέγραδον , ὁ Βελίτζιν , ὁ Σκόρδονα , ὁ Χλεβένα , ὁ Στόλπον , ὁ Τενήν , ὁ Κόρι , ὁ Κλαβώκα . ὅτι2 ὁ βαπτίζω Χρωβατία ἐκβάλλω καβαλλαρικός ἠώς ὁ ξο χιλιάς , πεζικός δέ ἠώς χιλιάς ῥεῖα καί σαγήνη μέχρι ὁ ἀπό καί Κονδουράς μέχρι ὁ ῥεῖα . καί ὁ μέν σαγήνη ἔχω ἀνά ἀνήρ εἷς , ὁ δέ κονδουρω ἀνά ἀνήρ καί , ὁ δέ μικρός κονδουρω ἀνά ἀνήρ εἷς . ὅτι2 ὁ πολύς οὗτος δύναμις καί ὁ ὁ λαός πλῆθος ἔχω ὁ Χρωβατία μέχρι ὁ ἄρχω Κρασημέρη . ἐκεῖνος μέν τελευτάω , ὁ δέ υἱός αὐτός , μιροσθλαβος ἄρχω ἔτος τέσσαρες καί ὑπό ὁ πριβουνος βοεανος ἀναιρέω , καί διχόνοια καί πολύς διχοστασία εἰς ὁ χώρα γίγνομαι , ἐλασσόω καί ὁ καβαλλαρικός καί ὁ πεζικός καί ὁ σαγήνη καί ὁ κονδουρω ὁ ἐξουσία ὁ Χρωβάτος . ἄρτιος δέ ἔχω σαγήνη λίαν , Κονδουράς μέγας καί μικρός [ ... ] καί καβαλλαρικός [ ... ] καί πεζικός [ ... ] . ὅτι2 ὁ μέγας Χρωβατία , ὁ καί άσπρος ἐπονομάζω , ἀβάπτιστος τυγχάνω μέχρι ὁ σήμερον , καθώς καί ὁ πλησιάζω αὐτός Σέρβλοι . Ὀλίγος δέ καβαλλαρικός ἐκβάλλω , ὁμοίως καί πεζικός παρά ὁ βαπτίζω Χρωβατία , ὡς συνεχής πραιδεύω παρά τε ὁ Φράγγος καί Τοῦρκος καί πατζινακιος . ἀλλά οὐδέ σαγήνη κτάομαι , οὔτε Κονδουράς , οὔτε ἐμπορευτικός πλοῖον , ὡς μηκάομαι εἰμί ὁ θάλασσα · ἀπό γάρ ὁ ἐκεῖσε μέχρι ὁ θάλασσα ὁδός εἰμί ἡμέρα λίαν . ὁ δέ θάλασσα , εἰς ὅς διά ὁ λίαν ἡμέρα κατέρχομαι , εἰμί ὁ λέγω σκοτεινός .