commentaria-in-dionysii-thracis-artem-grammaticam.prolegomena-vossiana schol_dionysius_thrax_hilgard_0457.1
γινομένην καὶ οὔπω πεπλήρωται , καὶ ἀποτελοῦσι τὸν παρατατικὸν δηλοῦντα τῆς ἐνεργείας τὴν παράτασιν · ἢ ἀρτίως συντελέσθηναν καὶ ἐνιστάμενα πράγματα εἰσιν , ἃτινα καὶ ἀποτελοῦσι τὸν παρακειμένον · ἢ πρὸ πολλοῦ παρήλθον τὰ παρελθόντα , καὶ ἀποτελοῦσι τὸν ὑπερσυντελικὸν τὸν πρὸ τοῦ παρακειμένου συντελεσθέντα · ἢ ἀδήλως ἐτελέσθησαν ( πρὸ ὀλίγου ) ἢ πρὸ πολλοῦ , καὶ ἀποτελοῦσι τὸν ἀόριστον . 5 Ἰστέον ὅτι ὁ μὲν παρακείμενος σύμφυτον ἔχει ἐν ἑαυτῷ τὸ ἄρτι , <ὁ δὲ ὑπερσυντελικὸς σύμφυτον ἔχει ἐν ἑαυτῷ τὸ πάλαι · ὁ δὲ ἀόριστος εἰ μὲν προσλάβοι τὸ ἄρτι,> ἰσοδυναμεῖ τῷ παρακειμένῳ , τὸ γὰρ ἔτυχα ἄρτι ταυτόν ἐστι τῷ τέτυφα , εἰ δὲ προσλάβοι τὸ πάλαι , τῷ ὑπερσυντελικῷ , τὸ γὰρ ἔτυχα πάλαι ταυτόν ἐστι τῷ ἐτετύφειν . — Τί ἐστι παρακείμενος ; Ὁ παρακειμένην καὶ πρόσφατον ἔχων τὴν ση - 10 μασίαν , ἤγουν ὁ μικρῷ πρόσθεν τοῦ ἐνεστῶτος παρακείμενος ὡς ἐνεργῶν ἢ πάσχων , οἷον τέτυφα . Πόθεν εἴρηται παρακείμενος ; Ἀπὸ τοῦ παρακεῖσθαι αὐτῇ ἔγγυς τὴν τοῦ ἔργου συμπλήρωσιν . — Τί ἐστιν ὑπερσυντελικός ; Ὁ πρὸ πολλοῦ πεπληρωθείς , ἤγουν πρὸ τοῦ παρακειμένου συντελεσθείς , οἷον ἐτετύφειν . Τί ἐστι συντελικός ; Τούτεστι πεπληρωμένος . — Τί ἐστιν ἀόριστος ; Ὁ ἀόριστον καὶ ἀδηλον ἔχων τὴν 15 σημασίαν , οἷον ἔτυχα . Καὶ ἄλλως · ὁ μὴ δηλῶν καιρὸν ὑψίστουν μηδὲ παράστασιν ἐνεργείας , ἀλλὰ τὴν εἰςάπαξ ποτὲ ἐνέργειαν τὸ πάθος , οἷον ἔτυχα ἔτυπον ἐνεργητικῶς , ἐτύφην ἐτύπην παθητικῶς . — Τί ἐστι μέλλων ; Ὁ μήπω γεγωνώς , ἀλλὰ μετὰ τὸν ἐνεστῶτα ἐρχόμενος . Πόσαι διαφοραὶ τοῦ μέλλοντος ; Οὐκ ἔχει . Διὰ τί ; Διότι τὸ μέλλον ἀδηλόν ἐστι καὶ ἀγνοούμενον καὶ διὰ τοῦτο οὐδὲ διαίρεσιν ἐπιδέ - 20 χεται · οἱ δὲ Ἀθηναῖοι διεῖλον <αὐτὸν εἰς μέλλοντα> καὶ εἰς μετ’ ὀλίγον μέλλοντα . Διὰ τί ὁ ἑνεστὼς πρὸς παρατατικὸν ἔχει τὴν συγγένειαν ; Ἐπειδὴ παρατεταμένην καὶ ἀπλήρωτον ἔχουσιν ἀμφότεροι τὴν σημασίαν , οἷον τύπτω ἐτυπτον · ὥσπερ γὰρ ὁ ἐνεστὼς ἀπλήρωτός ἐστιν , ἐνιστάμενην γὰρ καὶ ἀπλήρωτον ἔχει τὴν σημασίαν , οὕτω καὶ ὁ παρατατικὸς ἀπλήρωτός ἐστι , καὶ παρατεταμένην καὶ αὐτὸς καὶ 25 ἀπλήρωτον ἔχει τὴν σημασίαν . — Διὰ τί ὁ παρακείμενος πρὸς ὑπερσυντελικὸν ἔχει τὴν συγγένειαν ; Ἐπειδὴ ἀμφω πεπληρωμένοι εἰσίν , ὡς τέτυφα ἐτετύφειν · ὥσπερ γὰρ τῷ παρακειμένῳ ἔγγυς ἡ σημασία , οὕτω καὶ τῷ ὑπερσυντελικῷ . — Διὰ τί ὁ ἀόριστος πρὸς μέλλοντα τὴν συγγένειαν ἔχει ; Ἐπειδὴ ἀδήλους ἔχουσι τοὺς χρόνους ἀμφότεροι , οἷον τύψω ἔτυχα · ἀμφότεροι γὰρ ἀόριστόν τι δηλοῦσι καὶ ἄδηλον , ἀόρι - 30 στον γὰρ καὶ ἄδηλον τὸ ποτέ , ἄδηλον καὶ τὸ μέλλον . — Ἄλλὰ μὴν οὐ μόνον κατὰ σημασίαν καταλαμβάνονται τούτων αἱ συγγένειαι , ἀλλὰ καὶ κατὰ τὴν φωνήν · τὰ γὰρ αὐτὰ σύμφωνά ἔχει ὁ ἐνεστὼς τῷ παρατατικῷ , ὡς τύπτω ἐτυπτον , ὁμοίως καὶ ὁ παρακείμενος τῷ ὑπερσυντελικῷ , τέτυφα ἐτετύφειν , καὶ ὁ ἀόριστος τῷ μέλλοντι , ἔτυχα τύψω . — Διὰ τί εἰσι τρεῖς συγγένειαι τῶν χρόνων ; Διότι καὶ 35 τῶν πτώσεων τοῦ ὀνόματος τρεῖς εἰσι συγγένειαι , εὐθείας πρὸς αἰτιατικήν , γενικῆς πρὸς δοτικήν , καὶ κλητικῆς πρὸς εὐθείαν ἢ αἰτιατικήν . — Ἐν ποiais τῶν ἐγκλίσεων κοινωνοῦσι καὶ ἐν ποiais διαφέρουσι ; Διαφέρουσι μὲν ἐν τῇ ὁριστικῇ , κοινωνοῦσι δὲ ἐν ταῖς ἄλλαις , πλὴν ὁ μέλλων καὶ ὁ ἀόριστος κἂν ταῖς ἄλλαις διαφέρουσι πλὴν τινῶν . — Διὰ τί οὐ λαμβάνει μετὰ τὴν ἐνεργητικὴν διάθεσιν περὶ τῆς μέσης , 40 καὶ οὕτω περὶ παθητικῆς ; Ἐπειδὴ τὴν μέρῃ διάθεσιν οὐχ εὑρε καθόλου τῇ λέξει διαλλάττουσαν , ἀλλὰ τὴν αὐτὴν οὖσαν τοῖς παθητικοῖς ἐνεστῶσι καὶ παρατατικοῖς , ὡς καὶ πρόσθεν εἴρηται . Ἰστέον δὲ ὅτι τὴν μέσῃ διάσει διημερίσατο ὁ τεχνικός , καὶ παρακειμένους μὲν καὶ ὑπερσυντελικούς τῆς μέσης τῇ ἐνεργητικῇ διαθέσει προσήρμοσεν , ἀορίστους δὲ καὶ μέλλοντάς τῃ παθητικῇ · ἐνεστῶτάς δὲ καὶ παρατατι - 45 κούς τῆς μέσης ἀμνημονεύτους ἔσασαν , ἐπειδὴ οἱ αὐτοὶ εἰσὶν [ ὁμοιοι ] τοῖς ἐνεστῶσι καὶ παρατατικοῖς τῶν παθητικῶν · τὸ γὰρ γράφομαι καὶ τὸ κατηγοροῦμαι καὶ τὰ ὁμοια τῆς μέσης ἐστι διαθέσεως , καθὰ καὶ ἄνωθεν ἐπόμεν πλατύτερον .
Lemmas: γίγνομαι καί οὔπω πληρόω , καί ἀποτελέω ὁ παρατατικός δηλόω ὁ ἐνέργεια ὁ παράτασις · ἢ ἄρτιος συντελέω καί ἐνίστημι πρᾶγμα εἰμί , ὅστις καί ἀποτελέω ὁ παρακείμενος · ἢ πρό πολύς παρέρχομαι ὁ παρέρχομαι , καί ἀποτελέω ὁ ὑπερσυντελικός ὁ πρό ὁ παράκειμαι συντελέω · ἢ ἀδήλως τελέω ( πρό ὀλίγος ) ἢ πρό πολύς , καί ἀποτελέω ὁ ἀόριστος . 5 ἰστέον ὅτι ὁ μέν παράκειμαι συμφύω ἔχω ἐν ἑαυτοῦ ὁ ἄρτι , ὅς δέ ὑπερσυντελικός συμφύω ἔχω ἐν ἑαυτοῦ ὁ πάλαι · ὁ δέ ἀόριστος εἰμί μέν προσλαμβάνω ὁ ἄρτιος ἰσοδυναμέω ὁ παράκειμαι , ὁ γάρ τυχαίνω ἄρτι αὐτός εἰμί ὁ τύπτω , εἰμί δέ προσλαμβάνω ὁ πάλαι , ὁ ὑπερσυντελικός , ὁ γάρ τυχαίνω πάλαι αὐτός εἰμί ὁ τύπτω . — τις εἰμί παράκειμαι ; ὁ παράκειμαι καί πρόσφατος ἔχω ὁ σός - 10 μασία , ἤγουν ὁ μικρός πρόσθεν ὁ ἐνίστημι παράκειμαι ὡς ἐνεργός ἢ πάσχω , οἷος τύπτω . πόθεν εἴρω παράκειμαι ; ἀπό ὁ παράκειμαι αὐτός ἐγγύς ὁ ὁ ἔργον συμπλήρωσις . — τις εἰμί ὑπερσυντελικός ; ὁ πρό πολύς πληρόω , ἤγουν πρό ὁ παράκειμαι συντελέω , οἷος τύπτω . τις εἰμί συντελικός ; τουτέστι πληρόω . — τις εἰμί ἀόριστος ; ὁ ἀόριστος καί ἄδηλος ἔχω ὁ 15 σημασία , οἷος τυχαίνω . καί ἄλλως · ὁ μή δηλόω καιρός ὑψίζω μηδέ παράστασις ἐνέργεια , ἀλλά ὁ λέγω ποτέ ἐνέργεια ὁ πάθος , οἷος τυχαίνω τύπτω ἐνεργητικός , τύφω τύπτω παθητικός . — τις εἰμί μέλλω ; ὁ μήπω γέγωνα , ἀλλά μετά ὁ ἐνίστημι ἐρχόμενος . πόσος διαφορά ὁ μέλλω ; οὐ ἔχω . Ζεύς τίς ; διότι ὁ μέλλω ἄδηλος εἰμί καί ἀγνοέω καί διά οὗτος οὐδέ διαίρεσις ἐπι - 20 χω · ὁ δέ Ἀθηναῖος διαιρέω αὐτός εἰς μέλλω καί εἰς μετά ὀλίγος μέλλω . Ζεύς τίς ὁ ἐνίστημι πρός παρατατικός ἔχω ὁ συγγένεια ; ἐπεί παρατείνω καί ἀπλήρωτος ἔχω ἀμφότερος ὁ σημασία , οἷος τύπτω τύπτω · ὥσπερ γάρ ὁ ἐνίστημι ἀπλήρωτος εἰμί , ἐνίστημι γάρ καί ἀπλήρωτος ἔχω ὁ σημασία , οὗτος καί ὁ παρατατικός ἀπλήρωτος εἰμί , καί παρατείνω καί αὐτός καί 25 ἀπλήρωτος ἔχω ὁ σημασία . — Ζεύς τίς ὁ παράκειμαι πρός ὑπερσυντελικός ἔχω ὁ συγγένεια ; ἐπεί ἄμφω πληρόω εἰμί , ὡς τύπτω τύπτω · ὥσπερ γάρ ὁ παράκειμαι ἐγγύς ὁ σημασία , οὗτος καί ὁ ὑπερσυντελικός . — Ζεύς τίς ὁ ἀόριστος πρός μέλλω ὁ συγγένεια ἔχω ; ἐπεί ἄδηλος ἔχω ὁ χρόνος ἀμφότερος , οἷος τύπτω τυχαίνω · ἀμφότερος γάρ ἀόριστος τίς δηλόω καί ἄδηλος , ἄορ - 30 στον γάρ καί ἄδηλος ὁ ποτός , ἄδηλος καί ὁ μέλλω . — ἀλλά μήv οὖον μόνος κατά σημασία καταλαμβάνω οὗτος ὁ συγγένεια , ἀλλά καί κατά ὁ φωνή · ὁ γάρ αὐτός σύμφωνος ἔχω ὁ ἐνίστημι ὁ παρατατικός , ὡς τύπτω τύπτω , ὁμοίως καί ὁ παράκειμαι ὁ ὑπερσυντελικός , τύπτω τύπτω , καί ὁ ἀόριστος ὁ μέλλω , τυχαίνω τύπτω . — Ζεύς τίς εἰμί τρεῖς συγγένεια ὁ χρόνος ; διότι καί 35 ὁ πτῶσις ὁ ὄνομα τρεῖς εἰμί συγγένεια , εὐθύς πρός αἰτιατικός , γενικός πρός δοτικός , καί κλητικός πρός εὐθεία ἢ αἰτιατικός . — ἐν ποiais ὁ ἔγκλισις κοινωνέω καί ἐν ποiais διαφέρω ; διαφέρω μέν ἐν ὁ ὁριστικός , κοινωνέω δέ ἐν ὁ ἄλλος , πλήν ὁ μέλλω καί ὁ ἀόριστος κἀν ὁ ἄλλος διαφέρω πλήν τις . — Ζεύς τίς οὖον λαμβάνω μετά ὁ ἐνεργητικός διάθεσις περί ὁ μέσος , 40 καί οὗτος περί παθητικός ; ἐπεί ὁ μέρα διάθεσις οὐ εὑρίσκω καθόλου ὁ λέγω διαλλάσσω , ἀλλά ὁ αὐτός εἰμί ὁ παθητικός ἐνίστημι καί παρατατικός , ὡς καί πρόσθεν εἴρω . ἰστέον δέ ὅτι ὁ μέσος διαειδω διαμερίζω ὁ τεχνικός , καί παράκειμαι μέν καί ὑπερσυντελικός ὁ μέσος ὁ ἐνεργητικός διάθεσις προσαρμόζω , ἀόριστος δέ καί μέλλω πῃ παθητικός · ἐνίστημι δέ καί παρατάσσω - 45 κα ὁ μέσος ἀμνημόνευτος σῴζω , ἐπεί ὁ αὐτός εἰμί [ ὁμοιόω ] ὁ ἐνίστημι καί παρατατικός ὁ παθητικός · ὁ γάρ γράφω καί ὁ κατηγορέω καί ὁ ὅμοιος ὁ μέσος εἰμί διάθεσις , καθά καί ἄνωθεν ἔπω πλατύς .