commentaria-in-dionysii-thracis-artem-grammaticam.prolegomena-vossiana schol_dionysius_thrax_hilgard_0169.1
Ἔστι δὲ γένος μὲν τὸ κατὰ πλειόνων ἀνομοίων τοῖς εἴδεσιν ἐν τῷ τί ἐστι κατηγορούμενον , οἷον φυτόν · τοῦτο γὰρ κατὰ πλειόνων ἀνομοίων φέρεται , κατὰ ἀμπέλου , κατὰ κυκῆς , κατὰ ἐλαίας , ἃτινα πλειόνα εἰσι καὶ ἀνόμοια · καὶ κατηγορεῖται ἐν τῷ τί ἐστιν , τούτεστι κατ’ αὐτῶν ἀγορεύεται καὶ φέρεται · ἐὰν γὰρ εἴπω « τί ἐστιν ἐλαία ; » ἀνάγκη τὸ γένος ὀνομάσαι καὶ εἰπεῖν ὅτι « φυτόν » . Εἴδη δὲ εἰσι τὰ ἐμπεριεχόμενα τοῖς γένεσι καὶ δηλοῦντα τὴν ἰδίαν οὐσίαν , οἷον ἄνθρωπος ἵππος λέων · ταῦτα γὰρ ἐκ γένους ἐμπεριέχονται , λέγω δὴ ἐκ τοῦ ζῴου , καὶ τὴν οὐσίαν δηλοῦσιν · ὁ γὰρ λέων δηλοῖ τὴν ἰδίαν οὐσίαν , τί ἐστι , διὰ τῆς προσχωρίας . Διαφορά δὲ ἐστὶν ἡ οὐσίαν καὶ ποιότητα ἀπ’ ἀλλήλων διαχωρίζουσα , οἷον τὸ θνητὸν τὸ ἀθάνατον , καὶ πάλιν τὸ λογικὸν καὶ τὸ ἄλογον · αὗται δὲ καὶ φυσικαὶ ποιότητες λέγονται , ὅτι ἀχώριστοι εἰσι καὶ ἐκ φύσεως πᾶσιν ἴσως ὑπάρχουσι · καὶ γὰρ πάντες οἱ ἄνθρωποι ἴσως θνητοὶ εἰσι , καὶ πάντες ἴσως λογικοὶ εἰσιν . Ὅταν δὲ εἴπωμεν , ὅτι τῶν ἀνθρώπων οἱ μὲν εἰσὶν Ἕλληνες , οἱ δὲ βάρβαροι , συμβεβηκυίας δηλοῦμεν ποιότητας , ἐπεὶδὴ οὐ φύσει καὶ οὐ πᾶσιν ἴσως ἀρμόζουσι τὰ τούτων ἤθη · καὶ γὰρ ἤθεσι καὶ διαλέκτῳ καὶ ἀγωγαῖς διαφέρουσιν Ἕλληνες τῶν βαρβάρων . Γινώσκειν δὲ χρὴ ὅτι τῶν Ἑλλήνων οἱ μὲν εἰσι Δωριεῖς , οἱ δὲ Αἰολεῖς , οἱ δὲ Ἴωνες , οἱ δὲ Ἀττικοί · συμβεβηκυίας δὲ διὰ τούτων δηλοῦμεν ποιότητας , καὶ γὰρ καὶ οὗτοι τρόποις καὶ ἤθεσι διαφέρουσιν ἀλλήλων · δοκεῖ γὰρ τὸ Δωρικὸν ἀνδρωδέστερόν τε εἶναι τοῖς βίοις , καὶ μεγαλοπρεπὲς τοῖς φθόγγοις τῶν ὀνομάτων καὶ τῷ τῆς φωνῆς τόνῳ , τὸ δὲ Ἰωνικὸν ἐν πᾶσι τούτοις ἀνειμένον — χαῦνοι γὰρ οἱ Ἴωνες — τὸ δὲ Ἀττικὸν εἰς τε δίαιταν καὶ φωνῆς ἐπιτέχνησιν ἀεὶ διαφέρειν , τὸ δὲ Αἰολικὸν τῷ τ’ αὐστηρῷ τῆς διαίτης καὶ τῷ τῆς φωνῆς ἀρχαιοτρόπῳ · διὰ τοῦτο καὶ τὴν βαρύτητα τῶν τόνων καὶ τὴν φιλότητα τοῦ πνεύματος ἐξηλώκασιν .
Lemmas: εἰμί δέ γένος μέν ὁ κατά πλείων ἀνόμοιος ὁ εἶδος ἐν ὁ τίς εἰμί κατηγορέω , οἷος φυτός · οὗτος γάρ κατά πλείων ἀνόμοιος φέρω , κατά ἄμπελος , κατά κυκέω , κατά ἐλαία , ὅστις πλείων εἰμί καί ἀνόμοιος · καί κατηγορέω ἐν ὁ τίς εἰμί , τουτέστι κατά αὐτός ἀγορεύω καί φέρω · ἐάν γάρ εἶπον « τίς εἰμί ἐλαία ; » ἀνάγκη ὁ γένος ὀνομάζω καί εἶπον ὅτι « φυτός » . εἶδος δέ εἰμί ὁ ἐμπεριέχω ὁ γένεσις καί δηλόω ὁ ἴδιος οὐσία , οἷος ἄνθρωπος ἵππος λέων · οὗτος γάρ ἐκ γένος ἐμπεριέχω , λέγω δή ἐκ ὁ ζῷον , καί ὁ οὐσία δηλόω · ὁ γάρ λέων δηλόω ὁ ἴδιος οὐσία , τίς εἰμί , διά ὁ προσχώριος . διαφορά δέ εἰμί ὁ οὐσία καί ποιότης ἀπό ἀλλήλων διαχωρίζω , οἷος ὁ θνητός ὁ ἀθάνατος , καί πάλιν ὁ λογικός καί ὁ ἄλογος · οὗτος δέ καί φυσικός ποιότης λέγω , ὅτι ἀχώριστος εἰμί καί ἐκ φύσις πᾶς ἴσως ὑπάρχω · καί γάρ πᾶς ὁ ἄνθρωπος ἴσως θνητός εἰμί , καί πᾶς ἴσως λογικός εἰμί . ὅταν δέ εἶπον , ὅτι ὁ ἄνθρωπος ὁ μέν εἰμί Ἕλλην , ὁ δέ βάρβαρος , συμβαίνω δηλόω ποιότης , ἐπειδή οὖον φύσις καί οὖον πᾶς ἴσως ἁρμόζω ὁ οὗτος ἦθος · καί γάρ ἦθος καί διάλεκτος καί ἀγωγή διαφέρω Ἕλλην ὁ βάρβαρος . γιγνώσκω δέ χρή ὅτι ὁ Ἕλλην ὁ μέν εἰμί Δωριεύς , ὁ δέ Αἰολεύς , ὁ δέ Ἴων , ὁ δέ Ἀττικός · συμβαίνω δέ διά οὗτος δηλόω ποιότης , καί γάρ καί οὗτος τρόπος καί ἦθος διαφέρω ἀλλήλων · δοκέω γάρ ὁ Δωρικός ἀνδρώδης τε εἰμί ὁ βίος , καί μεγαλοπρεπής ὁ φθόγγος ὁ ὄνομα καί ὁ ὁ φωνή τόνος , ὁ δέ Ἰωνικός ἐν πᾶς οὗτος ἀνίημι — χαῦνος γάρ ὁ Ἴων — ὁ δέ Ἀττικός εἰς τε δίαιτα καί φωνή ἐπιτέχνησις ἀεί διαφέρω , ὁ δέ Αἰολικός ὁ τε αὐστηρός ὁ δίαιτα καί ὁ ὁ φωνή ἀρχαιότροπος · διά οὗτος καί ὁ βαρύτης ὁ τόνος καί ὁ φιλότης ὁ πνεῦμα ἐξελαύνω .