commentaria-in-dionysii-thracis-artem-grammaticam.prolegomena-vossiana schol_dionysius_thrax_hilgard_0423.3
Συγκριτικὸν δὲ ἔστι τὴν σύγκρισιν ἔχον . ] Πάλιν φασί τινες , εἰ ἀπὸ τοῦ φύσις φυσικὸς φυσικὸς καὶ ἀπὸ τοῦ φθίσις φθισικὸς φθισικὸς φθισικόν , διὰ τί μὴ καὶ ἀπὸ τοῦ σύγκρισις : οὐ γὰρ ἔστι συγκρικόν , ἀλλὰ συγκριτικόν . Πρὸς οὓς φαμεν , ὡς οὐκ ἔστι ταῦτα παρώνυμα , ἀλλὰ ἀπὸ ῥήματος γενομένα · ὥσπερ γὰρ ἀπὸ τοῦ διέζευκται εἴρηται διαζευκτικός , οὕτως καὶ ἀπὸ τοῦ συγκέκριται συγκριτικόν . Τρίτον δὲ ἀναγκαίως τέτακται , ἐπειδὴ μήτε ἀπὸ κυρίων μήτε ἀπὸ προσηγορικῶν γίνεται , ἀλλ’ ἀπὸ μόνων ἐπιθέτων , καὶ τούτων οὐ πάντων , ἀλλ’ ἐκείνων τῶν δυναμένων ἐπίτασιν ἀναδέξασθαι , οἷον ταχύτερος σοφώτερος · ἡ γὰρ σύγκρισις τῶν πρωτοτύπων ἐπαύξεσις · ὅσα τοίνυν οὐ δύναται ἐπαυξέσθαι , συγκριτικὸν οὐ ποιεῖ · οἷον ῥήτωρ , ἐπειδὴ τὸν τέλειον ῥήτορα δηλοῖ , οὐ δέχεται ἐπαύξησιν , ὅταν δὲ ἐπίωμεν ῥητορικὸς , ὁ μετέχων ῥητορικής , ἐπεὶ ἐνδέχεται μικρὸν μετέχειν καὶ πολὺ λέγομεν ἐπὶ μὲν τοῦ μικρὸν μετέχοντος ῥητορικὸς , ἐπὶ δὲ τοῦ πολὺ ῥητορικώτερος · ὁμοίως καὶ τὸ ἰατρὸς , ἐπειδὴ τὸν τέλειον ἰατρὸν δηλοῖ , οὐ δέχεται ἐπαύξησιν , ὅταν δὲ γένηται ἰατρικός , τότε λέγομεν ἰατρικώτερος · καὶ γραμματικὸς καὶ γραμματικώτερος . Καὶ τούτου χάριν τὸ ἀγαθὸς σύγκρισιν οὐκ ἐπίδεχεται · ὅ γὰρ ἠμελλεν αὐτῷ παρέχειν ἡ σύγκρισις , τοῦτο ἔχει ἀφ’ ἑαυτοῦ · τίς γὰρ ἔστιν ἀγαθός ; ὁ ἄγαν θεῖος . — Γίνεται δὲ τὸ συγκριτικὸν προϋποκειμένου τοῦ ἐν συγκρίσει πράγματος , οἷον « ἀνδρειότερος Ἀχιλλεὺς Αἴαντος » προϋποκειμένης τῆς ἀνδρείας , καὶ « σοφώτερος Ὀδυσσεὺς Νέστωρ » προϋποκειμένης τῆς σοφίας · οὐ γὰρ εἴπομεν « σοφώτερος Σωκράτης Κοροίβου » , ἀλλὰ τὸν μὲν σοφόν , τὸν δὲ ἀνόητον . Πάλιν δὲ ἔστιν ἡ σύγκρισις ἑνὸς πρὸς ἕνα ὁμοιογενῆ ἢ ἑνὸς πρὸς πολλοὺς ἑτερογενεῖς , ἵνα μὴ πολλοὺς ὁμοιογενεῖς ὑβρίσωμεν · ὅταν οὖν εὕρωμεν σύγκρισιν ἑνὸς πρὸς πολλοὺς ὁμοιογενεῖς , ἐκεῖνοι πάντως εἰσὶ μιᾶς ἡλικίας ἢ ἑνὸς τόπου , ἵνα πάλιν ὑπολάβωμεν ἑνὸς πρὸς ἕνα τὴν σύγκρισιν γίνεσθαι , οἷον <1 57> ἐμὸς δὲ καὶ παῖς εἶν Ὀπλότερος γενεῇφι · μιᾶς γενεῆς οἱ παῖδες τοῦ Νέστορος καὶ
Lemmas: συγκριτικός δέ εἰμί ὁ σύγκρισις ἔχω . ] πάλιν φημί τις , εἰμί ἀπό ὁ φύσις φυσικός φυσικός καί ἀπό ὁ φθίσις φθισικός φθισικός φθισικός , διά τίς μή καί ἀπό ὁ σύγκρισις : οὖον γάρ εἰμί συγκρικόν , ἀλλά συγκριτικόν . πρός ὅς φημί , ὡς οὐ εἰμί οὗτος παρώνυμος , ἀλλά ἀπό ῥῆμα γίγνομαι · ὥσπερ γάρ ἀπό ὁ διαζεύγνυμαι εἴρω διαζευκτικός , οὕτως καί ἀπό ὁ συγκρίνω συγκριτικόν . Τρίτος δέ ἀναγκαῖος τάσσω , ἐπεί μήτε ἀπό κύριος μήτε ἀπό προσηγορικός γίγνομαι , ἀλλά ἀπό μόνος ἐπιτίθημι , καί οὗτος οὖον πᾶς , ἀλλά ἐκεῖνος ὁ δύναμαι ἐπίτασις ἀναδέχομαι , οἷος ταχύς σοφός · ὁ γάρ σύγκρισις ὁ πρωτότυπος ἔπαυξις · ὅσος τοίνυν οὖον δύναμαι ἐπαύξω , συγκριτικός οὖον ποιέω · οἷος ῥήτωρ , ἐπεί ὁ τέλειος ῥήτωρ δηλόω , οὖον δέχομαι ἐπαύξησις , ὅταν δέ ἔπειμι ῥητορικός , ὁ μετέχω ῥητορικός , ἐπεί ἐνδέχομαι μικρός μετέχω καί πολύς λέγω ἐπί μέν ὁ μικρός μετέχω ῥητορικός , ἐπί δέ ὁ πολύς ῥητορικός · ὁμοίως καί ὁ ἰατρός , ἐπεί ὁ τέλειος ἰατρός δηλόω , οὖον δέχομαι ἐπαύξησις , ὅταν δέ γίγνομαι Ἰατρικός , τότε λέγω ἰατρικός · καί γραμματικός καί γραμματικός . καί οὗτος χάρις ὁ ἀγαθός σύγκρισις οὐ ἐπιδέχομαι · ὅς γάρ μέλλω αὐτός παρέχω ὁ σύγκρισις , οὗτος ἔχω ἀπό ἑαυτοῦ · τίς γάρ εἰμί ἀγαθός ; ὁ ἄγαν θεῖος . — γίγνομαι δέ ὁ συγκριτικός προυπόκειμαι ὁ ἐν σύγκρισις πρᾶγμα , οἷος « ἀνδρεῖος Ἀχιλλεύς Αἴας » προυπόκειμαι ὁ ἀνδρεῖος , καί « σοφός Ὀδυσσεύς Νέστωρ » προυπόκειμαι ὁ σοφία · οὖον γάρ εἶπον « σοφός Σωκράτης Κόροιβος » , ἀλλά ὁ μέν σοφός , ὁ δέ ἀνόητος . πάλιν δέ εἰμί ὁ σύγκρισις εἷς πρός εἷς ὁμοιογενής ἢ εἷς πρός πολύς ἑτερογενής , ἵνα μή πολύς ὁμοιογενής ὑβρίζω · ὅταν οὖν εὑρίσκω σύγκρισις εἷς πρός πολύς ὁμοιογενής , ἐκεῖνος πάντως εἰμί εἷς ἡλικία ἢ εἷς τόπος , ἵνα πάλιν ὑπολαμβάνω εἷς πρός εἷς ὁ σύγκρισις γίγνομαι , οἷος <1 57> ἐμός δέ καί παῖς εἶμαι Ὄπλος γενεά · εἷς γενεά ὁ παῖς ὁ Νέστωρ καί