commentaria-in-dionysii-thracis-artem-grammaticam.prolegomena-vossiana schol_dionysius_thrax_hilgard_0406.1
λέγωμεν « ὁ ἡγέμων πρὸς τοὺς ἑαυτοῦ ἐπιτρόπους λόγον ἔχει » . Λέγεται λόγος καὶ ἡ ἀπολογία , ὧν τρόπον λέγομεν « ἔδωκε περὶ τούτου λόγον » . Λέγεται λόγος ὁ καθόλου , ὁ περιέχων ἐν ἑαυτῷ πᾶσαν λέξιν , καθὸ σημαίνόμενον πᾶν μέρος λόγου , ἤτοι ὄνομα , ῥῆμα , μετοχήν , ἄρθρον , ὁ ἀντωνυμίαν , πρόθεσιν , ἐπίρρημα , σύνδεσμον . Λέγεται λόγος καὶ ὁ ὅρος , ὡς ὅταν λέγωμεν « ἀπόδος τὸν τοῦ ζῴου λόγον » , οἷον « οὐσία ἔμψυχος αἰσθητική » . Λέγεται λόγος καὶ ἡ αὐτοτελὴς διάνοια τῶν λέξεων δηλοῦσα παράθεσιν , τούτεστιν ὁ κατὰ σύνταξιν λόγος , ὡς τὸ « τελείωσον τὸν λόγον » , ὃς μερικὸς γίνεται , τούτεστι μονομερὴς καὶ διμερὴς καὶ 10 τριμερὴς καὶ τετραμερὴς καὶ πενταμερὴς καὶ ἕξαμερὴς καὶ ἑπταμερὴς , ἔστι δ’ ὅτε καὶ ἀπὸ τῶν ὀκτὼ μερῶν συνιστάμενος · μονομερὴς μὲν , ὡς τὸ « περιπατῶ , τρέχω , ἔρχομαι , καθέζομαι » · διμερὴς δέ , ὡς τὸ « Σωκράτης διαλέγεται , Πλάτων φιλοσοφεῖ » · τριμερὴς δέ , ὡς τὸ « Δίων δουλεύοντας τύπτει , Θέων μαθητευομένους διδάσκει » · τετραμερὴς δέ , οἷον 15 « Ἀχι(λ)λεὺς μὲν ἐμαχέσατο βασιλεύοντι » · πενταμερὴς δέ , ὡς τὸ « Μενέλαος δὲ τῷ ἡδικηκότῳ ἐμονομάχησεν » · ἕξαμερὴς δέ , οἷον « ἐγὼ μὲν ἐφοβος τοῖς καθεύδουσι συνητέρηθην » · ἑπταμερὴς δέ , οἷον « ἐκεῖνος δὲ πρὸς τοὺς ἡρωιζομένους ἄνδρας διηνέχθη » · ὀκταμερὴς δέ , ὡς ὁ Ὀμήρειος στίχος <Χ 59> πρὸς δ’ ἐμὲ τὸν δύστηνον ἐτὶ φρονέοντ’ ἐλέ - 20 θειρε · ἕκαστος δὲ τούτων ἔστι λόγος [ σύνθετος ] τέλειος ἔχων σύνδεσιν διάνοιαν αὐτοτελῆ δηλοῦσαν . Λέγεται λόγος καὶ ὁ ἐξ ἀναλωμάτων , ὃς λέγεται καὶ τραπεζιτικός , οὗ μέμνηται καὶ ὁ Δημοσθένης ἐν τοῖς Φιλιππικοῖς <De Chers . § 47> , τὸν μὲν χρημάτων λόγον λέγων παρὰ τούτου λαμβάνει(ν ) , τὸν δὲ τῶν ἔργων παρὰ τοῦ στρα - 25 τηγοῦ . Λόγος λέγεται ὁ γεωμετρικός , οἷον « ὃν ἔχει λόγον τὸ ἡμίπυχον πρὸς τὸν πῦχον , τοῦτον ἔχει τὸν λόγον καὶ τὸ δίπυχον πρὸς τὸ τετράπυχον » . Λόγος καὶ ἡ ἀναλογία , οἷον « ὁ τέτταρα ἀριθμὸς πρὸς τὸν τρία τὸν ἐπίτριτον ἔχει λόγον » . Λόγος καὶ τὸ εὔλογον , οἷον « οὐκ ἔξω λόγου τοῦτο ἐποίησεν » , ἀντὶ τοῦ « εὐλόγως » . Λόγος καὶ ἡ τῷ προ - 30 εἰλημένῳ ἐπαγομένη ἐπιφορά , τούτεστιν ἐκ λημμάτων καὶ ἐπιφορᾶς , οἷον « ἀνάγκη νυκτὸς οὖσης σκότος εἶναι καὶ ἡμέρας οὖσης φῶς εἶναι » · καὶ ἔστι τοῦτο λῆμμα · « ἄλλαμην ἡμέρα ἐστὶ , φῶς ἄρα ἐστὶ » · τοῦτο ἐπιφορά , τῷ γὰρ προειλημένῳ ἐπηνέχθη . Λόγος λέγεται καὶ ἡ λογικὴ κατασκευή , καθὸ φάμεν τοὺς μὲν ἀνθρώπους ἔχειν λόγον , τὰ δὲ ἄλογα 35 οὔ . Λόγος λέγεται καὶ ἡ δύναμις , ὡς λέγομεν κατὰ φυσικὸν λόγον ὀδοντοφεύειν τὰ ζῷα καὶ γένεια φέρειν , ἤτοι κατὰ τὰς φυσικὰς καὶ σπερματικὰς δυνάμεις . Λόγος λέγεται καὶ ἡ συμπαρεκτεινομένη φωνὴ τῷ διανοήματι , οἷον τὸ « ἀπελθε » · τοῦτο γὰρ καὶ λέξις , ὅτι τετύχηκε νοῦ ,
Lemmas: λέγω « ὁ Ἡγέμων πρός ὁ ἑαυτοῦ ἐπίτροπος λόγος ἔχω » . λέγω λόγος καί ὁ ἀπολογία , ὅς τρόπος λέγω « δίδωμι περί οὗτος λόγος » . λέγω λόγος ὁ καθόλου , ὁ περιέχω ἐν ἑαυτοῦ πᾶς λέξις , καθό σημαίνω πᾶς μέρος λόγος , ἤτοι ὄνομα , ῥῆμα , μετοχή , ἄρθρον , ὁ ἀντωνυμία , πρόθεσις , ἐπίρρημα , σύνδεσμος . λέγω λόγος καί ὁ ὅρος , ὡς ὅταν λέγω « ἀποδίδωμι ὁ ὁ ζῷον λόγος » , οἷος « οὐσία ἔμψυχος αἰσθητικός » . λέγω λόγος καί ὁ αὐτοτελής διάνοια ὁ λέξις δηλόω παράθεσις , τουτέστιν ὁ κατά σύνταξις λόγος , ὡς ὁ « τελειόω ὁ λόγος » , ὅς μερικός γίγνομαι , τουτέστι μονομερής καί διμερής καί 10 τριμερής καί τετραμερής καί πενταμερής καί εξαμερής καί ἑπταμερής , εἰμί δέ ὅτε καί ἀπό ὁ ὀκτώ μέρος συνίστημι · μονομερής μέν , ὡς ὁ « περιπατέω , τρέχω , ἔρχομαι , καθέζομαι » · διμερής δέ , ὡς ὁ « Σωκράτης διαλέγω , Πλάτων φιλοσοφέω » · τριμερής δέ , ὡς ὁ « Δίων δουλεύω τύπτω , Θέων μαθητεύω διδάσκω » · τετραμερής δέ , οἷος 15 « Ἀχι(λ)λεὺς μέν μάχομαι βασιλεύω » · πενταμερής δέ , ὡς ὁ « Μενέλαος δέ ὁ ἡδικηκότῳ μονομαχέω » · εξαμερής δέ , οἷος « ἐγώ μέν ἐφοβος ὁ καθεύδω συνητέρηθην » · ἑπταμερής δέ , οἷος « ἐκεῖνος δέ πρός ὁ ἡρωΐζω ἀνήρ διαφέρω » · ὀκταμερής δέ , ὡς ὁ ομήρειος στίχος <Χ 59> πρός δέ ἐγώ ὁ δύστηνος τίμι φρονέω ἐλὲ - 20 θειρε · ἕκαστος δέ οὗτος εἰμί λόγος [ σύνθετος ] τέλειος ἔχω σύνδεσις διάνοια αὐτοτελής δηλόω . λέγω λόγος καί ὁ ἐκ ἀνάλωμα , ὅς λέγω καί τραπεζιτικός , ὅς μιμνήσκω καί ὁ Δημοσθένης ἐν ὁ φιλιππικός <De Chers . § 47> , ὁ μέν χρῆμα λόγος λέγω παρά οὗτος λαμβάνω ) , ὁ δέ ὁ ἔργον παρά ὁ στρα - 25 τηγοῦ . Λόγος λέγω ὁ γεωμετρικός , οἷος « ὅς ἔχω λόγος ὁ ἡμίπυχον πρός ὁ πύχος , οὗτος ἔχω ὁ λόγος καί ὁ δίπυχον πρός ὁ τετράπυχον » . Λόγος καί ὁ ἀναλογία , οἷος « ὁ τέσσαρες ἀριθμός πρός ὁ τρεῖς ὁ ἐπίτριτος ἔχω λόγος » . Λόγος καί ὁ εὔλογος , οἷος « οὐ ἔξω λόγος οὗτος ποιέω » , ἀντί ὁ « εὔλογος » . Λόγος καί ὁ ὁ προ - 30 εἴλω ἐπάγω ἐπιφορά , τουτέστιν ἐκ λῆμμα καί ἐπιφορά , οἷος « ἀνάγκη νύξ εἰμί σκότος εἰμί καί ἡμέρα εἰμί φάος εἰμί » · καί εἰμί οὗτος λῆμμα · « ἄλλαμην ἡμέρα εἰμί , φάος ἄρα εἰμί » · οὗτος ἐπιφορά , ὁ γάρ προλαμβάνω ἐπιφέρω . Λόγος λέγω καί ὁ λογικός κατασκευή , καθό φημί ὁ μέν ἄνθρωπος ἔχω λόγος , ὁ δέ ἄλογος 35 οὖον . Λόγος λέγω καί ὁ δύναμις , ὡς λέγω κατά φυσικός λόγος ὄζω ὁ ζῷον καί γένειον φέρω , ἤτοι κατά ὁ φυσικός καί σπερματικός δύναμις . Λόγος λέγω καί ὁ συμπαρεκτείνω φωνή ὁ διανόημα , οἷος ὁ « ἀπέρχομαι » · οὗτος γάρ καί λέξις , ὅτι τυγχάνω νόος ,