commentaria-in-dionysii-thracis-artem-grammaticam.prolegomena-vossiana schol_dionysius_thrax_hilgard_0154.3
Σοφῶς καὶ εὐτάκτως καὶ τεχνικῶς ὁ σύνδεσμος τελευταῖος τέτακται ἐν τοῖς μέρεσι τοῦ λόγου · ὥσπερ γὰρ ἐν πάσῃ τέχνῃ ὁ τεχνίτης πρότερων περιγράφει καὶ κατασκευάζει ἕκεῖνα τὰ μορφουμένα αὐτοῦ τὴν τέχνην , ὕστερον δὲ ἐπινοεῖται καὶ ἐπιζητεῖ κάκεινο τὸ μέρος τὸ δυνάμενον συνέχειν καὶ συνδεσμεῖν αὐτά , οὕτω καὶ ὁ τοῦ λόγου τεχνίτης πρότερον δεῖξας τὰ μέρη τὰ δυνάμενα τὸν λόγον ἐκτελεῖσαι , ὕστερον καὶ τὸ μέρος τοῦ λόγου τὸ δυνάμενον συνδεῖν τὰ μέρη τοῦ λόγου διδάξαι ἡμᾶς βούλεται , ἵνα μεμαθηκότες τὴν τῶν λέξεων δύναμιν μάθωμεν καὶ συνδεῖν ταύτας καὶ ἀποτελεῖν διάνοιαν . Σύνδεσμος γὰρ διὰ τοῦτο καλεῖται καὶ λέγεται , διὰ τὸ εἶναι αὐτὸν συνδετικὸν τῶν τοῦ λόγου μερῶν , ὡς ἐστι τοῦτο καὶ ἐκ τοῦ ὀροῦ καταμαθεῖν · ἔχει γὰρ οὕτω · « σύνδεσμός ἐστι μέρος λόγου ἄκλιτον , συνδετικὸν τῶν τοῦ λόγου μερῶν , οἷς καὶ συσσημαίνει , ἢ τάξιν ἢ δύναμιν <ἢ καὶ τάξιν καὶ δύναμιν> παριστῶν » . Οὕτως ὁ ὅρος παραδίδεται , ὁ δὲ τοῦ Διονυσίου ἐπταισμένος ἐστίν , ὡς ἐστὶν ἐκ τῆς ἐξηγήσεως καταμαθεῖν οὕτως · σύνδεσμός ἐστι λέξις · προσθεῖναι δεῖ τὸ « ἄκλιτον » ἢ « ἀμετακίνητος » · συνδέουσα διάνοιαν · δεῖ προστιθέναι « καὶ συσσημαίνουσα τῇ διανοίᾳ » · μετὰ τάξεως · προστιθέναι πάλιν δεῖ « ἢ δυνάμεως <ἢ καὶ τάξεως καὶ δυνάμεως » , ἐπεὶδὴ τινες τῶν συνδέσμων ἐν τάξει μὲν παραλαμβάνονται , τὴν δὲ δύναμιν τοῦ πράγματος οὐκ ἐπαγγέλλονται , τινὲς δὲ οὐκ ἐν τάξει , ἀλλὰ τὴν δύναμιν ἐπαγγέλλονται , ἄλλοι δὲ καὶ ἐν τάξει παραλαμβάνονται καὶ τὴν δύναμιν τοῦ πράγματος ἐπαγγέλλονται . Καὶ ἐστι τὰ παραδείγματα ταῦτα · οἷον ὁ εἰ σύνδεσμος τάξιν μὲν δηλοῖ , οἷον « εἰ περιπατήσω κινηθήσομαι » — ἀκολουθία γὰρ τις ἐστὶν ἡγουμένου πρὸς ἐπόμενον , καὶ οὐκ ἀναστρέψας εἴποις « εἰ κινηθήσομαι περιπατήσω » · ψεῦδος γάρ , ἐπεὶ εἰ τις περιπατήσει κινηθήσεται , <οὐκέτι δὲ εἰ τις κινηθήσεται πάντως> καὶ περιπατήσει — οὐκέτι δὲ καὶ δύναμιν ἐπαγγέλλεται , ὁ ἐστὶν ὑπαρξιν τοῦ πράγματος · διδάξει γὰρ ὁ λέγων , καὶ ὡς μήπω τοῦ πράγματος γενομένου δηλὸς ἐστι λέγων , ὅτι ἐὰν τοῦτο γένηται , τοῦτο ἔσται · ἔχομεν οὖν ἐκ τούτου τοῦ συνδέσμου τὴν τάξιν , ἀλλ’
Lemmas: σοφός καί εὔτακτος καί τεχνικός ὁ σύνδεσμος τελευταῖος τάσσω ἐν ὁ μέρος ὁ λόγος · ὥσπερ γάρ ἐν πᾶς τέχνη ὁ τεχνίτης πρότερος περιγράφω καί κατασκευάζω ἐκεῖνος ὁ μορφόω αὐτός ὁ τέχνη , ὕστερος δέ ἐπινοέω καί ἐπιζητέω ἐκεῖνος ὁ μέρος ὁ δύναμαι συνόχωκα καί συνδεσμέω αὐτός , οὗτος καί ὁ ὁ λόγος τεχνίτης πρότερος δείκνυμι ὁ μέρος ὁ δύναμαι ὁ λόγος εκτελώ , ὕστερος καί ὁ μέρος ὁ λόγος ὁ δύναμαι συνδέω ὁ μέρος ὁ λόγος διδάσκω ἐγώ βούλομαι , ἵνα μανθάνω ὁ ὁ λέξις δύναμις μανθάνω καί συνδέω οὗτος καί ἀποτελέω διάνοια . σύνδεσμος γάρ διά οὗτος καλέω καί λέγω , διά ὁ εἰμί αὐτός συνδετικός ὁ ὁ λόγος μέρος , ὡς εἰμί οὗτος καί ἐκ ὁ ὀρός καταμανθάνω · ἔχω γάρ οὗτος · « σύνδεσμος εἰμί μέρος λόγος ἄκλιτος , συνδετικός ὁ ὁ λόγος μέρος , ὅς καί συσσημαίνομαι , ἢ τάξις ἢ δύναμις ἤ καί τάξις καί δύναμις παρίστημι » . οὕτως ὁ ὅρος παραδίδομαι , ὁ δέ ὁ Διονύσιος πταίω εἰμί , ὡς εἰμί ἐκ ὁ ἐξήγησις καταμανθάνω οὕτως · σύνδεσμος εἰμί λέξις · προστίθημι δεῖ ὁ « ἄκλιτος » ἢ « ἀμετακίνητος » · συνδέω διάνοια · δεῖ προστίθημι « καί συσσημαίνω ὁ διάνοια » · μετά τάξις · προστίθημι πάλιν δεῖ « ἢ δύναμις ἤ καί τάξις καί δύναμις » , ἐπειδή τις ὁ σύνδεσμος ἐν τάξις μέν παραλαμβάνω , ὁ δέ δύναμις ὁ πρᾶγμα οὐ ἐπαγγέλλω , τις δέ οὐ ἐν τάξις , ἀλλά ὁ δύναμις ἐπαγγέλλω , ἄλλος δέ καί ἐν τάξις παραλαμβάνω καί ὁ δύναμις ὁ πρᾶγμα ἐπαγγέλλω . καί εἰμί ὁ παράδειγμα οὗτος · οἷος ὁ εἰμί σύνδεσμος τάξις μέν δηλόω , οἷος « εἰμί περιπατέω κινέω » — ἀκολουθία γάρ τις εἰμί ἡγέομαι πρός ἔπω , καί οὐ ἀναστρέφω εἶπον « εἰμί κινέω περιπατέω » · ψεῦδος γάρ , ἐπεί εἰμί τις περιπατέω κινέω , οὐκέτι δέ εἰμί τις κινέω πάντως καί περιπατέω — οὐκέτι δέ καί δύναμις ἐπαγγέλλω , ὁ εἰμί ὕπαρξις ὁ πρᾶγμα · διδάσκω γάρ ὁ λέγω , καί ὡς μήπω ὁ πρᾶγμα γίγνομαι δῆλος εἰμί λέγω , ὅτι ἐάν οὗτος γίγνομαι , οὗτος εἰμί · ἔχω οὖν ἐκ οὗτος ὁ σύνδεσμος ὁ τάξις , ἀλλά