commentaria-in-dionysii-thracis-artem-grammaticam.prolegomena-vossiana schol_dionysius_thrax_hilgard_0419.2
<Heliodori.> — Ἐπεὶδὴ πρὸς νέους ἔγραφε τὴν τέχνην ὁ Διονύσιος , τοὺς μὲν τύπους τῶν πατρωνυμικῶν μόνον ἐξέθετο , αὐτῶν δὲ τῶν τύπων τοὺς σχηματισμοὺς ἐκίωψεν , ἀπλουστεράν τὴν διδασκαλίαν ποιούμενος . Ἡμᾶς δὲ εὔλογόν ἐστιν εἰπεῖν τῶν τύπων ἕκαστος ὅθεν προῆλθε καὶ ποῖον σχηματισμὸν ἀνεδέξατο , ἀρξαμένους οὕτω τοῦ λόγου , ὡς πᾶν πατρωνυμικὸν ἀπὸ γενικῆς ἐστιν · πᾶσα γὰρ γενικὴ εἰς ὃς λήγουσα ἢ εἰς ὡς ( <ἢ εἰς ὧ> ) εἰς δης ποιεῖ τὸ πατρωνυμικόν . Ἄλλ᾽ ὅτε εἰς ὃς λήγει ἡ γενική , ἀμοιβὴ τοῦ τέλους ἤγουν τῆς ἐσχάτης συλλαβῆς εἰς τὸ ἴδης τὸ πατρωνυμικὸν ποιεῖ , καὶ πλεονάζει αὐτὸ μιᾷ συλλαβῇ , εἰ δὲ πλεονάζει ( <πλεόσι ) συλλαβαῖς τῆς μιᾶς ἢ ἥττονas ἔχει συλλαβὰς , πεπονθὸς εὑρίσκεται , οἷον Ἀγαμέμνονος Ἀγαμεωνίδης · ὅθεν φαμέν ἀπὸ τῆς γενικῆς τῆς Ἀνθεμίωνος Ἀνθεμιωνίδης ἂν τὸ ἀνάλογον , καὶ γεγονὸς Ἀνθεμίδης τῶν δύο συλλαβῶν συγκοπὴν ὑπέμεινεν · ὁμοίως καὶ ἀπὸ τοῦ Δευκαλίωνος Δευκαλιωνίδης ὤφειλεν εἶναι κατὰ ἀναλογίαν , συγκοπὴν δὲ πέπονθεν ἐν τῷ Δευκαλίδης · τὸ δὲ Χαλκωδοντιάδης καὶ Τελαμωνιάδης πλεονασμὸν ἔχειν τοῦ ἂ φαμέν . Ὁμοίως καὶ ὅτε εἰς ὡς λήγει ἡ γενική , καὶ αὕτη ἀμείψασα τὸ τέλος εἰς ἴδης πάλιν τὸ πατρωνυμικὸν ποιεῖ , οἷον Ἡρακλέους Ἡρακλείδης , Ἰφικλέους Ἰφικλείδης , καὶ κατὰ συναίρεσιν Ἡρακείδης καὶ Ἰφικείδης . Καὶ πάλιν ὅτε ἡ γενικὴ εἰς ὧν λήγει , μὴ οὖσα ἀπὸ τῶν εἰς ὃς εὐθειῶν , ἀλλὰ ἀπὸ τῶν εἰς ἂς ἢ εἰς ἡς , εἰς αἰδης τὸ πατρωνυμικὸν ποιεῖ , οἷον Βορέου Βορεάδης , Ἱππότου Ἱπποτάδης . Σημειωτέον δὲ ὅτι τὰ εἰς ὃς ὀνόματα εἰ μὲν παραλήγοιτο τῷ ἰ , διὰ τοῦ αἰδης τὸ πατρωνυμικὸν ποιεῖ , εἰ δὲ μή , διὰ τοῦ ἰδης , οἷον Ἥλιος Ἡλιάδης , Θέστιος Θεστιάδης , Λαέρτιος Λαερτιάδης , τῶν δὲ μὴ παραληγομένων τῷ ἰ Πρίαμος Πριαμίδης , Τάνταλος Τανταλίδης , Πάνθοος Πανθοΐδης καὶ κατὰ συναίρεσιν Πανθοΐδης · [ τὰ γὰρ εἰς ὃς μὴ καθαρὰ διὰ τοῦ ἰδης γίνονται πατρωνυμικά ] . — Τοῦτο δὲ πάλιν σημειωτέον , ὅτι καθόλου τῶν εἰς δης ὅσα μὴ διφθόγγῳ παραλήγεται βραχείαν ἔχει τὴν παραλήγουσαν , πλὴν τοῦ Δημάδης , ὃ γέγονεν ἀπὸ τοῦ Δημεάδης δωρικῶς , καὶ τῶν ὀλίγων τῶν παρὰ ποιηταῖς ποιητικῶς ἐκτεταμένων , ἃτινὰ ἐστι ταῦτα , Ὑλλίδης Κωδρίδης Λαγίδης .
Lemmas: <Heliodori.> — ἐπειδή πρός νέος γράφω ὁ τέχνη ὁ Διονύσιος , ὁ μέν τύπος ὁ πατρωνυμικός μόνος ἐκτίθημι , αὐτός δέ ὁ τύπος ὁ σχηματισμός ἐκίωψεν , απλουστερος ὁ διδασκαλία ποιέω . ἡμός δέ εὔλογος εἰμί εἶπον ὁ τύπος ἕκαστος ὅθεν προέρχομαι καί ποῖος σχηματισμός ἀναδέχομαι , ἄρχω οὗτος ὁ λόγος , ὡς πᾶς πατρωνυμικός ἀπό γενικός εἰμί · πᾶς γάρ γενικός εἰς ὅς λήγω ἢ εἰς ὡς ( ἤ εἰς ὅς ) εἰς δήω ποιέω ὁ πατρωνυμικός . ἄλλος ὅτε εἰς ὅς λήγω ὁ γενικός , ἀμοιβή ὁ τέλος ἤγουν ὁ ἔσχατος συλλαβή εἰς ὁ ἴδη ὁ πατρωνυμικός ποιέω , καί πλεονάζω αὐτός εἷς συλλαβή , εἰμί δέ πλεονάζω ( πλέω ) συλλαβή ὁ εἷς ἢ ἥττονas ἔχω συλλαβή , πάσχω εὑρίσκω , οἷος Ἀγαμέμνων αγαμεωνιδηω · ὅθεν φημί ἀπό ὁ γενικός ὁ Ἀνθεμίων Ἀνθεμιωνίδης εἄν ὁ ἀνάλογος , καί γίγνομαι Ἀνθεμίδης ὁ δύο συλλαβή συγκοπή ὑπομένω · ὁμοίως καί ἀπό ὁ Δευκαλίων δευκαλιωνιδηω ὀφείλω εἰμί κατά ἀναλογία , συγκοπή δέ πάσχω ἐν ὁ Δευκαλίδης · ὁ δέ Χαλκωδοντιάδης καί Τελαμωνιάδης πλεονασμός ἔχω ὁ ὅς φημί . ὅμοιος καί ὅτε εἰς ὡς λήγω ὁ γενικός , καί οὗτος ἀμείβω ὁ τέλος εἰς ἴδη πάλιν ὁ πατρωνυμικός ποιέω , οἷος Ἡρακλῆς Ἡρακλείδης , Ἴφικλος Ἰφικλείδης , καί κατά συναίρεσις Ἡρακείδου καί ιφικειδηω . καί πάλιν ὅτε ὁ γενικός εἰς ὅς λήγω , μή εἰμί ἀπό ὁ εἰς ὅς εὐθύς , ἀλλά ἀπό ὁ εἰς ὅς ἢ εἰς εἰμί , εἰς ἀϊδής ὁ πατρωνυμικός ποιέω , οἷος Βορέας Βορεάδης , Ἱππότης Ἱπποτάδης . σημειωτέος δέ ὅτι ὁ εἰς ὅς ὄνομα εἰμί μέν παραλήγω ὁ εἷς , διά ὁ ἀϊδής ὁ πατρωνυμικός ποιέω , εἰμί δέ μή , διά ὁ ὁράω , οἷος Ἥλιος Ἡλιάδης , Θέστιος Θεστιάδης , Λαέρτης Λαερτιάδης , ὁ δέ μή παραλήγω ὁ εἷς Πρίαμος Πριαμίδης , Τάνταλος Τανταλίδης , Πάνθοος Πανθοΐδης καί κατά συναίρεσις Πανθοΐδης · [ ὁ γάρ εἰς ὅς μή καθαρός διά ὁ ὁράω γίγνομαι πατρωνυμικός ] . — οὗτος δέ πάλιν σημειωτέος , ὅτι καθόλου ὁ εἰς δήω ὅσος μή δίφθογγος παραλήγω βραχύς ἔχω ὁ παραλήγω , πλήν ὁ Δημάδης , ὅς γίγνομαι ἀπό ὁ Δημεάδης δωρικός , καί ὁ ὀλίγος ὁ παρά ποιητής ποιητικός ἐκτείνω , ὅστις εἰμί οὗτος , Ὑλλίς Κοδρίδης Λαγίδης .