cogPG.PG158 505
[ τυγχάνοντα γνώρισμα · ἐνταῦθα δὲ μέλαν ὑπάρχον τὸ ἄμφιον πένθους ἂν εἴη καὶ δακρύων μόνον σημαντικόν . Ὅρα γὰρ ὅτι καὶ πάντες οἱ τοὺς ἑαυτῶν πενθοῦντες νεκροὺς ἐπιβλήματα μέλανα περιβάλλονπαί . Μελενδυτοῦσι λοιπὸν οἱ τῇ μετανοίᾳ προσερχόμενοι , ἐπειδὴ πενθεῖν ἑαυτοὺς ᾑρετίσαντο , νεκρῷ θέντας · ἤδη τοῖς παραπτώμασιν . Οὐκ ἄλλου τοίνυν τὸ μέλαν ἢ πένθους , ὡς εἴρηται , καὶ δακρύων σημαντικόν . Εἰ γὰρ πταισμάτων καὶ τοῦτο παρεῖχε συγχώρησιν , ὥσπερ δὴ τὸ θεῖον λουτρὸν . οὐκ ἂν ἐκάλεσε τὸ τοιοῦτον ἐπίπονον βάπτισμα . Ἰτίπ · νον δὲ καλέσας αὐτὸ , σαφῶς ἔδειξεν , ἔτι μόχθου καὶ δακρύων χωρὶς ἁμαρτίας ἀφιέναι οὐ δύναται . Κατὰ γὰρ τοὺς θείους Πατέρας ἓν ὡμολόγηται βάπτισμα ἠύσιν ἀμπλακημάτων ἐπίπονον καὶ ἄπονον χαριζόμενον . Ἐπὶ τοῦτο καὶ ὁ χρυσοῤῥήμων Ἰωάννης ἐν τῇ τοῦ κατὰ Ματθαῖον ἑρμηνείᾳ . κατὰ ῥῆμα διέξειτιν οὑτωσὶ · Ἐπόρνευσὲ τις μέτὰ τὸ βάπτισμα , οὐδὲ παραμυθία λοιπὸν ἐνταῦθα τῷ ἁμαρτήματι λείπεται . Κὴ οὖν θελγέτω τοὺς νωθεστέρους ἡμᾶς ἡ τολ μοναχικοῦ τοῦδε σχήματος ἱερὰ τελετή . Ὅτι μὲν γὰρ αὕτη θείας ἀξιοῖ συνέσεως τὸν κειρόμενον · θάρσους τε πολλοῦ κατὰ τῶν νοητῶν ἐχθρῶν ἐυμπιπλᾶ καὶ αὐτὸς ἥδη συντίθεμαι . Εἰ δὲ καὶ ἀμαρτίας ἀφιέναι τῷ τελουμένῳ δύναται , συνιδεῖν ὅλως οὐκ ἔχω . Καὶ γὰρ εἰ τοῦτο ἦν , πολλῷ πλέον ἔπρεπε πὴὸν ῥπωσοῦν χειροτονούμενον , διά γε τὴν ἐπ´ αὐτῷ τελουμένην ἱερολογίαν , καὶ τὴν τοῦ παναγίου Πνεύματος ἐπιφοίτησιν , τῶν αὐτοῦ πλημμελειῶν τέλεον ἀπαλλάττεσθαι . Καὶ μὴν ὡς σχοινίον αὖθις μακρὸν τὰς ἀναμίας αὐτοῦ ἐπισύρεται , κἂν ὁ πάντων ἐνιώ · τατος ἀρχιερεὺς ἐπάλων αὐτῷ τὰ θεῖα εἴη ἐπάσματα , καὶ τὴν τοῦ παναγίου Πνεύματος χάριν ἐπικαλούἄενος . Ἀλλὰ καί τινας ὁ Νύσσης θεῖος Γρηγόριος ἐγκλήμασι πὲριπεσόντας δεινοῖς , ἐν τῷ τῆς ἐξέόδηο καιρῷ τῶν ἀγιασμάτων συγχωρῶν μετασχεῖν , ἀναῤῥωσθέντας δὲ παρ´ ἐλπίδα , ἀκοινωνήτους εἶναι λέγων αὐτοὺς , δείκνυσι προφανῶς , ὅτι τὸ προσελθεῖν τῇ μετανοίᾳ λύσιν ἀμόχθως τῶν ἐσφαλμένων οὐ δίδωσιν . Εἰ γὰρ εὐθέως οὕτως ἐδίδου , καθὰ δὴ τὸ θεῖον λουτρὸν , οὐκ ἂν ἐκείνους τοὺς ἀναῤῥωσθέντας τῶν ἁγίων τοῦ Χριστοῦ μυστηρίων μετέχειν ἐκώλυεν . Ὅτι δὲ τὰ ψυχκὰ σφάλματα , καθὰ δήπου καὶ τὰ σωματικὰ τραύματα , πολλῆς ἐπιμελείας καὶ Κμετὰ τὸ θριαμβευθῆναι χρῄζουσιν , οὐδὲ γὰρ φανέντα μόνον αὐτίκα πρὸς ὑγίωσιν ἔρκονται καλ δῆλον ἐκ τῶν ἐπακολουθούντων αὐτοῖς ὕστερον · ἡ κατὰ τὸν προφήτην Δαυΐδ ἱστορία παρίστησι τοῦτο τρᾶνότατα . Οὐδὲ γὰρ ἀμόχθως αὐτῷ , καθάπερ οἱ πλείους νομίζουσι , συγγνώμη τῶν ἐπταισμένων ἐδίδοτο , ἡνίκα Νάθαν ὁ προφήτης αὐτὸν ἥλεγξε , κακεῖνος ἁμαρτῆσαι κατέθετο , ἀλλ´ ἐν μόχθῳ πολλῷ , καὶ μυρίων ἐπαγωγαῖς συμφορῶν . Καίτοι γε μέγα ἦν τὸ , βασιλέα παρ´ ἰδιώτου ἀνδρὸς ἐλεγχθέντα , μὴ ὁργισθὴναι μηδ´ . ἀγανακτῆσαι , ταπεινωθῆναι δὰ μᾶλλον καὶ ὁμολογῆσαι τὴν ἁμαρτίαν . Ἀλλ´ οὐδ´ οὕτως αὐτῷ ῥαδία ἡ λύσις ἐβραβεύθη τοῦ ἁμαρτήματος . Ἐπειδὴ γὰρ καὶ τὰ διεγκαλούμενα ταχα παρα τοῦ Νάθαν ἀκούσας ὁ Δαυγδ , εἰπεν , ὅτι Ζῇ
Lemmas: [ τυγχάνω γνώρισμα · ἐνταῦθα δέ μέλας ὑπάρχω ὁ ἄμφιον πένθος εἄν εἰμί καί δάκρυ μόνος σημαντικός . Ὅρας γάρ ὅτι καί πᾶς ὁ ὁ ἑαυτοῦ πενθέω νεκρός ἐπίβλημα μέλας περιβάλλω . μελενδυτέω λοιπός ὁ ὁ μετάνοια προσέρχομαι , ἐπεί πενθέω ἑαυτοῦ αἱρετίζω , νεκρός θέω · ἤδη ὁ παράπτωμα . οὐ ἄλλος τοίνυν ὁ μέλας ἢ πένθος , ὡς εἴρω , καί δάκρυ σημαντικός . εἰμί γάρ πταῖσμα καί οὗτος παρέχω συγχώρησις , ὥσπερ δή ὁ θέω λουτρόν . οὐ εἄν καλέω ὁ τοιοῦτος ἐπίπονος βάπτισμα . Ἰτίπ · νοῦς δέ καλέω αὐτός , σαφῶς δείκνυμι , ἔτι μόχθος καί δάκρυ Χωρὶς ἁμαρτία ἀφίημι οὖον δύναμαι . κατά γάρ ὁ θεῖος Πατέρας εἷς ὁμολογέω βάπτισμα αὖσις ἀμπλάκημα ἐπίπονος καί ἄπονος χαρίζομαι . ἐπί οὗτος καί ὁ χρυσορρήμων Ἰωάννης ἐν ὁ ὁ κατά Ματθαῖος ἑρμηνεία . κατά ῥῆμα διέχω οὑτωσί · πορνεύω τις μετά ὁ βάπτισμα , οὐδέ παραμυθία λοιπός ἐνταῦθα ὁ ἁμάρτημα λείπω . πη οὖν θέλγω ὁ νωθής ἐγώ ὁ τολ μοναχικός ὅδε σχῆμα ἱερόv τελετή . ὅτι2 μέν γάρ οὗτος θεῖος ἀξιόω σύνεσις ὁ κείρω · θάρσος τε πολύς κατά ὁ νοητός ἐχθρός ευμπιπλαω καί αὐτός ἥδη συντίθημι . εἰμί δέ καί ἁμαρτία ἀφίημι ὁ τελέω δύναμαι , συνοράω ὅλως οὐ ἔχω . καί γάρ εἰμί οὗτος εἰμί , πολύς πλέω πρέπω παίω ῥπωσοῦν χειροτονέω , διά γε ὁ ἐπι αὐτός τελέω ἱερολογία , καί ὁ ὁ πανάγιος πνεῦμα ἐπιφοίτησις , ὁ αὐτός πλημμέλεια τελέω ἀπαλλάσσω . καί μήv ὡς σχοινίον αὖθις μακρός ὁ ἀναμίας αὐτός ἐπισύρω , κἀν ὁ πᾶς ἐνίημι · Τάτος ἀρχιερεύς ἐφάλλομαι αὐτός ὁ θεῖον εἰμί πάσμα , καί ὁ ὁ πανάγιος πνεῦμα χάρις ἐπικαλέω . ἀλλά καί τις ὁ Νύσσα θεῖος Γρηγόριος ἔγκλημα περιπιπτω δεινός , ἐν ὁ ὁ ἐκδίδωμι καιρός ὁ αγίασμα συγχωρέω μετέχω , ἀναλίσκω δέ παρ´ ἐλπίς , ἀκοινώνητος εἰμί λέγω αὐτός , δείκνυμι προφανῶς , ὅτι ὁ προσέρχομαι ὁ μετάνοια λύσις ἄμοχθος ὁ σφάλλω οὖον δίδωμι . εἰμί γάρ εὐθύς οὕτως δίδωμι , καθά δή ὁ θέω λουτρόν , οὐ εἄν ἐκεῖνος ὁ ἀναλίσκω ὁ ἅγιος ὁ Χριστός μυστήριον μετέχω κωλύω . ὅτι2 δέ ὁ ψυχκὰ σφάλμα , καθά δήπου καί ὁ σωματικός τραῦμα , πολύς ἐπιμέλεια καί Κμετὰ ὁ θριαμβεύω χρῄζω , οὐδέ γάρ φαίνω μόνος αὐτίκα πρός ὑγιόω ερκοντ καλστις δῆλος ἐκ ὁ ἐπακολουθέω αὐτός ὕστερος · ὁ κατά ὁ προφήτης Δαυΐδ ἱστορία παρίστημι οὗτος τρανός . οὐδέ γάρ ἄμοχθος αὐτός , καθάπερ ὁ πλείων νομίζω , συγγνώμη ὁ πταίω δίδωμι , ἡνίκα Νάθαν ὁ προφήτης αὐτός ἐλέγχω , κενός ἁμαρτάνω κατατίθημι , ἀλ ἐν μόχθος πολύς , καί μυρίος ἐπαγωγή συμφορά . καίτοι γε μέγας εἰμί ὁ , βασιλεύς παρ´ ἰδιώτης ἀνήρ ἐλέγχω , μή ὀργίζω μηδ´ . ἀγανακτέω , ταπεινόω δᾶ μᾶλλον καί ὁμολογέω ὁ ἁμαρτία . Ἀλ οὐδός οὕτως αὐτός ῥᾴδιος ὁ λύσις βραβεύω ὁ ἁμάρτημα . ἐπεί γάρ καί ὁ διεγκαλέω τάχα παρά ὁ Νάθαν ἀκούω ὁ Δαυγδ , εἶπον , ὅτι ζάω