cogPG.PG158 497
ἡμέραν τῆς Πεντηκοστῆς , σαφῶς οὖν ἐκδιδάσκει λέγων οὕτω πρὸς τὸν Θεόν · « Ὁ καὶ ἐν αὐτῇ τῇ παντελεῖ ἑορτῇ καὶ σωτηριώδει Πλασμοὺς μὲν ἱκεσίους ὑπὲρ τῶν ἀποιχομένων ἐν ᾅδου καταξιώ , σας ὀέχεσθαι . μεγάλας παρέχων ἡμῖν ἐλπίδας , ἄνεσιν δὲ τοῖς κατεχομένοις τῶν κατεχόντων αὐτοὺς ἀνιαρῶν , ἐπάκουσον ἡμῶν δεομένων σου , ὅτι οὐχὶ νεκροὶ ἀἰνέσουσί σε , Κύριε , οὐδὲ οἱ ἐν ᾅδου ἐξομο λογούμενοι παῤῥησιάζονται φέρειν σοι , ἀλλ´ ἡμεῖς οἱ ζῶντες , ἱκετεύομεν περὶ τῶν ψυχῶν αὐτῶν . Καὶ μή μοι λέγε , ὡς εἴγε κοινῶς ὑπὲρ πάντων τῶν τεθνεώτων θυσίαι τῷ Θεῷ προσάγονται , καὶ κοινῶς λοιπὸν ἅπαντες σωτηρίας ἐπιτεύξονται . Ἔχεις γὰρ πρὸ τῶν ἄλλων αὐτὸν τὸν μέγαν Διονύσιον ἐκ μέτου τὴν ὑπόνοιαν ταύτην ποιούμενον , καὶ τίνα μὲν τῶν πλημμελημάτων ἀφίενται , τίνα δὲ οὐκ ἀφίενται , σαφῶς σε διδάσκοντα . Περί τινων γὰρ ἐν ἁμαρτίαις τὸν βίον ἀπολιπόντων διεξιὼν , καὶ τάδε φηαἰν · Εἰ μὲν ψιλά τινα πρόσεστιν , ἔχουσιν ὡφέλειαν διὰ τὰς γινομένας εὐποιίας · εἰ δὲ χαλεπά εἰσιν , ἀπέκλεισεν ὁ Θεὸς κατ´ αὐτῶν . Πρὸς τούτοις δὲ καὶ αὐτὸν ἔχεις τὸν μέγαν Ἐπιφάνιον ἐν τοῖς Παναρίοις οὔτω λέγοντα · ὠφελεῖ δὲ καὶ ὑπὲρ τῶν κεκοιμημένων εὐσεβῶν εὐχὴ , εἰ καὶ τὰ μεγάλα αἰτιάματα μὴ ἀποκόπτῃ . Καὶ οὖτος μὲν οὔτως · ὁ δὲ Δαμασκηνὸς Ἰωάννης ἀριδηλότερον τὰ περὶ τούτου διαλαμβάνων , καὶ δεικνύων ἐντεῦθεν , τίνα μέν εἰσιν τῶν πλημμελημάτων εὐσύγγνωστα , τίνα δὲ καὶ πάνυ ἀσύγγνωστα , ἐν τῷ Ἱερῷ κεκοιμηχμένων λόγῳ αὐτοῦ καὶ τάδε φησίν · Ὅσοι μὲν οὖν μετὰ τῆς ἄλλης αὐτῶν ἀπακθρωπίας καὶ ὠμότητος ἀσυμπαθεῖς τέλεον ησαν μήτε μὲν τοῖς δεομένοις ἐπικαμπτόμενοι , ἀλλὰ καὶ τὰ τούτων ἀφαιρούμενοι μάλιστα , οὐμενοῦν οἱ τοι . οῦτοι ὠφεληθήσονται · ἀπέκλεισε γὰρ κατ´ αὐτῶν ὀ Θεὸς , ὡς ὁ μέγας ἔφη Διονύσιος · ὅσοι δὲ συνειδήν σεως ὑπῆρχον ἀγαθῆς , οὐκ ἔφθασαν δὲ ὅμως διὰ τὸ τοῦ θανάτου ἄωρον τὰ τῶν θείων νόμων ἀποπληρῶσαι δι´ ἑαυτῶν , ἐκεῖνοι πάντες διὰ τὰς ὑπὲρ αὐτῶν γινομένας εὐχὰς τὰ μάλιστα ὠφεληθήσονται · Οὐχ ἦττον δὲ τὰ περὶ τούτου καὶ ὁ θεῖος διαλαμβάνει Χουσόστομος λέγων , Οὐκ ἔφθασας περιὼν ἐν τῷ βίῳ τὰ τῆς ψυχῆς σου πάντα διευθετῆσαι , κἂν ἐν τῷ τέλει τοῦ βίου ἔντειλε τοῖς σοῖς μετὰ θάνατον παραπέμψαι σοι τὰ σά , καὶ βοήθειαν δοῦναί σο δι´ ἔργων ἀγαθῶν , ἐλεημοσυνῶν λέγω καὶ προσφορῶν , κἀντεῦθεν τὸν Λυτρωτὴν καταλλάξειας . Δεκτέα γὰρ αὐτῷ ταῦτα καὶ πρόσφορε Εἰ δέ που τὸν μέγαν Βασίλειον ἔχομεν λέγοντα , Μὴ πλανᾶσθε , Θεὸς οὐ μυκτηρίζεται , νεκρὸν εἰς θυσιαστήριον οὐκ ἀνάγεται , ζῶσαν προσάγαγε τὴν θυσίαν σου , οὐ χρὴ κατά τι διστάζειν , οὐδὲ τῆς ὑπὲρ τῶν τῶν κεκοιμημένων εὐποιίας ἐντεῦθεν καταῤῥᾳθυμεῖν Ἵδε γὰρ ὅτι πρὸς πλεονέκτας ἐποιεῖτο τὸν λόγον , πρὸς ἄρπαγας , πρὸς ἀσπόνδους πάντη καὶ ἀνελεήμονας . Καὶ δῆλον ἐξ ὧν ὁ θεῖος οὗτος ἀνὴρ ἐπιφέρει λέγων · Λιθίνῃ καρδίᾳ διαλεγόμεθα . Ἔνθεν τοι καὶ
Lemmas: ἡμέρα ὁ Πεντηκοστή , σαφῶς οὖν ἐκδιδάσκω λέγω οὗτος πρός ὁ Θεός · « ὁ καί ἐν αὐτός ὁ παντελής ἑορτή καί σωτηριώδης πλασμός μέν ἱκέσιος ὑπέρ ὁ ἀποίχομαι ἐν ᾍδης καταξιῶ , σός ὀχέω . μέγας παρέχω ἐγώ ἐλπίς , ἄνεσις δέ ὁ κατέχω ὁ κατέχω αὐτός ἀνιαρός , ἐπακούω ἐγώ δήω σύ , ὅτι οὐ νεκρός αἰνέω σύ , κύριος , οὐδέ ὁ ἐν ᾍδης ἐξόμνυμι λογουμενος παρρησιάζομαι φέρω σύ , ἀλ ἐγώ ὁ ζῶ , ἱκετεύω περί ὁ Ψυχή αὐτός . καί μή ἐγώ λέγω , ὡς εἰ κοινῶς ὑπέρ πᾶς ὁ θνῄσκω θυσία ὁ Θεός προσάγω , καί κοινῶς λοιπός ἅπας σωτηρία ἐπιτυγχάνω . ἔχω γάρ πρό ὁ ἄλλος αὐτός ὁ μέγας Διονύσιος ἐκ Μέτου ὁ ὑπόνοια οὗτος ποιέω , καί τίς μέν ὁ πλημμέλημα ἀφίημι , τίς δέ οὐ ἀφίημι , σαφῶς σύ διδάσκω . Περί τίνω γάρ ἐν ἁμαρτία ὁ βίος ἀπολείπω διέξειμι , καί ὅδε φηαἰν · εἰμί μέν ψιλός τις πρόσειμι , ἔχω ὠφέλεια διά ὁ γίγνομαι εὐποιία · εἰμί δέ χαλεπός εἰμί , ἀποκλείω ὁ θεός κατ´ αὐτός . πρός οὗτος δέ καί αὐτός ἔχω ὁ μέγας Ἐπιφάνιος ἐν ὁ πανάριον οὐτάω λέγω · ὠφελέω δέ καί ὑπέρ ὁ κοιμάω εὐσεβής εὐχή , εἰμί καί ὁ μέγας αἰτίαμα μή ἀποκόπτω . καί οὗτος μέν οὔτως · ὁ δέ Δαμασκηνός Ἰωάννης ἀρίδηλος ὁ περί οὗτος διαλαμβάνω , καί δείκνυμι ἐντεῦθεν , τίς μέν εἰμί ὁ πλημμέλημα ευσυγγνωστος , τίς δέ καί πάνυ ἀσύγγνωστος , ἐν ὁ ἱερόν κοιμάω λόγος αὐτός καί ὅδε φημί · ὅσος μέν οὖν μετά ὁ ἄλλος αὐτός ἀπακθρωπίας καί ὠμότης ἀσυμπαθής τελέω ἀείδω μήτε μέν ὁ δήω ἐπικάμπτω , ἀλλά καί ὁ οὗτος ἀφαιρέω μάλιστα , οὐμενοῦν ὁ ὅς . οὗτος ὠφελέω · ἀποκλείω γάρ κατ´ αὐτός ὁ θεός , ὡς ὁ μέγας φημί Διονύσιος · ὅσος δέ συνειδήν σέως ὑπάρχω ἀγαθός , οὐ φθάνω δέ ὅμως διά ὁ ὁ θάνατος ἄωρος ὁ ὁ θεῖον νόμος ἀποπληρόω δις ἑαυτοῦ , ἐκεῖνος πᾶς διά ὁ ὑπέρ αὐτός γίγνομαι εὐχή ὁ μάλιστα ὠφελέω · οὐχ ἀίσσω δέ ὁ περί οὗτος καί ὁ θεῖος διαλαμβάνω Χουσόστομος λέγω , οὐ φθάνω περίειμι1 ἐν ὁ βίος ὁ ὁ Ψυχή σύ πᾶς διευθετέω , κἀν ἐν ὁ τέλος ὁ βίος ἐντέλλω ὁ σός μετά θάνατος παραπέμπω σύ ὁ σός , καί βοήθεια δίδωμι σο δις ἔργον ἀγαθός , ἐλεημοσύνη λέγω καί προσφορά , ἐντεῦθεν ὁ Λυτρωτής καταλλάσσω . δεκτέος γάρ αὐτός οὗτος καί πρόσφορος εἰμί δέ ποῦ ὁ μέγας Βασίλειος ἔχω λέγω , μή πλανάω , θεός οὖον μυκτηρίζω , νεκρός εἰς θυσιαστήριον οὐ ἀνάγω , ζώννυμι προσάγω ὁ θυσία σύ , οὖον χρή κατά τίς διστάζω , οὐδέ ὁ ὑπέρ ὁ ὁ κοιμάω εὐποιία ἐντεῦθεν καταρραθυμέω κύπειρις γάρ ὅτι πρός πλεονέκτης ποιέω ὁ λόγος , πρός ἅρπαξ , πρός ἄσπονδος πάντῃ καί ἀνελεήμων . καί δῆλος ἐκ ὅς ὁ θεῖος οὗτος ἀνήρ ἐπιφέρω λέγω · λίθινος Καρδία διαλέγω . ἔνθεν ὅς καί