cogPG.PG158 543
λέξει χρησαμένου , τῷ παράγει ; Ταύτῃ γὰρ οὐ μόνον τὴ Πνεῶα τὸ ἅγιον . ἀλλὰ καὶ τὸν Μονογενῆ κτίσμα φρονεῖν δοκεῖς . Ἡ ἀγνοεῖς ὅτι τὸ παράγειν ἐν τοῖς τοιούτοις λεγόμενον , τὸ ἔξω ἑαυτοῦ καὶ τῆς φύσεώς πι ποιεῖν ἔστι τὸν Θεὸν , ὡς ἡ λέξις ἐμφαίνει ; Παράγει γὰρ , φησί , τὰ σύμπαντα · καὶ , Παρήγαγε τὸν κήσμον ἀπὸ τοῦ μὴ ὄντος . Διὸ καὶ οἱ διδάσκαλοι τῆς Ἐκκλησίας τῳ προάγει καὶ τῷ πρόεισι μᾶλλον ἐχρήσαντο ἐπὶ τῆς ἔνδον θεολογίας . Τῇ γὰρ τοιαύτῃ προθέσει μᾶλλον ἔγνωσαν τὴν τῶν ἐνδοτέρων γίνεσθαι προόδων ἔμφασιν . Ἰκριβωμένας δὲ δήπου καὶ τὰς λέξεις εἶναι δεῖτῶν θεολογούντων , ἵνα μήθ´ ἑκόντες μήτ´ ἄκοντες κακὴν δόξαν περὶ σφῶν αὐτῶν παΚράσχωσι , καὶ ὡν προὔθεντο . ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ . Οὔτε γὰρ ἀφ´´ ἑαυτῶν ἔδει ταῦτα εἶναι , ἵνα μὴ ἑτερότης γένηται φύσεως οὕτ´ ἐξ ἀλλήλων παράγεσθαι οἷς αὐτό τι ἑαυτὸ παράγειν ἀμήνανον ΑΓΑΛΛΙΑΝΟΣ . Καὶ τοῦτο , οἷμαι , ἀτέχνως ἅμα καὶ περιττῶς εἴρηται . Ἔδει γὰρ μᾶλλον εἰπεῖν , ὡς οὔτ´ ἀφ´ ἑαυτῶν ἔδει ταῦτα εἶναι , οἷς αὐτό τι ἑαυτὸ προάγειν ἀμήχανον , καὶ ἅμα ἵνα μὴ ἑτερότης γένοιτο φύσεως , οὔτ´ ἐξ ἀλλήλων προῖέναι , ἵνα μὴ ἐξ ἀλλήλων αἱ ἀρχαὶ εἶεν , καὶ οὕτως οὐδεμία εἴη ἀρχὴ , μηδενὸς ὄντος ἀγεννήτως καὶ ἀναιτίως , ἢ καὶ οὕτω Χριστιανικώτατον ὃν , καὶ οὔτ´ ἐξ ἀλλήλων , οὔτ´ ἐξ ἑαυτῶν εἶναι ταῦτά φαμεν , οὕτω τῆς Γραφῆς διδασκούσης · καὶ γὰρ Γρηγόριος ὁ θεῖος , πολὺ βελτίων ὤν θεολόγος , Διὰ τοῦτο , ἐπὶ τῶν ἡμετέρων ὅρων ἱστάμενοι , φησί , τὸ ἀγέννητον εἰσάγομεν , καὶ τὸ γεννητὸν , καὶ τὸ ἐκ τοῦ Πατρὸς ἐκπορευόμενον , ὥς πού φησιν αὐτὸς ὁ Θεὸς Λόγος . Τῷ γὰρ τῆς Γραφῆς ἐρείδεται ἀξιώματι καὶ τοῖς ἐκεῖθεν πεπηγόσιν ὅροις ἐμμένειν φησίν , οὗ δὴ καὶ τὸ ἐκ Πατρὸς ἐκπορευόμενον προστεθεικὼς , πᾶσαν κακοφωνίαν τῶν τοὺς ὅρους τούτους παρεξιὁντων ἀνεῖλεν . ἀΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ . ΑΓΑΛΛΙΑΝΟΣ . Καλῶς ἔχει τοῦτο , πλὴν τῆς λέξεως , εἰ μέχρι τούπου σταίης · εἰ γὰρ ἕν ἐστι τὸ προάγον ἐν τοῖς τρισί , σοῦτο δ´ ἔστιν ὁ Πατὴρ , καὶ μόνος εἴπερ ἓν , οὐκ ἄρα ὁ Υἱὸς , οὐδὲ μετὰ τοῦ Υἱοῦ ὁ Πατήρ . Τὸ δ´ αὐτὸ καὶ ἐπὶ τῶν προῖόντων · δύο εἰσὶ τὰ προῖόντα , ὁ Υἱὸς καὶ τὸ Πνεῦμα · οὐκ ἄρα ὁ Υἱὸς προάγει . Τοῦτο καὶ Γρηγορίῳ δοκεῖ τῷ Θεολόγῳ ἐν τοῖς πρὸς Ἢρωνα λέγοντι · Ἀληθῶς Πατέρα τὸν Πατέρα , ὅτι μόνως , ἰδιοτρόπως γὰρ , καὶ μόνος , οὐ γὰρ μετὰ συζυγίας , καὶ μόνου , μονογενοῦς γάρ · καὶ μόνον ἀληθῶς Υἱὸν πὸν Υἱόν · ὅτι μόνος καὶ μόνου , καὶ μόνως καὶ μόνον · εἰ γὰρ Πατὴρ , καὶ ὅλον Υἱός . Εἰ οὖν μόνως Πατὴρ ὁ Πατὴρ , καὶ οὐ μετὰ συζυγίας .. τοῦτο δέ ἐστιν ὁ Πατὴρ , γεννήτωρ καὶ προβολεὺς , καλῶς ἂν εἶχέ σοι μέχρι τούτου στῆναι , καὶ τοῖς ὅροις τούτοις ἐμμένειν . Σὺ δὲ προῖὼν τὴν καινὴν μίξιν ἐπινοήσεις τὸ γεννητοαγέννητον , καὶ αἰτιατοαίτιον · ἢ κατὰ σὲ φάναι , πόαραγομενοπαράγων · ὅταν ὃν φῇς παράγεσθαι , συμπαράγειν νουθετήσεις τὸ συμπαραγόιλενον πρόσωπον , τέρατά τινα παραδιδοὺς , καὶ θεολογίαν ἀνήκουστον · ἀλλ´ ἀποτρέπει σε Ἀθανόσιος ὁ μέγας ἐν τῷ περὶ ἀιδίου ὑπάρξεως λέγων · « Ἔσται τὸ αὐτὸ αἴτιον καὶ αἰτιατὸν , γεννῶν καὶ γεννώμενον , ὅπερ ἄτοπον , » καὶ ὁ Θεολόγος καινὴν μίξιν ὀνομάζων τὸ γεννητοαγέννητον . Τί γὰρ ἐν τῷ μέλιτι κρύπτεις τὸ δηλητήριον , ἀλλ´ οὐκ εὐθὺς ἀνακαλύπτεις ; ἔδει γάρ σε λέγειν μᾶλλον εὐθὺς , ἓν μὲν εἶναι τὸ παράγον , ἕν δὲ τὸ παράγον καὶ παραγόμενον , ἓν δὲ τὸ παραγόμενον μόνον , ὡς ἐκ τῶν λόγων σου φανήσει φρονῶν . Ἀλλ´ ὡς ἔοικε τὸ μὲν ἀληθῆ τοῦ τιθέναι θεμέλιον ἐκ τῆς ἀνάγκης τῆς ἀληθείας ἐστὶ , τὸ δὲ σύμφωνα , ἢ μὴ τοιαῦτα , ἐποικοδομεῖν τῆς ἡμετέρας ἐν τοῖς τοιού τοις πείρας ἢ προαιρέσεως . Τί τὸ ἐντεῦθεν ; ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ . Παράγων δὲ ὁ Πατὴρ , παρακτικὰς δήπουθεν ἔξει δυνάμεις , διακρινομένας πως καὶ αὐτὰς , οἷς δι´ αὐτῶν διακρινόμενα παράγεται πρόσωπα , τὴν μὲν ᾗ τὸν Υἱὸν , τὴν δ´ αὖ πάλιν ᾗ παράγει τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον . ΑΓΑΛΛΙΑΝΟΣ . Τοῦτό ἐστιν ὁ θεμέλιος τῆς καινοτομίας τῆς τῶν Ἀνίων θεολογίας . Τίς γάρ ποτε τῶν θεολόγων εἴρηκε προσεῖναι τῷ Πατρὶ δυνάμεις παρακτικὰς ἐν αὐτῷ διακρινομένας , δι´ ὧν προάγει τὰ θεῖα πρόσωπα · Οὐδεὶς δήπου . Τῆς δὲ καινοτέρας ταύτης θεολογίας ἐστὶν εὔρημα , καὶ ὡσανεὶ θεμέλιος τοῦ δόγματος τούτου τοῦ καινοῦ , προϋποτιθέντων τῶν τοῦτο κατασκευαζόντων ἐν τῷ Πατρὶ ταύτας ἂς αὐτοὶ λέγουσι δυνάμεις παρακτικὰς , τάξει τινὶ προσούσας αὐτῷ , ὥστε τὴν μὲν εἶναι προτέραν δεῖν , τὴν δὲ δευτέραν , ἵν´ οὕτω προάγοιντο καὶ τὰ θεῖα πρόσωπα · προλαμβανούσης δηλαδὴ τῆς γεννητικῆς δυνάμεως καὶ ὑφεστώσης τὸν Υἱὸν , ἵνα φθάσῃ συμπροάγειν τῷ Πατρὶ πὸ θεῖον Πνεῦμα , κοινοποιουμένης τῆς ἑτέρας παρακτικῆς δυνάμεως , τῆς λεγομένης προβλητικῆς τῶ Υἱῷ , τῷ φθάσαι ταύτην λαβεῖν ἐν τῷ γεννᾶσθαι . Τοῦ Ἐὲ Πνεύματος ἀποκλειομένου , τῷ λαχεῖν ὑστερογενεστέρας δυνάμεως τῆς παραγούσης αὐτῷ , καὶ διὰ τοῦτο μὴ ἔχοντος δύναμιν παρακτικὴν κατὰ τὸν Υἱὸν καὶ τὸν Πατέρα , ἀλλὰ κατ´ αὐτὸ τοῦτο ἐλλιποῦς ἐντὸς . Ἃ πόσης ἔχονται βλασφημίας , πάντες ἂν εἰδεῖεν οἱ καὶ μετρίαν ἐν τοῖς τοιούτοις εἴδησιν ἔγοντες . Ἀλλ´ ἔδει δήπου ταύτας τὰς δυνάμεις καὶ προσειπεῖν ἢ οὐσιώδεις καὶ φυσικὰς , ἢ ὑποστατικάς . Οὕτω γὰρ μεμαθήκαμεν πρὸς τῆς ἱερᾶς θεολογίας πάντων τῶν ἐπιθεωρουμένων ἢ λεγομένων ἐν τῇ ὑπερουσίῳ Τριάδι . τὰ μὲν οὐσιώδη εἶναι , τὰ δὲ ὑποστατικά · καὶ τὰ μὲν ἀπὸ τοῦ λόγου τῆς οὐσίας ἀνίσχοντα κατηγορεῖσθαι καὶ τῶν τριῶν προσώπων . Ὅσα γάρ φησιν δ ἱερὸς Διονύσιος ἐπὶ τοῦ Πατρὸς καὶ αὐτοῦ ἦτοι τοῦ Υἱοῦ τῶ θεαρχικῷ Πνεύματι κοινωνικῶς καὶ ἡνωμένως ἀνατίθησι τὰς θεουργίας , τὸ σέβας , τὴν πηγαίαν καὶ ἀνέκληπτον αἰτίαν , καὶ διανομὴν τῶν ἀγαθῶν δώρων . Καὶ οὐδένα τῶν τοῖς θείοις λόγοις
Lemmas: λέγω χράω , ὁ παράγω ; Ταύτη γάρ οὖον μόνος ὅς Πνεῶα ὁ ἅγιος . ἀλλά καί ὁ Μονογενεύς κτίσμα φρονέω δοκέω . ὁ ἀγνοέω ὅτι ὁ παράγω ἐν ὁ τοιοῦτος λέγω , ὁ ἔξω ἑαυτοῦ καί ὁ φύσις πεῖ ποιέω εἰμί ὁ θεός , ὡς ὁ λέξις ἐμφαίνω ; παράγω γάρ , φημί , ὁ σύμπας · καί , παράγω ὁ κήσμον ἀπό ὁ μή εἰμί . Διὸ καί ὁ διδάσκαλος ὁ ἐκκλησία ὁ προάγω καί ὁ πρόειμι μᾶλλον χράω ἐπί ὁ ἔνδον θεολογία . ὁ γάρ τοιοῦτος πρόθεσις μᾶλλον γιγνώσκω ὁ ὁ ἐνδοτέρω γίγνομαι πρόοδος ἔμφασις . Ἰκριβωμένας δέ δήπου καί ὁ λέγω εἰμί δήω θεολογέω , ἵνα μήθ´ ἑκών μῆτε ἄκων κακός δόξα περί σφεῖς αὐτός παΚράσχωσι , καί ὡς προτίθημι . Αργυρόπουλος . οὔτε γάρ ἀφή ἑαυτοῦ ἐσθίω οὗτος εἰμί , ἵνα μή ἑτερότης γίγνομαι φύσις ὕω ἐκ ἀλλήλων παράγω ὅς αὐτός τίς ἑαυτοῦ παράγω ἀμήνανον Αγαλλιανός . καί οὗτος , οἴομαι , ἄτεχνος ἅμα καί περισσός εἴρω . δέω γάρ μᾶλλον εἶπον , ὡς οὔτ´ ἀφή ἑαυτοῦ ἐσθίω οὗτος εἰμί , ὅς αὐτός τίς ἑαυτοῦ προάγω ἀμήχανος , καί ἅμα ἵνα μή ἑτερότης γίγνομαι φύσις , οὔτ´ ἐκ ἀλλήλων προΐημι , ἵνα μή ἐκ ἀλλήλων ὁ ἀρχή ἄγω , καί οὕτως οὐδείς εἰμί ἀρχή , μηδείς εἰμί ἀγέννητος καί ἀναίτιος , ἢ καί οὗτος Χριστιανικός ὅς , καί οὔτ´ ἐκ ἀλλήλων , οὔτ´ ἐκ ἑαυτοῦ εἰμί οὗτος φημί , οὗτος ὁ γραφή διδάσκω · καί γάρ Γρηγόριος ὁ θεῖος , πολύς ἀγαθός εἰμί θεολόγος , Ζεύς οὗτος , ἐπί ὁ ἡμέτερος ὁράω ἵστημι , φημί , ὁ ἀγέννητος εἰσάγω , καί ὁ γεννητός , καί ὁ ἐκ ὁ πατήρ ἐκπορεύω , ὅς πού φημί αὐτός ὁ θεός Λόγος . ὁ γάρ ὁ γραφή ἐρείδω ἀξίωμα καί ὁ ἐκεῖθεν πήγνυμι ὅρος ἐμμένω φημί , ὅς δή καί ὁ ἐκ πατήρ ἐκπορεύω προστίθημι , πᾶς κακοφωνία ὁ ὁ ὅρος οὗτος παρέξειμι ἀναιρέω . Αργυρόπουλος . Αγαλλιανός . καλῶς ἔχω οὗτος , πλήν ὁ λέξις , εἰμί μέχρι Τούπου ἵστημι · εἰμί γάρ εἷς εἰμί ὁ προάγω ἐν ὁ τρεῖς , σός δδʹ εἰμί ὁ πατήρ , καί μόνος εἴπερ εἷς , οὐ ἄρα ὁ υἱός , οὐδέ μετά ὁ υἱός ὁ Πατήρ . ὁ δδʹ αὐτός καί ἐπί ὁ πρόειμι · δύο εἰμί ὁ πρόειμι , ὁ υἱός καί ὁ πνεῦμα · οὐ ἄρα ὁ υἱός προάγω . οὗτος καί Γρηγόριος δοκέω ὁ θεολόγος ἐν ὁ πρός Ἢρωνα λέγω · ἀληθής πατήρ ὁ πατήρ , ὅτι μόνος , ἰδιότροπος γάρ , καί μόνος , οὖον γάρ μετά συζυγία , καί μόνος , μονογενής γάρ · καί μόνος ἀληθής υἱός πως υἱός · ὅτι μόνος καί μόνος , καί μόνος καί μόνος · εἰμί γάρ πατήρ , καί ὅλος υἱός . εἰμί οὖν μόνος πατήρ ὁ πατήρ , καί οὖον μετά συζυγία .. οὗτος δέ εἰμί ὁ πατήρ , γεννήτωρ καί προβολεύς , καλῶς εἄν ἔχω σύ μέχρι οὗτος ἵστημι , καί ὁ ὅρος οὗτος ἐμμένω . σύ δέ προῖων ὁ καινός μίξις ἐπινοέω ὁ γεννητοαγέννητος , καί αἰτιατός · ἢ κατά σύ φαίνω , ποαραγομενοπαραγω · ὅταν ὅς φημί παράγω , συμπαράγω νουθετέω ὁ συμπαραγόιλενον πρόσωπον , τέρας τις παραδίδωμι , καί θεολογία ἀνήκουστος · ἀλ ἀποτρέπω σύ αθανοθεος ὁ μέγας ἐν ὁ περί ἀίδιος ὕπαρξις λέγω · « εἰμί ὁ αὐτός αἴτιος καί αἰτιατός , γεννάω καί γεννάω , ὅσπερ ἄτοπος , » καί ὁ Θεολόγος καινός μίξις ὀνομάζω ὁ γεννητοαγέννητος . τις γάρ ἐν ὁ μέλι κρύπτω ὁ δηλητήριος , ἀλ οὐ εὐθύς ἀνακαλύπτω ; ἐσθίω γάρ σύ λέγω μᾶλλον εὐθύς , εἷς μέν εἰμί ὁ παράγω , εἷς δέ ὁ παράγω καί παράγω , εἷς δέ ὁ παράγω μόνος , ὡς ἐκ ὁ λόγος σύ φαίνω φρονέω . Ἀλ ὡς ἔοικα ὁ μέν ἀληθής ὁ τίθημι θεμέλιος ἐκ ὁ ἀνάγκη ὁ ἀλήθεια εἰμί , ὁ δέ σύμφωνος , ἢ μή τοιοῦτος , ἐποικοδομέω ὁ ἡμέτερος ἐν ὁ οιὁ ὁ πείρω ἢ προαίρεσις . τις ὁ ἐντεῦθεν ; Αργυρόπουλος . παράγω δέ ὁ πατήρ , παρακτικός δήπουθεν ἔξειμι δύναμις , διακρίνω πως καί αὐτός , ὅς δις αὐτός διακρίνω παράγω πρόσωπον , ὁ μέν ὅς ὁ υἱός , ὁ δδʹ αὖος πάλιν ὅς παράγω ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος . Αγαλλιανός . οὗτος εἰμί ὁ θεμέλιος ὁ καινοτομία ὁ ὁ Ἀνίων θεολογία . Τῖς γάρ ποτός ὁ θεολόγος εἴρω πρόσειμι ὁ πατήρ δύναμις παρακτικός ἐν αὐτός διακρίνω , δις ὅς προάγω ὁ θεῖον πρόσωπον · οὐδείς δήπου . ὁ δέ καινός οὗτος θεολογία εἰμί εὕρημα , καί ὡσανεί θεμέλιος ὁ δόγμα οὗτος ὁ καινός , προϋποτίθημι ὁ οὗτος κατασκευάζω ἐν ὁ πατήρ οὗτος ὅς αὐτός λέγω δύναμις παρακτικός , τάξις τις πρόσειμι αὐτός , ὥστε ὁ μέν εἰμί πρότερος δήω , ὁ δέ δύο , ὅς οὗτος προάγω καί ὁ θεῖον πρόσωπον · προλαμβάνω δηλαδή ὁ γεννητικός δύναμις καί ὑφίστημι ὁ υἱός , ἵνα φθάνω συμπροάγω ὁ πατήρ πόα θέω πνεῦμα , κοινοποιέω ὁ ἕτερος παρακτικός δύναμις , ὁ λέγω προβολικός ὁ υἱός , ὁ φθάνω οὗτος λαμβάνω ἐν ὁ γεννάω . ὁ ἐέ πνεῦμα ἀποκλείω , ὁ λαγχάνω ὑστερογενής δύναμις ὁ παράγω αὐτός , καί διά οὗτος μή ἔχω δύναμις παρακτικός κατά ὁ υἱός καί ὁ πατήρ , ἀλλά κατ´ αὐτός οὗτος ἐλλιπής ἐντός . ἁ πόσος ἔχω βλασφημία , πᾶς εἄν οἶδα ὁ καί μέτριος ἐν ὁ τοιοῦτος εἴδησις γίγνομαι . Ἀλ ἐσθίω δήπου οὗτος ὁ δύναμις καί προσεῖπον ἢ οὐσιώδης καί φυσικός , ἢ ὑποστατικός . οὕτως γάρ μανθάνω πρός ὁ ἱερός θεολογία πᾶς ὁ ἐπιθεωρέω ἢ λέγω ἐν ὁ ὑπερούσιος Τριάς . ὁ μέν οὐσιώδης εἰμί , ὁ δέ υποστατικός · καί ὁ μέν ἀπό ὁ λόγος ὁ οὐσία ἀνά-ἴσχω κατηγορέω καί ὁ τρεῖς πρόσωπον . ὅσα γάρ φημί δ ἱερός Διονύσιος ἐπί ὁ πατήρ καί αὐτός ἦ ὁ υἱός ὁ θεαρχικός πνεῦμα κοινωνικός καί ἡνωμένως ἀνατίθημι ὁ θεουργία , ὁ σέβας , ὁ πηγαῖος καί ἀνέκλειπτος αἴτιος , καί διανομή ὁ ἀγαθός δῶρον . καί οὐδείς ὁ ὁ θεῖον λόγος