ciscoriordan/open-greek-corpus-annotations huggingface dataset:
cogPG.PG158 49
Βραχυσύλλαβον ἐγχαρόττω σοι τοῦτο τὸ γράμμα , τέκνον μου φἴλτατον . Εἰ γὰρ καὶ μυρίοις ἑαυτοὺς ἐκδεδώκασι πόνοις οἱ τὰ χρονικὰ συλλεξάμενοι διηγήματα ὥστε φιλοτίμως ἐκθέσθαι τὰ οἰκεῖα συντάγματα , ἀλλ´ ἐν ὀλίγοις ἐγὼ τὰ τοιαῦτα συμπεριλαβών ( οἶδα γὰρ ὅτι καὶ πάνυ καταβαρύνει τὰς ἀκοὰς , εἴπερ ὁ λόγος εἰς μῆκος ἐπεκταθείη βραχεῖαν
Lemmas: Βραχυσύλλαβος ἐγχαίρω σύ οὗτος ὁ γράμμα , τέκνον ἐγώ φίλος . εἰμί γάρ καί μυρίος ἑαυτοῦ ἐκδίδωμι πόνος ὁ ὁ χρονικός συλλέγω διήγημα ὥστε φιλότιμος ἐκτίθημι ὁ οἰκεῖος σύνταγμα , ἀλ ἐν ὀλίγος ἐγώ ὁ τοιοῦτος συμπεριλαμβάνω ( οἶδα γάρ ὅτι καί πάνυ καταβαρύνω ὁ ἀκοή , εἴπερ ὁ λόγος εἰς μῆκος ἐπεκτείνω βραχύς
cogPG.PG158 167
μακροθυμίαν κήδεται τῶν ζώντων , καὶ μοᾷ λέγων · « Υπερασπιῶ τῷ πόλεως ταύτης δι´ ἐμὲ καὶ διὰ Δαβὶδ τὸν παῖδά μου . » Πῶς δὲ πιστὸς ὀνομάζεται ὁ Ἀβραὰμ εἰρηκὼς τῷ Θεῷ · « Κατὰ τί γνώσομαι τοῦτο , ὅτι κληρονο μήσω αὐτήν ; » τὴν Παλαιστίνην δηλαδή . Τὸ κατὰ τί οὐκ ἀπιστοῦντός ἐστιν , ἀλλὰ μαθεῖν ποθοῦντοτῆς κληρονομίας τὸν τρόπον . Ἔθνη καὶ γὰρ μυρία τῷ τότε τὴν Παλαιστίνην κατῴκουν . Καὶ τούτου χάριν ἔφη ὁ Θεὸς μετὰ τὴν θυσίαν · « Γινώσκων γνώσῃ ὅτι πάροικον ἔσται τὸ σπέρμα σου ἐν γῇ οὐκ λδίᾳ , καὶ κακώσουσιν αὐτοὺς ἔτη υʹ , τετάρτῃ δὲ γενεᾷ ἀποστραφήσονται ὧδε · οὔπω γὰρ ἀναπεπλήρωνται αἱ ἁμαρτίαι τῶν Ἀμορραίων ἕως ποὺ νῦν . » Οὐδέπω , φησὶν , ἄξια πανωλεθρίας δεβράκασιν . Ἄλλως τε καί τινες ἦσαν ἐκεῖσε εὐσεβεῖς · καὶ δῆλον ἔκ τε τοῦ Μελχισεδὲκ καὶ τοῦ Ἀβιμέλεχ . Καὶ περὶ μὲν τούτων οὕτως . Ὡ δὲ Μελχισεδὲκ εἰ καὶ ἀπάτωρ παρὰ τῇ Γραφῇ καὶ ἀμήτωρ λέγεται , ἀλλὰ κατάγει τὸ γένος ἀπὸ Σίδου υἱοῦ Αἰγύπτου τοῦ καὶ τὴν Σιδῶνα κτίσαντος . Ἐν τῷ ὄρει δὲ Σιὼν πόλιν ἐκεῖνος κτίσας Σαλήμ , καὶ βασιλεύσας ἐν αὐτῇ ἔτη ιγʹ , τελευτᾶ δίκαιος καὶ παρθένος . Αὔτη δέ ἐστι μετὰ τῷ ἱεροῦ προσθήκης
Lemmas: μακροθυμία κήδω ὁ ζῶ , καί μόα λέγω · « ὑπερασπίζω ὁ πόλις οὗτος δις ἐγώ καί διά Δαυίδ ὁ παῖς ἐγώ . » Πῶς δέ πιστός ὀνομάζω ὁ Ἀβραάμ ἐρῶ ὁ Θεός · « κατά τίς γιγνώσκω οὗτος , ὅτι κληρονο μῆσον αὐτός ; » ὁ Παλαιστίνη δηλαδή . ὁ κατά τίς οὐ ἀπιστέω εἰμί , ἀλλά μανθάνω ποθέω κληρονομία ὁ τρόπος . Ἔθνος καί γάρ μυρίος ὁ τότε ὁ Παλαιστίνη κατοικέω . καί οὗτος χάρις φημί ὁ θεός μετά ὁ θυσία · « γιγνώσκω γιγνώσκω ὅτι πάροικος εἰμί ὁ σπέρμα σύ ἐν γῆ οὐ λίδα , καί κακόω αὐτός ἔτος υἱός , τέταρτος δέ γενεά ἀποστρέφω ὧδε · οὔπω γάρ ἀναπληρόω ὁ ἁμαρτία ὁ Ἀμορραῖος ἠώς πού νῦν . » οὐδέπω , φημί , ἄξιος πανωλεθρία δράω . ἄλλος τε καί τις εἰμί ἐκεῖσε εὐσεβής · καί δῆλος ἐκ τε ὁ Μελχισεδέκ καί ὁ Ἀβιμέλεχ . καί περί μέν οὗτος οὕτως . εἰμί δέ Μελχισεδέκ εἰμί καί ἀπάτωρ παρά ὁ γραφή καί ἀμήτωρ λέγω , ἀλλά κατάγω ὁ γένος ἀπό Σίδου υἱός Αἴγυπτος ὁ καί ὁ Σιδών κτίζω . ἐν ὁ ὄρος δέ Σιών πόλις ἐκεῖνος κτίζω Σαλήμ , καί βασιλεύω ἐν αὐτός ἔτος πνίξ , τελευτάω δίκαιος καί παρθένος . οὗτος δέ εἰμί μετά ὁ ἱερός προσθήκη
cogPG.PG158 186
κεκλεισμένας αὐτομάτως ἐποίει ἀνοίγεσθαι , τὰ ἐν οἰκίᾳ σκεύη ὡς αὐτομάτως φερόμενα πρὸς ὑπηρεσίαν εποίει ὁρᾶσθαι , σκιὰς πολλὰς προηγεῖσθαι αὐτοῦ ἐποίει , ἅσπερ ψυχὰς τῶν τεθνεώτων εἶναι ἔφασκε . Τητούμενός ποτε ὑπὸ τοῦ Καίσαρος καὶ φοβηθεὶς ἀπέδρα , τὴν ἑαυτοῦ μορφὴν ἑτέρῳ περιθείς . Εἰ δὲ τοιαῦτα καὶ τοσαῦτα οὗτος ἐποίει τῇ συνεργίᾳ τοῦ Σατανᾶ , καινὸν πάντως οὐδὲν εἴγε κατὰ τὸν τῆς συντελείας καιρὸν ὅργανον καὶ αὐτοῦ τοῦ Σίμωνος Ἀπιτηδειότερον εὑρὼν , αὐτὸν δηλαδὴ τὸν Ἀντίχριστον , καὶ μείζονα διὰ´ αὐτοῦ ποιήσει σημεῖα καὶ τέρατα . Αὐτὸ γὰρ τοῦτο καὶ ὁ Ἀπόστολος περὶ τοῦ Ἀντιχρίστου διέξεισι , λέγων · « Οὕ ἡ παρουσία γενήσεται κατ´ ἐνέργειαν τοῦ Σατανᾶ , δυνάμει πολλῇ καὶ σημείοις καὶ τέρασι ψεύδους . » ; νειΡίε Πἰολε · « Ανείε ευε οιῖι οὐ ΙΝοαοῖιαί Θαιαμα οοΙΙΟΠΩΙΩς , ΠΙΑΙῃΠΟ ΡΟΙοείαίοὴ , μΓοΔἰρία ροιεασυ ἱαεα λεεἰρηαϋίι . » Ὁ μὲν οὖν Φαραὼ δέκα πληγαῖς ὑποβάλλεται . Τίνος οὖν ἕνεκα ; Ὅτι τέλειος ὁ δέκατος ἀριθμός . Ὁ γοῦν τελείως ἁμαρτήσας καὶ τελείως δικαίως μαστίζεται . Μετὰ γὰρ τὸν θάνατον Ἰωσὴφ καὶ τοῦ κρατοῦντος τῶν Αἰγύπτιον Φαραὼ ἕτερος ἄρχων ἀνίσταται τοῖς Δἰγυπτίοις , καὶ λίαν πικρὸς , Φαραὼ καὶ οὗτος καλούμενος . Καὶ γὰρ καθάπερ οἱ τῶν Ῥωμαίων βασιλεῖς Καίσαρας ἑαυτοὺς ἐπουομάζειν ἤθελον ἅτε τὴν τοῦ μεμοναρχηκότος Ἰουλίου Καίσαρος εὔκλειαν ἑαυτοῖς περιποιούμενοι , οὕτω καὶ οἱ τῶν Αἰγυπτίων ἄρχοντες ἀπὸ τοῦ πρώτου ἐκείνου Φαραὼ Φαραὼ καὶ οὗτοι κατονομάζεσθαι ἤθελον Ὁ μέντοι Μωσῆς μετὰ τὸ περᾶσαι τὴν Ἐουθρὰν
Lemmas: καλέω αὐτόματος ποιέω ἀνοίγω , ὁ ἐν οἰκίον σκεῦος ὡς αὐτόματος φέρω πρός ὑπηρεσία ποιέω ὁράω , σκιά πολύς προηγέομαι αὐτός ποιέω , ὅσπερ ψυχή ὁ θνῄσκω εἰμί φάσκω . τητουμην ποτός ὑπό ὁ Καῖσαρ καί φοβέω ἀποδιδράσκω , ὁ ἑαυτοῦ μορφή ἕτερος περιτίθημι . εἰμί δέ τοιοῦτος καί τοσοῦτος οὗτος ποιέω ὁ συνεργία ὁ Σατανᾶς , καινός πάντως οὐδείς εἰ κατά ὁ ὁ συντέλεια καιρός ὄργανον καί αὐτός ὁ Σίμων απιτηδειοτερος εὑρίσκω , αὐτός δηλαδή ὁ ἀντίχριστος , καί μείζων διά αὐτός ποιέω σημεῖον καί τέρας . αὐτός γάρ οὗτος καί ὁ ἀπόστολος περί ὁ ἀντίχριστος διέξειμι , λέγω · « ἕ ὁ παρουσία γίγνομαι κατ´ ἐνέργεια ὁ Σατανᾶς , δύναμις πολύς καί σημεῖον καί τέρας ψεῦδος . » ; νῆρις Πἰολε · « Ανείε εὕω οιῖι οὖον ινοαοιια Θαιαμα Ω , ΠΟ ΡΟΙοείαίοὴ , μγοδιριον ροιεασυ ἵημι λεεἰρηαϋίι . » ὁ μέν οὖν Φαραώ δέκα πληγή ὑποβάλλω . τίς οὖν ἕνεκα ; ὅτι2 τέλειος ὁ δέκατος ἀριθμός . ὁ γοῦν τέλειος ἁμαρτάνω καί τέλειος δικαίως μαστίζω . μετά γάρ ὁ θάνατος Ἰωσήφ καί ὁ κράτος ὁ Αἰγύπτιος Φαραώ ἕτερος ἄρχω ἀνίστημι ὁ Δἰγυπτίοις , καί λίαν πικρός , Φαραώ καί οὗτος καλέω . καί γάρ καθάπερ ὁ ὁ Ῥωμαῖος βασιλεύς Καῖσαρ ἑαυτοῦ επουομαζω ἐθέλω ἅτε ὁ ὁ μοναρχέω Ἰούλιος Καῖσαρ εὔκλεια ἑαυτοῦ περιποιέω , οὗτος καί ὁ ὁ Αἰγύπτιος ἄρχω ἀπό ὁ πρῶτος ἐκεῖνος Φαραώ Φαραώ καί οὗτος κατονομάζω ἐθέλω ὁ μέντοι Μωσῆς μετά ὁ περάω ὁ Ἐουθρὰν
cogPG.PG158 198
εἰ μὴ Ναβουχοδονόσοο · Οὗτος ἀποστελεῖ τὸ κράτος αὐτοῦ , καὶ ἐξολεθρεύσει αὐτοὺς ἀπὸ προσώπου τῆς γῆς . » Ἐφ´ ᾠ καὶ ἀπετμήθη τὴν κεφαλὴν αὐτοῦ σοφῶς τῷ ὄντι καὶ εὐμεθόδως παρὰ γυναικὸς τῆς Ἱουδήθ , πάντα τε τὰ ἐκείνου παρὰ Ἰουδαίων ἐσκυΘεῷ καὶ περιτέμνεται . Ἐν ταῖς ἡμέραις τῶν κριτῶν λιμοῦ γεγονότος ἀπῆρεν ἐκ Βηθλεὲμ ἡ Νοεμὶν σὺν τοῖς παισὶν αὐτῆς ἐν ἀγρῷ Μωάβ · κἀκεῖσε νύμφας ἔλαβον Ὁρφανὴν καὶ Ῥούθ . Μετὰ δέκα δὲ ἔτη τῶν ἀνδρῶν ανόντων ὑπέστρεψεν ἡ Νοεμὶν . ἠκολούθουν αὐτῇ καὶ αἱ δύο νύμφαι . Καὶ ἡ μὲν Ὁρφανὴ πεισθείσα τοῖς λόγοις Νοεμὶν ὑπέστρεψεν , ἡ δὲ θαυμασία Ῥοὺθ οὐκ ἐπείσθη , λέγουσα · « Ὁ λαός σου λαός μου , καὶ ὁ Θεός σου Θεός μου . » Καὶ συνελθοῦσα ἐμίγη τῷ Ἐοὼς , καὶ τέτοκε τὸν Ὀβὴδ τὸν πατέρα Ἰεσσαὶ , ἀφ´ οὗ Δαβίδ . Ἀπὸ Ναβουχοδονόσορ αἰχμάλωτοι Μαρδοχαῖος , γυνὴ Ἐσθὴρ , καὶ λοιποὶ , οἶ ἦσαν ἐπὶ Ἀρταξέρξου . Οὗτος ὁ Μαρδοχαῖος ἐν τῇ αὐλῇ τοῦ βασιλέως ἀκούσας δύο εὐνούχων μελετώντων κατὰ τοῦ βασιλέως ἀνέφερε περὶ τούτων αὐτῷ · οἶ καὶ ἀπώλοντο . Τούτων οὖν ἕνεκεν ὁ παρὰ τῷ βασιλεῖ μέγιστος Ἀμμὰν λυπηθεὶς ἔπεισε τὸν βασιλέα κατὰ Ἰουδαίων ἐπεξελ θεῖν , καὶ γράμματα στεῖλαι τοῖς τῶν ἑκατὸν εἰκοσι καὶ ἑπτὰ νωρῶν ἄρχουσιν , ἀπὸ Ἰνδικῆς ἕως Αἰθιοπίας , τοὺς ὁπουδήποτε παρευρισκομένους Ἰουδαίους τελείως κατασφάττειν κατὰ τὴν τεσσαρεσκαιδεκάτην τοῦ δωδεκάτου μηνός . Μανθάνει ταῦτα ἡ βασιλὶς Ἐσθὴρ , καὶ νηστεύσασα τρεῖς ἡμέρας δέεται πρῶτον τοῦ Θεοῦ , εἴτα καὶ αὐτοῦ τοῦ Ἀρταξέρξου , λέγουσα , « εἶδον σε , κύριε , ὡς ἄγγελον Θεοῦ , καὶ ἐταράχθη ἡ καρδία μου ἁπὸ φόβου τῆς δόξης σου , » καὶ ἔπεσεν ἐκλυθεῖσα . Ὁ δὲ προὔτρεπεν αἰτῆσαι ὃ θέλει . Ὁ δὲ Ἀμμὰν ἰδὼν τὸν Μαρδοχαῖον
Lemmas: εἰμί μή ναβουχοδονοσος · οὗτος ἀποστέλλω ὁ κράτος αὐτός , καί ἐξολέθρευσις αὐτός ἀπό πρόσωπον ὁ γῆ . » Ἐφ´ ὀͅς καί ἀποτέμνω ὁ κεφαλή αὐτός σοφός ὁ εἰμί καί εὐμέθοδος παρά γυνή ὁ Ιουδήθ , πᾶς τε ὁ ἐκεῖνος παρά Ἰουδαῖος ἐσκυΘεῷ καί περιτέμνω . ἐν ὁ ἡμέρα ὁ κριτής λιμός γίγνομαι ἀπαίρω ἐκ Βηθλεέμ ὁ νοεγω σύν ὁ παῖς αὐτός ἐν ἀγρός Μωάβ · κἀκεῖσε νύμφη λαμβάνω Ὀρφανός καί Ῥούθ . μετά δέκα δέ ἔτος ὁ ἀνήρ ἄνειμι ὑποστρέφω ὁ νοεγω . ἀκολουθέω αὐτός καί ὁ δύο νύμφη . καί ὁ μέν Ὀρφανός πείθω ὁ λόγος νοεγω ὑποστρέφω , ὁ δέ θαυμάσιος Ῥούθ οὐ πείθω , λέγω · « ὁ λαός σύ λαός ἐγώ , καί ὁ Θεός σύ Θεός ἐγώ . » καί συνέρχομαι μίγνυμι ὁ Ἐοὼς , καί τίκτω ὁ Ὀβὴδ ὁ πατήρ Ἰεσσαί , ἀφή ὅς Δαβίδ . ἀπό Ναβουχοδονόσορ αἰχμάλωτος Μαρδοχαῖος , γυνή Ἐσθήρ , καί λοιπός , οἶς εἰμί ἐπί Ἀρταξέρξης . οὗτος ὁ Μαρδοχαῖος ἐν ὁ αὐλή ὁ βασιλεύς ἀκούω δύο εὐνοῦχος μελετάω κατά ὁ βασιλεύς ἀναφέρω περί οὗτος αὐτός · οἶς καί ἀπόλλυμι . οὗτος οὖν ἕνεκα ὁ παρά ὁ βασιλεύς μέγας Ἀμμάν λυπέω πείθω ὁ βασιλεύς κατά Ἰουδαῖος ἐπεξέρχομαι θέω , καί γράμμα στέλλω ὁ ὁ ἑκατόν εἴκοσι καί ἑπτά νωρέω ἄρχω , ἀπό Ἰνδική ἠώς Αἰθιοπία , ὁ ὁπουδήποτε παρευρισκόμενος Ἰουδαῖος τέλειος κατασφάζω κατά ὁ τεσσαρεσκαιδέκατος ὁ δωδέκατος μείς . μανθάνω οὗτος ὁ βασιλίς Ἐσθήρ , καί νηστεύω τρεῖς ἡμέρα δήω πρῶτος ὁ Θεός , εἴτα̅ καί αὐτός ὁ Ἀρταξέρξης , λέγω , « εἶδον σύ , κύριος , ὡς ἄγγελος Θεός , καί ταράσσω ὁ καρδία ἐγώ ἀπό φόβος ὁ δόξα σύ , » καί πίπτω ἐκλύω . ὁ δέ προτρέπω αἰτέω ὅς ἐθέλω . ὁ δέ Ἀμμάν εἶδον ὁ Μαρδοχαῖος
cogPG.PG158 228
ἀπέκτεινε τοῦ Ἀντιόχου καὶ μυρία ἄλλα εἰργάσατο . Ὁ δὲ Ἀντίοχος κατὰ Περσίδος μὲν ὁρμήσας , ἀτίμως δὲ ὑποστρέφων μετὰ καὶ νόσου βαρυτάτης , συνῆκε καθ´ ἑαυτὸν λέγων · « ἄξια πάσχω ὥν εἰς τὴν Ἰερουσαλὴμ πέπραχα . » Καὶ σκώληκας ἐκβράσας τὴν ψυχὴν ἀπεῤῥήξατο . Μετὰ δὲ τοῦτον Ἀντίοχος Εὐπάτωρ ὁ υἱὸς αὐτοῦ , ἐφ´ οὐ Ἰούδας ὁ Μακκαβαῖος τοὺς φρουράρχους Ἀντιόχου τροπωσάμενος Κἤγειρε καθ´ ἑαυτοῦ τὸν Ἀντίοχον μετὰ πλήθους κπείρου καὶ ἐλεφάντων νʹ καὶ εʹ , ἐφ´ ὧν πύργοι ξύλινοι , ἔχοντες ὁ καθ´ ἕνα ἀνὰ στρατιώτας ἐνόπλους δρʹ . Τότε δὴ , τότε μεγάλα εἰργάσατο ὁ Ἰούδας , ὡς καὶ τὴν ἀρχιερωσύνην λαβεῖν παρὰ τοῦ λαοῦ . Ἐφ´ οὗ ὁ Ἰησοῦς ὁ τοῦ Σιρὰχ τὴν πανάρετον συντάξας Ἰουδαίοις ἐγνωρίζετο . ΡΑΚΘ ΙΙΙ . ΑΗ ΙΜΡΕΗΙΟΣΕΘΑΗΙΦ ΙΘΟΗΕ ΑΒΔΟΝΘΤΑΝΤΙΝΝΜ ΜΑΣΝΗΜ . Τὰ δὲ τῶν Ῥωμαίων πράγματα διῳκεῖτο πρώην ἅπὸύπάτων ἐπὶ ἔτη τξ καὶ δʹ ἕως Ἰουλίου Καίσαρος τοῦ μὴ γεννηθέντος · τῆς γὰρ μητρὸς αὐτοῦ θανούσης ἐν τῷ ἐννάτῳ μηνὶ τῆς ἐγκυμονίας αὐτῆς ,
Lemmas: ἀποκτείνω ὁ Ἀντίοχος καί μυρίος ἄλλος ἐργάζομαι . ὁ δέ Ἀντίοχος κατά Περσίς μέν ὁρμάω , ἄτιμος δέ ὑποστρέφω μετά καί νόσος βαρύς , συνίημι καθ´ ἑαυτοῦ λέγω · « ἄξιος πάσχω ἀνά εἰς ὁ Ἱεροσόλυμα πράσσω . » καί σκώληξ ἐκβράζω ὁ ψυχή ἀπολήγω . μετά δέ οὗτος Ἀντίοχος Εὐπάτωρ ὁ υἱός αὐτός , ἐφίημι οὖον Ἰούδας ὁ Μακκαβαῖος ὁ φρούραρχος Ἀντίοχος τροπόω Κἤγειρε καθ´ ἑαυτοῦ ὁ Ἀντίοχος μετά πλῆθος κπειροος καί ἐλέφας ν καί εἰ , ἐφίημι ὅς πύργος ξύλινος , ἔχω ὁ καθ´ εἷς ἀνά στρατιώτης ἔνοπλος δρῦς . τότε δή , τότε μέγας ἐργάζομαι ὁ Ἰούδας , ὡς καί ὁ ἀρχιερωσύνη λαμβάνω παρά ὁ λαός . Ἐφ´ ὅς ὁ Ἰησοῦς ὁ ὁ Σιράχ ὁ πανάρετος συντάσσω Ἰουδαῖος γνωρίζω . ΑΘ ΙΙΙ . ΑΗ Ι ΟΘΕ ΑΔ ΜΝ . ὁ δέ ὁ Ῥωμαῖος πρᾶγμα διοικέω πρώην απουπατος ἐπί ἔτος τξʹ καί δέ ἠώς Ἰούλιος Καῖσαρ ὁ μή γεννάω · ὁ γάρ μήτηρ αὐτός θνῄσκω ἐν ὁ ἐννάω μείς ὁ ἐγκυμονία αὐτός ,
cogPG.PG158 267
πειθὼ καταναγκάσαι αὐτοὺς ἐκστῆναι τῆς βασιλείας . Ἐφ´ ᾧ κατέστησαν ἀνθ´ ἑαυτῶν βασιλεῖς τῆς μὲν ἑῴας Γαλέριον Μαξιμιανὸν , τῶν δὲ ἑσπερίων μερῶν Κώνσταντα τὸν πατέρα τοῦ μεγάλου Κωνσταντίνου , κρατήσαντα ἔτη δʹ . Οὗτος πελευτᾷ ἐν Βρετανίοις καὶ πάνυ εὐσεβής ὤν , ἀναγορεύει δὲ ἀνθ´ ἑαυτοῦ Κωνσταντῖνον υἱὸν αὐτοῦ Ὁ μέντοι Μαξιμιανὸς ὁ Γαλέριος θείᾳ ψήφῳ λέγεται ἐξενεγκεῖν τραῦμα ἐν τοῖς γεννητικοῖς αὐτοῦ μορίοις δι´ ἥν εἶχεν ἀσέλγειαν , καὶ οὔτω κατασκωΓίνωσκε δὲ , ἀγαπητὲ , ὅτι , καθά φησιν ὁ χρω νογράφος Ἰωάννης ὁ Σκυλίτζης , τῆς χρονογραφίας μὲν κατήρξατο Γεώργιος ὁ καὶ Σύγκελλος χρηματίσας Ταρασίου τοῦ ἁγιωτάτου πατοιάρχου ἀπὸ καταβολῆς δὲ κόσμου , καὶ μέχρις αὐτῶν τῶν τυράννων κατέληξε , Μαξιμιανοῦ δηλονότι καὶ
Lemmas: πειθώ καταναγκάζω αὐτός ἐξίστημι ὁ βασίλεια . Ἐφ´ ὅς καθίστημι ἄνθ ἑαυτοῦ βασιλεύς ὁ μέν ἑῷος Γαλέριος Μαξιμιανός , ὁ δέ ἑσπέριος μέρος Κώνστας ὁ πατήρ ὁ μέγας Κωνσταντῖνος , κρατέω ἔτος δέ . οὗτος πελευτᾷ ἐν Βρετανίοις καί πάνυ εὐσεβής εἰμί , ἀναγορεύω δέ ἄνθ ἑαυτοῦ Κωνσταντῖνος υἱός αὐτός ὁ μέντοι Μαξιμιανός ὁ Γαλέριος θεῖος ψῆφος λέγω ἐκφέρω τραῦμα ἐν ὁ γεννητικός αὐτός μόριον δις ὅς ἔχω ἀσέλγεια , καί οὐτάω κατασκωΓίνωσκε δέ , ἀγαπητός , ὅτι , καθά φημί ὁ χράω νογράφος Ἰωάννης ὁ Σκυλίτζης , ὁ χρονογραφία μέν κατάρχω Γεώργιος ὁ καί σύγκελλος χρηματίζω Ταρασίου ὁ ἅγιος πατοιαρχω ἀπό καταβολή δέ κόσμος , καί μέχρι αὐτός ὁ τύραννος καταλήγω , Μαξιμιανός δηλονότι καί
cogPG.PG158 314
Ἀστρονομίας ὑπάρχοντα . Καὶ τί τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐκλείψεως ἐρωτηθείς εἰς τὸ δεύτερον ἔλεγε πράσω πον τὴν κάκωσιν ἐπελθεῖν . Ἀλλὰ καὶ αὐτὸς ὁ Ἐαιμωνᾶς ἰδίᾳ τὸν σοφὸν παραλαβὼν καὶ ἐρωτήσας ἔμαθεν ὡς αὐτὸς κακωθήσεται · πλὴν εἰ τὴν τρίτην τοῦ Ἰουνίου παρελεύσεται ἀβλαβλ - δεινὸν εντοτε πάθοι οὐδέν . Οὔπω ἡ προθεσμία ἐφέστηκεν αὕτη , καὶ κατάγουσι τὸν Σαμωνᾶν καὶ ἀποκείρουσι · διαβολεὺς γὰρ ἐλέγετο εἶναι τοῦ βασιλέως καὶ ὑβριστής . Μετὰ δὲ ταῦτα κρατεῖ ὁ τοῦ Λέοντος υἱὸς Κωνσταντῖνος ἐτη σʹ . Καὶ τηνικαῦτα φαίνεται κομητησί ἑκ δύσεως , ὃν Ξιφίαν καλοῦσιν οἱ περὶ τὰ τοιαῦτα δεινοί · ὃν ἔλεγον αἱμάτων χύσιν προσημαίνειν τῇ βασιλίδι . Οὕτος πλάνοις καὶ γόησιν ἑαυτὸν ἐξέδωκε , τὴν βασιλείαν αὐτοῦ θέλων ἐντεῦθεν χρόνους φυλαχθῆναι μακρούς . Οὐτος ὁ μάταιος ἱππικὸν ἐκτελέσας , τὰ τῆς Ἐκκλησίας ἱερὰ ἴκειμήλια καὶ πάντα κόσμον αὐτῆς ἀγαγὼν τὸν ἱππικὸν κατεκόσμησεν .
Lemmas: ἀστρονομία ὑπάρχω . καί τίς ὁ ἀποτέλεσμα ὁ ἔκλειψις ἐρωτάω εἰς ὁ δύο λέγω πράσον πως ὁ κάκωσις ἐπέρχομαι . ἀλλά καί αὐτός ὁ Ἐαιμωνᾶς ἴδιος ὁ σοφός παραλαμβάνω καί ἐρωτάω μανθάνω ὡς αὐτός κακόω · πλήν εἰμί ὁ τρίτος ὁ Ἰούνιος παρέρχομαι ἀβλαβλ - δεινός εντοτε πάσχω οὐδείς . οὔπω ὁ προθεσμία ἐφίστημι οὗτος , καί κατάγω ὁ Σαμωνᾶς καί ἀποκείρω · διαβολεύς γάρ λέγω εἰμί ὁ βασιλεύς καί ὑβριστής . μετά δέ οὗτος κρατέω ὁ ὁ Λέων υἱός Κωνσταντῖνος ἔτος σός . καί τηνικαῦτα φαίνω κομητησί ἐκ δύσις , ὅς Ξιφίας καλέω ὁ περί ὁ τοιοῦτος δεινός · ὅς λέγω αἷμα χύσις προσημαίνω ὁ βασιλίδι . οὗτος πλάνος καί γόης ἑαυτοῦ ἐκδίδωμι , ὁ βασίλειος αὐτός ἐθέλω ἐντεῦθεν χρόνος φυλάσσω μακρός . οὐτος ὁ μάταιος ἱππικός ἐκτελέω , ὁ ὁ ἐκκλησία ἱερόv ικειμηλιος καί πᾶς κόσμος αὐτός ἄγω ὁ ἱππικός κατακοσμέω .
cogPG.PG158 347
διάδοχον καταλιπὼν τὸν υἱὸν αὐτοῦ τὸν Κωμνηνὲν Ἰωάννην .
Lemmas: διάδοχος καταλείπω ὁ υἱός αὐτός ὁ Κωμνηνὲν Ἰωάννης .
cogPG.PG158 359
ΕΡΙΘΤΟΙΑ Ιʹ . ΕΠΙΣΤΟΛΗ Αʹ . Τῷ τιμιωτάτῳ μοναχῷ , καὶ στυλίτῃ κυρῷ Ἰωάννη τῷ Σιναῖνῃ . ΕΙ χρὴ συγκαταβαίνειν τοῖς πταίουσι , καὶ μὴ κατὰ λόγον αὐτοῖς ἐπιτιμᾷν τὰ προσήκοντα Καὶ τοῦτο μετὰ τῶν ἄλλων , ω θεία καὶ ἱερὰ τῇ φαλὴ , τοῖς ἀρχαιοτέροις ἱστόρηται , Τὴν γλαῦκα τὸ
Lemmas: ΟΤ εἷς . Ἐπιστολή ὅς . ὁ τίμιος μοναχός , καί στυλίτης κυρόω Ἰωάννης ὁ συναινέω . ΕΙ χρή συγκαταβαίνω ὁ πταίω , καί μή κατά λόγος αὐτός ἐπιτιμάω ὁ προσήκω καί οὗτος μετά ὁ ἄλλος , εἰμί θεῖος καί ἱερόv ὁ φαλός , ὁ ἀρχαῖος ἱστορέω , ὁ γλαῦξ ὁ
cogPG.PG158 360
ὄρνεον τὸ ἀμορφότατον ζῶον μέγα τι χρῆμα οἴεται ὁ ἀετὸς καὶ παράδοξον · καὶ καθάπερ τινὰ φύσιν θαύματος ἀξίαν περιέπει ταύτην καὶ τέθηπε , καὶ ταῦτα μηδέ τι ἕτερον οὖσαν ἢ γλαῦκα , δυσειδῆ , καὶ καταφρόνητον τοῖς πολλοῖς . Καὶ μή μοι λέγε τὴν Ἰατορίαν εἶναι ὡευδῆ , μηδὲ πρὸς ἡδονὴν τῶν ἀκουόντων μυθοπλασθῆναι ταύτην ἀνέκαθεν . Ἐξ ἡμῶν γὰρ αὐτῶν ἐπιβεβαιοῦται τὰ κατ´ αὐτὴν , καὶ τὸ αὐτόπιστον ἔχουσιν . Ἰδοὺ γὰρ ὁ ὑψιπέτης σὺ καὶ μετάρσιος , ὁ δίκην ἀετοῦ τὸν ἀέρα τέμνων , ὁ τὸν αἰθέρα ταῖς νοηταῖς ὑπεριπτάμενος πτέρυξιν , ὁ πρὸς ψπαντὴν τοῦ οὐρανοῦ ἐλευσομένου πτώματος ἕτοιμος , μέγα τι νομίζεις ἐμὲ , καὶ διὰ πολλοῦ τοῦ καύματος ἔχεις , καὶ καθάπερ τι χρῆμα ἐράσμιον , πανταχοῦ πεοιάγεις καὶ τὰς τῶν πολλῶν ἀκοὰς ξένοις τισὶ καταγοητεύεις ἀκούσμασι . Καὶ σὺ μὲν οὕτω
Lemmas: ὄρνεον ὁ ἄμορφος ζῷον μέγας τίς χρῆμα οἴομαι ὁ ἀετός καί παράδοξος · καί καθάπερ τις φύσις θαῦμα ἄξιος περιέπω οὗτος καί τέθηπα , καί οὗτος μηδέ τίς ἕτερος εἰμί ἢ γλαῦξ , δυσειδής , καί καταφρόνητος ὁ πολύς . καί μή ἐγώ λέγω ὁ ἰατορία εἰμί ὡευδῆ , μηδέ πρός ἡδονά ὁ ἀκούω μυθοπλασσω οὗτος ἀνέκαθεν . ἐς ἐγώ γάρ αὐτός ἐπιβεβαιόω ὁ κατ´ αὐτός , καί ὁ αὐτόπιστος ἔχω . ἰδέ γάρ ὁ ὑψιπέτης σύ καί μετάρσιος , ὁ δίκη ἀετός ὁ ἀήρ τέμνω , ὁ ὁ αἰθήρ ὁ νοητός υπεριπετομαι πτέρυξ , ὁ πρός ψπαντὴν ὁ οὐρανός ἐλεύθω πτῶμα ἑτοῖμος , μέγας τίς νομίζω ἐγώ , καί διά πολύς ὁ καῦμα ἔχω , καί καθάπερ τίς χρῆμα ἐράσμιος , πανταχοῦ πεοιαγω καί ὁ ὁ πολύς ἀκοή ξένος τις καταγοητεύω ἄκουσμα . καί σύ μέν οὗτος
cogPG.PG158 361
πρός με διάκεισαι · ἐγὼ δὲ οὐδὲν ἄλλο ἢ γλαύξ εἰμι , ἀμορφίαν τε τὴν ἐντὸς περικείμενος αὐτὸ τὸ τὴς ἡμέρας ἀμβλυώττων ἀπαύγασμα · ταύτῃ τοι καὶ πρὸς ἔργα φωτὸς ἤδη καλούμενος ὀκνῶ καὶ ἀναδύομαι , ἅτε τοῦ πράγματος ὑπὲρ ἐμὴν ὄντως καὶ φύσιν καὶ δύναμιν . Μὴ τοίνυν τῷ περὶ ἡμᾶς φίλτρῳ νικώμενος , μέγα τι νόμιζε εἶναι τοὺς μηδὲν ὄντας ἡμᾶς · μηδὲ θειοτέρων ἄπτεσθαι νοημάτων ἀναγκάζει τούς τε βίον ἀκάθαρτον ἔχοντας , καὶ γλῶσσαν ὡσαύ τως ἐν τοῖς τοιούτοις ἁπαίδευτον φέροντας . Μηδὲ γὰρ εἰς τοσοῦτον μανείημεν ὡς τίνες τε ἡμεῖς ἐσκεν καὶ ὅποι κακῶν ἐλήλακε τὰ καθ´ ἡμᾶς ἠγνοηκέναι παντάπασιν . Ἐγὼ δέδοικα μὴ καθ´ ἡμῶν ὁ προφητικὸς ἐκεῖνος ἐξενεχθείη λόγος ὁ λέγων · Ἵνα τί σὺ κκδιηγῇ τὰ δικαιώματά μου , καὶ ἀναλαμβάνεις τὴν διαθήκην μου διὰ στόματός σου ; Ὅθεν ἐγκωμιάζειν ἡμᾶς ἄμεινον ἦν · οὐ μὴν ὅλως παῤῥησιάξεσθαι καὶ τῶν ὑπὲρ ὑμᾶς ἀπερισκέπτως κατατολμᾷν . Αλλ´ ἵνα μὴ τὸ σὸν ἐπίταγμα παρ´ οὐδὲν θέμενοι τῷ τῆς ἀνηκοΐας ἐγκλήματι περιπέσωμεν , ἰδοὺ τῇ σῇ θαῤῥήσαντες ὁσιότητι , καὶ τῶν ἀνεφίκτων κατατῶλμῶμεν , καὶ ὡς δυνάμεις περὶ ὧν ἠρώτηκας ποιούμεθα τὴν ἀπόκρισιν . Ἕνθεν τοι καὶ ἄκουε , Ὅτι μὲν οὕν , ὁσιώτατε , τοῖς ἐν ἀκαρπία ἵῶσι πόρνη τυχὸν ἢ μοιχείᾳ συγκαταβαίνειν οὐκ ἔννομον , εἰ μὴ καὶ μᾶλλον ἐπιτιμήσεις ἐπάγειν αὐτοῖς , ἀφ ὗν εἴωθε τὰ ψυχικὰ θεραπεύεσθαι τραύματα , δέδεικται μὲν ἀρκούντως ἀπό τε τῶν ἱερῶν γράφων · οὐχ ἧττον δὲ καὶ ἐξ αὐτῶν τῶν σωματικῶν ἰατρῶν ἐναργές σοι πρόκειται τὸ ὑπόδειγμα . Ὅρα γάρ ὅτι καὶ τέινουσιν οὖτοι κατὰ καιροὺς , εἴγε τέμνειν ἀνάγκη , καυτῆρί τε κέχρηνται , καὶ πικρὰ διδόασι φάρμακα · τῇ νόσῳ τε πολλάκις ἀπαγορεύουσι , καὶ
Lemmas: πρός ἐγώ διάκειμαι · ἐγώ δέ οὐδείς ἄλλος ἢ γλαῦξ εἰμί , ἀμορφία τε ὁ ἐντός περίκειμαι αὐτός ὁ σής ἡμέρα ἀμβλυώσσω ἀπαύγασμα · οὗτος ὅς καί πρός ἔργον φάος ἤδη καλέω ὀκνέω καί ἀναδύομαι , ἅτε ὁ πρᾶγμα ὑπέρ ἐμός εἰμί καί φύσις καί δύναμις . μή τοίνυν ὁ περί ἐγώ φίλτρον νικάω , μέγας τίς νομίζω εἰμί ὁ μηδείς εἰμί ἐγώ · μηδέ θεῖος ἅπτω νόημα ἀναγκάζω ὁ τε βίος ἀκάθαρτος ἔχω , καί γλῶσσα ὡσαὺ ὅς ἐν ὁ τοιοῦτος ἁπαίδευτος φέρω . μηδέ γάρ εἰς τοσοῦτος μαίνομαι ὡς τίς τε ἐγώ εἰμί καί ὅποι κακός ἐλαύνω ὁ καθ´ ἐγώ ἀγνοέω παντάπασι . ἐγώ δείδω μή καθ´ ἐγώ ὁ προφητικός ἐκεῖνος ἐκφέρω λόγος ὁ λέγω · ἵνα τίς σύ κκδιηγῇ ὁ δικαίωμα ἐγώ , καί ἀναλαμβάνω ὁ διαθήκη ἐγώ διά στόμα σύ ; ὅθεν ἐγκωμιάζω ἐγώ ἀγαθός εἰμί · οὖον μήv ὅλως παρρησιαγω καί ὁ ὑπέρ σύ ἀπερισκέπτως κατατολμάω . Αλ ἵνα μή ὁ σός ἐπίταγμα παρ´ οὐδείς τίθημι ὁ ὁ ἀνηκοΐα ἔγκλημα περιπίπτω , ἰδού ὁ σός θαρσέω ὁσιότης , καί ὁ ἀνέφικτος κατατῶλμῶμεν , καί ὡς δύναμις περί ὅς ἐρωτάω ποιέω ὁ ἀπόκρισις . ἔνθεν ὅς καί ἀκούω , ὅτι2 μέν οὖν , ὅσιος , ὁ ἐν ἀκαρπία ἔρχομαι πόρνη τυγχάνω ἢ μοιχεία συγκαταβαίνω οὐ ἔννομος , εἰμί μή καί μᾶλλον ἐπιτίμησις ἐπάγω αὐτός , ἀπό ὗς εἴωθα ὁ ψυχικός θεραπεύω τραῦμα , δείκνυμι μέν ἀρκούντως ἀπό τε ὁ ἱερός γράφω · οὐ κακός δέ καί ἐκ αὐτός ὁ σωματικός ἰατρός ἐναργής σύ πρόκειμαι ὁ ὑπόδειγμα . Ὅρας γάρ ὅτι καί τείνω οὗτος κατά καιρός , εἰ τέμνω ἀνάγκη , καυτήρ τε χράομαι , καί πικρός δίδωμι φάρμακον · ὁ νόσος τε πολλάκις ἀπαγορεύω , καί
cogPG.PG158 366
Θεό , · ἀμφιβάλλειν γὰρ ἐπὶ τούτοις οὐχ ὅσιον . Ε γὰρ , ὡς ἐκεῖνοί φασι , θνητός ὑπῆρχε καὶ πρὸ τῆς παραβάσεως ὁ πρῶτος Ἀδὰμ , πότε λοιπὸν ἐδέξατο τοῦ θανάτου τὰ ἐπιτίμια ; πότε δὲ καὶ τοὺς δερματίνους ἡμφιέσατο χιτῶνας , εἴπερ ἐκτίσθη παρὰ Θεοῦ θνητὸς κατ´ ἀρχάς ; Διὰ τί καὶ φύλλα συκῆς ἔῤῥαπται , καὶ ἀπὸ Θεοῦ κρύπτεσθαι ἤθελεν ; εἰ μή γε θεώσεως ἐλπίδι δελεασθεὶς ἀφῃρέθη τε τὴν πρώτην στολὴν , καὶ θνητὸς ἐξ ἀθανάτου παραχρῆμα ἐγένετο . Καὶ ἄκουε τί φησιν ὁ τὰ θεῖα σοφὸς Ἰωάννης ὁ Δαμασκηνός . Περὶ ταῦτα γὰρ καὶ οὗτος οὕτω που λέγων εὕρηται · Κατ´ ἀρχὰς ὁ παμπόνηρος ἐλπίδα θεώσεως ἐνέσπειρε τῷ Ἀδὰμ , καὶ οὕτως αὐτὸν εἰς τὸν τῶν ἀλόγων κατήγαγε θάνατον . Εἰπάτωσαν οὖν ποῦ πρότερον ὄντα καὶ πόθεν αὐτὸν εἰς τὸν τῶν ἀλόγων κατήγαγε θάνατον , ἢ πάντως ἀπὸ τοῦ ψους τῆς ἀθανασίας ἡν εἶχε πρὸ τῆς παραβάσεως τῆς ἐντολῆς . Διὰ παρακοῆς λοιπὸν ὁ γενάρχης ὑπέπεσε καὶ φθορᾷ καὶ θνητότητι · διὰ παρακοῆς ἐνδύσασθαι κατεκρίθη δερματίνους ἐκείνους χιτῶνας · διὰ παρακοῆς ἡ ταλαίπωρος αὕτη καὶ πολυπαθὴς εσῆλθε διαγωγή . Ἐπειδὴ , γὰρ φησὶ , τοῦτο ἐποίησας , ἀκάνθας καὶ τριβόλους ἀνατελεῖ σοι ἡ γῆΚαὶ τί ρὴ πολλὰ λέγειν ; εἴγε θνητὸς ἐκτίσθη κατ´ ἀρχὰς ὁ Ἀδὰμ , οὐκ ἂν αὐτὸν ἀμαρτήσαντα θανάτω κατεδίκασεν ὁ Θεός . Πῶς γὰρ , εἴγε καὶ καταδίκης ἄνευ ὁ θάνατος εἴωθε φυσικῶς ἕπεσθαι τοῖς θνητοῖς ; Οὐκοῦν ἄφες αὐτοὺς , εἴγε καὶ μᾶλλον ἐν Καρθαγένη συστᾶσα ταῦτα σύνοδος ἐπιβεβαιοῖ τὰ εἰρημένα ἐν ἑκατοστῷ ἐννάτῳ κανόνι αὐτῆς οὕτω λέγουσα
Lemmas: Θεός , · ἀμφιβάλλω γάρ ἐπί οὗτος οὐ ὅσιος . Ε γάρ , ὡς ἐκεῖνος φημί , θνητός ὑπάρχω καί πρό ὁ παράβασις ὁ πρῶτος Ἀδάμ , πότε λοιπός δέχομαι ὁ θάνατος ὁ ἐπιτίμιον ; πότε δέ καί ὁ δερμάτινος ἀμφιέννυμι χιτών , εἴπερ κτίζω παρά Θεός θνητός κατ´ ἀρχή ; Ζεύς τίς καί φύλλον συκέα ῥάπτω , καί ἀπό Θεός κρύπτω ἐθέλω ; εἰμί μή γε θέωσις ἐλπίς δελεάζω ἀφαιρέω τε ὁ πρῶτος στολή , καί θνητός ἐκ ἀθάνατος παραχρῆμα γίγνομαι . καί ἀκούω τίς φημί ὁ ὁ θεῖον σοφός Ἰωάννης ὁ Δαμασκηνός . περι οὗτος γάρ καί οὗτος οὗτος ποῦ λέγω εὑρίσκω · Κατς ἀρχή ὁ παμπόνηρος ἐλπίς θέωσις ενσπείρω ὁ Ἀδάμ , καί οὕτως αὐτός εἰς ὁ ὁ ἄλογος κατάγω θάνατος . λέγω οὖν ποῦ πρότερος εἰμί καί πόθεν αὐτός εἰς ὁ ὁ ἄλογος κατάγω θάνατος , ἢ πάντως ἀπό ὁ ψους ὁ ἀθανασία ἐάν ἔχω πρό ὁ παράβασις ὁ ἐντολή . Ζεύς παρακοή λοιπός ὁ γενάρχης ὑποπίπτω καί φθορά καί θνητότης · διά παρακοή ἐνδύω κατακρίνω δερμάτινος ἐκεῖνος χιτών · διά παρακοή ὁ ταλαίπωρος οὗτος καί πολυπαθής εἰσέρχομαι διαγωγή . ἐπεί , γάρ φημί , οὗτος ποιέω , ἄκανθα καί τρίβολος ἀνατέλλω σύ ὁ γῆΚαὶ τίς ῥέω πολύς λέγω ; εἰ θνητός κτίζω κατ´ ἀρχή ὁ Ἀδάμ , οὐ εἄν αὐτός ἁμαρτάνω θάνατος καταδικάζω ὁ Θεός . Πῶς γάρ , εἰ καί καταδίκη ἄνευ ὁ θάνατος εἴωθα φυσικός ἕπω ὁ θνητός ; οὐκοῦν ἀφίημι αὐτός , εἰ καί μᾶλλον ἐν Καρθαγένη συνίστημι οὗτος σύνοδος ἐπιβεβαιόω ὁ εἴρω ἐν ἑκατοστός ἐννάω κανών αὐτός οὗτος λέγω
cogPG.PG158 375
πάντων τῶν ἐπιὶείων . Καὶ γὰρ οὐδὲν ἔτερον δπρραίνει τὸ « κατ´ εἰκόνα , » ἀλλ´ ἢ τὸν τῆς ἀρχῆς καὶ τῆς δεσποτείας λόγον . Ὥσπερ γὸρότῶν ὅλων Θεὸς τὴν κατὰ πάντων ἀρχὴν ἔχει , τῶν τε ὁρατῶν , τῶν τε ἀοράτων , δημιουργὸς ἁπάντων ὑπάρχων · οὔτω καὶ τὸ ζῶον τοῦτο τὸ λογικὸν δημιουργήσα ὸβουλήθη πάντων τῶν ὁρωμένων τὴν ἀρκὴν αὺτὸν ἔχειν · διὸ καὶ τὴν τῆς ὑυχῆς οἰκίαν αὐτῷ ἐχαρίσατο , βουληθεὶς αὐτὸν εἶναι καὶ ἀθάνατον ἐς τὸ διηνεκές . Ἀλλὰ μὴ ἀπίστει τοῖς λεγομένοις · εἴγε καὶ ὁ Σολομῶν αὐτὸ τοῦτο παοίστησι λέγων · Ἐπ´ ἀφθαρσίᾳ τὸν ἄνθρωπον ὁ Θεὸς ἔκτισε κατ´ εἰκόνα τῆς ἀιδιότητος αὐτοῦ . Καὶ εῖχε μὲν ἄν οὕτω τὰ κατ´ αὐτὸν διηνεκές · ἀλλ´ ἐπειδὴ διὰ ῥαθυμίαν ὤλισθε καὶ παρέβη τὴν δοθεῖσαν αὐτῷ ἐντολὴν , οὐδὲ οὔτως ἀπεστράφη τέλεον αὐτόν · ἀλλὰ τῆς μὲν ἀθανασίας ἀπεστέρησε , θανάτῳ δὲ καταδικάσας ἐπὶ τῆς αὐτῆς αὐτὸν ἀφῆκε σχεδὸν εἶναι ἀρχῆς . εὔδηλον οὖν , ὅτι πρὸ τῆς βρώσεως ἀθάνατος ὑπῆρχεν ὁ ἄνθρωπος · καὶ γὰρ εἰ μὴ τοῦτο ἠν , οὐκ ἄν ἐν τάξει τιμωρίας , ὡς ὁ χρυσοῤῥήμων Ἰωάννης ἐν τῇ ἑξκαιδεκάτῃ φησίν ὁμιλίᾳ , ἐπήγαγεν αὐτῷ μετὰ τὴν βρῶσιν τὸν θάνατον . Ἀλλ´ ἐνταῦθα προσέχειν ἄξιον . Οὐδὲ γὰρ ἠβουλήθη μόνον ὁ Θεὸς βασιλέα καταστῆσαι πάντων τῶν ὁρωμένων αὐτόν · ἀλλὰ καὶ ἔργοις αὐτοῖς ἀπηρτισμένην ἔδειξε τὴν ἀρχήν . ἤγαγε γὰρ τὰ ζῶα πάντα τηνικαῦτα πρὸς αὐτὸν , καίτοι γε τὸ μέλλον οὐκ ἀγνοῶν . καὶ οὕτω τὸ πάντα δουλικῷ παριστάμενα σχήματι παρ´ αὐτοῦ τὰς ἐπωνυμίας ἐδέχοντο . Οὕτω μὲν οὖν ἔφθασε διά γε τῆς νοερᾶς ψυχῆς καὶ ἀθανασίας τιμήσας αὐτόν · εἰ γέρ
Lemmas: πᾶς ὁ επιιεαω . καί γάρ οὐδείς ἕτερος δραίνω ὁ « κατ´ εἰκών , » ἀλ ἢ ὁ ὁ ἀρχή καί ὁ δεσποτεία λόγος . ὥσπερ γορός ὅλος θεός ὁ κατά πᾶς ἀρχή ἔχω , ὁ τε ὁρατής , ὁ τε ἀόρατος , δημιουργός ἅπας ὑπάρχω · οὐτάω καί ὁ ζῷον οὗτος ὁ λογικός δημιουργώ βούλομαι πᾶς ὁ ὁράω ὁ ἄρκη αὐτός ἔχω · διό καί ὁ ὁ ὑυχῆς οἰκίον αὐτός χαρίζομαι , βούλομαι αὐτός εἰμί καί ἀθάνατος εἰς ὁ διηνεκής . ἀλλά μή ἀπιστέω ὁ λέγω · εἰ καί ὁ Σολομών αὐτός οὗτος παοιστημι λέγω · Ἐπ´ ἀφθαρσία ὁ ἄνθρωπος ὁ θεός κτίζω κατ´ εἰκών ὁ ἀιδιότης αὐτός . καί ἔχω μέν ἄν οὗτος ὁ κατ´ αὐτός διηνεκής · ἀλ ἐπεί διά ῥᾳθυμία ὀλισθάνω καί παραβαίνω ὁ δίδωμι αὐτός ἐντολή , οὐδέ οὔτως ἀποστρέφω τελέω αὐτός · ἀλλά ὁ μέν ἀθανασία ἀποστερέω , θάνατος δέ καταδικάζω ἐπί ὁ αὐτός αὐτός ἀφίημι σχεδόν εἰμί ἀρχή . εὔδηλος οὖν , ὅτι πρό ὁ βρῶσις ἀθάνατος ὑπάρχω ὁ ἄνθρωπος · καί γάρ εἰμί μή οὗτος ἐάν , οὐ ἄν ἐν τάξις τιμωρία , ὡς ὁ χρυσορρήμων Ἰωάννης ἐν ὁ ἑξκαιδέκατος φημί ὁμιλία , ἐπάγω αὐτός μετά ὁ βρῶσις ὁ θάνατος . Ἀλ ἐνταῦθα προσέχω ἄξιος . οὐδέ γάρ βούλομαι μόνος ὁ θεός βασιλεύς καθίστημι πᾶς ὁ ὁράω αὐτός · ἀλλά καί ἔργον αὐτός ἀπαρτίζω δείκνυμι ὁ ἀρχή . ἄγω γάρ ὁ ζῷον πᾶς τηνικαῦτα πρός αὐτός , καίτοι γε ὁ μέλλω οὐ ἀγνοέω . καί οὗτος ὁ πᾶς δουλικός παρίστημι σχῆμα παρ´ αὐτός ὁ ἐπωνυμία δέχομαι . οὕτως μέν οὖν φθάνω διά γε ὁ νοερός Ψυχή καί ἀθανασία τιμάω αὐτός · εἰμί γέρα
cogPG.PG158 377
οὕτω κατὰ λέξιν εἰπών · Εὐηρέστησεν Ἐνώχ τῷ Θεῷ καὶ μετατίθεται . Καὶ ὄρα Αεσπότου ἀγαθότητα . εὑρὼν γὰρ ἄνδρα κατωρθωκότα τὴν ἀρετὴν , οὐκ ἀπεστέρησεν αὐτὸν τῆς ἀξίας , ἧν τῷ πρωτοπλάστῳ ἐχαρίσατο πρὸ τῆς παραβάσεως τῆς ἐντολῆς . Ἀλλὰ γὰρ τίς ἡ ἀξία ἢν ἐχαρίσατο τῷ πρώτῳ ἀνθρώπῳ κατ´ ἀρχάς ὁ Θεός ; Τὸ ἄρθαρτον καὶ ἀθάνατον καὶ ἀνώλεθρον , ὡς ὁ λόγος ἤδη φθάσας ἀριδηλότερον ἔδειξεν · ἣν δὴ ἀξίαν ἔλαβε μὲν ὁ Ἀδὰμ . ἀφῃρέθη δὲ ὅμως αὐτὴν , ἐπειδὴ παρέβη τὴν ἐντολὴν , ἐπειδὴ κακοβούλως ἤψατο τοῦ φυτοῦ · ἀμέλει καὶ ἵνα μὴ παντελῶς ἀπογνῶμεν , ὡς οὐκέτι τὴν ἀθανασίαν ἐκείνην ἀποληψόμενοι , μετατίθησι τὸν Ἐνὼχ , ἀφθαρσίας τε αὐτὸν ἀξιοῖ , καὶ οὕτω ζῆν εἰς αἰῶνας παρασκευάζει , διδάσκων ἐκ τούτου τὴν θνητὴν φύσιν ἡμῶν , ὅρους ἀθανασίας ἐκείνης ἐκδέχεσθαι , ἧς ἐξέπεσε διὰ τὴν παράβασιν . Εἰ δὲ ταῦτα οὖτως ἔχει , τί χρὴ καὶ λέγειν ; Εἰ γὰρ ὁ πρῶτος ἐκεῖνος ἄνθρωπος τὴν ἀπαφθάρτισιν εἶχε ταύτην , ἣν ἐκδέχεσθαι τὴν φύσιν ἐδίδασκε μετατεθεὶς ὁ Ἐνὼχ , φαίνεται πάντως ὅτι τοιοῦτος ὑπὸ Θεοῦ παρήχθη κατ´ ἀρχὰς ὁ ἄνθρωπος ὁποῖον ἐκ νεκρῶν ἐγερθῆναι τὰ θεῖα φάσκουσι λόγια . Μὴ οὗν ἀπίστει τοῖς λεγομένοις . Ὅρα γὰρ ὅτι καὶ ὁ Σιναΐτης Ἀναστάσιος ἐν τῷ Περὶ ἀναστάσεως λόγῳ αὐτοῦ τὸν περὶ τούτοα λόγον ἀριδηλότερόν σοι ποιεῖται , καὶ οὕτω φησί · Τοιοῦτον ἐκ νεκρῶν ἐγείρεται τὸ σῶμα τὸ πεπὸὀποῖον ἧν ἀπ´ ἀρχῆς , ἀποβαλλόμενον ἄπαν ὅπερ
Lemmas: οὗτος κατά λέξις εἶπον · εὐαρεστέω Ἐνώχ ὁ Θεός καί μετατίθημι . καί σύργαστρος αεσποος ἀγαθότης . εὑρίσκω γάρ ἀνήρ κατορθόω ὁ ἀρετή , οὐ ἀποστερέω αὐτός ὁ ἄξιος , ἧμαι ὁ πρωτόπλαστος χαρίζομαι πρό ὁ παράβασις ὁ ἐντολή . ἀλλά γάρ τίς ὁ ἄξιος εἄν χαρίζομαι ὁ πρῶτος ἄνθρωπος κατ´ ἀρχή ὁ Θεός ; ὁ ἀείρω καί ἀθάνατος καί ἀνώλεθρος , ὡς ὁ λόγος ἤδη φθάνω ἀρίδηλος δείκνυμι · ὅς δή ἄξιος λαμβάνω μέν ὁ Ἀδάμ . ἀφαιρέω δέ ὅμως αὐτός , ἐπεί παραβαίνω ὁ ἐντολή , ἐπεί κακόβουλος ἄβω ὁ φυτός · ἀμελέω καί ἵνα μή παντελῶς ἀπογιγνώσκω , ὡς οὐκέτι ὁ ἀθανασία ἐκεῖνος ἀπολαμβάνω , μετατίθημι ὁ Ἐνώχ , ἀφθαρσία τε αὐτός ἀξιόω , καί οὗτος ζῶ εἰς αἰών παρασκευάζω , διδάσκω ἐκ οὗτος ὁ θνητός φύσις ἐγώ , ὅρος ἀθανασία ἐκεῖνος ἐκδέχομαι , ὅς ἐκπίπτω διά ὁ παράβασις . εἰμί δέ οὗτος οὖτως ἔχω , τίς χρή καί λέγω ; εἰμί γάρ ὁ πρῶτος ἐκεῖνος ἄνθρωπος ὁ ἀπαφθάρτισις ἔχω οὗτος , ὅς ἐκδέχομαι ὁ φύσις διδάσκω μετατίθημι ὁ Ἐνώχ , φαίνω πάντως ὅτι τοιοῦτος ὑπό Θεός παράγω κατ´ ἀρχή ὁ ἄνθρωπος ὁποῖος ἐκ νεκρός ἐγείρω ὁ θεῖον φάσκω λόγιος . μή ἐν ἀπιστέω ὁ λέγω . Ὅρας γάρ ὅτι καί ὁ Σιναΐτης Ἀναστάσιος ἐν ὁ περι ἀνάστασις λόγος αὐτός ὁ περί τοῦτος λόγος ἀρίδηλος σύ ποιέω , καί οὗτος φημί · τοιοῦτος ἐκ νεκρός ἐγείρω ὁ σῶμα ὁ ποιέω ἧμαι ἀπ´ ἀρχή , ἀποβάλλω ἅπας ὅσπερ
cogPG.PG158 393
ΕΡΙΘΤΟΙΑΙiʹ . ΕΠΙΣΤΟΛΗ Γʹ . Τῷ αὐτῷ . - Περὶ τοῦ ὁποῖος ἢν ἀπ´ ἀρχῆς ὁ Ἀδὰμ κατά γε δόξαν ὁμοῦ καὶ λαμπρότητα . Ἐἰ δὲ καὶ τοῦτο μαθεῖν ἐπιζητεῖς , ὁσιώτατε ἄνερ , Ἀποίας ἐξέπεσε διὰ τὴν παράβασιν ὁ πρῶτος ἄνθρωπος δόξης τε καὶ λαμπρότητος , ἡ Δεσποτική σε δι . δάξει φωνὴ κατὰ λέξιν οὕτω λέγουσα · « Τότε λάμψουσι οἱ δίκαιοι ὡς ὁ ἤλιος · » ἐντεῦθεν γὰρ , εἴγε προσέχομεν , τὸ ζητούμενον εὑρήσομεν · εἴγε καὶ μᾶλλον ἡ ἀγία Γραφὴ δι´ ἑτέρων ἕτερα διδάσκει πολλάκις ἡμᾶς . Ἐπειδὴ καὶ γὰρ ἡ ἐλπιζομένη χάρις ἐπάνοδός ἐστι πρὸς τὴν πρώτην ἐκείνην ζωὴν , ὡς ὁ Νύσσης φησὶ Γρηγόριος λέγων τάδε · Οἱ δίκαιοι λάμψονται τότε κατὰ τὸν ἥλιον · εὔδηλον πάντως ὅτι καὶ ἡ ἀνθρωπίνη κατ´ ἀρχὰς οὐσία κατ´ οὐδὲν διενήνοχε τῆς τοῦ ἡλίου λαμπρότητος . Ἐ γὰρ ἀνάστασις οὐδὲν ἄλλο ἐστὶν ἀλλ´ ἡ πρὸς τὸ ἀρχαῖον τῶν πεπτωκότων ἀποκατάστασις . Διὰ γὰρ τοῦτο καὶ ἡλικίᾳ μιᾷ , καὶ εἴδει ἑνὶ , καὶ σχήματι τῷ αὐτῷ κατὰ σλν πρῶτον ἐκεῖνον ἄνθρωπον ἐγερθήσονται ἅπαντες , ὡς Ἀν τοῖς πρὸς Ἀντίοχον ὁ μέγας φησὶν Ἀθανάσιος . Ὥτι δὲ ταῦτα οὕτως ἔχει , καὶ ὄτι τοσαύτη λαμπρᾶτης τῷ Ἀδὰμ ἐκείνῳ προσῆν ἀπ´ ἀρχῆς , ὅσην ἡ δεσποτικὴ φωνὴ τοῖς ἁγίοις ἔσεσθαι λέγει κατά γε τὴν ἡμέραν ἐκείνην , αὐτὸς ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστὸς ἐπὶ τοῦ ὄρους Θαβὼρ μεταμορφούμενος ἀριδηλότερον ἔδειξε , καὶ πῶς , οἱ ὑμνογράφοι καὶ θεῖοι μελῳδοὶ , ὅ τε μέγας δηλαδὴ Κοσμᾶς , καὶ Δ λαμασκηνὸς Ἰωάννης , σοφῶς σε διδάξουσι . Λέγουσι γὰρ ὅτι « Τὴν ἐντεθεῖσαν τῷ Ἀδὰμ ὑπὸ τῆς ἀμαρτίας ἀμαύρωσιν ἐδίωξας , τῷ θεῖκῷ φωτί σου , Σῶτερ , ἐκλαμπρύνας · καὶ ὅτι τὸ ἀρχέτυπον κάλλος ἐκεῖνο τῆς εἰκόνος τοῦ πρώτου , δηλονότι Ἀδὰμ ,
Lemmas: Ι . ἐπιστολή γε . ὁ αὐτός . - περι ὁ ὁποῖος εἄν ἀπ´ ἀρχή ὁ Ἀδάμ κατά γε δόξα ὁμοῦ καί λαμπρότης . εἰμί δέ καί οὗτος μανθάνω ἐπιζητέω , ὅσιος ἀνήρ , άποιος ἐκπίπτω διά ὁ παράβασις ὁ πρῶτος ἄνθρωπος δόξα τε καί λαμπρότης , ὁ δεσποτικός σύ Ζεύς . δάσσω φωνή κατά λέξις οὗτος λέγω · « τότε λάμπω ὁ Δίκαιος ὡς ὁ ἥλιος · » ἐντεῦθεν γάρ , εἰ προσέχω , ὁ ζητέω εὑρίσκω · εἰ καί μᾶλλον ὁ ἅγιος γραφή δις ἕτερος ἕτερος διδάσκω πολλάκις ἐγώ . ἐπεί καί γάρ ὁ ἐλπίζω χάρις ἐπάνοδος εἰμί πρός ὁ πρῶτος ἐκεῖνος ζωή , ὡς ὁ Νύσσα φημί Γρηγόριος λέγω ὅδε · ὁ Δίκαιος λάμπω τότε κατά ὁ ἥλιος · εὔδηλος πάντως ὅτι καί ὁ ἀνθρώπινος κατ´ ἀρχή οὐσία κατ´ οὐδείς διαφέρω ὁ ὁ ἥλιος λαμπρότης . εἰ γάρ ἀνάστασις οὐδείς ἄλλος εἰμί ἀλ ὁ πρός ὁ ἀρχαῖος ὁ πίπτω ἀποκατάστασις . Ζεύς γάρ οὗτος καί ἡλικία εἷς , καί εἶδος εἷς , καί σχῆμα ὁ αὐτός κατά σλν πρῶτος ἐκεῖνος ἄνθρωπος ἐγείρω ἅπας , ὡς εἰς ὁ πρός Ἀντίοχος ὁ μέγας φημί Ἀθανάσιος . οὖς δέ οὗτος οὕτως ἔχω , καί ὅστις τοσοῦτος λαμπρᾶτης ὁ Ἀδάμ ἐκεῖνος πρόσειμι ἀπ´ ἀρχή , ὅσος ὁ δεσποτικός φωνή ὁ ἅγιος εἰμί λέγω κατά γε ὁ ἡμέρα ἐκεῖνος , αὐτός ὁ Κύριος ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός ἐπί ὁ ὄρος Θαβώρ μεταμορφόω ἀρίδηλος δείκνυμι , καί πῶς , ὁ ὑμνογράφος καί θεῖος μελωδός , ὅς τε μέγας δηλαδή Κοσμᾶς , καί δ λαμασκηνὸς Ἰωάννης , σοφός σύ διδάσκω . λέγω γάρ ὅτι « ὁ ἐντίθημι ὁ Ἀδάμ ὑπό ὁ ἁμαρτία ἀμαύρωσις διώκω , ὁ θεῖος φάος σύ , Σωτήρ , ἐκλαμπρύνω · καί ὅτι ὁ ἀρχέτυπος κάλλος ἐκεῖνος ὁ εἰκών ὁ πρῶτος , δηλονότι Ἀδάμ ,
cogPG.PG158 396
ἄν ἠξιώθη λαμπρότητος διὰ τῆς τοῦ παναγίου Πνεύματος χάριτος . Καὶ πείθου τῷ μακαρίῳ Δαβὶδ οὓτω περὶ τούτου λέγοντι · « Ἐξαποστελεῖς τὸ Πνεῦμάχ σου , καὶ κτισθήσονται , καὶ ἀνακαινίσεις τὸ πρόσωπον τῆς γῆς . » Πρόσεχε οὖν . Ἐπειδὴ γὰρ ἐπὶ τοῦ ὄρους ἔδειξεν ὁ Σωτὴρ ἐν ἑαυτῷ μεταμορφούμενος οἷον εἶχε κάλλος ἁπ´ ἀρχῆς ὁ Ἀδὰμ , καὶ οἰον οἱ δίκαιοι μέλλουσι τότε λαβεῖν , διὰ τοῦτο καὶ ὁ θεῖος Γρηγόριος ὁ Νύσσης , ἐπίσης ἔλεγε παρ´ ἑαυτοῖς τὴν θείαν εἰκόνα φορεῖν , τόν τε πρὸ τῆς παραβάσεως ἄνθρωπον , καὶ τὸν ἐκ νεκρῶν ἐφ´ ὕστερον ἀναστησόμενον . Ὅτι δὲ ταῦτα οὕτως ἔχει , καὶ ὅτι ἑπάνοδός ἐστι πρός γε τὴν πρώτην ζωὴν ἡ ἐλπιζομένη χάρις , ὡς πολλάκις εἰρήκαμεν , αὐτὸς ἔδειξε πρὸ τῶν ἄλλων ὁ Κύριος . Ἡνίκα γὰρ ἐπιστρέφοντα τὸν ἄσωτον ἠγκαλίζετο , καὶ τάδε πρὸς τοῖς ἄλλοις ἔλεγε · « Ἐνδύσατε αὐτὸν τὴν πρώτην στολήν . » Μὴ οὖν ἑπὶ πλέον ἀμφίβαλλε . Στολὴν γὰρ τὴν πρώτην εἰπών , ἔδειξε προφανῶς μηδὲν ἄλλο τὴν ἀνάστασιν εἶναι ἢ πρὸς ἀ ἀρχαῖον τῶν πεπτωκότων ἀποκατάστασιν . ΕΙΙΣΤΩΛΗ Δʹ . ῷ αὐτῷ.-Τίνος ἔνεκεν ὁ διάβολος διὰ τοῦ ὄφεως καὶ οὐ δι´ ἑτέρου τῶν ζώων προσέβαλε τῷ Ἀδὰμ , καὶ τέως πόθεν δῆλον , ὅτι διὰ τοῦ ὄφεως προσέβαλε τῷ Ἀδὰμ , τῆς Γραφῆς όπουδήποτε μὴ σαφῶς οὕτω λεγούσης · καὶ εἰ ἀληθῶς τινος ἔνεκεν ἡ Γραφὴ τοῦτο τέλερν ἔκρυψεν . Ἐπειδὴ τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ ἐν Εὐανγελίοις ἠκούσατε λέγοντος , « Ἐχθροὶ τοῦ ἀνδιίποι οἰκειακοί αὐτοῦ » καὶ ἆτι διὰ τῶν τοιούτων καὶ βασιλεῖς καὶ ἕτεροί τινες ἐπιβουλεύονται ἀνθρῶποις , οὐ τοσοῦτον ἐπαπορεῖν ἄξιον , εἴγε καὶ αὐτὸς ὸ πολυμήχανος δράκων ὀργάνῳ τῷ ὄφει χρησάμενος τὸν πρῶτον ἠπάτησε ἄνθρωπον . Κατὰ γὰρ τὸν θειότατον
Lemmas: ἄν ἀξιόω λαμπρότης διά ὁ ὁ πανάγιος πνεῦμα χάρις . καί πείθω ὁ μακάριος Δαυίδ οὕτως περί οὗτος λέγω · « ἐξαποστέλλω ὁ Πνεῦμάχ σύ , καί κτίζω , καί ἀνακαίνισις ὁ πρόσωπον ὁ γῆ . » προσέχω οὖν . ἐπεί γάρ ἐπί ὁ ὄρος δείκνυμι ὁ Σωτήρ ἐν ἑαυτοῦ μεταμορφόω οἷος ἔχω κάλλος ἁπ´ ἀρχή ὁ Ἀδάμ , καί οἷος ὁ Δίκαιος μέλλω τότε λαμβάνω , διά οὗτος καί ὁ θεῖος Γρηγόριος ὁ Νύσσα , ἐπίσης λέγω παρ´ ἑαυτοῦ ὁ θεῖος εἰκών φορέω , ὁ τε πρό ὁ παράβασις ἄνθρωπος , καί ὁ ἐκ νεκρός ἐφίημι ὕστερος ἀνίστημι . ὅτι2 δέ οὗτος οὕτως ἔχω , καί ὅτι Ἐπάνοδος εἰμί πρός γε ὁ πρῶτος ζωή ὁ ἐλπίζω χάρις , ὡς πολλάκις εἴρω , αὐτός δείκνυμι πρό ὁ ἄλλος ὁ Κύριος . ἡνίκα γάρ ἐπιστρέφω ὁ ἄσωτος ἀγκαλίζομαι , καί ὅδε πρός ὁ ἄλλος λέγω · « ἐνδύω αὐτός ὁ πρῶτος στολή . » μή οὖν ἐπί πλέω ἀμφιβάλλω . στολή γάρ ὁ πρῶτος εἶπον , δείκνυμι προφανῶς μηδείς ἄλλος ὁ ἀνάστασις εἰμί ἢ πρός ὅς ἀρχαῖος ὁ πίπτω ἀποκατάστασις . Ι δέ . ῷ αὐτῷ.-Τίνος ἐνέλκω ὁ διάβολος διά ὁ ὄφις καί οὖον δις ἕτερος ὁ ζῷον προσβάλλω ὁ Ἀδάμ , καί τέως πόθεν δῆλος , ὅτι διά ὁ ὄφις προσβάλλω ὁ Ἀδάμ , ὁ γραφή ὁπουδήποτε μή σαφῶς οὗτος λέγω · καί εἰμί ἀληθής τις ἐνέλκω ὁ γραφή οὗτος τέλερ κρύπτω . ἐπεί ὁ Σωτήρ ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός ἐν Εὐάνγελος ἀκούω λέγω , « ἐχθρός ὁ ανδιιπος οἰκειακός αὐτός » καί βλῆμα διά ὁ τοιοῦτος καί βασιλεύς καί ἕτερος τις ἐπιβουλεύω ἄνθρωπος , οὖον τοσοῦτος ἐπαπορέω ἄξιος , εἰ καί αὐτός ο πολυμήχανος δράκων ὄργανον ὁ ὄφις χράω ὁ πρῶτος ἀπατάω ἄνθρωπος . κατά γάρ ὁ θεῖος
cogPG.PG158 397
Χρυσόστομον καὶ τὸν Δαμασκηνὸν Ἰωάννην . συνήθης ἦν ἀπ´ ἀρχῆς ὁ ὄφις τῷ Ἀδὰμ , καὶ τῶν ὑποσαινόντων αὐτὸν πλησιέστερος , τερπνοῖς αὐτῷ προσομιλῶν τοῖς κινήμασι , καὶ ψυχαγωγίαν πᾶσαν ἐντεῦθεν ὑπονοούμενος . Εἰ γὰρ καὶ νῦν αὐτὸν βδελυττόμεθα καὶ ὡς δύναμις φεύγομεν , ἀλλ´ οὐκ ἠν ὰπ´ ἀρχῆς τοιοῦτος ὁ ὄφις , οὐδὲ φευκτέα τότε καθάπερ καὶ νῦν ἡ ὄψις αὐτοῦ . Εἰ γὰρ τοῦτο ἦν , τάχα ἂν καὶ αὐτὴ ἡ Εὔα τηνικαῦτα τὴν ἐκείνου καταπλαγεῖσα ὁμιλίαν ἐκρύβη τέλεον ἀπ´ αὐτοῦ , καὶ οὐκ ἄν ἡμέρως οὕτω τὴν αὐτοῦ διάλεξιν προσεδέξατο . Συνήθης ἦν λοιπὸν ὁ ὅφις ἀπ´ ἀρχῆς τῷ Ἀδὰμ , καὶ τῶν ὑποσαινόντων αὐτὸν ἐγγύτερος . Ἐχθρὸν γὰρ αὐτὸν , οὐδὲν ἄλλο πεποίηκεν . ἡ δὲ εἰποῦσα θεία φωνὴ , « ἔχθραν θήσω ἀναμέσον σου καὶ τῆς γυναικός · » ἡ τοιαύτη λοιπὸν ἔχθρα τὰ τῆς φιλίας παντάπασιν ἔλυσε . Φίλος ἦν ὁ ὄφις ἀπ´ ἀρχῆς τῷ Ἀδὰμ , κἀντεῦθεν ὥφθη τῷ διαβόλῳ ἐπιτηδειότατον ὄργανον . Εἶδε τὸν Ἀδὰμ χαίροντα ἐπὶ τῷ ὄφει , κἀκεῖνον ὑποσαίνοντα καὶ πολλὰ τῶν ἀνθρωπίνων μιμούμενον , κἀντεῦθεν λαλεῖ δι´ αὐτοῦ . Οὕτω καὶ οἱ δόλους κατά τινων πλέκοντες τοὺς οἰκείους μετέρχονται , καὶ οὔτω τὴν οἰκείαν ἀνυπόπτως ἐπιβουλὴν συσκιάζουσι . λαλεῖ τοιγαροῦν δι´ αὐτοῦ . ἵνα´ ἐντεῦθεν ὑπονοήσῃ ὁ Ἀδὰμ ὅτι φρόνιμος ὁ ὄφις ὢν , τοῦτο καὶ ἡ Γραφὴ προσμαρτυρεῖ αὐτῷ , κατώρθωσε καὶ τὸ μιμήσασθαι τὴν τοῦ ἀνθρώπου φωνὴν , καὶ ὅτι τοῖς δεσπόταις ὡς εὔνους τὰ δέοντα ὑποτίθεται . Εἶ μὴ γὰρ τοῦτο ἦν , οὐκ ἂν προσῆν ὡς αὐτοῖς διελέΖ γετο · οὐκ ἂν ἡμέρως οὕτω τὴν αὐτοῦ βουλὴν προσοοκοοο ΟΘΘί
Lemmas: Χρυσόστομος καί ὁ δαμασκηνόν Ἰωάννης . συνήθης εἰμί ἀπ´ ἀρχή ὁ ὄφις ὁ Ἀδάμ , καί ὁ ὑποσαίνω αὐτός πλησιέστερος , τερπνός αὐτός προσομιλέω ὁ κίνημα , καί ψυχαγωγία πᾶς ἐντεῦθεν ὑπονοέω . εἰμί γάρ καί νῦν αὐτός βδελύσσομαι καί ὡς δύναμις φεύγω , ἀλ οὐ ἐάν ὰπ´ ἀρχή τοιοῦτος ὁ ὄφις , οὐδέ φευκτέος τότε καθάπερ καί νῦν ὁ ὄψις αὐτός . εἰμί γάρ οὗτος εἰμί , τάχα εἄν καί αὐτός ὁ Εὔα τηνικαῦτα ὁ ἐκεῖνος καταπλήσσω ὁμιλία κρύπτω τελέω ἀπ´ αὐτός , καί οὐ ἄν ἥμερος οὗτος ὁ αὐτός διάλεξις προσδέχομαι . Συνήθης εἰμί λοιπός ὁ ὄφις ἀπ´ ἀρχή ὁ Ἀδάμ , καί ὁ ὑποσαίνω αὐτός ἐγγύτερος . ἐχθρός γάρ αὐτός , οὐδείς ἄλλος ποιέω . ὁ δέ εἶπον θεῖος φωνή , « ἔχθρα τίθημι ἀναμέσον σύ καί ὁ γυνή · » ὁ τοιοῦτος λοιπός ἔχθρα ὁ ὁ φίλιος παντάπασι λύω . Φίλος εἰμί ὁ ὄφις ἀπ´ ἀρχή ὁ Ἀδάμ , ἐντεῦθεν ὁράω ὁ διάβολος ἐπιτήδειος ὄργανον . εἶδον ὁ Ἀδάμ χαίρω ἐπί ὁ ὄφις , ἐκεῖνος ὑποσαίνω καί πολύς ὁ ἀνθρώπινος μιμέομαι , ἐντεῦθεν λαλέω δις αὐτός . οὕτως καί ὁ δόλος κατά τίνω πλέκω ὁ οἰκεῖος μετέρχομαι , καί οὐτάω ὁ οἰκεῖος ἀνύποπτος ἐπιβουλή συσκιάζω . λαλέω τοιγάρ δις αὐτός . ἵημι ἐντεῦθεν ὑπονοέω ὁ Ἀδάμ ὅτι φρόνιμος ὁ ὄφις εἰμί , οὗτος καί ὁ γραφή προσμαρτυρέω αὐτός , κατορθόω καί ὁ μιμέομαι ὁ ὁ ἄνθρωπος φωνή , καί ὅτι ὁ δεσπότης ὡς Εὔνους ὁ δήω ὑποτίθημι . εἰμί μή γάρ οὗτος εἰμί , οὐ εἄν πρόσειμι ὡς αὐτός διελέΖ γομαι · οὐ εἄν ἥμερος οὗτος ὁ αὐτός βουλή προσοοκοοο Θ
cogPG.PG158 399
ΕΡΙΘΤΟΙΑ vʹ . ἐ Θεὸς διὰ τοῦ προφήτου Ὠσηέ πρὸς αὐτὸν ἐλάλησε τὸν Ἰσραήλ · « Ἐγὼ Κύριος ὁ Θεός σου ὁ στερεῶν οὐρανὸν καὶ κτίζων γῆν , οὖ αἱ χεῖρες ἔκτισαν στρατιὰν τοῦ οὐρανοῦ , καὶ οὐκ ἀπεκάλυψά σοι αὐτὸν τοῦ πορεύεσθαι ὀπίσω αὐτῶν . » Κατὰ τοῦτο καὶ ἡ τῶν ἐν τῷ παραδείσῳ φυτευθέντων δύο ξύλων διαΚφορά τε καὶ φύσις τῷ παναγίῳ σεσίγηται Πνεύματι · ἐφ´ ᾧ καὶ τοῖς ἀγίοις Πατράσιν ἀσύμφωνος χέγονεν ἡ περὶ τούτων ἐξέτασις . ΕΠΙΣΤΟΛΗ Εʹ . [ ῷ ειμιωτάτῳ μοναχῷ κυρῷ Ἰωάννῃ τῷ Ἀσπιώ τῷ ʹ Περὶ τοῦ όποῖα τῇ φύσει τὰ τῶν ἀνθρώπων σώματα ἐκ νεκρῶν ἐγερθήσονται , καὶ ἔἰ βρῶσιν αἰσθητὴν ἐσθίειν ἐκεῖσε μέλλουσιν , ὥς τινες ἐπιφέρουσιν . Ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστὸς , ὁ Υἱὸς τοῦ Θεοῦ καὶ Θεὸς , ὁ σάρκα φορήσας δι´ ἄφατον ἔλεος , καὶ καθ´ ἡμᾶς χρηματίσας ἄνθρωπος , ὁ διὰ τὴν σωτηρίαν ἡμῶν καὶ ποιήσας πάντα καὶ παθὼν ὅσαπερ ἐν Εὐαγγελίοις ἱστόρηται , ὁ διὰ σταυροῦ καταδεξάμενος θάνατον , ὁ τριήμερος ἐκ νεκρῶν ἀναστάς , κἀντεῦθεν τὴν τελευταίαν ἀνάστασιν δωρησάμενος ἅπασιν , ἡ ἀπαρχὴ τῶν κεκοιμημένων ὁ πρωτότοκος ἐκ νεκρῶν γεγονὼς , ἀριδήλως ἐν τοῖς καθ´ ἐαυτὸν πετύπωσεν , ὁποῖα τὰ ἡμέτερα σώματα κατὰ ἐκείνην ἀνάστασιν ἐγερθήσονται . Ὅθεν καὶ περὶ τούτων ἐξετάζειν οὐκ εὔλογον · ὅτι καὶ σαφὲς τοῖς προσέχειν ἐθέλουσιν τὸ ὑπόδειγμα πρόκειται . ἄφθαρτα μὲν γὰρ ἀληθῶς ἀναστήσονται μήτε σκέπης δεόμενα , μήτε βρώσεως καὶ πόσεως , μήτε ἄλλου τοιούτου τινός . Ὅρα γὰρ νουνεχῶς , ὅτι καὶ τὸ τοῦ Κυρίου σῶμα τοιοῦτον ἐκ τάφου ἐγήγερται κατὰ αὐτὴν εὐαγγελικὴν ἱστορίαν ἐκεῖσε πάντα καταλιπὸν τὰ ἐντάφια . Εἰ δὲ , καθάπερ εἴρηται , γυμνὸν ἐκ τάφου τὸ τοῦ Κυρίου σῶμα ἐξέθορεν , εὔδηλον πάντως ὡς
Lemmas: ΟΤ vʹ . εἰ θεός διά ὁ προφήτης Ὡσηέ πρός αὐτός λαλέω ὁ Ἰσραήλ · « ἐγώ Κύριος ὁ Θεός σύ ὁ στερεός οὐρανός καί κτίζω γῆ , οὖον ὁ χείρ κτίζω στρατία ὁ οὐρανός , καί οὐ ἀποκαλύπτω σύ αὐτός ὁ πορεύω ὀπίσω αὐτός . » κατά οὗτος καί ὁ ὁ ἐν ὁ παράδεισος φυτεύω δύο ξύλον διαΚφορά τε καί φύσις ὁ πανάγιος σιγάω πνεῦμα · ἐφίημι ὅς καί ὁ ἀγάω πατήρ ἀσύμφωνος ἔχω ὁ περί οὗτος ἐξέτασις . Ἐπιστολή εἰ . [ ῷ ειμιωτάτῳ μοναχός κυρόω Ἰωάννης ὁ Ἀσπιώ ὁ ʹ περι ὁ ὁποῖος ὁ φύσις ὁ ὁ ἄνθρωπος σῶμα ἐκ νεκρός ἐγείρω , καί εἰμί βρῶσις αἰσθητός ἐσθίω ἐκεῖσε μέλλω , ὅς τις ἐπιφέρω . ὁ Κύριος ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός , ὁ υἱός ὁ Θεός καί θεός , ὁ σάρξ φορέω δις ἄφατος ἔλεος , καί καθ´ ἐγώ χρηματίζω ἄνθρωπος , ὁ διά ὁ σωτηρία ἐγώ καί ποιέω πᾶς καί πάσχω ὅσος ἐν Εὐαγγέλιος ἱστορέω , ὁ διά σταυρός καταδέχομαι θάνατος , ὁ τριήμερος ἐκ νεκρός ἀνίστημι , ἐντεῦθεν ὁ τελευταῖος ἀνάστασις δωρέω ἅπας , ὁ ἀπαρχή ὁ κοιμάω ὁ πρωτότοκος ἐκ νεκρός γίγνομαι , ἀρίδηλος ἐν ὁ καθ´ ἑαυτοῦ πετύπωσεν , ὁποῖος ὁ ἡμέτερος σῶμα κατά ἐκεῖνος ἀνάστασις ἐγείρω . ὅθεν καί περί οὗτος ἐξετάζω οὐ εὔλογος · ὅτι καί σαφής ὁ προσέχω ἐθέλω ὁ ὑπόδειγμα πρόκειμαι . ἄφθαρτος μέν γάρ ἀληθής ἀνίστημι μήτε σκέπη δήω , μήτε βρῶσις καί πόσις , μήτε ἄλλος τοιοῦτος τις . Ὅρας γάρ νουνεχής , ὅτι καί ὁ ὁ κύριος σῶμα τοιοῦτος ἐκ τάφος ἐγείρω κατά αὐτός εὐαγγελικός ἱστορία ἐκεῖσε πᾶς καταλιμπάνω ὁ ἐντάφιος . εἰμί δέ , καθάπερ εἴρω , γυμνός ἐκ τάφος ὁ ὁ κύριος σῶμα ἐκθρῴσκω , εὔδηλος πάντως ὡς
cogPG.PG158 404
αὐτῷ ψυχῆς , ὡς ὁ τὰ θεῖά φησιν σοφὸς Ἀναστάσιος , πολὺς γε τὴν κατεπείγουσαν οἰκονομίαν . Εἰ δὲ τὸ παναγίου τοῦ Χριστοῦ σῶμα τοιοῦτον ἦν , ἀφ᾽´ οὗ καὶ πᾶσι τοῖς ἡμετέροις σώμασιν ἡ τῆς ἀναστάσεως χάρις καχάρισται,(καὶ πῶς γὰρ οὐ κεχάρισται , εἴγε διὰ νεφελῶν ἁρπαγήσονται πρὸς ἀπάντησιν τοῦ Κυρίου εἰς ἀέρα ; ] περὶ τοῦ προκειμένου ζητ´ματος ἐπαπορεῖν σε · πλέον οὐκ ἄξιον , εἴγε τοῦ μεγάλου Παύλου καὶ μᾶλλον οὕτως ἤκουσας λέγοντος · « ΜΙετασχηματίσει τότε τὸ σῶμα τῆς ταπεινώσεως ἡμῶν ὁ Σωτὴρ , εἰς τὸ γενέσθαι σύμμορφον τῆς δόξης αὐτοῦ . » Τὸ μὲν γὰρ σῶμα τοῦτο θεοείκελε ἄνερ , ὃ νῦν περικείμεθα , ψυχικόν ἐστιν , ἤγουν παχύ τε καὶ θνητὸν , ταῖς φυσικαῖς καὶ ψυχικαῖς ποιότησι καὶ δυνάμεσι διοικούμενόν τε καὶ ζωογονούμενον τῇ ζωτικῇ , ἤτις ἐν τῇ καρδίᾳ θεωρεῖται , διά γε τῶν ἀρτηριῶν ἐσαγουσῶν καὶ ἐξαγουσῶν συνέχουσαν ὴμῶν τὴν ζωὴν , καὶ τῇ κατὰ τὸ ἧπαρ φυσικῇ , ἥτις καὶ θρεπτικὴ λέγεται διὰ τῶν ἐκφυομένων ἐκεῖ φλεβῶν ὅλον ἐπαρδεύουσα τε σῶμα , καὶ τρέφουσα , καὶ
Lemmas: αὐτός Ψυχή , ὡς ὁ ὁ θεῖος φημί σοφός Ἀναστάσιος , πολύς γε ὁ κατεπείγω οἰκονομία . εἰμί δέ ὁ πανάγιος ὁ Χριστός σῶμα τοιοῦτος εἰμί , ἀφ᾽´ ὅς καί πᾶς ὁ ἡμέτερος σῶμα ὁ ὁ ἀνάστασις χάρις καχάρισται,(καὶ πῶς γάρ οὖον χαρίζομαι , εἰ διά νεφέλη ἁρπάζω πρός ἀπάντησις ὁ κύριος εἰς ἀήρ ; ] περί ὁ πρόκειμαι ζήτημα ἐπαπορέω σύ · πλέω οὐ ἄξιος , εἰ ὁ μέγας Παῦλος καί μᾶλλον οὕτως ἀκούω λέγω · « Μετασχηματίζω τότε ὁ σῶμα ὁ ταπείνωσις ἐγώ ὁ Σωτήρ , εἰς ὁ γίγνομαι σύμμορφος ὁ δόξα αὐτός . » ὁ μέν γάρ σῶμα οὗτος θεοείκελος ἀνήρ , ὅς νῦν περίκειμαι , ψυχικός εἰμί , ἤγουν παχύς τε καί θνητός , ὁ φυσικός καί ψυχικός ποιότης καί δύναμις διοικέω τε καί ζωογονέω ὁ ζωτικός , ὅστις ἐν ὁ Καρδία θεωρέω , διά γε ὁ ἀρτηρία εἰσάγω καί ἐξάγω συνέχω ἥμων ὁ ζωή , καί ὁ κατά ὁ ἧπαρ φυσικός , ὅστις καί θρεπτικός λέγω διά ὁ ἐκφύω ἐκεῖ φλέψ ὅλος ἐπαρδεύω τε σῶμα , καί τρέφω , καί
cogPG.PG158 442
Κύριον ὅσοι δι´ ἄγνοιαν ἐν ἀσεβείᾳ τὸν βίον κατέστρεψανς τοιαύτην ἐνώπιον αὐτοῦ τὴν ἀπόκρισιν ἐποιήσαμεν λέγοντες · Ἑπ´ ἐσχάτων μὲν οὖν ὁ θεῖος Λόγος ἐπὶ σωτηρίᾳ τῶν ἀνθρώπων ἀληθῶς ἐνανθρώπησεν · ἐφ´ ᾧ καὶ ὀπορήσειεν ἄν τις , Ἵνα τί , λέγων , μὴ κατὰ τοὺς ἔμπροσθεν χρόνους τὰ τῆς ἐνσάρκου οἰκονο μίας ἐγένετο , ὡς ἐντεῦθεν ἅπαντας τὸ κατὰ Χριστὸν ἐπιγνῶναι μυστήριον ; Ἀλλ´ ἐπειδὴ τοῦ Κυρίου ἐν Εὐαγγελίοις ἠκούσαμεν λέγοντος · « Πάτερ , ἐλήλυθεν ἡ ὥρα , » τουτέστιν ὀ προσήκων καιρὸς , ὁ καὶ πρὸ καταβολῆς κόσμου ἐπὶ σωτηρίᾳ τῶν ἀνθρώπων προωρισμένοσε μὴ γὰρ τοῦτο ἦν , οὐκ ἂν ἔλεγεν · « Ὁ μὲν Υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ὑπάγει κατὰ τὸν ὡρις μένον » ) , τίς ἐπὶ τοσοῦτον ἑαυτῷ τεθάῤῥηκεν , ὡς οὕτω φανερῶς ἀντιπίπτειν , ἐν οἷς ἂν αὐτὸς ὁ Κύριος ἀποφαίνηται ; προσήκων δὲ ὁ καιρὸς οὖτος ἐφαίνετο , καὶ πρός γε τὸ θεῖον βούλημα εὔθετος , ὅτι ἡ Πάναγνος ἡ τῷ κατὰ Χριστὸν μυστηρίῳ ὑπηρετήσουσα τάτε παρήχθη τῷ κόσμῳ , καὶ ὅτι τηνικαῦτα ἡ τῆς κακίας νόσος παρήκμαζεκατὰ τὸν Νυσσαέα θεῖον Γρηγόριον ) , ἡ ἀρχῆθεν ἐνσκήψασα τῇ φύσει τῆς ἀνθρωπότητος . Εἰ γὰρ προλαβὼν ἐνηνθρώπησεν , οὐκ ἂν ἐνδομυχοῦσα ἡ κακία εὐπετῶς τοῖς φαρμάκοις ὑπέπιπτεν · οὐκ ἂν τὰ ἔθνη τηνικαῦτα καλούμενα ἤκουσεν · οὐ γὰρ ἐνδιδοῖ ὡμὸν ἐὸν τὸ πάς θος , καθά τις ἔφη σοφὸς , τουτέστιν , εἰς βάθος ὁ διεφθορώς χυμὸς ἡδρασμένος ὢν ταῖς ὀλκαῖς τῶν φαρμάκων οὐ ῥᾳδίως ἀφέλκεται
Lemmas: κύριος ὅσος δις ἄγνοια ἐν ἀσέβεια ὁ βίος καταστρέφω τοιοῦτος ἐνώπιος αὐτός ὁ ἀπόκρισις ποιέω λέγω · Ἑ ἔσχατος μέν οὖν ὁ θεῖος Λόγος ἐπί σωτηρία ὁ ἄνθρωπος ἀληθής ενανθρωπίζω · ἐφίημι ὅς καί ὀπορήσειεν ἄν τις , ἵνα τίς , λέγω , μή κατά ὁ ἔμπροσθεν χρόνος ὁ ὁ ἔνσαρκος οἰκονο μίας γίγνομαι , ὡς ἐντεῦθεν ἅπας ὁ κατά Χριστός ἐπιγιγνώσκω μυστήριον ; Ἀλ ἐπεί ὁ κύριος ἐν Εὐαγγέλιος ἀκούω λέγω · « πατήρ , ἔρχομαι ὁ ὥρα , » τουτέστιν ὁ προσήκω καιρός , ὁ καί πρό καταβολή κόσμος ἐπί σωτηρία ὁ ἄνθρωπος προωρισμένοσε μή γάρ οὗτος εἰμί , οὐ εἄν λέγω · « ὁ μέν υἱός ὁ ἄνθρωπος ὑπάγω κατά ὁ Ὡρῖς μένω » ) , τίς ἐπί τοσοῦτος ἑαυτοῦ θαρσέω , ὡς οὗτος φανερῶς ἀντιπίπτω , ἐν ὅς εἄν αὐτός ὁ Κύριος ἀποφαίνω ; προσήκω δέ ὁ καιρός οὗτος φαίνω , καί πρός γε ὁ θέω βούλημα Εὔθετος , ὅτι ὁ πάναγνος ὁ ὁ κατά Χριστός μυστήριον ὑπηρετέω Τάτος παράγω ὁ κόσμος , καί ὅτι τηνικαῦτα ὁ ὁ κακία νόσος παρακμάζω ὁ Νυσσαεύς θέω Γρηγόριος ) , ὁ ἀρχῆθεν ενσκήπτω ὁ φύσις ὁ ἀνθρωπότης . εἰμί γάρ προλαμβάνω ἐνανθρωπέω , οὐ εἄν ἐνδομυχέω ὁ κακία εὐπετής ὁ φάρμακον ὑποπίπτω · οὐ εἄν ὁ ἔθνος τηνικαῦτα καλέω ἀκούω · οὖον γάρ ἐνδίδωμι ὠμός εἰμί ὁ πᾶς ἄνθος , καθά τις φημί σοφός , τουτέστιν , εἰς βάθος ὁ διαφθείρω χυμός ἑδράζω εἰμί ὁ ὁλκός ὁ φάρμακον οὖον ῥᾳδίως ἀφέλκω
cogPG.PG158 444
μήτε τοὺς ἀγαθοὺς ἐκ ἀγνοίας ἀπολές τὴν αὐτῶν ἀγαθότητα , μήτε τοὺς πονηροὺς οἷαν δή τινα ἔχειν πρόφασιν λέγοντας , Εἰ εἴδομεν , ἐπιστεύσαμεν ἂν . κηρύττει καὶ ἐν αὐτῷ τῷ ἄδῃ , ὡς εἴρηται , παραπλησίως τοῖς ἄνω · κἀντεῦθεν ἐπισπᾶται τοὺς ἐπιτηδείους ἑλόντας ἕλκεσθαι · καὶ οἷά τις λαμπρὸς ἀριστεὺς σὺν αὐτοῖς ἐκεῖθεν ἐπάνεισιν . Εἰ γὰρ καὶ πᾶσι κοινῶς ἐχαρίσαντο ἐγερθεὶς ἐκ νεκρῶν τὴν τελευταίαν ἐκείνην ἀνάστασιν , ἀλλ´ οὐχὶ πάντες αὐτῷ συνανῆλθον ἐκ δου ἀνερχομένῳ , μόνοι δὲ οἱ πιστεύσαντες , ὡς ὁ θεολόγος ἔφη Γρηγόριος Ἐκ τεῦθεν οὖν ἀποδέδεικται , ὅτι καὶ κατὰ καιρὸν ἐνηνθρώπησε τὸν προσήκοντα , καὶ ὡς οὐδεὶς ἐκ ἀγνοίας ἀπώλετο , εἴγε πάντες , ὡς εἴπομεν , κατήκοοι γεγόνασι τοῦ θείου κηρύγματος . Καὶ ἡμεῖς μὲν τοιαύτην ἐπὶ τῷ ἀπορήματι δεδώκαμεν τὴν ἀπόκρισιν · ὁ δὲ πλήρης πάσης συνέσεως βασιλεὺς οὐκ ἐπὶ πλέον ἀντέπεσε , μᾶλλον μὲν οὖν ὑπερηγάσατο τοῦ Θεοῦ τοῦτο καθ´ οὓς οἶδε τρόπους οἰ κονομήσαντος . ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΙΑʹ . Τῷ τιμειωτάτῳ μοναχῷ κυρῷ Γρηγορίῳ τῷ Ἀκροκολίτη .. Περὶ τοῦ κἵτε σφαιροειδῆς ἐστι καὶ ἀκίνητος ὁούρανὸς , εἴτε καὶ μὴ , κατὰ τὸν θεῖον Χρυσόστομον . Ὅτι μὲν οὗν ὁ τὴν γλῶτταν χρυσοῦς καὶ θεῖος Ἰωάννης , τὰς ἀφορμὰς δῆθεν λαβὼν ἔκ τε τοῦ προφήτου Ἡσαῖου λέγοντος , « Ὁ στήσας τὸν οὐρανὸν ὡσεὶ καμάραν , » καὶ ἐκ αὐτοῦ ὡσαύτως τοῦ μεγάλοῦ Παύλου , σκηνὴν καλοῦντος τὸν οὐρανὸν , εἰτα καὶ λέγοντος , « Ἢν ἔπηξεν ὁ Κύριος , καὶ οὐκ ἄνρωπος , » ἀκίνητον λέγει πάντα τὸν οὐρανόν · καὶ τοῦτο μόνον εἶναι τὸ φαινόμενον ἄνωθεν ἡμισφαίΕΡΙΘΤΟΓΑ ΧΙ .
Lemmas: μήτε ὁ ἀγαθός ἐκ ἄγνοια ἀπόλλυμι ὁ αὐτός ἀγαθότης , μήτε ὁ πονηρός οἷος δή τις ἔχω πρόφασις λέγω , εἰμί ὁράω , πιστεύω εἄν . κηρύσσω καί ἐν αὐτός ὁ ἀείδω , ὡς εἴρω , παραπλήσιος ὁ ἄνω · ἐντεῦθεν ἐπισπάω ὁ ἐπιτήδειος αἱρέω ἕλκω · καί οἷος τις λαμπρός ἀριστεύς σύν αὐτός ἐκεῖθεν ἐπάνειμι . εἰμί γάρ καί πᾶς κοινῶς χαρίζομαι ἐγείρω ἐκ νεκρός ὁ τελευταῖος ἐκεῖνος ἀνάστασις , ἀλ οὐ πᾶς αὐτός συνανέρχομαι ἐκ δήω ἀνέρχομαι , μόνος δέ ὁ πιστεύω , ὡς ὁ θεολόγος φημί Γρηγόριος ἐκ τεῦ οὖν ἀποδείκνυμι , ὅτι καί κατά καιρός ἐνανθρωπέω ὁ προσήκω , καί ὡς οὐδείς ἐκ ἄγνοια ἀπόλλυμι , εἰ πᾶς , ὡς εἶπον , κατήκοος γίγνομαι ὁ θεῖον κήρυγμα . καί ἐγώ μέν τοιοῦτος ἐπί ὁ ἀπόρημα δίδωμι ὁ ἀπόκρισις · ὁ δέ πλήρης πᾶς σύνεσις βασιλεύς οὐ ἐπί πλέω ἀντιπίπτω , μᾶλλον μέν οὖν ὑπεράγω ὁ Θεός οὗτος καθ´ ὅς οἶδα τρόπος ὁ κονομάω . Ἐπιστολή ἰά . ὁ τίμιος μοναχός κυρόω Γρηγόριος ὁ Ἀκροκολίτη .. περι ὁ ἵκω σφαιροειδής εἰμί καί ἀκίνητος ὁράω , εἴτε καί μή , κατά ὁ θέω Χρυσόστομος . ὅτι2 μέν ἐν ὁ ὁ γλῶσσα χρύσεος καί θεῖος Ἰωάννης , ὁ ἀφορμή δῆθεν λαμβάνω ἐκ τε ὁ προφήτης Ησαίου λέγω , « ὁ ἵστημι ὁ οὐρανός ὡσεί καμάρα , » καί ἐκ αὐτός ὡσαύτως ὁ μέγας Παῦλος , σκηνή καλέω ὁ οὐρανός , εἶτα καί λέγω , « ἤν πήγνυμι ὁ Κύριος , καί οὐ ἄνρωπος , » ἀκίνητος λέγω πᾶς ὁ οὐρανός · καί οὗτος μόνος εἰμί ὁ φαίνω ἄνωθεν ΑΜ ΧΙάς .
cogPG.PG158 455
εκτισται νοῦς , καὶ ὅτι τὸ θεῖον ἐκεῖνο ἐμφύσημα τὴν νοερὰν ἡμῶν ψυχὴν παραδόξιως ἐδημιούργησεν , οὐδενὶ τῶν ἁπάντων ἠγνόηται . « Ἐνεφύσησεν γὰρ . φησὶν , εἰς τὸ πρόσωπον αὐτοῦ πνοὴν ζωῆς , καὶ ἐγένετο ὁ ἄνθρωπος εἰς ψυχὴν ζῶσαν · » καὶ ἦν μὲν εἰκὸς ἔκτοτε συζῇν ὀμοτιμίᾳ τὸν ἄνθρωπον , ὡς Ἐντικρυς ἄγγελον , καὶ τοῦτον ἐκείνου διενηνοχέναι μηδέν . Ἀλλ´ ἐπειδὴ τοῦ πεποιηκότος ἐπιλαθόμενοι , τὰ ὑπὲρ ἡμᾶς ἐφαντάσθημεν , κἀντεῦθεν ἀνάξιοι τῆς ἀγγελικῆς ἐκείνης εὑρέθημεν καταστάσεως , φυσικαῖς ἀνάγκαις οἱ τάλανες καὶ πάνυ δικαίως ἔκτοτε συνεζεύχθημεν , ὡς ἐντεῦθεν ἀσθενῶς διακειμένους ἡμᾶς τῆς ἁμαρτίας ἐπιμεμνῆσθαι καὶ ἄκοντας , δι´ ἣν τῶν θείων ἐκείνων χαρίτων γυμνωθῆναι τότε κατεδικάσθημεν . Ἔνθεν τοι καὶ τὸ πάντων ἐξαίρετον , αὐτὴ δηλονότι ἡ φρόνησις , κατὰ φυσικὴν ἀκολουθίαν τοῖς ἀνθρώποις ἄρτι παρέπεται . Καὶ μή μοι λέγε τὰ κατὰ τὸν σοφὸν Σολομῶντα , Ἐκεῖ καὶ σπάνια ταῦτα , καὶ περὶ τούτων ἐξετάζειν οὐ χρή . Καὶ τοῦ λόγου μοι μάρτυρες ἀπαράγραπτοι ὁ Σιναῖτης τε θεῖος Ἀναστάσιος , ὁ τῆς Κλίμακος ἀγιώτατος Ἰωάννης , καὶ πρὸ τούτων ὁ μέγας Βασίλειος , τὴν εὐφυΐαν τε ὁμοῦ καὶ εὐμάθειαν φυσικὰ
Lemmas: κτίζω νόος , καί ὅτι ὁ θέω ἐκεῖνος ἐμφύσημα ὁ νοερός ἐγώ ψυχή παραδόξιως δημιουργέω , οὐδείς ὁ ἅπας ἀγνοέω . « ἐμφυσάω γάρ . φημί , εἰς ὁ πρόσωπον αὐτός πνοή ζωή , καί γίγνομαι ὁ ἄνθρωπος εἰς ψυχή ζώννυμι · » καί εἰμί μέν εἰκός ἔκτοτε συζάω ομοτιμία ὁ ἄνθρωπος , ὡς Ἐντικρυς ἄγγελος , καί οὗτος ἐκεῖνος διαφέρω μηδείς . Ἀλ ἐπεί ὁ ποιέω ἐπιλανθάνομαι , ὁ ὑπέρ ἐγώ φαντάζω , ἐντεῦθεν ἀνάξιος ὁ ἀγγελικός ἐκεῖνος εὑρίσκω κατάστασις , φυσικός ἀνάγκη ὁ τάλας καί πάνυ δικαίως ἔκτοτε συζεύγνυμι , ὡς ἐντεῦθεν ἀσθενής διάκειμαι ἐγώ ὁ ἁμαρτία ἐπιμιμνήσκομαι καί ἄκων , δις ὅς ὁ θεῖον ἐκεῖνος Χαρίτων γυμνόω τότε καταδικάζω . ἔνθεν ὅς καί ὁ πᾶς ἐξαίρω , αὐτός δηλονότι ὁ φρόνησις , κατά φυσικός ἀκολουθία ὁ ἄνθρωπος ἄρτι παρέπομαι . καί μή ἐγώ λέγω ὁ κατά ὁ σοφός Σολομών , ἐκεῖ καί σπάνις οὗτος , καί περί οὗτος ἐξετάζω οὖον χρή . καί ὁ λόγος ἐγώ μάρτυς απαράγραπτος ὁ Σιναίτης τε θεῖος Ἀναστάσιος , ὁ ὁ Κλίμαξ ἅγιος Ἰωάννης , καί πρό οὗτος ὁ μέγας Βασίλειος , ὁ εὐφυΐα τε ὁμοῦ καί εὐμάθεια φυσικός