cogPG.PG158 61
ὡς καὶ κίονα τοῦ οὐρανοῦ παρὰ τοῖς ποιηταῖς λέγεσθαι · οὗ τὴν κεφαλήν οὐδεὶς ἑώρακε διὰ τὸ χιόνι καλύπτεσθαι . Καὶ οὕτω μὲν ὁ διαληφθεὶς Θεοδώρητος , ὁ δὲ μέγας Βασίλειός φησιν ὅτι καλῶς εἶπεν εἰς μίαν συναγωγήν . Ἦνα γὰρ μὴ τὸ ἐπιῤῥέον ὕδωρ τῶν δεχομένων αὐτὸ χωρίων ὑπερχεόμενον μετεκβαίνοι ἂν , καὶ ἄλλα ἐξ ἄλλων πληροῦν πᾶσαν κατὰ τὸ συνεχὲς ἐπικλύσει τὴν ἥπειρον , « Συναχθήτω τὰ ὕδατα » εἶπεν « εἰς συναγωγὴν μίαν , » σουτέστιν ἄλλη ἀπὸ ταύτης μὴ ἀπογευηθήτω , ἀλλ´ ἐν τῇ πρώτῃ συλλογῇ ἀπομεινάτω τὸ συναγόμενον Κατὰ τοῦτο καὶ ὁ Ἐκκλησιαστής φησιν ὅτι πάντες οἱ χείμαῤῥοι πορεύονται εἰς τὴν θάλασσαν , καὶ ἡ θάλασσα οὐκ ἔστιν ἐμπιπλαμένη , ἐπειδὴ καὶ τὸ ῥεῖν τοῖς ὕδασι διὰ τὸ θεῖον πρόσταγμα · « Συνα . χθήτω » γάρ φησι « τὰ ὕδατα . » Καὶ τὸ εἴσω δὲ τῶν ὅρων περιγεγράφθαι τὴν θάλασσαν ἀπὸ τῆς πρώτης νομοθεσίας ἐστί . Πρόσεχε , ἀγαπητέ . Συν θχθη τὸ ὕδωρ εἰς συναγωγὴν μίαν , καὶ ὤφθη ἡ ξηρά . » Ἐπειδὴ γὰρ ἀόρατος ἦν ἡ γῆ καὶ ἀκαπασκεύαστος ἅτε τοῦ ὕδατος ἐπιπολάζοντος αὐτῇ , διὰ τοῦτο τὸ ὕδωρ συνήχθη εἰς τὰς συναγωγὰς αὐτοῦ καὶ οὕτως ὁρατὴ γέγονεν ἡ ἀόρατος οὖσα τὸ πρότερον . Τότε δὴ , τότε καὶ φυτοῖς παντοίοις ἐκαλλωπίζετο θείῳ προστάγματι , ὡς ἄνωθεν εἴρηται . Εἱ δὲ καὶ τίνος ἕνεκεν ἐπιζητεῖς οὕτω κατὰ μέρος ἡ γῆ τὸν οἰκεῖον ἐδέχετο κόσμον καὶ οὐκ ἐξ ἀρχῆς αὐτῆς ἀπηρτισμένη παρήγετο , ἐγώ σοι ἐρῶ , μᾶλλον δὲ οὐκ ἐγὼ , ἀλλ´ ὁ τὴν γλῶτταν χρυσοῦς . Ἐπειδὴ γὰρ ἡ γῆ μήτηρ ἡμῶν ἐστι καὶ τροφὸς , ἐπειδὴ πάντες ἐξ αὐτῆς γεγένηνται καὶ εἰς αὐτὴν αὖθις ἐπιστρέφουσιν , ἐπειδὴ πᾶσαν ἀπολαύειν ἡμῖν αὕτη χαρίζεται , ἵνα μὴ τὸ πᾶν αὐτῇ λογισθῇ κἀντεῦθεν σέβας αὐτῇ προσαχθῇ , δυνάμει δῆθεν οἰκείᾳ τοσούτων ἀγαθῶν ἡμῖν αἰτίᾳ γεγενημένῃ . διὰ τοῦτο πρῶτα μὲν ἐπικαλύπτει ταύτην τῷ ὕδατι καὶ ἀκα . τάσκευον ποιεῖ , μετὰ δὲ ταῦτα τὸ ὕδωρ εἰς μίαν ἐπισυνάγει συναγωγὴν , καὶ οὕτως ὀφθῆναι παρασκευάζει αὐτήν . Ἀλλὰ καὶ τοῦτο ζητῆσαι ἄξιον , ποῦ συνήχθη τὸ ὕδωρ , ὡς ἐντεῦθεν ὁφθῆναι τὴν ξηρὰν , εἴγε τὸ πρόσωπον ἅπαν τῆς γῆς , ὥς φησιν ἡ Γραφὴ , τοῖς ὕδασιν ἐκαλύπτετο . Ἰουστῖνος ὁ φιλόσοφος καὶ μάρτυς Χριστοῦ ὁ μέγας τε Βασίλειός φασιν ὅτι κοιλότητες ἐγένοντο τηνικαῦτα κατὰ θείαν κέλευσινκαὶ σοῦ λόγου μάρτυρες ἀπαράτρεπτοι αἱ κατὰ τόπους εὐρισκόμεναι νῆσοι ) , καὶ οὕτως αὖται τὸ ὕδωρ ὑποχαλασθὲν ἐθέξαντο . Βἰ μὴ γὰρ συνήχθη τὸ ὕδωρ ἐν ταῖς τοιαύταις κοιλότησιν , οὐκ ἂν ἀποκαλυφθῆναι ἔφθασεν ἡ ξηρά . Ἀλλὰ , κηδεμονίας Θεοῦ ! καὶ νήσους γὰρ ταῖς κοιλότησι προσεῖναι παρεσκεύασε . Τίνος ἕνεκεν ; ὥστε τοὺς ναυτιλλομένους ἐκεῖσε διαναπαύεσθαι , ἡνίκα καὶ μᾶλλον ὁδοιπορίαις μαΜὴ
Lemmas: ὡς καί κίων ὁ οὐρανός παρά ὁ ποιητής λέγω · ὅς ὁ κεφαλή οὐδείς ὁράω διά ὁ χιών καλύπτω . καί οὗτος μέν ὁ διαλαμβάνω Θεοδώρητος , ὁ δέ μέγας Βασίλειος φημί ὅτι καλῶς εἶπον εἰς εἷς συναγωγή . ἀπτήν γάρ μή ὁ ἐπιρρέω ὕδωρ ὁ δέχομαι αὐτός χωρίον ὑπερχέω μετεκβαίνω εἄν , καί ἄλλος ἐκ ἄλλος πληρόω πᾶς κατά ὁ συνεχής ἐπίκλυσις ὁ ἤπειρος , « συνάγω ὁ ὕδωρ » εἶπον « εἰς συναγωγή εἷς , » σουτέστιν ἄλλος ἀπό οὗτος μή ἀπογεύω , ἀλ ἐν ὁ πρῶτος συλλογή ἀπομένω ὁ συνάγω κατά οὗτος καί ὁ ἐκκλησιαστής φημί ὅτι πᾶς ὁ χειμάρρους πορεύω εἰς ὁ θάλασσα , καί ὁ θάλασσα οὐ εἰμί ἐμπίμπλημι , ἐπεί καί ὁ ῥέω ὁ ὕδωρ διά ὁ θέω πρόσταγμα · « Σύνα . τίκτω » γάρ φημί « ὁ ὕδωρ . » καί ὁ εἴδομαι δέ ὁ ὁράω περιγράφω ὁ θάλασσα ἀπό ὁ πρῶτος νομοθεσία εἰμί . προσέχω , ἀγαπητός . σῦς τίθημι ὁ ὕδωρ εἰς συναγωγή εἷς , καί ὁράω ὁ ξηρός . » ἐπεί γάρ ἀόρατος εἰμί ὁ γῆ καί ἀκαπασκεύαστος ἅτε ὁ ὕδωρ ἐπιπολάζω αὐτός , διά οὗτος ὁ ὕδωρ συνάγω εἰς ὁ συναγωγή αὐτός καί οὕτως ὁρατός γίγνομαι ὁ ἀόρατος εἰμί ὁ πρότερος . τότε δή , τότε καί φυτός παντοῖος καλλωπίζω θεῖον πρόσταγμα , ὡς ἄνωθεν εἴρω . εἰ δέ καί τίς ἕνεκα ἐπιζητέω οὗτος κατά μέρος ὁ γῆ ὁ οἰκέω δέχομαι κόσμος καί οὐ ἐκ ἀρχή αὐτός ἀπαρτίζω παράγω , ἐγώ σύ εἴρω , μᾶλλον δέ οὐ ἐγώ , ἀλ ὁ ὁ γλῶσσα χρύσεος . ἐπεί γάρ ὁ γῆ μήτηρ ἐγώ εἰμί καί τροφός , ἐπεί πᾶς ἐκ αὐτός γίγνομαι καί εἰς αὐτός αὖθις ἐπιστρέφω , ἐπεί πᾶς ἀπολαύω ἐγώ οὗτος χαρίζομαι , ἵνα μή ὁ πᾶς αὐτός λογίζομαι ἐντεῦθεν σέβας αὐτός προσάγω , δύναμις δῆθεν οἰκεῖος τοσοῦτος ἀγαθός ἐγώ αἴτιος γίγνομαι . διά οὗτος πρῶτος μέν ἐπικαλύπτω οὗτος ὁ ὕδωρ καί ἀκή . τάσκευον ποιέω , μετά δέ οὗτος ὁ ὕδωρ εἰς εἷς ἐπισυνάγω συναγωγή , καί οὕτως ὁράω παρασκευάζω αὐτός . ἀλλά καί οὗτος ζητέω ἄξιος , ποῦ συνάγω ὁ ὕδωρ , ὡς ἐντεῦθεν ὁράω ὁ ξηρός , εἰ ὁ πρόσωπον ἅπας ὁ γῆ , ὅς φημί ὁ γραφή , ὁ ὕδωρ καλύπτω . Ἰουστῖνος ὁ φιλόσοφος καί μάρτυς Χριστός ὁ μέγας τε Βασίλειος φημί ὅτι κοιλότης γίγνομαι τηνικαῦτα κατά θεῖος κέλευσινκαὶ σύ λόγος μάρτυς ἀπαράτρεπτος ὁ κατά τόπος εὑρίσκω νῆσος ) , καί οὕτως αὔτης ὁ ὕδωρ ὑποχαλάω τίκτω . βία μή γάρ συνάγω ὁ ὕδωρ ἐν ὁ τοιοῦτος κοιλότης , οὐ εἄν ἀποκαλύπτω φθάνω ὁ ξηρός . ἀλλά , κηδεμονία Θεός ! καί νῆσος γάρ ὁ κοιλότης πρόσειμι παρασκευάζω . τίς ἕνεκα ; ὥστε ὁ ναυτίλλομαι ἐκεῖσε διαναπαύω , ἡνίκα καί μᾶλλον ὁδοιπορία μαμή