cogPG.PG158 64
θερμῶν ὑδάτων · πῦρ γὰρ καὶ ὕδωρ ἐν τῷ οὐρανῷ εῖναι λέγει , ὡσαύτως καὶ ὑποκάτω τῆς γῆς πῦρ καὶ ὕδωρ , ἀφ´ ὧν ὥσπερ σίφωνες ἀναπέμπονται πρὸς ἡμετέραν ζωὴν αἱ πηγαί . Ὁ μέντοι Δαμασκηνος Ἰωάννης περὶ τοῦ Ὡκεανοῦ φησιν ὅτι τὴν γην ἅπασαν οἷά τις κυκλοῖ ποταμός · περὶ οὖ εἰρηκέναι μοι δοκεῖ ἡ Γραφὴ , ὅτι ποταμὸς ἐκπορεύεται ἐκ τοῦ παραδείσου , πότιμον καὶ γλυκὺ ὕδωρ ἔχων . Οὗτος ἐίς τέσσαρας ἀρχὰς , τουτέστιν εἰς τέσσαρας ποταμοὺς διαιρεῖται . Εἰ δὲ καὶ τὴν αἰτίαν ἐπιζητεῖς δι´ ἄν τὰ προσγενόμενα ἡμῖν ὀμβριμαῖα ὕδατα κατὰ τοσοῦτον σήπεται , καὶ ταῦτα τοῦ ἡλίου διηθοῦντος το λεπτότατον καὶ ἀνάγοντος , ἰδοὺ καὶ ταύτην σοι προστίθεμεν . Πολυμιγεστάτη τῶν ὑδάτων τούτων ἡ φυσις ἐστίν · ἐκ πάντων γὰρ τῶν ὑγρῶν ἀνάγει ὁ ἥλιος . Π τοίνυν ἀνωμαλίας εὐκίνητος , καὶ πρός τινὰ φθορὰν θᾶττον ὁρᾷ . Ἔτι γε μὴν τὸ βαρύτατον τοῦ ἀναχθέντος αὖθις κατάγεται , ἐπεὶ τὸ βαρὺ πρὸς τὸ κάταντες εἴωθε φέρεσθαι · . τὸ δὲ λεπτότατον τῆς ἀναθυμιάσεως πνεύματος φύσις ἐγένετο . Καὶ ταῦτα μὲν εἰς τοσοῦτον ΗΜΕΡΑ ΤΕΤΛΡΓΗ . [ ῇ δὲ τετάρτῃ ἡμέρᾳ τοὺς φωστῆρας ποιήσας ἐν αὐτῷ τῷ στερεώματι ἔθετο . Φωστῆρας δὲ ἀκούων μηδὲν ἕτερον ἢ φωτοδόχα τούτους ἀγγεῖα εἶναι νόμιζε . Τὸ γὰρ φῶς ἐκεῖνο τὸ κατά γε τὴν πρώτην ἡμέραν παραχθὲν λαβὼν ὁ Θεὸς , καὶ διανείμας αὐτὸ τοῖς φωστῆρσι πᾶσιν , εἰ καὶ τῷ χρυσοῤῥήμονι Ἰωάννῃ τὰ περὶ τούτων οὐχ οὕτω δοκεῖ , καθάπερ λύχνοις ἐνέθηκεν ὥστε φαίνειν ἐπὶ τῆς γῆς . Ὁ γὰρθεῖος οὗτος ἀνὴρ ἐν τῷ εἰς τὴν Ἑξαήμερον πέμπτῳ λόγῳ αὐτοῦ τοιαῖσδε περὶ τούτου κέχρηται συλλαβαῖς « Εἰδες σοφίαν τοῦ Δημιουργοῦ . Εἶπε μόνον , καὶ παρήχθη τὸ στοιχεῖον τοῦτο τὸ θαυμαστὸν , ὁ ἥλιος λέγω . Τοῦτον γὰρ καλεῖ φωστῆρα μέγαν , καὶ φησὶν αὐτὸν εἰς ἀρχὰς τῆς ἡμέρας γεγενησθαι · οὗτος γὰρ φαιδροτέραν τὴν ἡμέραν ἀπεργάζεται . Διὰ τοῦτο καὶ τῇ τετάρτῃ αὐτὸν ἐδημιούργησεν , ἵνα μὴνομίσης τοῦτον συνιστᾶν τὴν ἡμέραν . Ἐγένοντο μὲν γὰρ τρεῖς ἡμέραι , αἱ πρὸ τῆς τούτου δημιουργίας , ἐβουλήθη δὲ ὁ Δεσπότης καὶ διὰ τούτου φαιδρότερον τὸ φῶς τῆς ἡμέρας ἐργάσασθαι » Ιοόσεχε , ἀγαπητέ . Δοκεῖ γὰρ ἐνταῦθα ὁ θειότατος Ἰωάνοης ἄλλο λέγειν εἶναι φῶς τὸ κατὰ τὴν πρώτην ὄμέραν παραχθὲν , καὶ ἕεερον τὸ κατὰ τὴν τετάρτην , πολλῷ τοῦ προτέρου λαμπρότερον . Ἀλλ´ ὁ μέγας Βασίλειος ἐν τῷ περὶ φωστήρων ἔκτῳ λόγῳ αὐτοῦ , ἵνα μὴ λέγω τοὺς ἀλλους ὁσίους Πατέρας , σαφέστε.ρον τὸν περὶ τούτου λόγον ποιεῖ , καὶ φησιν · « Εἰ καὶ προελήφθη τοῦ φωτὸς ἡ γένεσις , πῶς ὁ ἥλιος πάλιν εἰς φαῦσιν λέγεται γεγονέναι ; Τύτε μὲν οὖν αὐτὴ τοῦ φωτὸς ἡ φύσις παρήχθη , νῦν δὲ τὸ ἡλιακὸν ΒΙΙδΘ ΟΠΑΙΤΑ
Lemmas: θερμός ὕδωρ · πῦρ γάρ καί ὕδωρ ἐν ὁ οὐρανός εἰμί λέγω , ὡσαύτως καί ὑποκάτω ὁ γῆ πῦρ καί ὕδωρ , ἀφή ὅς ὥσπερ σίφων ἀναπέμπω πρός ἡμέτερος ζωή ὁ Πηγαί . ὁ μέντοι Δαμασκηνός Ἰωάννης περί ὁ Ὠκεανός φημί ὅτι ὁ γῆ ἅπας οἷος τις κυκλόω ποταμός · περί οὖον εἴρω ἐγώ δοκέω ὁ γραφή , ὅτι ποταμός ἐκπορεύω ἐκ ὁ παράδεισος , πότιμος καί γλυκύς ὕδωρ ἔχω . οὗτος εἷς τέσσαρες ἀρχή , τουτέστιν εἰς τέσσαρες ποταμός διαιρέω . εἰμί δέ καί ὁ αἴτιος ἐπιζητέω δις ἄν ὁ προσγίγνομαι ἐγώ ὀμβριμαῖος ὕδωρ κατά τοσοῦτος σήπω , καί οὗτος ὁ ἥλιος διηθέω ὁ λεπτός καί ἀνάγω , ἰδού καί οὗτος σύ προστίθημι . Πολυμιγεστάτη ὁ ὕδωρ οὗτος ὁ φύσις εἰμί · ἐκ πᾶς γάρ ὁ ὑγρός ἀνάγω ὁ ἥλιος . Π τοίνυν ἀνωμαλία εὐκίνητος , καί πρός τις φθορά ταχύς ὁράω . ἔτι γε μήv ὁ βαρύς ὁ ἀνάγω αὖθις κατάγω , ἐπεί ὁ βαρύς πρός ὁ κατάντης εἴωθα φέρω · . ὁ δέ λεπτός ὁ ἀναθυμίασις πνεῦμα φύσις γίγνομαι . καί οὗτος μέν εἰς τοσοῦτος Ἡμέρα Τ . [ ᾗ δέ τέταρτος ἡμέρα ὁ φωστήρ ποιέω ἐν αὐτός ὁ στερέωμα τίθημι . φωστήρ δέ ἀκούω μηδείς ἕτερος ἢ φωτοδόχος οὗτος ἀγγεῖον εἰμί νομίζω . ὁ γάρ φάος ἐκεῖνος ὁ κατά γε ὁ πρῶτος ἡμέρα παράγω λαμβάνω ὁ θεός , καί διανέμω αὐτός ὁ φωστήρ πᾶς , εἰμί καί ὁ χρυσοῤῥήμονι Ἰωάννης ὁ περί οὗτος οὐ οὗτος δοκέω , καθάπερ λύχνος ἐντίθημι ὥστε φαίνω ἐπί ὁ γῆ . ὁ γὰρθεῖος οὗτος ἀνήρ ἐν ὁ εἰς ὁ ἑξαήμερος πέμπτος λόγος αὐτός τοιόσδε περί οὗτος χράομαι συλλαβή « ὁράω σοφία ὁ Δημιουργός . εἶπον μόνος , καί παράγω ὁ στοιχεῖον οὗτος ὁ θαυμαστός , ὁ ἥλιος λέγω . οὗτος γάρ καλέω φωστήρ μέγας , καί φημί αὐτός εἰς ἀρχή ὁ ἡμέρα γίγνομαι · οὗτος γάρ φαιδρός ὁ ἡμέρα ἀπεργάζομαι . Ζεύς οὗτος καί ὁ τέταρτος αὐτός δημιουργέω , ἵνα μηνομισεω οὗτος συνίστημι ὁ ἡμέρα . γίγνομαι μέν γάρ τρεῖς ἡμέρα , ὁ πρό ὁ οὗτος δημιουργία , βούλομαι δέ ὁ Δεσπότης καί διά οὗτος φαιδρός ὁ φάος ὁ ἡμέρα ἐργάζομαι » Ιοόσεχε , ἀγαπητός . δοκέω γάρ ἐνταῦθα ὁ θεῖος Ἰωάνης ἄλλος λέγω εἰμί φάος ὁ κατά ὁ πρῶτος ὄμέραν παράγω , καί Ἔρως ὁ κατά ὁ τέταρτος , πολύς ὁ πρότερος λαμπρός . Ἀλ ὁ μέγας Βασίλειος ἐν ὁ περί φωστήρ κτείνω λόγος αὐτός , ἵνα μή λέγω ὁ ἄλλος ὅσιος Πατέρας , σαφής ὁ περί οὗτος λόγος ποιέω , καί φημί · « εἰμί καί προλαμβάνω ὁ φάος ὁ γένεσις , πῶς ὁ ἥλιος πάλιν εἰς φαῦσις λέγω γίγνομαι ; τύτε μέν οὖν αὐτός ὁ φάος ὁ φύσις παράγω , νῦν δέ ὁ ἡλιακός ΒΙ ΑΠ