cogPG.PG158 108
τοίνυν ἔν τε τῆς ἕκτη πρὸ τοῦ Ἀδὰμ τὸν εῖον παράδεισον κατὰ ἀνατολὰς ἐν Ἐδέμ . Ἐξ Κἁπάσης γὰρ τῆς γῆς , ὥσπερ φησὶ Θεοδώρητος ἁ μέγας τε Βασίλειος καὶ ὁ Δαμασκηνὸς Ἰωάννης . τάπον τινὰ κατὰ ἀνατολὰς ἐκλεξάμενος , ὀνομαζόμενον μὲν Ἐδὲμ , ἐν περιόπτῳ δὲ κείμενον καὶ πάσης τῆς γῆς ὑψηλότερον , φυτεύει ἐν αὐτῷ τὸν παράδεισον , ὡς ἐντεῦθεν τρυφερὸν οἷον αὐτὸν εἶναι καὶ θαλερὸν εἰσαεί , καθὼς φησι Σεβηριανός · τρυφὴ γὰρ ἡ Ἐδὲμ ἐρμηνεύεται . Ἐν ὧ δὴ τιμῆσαι βουληθεῖς κενανότο τὴν ἅνθροιπον ἔταξεν οἰκεῖν ὁ Θεός · « καὶ ἔθετο » γὰρ , φησὶν , « αὐτὸν ἐν τῷ παραδείσῳ . « Ἀλλ´ ἐντεῦθεν , ἀγαπητέ , καὶ τοῦτο μανθάνομεν , ὅτι ἐξ ἑτέρας μὲν ἔπλασε γῆς τὸν Ἀδὰμ , μετὰ ὅτε ταῦτα ἐν τῶ παραδείσῳ ἔθετο . Καὶ ἄκουε τί φησιν ἡ Γραφὴ · « Καὶ ἐξαπέστειλεν ὁ Θεὸς τὸν Ἀδὰμ ἐκ τοῦ παραδείσου τῆς τρυφῆς , ἐργάζεσθαι τὴν γῆν ἐξ ἦς ἐλήφθη . Διὰ τί δὲ καὶ τίνος ἕνεκεν ἔξω τοῦ παραδείσου πλάττει τὸν ἄνθρωπον ὁ Θεὸς , εἶθ´ οὕτως εἰσάγει αὐτὸν ἐν αὐτῷ ; ὥστε μαθεῖν ἐντεῦθεν αὐτὸν , ὡς ὁ χρυσοῤῥήμων Ἰωάννης φησὶν , ὅσης ἠξίωτο παρὰ Θεοῦ τῆς τιμῆς , καὶ ὅση παρ´ αὐτοῦ ἡ ἀπόλαυσις αὐτῷ ἐχαρίζετο . Ὅρα γὰρ ὅτι καὶ οἱ ἐξ ἐλαχίστης τάξεως ἐπὶ τὴν ἄνω τε καὶ πρώτην ἀναβιβαζόμενοι οἴδασιν ἐξ ἀνάγκης τίνες πρότερον ἦσαν καὶ ὅπου κατήντησαν ὕστερον , ὃ δὴ καὶ οὐ μικρᾶς ἀγαλλιάσεως γίνεται πρόξενον . Πλάττει μὲν οὖν , ὡς εἴρηται , ταῖς ἰδίαις χερσὶ τὸν ἄνθρωπον ὁ Θεός . « Καὶ ἔλαβε , » γὰρ , φησί , « χοῦν ἀπὸ τῆς γῆς ὁ Θεὸς , καὶ ἔπλασε τὸν ἄνθρωπον , καὶ καὶ ἐγένετο ὁ ἄνθρωπος εἰς ψυχὴν ζῶσαν , » Εὐλόγως οὖν τὰ μὲν χερσαῖα πάντα θνητὰ τυγχάνει · ἐξῆλθε γὰρ , φησὶν , ἀπὸ τῆς γῆς σὺν αὐτῇ τῇ ψυχῆ · « Ἐξαγαγέτω , » γάρ φησιν , « ἡ γῆ ψυχὴν ζῶσαν . » δὲ ἄνθρωπος μόνος ἀθανασίας μετέσχηκεν , ὅτι διὰ τοῦ θείου ἐμφυσήματος καὶ οὐκ ἀπὸ γῆς ἔλαβε τὴν ψυχήν · « Ἐνεφύσησε , » γάρ φησιν , « εἰς τὸ πρόσωπον αὐτοῦ πνοὴν ζωῆς , » αὐτὴν τὴν νοερὰν δηλονότι ψυχήν . Οὐδὲ γὰρ ἀπὸ γῆς αὔτη . Καὶ πείου τῷ θεολόγῳ Γρηγορίῳ περὶ τῆς τοῦ ἀνθρώπου πλάσεως οὔτως κατὰ ῥῆμα διεξιόντι . « Καὶ παρὰ μὲν τῆς ὄλης λαβὼν τὸ σῶμα ἤδη προῦποστάσης , παρ ἑαυτοῦ δὲ πνοὴν ἐνθείς , ὃ δὴ νοερὰν ψυχὴν Θεοῦ οἶδεν ὁ λόγος , παράγει τὸν ἄνθρωπον . » Πρόσεχε οὖν . Ἐπειδὴ γὰρ ἡ νοερὰ ψυχὴ δι´ ἐμφυσήματος τῷ ἀνθρώπῳ ἐντέθειται παρὰ Θεοῦ , διὰ τοῦτο καὶ ἀθάνατός ἐστιν . Ἡ δὲ τῶν ἀλόγων ζώων ψυχὴ ἀπὸ γῆς ἐξελθοῦσα κατὰ τὴν θείαν φωνὴν γεώδης ἐστί , διὰ τοῦτο καὶ θνητή - Καὶ περὶ μὲν τούτων οὐτως . Ἀναγκαῖον δὲ εἰδέναι σε , ἀγαπητέ , καὶ τί φησιν ἐπὶ τούτοις ὁ τὴν γλῶτταν χρυσοῦς . « Καὶ τὰ μὲν τετράποδα ποιῶν ὁ Θεὸς ὁμοῦ μετὰ τῶν σωμάτων
Lemmas: τοίνυν ἐν τε ὁ ἕκτος πρό ὁ Ἀδάμ ὁ Ἀγαμεμνόνειος παράδεισος κατά ἀνατολή ἐν Ἐδέμ . ἐς Κἁπάσης γάρ ὁ γῆ , ὥσπερ φημί Θεοδώρητος ὅς μέγας τε Βασίλειος καί ὁ Δαμασκηνός Ἰωάννης . τάπος τις κατά ἀνατολή ἐκλέγω , ὀνομάζω μέν Ἐδέμ , ἐν περίοπτος δέ κεῖμαι καί πᾶς ὁ γῆ ὑψηλός , φυτεύω ἐν αὐτός ὁ παράδεισος , ὡς ἐντεῦθεν τρυφερός οἷος αὐτός εἰμί καί θαλερός εἰσαεί , καθώς φημί Σεβηριανός · τρυφή γάρ ὁ Ἐδέμ ἑρμηνεύω . ἐν ἵημι δή τιμάω βούλομαι κενανότο ὁ ανθροιπος τάσσω οἰκέω ὁ Θεός · « καί τίθημι » γάρ , φημί , « αὐτός ἐν ὁ παράδεισος . « Ἀλ ἐντεῦθεν , ἀγαπητός , καί οὗτος μανθάνω , ὅτι ἐκ ἕτερος μέν πλάσσω γῆ ὁ Ἀδάμ , μετά ὅτε οὗτος ἐν ὁ παράδεισος τίθημι . καί ἀκούω τίς φημί ὁ γραφή · « καί ἐξαποστέλλω ὁ θεός ὁ Ἀδάμ ἐκ ὁ παράδεισος ὁ τρυφή , ἐργάζομαι ὁ γῆ ἐκ εἰμί λαμβάνω . Ζεύς τίς δέ καί τίς ἕνεκα ἔξω ὁ παράδεισος πλάσσω ὁ ἄνθρωπος ὁ θεός , ἔρχομαι οὕτως εἰσάγω αὐτός ἐν αὐτός ; ὥστε μανθάνω ἐντεῦθεν αὐτός , ὡς ὁ χρυσορρήμων Ἰωάννης φημί , ὅσος ἀξιόω παρά Θεός ὁ τιμή , καί ὅσος παρ´ αὐτός ὁ ἀπόλαυσις αὐτός χαρίζομαι . Ὅρας γάρ ὅτι καί ὁ ἐκ μικρός τάξις ἐπί ὁ ἄνω τε καί πρῶτος ἀναβιβάζω οἶδα ἐκ ἀνάγκη τίς πρότερος εἰμί καί ὅπου κατά-ἀντάω ὕστερος , ὅς δή καί οὖον μικρός ἀγαλλίασις γίγνομαι Πρόξενος . πλάσσω μέν οὖν , ὡς εἴρω , ὁ ἴδιος χείρ ὁ ἄνθρωπος ὁ Θεός . « καί λαμβάνω , » γάρ , φημί , « χόω ἀπό ὁ γῆ ὁ θεός , καί πλάσσω ὁ ἄνθρωπος , καί καί γίγνομαι ὁ ἄνθρωπος εἰς ψυχή ζώννυμι , » Εὔλογος οὖν ὁ μέν χερσαῖος πᾶς θνητός τυγχάνω · ἐξέρχομαι γάρ , φημί , ἀπό ὁ γῆ σύν αὐτός ὁ Ψυχή · « ἐξάγω , » γάρ φημί , « ὁ γῆ ψυχή ζώννυμι . » δέ ἄνθρωπος μόνος ἀθανασία μετέχω , ὅτι διά ὁ θεῖον ἐμφύσημα καί οὐ ἀπό γῆ λαμβάνω ὁ Ψυχή · « ἐμφυσάω , » γάρ φημί , « εἰς ὁ πρόσωπον αὐτός πνοή ζωή , » αὐτός ὁ νοερός δηλονότι Ψυχή . οὐδέ γάρ ἀπό γῆ οὗτος . καί Πείου ὁ θεολόγος Γρηγόριος περί ὁ ὁ ἄνθρωπος πλάσις οὔτως κατά ῥῆμα διεξέρχομαι . « καί παρά μέν ὁ ὅλος λαμβάνω ὁ σῶμα ἤδη προϋπόσταση , παρά ἑαυτοῦ δέ πνοή ἐντίθημι , ὅς δή νοερός ψυχή Θεός οἶδα ὁ λόγος , παράγω ὁ ἄνθρωπος . » προσέχω οὖν . ἐπεί γάρ ὁ νοερός ψυχή δις ἐμφύσημα ὁ ἄνθρωπος ἐντίθημι παρά Θεός , διά οὗτος καί ἀθάνατος εἰμί . ὁ δέ ὁ ἄλογος ζῷον ψυχή ἀπό γῆ ἐξέρχομαι κατά ὁ θεῖος φωνή γεώδης εἰμί , διά οὗτος καί θνητός - καί περί μέν οὗτος οὕτως . ἀναγκαῖος δέ οἶδα σύ , ἀγαπητός , καί τίς φημί ἐπί οὗτος ὁ ὁ γλῶσσα χρύσεος . « καί ὁ μέν τετράπους ποιέω ὁ θεός ὁμοῦ μετά ὁ σῶμα