cogPG.PG158 72
τοῦτο , οὐκ ἔστιν · αὐτεξούσιος γὰρ ὢν ὁ κατ´ εἰκόνα θεοῦ γεγενημένος ἄνθρωπος εἰμαρμένῃ καὶ ἄστρασιν οὐχ ὑπόκειται . Εἰ γὰρ τοῦτο ἦν , οὐκ ἂν τοῖς μὴ κατὰ γνώμην ἁμαρτάνουσι πῦρ ὁ Θεὸς καὶ σκότος ἡπείλησεν . Ὅτι δὲ βλασφημία ἐστὶν εἰς Θεὸν τὸ νομίζειν ἐξ ἀστέρων γίνεσθαι τοὺς μὲν τῶν ἀνθρώπων φονέας , τοὺς δὲ πάλιν ἅρπαγας , ὁ κορυφαῖος Πέτρος ἀριδήλως τοῦτο διδάξει σε πρὸς Φαῦστον . Καὶ γὰρ . περὶ γενέσεως διαλεγόμενος καὶ τάδε πρὸς τοῖς ἄλλοις ἔλεγεν · « Ἐγὼ μὲν ἀστρολογίας ἔμπειρος οὐκ εἰμὶ , ὥστε τὴν γένεσιν ἀπ´ αὐτῆς τῆς κατὰ γένεσιν ἐπιστήμης ἀνασκευάζειν . Ἄλλῳ δὲ τρόπῳ δύναμαι ἀποδεικνύειν ὅτι κατὰ πρόνοιαν διοικεῖται τὰ πράγματα · ἕκαστος γὰρ πρὸς ἃ πράττει τιμῆς καὶ κολάσεως τεύξεται . » ἁμαρτάνουσιν οὖν οἱ γένεσιν εἰσάγοντες , αὐτὸν τὰ πάντα δημιουργήσαντα Θεὸν βλασφημοῦντες . Ἐπὶ τούτοις γὰρ τοῦ γέροντος εἰπόντος ὅτι βλασφημεῖν ἐστι τὸ λέγειν ὅτι τὰ πάντα γενέσει ὑπόκειται , καὶ πάνυ ὁ Πέτρος ἔλεγεν . Εἰ γὰρ πᾶσαι αἱ τῶν ἀνθρώπων ἁμαρτίαι ἐξ ἀστέρων γίνονται , οἱ δὲ ἀστέρες ὑπὸ Θεοῦ ταῦτα ποιεῖν ἐτάχθησαν , ἵνα πάντων χαλεπῶν ἀποτελεσματικοὶ γένωνται , ἁπάντων λοιπὸν αἱ ἁμαρτίαι εἰς αὐτὸν ἀνα . φέμονται τὸν τὴν γένεσιν ἐνδόντα τοῖς ἄστρασι . Καὶ τὰ μὲν τοῦ κορυφαίου τοιαῦτα · ὅρα δὲ καὶ τί φησιν . ὁ μέγας Βασίλειος ἐν τῷ περὶ φωστήρων ἕκτῳ λόγῳ αὐτοῦ . Τὴν γὰρ ἀστρολογικὴν τέχνην ἐπὶ μέσου παράγων , καὶ ὅπως ἔχει μεθόδου κατεξετάζων , οὕτω κατὰ ῥῆμα διέξεισιν · « Ἐν δὴ τούτοις τοῖς λογισμοῖς πολὺ μὲν τὸ ἀνόητον , πολλαπλάσιον δὲ τὸ ἀσεβές . Τίνος ἕνεκεν ; Ὅτι οἱ κακοποιοὶ τῶν ἀστέρων τῆς αὐτῶν πονηρίας ἐπὶ τὸν ποιήσαντα αὐτοὺς τὴν αἰτίαν μετατιθέασιν . Ἔπειτα εἰ καὶ τῶν περὶ κακίαν καὶ ἀρετὴν ἐνεργημάτων οὐκ ἐκ τοῦ ἐφ´ ἡμῖν εἰσιν αἱ αρχαὶ , ἀλλ´ ἐκ τῆς γενέσεως αἱ ἀνάγκαι , περιττοὶ μὲν οἱ νομοθέται τὰ πρακτέα ἡμῖν καὶ τὰ φευκτέα διορίζοντες , περιττοὶ δὲ οἱ δικασταὶ ἀρετὴν τιμῶντες καὶ πονηρίαν κολάζοντες · οὐ μὲν γὰρ τοῦ κλέπτου τὸ ἀδίκημα , οὐδὲ τοῦ φονέως , ᾧ γε οὐδὲ βουλοιλένω δυνατὸν ἦν κρατεῖν τῆς χειρός . Ἀλλ´ οὐκ ἔστι τοῦτο , οὐκ ἔστιν · αὐτεξούσιος γὰρ ὁ ἄνθρωπος , ὅτι καὶ κατ´ εἰκόνα παρήχθη Θεοῦ , ἐφ´ ᾧ γενέσει καὶ ἄστρασιν οὐχ ὑπόκειται . » Τοῖς μέντοι προσπταίουσιν ὁπωσδήποτε καθ´ εἰμαρμένην , ὡς εἴρηται , καὶ συγγινώσκειν ἄξιον ἦν , οὐ μὴν ἐπιφέρειν μάστιγας , ὡς ὁ χρυσοῤῥήμων Ἰωάννης φησίν . Καὶ γὰρ ἐν οἷς ἐξέθετο λόγοις περὶ εἰμαρμένης καὶ τάδε διέξεισι . Τοῖς μὲν οὐν ἀνάγκῃ κατεχομένοις συγγινώσκειν οἵδαμεν . Κἂν γὰρ ὑπὸ ἄαίμονός τις ἐνοχλούμενος ἢ τὸν χιτῶνα διαῤῥήξῃ τὸν ἡμέτερον ᾖ πληγὰς ἐπεκέγκῃ , οὐ μόνον αὐ κολάζομεν , ἀλλὰ καὶ ἐλεοῦμεν καὶ συγγινώσκομεν . Τί δήποτε ; Ὅτι οὐχ ἡ προαιρέσεως , ἀλλ´ ἡ τοῦ ἑαίμονος βία ταῦτα εἰργάσατο , Ὥστε εἰ καὶ τὰ ἄλλα ἀμαρτήματα ἀπὸ τῆς ἀνάγκης τῆς κατὰ τὴν εἰμαρμένην ἐγίνοντο , συνέγνωμεν ἄν · ἐπειδὴ ἴσμεν ὅτι οὐκ ἄστιν ἀνάγκη , διὰ τοῦτο οὐδὲ συγγινώσκομεν . Εἰ γὰρ ἀνάγκῃ τὰ ἡμέτερα ἐδέδετο , τίνος ἕνεκεν τὸν οἰκέτην κεκλοφότα μαστίζεις ; διὰ τί τὴν γυναῖκα μοιχευθεῖσαν εἰς κριτήριον ἕλκεις ; ἵνα τί δὲ καὶ
Lemmas: οὗτος , οὐ εἰμί · αὐτεξούσιος γάρ εἰμί ὁ κατ´ εἰκών θεός γίγνομαι ἄνθρωπος μείρομαι καί ἀστήρ οὐ ὑπόκειμαι . εἰμί γάρ οὗτος εἰμί , οὐ εἄν ὁ μή κατά γνώμη ἁμαρτάνω πῦρ ὁ θεός καί σκότος ἀπειλέω . ὅτι2 δέ βλασφημία εἰμί εἰς θεός ὁ νομίζω ἐκ ἀστήρ γίγνομαι ὁ μέν ὁ ἄνθρωπος φονεύς , ὁ δέ πάλιν ἅρπαξ , ὁ κορυφαῖος Πέτρος ἀρίδηλος οὗτος διδάσκω σύ πρός Φαῦστος . καί γάρ . περί γένεσις διαλέγω καί ὅδε πρός ὁ ἄλλος λέγω · « ἐγώ μέν ἀστρολογία ἔμπειρος οὐ εἰμί , ὥστε ὁ γένεσις ἀπ´ αὐτός ὁ κατά γένεσις ἐπιστήμη ἀνασκευάζω . ἆλλος δέ τρόπος δύναμαι ἀποδείκνυμι ὅτι κατά πρόνοια διοικέω ὁ πρᾶγμα · ἕκαστος γάρ πρός ὁ πράσσω τιμή καί κόλασις τυγχάνω . » ἁμαρτάνω οὖν ὁ γένεσις εἰσάγω , αὐτός ὁ πᾶς δημιουργέω θεός βλασφημέω . ἐπί οὗτος γάρ ὁ γέρων εἶπον ὅτι βλασφημέω εἰμί ὁ λέγω ὅτι ὁ πᾶς γένεσις ὑπόκειμαι , καί πάνυ ὁ Πέτρος λέγω . εἰμί γάρ πᾶς ὁ ὁ ἄνθρωπος ἁμαρτία ἐκ ἀστήρ γίγνομαι , ὁ δέ ἀστήρ ὑπό Θεός οὗτος ποιέω τάσσω , ἵνα πᾶς χαλεπός συμπερασματικός γίγνομαι , ἅπας λοιπός ὁ ἁμαρτία εἰς αὐτός ἀνα . φεμοντ ὁ ὁ γένεσις ἐνδίδωμι ὁ ἀστήρ . καί ὁ μέν ὁ κορυφαῖος τοιοῦτος · ὁράω δέ καί τίς φημί . ὁ μέγας Βασίλειος ἐν ὁ περί φωστήρ ἕκτος λόγος αὐτός . ὁ γάρ ἀστρολογικός τέχνη ἐπί μέσος παράγω , καί ὅπως ἔχω μέθοδος κατεξετάζω , οὗτος κατά ῥῆμα διεξέρχομαι · « ἐν δή οὗτος ὁ λογισμός πολύς μέν ὁ ἀνόητος , πολλαπλάσιον δέ ὁ ἀσεβής . τίς ἕνεκα ; ὅτι2 ὁ κακοποιός ὁ ἀστήρ ὁ αὐτός πονηρία ἐπί ὁ ποιέω αὐτός ὁ αἴτιος μετατίθημι . ἔπειτα εἰμί καί ὁ περί κακία καί ἀρετή ἐνέργημα οὐ ἐκ ὁ ἐφίημι ἐγώ εἰμί ὁ αρχή , ἀλ ἐκ ὁ γένεσις ὁ ἀνάγκη , περισσός μέν ὁ νομοθέτης ὁ πρακτέος ἐγώ καί ὁ φευκτέος διορίζω , περισσός δέ ὁ δικαστής ἀρετή τιμή καί πονηρία κολάζω · οὖον μέν γάρ ὁ κλέπτης ὁ ἀδίκημα , οὐδέ ὁ φονεύς , ὅς γε οὐδέ βουλοιλένω δυνατός εἰμί κρατέω ὁ χείρ . Ἀλ οὐ εἰμί οὗτος , οὐ εἰμί · αὐτεξούσιος γάρ ὁ ἄνθρωπος , ὅτι καί κατ´ εἰκών παράγω Θεός , ἐφίημι ὅς γένεσις καί ἀστήρ οὐ ὑπόκειμαι . » ὁ μέντοι προσπταίω ὅπως καθ´ λέγω , ὡς εἴρω , καί συγγιγνώσκω ἄξιος εἰμί , οὖον μήv ἐπιφέρω μάστιξ , ὡς ὁ χρυσορρήμων Ἰωάννης φημί . καί γάρ ἐν ὅς ἐκτίθημι λόγος περί εἴμαρμαι καί ὅδε διέξειμι . ὁ μέν ὀν ἀνάγκη κατέχω συγγιγνώσκω οἶδα . κἀν γάρ ὑπό ἄαίμονός τις ἐνοχλέω ἢ ὁ χιτών διάρρηξη ὁ ἡμέτερος εἰμί πληγάς ἐπεκφέρω , οὖον μόνος αὖος κολάζω , ἀλλά καί ἐλεέω καί συγγιγνώσκω . τις δήποτε ; ὅτι2 οὐ ὁ προαίρεσις , ἀλ ὁ ὁ Αἵμων βία οὗτος ἐργάζομαι , ὥστε εἰμί καί ὁ ἄλλος ἁμάρτημα ἀπό ὁ ἀνάγκη ὁ κατά ὁ λέγω γίγνομαι , συγγιγνώσκω ἄν · ἐπεί οἶδα ὅτι οὐ Άστιν ἀνάγκη , διά οὗτος οὐδέ συγγιγνώσκω . εἰμί γάρ ἀνάγκη ὁ ἡμέτερος δήω , τίς ἕνεκα ὁ οἰκέτης κλέπτω μαστίζω ; διά τίς ὁ γυνή μοιχεύω εἰς κριτήριον ἕλκω ; ἵνα τίς δέ καί