cogPG.PG158 436
μόνον δὲ ὁ ἄνθρωπος τῶν θείων χειρῶν τὸ πλαστούργημα . » Καὶ ταῦτα μὲν ὁ διαληφθεὶς οὗτος θεῖος ἀνὴρ περὶ τοῦ παραδείσου διέξεισιν · ἀφ´ ὧν ἔξεστι τῷ προσέχοντι καταμαθεῖν , κτίσμα τε θειότερον αὐτὸν εἶναι , καὶ τῆς διεφθαρμένης ταύτης ἀνώτερον κτίσεως . Εἰ Κμὴ γὰρ τοῦτο ἦν , οὐκ ἂν ὁ Ἀδὰμ ἐκεῖνος ἐν αὐτῷ διατρίβων ἠγαλλιάσατο καὶ ἔ αιρεν · οὐκ ἂν ὁ ἄφθαρτος ἐν φθαρτῷ διαιτώμενος μακαρίας ἦν ἀπολαύων ζωῆς . Ὅτι δὲ ταῦτα οὕτως ἔχει , καὶ ὅτι τὸ χωρίον ἐκεῖνο τοιοῦτον ἦν , καὶ αὐτὸς ὁ μέγας Βασίλειος ἀριδήλως ὑπέδειξε περὶ παραδείσου , καὶ τάδε διαληφθείς · « Οὕτω καὶ τὸ ἐνδιαίτημα τοῦ ἀνθρώπου τῆς ἰδίας αὐτοῦ χειρὸς ἔργον ἐποίησε , τόπον ὑπεοφέροντα τῆς ὅλης κτίσεως , ἐν περιόπτῳ κείμενον ἀνεπισκότητον , διὰ τὸ ὕψος εὐόρατον · οὐ λαίλαώ ἐκεῖσε , οὐ πρηστὴρ , οὐ χάλαζα , οὐ χειμερινὴ πῆξις · γῆ πίων καὶ μαλακὴ , κατάῤῥυτος ὕδασιν γονιμωτάτοις . Ἀλλὰ πῶς εἰς ὄψιν τὰ τῆς πατρίδος ἐκείνης ἀγάγω σοι ; ὅπως ἐκ τῆς ἐξορίας ταύτης ἐς αὐτὸν ἀνακαλῶ σε » Μάνθανε οὖν ἐντεῦθεν , ὦ ἱερὰ κεφαλὴ , ὁποίας ἐστὶ φύσεως ὁ παρ άδεισος · εἰ γὰρ καὶ δῶμεν πρὸς τοῖς κλλοις ἅπασι καὶ αὐτὸν τῷ κυκλοῦντι πᾶσαν τὴν γῆν ὡκεανῷ περιορίζεσθαι , καθάπερ οἱ πλείους ψήθησαν , ἀλλὰ τῆς ἀλλοιουμένης ταύτης , καὶ καθ´ ὥραν μεταβαλλομένης ζωῆς ἀνώτερον ὑπολάμβανε · εὶ μὴ γὰρ τοῦτο ἦν , οὐκ ἅν ἐν περιόπτῳ κεῖσθαι ἐλέγετο , οὐκ ἂν ἁπάσης τῆς γῆς ὑψηλότερος , οὐκ ἂν ἀειθαλέσι φυτοῖς καὶ ἀθανάτοις κατακοσμούμενος Ὅτι δὲ ταῦτα οὕτως ἔχει , καὶ ὅτι τῆς γῆς ταύτης ὕπερθεν ὁ παράδεισος , καὶ ὁ τὰ θεῖα σοφὸς ὑπέδειξε εοδώρητος οὕτως εἰπών · « Ἐξ ἁπάσης μὲν οὖν τῆς γῆς ὥσπερ τινὰ ἔξοχον τόπον κατ´ ἀνατολὰς ὁ Θεὸς ἐκλεξάμενος Ἐδὲμ ὀνομαζόμενον , ἐν αὐτῷ δὴ τὸν παράδεισον κατεσκεύασεν · ἐν ᾧ δὴ τιμῆσαι βουληθεὶς γεγονότα τὸν ἄνθρωτον ἔταξεν οἰκεῖν . Πρόσεχε οὖν · φαίνεται γὰρ ἐντεῦθεν ὡς ἄφθαρτος ἦν ὁ παράδεισος · εἰ μὴ γὰρ τοῦτο ἦν , οὐκ ἂν ἐν αὐτῷ τιμῆσαι βουλόμενος τὸν ἄνθρωπον ἔθετο · » καὶ ταῦτα περὶ πάσης τῆς ἁγίασοΓραφῆς παραχθῆναι τοῦτον ἄφθαρτον μαρτυρουμένης . Καὶ τί χρὴ πολλὰ λέγειν · Ἄφθαρτος ἦν ὁ παράδεισος · εἰ τῷ κυκλοῦντι πᾶσαν τὴν γῆν , ὥς φασιν , ὡκεανῷ περιεγράφετο , ἔφθασεν ἂν ἐξ ἀνάγκης ὁ παγκόσμιος ἐκεῖνος κατακλυσμὸς , καὶ αὐτὸν συνδιαφθεῖραι μετὰ τῶν ἄλλων ὡς φθορᾷ ὑποκείμενον , εἴγε τηνικαῦτα τὸ ὕδωρ , ὥς φησιν ἡ Γραφὴ , ὅρους ὕπερθεν ὑψώθη παντὸς ἐπὶ πήνεσι πέντε καὶ δέκα . Εδηλον οὖν κἀντεῦθεν ὅνι τῆς ἀλλοιουμένης ταύτης ζωῆς ἀνώτερος ὁ παράδεισος . Εἰ δὲ τῆς ζωῆς ταύτης ἀνώτερος , εὔδηλον ὅτι καὶ ἄφθαρτος · εἰ δὲ ἄφθαρτος , ἀνάγκη πᾶσα καὶ τὰ ἐν αὐτῷ πάντα φυτὰ φθορᾶς εἰναι ὑπέρτερα . Εἰ γὰρ , καθά τινες οἴονται , φθορᾶ καὶ ἀλλοιώσει ταῦτα ὑπέκειντο , καὶ τὸ γευόμενον πάντως αὐτὸν τὸν αἰσθητῆς βρώσεως ἐν μετουσίᾳ γενόμενον . Καὶ τί χρὴ πολλὰ λέγειν ; Εἰ φθαρτὸς ἦν ὁ παράδεισος , οὐκ ἂν ὁ θειότατος Ἀμβρόσιος καὶ ὁ τοῦ Χριστοῦ μάρουρ Ἰουστῖνος αἰσχρὸν εἶναι ἔλεγον τὸ φάσκειν τὴν τοῦ
Lemmas: μόνος δέ ὁ ἄνθρωπος ὁ θεῖον χείρ ὁ πλαστούργημα . » καί οὗτος μέν ὁ διαλαμβάνω οὗτος θεῖος ἀνήρ περί ὁ παράδεισος διεξέρχομαι · ἀφή ὅς ἔξεστι ὁ προσέχω καταμανθάνω , κτίσμα τε θεῖος αὐτός εἰμί , καί ὁ διαφθείρω οὗτος ἀνώτερος κτίσις . εἰμί Κμὴ γάρ οὗτος εἰμί , οὐ εἄν ὁ Ἀδάμ ἐκεῖνος ἐν αὐτός διατρίβω ἀγαλλιάω καί ἔ Άϊρεν · οὐ εἄν ὁ ἄφθαρτος ἐν φθαρτός διαιτάω μακάριος εἰμί ἀπολαύω ζωή . ὅτι2 δέ οὗτος οὕτως ἔχω , καί ὅτι ὁ χωρίον ἐκεῖνος τοιοῦτος εἰμί , καί αὐτός ὁ μέγας Βασίλειος ἀρίδηλος ὑποδείκνυμι περί παράδεισος , καί ὅδε διαλαμβάνω · « οὕτως καί ὁ ἐνδιαίτημα ὁ ἄνθρωπος ὁ ἴδιος αὐτός χείρ ἔργον ποιέω , τόπος ὑποφέρω ὁ ὅλος κτίσις , ἐν περίοπτος κεῖμαι ἀνεπισκότητος , διά ὁ ὕψος εὐόρατος · οὖον λαίλαώ ἐκεῖσε , οὖον πρηστήρ , οὖον χάλαζα , οὖον χειμερινός πῆξις · γῆ πίων καί μαλακός , κατάρρυτος ὕδωρ γόνιμος . ἀλλά πῶς εἰς ὄψις ὁ ὁ πατρίς ἐκεῖνος ἄγω σύ ; ὅπως ἐκ ὁ ἐξορία οὗτος εἰς αὐτός ἀνακαλέω σύ » μανθάνω οὖν ἐντεῦθεν , εἰμί ἱερόv κεφαλή , ὁποῖος εἰμί φύσις ὁ παρά άδεισος · εἰμί γάρ καί δήω πρός ὁ καλέω ἅπας καί αὐτός ὁ κυκλόω πᾶς ὁ γῆ ὠκεανός περιορίζω , καθάπερ ὁ πλείων ψάω , ἀλλά ὁ ἀλλοιόω οὗτος , καί καθ´ ὥρα μεταβάλλω ζωή ἀνώτερος ὑπολαμβάνω · εί μή γάρ οὗτος εἰμί , οὐ ὅς ἐν περίοπτος κεῖμαι λέγω , οὐ εἄν ἅπας ὁ γῆ ὑψηλός , οὐ εἄν ἀειθαλής φυτός καί ἀθάνατος κατακοσμέω ὅτι2 δέ οὗτος οὕτως ἔχω , καί ὅτι ὁ γῆ οὗτος ὕπερθεν ὁ παράδεισος , καί ὁ ὁ θεῖον σοφός ὑποδείκνυμι εοδώρητος οὕτως εἶπον · « ἐς ἅπας μέν οὖν ὁ γῆ ὥσπερ τις ἔξοχος τόπος κατ´ ἀνατολή ὁ θεός ἐκλέγω Ἐδέμ ὀνομάζω , ἐν αὐτός δή ὁ παράδεισος κατασκευάζω · ἐν ὅς δή τιμάω βούλομαι γίγνομαι ὁ ἄνθρωτον τάσσω οἰκέω . προσέχω οὖν · φαίνω γάρ ἐντεῦθεν ὡς ἄφθαρτος εἰμί ὁ παράδεισος · εἰμί μή γάρ οὗτος εἰμί , οὐ εἄν ἐν αὐτός τιμάω βούλομαι ὁ ἄνθρωπος τίθημι · » καί οὗτος περί πᾶς ὁ αγιασογραφω παράγω οὗτος ἄφθαρτος μαρτυρέω . καί τίς χρή πολύς λέγω · ἄφθαρτος εἰμί ὁ παράδεισος · εἰμί ὁ κυκλόω πᾶς ὁ γῆ , ὅς φημί , ὠκεανός περιγράφω , φθάνω εἄν ἐκ ἀνάγκη ὁ παγκόσμιος ἐκεῖνος κατακλυσμός , καί αὐτός συνδιαφθείρομαι μετά ὁ ἄλλος ὡς φθορά ὑπόκειμαι , εἰ τηνικαῦτα ὁ ὕδωρ , ὅς φημί ὁ γραφή , ὅρος ὕπερθεν ὑψόω πᾶς ἐπί πῆνος πέντε καί δέκα . δῆλος οὖν ἐντεῦθεν αἵμων ὁ ἀλλοιόω οὗτος ζωή ἀνώτερος ὁ παράδεισος . εἰμί δέ ὁ ζωή οὗτος ἀνώτερος , εὔδηλος ὅτι καί ἄφθαρτος · εἰμί δέ ἄφθαρτος , ἀνάγκη πᾶς καί ὁ ἐν αὐτός πᾶς φυτόν φθορά εἰναι ὑπέρτερος . εἰμί γάρ , καθά τις οἴομαι , φθορά καί ἀλλοιόω οὗτος ὑπόκειμαι , καί ὁ γεύω πάντως αὐτός ὁ αἰσθητός βρῶσις ἐν μετουσία γίγνομαι . καί τίς χρή πολύς λέγω ; εἰμί φθαρτός εἰμί ὁ παράδεισος , οὐ εἄν ὁ θεῖος Ἀμβρόσιος καί ὁ ὁ Χριστός μάρος Ἰουστῖνος αἰσχρός εἰμί λέγω ὁ φάσκω ὁ ὁ