cogPG.PG158 133
Ι δὲ ταῦτα οὕτως ἔχει , πῶς εἴπωμεν ἐν αὐτῇ τῇ τελειότητι πάσχειν ὅλως τὸν πρῶτον ἐκεῖνον ἄνθρωπον ; Δέδεικται οὐν ἐκ πολλῶν ὅτι πρὸ τῆς παραβάσεως οἵῳ δή τινι φυσικῷ οὐχ ὑπέκειτο πάθει ὁ ἄνθρωπος , ἄτε δὴ τῆς κατὰ χάριν ἀθανασίας οὐκ ἀμοιρῶν . Εἰ δὲ τοῦτο , πῶς ἐπασχεν ; εἰ γὰρ ἔπασχεν , καὶ θνητῆς ἂν ἐξ ἀνάγκης φύσεως ἦν καὶ φθαρτῆς . Ἀλλὰ´ ἡμᾶς οὕτω φρονεῖν ἐπὶ τούτοις κωλύει μὲν καὶ ὁ τῶν διαληφθέντων ἀγίων χορὸς , κωλύει δὲ πλέον καὶ ἡ ἐν Καρθαγένῃ συστᾶσα σήνοδος ἐν ἑκατοστῷ ἐννάτῳ κανόνι αὐτῆς οὕτω λέγουσα · « Εἴ τις λέγει τὸν Ἀδὰμ θνητὸν πλασθῆναι παρὰ Θεοῦ καὶ μὴ μετὰ τὴν ἁμαρτίαν ἐλθεῖν εἰς φθορὰν , ἔστω ἀνάθεμα . » Ταύτῃ τοι καὶ παράγειν ἐνταῦθα τὸν θεολόγον Γρηγόριον οὐκ εὐπρεπὲς ἡμῖν οὐδὲ ὅσιον ἤγηται . Εἰ γὰρ καὶ λέγειν ἔοικε τὸν ἀπ´ ἀρχῆς ἄνθρωπον ἐπίγειον εἶναι τὸ σῶμα καὶ οὐράνιον τὴν ψυχὴν , πρόσκαιρον ὁμοίως καὶ ἀθάνατον , ὁρατὸν καὶ νοούμενον , μέσον μεγέθους καὶ ταπει νότητος , πνεῦμα καὶ σάρκα τὸν αὐτὸν , τὸ μὲν ἵνα μένῃ καὶ δοξάζῃ τὸν εὐεργέτην , τὸ δὲ ἵνα πάσχη καὶ πάσχων ὑπομιμνήσκηται καὶ παιδεύηται τῷ μεγέδει φιλοτιιμούμενος , ἀλλ´ οὐχ οὔτω δοκεῖ περὶ τούπου καὶ ἡμῖν , ὅτι μηδὲ τὰ θεῖα ταῦτα ῥητὰ τοῦ πρώτου χάριν ἀνθρώπου λελέχθαι νομίζομεν . Πῶς γὰρ , εἴγε καὶ μᾶλλον αὐτοῦ τοῦ θεολόγου λέγοντος ἀλλαχοῦ κατὰ λέξιν οὕτως ἠκούσαμεν · ὲπεὶ διὰ φθόνῳ τοῦ διαβόλου θάνατος εἰς τὸν κόσμον εἰσῆλθε καὶ ὑφεῖλε διὰ τῆς ἀπάτης τὸν ἄνθρωπον , διὰ τοῦτο τῷ ἡμετέρῳ πάθει Θεὸς γενόμενος ἄνθρωπος . » Ἀλλὰ προσέχειν ἐνταῦθα παρακαλῶ . ἔἰ γάρ ὑφεῖλε τὸν ἄνθρωπον , ὡς ὁ Θεολόγος φησί , διὰ τῆς ἀπάτης ὁ θάνατος , φαίνεται πάντως ὅτι πρὸ τῆς ἀπάτης ἀθάνατον εἶχε κατὰ τὸ σῶμα τὸν ἄνθρωπον ὁ θεῖος οὗτος ἀνήρ . Εἰ δὲ τοῦτο , πῶς ἔλεγεν · « Ἵνα πάσχῃ καὶ πάσχων ὑπομιμνήσκηται καὶ παιδεύηται ; » Τὸ γὰρ ἀθάνατον οἵῳ´ δή τινι τρόπῳ πάσχειν οὐ πέφυκε . Καὶ τί χρὴ πολλὰ λέγειν ; εἴγε καὶ πάθεσιν ὑπέκυπτε πρὸ τῆς ἀμαρτίας ὁ ἄνθρωπος , καὶ ῥευστὸς ἐξ ἀνάγκης ἦν · εἰ δὲ ῥευστὸς ἐκεῖνος , εὔδηλον ὄτι καὶ θνητός . Εἰ δὲ ὕνητὸς ἀπ´ ἀρχῆς Ἐν . οὐ διὰ παρακοῆς λοιπὸν ἥ τε φθορὰ καὶ ὁ θάνατος . Ἀλλὰ´ οὐκ ἂν , ὡς οἶμαι , τοῦτο εἰποι τις λογισμοῦ κύριος ὤν . Πῶς γὰρ , εἴγε καὶ ἀναθέματι τοὺς οὕτω φρονοῦντας ἡ διαληφθεῖσα καθυποβάλλει ἁγία σύνοδος ; Ἄλλως τε εἰ πρόσκαιρον εἰναι πρὸ τὴς παραβάσεως ᾤετο τὸν Ἀδὰμ , πῶς αὐτὸν ἐπὶ κέρδει λαβεῖν ἔλεγε τὸν θάνατον ὕστερον ; ἵνα γὰρ μὴ τὸ κακὸν ἀθάνανον ἦ , διὰ τοῦτό φησι θανάτῳ τὸν Ἀδὰμ συγχωρηθῆναι πεσεῖν . Ἀλλὰ κάνταῦθα προσέχειν ἄέιον . Φαίνεται γὰρ ὅτι πρὸ τῆς ἁμαρτίας ὁ ἄνθρωπος ἀθάνατος ἦν , ἐπεὶ πῶς ἀθάνατον ἔμελλε μεῖναι
Lemmas: Ι δέ οὗτος οὕτως ἔχω , πῶς εἶπον ἐν αὐτός ὁ τελειότης πάσχω ὅλως ὁ πρῶτος ἐκεῖνος ἄνθρωπος ; δείκνυμι ὀν ἐκ πολύς ὅτι πρό ὁ παράβασις οἷος δή τις φυσικός οὐ ὑπόκειμαι πάθος ὁ ἄνθρωπος , αὔγ-ασμα δή ὁ κατά χάρις ἀθανασία οὐ ἀμοιρέω . εἰμί δέ οὗτος , πῶς πάσχω ; εἰμί γάρ πάσχω , καί θνητός εἄν ἐκ ἀνάγκη φύσις εἰμί καί φθαρτός . Ἀλλά ἐγώ οὗτος φρονέω ἐπί οὗτος κωλύω μέν καί ὁ ὁ διαλαμβάνω Ἀγίων χορός , κωλύω δέ πλέω καί ὁ ἐν Καρθαγένη συνίστημι σήνοδος ἐν ἑκατοστός ἐννάω κανών αὐτός οὗτος λέγω · « εἰμί τις λέγω ὁ Ἀδάμ θνητός πλάσσω παρά Θεός καί μή μετά ὁ ἁμαρτία ἔρχομαι εἰς φθορά , ἵστημι ἀνάθεμα . » Ταύτη ὅς καί παράγω ἐνταῦθα ὁ θεολόγος Γρηγόριος οὐ εὐπρεπής ἐγώ οὐδέ ὅσιος ἡγέομαι . εἰμί γάρ καί λέγω ἔοικα ὁ ἀπ´ ἀρχή ἄνθρωπος ἐπίγειος εἰμί ὁ σῶμα καί οὐράνιος ὁ ψυχή , πρόσκαιρος ὁμοίως καί ἀθάνατος , ὁρατός καί νοέω , μέσος μέγεθος καί ταπος νότητος , πνεῦμα καί σάρξ ὁ αὐτός , ὁ μέν ἵνα μένω καί δοξάζω ὁ εὐεργέτης , ὁ δέ ἵνα πάσχω καί πάσχω ὑπομιμνήσκω καί παιδεύω ὁ μεγέδει φιλοτιμώ , ἀλ οὐ οὐτάω δοκέω περί Τούπου καί ἐγώ , ὅτι μηδέ ὁ θεῖον οὗτος ῥητός ὁ πρῶτος χάρις ἄνθρωπος λέγω νομίζω . Πῶς γάρ , εἰ καί μᾶλλον αὐτός ὁ θεολόγος λέγω ἀλλαχοῦ κατά λέξις οὕτως ἀκούω · ἐπεί διά φθόνος ὁ διάβολος θάνατος εἰς ὁ κόσμος εἰσέρχομαι καί ὑφαιρέω διά ὁ ἀπάτη ὁ ἄνθρωπος , διά οὗτος ὁ ἡμέτερος πάθος θεός γίγνομαι ἄνθρωπος . » ἀλλά προσέχω ἐνταῦθα παρακαλέω . εἰμί γάρ ὑφαιρέω ὁ ἄνθρωπος , ὡς ὁ Θεολόγος φημί , διά ὁ ἀπάτη ὁ θάνατος , φαίνω πάντως ὅτι πρό ὁ ἀπάτη ἀθάνατος ἔχω κατά ὁ σῶμα ὁ ἄνθρωπος ὁ θεῖος οὗτος ἀνήρ . εἰμί δέ οὗτος , πῶς λέγω · « ἵνα πάσχω καί πάσχω ὑπομιμνήσκω καί παιδεύω ; » ὁ γάρ ἀθάνατος οἷος δή τις τρόπος πάσχω οὖον φύω . καί τίς χρή πολύς λέγω ; εἰ καί πάθος υποκύπτω πρό ὁ ἁμαρτία ὁ ἄνθρωπος , καί ῥευστός ἐκ ἀνάγκη εἰμί · εἰμί δέ ῥευστός ἐκεῖνος , εὔδηλος ὅστις καί θνητός . εἰμί δέ ὕνητὸς ἀπ´ ἀρχή ἐν . οὖον διά παρακοή λοιπός ὅς τε φθορά καί ὁ θάνατος . Ἀλλά οὐ εἄν , ὡς οἴομαι , οὗτος εἶπον τις λογισμός κύριος εἰμί . Πῶς γάρ , εἰ καί ἀνάθεμα ὁ οὗτος φρονέω ὁ διαλαμβάνω καθυποβάλλω ἅγιος σύνοδος ; ἄλλος τε εἰμί πρόσκαιρος εἰναι πρό σής παράβασις οἴομαι ὁ Ἀδάμ , πῶς αὐτός ἐπί κέρδος λαμβάνω λέγω ὁ θάνατος ὕστερος ; ἵνα γάρ μή ὁ κακός ἀθάνανον εἰμί , διά οὗτος φημί θάνατος ὁ Ἀδάμ συγχωρέω πίπτω . ἀλλά κάνταῦθα προσέχω ἄημι . φαίνω γάρ ὅτι πρό ὁ ἁμαρτία ὁ ἄνθρωπος ἀθάνατος εἰμί , ἐπεί πῶς ἀθάνατος μέλλω μένω