cogPG.PG158 71
Ἔθετο ταῦτα εἰς σημεῖα καὶ εἰς καιρούς . Τῷ μεγάλῳ Βασιλείῳ κἀνταῦθα προσέχειν σε ἄξιον Ἐν γὰρ τῇ εἰς τὴν Ἐξαήμερον ἕκτῃ αὐτοῦ ὁμιλίᾳ περὶ τῆς τῶν ἀστέρων παρατηρήσεως καὶ τάδε φηαίν , Ἀναγκαία πρὸς τὸν ἀνθρώπινον βίον ἀπὸ τῶν φωστήρων παρασημείωσις , ἐὰν μή τις πέρα τοῦ μέτρου ἐξ αὐτῶν σημεῖα περιεργόζηται . Πολλὰ μὲν γὰρ περὶ ἐπομβρίας ἔστι μαθεῖν , πολλὰ δὲ περὶ αὐχμῶν καὶ πνευμάτων κινήσεως ἢ μερικῶν Πκα θόλου , βιαίων ἀνειμένων . Ἔν γάρ τι τῶν ἀπὸ τοῦ ἡλίου παραδεικνυμένων καὶ ὁ Κύριος παρέδωκεν ἡμῖν , εἰπὼν ὅτι χειμών ἔσται · στυγνάζει γὰρ πυῤῥάζων ὁ οὐρανός . Ἐπειδὰν γὰρ δι´ ἀχλύος ἡ ἀναφορὰ γένηται , ἁμαυροῦνται μὲν αἱ ἀκτῖνες τοῦ ἡλʹου , ἀνθρακώδης δὲ καὶ ὕφαιμος τὴν χρόαν ὁρᾶται , παχύτητος τοῦ ἁέρος ταύτην ἐμποιούσης τὴν φαντασίαν ταῖς ὄψεσιν . Ἀλλὰ καὶ ἐπειδὰν ἡ σελήνη περιλιμνάζηται , ἢ ὕδατος ἀερίου πλῆθος ἢ νότου βιαίαν κίνησιν ἐπαγγέλλεται . Καὶ τῷ ἡλίῳ δὲ ὅταν αἱ λεγόμεναι ἅλως περιγραφῶσιν , ἢ καὶ οὓς ὀνομάζουσιν ἀνθηλίους , ὅταν συμπεριτρέχωσι τῇ τοῦ ἡλίου φορᾷ , συμπτωμάτων τινῶν καίρια σημεῖα γίνεται , ὥσπερ οὖν καὶ αἱ ῥάβδοι αἱ κατὰ τὴν χρόαν τῆς ἴριδος εἰς ὁρθὸν τοῖς νέφεσιν ἐμφαινόμεναι ὄμβρους καὶ χειμῶνας ἐξαισίους ἢ ὅλως τὴν ἐπὶ πλεῖστον μεταβολὴν τοῦ ἀέρος ἐνδείκνυται . Πολλὰ δὲ καὶ περὶ σελήνην αὐξανομένην ἢ λήγουσαν οἱ τούτοις ἐσχολακότες τετηρήκασι σημειώδη , ὡς τοῦ περὶ γῆν ἀέρος ἀναγκαίως τοῖς σχήμασιν αὐτῆς συμμεταβαλλομένου · λεπτὴ μὲν γὰρ οὗσα περὶ τὴν τρίτην ἡμέραν καὶ καθαρὰ σταθερὰν εὐδίαν κατεπαγγέλλεται , παχεῖα δὲ ταῖς κεραίαις καὶ ὑπέρυθρος . φαινομένη ἢ ὕδωρ λάβρον ἀπὸ νεφῶν ἢ νότου βιαίαν κίνησιν ἀπειλεῖ . Τὴν δὲ ἐκ τούτων σημείωσιν ἅσο · τῷ βίῳ παρέχεται τὸ ὡφέλιμον οὐδεὶς ἀγνοεῖ . Ὅρα γὰρ ὅτι καὶ οἱ ναυτιλλόμενοι πρός γε τοὺς ἀστέρας ὁρῶντες τὴν ἀκριβῆ τρίβον ὁδεύουσι καὶ τῇ τούτων θέσει προσέχοντες τὸ σκάφος ἰθύνουσιν · ἐπειδὴ γὰρ . οὐ δέχεται τῶν ὑδάτων ἡ φύσις ἴχνη , οἷς οἱ ὁδίται προσέχοντες ἀναμφίβολον τὴν πορείαν ποιοῦνται δέδωκεν ὁ Θεὸς τοῖς μακρὰ διαπερῶσι πελάγη σἷον Οχνη τῶν θαλαττίων τρίβων , τῶν ἀστέρων τὴν θέσιν . Καὶ οὔτω μὲν περὶ τούτων τοῖς ἁγίοις Παπράσι δοκεῖ . Ἕτεροι δὲ τὸ διαληφθὲν παρερμηνεύοντες Μωσαῖκὸν ῥητὸν , ἐκ τῆς τῶν ἀστέρων συγκράσεώς τε καὶ διαστάσεως λέγουσι τὰ καθ´ ἡμᾶς πάντα διοικεῖσθαι καὶ διεξάγεσθαι , εὐπραγίαν τε καὶ δυσπραγίαν ἐκεῖθεν κατάγουσι , καὶ ἁπλῶς ὅσα τῷ βίῳ καθ´ ἑκάστην ἀπροσδοκήτως συμπίπτουσιν . Ἀλλὰ μὴ σύ γε , τέκνον . ἠγαπημένον , τοιούτοις ὅλως ἀνάσχῃ πείθεσθαι λογισμοῖς , εἰ μὴ βούλει τοὺς ἀστέρας ἐντεῦθεν ἀδίκους εὑρίσκεσθαι , εἴ γε τοὺς μὲν ποιοῦσι πόρνους , τοὺς δὲ μοιχοὺς , καὶ ἄλλους πάλιν φονέας καὶ ἅρπαγας . Ἀλλὰ καὶ πρὸ τῶν ἀστέρων αὐτὸς ἂν ὁ ποιητὴς αὐπῶν Θεὺς ἄδικος εὐρεθείη , γέενναν πυρὸς τοῖς ἀμαρτωλοῖς ἀπειλῶν καὶ σκότος ἐξώτερον . Ἀλλ´ οὐκ ἴστε οοισορΟ
Lemmas: τίθημι οὗτος εἰς σημεῖον καί εἰς καιρός . ὁ μέγας Βασίλειος ἐνταῦθα προσέχω σύ ἄξιος ἐν γάρ ὁ εἰς ὁ Ἐξαήμερος ἕκτος αὐτός ὁμιλία περί ὁ ὁ ἀστήρ παρατήρησις καί ὅδε φημί , ἀναγκαῖος πρός ὁ ἀνθρώπινος βίος ἀπό ὁ φωστήρ παρασημείωσις , ἐάν μή τις πέρα ὁ μέτρον ἐκ αὐτός σημεῖον περιεργοζεω . Πολύς μέν γάρ περί ἐπομβρία εἰμί μανθάνω , πολύς δέ περί αὐχμός καί πνεῦμα κίνησις ἢ μερικός Πκα θόλος , βίαιος ἀνίημι . ἐν γάρ τίς ὁ ἀπό ὁ ἥλιος παραδείκνυμι καί ὁ Κύριος παραδίδωμι ἐγώ , εἶπον ὅτι χειμών εἰμί · στυγνάζω γάρ πυρράζω ὁ οὐρανός . ἐπειδάν γάρ δις ἀχλύς ὁ ἀναφορά γίγνομαι , ἀμαυρόω μέν ὁ ἀκτίς ὁ ἡλʹου , ἀνθρακώδης δέ καί ὕφαιμος ὁ χροιά ὁράω , παχύτης ὁ ἀήρ οὗτος ἐμποιέω ὁ φαντασία ὁ ὄψις . ἀλλά καί ἐπειδάν ὁ σελήνη περιλιμνάζω , ἢ ὕδωρ ἀέριος πλῆθος ἢ νότος βίαιος κίνησις ἐπαγγέλλω . καί ὁ ἥλιος δέ ὅταν ὁ λέγω ἅλως περιγράφω , ἢ καί ὅς ὀνομάζω ἀντήλιος , ὅταν συμπεριτρέχω ὁ ὁ ἥλιος φορός , σύμπτωμα τις καίριος σημεῖον γίγνομαι , ὥσπερ οὖν καί ὁ ῥάβδος ὁ κατά ὁ χροιά ὁ Ἶρις εἰς ὀρθός ὁ νέφος ἐμφαίνω ὄμβρος καί χειμών ἐξαίσιος ἢ ὅλως ὁ ἐπί πλεῖστος μεταβολή ὁ ἀήρ ἐνδείκνυμι . πολύς δέ καί περί σελήνη αὐξάνω ἢ λήγω ὁ οὗτος σχολάζω τηρέω σημειώδης , ὡς ὁ περί γῆ ἀήρ ἀναγκαῖος ὁ σχῆμα αὐτός συμμεταβάλλω · λεπτός μέν γάρ ὕω περί ὁ τρίτος ἡμέρα καί καθαρός σταθερός εὐδία κατεπαγγέλλομαι , παχύς δέ ὁ κεραία καί ὑπέρυθρος . φαίνω ἢ ὕδωρ λάβρος ἀπό νέφος ἢ νότος βίαιος κίνησις ἀπειλέω . ὁ δέ ἐκ οὗτος σημείωσις ἄμι · ὁ βίος παρέχω ὁ ὠφέλιμος οὐδείς ἀγνοέω . Ὅρας γάρ ὅτι καί ὁ ναυτίλλομαι πρός γε ὁ ἀστήρ ὁράω ὁ ἀκριβής τρίβω ὁδεύω καί ὁ οὗτος θέσις προσέχω ὁ σκάφος εὐθύνω · ἐπεί γάρ . οὖον δέχομαι ὁ ὕδωρ ὁ φύσις ἴχνος , ὅς ὁ ὁδίτης προσέχω ἀναμφίβολος ὁ πορεία ποιέω δίδωμι ὁ θεός ὁ μακρός διαπεράω πέλαγος σίον ὄγχνη ὁ θαλάσσιος τρίβω , ὁ ἀστήρ ὁ θέσις . καί οὐτάω μέν περί οὗτος ὁ ἅγιος πρᾶσις δοκέω . ἕτερος δέ ὁ διαλαμβάνω παρερμηνεύω Μωσαῖος ῥητός , ἐκ ὁ ὁ ἀστήρ σύγκρασις τε καί διάστασις λέγω ὁ καθ´ ἐγώ πᾶς διοικέω καί διεξάγω , εὐπραγία τε καί δυσπραγία ἐκεῖθεν κατάγω , καί ἁπλόος ὅσος ὁ βίος καθ´ ἕκαστος ἀπροσδόκητος συμπίπτω . ἀλλά μή σῦς γε , τέκνον . ἀγαπάω , τοιοῦτος ὅλως ἀνέχω πείθω λογισμός , εἰμί μή βούλομαι ὁ ἀστήρ ἐντεῦθεν ἄδικος εὑρίσκω , εἰμί γε ὁ μέν ποιέω πόρνος , ὁ δέ μοιχός , καί ἄλλος πάλιν φονεύς καί ἅρπαξ . ἀλλά καί πρό ὁ ἀστήρ αὐτός εἄν ὁ ποιητής αὐπῶν Θεῦς ἄδικος εὑρίσκω , γέεννα πυρός ὁ ἀμαρτωλός ἀπειλέω καί σκότος ἐξώτερος . Ἀλ οὐ οἶδα οοισορΟ