cogPG.PG158 421
μετασχεῖν αὐτοὺς εὐλογίαν ἀναγκαῖον ἦν . Ὡς ἐνδύναμον ἐντεῦθεν εὑρεθῆναι τὴν φύσιν ὅπου γε κατὰ τοῦ γάμου λάβῃ ἀρχήν . Ἐπειδὴ τοίνυν ἡ τοιαύτη τῆς Εὔας οἰκοδομὴ κατεπείγουσα ἦν , ὡς προείρηται , προφθάνει ποιήσας αὐτὴν ὁ Θεὸς καὶ πρὸ τοῦ πεσεῖν τὸν Ἀδάμ · μετὰ γὰρ τὸ πεσεῖν αὐτὸν οὐκ ἔτι δημιουργίας ὑπῆρχε καιρὸς , ἀλλά τι κατάρα καὶ ὀργῇ , ὀδύνη καὶ λύπη , προσώπου ἱδρώς , ἐπώδυνος βιοτὴ , χιτώνων δερματίνων περιβολὴ , καὶ πρὸς ὄ ἀποστροφήν . Ἐν τοιούτῳ τοίνυν καιρῷ πλευρὰν ἀφαιρεῖν , Εὔαν οἰκοδομεῖν καὶ εὐεργετεῖν αὐτοὺς ἀπρόσδεκτον , ὡς οἶμαι , καὶ λίαν ἐτύγχανεν . Οὐδὲ γὰρ εὐλογίας τηνικαῦτα καιρὸς , ἀλλ´ ὁργῆς καὶ ἀρᾶς , καὶ ἀποστροφῆς καὶ θανάτου . « Γῆ γὰρ . φησὶν , εἶ , καὶ εἰς γῆν ἀπελεύσει . » Διὰ τί τοῦτο καὶ πρὸ τοῦ πεσεῖν τὸν Ἀδὰμ ἐκ πλευρᾶς αὐτοῦ τὴν Εὔαν παρήγαγεν ; Κατὰ συγχώρησιν δὲ πάντως , ὡς ἄνωθεν εἴρηται . Καὶ γὰρ εἰ μὴ τοῦτο ἦν , οὐκ ἂν ὁ πάμμεγας ἔλεγε Παῦλος · « Καλὸν μὴ ἅπτεσθαι γυναικός . » Καὶ τί χρὴ πολλὰ λέγειν , ὅτι θηλυ παρήγαγεν , οὐκ ἂν ὕστερον διὰ τοῦ Παύλου μὴ ἅπτεσθαι γυναικὸς συνεβούλευε . Παραγαγὼν ἐξ ἀρχῆς ἐκεῖνος ἦν ἐν τῷ Παύλῳ λαλῶν , καὶ εἰ μὴ κατὰ συγγνώμην τότε τὸ θῆλυ παρήγαγεν . Δείκνυσι γὰρ ἐντεῦθεν ὅτι πρὸ τῆς τοῦ θήλεος παραγωγῆς ἑτέρα ζωή τις ἦν ὑψηλὴ καὶ ἰσάγγελος . Κατὰ γὰρ τοῦτο καὶ ἀλλαχοῦ πρὸς ἐκείνην ἀνάγων , ἔλεγεν · « Ὅ δυνάμενος χωρεῖν , χωρείτω . » Ὅτι δὲ ταῦτα οὕτως ἕχει , καὶ ὅτι πρὸ τῆς παραγωγῆς τοῦ θήλεος ὑψηλὴ καὶ ἰσάγγελος ἦν ἡ ζωὴ , δείκνυσι τοῦτο σαφέστερον ἡ ἐλπιζομένη ἐκείνη κατάστασις . Καὶ μὴ θαύμαζε τούτου ἕνεκεν . Εἰ γὰρ ἐπαγγέλλεται μὲν ἀγάμιον ὁ Κύριος ἔν τε τῇ μελλούσῃ ζωῆ · καὶ ἔσονται . γὰρ , φησὶ , « πάντες ὡς ἄγγελοι Θεοῦ · » λέγει δὲ ταύτῃ ὁ Νύσσης , ἐπάνοδον εἶναι πρός γε τὴν ἀρχαίαν καὶ πρώτην ζωήν · τί χρὴ καὶ λέγειν ἐπί γε τῷ πρώτῳ Ἀδὰμ καὶ τῇ αὐτοῦ διαγωγῇ ἢ ὅτι τοῖς ἀγγέλοις ὁμότιμος ἦν , καὶ ὅτι βίον ἰσάγγελον εἶχε , καθάπερ ἄνωθεν εἴρηται ; Πρόσεχε οὐν . Τὴν γὰρ τοῦ Ἀδὰμ ἐκείνου κατάστασιν ὁποία τις ἦν ἡ προσδοκωμένη χάρις ἀριδήλως παρίστησιν · ἅτε δὴ πρὸς τὴν πρώτην ἐκείνην ἐπάνοδος οὖσα , ὡς ἤδη προείρηται . Εἰ γὰρ καὶ νόμῳ γάμου δεδέμεθα σήμερον , ἀλλ´ οὐκ ἐξ ἀρχῆς αὐτῆς ὁ νόμος οὖτος ἐδίδοτο . Κατὰ δὲ συγχώρησιν ὕστερον διά γε τὴν τῆς τελειότητος ἔκπτωσιν , ἐφ´ ᾧ καὶ στεφάνων ἐστέρτισαι , ὡς ὁ χρυσοῦς τὴν γλῶτταν φησιν . εἴπερ οὖν , ὡς εἴρηται , κατά γε συγχώρησιν αὐτό τε τὸ θῆλυ παρήγετο , καὶ ὁ γάμος ἐδίδοτο , ἀνάγκη πᾶσα , καὶ παρελθεῖν ὀψέ ποτε ταῦτα πάντα , καὶ τοιούτους εὐρεθῆναι τότε τοὺς ἐκ νεκρῶν ἐγερθησομένους ὁποῖος ἦν ὁ πρῶτος ἐκεῖνος Αδὰμ , ὡς ὁ μέγας φησίν πρὸς Ἀντίοχον Ἀθανάσιος . Ἀλλὰ καὶ ὁ θειότατος Ἀναστάσιος οὔτω περὶ τούτων εὕρηται λέγων · « Πᾶν ἀλλότριον τὸ διὰ τὴν ἁμαρτίαν ἡμῖν ὑπεισελθὸν ἀποθησόμεθα τότε . » Εἰ δὲ ταῦτα οὕτως ἔχει περὶ
Lemmas: μετέχω αὐτός εὐλογία ἀναγκαῖος εἰμί . ὡς ἐνδύναμος ἐντεῦθεν εὑρίσκω ὁ φύσις ὅπου γε κατά ὁ γάμος λαμβάνω ἀρχή . ἐπεί τοίνυν ὁ τοιοῦτος ὁ Εὔα οἰκοδομή κατεπείγω εἰμί , ὡς προερέω , προφθάνω ποιέω αὐτός ὁ θεός καί πρό ὁ πίπτω ὁ Ἀδάμ · μετά γάρ ὁ πίπτω αὐτός οὐ ἔτι δημιουργία ὑπάρχω καιρός , ἀλλά τίς κατάρα καί ὀργή , ὀδύνη καί λύπη , πρόσωπον ἱδρώς , ἐπώδυνος βιοτή , χιτών δερμάτινος περιβολή , καί πρός ὅς ἀποστροφή . ἐν τοιοῦτος τοίνυν καιρός πλευρά ἀφαιρέω , Εὔα οἰκοδομέω καί εὐεργετέω αὐτός ἀπρόσδεκτος , ὡς οἴομαι , καί λίαν τυγχάνω . οὐδέ γάρ εὐλογία τηνικαῦτα καιρός , ἀλ ἑοργή καί ἀρά , καί ἀποστροφή καί θάνατος . « Γῆ γάρ . φημί , εἰμί , καί εἰς γῆ ἀπέρχομαι . » Ζεύς τίς οὗτος καί πρό ὁ πίπτω ὁ Ἀδάμ ἐκ πλευρά αὐτός ὁ Εὔα παράγω ; κατά συγχώρησις δέ πάντως , ὡς ἄνωθεν εἴρω . καί γάρ εἰμί μή οὗτος εἰμί , οὐ εἄν ὁ πάμμεγας λέγω Παῦλος · « κηλόν μή ἅπτω γυνή . » καί τίς χρή πολύς λέγω , ὅτι θῆλυς παράγω , οὐ εἄν ὕστερος διά ὁ Παῦλος μή ἅπτω γυνή συμβουλεύω . παράγω ἐκ ἀρχή ἐκεῖνος εἰμί ἐν ὁ Παῦλος λαλέω , καί εἰμί μή κατά συγγνώμη τότε ὁ θῆλυς παράγω . δείκνυμι γάρ ἐντεῦθεν ὅτι πρό ὁ ὁ θῆλυς παραγωγή ἕτερος ζωή τις εἰμί ὑψηλός καί ἰσάγγελος . κατά γάρ οὗτος καί ἀλλαχοῦ πρός ἐκεῖνος ἀνάγω , λέγω · « ὅς δύναμαι χωρέω , χωρέω . » ὅτι2 δέ οὗτος οὕτως ἕχω , καί ὅτι πρό ὁ παραγωγή ὁ θῆλυς ὑψηλός καί ἰσάγγελος εἰμί ὁ ζωή , δείκνυμι οὗτος σαφής ὁ ἐλπίζω ἐκεῖνος κατάστασις . καί μή θαυμάζω οὗτος ἕνεκα . εἰμί γάρ ἐπαγγέλλω μέν ἀγάμιος ὁ Κύριος ἐν τε ὁ μέλλω ζωή · καί εἰμί . γάρ , φημί , « πᾶς ὡς ἄγγελος Θεός · » λέγω δέ οὗτος ὁ Νύσσα , ἐπάνοδος εἰμί πρός γε ὁ ἀρχαῖος καί πρῶτος ζωή · τίς χρή καί λέγω ἐπί γε ὁ πρῶτος Ἀδάμ καί ὁ αὐτός διαγωγή ἢ ὅτι ὁ ἄγγελος ὁμότιμος εἰμί , καί ὅτι βίος ἰσάγγελος ἔχω , καθάπερ ἄνωθεν εἴρω ; προσέχω ὀν . ὁ γάρ ὁ Ἀδάμ ἐκεῖνος κατάστασις ὁποῖος τις εἰμί ὁ προσδοκάω χάρις ἀρίδηλος παρίστημι · ἅτε δή πρός ὁ πρῶτος ἐκεῖνος Ἐπάνοδος εἰμί , ὡς ἤδη προερέω . εἰμί γάρ καί νόμος γάμος δήω σήμερον , ἀλ οὐ ἐκ ἀρχή αὐτός ὁ νόμος οὗτος δίδωμι . κατά δέ συγχώρησις ὕστερος διά γε ὁ ὁ τελειότης ἔκπτωσις , ἐφίημι ὅς καί στέφανος στερίζω , ὡς ὁ χρύσεος ὁ γλῶσσα φημί . εἴπερ οὖν , ὡς εἴρω , κατά γε συγχώρησις αὐτός τε ὁ θῆλυς παράγω , καί ὁ γάμος δίδωμι , ἀνάγκη πᾶς , καί παρέρχομαι ὀψέ ποτός οὗτος πᾶς , καί τοιοῦτος εὑρίσκω τότε ὁ ἐκ νεκρός ἐγείρω ὁποῖος εἰμί ὁ πρῶτος ἐκεῖνος Ἀδάμ , ὡς ὁ μέγας φημί πρός Ἀντίοχος Ἀθανάσιος . ἀλλά καί ὁ θεῖος Ἀναστάσιος οὐτάω περί οὗτος εὑρίσκω λέγω · « Πᾶν ἀλλότριος ὁ διά ὁ ἁμαρτία ἐγώ ὑπεισέρχομαι ἀποτίθημι τότε . » εἰμί δέ οὗτος οὕτως ἔχω περί