cogPG.PG158 130
τὸ πῶς . Ἔπλασε μὲν γὰρ ἐπ´ ἀφθαρσία τὸν ἄνθρωπαν ὁ Θεὸς , ἄρχοντα τῶν ἐπιγείων πάντων κατέστηΚσε , διηνεκῆ δέδωκε τὴν ἀθανασίαν αὐτῷ , καθάπερ Κυρ διείληπται · καὶ εἶχε μὲν εἰς αἰῶνας οὕτω κατ´ αὐτὸν , ὅτι καὶ ἁμεταμέλητα τὰ θεῖα χαρίσματα Ἀλλ´ ἐπειδὴ πρὸς ἁμαρτίαν αὐτὸν ἑώρα κατολισθαίνοντα , κἀντεῦθεν ἐκπίπτοντα τῆς ὑψηλῆς ἐκείνης καὶ ἰσαγγέλου διαγωγῆς , παραχωρεῖ διὰ τοῦτο καὶ λαμβάνει κατ´ αὐτοῦ χώραν ὁ θάνατος , ὅτι μηδὲ ἀνέφερεν ἔκτοτε διηνεκῆ προσεῖναι τὴν ἀθανασίαν αὐτῷ . Καὶ γὰρ εἰ μὴ γέγονέ τι τοιοῦτον , εἰ μὴ συγχώρησις ἐκεῖθεν ἐδίδοτο φιλανθρωπίας ἕνεκεν , ἵνα μὴ ἀθάνατον ᾗ τὸ κακὸν , οὐκ ἂν ἐκείνῳ τῷ πρώτῳ Ἀδὰμ , τῷ ἐπ´ ἀφθαρσίᾳ κτισθέντι κατ´ εἰκόνα τῆς ὰτδιότητος τοῦ Θεοῦ , προσήγγισε θάνατος · οὐκ ἂν ἡπέπεσε φθορᾷ τὸ σῶμα ἐκεῖνο τὸ φθορᾶς καὶ θανάου ἄμεινον ὑπάρχον τὸ πρότερον . Εἰ δὲ ταῦτα οὕτως ἔχει , πῶς ἀθάνατον αὐτὸν ὁμοῦ καὶ θνητὸν ὑπὸ Θεοῦ παραχθῆναι εἴπωμεν ; Εἰ γὰρ καὶ θανάτῳ πέπεσε ὴ φυλάξας τὴν δοθεῖσαν αὐτῷ ἐντολὴν , ὰλλ´ ὕστατον τῆς οἰκονομίας , ὡς ἤδη προείρηται , τοῦτο πάντες εὑρήσομεν , εἴγε τῇ ἀκολουθίᾳ προσέχειν αἱρούμεθα τῆς ἁγίας Γραφῆς . Οὐδὲ γὰρ ὅτε παρῆγε τὸν ἄνθρωπον ὁ Θεὸς , ὡς ἄνω διείληπται , τότε πρὸς αὐτὸν ἔλεγεν · « Ἡ δ´ ἂν ἡμέρᾳ φάγητε ἀπὸ τοῦ φυτοῦ , θανάτῳ ἀποθανεῖσθε , » ἀλλὰ πολλῷ μετὰ τὴν αὐτοῦ παραγωγὴν ὕστερον . Μετὰ γὰρ τὸ καθίσαι βασιλέα , μετὰ τὸ ἀναχθῆναι τὰ ζῶα πρὸς αὐτὸν , μετὰ τὸ πέρας ἐπ´ αὐτῷ δέξασθαι τὰ τῆς θείας βουλῆς , τότε πρὸς αὐτὸν ἡ τοιαύτη γέγονε θεία φωνὴ , τότε δὴ , τότε καὶ χώραν ὁ θάνατος ἐλάμβανε καπ´ αὐτοῦ . Διὰ τί δὲ ταῦτα , καὶ τίνος ἔνεκεν ; Ἵνα μὴ ἀθανάτου μείναντος αὐτοῦ μετὰ τὴν παράβασιν μείνῃ σὺν αὐτῷ καὶ τὸ κακὸν ἐξ ἀνάγκης ἀθάνατον . Ὅτι δὲ ἀθάνατος ἔμελλε μεῖναι μετὰ τὴν ἁμαρτίαν ὁ ἄνθρωπος , εἰ μὴ γέγονέ τις οἰκονομία θεία ὥστε μὴ καὶ ἡμᾶς ἀθάνατα πάσχειν κατὰ τοὺς ἐκπεσόντας ἀγγέλους , ὁ Νύσοης θεῖος Γρηγόριος τοῖς ἀμαθέσι δίδωσι τέως ἡμῖν ἐννοεῖν . « Ἐπειδὴ γὰρ ἐν τοῖς ἀπηγορευμένοις , » φησὶ , « γεγόνασιν οἱ πρῶτοι ἄνθρωποι καὶ τῆς μακαριότητος ἐκείνης ἀπεγυμνώθησαν , χιτῶνας δερματίνους , ἤγουν τὴν ἀπὸ τῶν ζώων νεκρότητα , οἰκονομικῶς ἐνέθηκε τῆ εἰς ἀθανασίαν κτὶσθείσῃ φύσει , ἵνα μὴ τὸ κακὸν ἀθάνατον ᾗ . » Καλῶς δὲ εἶπεν οἰκονομικῶς ὁ θεῖος οὗτος ἀνήρ · κηδόμενος γὰρ ἡμῶν ὁ Θεὸς , ὥστε μὴ ἁμαρτάνειν ἀθάνατα καὶ ὥστε μὴ συμπαραμένειν εἰς αἰῶνας τῇ ἐπωδύνῳ ταύτῃ καὶ μοχθηρᾷ βιοτῇ , καθὼς δή καὶ ὁ χρυσοῦς τὴν γλῶτταν φησι , παραχωρεῖ τῷ θανάτῳ κατὰ τοῦ ἀθανάτου χωρῆσαι , καὶ γίνεται τούτῳ τῷ τρόπῳ θνητὸς ὁ ἀθάνατος καὶ φθαρτὸς ὁμοίως ὁ ἄφθαρτος . Καὶ πειθέτω ἡμᾶς ἐπὶ πλέον ὁ μέγας Βασίλειος οὕτω περὶ τούτου λέγων ·
Lemmas: ὁ πῶς . πλάσσω μέν γάρ ἐπι ἀφθαρσία ὁ ἄνθρωπος ὁ θεός , ἄρχω ὁ ἐπίγειος πᾶς κατέστηΚσε , διηνεκής δίδωμι ὁ ἀθανασία αὐτός , καθάπερ κυρ διαλαμβάνω · καί ἔχω μέν εἰς αἰών οὗτος κατ´ αὐτός , ὅτι καί αμεταμέλητος ὁ θεῖον χάρισμα Ἀλ ἐπεί πρός ἁμαρτία αὐτός ὁράω κατολισθαίνω , ἐντεῦθεν ἐκπίπτω ὁ ὑψηλός ἐκεῖνος καί ἰσάγγελος διαγωγεύς , παραχωρέω διά οὗτος καί λαμβάνω κατ´ αὐτός χώρα ὁ θάνατος , ὅτι μηδέ ἀναφέρω ἔκτοτε διηνεκής πρόσειμι ὁ ἀθανασία αὐτός . καί γάρ εἰμί μή γίγνομαι τίς τοιοῦτος , εἰμί μή συγχώρησις ἐκεῖθεν δίδωμι φιλανθρωπία ἕνεκα , ἵνα μή ἀθάνατος ὅς ὁ κακός , οὐ εἄν ἐκεῖνος ὁ πρῶτος Ἀδάμ , ὁ ἐπι ἀφθαρσία κτίζω κατ´ εἰκών ὁ ατδιοτητη ὁ Θεός , προσεγγίζω θάνατος · οὐ εἄν επιπίπτω φθορά ὁ σῶμα ἐκεῖνος ὁ φθορά καί θνῄσκω ἀγαθός ὑπάρχω ὁ πρότερος . εἰμί δέ οὗτος οὕτως ἔχω , πῶς ἀθάνατος αὐτός ὁμοῦ καί θνητός ὑπό Θεός παράγω εἶπον ; εἰμί γάρ καί θάνατος πίπτω ἤ φυλάσσω ὁ δίδωμι αὐτός ἐντολή , άλλος ὕστερος ὁ οἰκονομία , ὡς ἤδη προερέω , οὗτος πᾶς εὑρίσκω , εἰ ὁ ἀκολουθία προσέχω αἱρέω ὁ ἅγιος γραφή . οὐδέ γάρ ὅτε παράγω ὁ ἄνθρωπος ὁ θεός , ὡς ἄνω διαλαμβάνω , τότε πρός αὐτός λέγω · « ὁ δδʹ εἄν ἡμέρα ἐσθίω ἀπό ὁ φυτός , θάνατος ἀποθνῄσκω , » ἀλλά πολύς μετά ὁ αὐτός παραγωγή ὕστερος . μετά γάρ ὁ καθίζω βασιλεύς , μετά ὁ ἀνάγω ὁ ζῷον πρός αὐτός , μετά ὁ πέρας ἐπι αὐτός δέχομαι ὁ ὁ θεῖος βουλή , τότε πρός αὐτός ὁ τοιοῦτος γίγνομαι θεῖος φωνή , τότε δή , τότε καί χώρα ὁ θάνατος λαμβάνω καπ´ αὐτός . Ζεύς τίς δέ οὗτος , καί τίς ἐνέλκω ; ἵνα μή ἀθάνατος μένω αὐτός μετά ὁ παράβασις μένω σύν αὐτός καί ὁ κακός ἐκ ἀνάγκη ἀθάνατος . ὅτι2 δέ ἀθάνατος μέλλω μένω μετά ὁ ἁμαρτία ὁ ἄνθρωπος , εἰμί μή γίγνομαι τις οἰκονομία θεῖος ὥστε μή καί ἐγώ ἀθάνατος πάσχω κατά ὁ ἐκπίτνω ἄγγελος , ὁ Νῦσος θεῖος Γρηγόριος ὁ ἀμαθής δίδωμι τέως ἐγώ ἐννοέω . « ἐπεί γάρ ἐν ὁ ἀπαγορεύω , » φημί , « γίγνομαι ὁ πρῶτος ἄνθρωπος καί ὁ μακαριότης ἐκεῖνος ἀπογυμνόω , χιτών δερμάτινος , ἤγουν ὁ ἀπό ὁ ζῷον νεκρότης , οἰκονομικός ἐντίθημι τῆ εἰς ἀθανασία κτείνω φύσις , ἵνα μή ὁ κακός ἀθάνατος ὅς . » καλῶς δέ εἶπον οἰκονομικός ὁ θεῖος οὗτος ἀνήρ · κήδω γάρ ἐγώ ὁ θεός , ὥστε μή ἁμαρτάνω ἀθάνατος καί ὥστε μή συμπαραμένω εἰς αἰών ὁ ἐπώδυνος οὗτος καί μοχθηρός βιοτή , καθώς δή καί ὁ χρύσεος ὁ γλῶσσα φημί , παραχωρέω ὁ θάνατος κατά ὁ ἀθάνατος χωρέω , καί γίγνομαι οὗτος ὁ τρόπος θνητός ὁ ἀθάνατος καί φθαρτός ὁμοίως ὁ ἄφθαρτος . καί πείθω ἐγώ ἐπί πλέω ὁ μέγας Βασίλειος οὗτος περί οὗτος λέγω ·