cogPG.PG158 245
ταῖς τῶν δικαίων ψυχαῖς τὴν ἐπὶ τὰ ἄνω πορείαν χαρίσασθαιὐδὲ γὰρ ἀπέθανε δωρεὰν ὑπὲρ αὐτῶν ) , κάτεισι δὲ πρὸς τὸν ἅδην , ἵνα καὶ τοῖς ἐκεῖσε κατεχομένοις κηρύξῃ καὶ διδάξῃ πάντας ἣν ἠγνοήκασι εοσέβειαν . Καὶ πείθου τῷ κορυφαίῳ Πέτρῳ περὶ τούτων οὕτω διεξιόντι . « Καὶ τοῖς ἐν φυλακῇ πνεύμασι πορευθεὶς ἐκήρυξεν ἀπειθήσασί ποτε . » Ἀλλὰ καὶ ὁ θεολόγος Γρηγόριος ἐντεῦθεν ὁρμώμενος περὶ τούτων οὔτω φησίν . « Αρα πάντας ἔσωσεν ἐπιφανεὶς ἐν ἅδῃ ὁ Κύριος , ἢ κἀκεῖ τοὺς πιστεύσαντας ; » Μὴ οὖν ἀμφίβαλλε · καθάπερ γὰρ τοῖς ἐν γῇ εὐαγγελίσατο εἰρήνην , καὶ τοῖς μὲν πιστεύσασι σωτηρίας γέγονε πρόξενος , τοῖς δὲ ἀπειθήσασιν ἀπιστίας ἔλεγχος , ὡς ὁ Δαμασκηνὸς Ἰωάννης φησὶν , οὕτω καὶ τοῖς ἐν ἅδου . Μὴ θαύμαζε δὲ , ἀγαπητὲ , εἴγε καὶ ψυχαί τινες ἐν ἅδου κατεχόμεναι τὸ κατὰ Χριστὸν οὐκ ἠθέλησαν δέξασθαι κήρυγμα · καθάπερ ἐπὶ τοῦ μακαρίου Παύλου , ἡνίκα τὰ τῆς φυλακῆς ἔσεισε θεμέλια , ὁ μὲν δεσμοφύλαξ εὐθέως ἐπίστευσεν , οἱ δὲ δεσμῶται τῇ ἀπιστίᾳ ἐναπέμειναν , καὶ ταῦτα τὰς σιδηρᾶς αὐτῷ χειροπέδας ἑωρακότες ἄφνω διαῤῥαγείσας , οὕτω κἀν τοῖς ἐν ᾤδου γενήσεσθαι πίτεΟε , Εἰ δὲ καὶ τὴν αἰτίαν βούλει μαθεῖν δι´ ἡν εκήρυξε καὶ ταῖς ἐν ᾅδου ψυχαῖς ὁ Σωτὴρ , αὔτη ἐστίν . Ἐν τῷ εφʹ ἔτει γέγονεν ἡ τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν ἐνανθρώπησις . Τίνος ἕνεκεν ; Ὅτι κατ´ ἐκεῖνον καιρὸν προήχθη εἰς φῶς ἡ τῷ κατὰ Χριστὸν μυστηρίῳ ὑπηρετοῦσα , ὡς ὁ μέγας ἔφη Βασίλειος , ὅτι τῆς κακίας ἡ νόσος , ὡς ὁ Νυσσαεὺς ἔφη θεῖος Γρηγόριος , τηνικαῦτα παρήκμαζεν , ἡ ἀρχῆθεν ἐνσκήψασα τῇ φύσει τῆς ἀνθρωπότητος , ὅτι τὰ ἔθνη καλούμενα τότε πείθεσθαι ἔμελλον · καὶ τοῦτό ἐστιν ὅπερ ὁ πάμμεγας ἔλεγε Παῦλος , ὅτι « ὅτε ἦλθε τὸ πλήρωμα τοῦ χρόνου , ἐξαπέστειλεν ὁ Θεὸς τὸν Υἱὸν αὐτοῦ . » Καλῶς οὖν ἐν τῷ διαληφθέντι ἔτει σαρκοῦται ὁ Κύριος , ὅτι καὶ κατὰ πάντα τὸ τοιοῦτον εὔθετον ἦν . Ἀλλ´ ἐπειδὴ καί τινες τῶν ἐν ἀσεβεία τὴν ζωὴν καταλυσάντων ἀγαθῆς τοσοῦτον ὑπῆρχον ψυχῆς ατε καὶ προσελθεῖν καλουμένους αὐτοὺς καὶ τὸ κατὰ Χριστὸν ἑτοίμως Εὐαγγέλιον δέξασθαι , εἴπερ εἶδον αὐτὸν ἐν τοῖς ἔμπροσθεν χρόνοις μετὰ σαρκὸς ἐπὶ γῆς διατρίβοντα , τούτου χάριν οὐ παραιτεῖται καὶ πρὸς ἅδην αὐτὸν κατελθεῖν καὶ ταῖς ἐκεῖσε κηρῦξαι ψυχαῖς , ὡς ἐντεῦθεν ἀναπολογήτους εἶναι ἅπαντας , καὶ μήτε τοὺς ἀγαθοὺς ἀπολέσαι τὴν ἑαυτῶν ἀγαθότητα , μήτε τοὺς οὐκ ἀγαθοὺς ἀντιλέγειν δύνασθαι ὡς « Εἴπερ εἴδομεν , ἐπιστεύσαμεν ἄν . » Καὶ περὶ μὲν τούτων οὕτως .
Lemmas: ὁ ὁ Δίκαιος Ψυχή ὁ ἐπί ὁ ἄνω πορεία χαρίζομαι γάρ ἀποθνῄσκω δωρεά ὑπέρ αὐτός ) , κατέρχομαι δέ πρός ὁ ἅδην , ἵνα καί ὁ ἐκεῖσε κατέχω κηρύσσω καί διδάσκω πᾶς ὅς ἀγνοέω εἰσβαίνω . καί πείθω ὁ κορυφαῖος Πέτρος περί οὗτος οὗτος διεξέρχομαι . « καί ὁ ἐν φυλακή πνεῦμα πορεύω κηρύσσω ἀπειθέω ποτός . » ἀλλά καί ὁ θεολόγος Γρηγόριος ἐντεῦθεν ὁρμάω περί οὗτος οὐτάω φημί . « Αρα πᾶς σῴζω ἐπιφαίνω ἐν ἁνδάνω ὁ Κύριος , ἢ ἐκεῖ ὁ πιστεύω ; » μή οὖν ἀμφιβάλλω · καθάπερ γάρ ὁ ἐν γῆ εὐαγγελίζομαι εἰρήνη , καί ὁ μέν πιστεύω σωτηρία γίγνομαι πρόξενος , ὁ δέ ἀπειθέω ἀπιστία ἔλεγχος , ὡς ὁ Δαμασκηνός Ἰωάννης φημί , οὗτος καί ὁ ἐν ἅδος . μή θαυμάζω δέ , ἀγαπητός , εἰ καί Ψυχή τις ἐν ἅδος κατέχω ὁ κατά Χριστός οὐ ἐθέλω δέχομαι κήρυγμα · καθάπερ ἐπί ὁ μακάριος Παῦλος , ἡνίκα ὁ ὁ φυλακή σείω θεμέλιος , ὁ μέν δεσμοφύλαξ εὐθύς πιστεύω , ὁ δέ δεσμώτης ὁ ἀπιστία απομένω , καί οὗτος ὁ Σιδηρᾶς αὐτός χειροπέδη ὁράω ἄφνω διαρραγεισος , οὗτος ἐν ὁ ἐν οἰδέω γίγνομαι Οπίτης , εἰμί δέ καί ὁ αἴτιος βούλομαι μανθάνω δις ἐάν κηρύσσω καί ὁ ἐν ᾍδης Ψυχή ὁ Σωτήρ , οὗτος εἰμί . ἐν ὁ ἐπί ἔτος γίγνομαι ὁ ὁ Σωτήρ ἐγώ ἐνανθρώπησις . τίς ἕνεκα ; ὅτι2 κατ´ ἐκεῖνος καιρός προάγω εἰς φάος ὁ ὁ κατά Χριστός μυστήριον ὑπηρετέω , ὡς ὁ μέγας φημί Βασίλειος , ὅτι ὁ κακία ὁ νόσος , ὡς ὁ Νυσσαεύς φημί θεῖος Γρηγόριος , τηνικαῦτα παρακμάζω , ὁ ἀρχῆθεν ενσκήπτω ὁ φύσις ὁ ἀνθρωπότης , ὅτι ὁ ἔθνος καλέω τότε πείθω μέλλω · καί οὗτος εἰμί ὅσπερ ὁ πάμμεγας λέγω Παῦλος , ὅτι « ὅτε ἔρχομαι ὁ πλήρωμα ὁ χρόνος , ἐξαποστέλλω ὁ θεός ὁ υἱός αὐτός . » καλῶς οὖν ἐν ὁ διαλαμβάνω ἔτος σαρκόω ὁ Κύριος , ὅτι καί κατά πᾶς ὁ τοιοῦτος εὔθετος εἰμί . Ἀλ ἐπεί καί τις ὁ ἐν ἀσέβεια ὁ ζωή καταλύω ἀγαθός τοσοῦτος ὑπάρχω Ψυχή ἅτε καί προσέρχομαι καλέω αὐτός καί ὁ κατά Χριστός ἑτοίμως Εὐαγγέλιος δέχομαι , εἴπερ εἶδον αὐτός ἐν ὁ ἔμπροσθεν χρόνος μετά σάρξ ἐπί γῆ διατρίβω , οὗτος χάρις οὖον παραιτέομαι καί πρός ἅδην αὐτός κατέρχομαι καί ὁ ἐκεῖσε κηρύσσω Ψυχή , ὡς ἐντεῦθεν ἀναπολόγητος εἰμί ἅπας , καί μήτε ὁ ἀγαθός ἀπόλλυμι ὁ ἑαυτοῦ ἀγαθότης , μήτε ὁ οὐ ἀγαθός ἀντιλέγω δύναμαι ὡς « εἴπερ ὁράω , πιστεύω ἄν . » καί περί μέν οὗτος οὕτως .