cogPG.PG158 70
κρίνειν τε τῶν γινομένων μηδὲν , ἀλλ´ ἐπὶ πᾶσι καλῶς ὑποτάσσεσθαι . ΠΙΙΙΘΓΦ . Πρὸς τούτοις δὲ καὶ ἕτερον ἡμῖν ὑπεμφαίνει σαράδοξον ἡ σελήνη ἐκλείπουσα , ὡς ὁ θειότατός φηαιν Ἀναστάσιος . Καθάπερ γὰρ αὕτη ζόφῳ καθυποπίπτει μεσολαβούσης τῆς γῆς κἀντεῦθεν τὰς ἡλιακὰς ἀκοῖνας ἀποστρεφούσης , οὕτω καὶ ἡ Ἐκκλησία μασολαβούσης τῆς ἁμαρτίας σκότους ἐμίπλαται κατ´ ἀποστροφὴν πάντως τοῦ νοητοῦ ἡλίου . Καλῶς οὖν ἔλεγε καὶ ὁ μακάριος Παῦλος , « Πάντα εἰς Χριστὸν προτετύπωται . » Ὅτι δὲ ἡ σελήνη αὕτη τῆς Ἐκκλησίας εἰκόνα φέρει , ὡσαύτως ὁ αἰσθητὸς οὗτος Κλιος τοῦ νοητοῦ ἡλίου , αὐτοῦ δηλαδὴ τοῦ Χριστοῦ , τοῦ προφήτου Ἀβακοὺμ ἄκουε λέγοντος , » Ἐπήρθη ἂ ἥλιος , καὶ ἡ σελήνη ἔστη ἐν τῇ τάξει αὐτῆς , » Κατὰ γὰρ τὸν τὰ τοιαῦτα ἐξηγούμενον μέγαν Κύριλλον ἡ Ἐκκλησία πρότερον ἐν ἀταξίᾳ ἐτύγχανεν , ἄτε τοῖς δαιμονίοις λατρεύουσα , ὕστερον δὲ τοῦ νοητοῦ ἡλίου ἐπαρθέντος ἐν τῷ σταυρῷ ἐν εὐταξίᾳ γέγονε πρὸς αὐτὸν ἑπιστραφεῖσα τὸν Κύριον . Καὶ τοῦτο δεδήλωκεν αὐτὸς ὁ Χριστὸς οὕτως εἰπῶν , Ὅταν ὑψωθῶ , τότε πάντας ἑλκύσω πρὸς ἐμαυτόν . » Υίνωσκε δὲ , ἀγαπητὲ , ὅτι καὶ διὰ ταῦτα μὲν ἐκλείπειν ὁ ἥλιος καὶ ἡ σελήνη συγκεχώρηται , οὐ τοσοῦτον δὲ ὅσον τὴν τῶν προσκυνούντων αὐτὰ διελέγχεσθαι ἄνοιαν , κἀντεῦθεν παιδεύεσθαι ὅτι τρεπτὰ ταῦτα καὶ ἀλλοιωτά . Πᾶν δὲ τρεπτὸν οὐ Θεός , Καὶ τοιαῦτα μὲν οἱ ἀστέρες ἐκ τῶν ἐν αὐτοῖς αυμπιπτόντων διδάσκουσι τοὺς λόγου μετέχοντας . Κατὰ τοῦτο καὶ ὁ θεόπτης ἔλεγε Μωσῆς , « Καὶ ἔθετο ταῦτα εἰς σημεῖα καὶ εἰς καιροὺς καὶ ἡμέρας καὶ εἰς ἐνιαυτούς . » Διὰ γὰρ αὐτῶν τοιῶνδε ἢ τοιῶνδε τοῖς χρώμασιν ἀνατελλόντων τήν τε χειμερινὴν τοῦ ἀέρος κατάστασιν καὶ τὴν εὐδιεινὴν σημειούμεθα . Δι´ αὐτῶν αἱ τροπαὶ , δι´ αὐτῶν οἱ καιροὶ , ἔαρ δηλαδὴ , θέρος , μετόπωρον καὶ χειμών · ὁ γὰρ ἦκιος τὸν ζωδιακὸν ἠρέμα διοδεύων κύκλον , καὶ ποτὲ μὲν τῷ Καρκίνῳ παραγενόμενος ποτὲ δὲ τῷ Ζυγῷ , καὶ ἄλλοτε πάλιν ἐν τῷ Αἰγοκέρωτι , τὰς διαληφθείσας τέσσαρας εἰσφέρει τροπάς . Δι´ αὐτῶν εἰ ἡμέραι , δι´ αὐτῶν οἱ ἐνιαυτοί . Τῷ γὰρ οὐρανῷ συμπεριφερόμενος ὁ ἥλιος ποιεῖ τὸ νυχθήμερον , ἰδίᾳ δὲ τὴν ἑαυτοῦ ποιούμενος δίοδον καὶ ἀπὸ ζωδίου μεταβαίνων εἰς ζώδιον τὸν ἐνιαυτὸν ἐκπληροῖἐνιαυτὸς γὰρ οὐδὲν ἄλλο ἐστὶν ἀλλ´ ἡ ἀπὸ τοῦ αὐτοῦ καὶ ἐνὸς σημείου ἐπὶ τὸ αὐτὸ πάλιν ἀποκατάστασις . Ταῆτα δὲ πάντως οὐκ ἄξιον ἀγνοεῖν τοὺς πιστούς . Ἐντεῦθεν γὰρ ἡ ἄῤῥητος τοῦ Θεοῦ σοφία καταλαμβάνεται καὶ δύναμις · τὰ γὰρ ἀόρατα αὐτοῦ , καθά φησι Παῦλος , ἀπὸ κτίσεως κόσμου τοῖς ποιήμασι νοούμενα καθορᾶται . Ταύτῃ τοι καὶ κατακρίτους ἐκείνους ὁ μέγας φησὶ Μάξιμος , ὅσοι διὰ τῆς τῶν ὄντων αἰτίας οὐ χειραγωγεῖν ἐθέλουσι καὶ ἑαυτούς .
Lemmas: κρίνω τε ὁ γίγνομαι μηδείς , ἀλ ἐπί πᾶς καλῶς ὑποτάσσω . Ι . πρός οὗτος δέ καί ἕτερος ἐγώ ὑπεμφαίνω σαράδοξον ὁ σελήνη ἐκλείπω , ὡς ὁ θεῖος φημί Ἀναστάσιος . καθά γάρ οὗτος ζόφος καθυποπίπτω μεσολαβέω ὁ γῆ ἐντεῦθεν ὁ ἡλιακός ακοις ἀποστρέφω , οὗτος καί ὁ ἐκκλησία μασολαμβανω ὁ ἁμαρτία σκότος ἐμπίμπλημι κατ´ ἀποστροφή πάντως ὁ νοητός ἥλιος . καλῶς οὖν λέγω καί ὁ μακάριος Παῦλος , « Πάν εἰς Χριστός προτυπόω . » ὅτι2 δέ ὁ σελήνη οὗτος ὁ ἐκκλησία εἰκών φέρω , ὡσαύτως ὁ αἰσθητός οὗτος Κλιος ὁ νοητός ἥλιος , αὐτός δηλαδή ὁ Χριστός , ὁ προφήτης Αβακούμ ἀκούω λέγω , » ἐπαίρω ὅς ἥλιος , καί ὁ σελήνη ἵστημι ἐν ὁ τάξις αὐτός , » κατά γάρ ὁ ὁ τοιοῦτος ἐξηγέομαι μέγας Κύριλλος ὁ ἐκκλησία πρότερος ἐν ἀταξία τυγχάνω , αὔγ-ασμα ὁ δαιμόνιος λατρεύω , ὕστερος δέ ὁ νοητός ἥλιος ἐπαίρω ἐν ὁ σταυρός ἐν εὐταξία γίγνομαι πρός αὐτός ἐπιστρέφω ὁ κύριος . καί οὗτος δηλόω αὐτός ὁ Χριστός οὕτως εἶπον , ὅταν ὑψόω , τότε πᾶς ἕλκω πρός ἐμαυτοῦ . » Υίνωσκε δέ , ἀγαπητός , ὅτι καί διά οὗτος μέν ἐκλείπω ὁ ἥλιος καί ὁ σελήνη συγχωρέω , οὖον τοσοῦτος δέ ὅσος ὁ ὁ προσκυνέω αὐτός διελέγχω ἄνοια , ἐντεῦθεν παιδεύω ὅτι τρεπτός οὗτος καί ἀλλοιωτός . Πᾶν δέ τρεπτός οὖον Θεός , καί τοιοῦτος μέν ὁ ἀστήρ ἐκ ὁ ἐν αὐτός αυμπιπτόντων διδάσκω ὁ λόγος μετέχω . κατά οὗτος καί ὁ θεόπτης λέγω Μωσῆς , « καί τίθημι οὗτος εἰς σημεῖον καί εἰς καιρός καί ἡμέρα καί εἰς ἐνιαυτός . » Ζεύς γάρ αὐτός τοιόσδε ἢ τοιόσδε ὁ χρῶμα ἀνατέλλω ὁ τε χειμερινός ὁ ἀήρ κατάστασις καί ὁ εὐδιεινός σημειόω . Δις αὐτός ὁ τροπή , δις αὐτός ὁ καιρός , ἔαρ δηλαδή , θέρος , μετόπωρον καί χειμών · ὁ γάρ ἄκιος ὁ ζωδιακός ἠρέμα διοδεύω κύκλος , καί ποτέ μέν ὁ Κάρκινος παραγίγνομαι ποτέ δέ ὁ ζυγόν , καί ἄλλοτε πάλιν ἐν ὁ Αἰγοκέρως , ὁ διαλαμβάνω τέσσαρες εἰσφέρω τροπή . Δις αὐτός εἰμί ἡμέρα , δις αὐτός ὁ ἐνιαυτός . ὁ γάρ οὐρανός συμπεριφέρω ὁ ἥλιος ποιέω ὁ νυχθήμερον , ἴδιος δέ ὁ ἑαυτοῦ ποιέω δίοδος καί ἀπό ζῴδιον μεταβαίνω εἰς ζῴδιον ὁ ἐνιαυτός ἐκπληρόω γάρ οὐδείς ἄλλος εἰμί ἀλ ὁ ἀπό ὁ αὐτός καί εἷς σημεῖον ἐπί ὁ αὐτός πάλιν ἀποκατάστασις . Ταήτης δέ πάντως οὐ ἄξιος ἀγνοέω ὁ πιστός . ἐντεῦθεν γάρ ὁ ἄρρητος ὁ Θεός σοφία καταλαμβάνω καί δύναμις · ὁ γάρ ἀόρατος αὐτός , καθά φημί Παῦλος , ἀπό κτίσις κόσμος ὁ ποίημα νοέω καθοράω . Ταύτη ὅς καί κατάκριτος ἐκεῖνος ὁ μέγας φημί Μάξιμος , ὅσος διά ὁ ὁ εἰμί αἴτιος οὖον χειραγωγέω ἐθέλω καί ἑαυτοῦ .