cogPG.PG158 114
τοιαῦτα . Καὶ μὴ μῦθον ἡγοῦ τὰ λεγόμενα · ἔχεις γὰρ τὸν Σιναῖτην θεῖον Ἀναστάσιον λέγοντα μὴ τὸν εὸν εἶναι τῶν τοιούτων αἴτιον , αὐτὴν δὲ μᾶλλον . τὴν φύσιν καὶ τὴν τῶν τεσσάρων στοιχείων συνδρομὴν καὶ συνέλευσιν . Ἄν γὰρ εὑρεθῇ πλημμύρα τοῦ θερμοῦ στοιχείου ἐν τῇ ὥρα τῆς τοῦ βρέφους συλλήψεως , θερμῆς κράσεως τὸ τικτόμενον γίνεται · ἄν δὲ τὸ ψυχρὸν καθυπερτερήσῃ στοιχεῖον , ψυχροτέρας ἕξεως εὑρίσκεται τὸ τικτόμενον . Ἐντεῦθεν λο´πὸν ὅ τε θυμώδης καὶ ὁ πρᾶος , ὁ ἀνδρεῖος καὶ Ἀειλός . Καὶ ὅρα τὸν σῦν καὶ τὸν ἔλαφον , τὸν μὲν πρὸς πόλεμον ἕτοιμον διὰ θερμότητα , τὸν δὲ τὴν μάχην φεύγοντα διὰ τὴν ἐκ ψυχρότητος αὐτῷ προσοῦσαν δειλίαν . Ἐὰν δὲ τὸ ξηρόν ὑπερτερήσῃ στοιχεῖον , νηφάλιόν τινα καὶ γοήγορον ἀποτίκτει ἄνθρωπον . Ἐφ’´ ᾧ καί τις σοφὸς , ᾧ ὄνομα Ἡράκλει τος , ἔλεγε , « ψυχὴ ξηροτέρη σοφωτέρη , » ψυχὴν ἐνταῦθα τὴν τοῦ ἐγκεφάλου καλέσας οὐσίαν . Ἐὰν δὲ τὸ ὑγρὸν πλεονάσῃ στοιχεῖον , νωθρόν τινα ποιεῖ καὶ δυσκῖνητον . Κατὰ ταῦτα λοιπὸν ἡ ἐκ φύσεως πραότης φρόνησίς τε καὶ σωφροσύνη οὐκ ἀρεταὶ τοῖς θείοις Πατράσι κρίνονται , φυσικὰ δὲ πλεονεκτήματα . Καὶ πρόσσχες αὐτῷ τῷ μεγάλῳ Βασιλείῳ λέγοντι · « Πολλοὺς ἔγνων φύσει μισοῦντας τὸ μίγνυσθαι γυναικ ί , Οὐ´ οὖν σώφρονας αὐτοὺς ὀνομάσομεν ; Οὑ δαμῶς · σωφροσύνη γάρ ἐστιν αὐτὴ ἡ ἐγκράτεια καὶ τὸ μαχόμενον περιγενέσθαι τῶν ἡδονῶν . » Καὶ περὶ μὲν τούτων οὕτως . Περὶ τοῦ · « Ποιήσωμεν ἄνθρωπον . » Διὰ τί δὲ πλάττων ὁ Θεὸς τὸν ἄνθρωπον οὐκ ἔλαβε βῶλον , ἀλλὰ χοῦν τὸ λεπτότατον ; ὁμοῦ μὲν ἐκ τούπου καὶ τὸ φύσημα καταστέλλων ἡμῶν , ὁμοῦ δὲ καὶ διδοὺς ἐντεῦθεν ἐλπίδα τῆς ἀναστάσεως . Ἐπειδὴ προῄδει ὅτι μέλλει τελευτᾷν τὸ ζῶον καὶ εἰς χοῦν καταντᾷν , προλαβὼν ἐν τῇ δημιουργίᾳ τὴν ἐλπίδα τῆς ἀναστάσεως δίδωσι . Λαμβάνει χοῦν ἀπὸ τῆς γῆς , Τν´ ὅταν ἴδῃς ἐν τάφῳ χοῦν , γνῷς ὅτι ὁ ἐκεῖνον πλάσας καὶ τοῦτον ἀνίστησιν . Ἀλλὰ καὶ τίνος ἕνεκεν . ἐπιζητεῖς , διπλοῦν πλάττει τὸν ἄνθρωπον ἔκ τε ψυχῆς νοερᾶς καὶ σώματος ; ὥστε σύνδεσμον εἶναι τοῦ τε νοητοῦ κόσμου καὶ τοῦ αἰσθητοῦ . Ἐπειδὴ γὰρ οἱ δύο κόσμοι οὕτοι τῇ οὐσίᾳ διεστήκασιν , ἵνα μὴ διαφόρους εἰσαγάγῃ δημιουργοὺς , διπλοῦν ζῶον ἐν τῷ κόσμῳ τὸν ἄνθρωπον τέθεικεν , ὡς ἐντεῦθεν ἕνα δη ; δημιουργὸν τῶν ἄνω τε καὶ τῶν κάτω κηρύττεσθαι . Δ ΔρΙε ΙΙ ΙυΗο Πεὶiθιιίὲ , ὡἱ ΙΠῖΦ ΜΛμε οερ ἰαιὲ υμεΓατμΠ Α ΦΙΡαιῖΩΠ ἰΙίΡιΑΓΠ ΓωΓΟἱ οΓοαίΟΓ ΙΗΙοΙΙἱΧοιΒιΓ . « Ποιήσωμεν ἄνθρωπον κατ´ εἰκόνα ἡμετέραν . » λιὰ τί τὸ ἐκ σώματος καὶ ψυχῆς συντεθὲν δῶον ἄνθρωπον ὡνόμασεν ἡΓραφή ; Ὁ ἄνθρωπος τῇ Ἐβραὶδι δταλέκτῳ πῦρ λέγεται . Καὶ ἐπειδὴ προῄδει ὁ Θεὸς ξτι ἀπὸ ἐνὸς ἀνθρώπου ἀνθρωπίνων σωμάτων πληροῦται τῆς οἰκουμένης τὰ πέρατα , εἶς λύχνος ἐξάπτει σοααύτας λαμπάδας , διὰ τοῦτο τὸ τοιοῦτον ζῶον ἐκάλεσεν ἄνθρωπον , τουτέστι πῦρ . Τῶν γὰρ ἄλλων
Lemmas: τοιοῦτος . καί μή μῦθος ἡγέομαι ὁ λέγω · ἔχω γάρ ὁ σίνομαι θέω Ἀναστάσιος λέγω μή ὁ εἰμί εἰμί ὁ τοιοῦτος αἴτιος , αὐτός δέ μᾶλλον . ὁ φύσις καί ὁ ὁ τέσσαρες στοιχεῖον συνδρομή καί συνέλευσις . ἄν γάρ εὑρίσκω πλημμύρα ὁ θερμός στοιχεῖον ἐν ὁ ὥρα ὁ ὁ βρέφος σύλληψις , θερμός κρᾶσις ὁ τίκτω γίγνομαι · ἄν δέ ὁ ψυχρός καθυπερτερέω στοιχεῖον , ψυχρός ἕξις εὑρίσκω ὁ τίκτω . ἐντεῦθεν λοπός ὅς τε θυμώδης καί ὁ πρᾶος , ὁ ἀνδρεῖος καί ἄειλος . καί ὁράω ὁ σῦς καί ὁ ἔλαφος , ὁ μέν πρός πόλεμος ἑτοῖμος διά θερμότης , ὁ δέ ὁ μάχη φεύγω διά ὁ ἐκ ψυχρότης αὐτός πρόσειμι δειλία . ἐάν δέ ὁ ξηρός υπερτέρηση στοιχεῖον , νηφάλιος τις καί γοήγορον ἀποτίκτω ἄνθρωπος . Ἐφ’´ ὅς καί τις σοφός , ὅς ὄνομα Ἡράκλειος ὅς , λέγω , « ψυχή ξηρός σοφός , » ψυχή ἐνταῦθα ὁ ὁ ἐγκέφαλος καλέω οὐσία . ἐάν δέ ὁ ὑγρός πλεονάζω στοιχεῖον , νωθρός τις ποιέω καί δυσκίνητος . κατά οὗτος λοιπός ὁ ἐκ φύσις πραότης φρόνησις τε καί σωφροσύνη οὐ ἀρετή ὁ θεῖον πατήρ κρίνω , φυσικός δέ πλεονέκτημα . καί προσέχω αὐτός ὁ μέγας Βασίλειος λέγω · « Πολύς γιγνώσκω φύσις μισέω ὁ μίγνυμι γυναικ ἵ , Οὐ οὖν σώφρων αὐτός ὀνομάζω ; ὅς δαμόος · σωφροσύνη γάρ εἰμί αὐτός ὁ ἐγκράτεια καί ὁ μάχομαι περιγίγνομαι ὁ ἡδονή . » καί περί μέν οὗτος οὕτως . περι ὁ · « ποιέω ἄνθρωπος . » Ζεύς τίς δέ πλάσσω ὁ θεός ὁ ἄνθρωπος οὐ λαμβάνω βῶλος , ἀλλά χόω ὁ λεπτός ; ὁμοῦ μέν ἐκ Τούπου καί ὁ φύσημα καταστέλλω ἐγώ , ὁμοῦ δέ καί δίδωμι ἐντεῦθεν ἐλπίς ὁ ἀνάστασις . ἐπεί πρόοιδα ὅτι μέλλω τελευτάω ὁ ζῷον καί εἰς χόω καταντάω , προλαμβάνω ἐν ὁ δημιουργία ὁ ἐλπίς ὁ ἀνάστασις δίδωμι . λαμβάνω χόω ἀπό ὁ γῆ , Τν´ ὅταν ὁράω ἐν τάφος χόω , γιγνώσκω ὅτι ὁ ἐκεῖνος πλάσσω καί οὗτος ἀνίστημι . ἀλλά καί τίς ἕνεκα . ἐπιζητέω , διπλόος πλάσσω ὁ ἄνθρωπος ἐκ τε Ψυχή νοερός καί σῶμα ; ὥστε σύνδεσμος εἰμί ὁ τε νοητός κόσμος καί ὁ αἰσθητής . ἐπεί γάρ ὁ δύο κόσμος οὕτος ὁ οὐσία διΐστημι , ἵνα μή διάφορος εἰσάγω δημιουργός , διπλόος ζῷον ἐν ὁ κόσμος ὁ ἄνθρωπος τίθημι , ὡς ἐντεῦθεν εἷς δη ; δημιουργός ὁ ἄνω τε καί ὁ κάτω κηρύσσω . δ Δρίος ΙΙ Ι Πεὶiθιιίὲ , δμώς ΠΙ Μ οερ ἰαιὲ υμεΓατμΠ Α Ω Ι ΓωΓΟἱ οΓοαίΟΓ ΙΗΙοΙΙἱΧοιΒιΓ . « ποιέω ἄνθρωπος κατ´ εἰκών ἡμέτερος . » Λία τίς ὁ ἐκ σῶμα καί Ψυχή συντίθημι δίδωμι ἄνθρωπος ὀνομάζω γράφω ; ὁ ἄνθρωπος ὁ Ἑβραΐς δταλέκτῳ πῦρ λέγω . καί ἐπεί πρόοιδα ὁ θεός ξτι ἀπό εἷς ἄνθρωπος ἀνθρώπινος σῶμα πληρόω ὁ οἰκέω ὁ πέρας , εἰμί λύχνος ἐξάπτω σοααυος λαμπάς , διά οὗτος ὁ τοιοῦτος ζῷον καλέω ἄνθρωπος , τουτέστι πῦρ . ὁ γάρ ἄλλος