cogPG.PG158 413
γα · οὐ μέλας καὶ ἔανθλς οὖ διάφορα πρόσωπά τε καὶ σχήματα . Σαφῶς μὲν οὕν ἐνταῦθα θεῖος οὗτος ἔδειξεν ἀνὴρ , ὡς δοκεῖ τοῖς ἀμαθέσι τέως ἡμῖν , Ἐτι διὰ τὸ ἕνα παοαχθῆναι καταρχὰς . ἄνθρωπον , ἐν ῷ διαφορὰ σχημάτων οὐκ ἦν · ἀφορᾷ δὲ τὰ τῆς ἀναστάσεως πρὸς αὐτὸν , ὡς ἤδη προείρηται · τούτου χάριν ἐν τῇ ἀναστάσει διαφορὰ σχημάτων καὶ προσώπων οὐκ ἔστιν . Ὅτι δὲ ταῦτα οὕτως ἔχει , καὶ ὅτι ἕνα παρήγαγε κατ´ ἀρχὰς ἄνθρωπον ὁ Θεὸς , καὶ ὅτι τὸ θῆλυ διὰ τοῦτο μετὰ ταῦτα εἰσένηγκε , διὰ τὸ τὸν Ἀδὰμ ἐκπίπτειν τῆς τελειότητος , ὁ Νύσσης θεῖος Γρηγόριος ἀριδηλότερον ἔδειξεν ἐπαπορούμενος ὁ θεῖος οὔτως ἀνήρ · « Εἰ κατ´ εἰκόνα Θεοῦ ὁ ἄνθρωπος ἕκτισται , πῶς ἄρσεν καὶ θῆλυ παράγει αὐτούς ; » Πρὸς δὲ καὶ ἐπιλύων τὸ τοιοῦτον ἀπόρημα . ὑπεμφαίνειν ἔοικεν , ὁποίῳ σχήματι ἐγείρονται τὰ ἡμέτερα σώματα . Λέγει γὰρ ὅτι τὴν κατὰ τὸ ἄρσεν καὶ θῆλυ διαφοράν οὐκ ἐξ ἀρχῆς αὐτῆς , ἡνίκα δηλαδὴ τὸν πρῶτον ἐκεῖνον παρήγαγεν ἄνθρωπον , ἀλλὰ μετὰ τὴν τῆς εἰκόνος κατασκευὴν τελευταῖον ἐπιτεχνᾶται τῷ πλάσματι · ἥτις οὐ πρὸς τὸ Θεῖον , ἀλλὰ πρὸς αὐτὴν ἄρα τὴν τῶν ἀλόγων φύσιν ἔχει τὴν ὁκοιότητα . Διὰ τί δὲ ταῦτα γέγονε , καὶ πῶς αὐτῷ βοηθλς παρεδίδοτο · καὶ τίνος ἕνεκεν ἡ κατὰ τὸ ἄῤῥεν καὶ θῆλυ διαφορὰ παρεισήγετο , ἡ καὶ πρὸς τὰ ἄλογα φέρουσα τὴν ὁμοίωσιν , ὁ διαληφθεὶς οὗτος ἀνὴρ ἀριδηλότατά σε διδάξει , κατὰ ῥῆμα διεξιών οὐτωσα · εΠλάττων ὁ Θεὸς τὸν ἄνθρωπον , καθόλου δηλαδὴ φύσιν , τὸ θεοείκελον χρῆμα , οὐ ταῖς κατὰ μικρὸν ἐκαρτέρει προσθήκαις , ἀλλ´ ἄμα τῇ αὐτοῦ παραγωγῇ τὸ ἀνθρώπινον ἅπαν ἑώρα γένος , ὁπόσον ἂν εἴη κατ´ ἀριθμόν · ἑώρα δὴ καὶ τὴν γενησομένην μετ´ οὐ πολὺ τοῦ ἀνθρώπου παρεκτροπὴν , καὶ ὅτι τῆς ὑψηλῆς ἐκείνης ἐκπεσεῖται καὶ ἰσαγγέλου ζωῆς . » Ὡς ἂν οὖν μὴ κολοβοῦσθαι τὸ τῶν ἀνθρωπίνων ψυχῶν πλῆθος ἐκπεσόν ἐκείνου τοῦ πρώτου , καθ´ ὃν ἄρα καὶ οἱ ἄγγελοι πρὸς πλῆθος ηὑξήνθησαν , ἐπίνοιαν αὐξήσεως ἐγκατασκευάζει τῇ φύσει κατάλληλον τοῖς εἰς ἁμαρτίαν κατολισθήσασιν , ἀντὶ τῆς ἀγγελικῆς μεγαλοφυΐας τὸν κτηνώδη καὶ ἄλογον τῆς ἐξ ἀλλήλωδιαδοχῆς τρόπον ἐμφυτεύσας τῇ ἀνθρωπότητι . Ἐπειδὴ γὰρ οὐκ ἠγνόησεν , ὡς προείρηται , ὅτι τὸ πλάσμα τῆς πρὸς τοὺς ἀγγέλους ὁμοτιμίας ἀποῤῥυὲν , τὴν πρὸς τὸ ταπεινὸν κοινωνίαν προσοικειώσεται , διὰ τοῦτο παρέμιξέ τι καὶ τοῦ ἀλόγου τῇ ἰδίᾳ εἰκόνιοὐ γάρ ἐστιν ἐν τῇ θείᾳ καὶ μακαρίᾳ φύσει ἡ κατὰ τὸ ἄῤῥεν καὶ θῆλυ διαφορά . Τῆς οὖν ἀλόγου κατασκευῆς ἐπὶ τὸν ἄνθρωπον ἐνεγκὼν τὸ ἰδίωμα , οὐ κατὰ τὸ ὑψηλὸν τῆς κτίσεως ἡμῶν τὸν πλεονασμὸν τῷ γένει χαρίζεται . Οὐδὲ γὰρ ὅτε τὸν κατ´ εἰκόνα παρήγαγε , τότε τὴν τοῦ αὐξάνεσθαι καὶ πληθύνεσθαι δύναμιν τῷ
Lemmas: γῆ · οὖον μέλας καί ἔανθλς οὖον διάφορος πρόσωπον τε καί σχῆμα . σαφῶς μέν οὖν ἐνταῦθα θεῖος οὗτος δείκνυμι ἀνήρ , ὡς δοκέω ὁ ἀμαθής τέως ἐγώ , ἔτι διά ὁ εἷς παοαγω καταρχή . ἄνθρωπος , ἐν ῷ διαφορά σχῆμα οὐ εἰμί · ἀφοράω δέ ὁ ὁ ἀνάστασις πρός αὐτός , ὡς ἤδη προερέω · οὗτος χάρις ἐν ὁ ἀνάστασις διαφορά σχῆμα καί πρόσωπον οὐ εἰμί . ὅτι2 δέ οὗτος οὕτως ἔχω , καί ὅτι εἷς παράγω κατ´ ἀρχή ἄνθρωπος ὁ θεός , καί ὅτι ὁ θῆλυς διά οὗτος μετά οὗτος εἰσφέρω , διά ὁ ὁ Ἀδάμ ἐκπίπτω ὁ τελειότης , ὁ Νύσσα θεῖος Γρηγόριος ἀρίδηλος δείκνυμι ἐπαπορέω ὁ θεῖος οὔτως ἀνήρ · « εἰμί κατ´ εἰκών Θεός ὁ ἄνθρωπος κτίζω , πῶς ἄρσην καί θῆλυς παράγω αὐτός ; » πρός δέ καί ἐπιλύω ὁ τοιοῦτος ἀπόρημα . ὑπεμφαίνω ἔοικα , ὁποῖος σχῆμα ἐγείρω ὁ ἡμέτερος σῶμα . λέγος γάρ ὅτι ὁ κατά ὁ ἄρσην καί θῆλυς διαφορά οὐ ἐκ ἀρχή αὐτός , ἡνίκα δηλαδή ὁ πρῶτος ἐκεῖνος παράγω ἄνθρωπος , ἀλλά μετά ὁ ὁ εἰκών κατασκευή τελευταῖος ἐπιτεχνάομαι ὁ πλάσμα · ὅστις οὖον πρός ὁ θεῖον , ἀλλά πρός αὐτός ἄρα ὁ ὁ ἄλογος φύσις ἔχω ὁ οκοιοτης . Ζεύς τίς δέ οὗτος γίγνομαι , καί πῶς αὐτός βοηθλς παραδίδωμι · καί τίς ἕνεκα ὁ κατά ὁ ἄρσην καί θῆλυς διαφορά παρεισάγω , ὁ καί πρός ὁ ἄλογος φέρω ὁ ὁμοίωσις , ὁ διαλαμβάνω οὗτος ἀνήρ ἀρίδηλος σύ διδάσκω , κατά ῥῆμα διέξειμι οὐτάω · πλάσσω ὁ θεός ὁ ἄνθρωπος , καθόλου δηλαδή φύσις , ὁ θεοείκελος χρῆμα , οὖον ὁ κατά μικρός καρτερέω προσθήκη , ἀλ ἄμη ὁ αὐτός παραγωγή ὁ ἀνθρώπινος ἅπας ὁράω γένος , ὁπόσος εἄν εἰμί κατ´ ἀριθμός · ὁράω δή καί ὁ γίγνομαι μετέ οὖον πολύς ὁ ἄνθρωπος παρεκτροπή , καί ὅτι ὁ ὑψηλός ἐκεῖνος ἐκπίπτω καί ἰσάγγελος ζωή . » ὡς εἄν οὖν μή κολοβόω ὁ ὁ ἀνθρώπινος Ψυχή πλῆθος ἐκπίπτω ἐκεῖνος ὁ πρῶτος , καθ´ ὅς ἄρα καί ὁ ἄγγελος πρός πλῆθος αὐξάνω , ἐπίνοια αὔξησις ἐγκατασκευάζω ὁ φύσις κατάλληλος ὁ εἰς ἁμαρτία κατολισθάνω , ἀντί ὁ ἀγγελικός μεγαλοφυΐα ὁ κτηνώδης καί ἄλογος ὁ ἐκ αλληλωδιαδοχεω τρόπος ἐμφυτεύω ὁ ἀνθρωπότης . ἐπεί γάρ οὐ ἀγνοέω , ὡς προερέω , ὅτι ὁ πλάσμα ὁ πρός ὁ ἄγγελος ὁμοτιμία ἀπολύω , ὁ πρός ὁ ταπεινός κοινωνία προσοικειόω , διά οὗτος παραμείγνυμι τίς καί ὁ ἄλογος ὁ ἴδιος εἰκόνιον γάρ εἰμί ἐν ὁ θεῖος καί μακάριος φύσις ὁ κατά ὁ ἄρσην καί θῆλυς διαφορά . ὁ οὖν ἄλογος κατασκευή ἐπί ὁ ἄνθρωπος φέρω ὁ ἰδίωμα , οὖον κατά ὁ ὑψηλός ὁ κτίσις ἐγώ ὁ πλεονασμός ὁ γένος χαρίζομαι . οὐδέ γάρ ὅτε ὁ κατ´ εἰκών παράγω , τότε ὁ ὁ αὐξάνω καί πληθύνω δύναμις ὁ