cogPG.PG158 440
ἄγεσθαι οὐ παρητήσαντο . Καὶ ἄλλοι δὲ ἄλλα τοιαῦτα κακοβούλως ἐφρόνησαν . Ἔνθεν τοι καὶ οἱ ἀρχαιότεροι τῶν ἐκκλησιαστικῶν ἐξηγητῶν , Φίλων τε ὁ φιλόσοφος καὶ τῶν ἀποστόλων ὁμόχρονος Παπίας Ἰεραπολίτης , Εἰρηναῖος ὁ Λουγδουνεὺς , Ἰουστῖνος ὁ μάρτυρ καὶ φιλάσοφος , Κλήμης τε ὁ γραμματεὺς , καὶ οἱ Καππάδοκες θεῖοι Γρηγόριοι , ἀνατρέψαι μὲν καὶ τὰ αἴσχιστα βουληθέντες ταῦτα φρονήματα , Ἀπεντρανίσαι δὲ ὅμως καὶ τῇ θεοπνεύστῳ Εραφῇ , καθάπερ Παῦλος παρακελεύεται , τὰ περὶ τοῦ παραδείσου πάντα πνευματικῶς ἐθεώρησαν , οἱκονομικῶς σῷ ὄντι τὰ ἑαυτῶν . συντάγματα μεταχειρισάμεvΟι . Ἀλλὰ τὸν μέγαν ἴσως παράγεις Βασίλειον . τὸν χρυσοῤῥήμονα καὶ θεῖον Ἰωάννην , τὸν μακάριον Ἐπιφάνιον , καὶ τὸν θειότατον Κύριλλον , καὶ λέγεις ὅτι κατὰ γράμμα τὰ ἐν παραδείσῳ πάντα διῆλθον . δαμεν τοῦτο καὶ ἡμεῖς , καὶ οὐκ ἂν ἀρνησαίμεθα . Ἀλλ´ ὅρα τὴν τῶν θείων θεοφρόνων Πατέρων οἰκο νομίαν · ὅρα τὸ Δαβιτικὸν ἐκεῖνο ῥητὸν πέρας ἐπ´ αὐτοῖς λαμβάνον , τὸ λέγον · « Σοφὸς ἀνὴρ οἰκονομήσει τοὺς λόγους αὐτοῦ ἐν κρίσει . » Τὸν γὰρ κατάρατον εὑρόντες Ὡριγένην εἰς μυθικὰς τραγῳδίας πᾶσαν ἀλληγορήσαντα τὴν Ἑξαήμερον , μηδέν τι κατὰ τὸ γράμμα νοήσαντα · τόν τε γὰρ Ἀδὰμ καὶ τὸν παράδεισον ἀσωμάτους ἐκενολόγησε , τὰ λοιπὰ δὲ πάντα νοητῶς ἐξελάβετο · τὰς ἀλληγορίας ἀφέντες´ τὰ εἰς τὴν Ἑξαήμερον αὐτῶν συντάγματα κατὰ τὸ γράμμα καἱ πάνυ σοφῶς ἐκλαβέσθαι διενοήσαντο . Καὶ γὰρ τὴν συκῆν οὐκ ἂν συκῆν ἐκάλεσαν , καὶ σῦκον αὖθις τὸ ξύλον τῆς βρώσεως , εἴπερ τινὸς ἤκουσαν ξύλου βρώσεως τὴν πρώτην ἐκείνην γυναῖκα ματαιολογήααντος . Ὅτι δὲ βρῶσιν αἰσθητὴν οὐκ ἤσθιεν ὁ Ἀδὰμ ἐν παραδείσῳ , καὶ αὐτὸς ὁ χρυσοῤῥήμων Ἰωάννης , ὁ συγκαταβάσει τοσαύτῃ χρησάμενος , ἐπὶ ταῖς εἰς τὴν Ἑξαήμερον ὁμιλίαις αὐτοῦ προφανῶς ἔδειξεν , οὕτως εἰπών · « Βίον εἶχε θαυμαστὸν ὁ Ἀδάμ · καθάπερ γὰρ ἄγγελός τις , οὔτως ἐπὶ τῆς γῆς διέτριβεν ὁ ἄνθρωπος , σῶμα μὲν περικείμενος , Κξιω δὲ τῶν σωματικῶν ἀναγκῶν ὑπάρχων . » Εἰ παίνυν τῶν σωματικῶν ἀναγκῶν ἀνώτερος ἦν , πῶς ἢ τίνα τρόπον εἰς βρῶσιν ἐφείλκετο , μήτε διαπνεόμενος τὴν ἑαυτοῦ σάρκα , μήτε παρὰ τῆς φύσεως αὐτῆς βιαζόμενος , ὡς ἄκραν ἔχων ἀπάθειαν · ἄαίνεται οὖν ἐντεῦθεν ὡς ἄλλη τις ἡ βρῶσις ἐκείνη ἐτύγχανεν , ἣν τὰ ἐν παραδείσῳ φυτὰ παρεῖχον τῷ Ἀδὰμ , εἴπερ ἡ αἰσθητὴ βρῶσις αὐτὴ τοῦ ὑπεκρεύσαντός ἐστιν ἀναπλήρωσις . Καὶ ταῦτα μὲν οὕτως ἔχει τὸν τρόπον . Οὐδὲ μὴ παροδιτικῶς τὴν θείαν ἐπέρχου Γραφὴν , μηδὲ τοῖς μὲν τῶν διδασκάλων προσέχειν αἱροῦ , τοὺς δὲ παρορᾷν ἀπερισκέπτως καὶ ἀποστρέφεσθαι · τοῦτο καὶ γὰρ οὐκ ἀκίνδυνον · ἀλλὰ πάντας ὁμοῦ σπούδαζε συμβιβάζειν καλοθελῶς ὡς ἐν ἑνὶ καὶ τῶ αὐτοῦ λαλήσαντας Πνεύματι . Εἰ δὲ διαφωνεῖν ἴσως πρὸς ἀλλήλους δοκοῦσι , μὴ τοὺς διδασκάλους αὐτοὺς , ἁλλὰ τοὺς καιροὺς αἰτιῶ καὶ τὰ
Lemmas: ἄγω οὖον παραιτέομαι . καί ἄλλος δέ ἄλλος τοιοῦτος κακόβουλος φρονέω . ἔνθεν ὅς καί ὁ ἀρχαῖος ὁ ἐκκλησιαστικός ἐξηγητής , Φίλων τε ὁ φιλόσοφος καί ὁ ἀπόστολος ὁμόχρονος Παπίας Ἱεραπολίτης , Εἰρηναῖος ὁ Λουγδουνεὺς , Ἰουστῖνος ὁ μάρτυς καί φιλάσοφος , Κλήμης τε ὁ γραμματεύς , καί ὁ Καππάδοξ θεῖος Γρηγόριος , ἀνατρέπω μέν καί ὁ αἰσχρός βούλομαι οὗτος φρόνημα , απεντρανισος δέ ὅμως καί ὁ θεόπνευστος Εραφῇ , καθάπερ Παῦλος παρακελεύομαι , ὁ περί ὁ παράδεισος πᾶς πνευματικός θεωρέω , οἰκονομικός σός εἰμί ὁ ἑαυτοῦ . σύνταγμα μεταχειρισάμεvΟι . ἀλλά ὁ μέγας ἴσως παράγω Βασίλειος . ὁ χρυσοῤῥήμονα καί θέω Ἰωάννης , ὁ μακάριος Ἐπιφάνιος , καί ὁ θεῖος Κύριλλος , καί λέγω ὅτι κατά γράμμα ὁ ἐν παράδεισος πᾶς διέρχομαι . δαμάζω οὗτος καί ἐγώ , καί οὐ εἄν ἀρνέομαι . Ἀλ ὁράω ὁ ὁ θεῖον θεοφρονέω Πατέρων οἰκος νομία · ὁράω ὁ Δαβιτικὸν ἐκεῖνος ῥητός πέρας ἐπι αὐτός λαμβάνω , ὁ λέγω · « Σοφός ἀνήρ οἰκονομέω ὁ λόγος αὐτός ἐν κρίσις . » ὁ γάρ καταίρω εὑρίσκω Ὠριγένης εἰς μυθικός τραγῳδία πᾶς ἀλληγορέω ὁ ἑξαήμερος , μηδείς τίς κατά ὁ γράμμα νοέω · ὁ τε γάρ Ἀδάμ καί ὁ παράδεισος ἀσώματος κενολογώ , ὁ λοιπάς δέ πᾶς νοητός ἐκλαμβάνω · ὁ ἀλληγορία ἀφίημι ὁ εἰς ὁ ἑξαήμερος αὐτός σύνταγμα κατά ὁ γράμμα καί πάνυ σοφός ἐκλαμβάνω διανοέομαι . καί γάρ ὁ συκέα οὐ εἄν συκέα καλέω , καί σῦκον αὖθις ὁ ξύλον ὁ βρῶσις , εἴπερ τις ἀκούω ξύλον βρῶσις ὁ πρῶτος ἐκεῖνος γυνή ματαιολογέω . ὅτι2 δέ βρῶσις αἰσθητός οὐ ἐσθίω ὁ Ἀδάμ ἐν παράδεισος , καί αὐτός ὁ χρυσορρήμων Ἰωάννης , ὁ συγκατάβασις τοσοῦτος χράω , ἐπί ὁ εἰς ὁ ἑξαήμερος ὁμιλία αὐτός προφανῶς δείκνυμι , οὕτως εἶπον · « Βίον ἔχω θαυμαστός ὁ Ἀδάμ · καθάπερ γάρ ἄγγελος τις , οὔτως ἐπί ὁ γῆ διατρίβω ὁ ἄνθρωπος , σῶμα μέν περίκειμαι , Κξιω δέ ὁ σωματικός ἀνάγκη ὑπάρχω . » εἰμί παίνυν ὁ σωματικός ἀνάγκη ἀνώτερος εἰμί , πῶς ἢ τίς τρόπος εἰς βρῶσις ἐφέλκω , μήτε διαπνέω ὁ ἑαυτοῦ σάρξ , μήτε παρά ὁ φύσις αὐτός βιάζομαι , ὡς ἄκρος ἔχω ἀπάθεια · ααινω οὖν ἐντεῦθεν ὡς ἄλλος τις ὁ βρῶσις ἐκεῖνος τυγχάνω , ὅς ὁ ἐν παράδεισος φυτόν παρέχω ὁ Ἀδάμ , εἴπερ ὁ αἰσθητός βρῶσις αὐτός ὁ ὑπεκρέω εἰμί ἀναπλήρωσις . καί οὗτος μέν οὕτως ἔχω ὁ τρόπος . οὐδέ μή παροδιτικῶς ὁ θεῖος ἐπέρχομαι γραφή , μηδέ ὁ μέν ὁ διδάσκαλος προσέχω αἱρέω , ὁ δέ παροράω ἀπερισκέπτως καί ἀποστρέφω · οὗτος καί γάρ οὐ ἀκίνδυνος · ἀλλά πᾶς ὁμοῦ σπουδάζω συμβιβάζω καλοθελής ὡς ἐν εἷς καί ὁ αὐτός λαλέω πνεῦμα . εἰμί δέ διαφωνέω ἴσως πρός ἀλλήλων δοκέω , μή ὁ διδάσκαλος αὐτός , ἀλλά ὁ καιρός αἰτιάομαι καί ὁ