cogPG.PG158 555
τί γενοιτ’´ ἂν χεῖρον ; ᾧ δὴ σύμφωνα καὶ τὸ ὅτε παρήγετο ὁ Υὸς , καὶ τὰ τοιαῦτα εὐσεβέσιν ἀκοαῖς οὐ φορητά . Καὶ γὰρ καὶ ὁ θεῖος ἐν θεολόγοις Γρηγόριος βιασθεὶς ἀποκρίνασθαι πρὸς τὰς τῶν αἱρετικῶν ἐρωτήσεις ὡς ἐν τῷ αʹ διέξεισι τῶν περὶ Υἱοῦ , Πότε γεγένηται ὁ Υἱὸς , καὶ πότε τὸ Πνεῦμα ἐκπεπόρευται , πυνθανομένῳν , ὑπὲρ τὸ πότε , ἀπεκρίνατο · Εἰ δὲ δεῖ τι καὶ νεανικῶς εἰπεῖν , ἔφη , ὅτε ὁ Πατὴρ οὐ γεγένηται , καὶ ὅτε ὁ Πατὴρ οὐκ ἐκπεπόρευται , ἀλλὰ γεγένηται ὑπὲρ χρόνον καὶ ὑπὲρ λόγον . Εἶθ´ ὅσπερ τὸν λόγον ἀποδιορθούμενος ὁμολογεῖ βεβιᾶσθαι . Τὸ γὰρ ὅτε φησὶ καὶ πρὸ τοῦδε καὶ μετὰ παῦτα καὶ ἀπαρχῆς οὐκ ἄχρονα κἂν ὅτι μάλιστα βιαζώμεθα Εἰ οὖν ἐκεῖνος ὁ τοιοῦτος καὶ τηλικοῦτος θεολόγος τῷ ὅτε χρησάμενος καὶ ταῦτα μεθ´ ἑτέρων , μεθ´ ὧν ἐπιπλέον ἀναίρεσιν δηλοῖ ἢ θέσιν , οὐδ´ οὕτω , θαῤῥεῖ πόῤῥω τυγχάνειν αἰτίας ἐν τῇ τοῦ ὑπὲρὶ χρόνον παραστάσει χρονικὴν ἔμφασιν εἰσαγαγὼν , ὁ παρὼν οὖτος θεολόγος , τίνι θαῤῥῶν , τῷ , Ὅτε παΡήγετο ὁ Υἱὸς , καὶ τῷ , Ὅτε ὁ Πατὴρ παράγει τὸ Πνεῦμα , καὶ τῷ πρότερον , Ὁ Πατὴρ παράγει τὸν υἱὸν τοῦ Πνεύματος , ἐχρήσατο , ἃ σαφέστατα τὰς ἀἵδίους καὶ ὑπερχρόνους ἐκείνας προόδους ἐν χρόνῳ γίνεσθαι παριστάνουσιν ; Ἡ τίς αὐτὸν ἐξαιρήσεται λόγος τοῦ δεινοῦ τούτου ἀσεβήματος , χρονικὰς τὰς θείας προόδους , τὴν γέννησιν δηλαδὴ καὶ τὴν ἐκ πόρευσιν , οἷς λέγει τιθέμενος ; ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ Οὐκοῦν καὶ ὁ Υἱὸς ὅθ´ ὁ Πατὴρ ὡς προβολεὺς παράγει τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον , τὴν αὐτὴν σχέσιν παρὰ Πατρὸς διὰ γεννήσεως δύναμιν τὴν προβλητικὴν δηλαδὴ συνεπινοηθήσεται τῷ Πατρὶ πρὸς τὴν φοῦ Πνεύματος πρόοδον μίαν οὖσαν ἐκ Πατρὸς δι´ Υἱοῦ δηλαδὴ μιᾷ δυνάμει τε καὶ ἀρχῇ τῇ ἐν Πατρὶ καὶ Υἱῷ .. αΝΛΛΛΑΝΟΣ . Καὶ τίς ἀνάγκη τοῦτο ποιεῖ ; Οὕτε γὰρ χρόνος ἐκεῖ μεσιτεύει , οὔτε ἤν φησι προβλητικὴν δύναμιν κοινοποιεῖσθαι τῷ Υἱῷ δυνατόν ἐστι τῆς ἰδιότητος μῶσαν τοῦ Πατρὸς , ἤδη διὰ τῶν ἁγίων ἀποδέδεικται . Ὅθεν καὶ τὸ δι´ Υἱοῦ διαπέπτωκεν αὐτῷ . Οὐ γὰρ Κδύναται δηλοῦν τὴν ἐν Πατρὶ καὶ Υἱῷ μίαν ἀρχὴν , αἰτίαν τῆς προόδου τοῦ Πνεύματος . Πῶ - νὰρ ἐπειδὴ οὕτε συναίτιος ὁ Υἱὸς εὑρίσκεται καὶ συμπροβολεὺς , ἢ προβολεύς τε καὶ αἴτιος , οὔτ´ ὰνάγκη τις ἀνωτέρα αυναλοιφῆς ἢ δυαρχίας , καὶ τῶν ἄλλων δεινῶν τῶν συνεζευγμένων τῷ δόγματι , ὥστε ἄλλο τι βούλεται τὸ δι´ Υἱοῦ οὐ τὴν αἰτίαν δηλοῦν ; Τί ἔτι ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ . Μιᾷ δηλαδὴ δυνάμει τε καὶ ἀρχῇ τῇ ἐν Πατρὶ καὶ Υἱῷ , ἐν μὲν ἐκείνῳ πηγαίως οὕσῃ , καὶ ἀνάρχως , καὶ μὴ παρ´ ἄλλου , ἐν δὲ τῷ Υἱῷ διδομένῃ διὰ γεννήσεως ἐκ Πατρὸς , ὡς ἐξ ἀρχῆς ἀνάρχου καὶ πηγῆς καὶ αἰτίας , ἐξ ἦς ἑκάτερα πρότισιν Υἱός τε καὶ Πνεῦμα ἅγιον . εΓΑΛΛΗΑΝΟΣ . Πάντα μὲν οὖν τὰ κοινὰ Πατρὶ καὶ Υἱῷ κοινὰ καὶ τῶ Πνεύματι . Καὶ κοινὸν Πατρὶ καὶ Υἱῷ καὶ ἁγίῳ Πνεύματι τὸ μὴ γεγονέναι καὶ ἡ θεότης , Υἱῷ δὲ καὶ ἁγίῳ Πνεύματι τὸ ἑκ τοῦ Πατρὸς εἶναι · ἦν δ´ ἂν κοινὸν τῷ Υἱῷ τὸ προβάλλειν , εἰ ἡν καὶ τῷ ΠνευΚματι . Οὐκ ἔστι δέ , ἀλλ´ ἴδιον τῷ Πατρί · τὰ δὲ ἵδια Κἀκοινώνητα . Ὥστε οὐδὲν αὐτῷ λυσιτελεῖ ὁ διοριΚσμὸς οὖτος τῶν κοινῶν , πλὴν κόμπου μόνον πρὸς ἐξαπάτην τῶν ἁπλουστέρων ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ Ὥστε τὸ Πνεῦμα τὸ ἄγιον εἰκότως ἐκ Πατρὸς ἐκπορεύεσθαι λέγεται δι´ Υἱοῦ κατὰ τὴν ξυνεπτυγμένην θεολογίαν . ΑΕΑΛΛΗΑΝΟΣ . Καὶ πῶς συνεπτυγμένη θεολογία τῷ δι´ ΥλοῦἈνεπτύχθη γὰρ ὑπὸ Λατίνων , τῷ ἐξ Υἱοῦ , εἴπερ οἐ Λατῖνοι εὐθυνόμενοι ἐν τῷ καὶ ἐξ Υἱοῦ , ἐπὶ τὸ δι´ ΥΙοῆ καταφεύγουσι . καὶ τοῦτο ἀπολογίαν ποιοῦνται τοῦ δόγματος . ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ . Ποίαν μέν τινα καὶ ταύτην καὶ πῶς ἔχουσαν οὐ χρεία λέγειν ἐν τῷ παρόντι , καὶ ὅπως παρεξηγοῦνται τὸ δι´ Υἱοῦ . Ἀλλ´ ἀρκεῖ τοσοῦτον ἐνταῦθα λέγειν , ὅτι ὡς ἐπισαφέστερον τὸ δι´ Υἱοῦ καὶ γνωριμώτερον καταφεύγουσι , καὶ μᾶλλον ἀνεπτυγμένον . ΑΓΑΑΛΙΑΝΟΣ . Ἡ ἔξεστί σοι λέγειν ἃ βούλει , καὶ τὰ ἀνεπτυγμένα συνεπτυγμένα καλεῖν , ἐπειδὰν βουληθῇς , καὶ τοὐναντίον αὖ . Ἀλλ´ ἀρκεῖ ἡμῖν ὁ Κύριλλος δεῖξαι , πτοῦ τὸ συνεπτυνμένον μᾶλλόν ἐστιν , ἔνθα λέγει π οὐσιωδῶς ἐξ ἀμφοῖν , ἢ ἐκ Πατρὸς δι´ Υἱοῦ προχεόμενον Πνεῦμα . Ἢ ὁ Κύριλλος ἠγνόησεν ἀντὶ τοῦ ἀναπτύσσειν . μᾶλλον συμπτύσσων , ἢ ἄλλως δεῖ ἔχειν πὸ δι´ Υἱοῦ πρὸς τὸ ἐξ ἀμφοῖν , ἢ τὸ καὶ ἑξ Υἱοῦ ἐν τῷ λόγῳ περὶ τῆς ἀιδίου προόδου τοῦ Πνεύματος καθ´ ὑμᾶς , καὶ ἅλλως ἔν τε περὶ τῆς τοῦ Πνεύματος μεθέξεως ἐκ Πατρὸς δι´ Υἱοῦ γινομένης , περὶ ἵς καὶ ἐκεῖ Κύριλλος πραγματεύεται , τόγε εἰς τὸν τοῦ σαφεστέρου καὶ ἀσαφεστέρου λόγον . Ἀλλὰ τοῦτο μὲν εἰς τοσοῦτον . ΙΠῶς δὲ καὶ οὐ λέγεταί ποτε δι´ Υἱοῦ ἐκπορεύεσθαι ἁπλῶς , ὥσπερ καὶ δι´ Υἱοῦ γεγεννῆσθαι τὰ ὄντα λέγεται ; Ἡ δῆλον ὅτι ἐκεῖ μὲν εὐσεβές ἐστι λέγειν μίαν εἶναι δύναμιν δημιουργικὴν ἐν Πατρὶ καὶ Υἱῷ καὶ χώραν ἔχει ὁ διορισμὸς ἐκεῖνος , καὶ κοινοποιεῖται μὲν ἡ δύναμις τῷ Υἱῷ , κοινοποιεῖται δὲ δι´ αὐτὸ καὶ τῷ Πνεύματι , καὶ διὰ τοῦτο ἐκ Πατρὸς δημιουργηθῆναι λέγεται ἡ κτίσις καὶ ἐξ Υἱοῦ , καὶ ἐκ Πστρὸς δι´ Υἱοῦ ἐν Πνεύματι , καὶ ἕκαστον τῶν τριῶν προσώπων δημιουργὸς καὶ ἅμα εἶς πάντα δημιουργὸς , καὶ οὐδὲ ἐκ μόνου τοῦ Πατρὸς ἔχει χώραν λέγειν εἶναι τὴν κτίσιν , διὰ τὸ τὴν δύναμιν τοῦ δημιουργεῖν , οὐχ ᾗ Πατρὶ προσήκειν τῷ Πετρὶ , ἀλλ´ ᾗ Θεῷ , εἷς ὁὲ Θεὸς ἡ Τριάς · ἐνταῦθα δὲ οὐχ οἷόν τε λέγεσθαι μίαν δύναμιν προβλητικήν ἐν Πατρὶ καὶ ἱῷ μὴ κοινὴν οὖσαν καὶ τῷ Πνεύματι · εἴη γὰρ ὰν
Lemmas: τίς γίγνομαι εἄν χείρων ; ὅς δή σύμφωνος καί ὁ ὅτε παράγω ὁ υἱός , καί ὁ τοιοῦτος εὐσεβής ἀκοή οὖον φορητός . καί γάρ καί ὁ θεῖος ἐν θεολόγος Γρηγόριος βιάζω ἀποκρίνω πρός ὁ ὁ αἱρετικός ἐρωτάω ὡς ἐν ὁ ὅς διέξειμι ὁ περί υἱός , πότος γίγνομαι ὁ υἱός , καί πότε ὁ πνεῦμα ἐκπορεύω , πυνθάνομαι , ὑπέρ ὁ πότε , ἀποκρίνω · εἰμί δέ δεῖ τίς καί νεανικός εἶπον , φημί , ὅτε ὁ πατήρ οὖον γίγνομαι , καί ὅτε ὁ πατήρ οὐ ἐκπορεύω , ἀλλά γίγνομαι ὑπέρ χρόνος καί ὑπέρ λόγος . Εἴθε ὅσπερ ὁ λόγος αποδιορθοω ὁμολογέω βιάζομαι . ὁ γάρ ὅτε φημί καί πρό ὅδε καί μετά Παῦτα καί ἀπαρχῆς οὐ ἄχρονος κἀν ὅτι μάλιστα βιάζομαι εἰμί οὖν ἐκεῖνος ὁ τοιοῦτος καί τηλικόσδε θεολόγος ὁ ὅτε χράω καί οὗτος μεθ´ ἕτερος , μεθ´ ὅς ἐπιπλέω ἀναίρεσις δηλόω ἢ θέσις , οὐδός οὗτος , θαρσέω πόρρω τυγχάνω αἴτιος ἐν ὁ ὁ ὑπέρ χρόνος παράστασις χρονικός ἔμφασις εἰσάγω , ὁ πάρειμι οὗτος θεολόγος , τίς θαρσέω , ὁ , ὅτε παράγω ὁ υἱός , καί ὁ , ὅτε ὁ πατήρ παράγω ὁ πνεῦμα , καί ὁ πρότερος , ὁ πατήρ παράγω ὁ υἱός ὁ πνεῦμα , χράω , ὁ σαφής ὁ ἀΐδιος καί ὑπέρχρονος ἐκεῖνος πρόοδος ἐν χρόνος γίγνομαι παρίστημι ; ὁ τίς αὐτός ἐξαιρέω λόγος ὁ δεινός οὗτος ἀσέβημα , χρονικός ὁ θεῖος πρόοδος , ὁ γέννησις δηλαδή καί ὁ ἐκ πόρευσις , ὅς λέγω τίθημι ; Αργυρόπουλος οὐκοῦν καί ὁ υἱός ὅθε ὁ πατήρ ὡς προβολεύς παράγω ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος , ὁ αὐτός σχέσις παρά πατήρ διά γέννησις δύναμις ὁ προβλητικός δηλαδή συνεπινοέω ὁ πατήρ πρός ὁ φοῦ πνεῦμα πρόοδος εἷς εἰμί ἐκ πατήρ δις υἱός δηλαδή εἷς δύναμις τε καί ἀρχή ὁ ἐν πατήρ καί υἱός .. ΑΛ . καί τίς ἀνάγκη οὗτος ποιέω ; ἵημι γάρ χρόνος ἐκεῖ μεσιτεύω , οὔτε ἐάν φημί προβλητικός δύναμις κοινοποιέω ὁ υἱός δυνατός εἰμί ὁ ἰδιότης μῶσαν ὁ πατήρ , ἤδη διά ὁ ἅγιος ἀποδείκνυμι . ὅθεν καί ὁ δις υἱός διαπίπτω αὐτός . οὖον γάρ κδυναω δηλόω ὁ ἐν πατήρ καί υἱός εἷς ἀρχή , αἴτιος ὁ πρόοδος ὁ πνεῦμα . πῶ - νηρ ἐπεί ἵημι συναίτιος ὁ υἱός εὑρίσκω καί συμπροβολεύς , ἢ προβολεύς τε καί αἴτιος , οὔτ´ ἀνάγκη τις ἀνώτερος αυναλοιφημι ἢ δυαρχία , καί ὁ ἄλλος δεινός ὁ συζεύγνυμι ὁ δόγμα , ὥστε ἄλλος τίς βούλομαι ὁ δις υἱός οὖον ὁ αἴτιος δηλόω ; τις ἔτι Αργυρόπουλος . εἷς δηλαδή δύναμις τε καί ἀρχή ὁ ἐν πατήρ καί υἱός , ἐν μέν ἐκεῖνος πηγαῖος εἰμί , καί ἄναρχος , καί μή παρ´ ἄλλος , ἐν δέ ὁ υἱός δίδωμι διά γέννησις ἐκ πατήρ , ὡς ἐκ ἀρχή ἄναρχος καί πηγή καί αἴτιος , ἐκ εἰμί ἑκάτερος προτις υἱός τε καί πνεῦμα ἅγιος . ΛΑ . πάν μέν οὖν ὁ κοινός πατήρ καί υἱός κοινός καί ὁ πνεῦμα . καί κοινός πατήρ καί υἱός καί ἅγιος πνεῦμα ὁ μή γίγνομαι καί ὁ θεότης , υἱός δέ καί ἅγιος πνεῦμα ὁ ἐκ ὁ πατήρ εἰμί · εἰμί δδʹ εἄν κοινός ὁ υἱός ὁ προβάλλω , εἰμί ἐάν καί ὁ ΠνευΚματι . οὐ εἰμί δέ , ἀλ ἴδιος ὁ πατήρ · ὁ δέ ἴδιος κοινωνητής . ὥστε οὐδείς αὐτός λυσιτελής ὁ διοριΚσμὸς οὗτος ὁ κοινός , πλήν κόμπος μόνος πρός ἐξαπάτη ὁ ἁπλόος Αργυρόπουλος ὥστε ὁ πνεῦμα ὁ ἀγάω εἰκότως ἐκ πατήρ ἐκπορεύω λέγω δις υἱός κατά ὁ συμπτύσσω θεολογία . ΑΕΛ . καί πῶς συμπτυγμένος θεολογία ὁ δις υλουαναπτυσσω γάρ ὑπό Λατῖνος , ὁ ἐκ υἱός , εἴπερ ΟΕΕ Λατῖνος εὐθύνω ἐν ὁ καί ἐκ υἱός , ἐπί ὁ δις υἱόω καταφεύγω . καί οὗτος ἀπολογία ποιέω ὁ δόγμα . Αργυρόπουλος . Ποίας μέν τις καί οὗτος καί πῶς ἔχω οὖον χρεία λέγω ἐν ὁ πάρειμι , καί ὅπως παρεξηγέομαι ὁ δις υἱός . Ἀλ ἀρκέω τοσοῦτος ἐνταῦθα λέγω , ὅτι ὡς επισαφης ὁ δις υἱός καί γνώριμος καταφεύγω , καί μᾶλλον ἀναπτύσσω . ΑΛ . ὁ ἔξειμι σύ λέγω ὁ βούλομαι , καί ὁ ἀναπτύσσω συμπτύσσω καλέω , ἐπειδάν βούλομαι , καί ἐναντίος αὖος . Ἀλ ἀρκέω ἐγώ ὁ Κύριλλος δείκνυμι , πέτομαι ὁ συνεπτυνμένον μάλα εἰμί , ἔνθα λέγω π οὐσιωδῶς ἐκ ἄμφω , ἢ ἐκ πατήρ δις υἱός προχέω πνεῦμα . ἤ ὁ Κύριλλος ἀγνοέω ἀντί ὁ ἀναπτύσσω . μᾶλλον συμπτύσσω , ἢ ἄλλως δεῖ ἔχω πόα δις υἱός πρός ὁ ἐκ ἄμφω , ἢ ὁ καί ἕξ υἱός ἐν ὁ λόγος περί ὁ ἀίδιος πρόοδος ὁ πνεῦμα καθ´ σύ , καί ἄλλως ἐν τε περί ὁ ὁ πνεῦμα μέθεξις ἐκ πατήρ δις υἱός γίγνομαι , περί ἴς καί ἐκεῖ Κύριλλος πραγματεύομαι , τόγε εἰς ὁ ὁ σαφής καί ἀσαφής λόγος . ἀλλά οὗτος μέν εἰς τοσοῦτος . Πῶς δέ καί οὖον λέγω3 ποτός δις υἱός ἐκπορεύω ἁπλόος , ὥσπερ καί δις υἱός γεννάω ὁ εἰμί λέγω ; ὁ δῆλος ὅτι ἐκεῖ μέν εὐσεβής εἰμί λέγω εἷς εἰμί δύναμις δημιουργικός ἐν πατήρ καί υἱός καί χώρα ἔχω ὁ διορισμός ἐκεῖνος , καί κοινοποιούμαι μέν ὁ δύναμις ὁ υἱός , κοινοποιούμαι δέ δις αὐτός καί ὁ πνεῦμα , καί διά οὗτος ἐκ πατήρ δημιουργέω λέγω ὁ κτίσις καί ἐκ υἱός , καί ἐκ Πστρὸς δις υἱός ἐν πνεῦμα , καί ἕκαστος ὁ τρεῖς πρόσωπον δημιουργός καί ἅμα εἰμί πᾶς δημιουργός , καί οὐδέ ἐκ μόνος ὁ πατήρ ἔχω χώρα λέγω εἰμί ὁ κτίσις , διά ὁ ὁ δύναμις ὁ δημιουργέω , οὐ ὅς πατήρ προσήκω ὁ Πέτρι , ἀλ ὅς Θεός , εἷς οεʹ θεός ὁ Τριάς · ἐνταῦθα δέ οὐ οἷος τε λέγω εἷς δύναμις προβλητικός ἐν πατήρ καί Ἰώ μή κοινός εἰμί καί ὁ πνεῦμα · εἰμί γάρ ἄν