cogPG.PG158 452
κατὰ δὲ τὴν τετάρτην οὐ φῶς , ἀλλὰ φωτοδόχα μόνον ἀγγεῖα παρήχθησαν εἰς ὑποδοχὴν ἐκείνου τοῦ πρώτου φωτός . Πρόσσχες , εἰ βούλει , καὶ ταῖς τῶν λοιπῶν Πατρῶν φωναῖς , καὶ μάθῃς ἐκεῖθεν εὐχερῶς τὴν ἀλήθειαν Καὶ ἐν πρώτοις τοῦ φιλοσόφου καὶ μάρτυρος Ἰου στίνου ἄκουε , περί τε τοῦ φωτὸς ἐκείνου τοῦ πρώτου , καὶ τῶν κατὰ τὴν τετάρτην παραχθέντων φωστήρων καὶ τάδε διεξιόντος · « Πάλαι μὲν ὅλον δι´ ὅλου τὸ φῶς τῷ ἀέρι περικεχυμένον , οὔτε κίνησιν μαλὴν διέτρεχεν , οὕτε τῆς ἡμέρας τὰ μέτρα διώΡιζεν · ἀλλὰ συστελλόμενον τῇ νυκτὶ τὴν πάροδον ἐδίδου , ὥστε παντὸς ἀληθέστερον ἕτερον μὲν εἶναι τὸ φῶς , ἕτερον δὲ τὸ ἡλιακὸν σῶμα τὸ τοῦτο δεξάμενον . Μὴ γάρ μοι τὸν ἥλιον φῶς ἔτερον παρὰ τὸ πρῶτον γενόμενον νόμιζε . Οὐ γὰρ ὡς ἐλλείποντος τοῦ πρώτου πρὸς τὸν τοῦ παντὸς φωτισμὸν ὁ ἤλιος γέγονε τὸ ἐλλεῖπον ἀναπληρῶν . Ἔν τοίνυν ἐστὶ τὸ φῶς τὸ ἀρχέγονον · ὁ δὲ ἥλιος σῶμα τούτῳ κατεσκευάσθη , ἐφ᾽´ ὃ συναιρεθὲν τὸ φῶς πανταχοῦ τὴν ἀρχὴν κεχυμένον ἐποχεῖται . Τοῦτο καὶ τῶν ὡρῶν ἡμῖν τῆς ἡμέρας τὸν δρόμον διὰ τοῦ σώματος ἀμέμπτως ἀποπληροῖ . » Καὶ τὰ μὲν τοῦ Ἰουστίνου τοιαῦτα Ὁ δὲ μέγας Γρηγόριος ὁ Θεολόγος ἐν τῷ είς τὴν καινὴν Κυριακὴν λόγῳ αὐτοῦ καὶ τάδε περὶ τούτου διέξεισι · « Τοῖς μὲν οὖν ἀδίοις αὐτός ἐστι φῶς καὶ οὐκ ἄλλο · τί γὰρ ἔδει φωτὸς δευτέρου τοῖς τὸ μέγιστον ἔχουσι · Τοῖς κάτω δὲ καὶ περὶ ἡμᾶς πρώτην ἐκλάμπει τὴν τοῦ φωτὸς τούτου δήναμιν . Καὶ τοῦτο οὐκ ὁργανικὸν ἀπ´ ἀρχῆς ἀναδείξας , οὐδὲ ἤλιακὸν , ὡς ὁ ἐμὸς λόγος , ἀλλ´ ἀσώματον καὶ ἀνήλιον · ἔπειτα δὲ καὶ ἡλίῳ δοθὲν . ὥστε κασα Κφωτίζειν πᾶσαν τὴν οἰκουμένην . » Εὔδηλον οὖν ἐντεῦθεν ὅτι τὸ ποιοῦν τὴν ἡμέραν πρὸ τῆς τετάρτης ἐκεῖνο ἦν τὸ κατὰ τὴν τετάρτην ἐμβληθὲν τῷ ἡλιακῷ δίσκῳ τοῦ καταφωτίζειν διὰ τοῦτον τὰ σύμπαντα . Ὅτι δὲ ταῦτα οὓτως ἔχει , καὶ ὅτι τὸ φῶς ἐκεῖνο πολλῷ λαμπρότερον ἦν τοῦ σήμερον ἡμᾶς καταυγάζουτος ,
Lemmas: κατά δέ ὁ τέταρτος οὖον φάος , ἀλλά φωτοδόχος μόνος ἀγγεῖον παράγω εἰς ὑποδοχή ἐκεῖνος ὁ πρῶτος φάος . προσέχω , εἰμί βούλομαι , καί ὁ ὁ λοιπός Πάτραι φωνή , καί μανθάνω ἐκεῖθεν εὐχερής ὁ ἀλήθεια καί ἐν πρῶτος ὁ φιλόσοφος καί μάρτυς ἰός στινοος ἀκούω , περί τε ὁ φάος ἐκεῖνος ὁ πρῶτος , καί ὁ κατά ὁ τέταρτος παράγω φωστήρ καί ὅδε διέξειμι · « πάλη μέν ὅλος δις ὅλος ὁ φάος ὁ ἀήρ περιχέω , οὔτε κίνησις μάλη διατρέχω , ἵημι ὁ ἡμέρα ὁ μέτρον διορίζω · ἀλλά συστέλλω ὁ νύξ ὁ πάροδος δίδωμι , ὥστε πᾶς ἀληθής ἕτερος μέν εἰμί ὁ φάος , ἕτερος δέ ὁ ἡλιακός σῶμα ὁ οὗτος δέχομαι . μή γάρ ἐγώ ὁ ἥλιος φάος ἕτερος παρά ὁ πρῶτος γίγνομαι νομίζω . οὖον γάρ ὡς ἐλλείπω ὁ πρῶτος πρός ὁ ὁ πᾶς φωτισμός ὁ ἥλιος γίγνομαι ὁ ἐλλείπω ἀναπληρόω . ἐν τοίνυν εἰμί ὁ φάος ὁ ἀρχέγονος · ὁ δέ ἥλιος σῶμα οὗτος κατασκευάζω , ἐφ᾽´ ὅς συναιρέω ὁ φάος πανταχοῦ ὁ ἀρχή χέω ἐποχέομαι . οὗτος καί ὁ ὥρα ἐγώ ὁ ἡμέρα ὁ δρόμος διά ὁ σῶμα ἄμεμπτος ἀποπληρόω . » καί ὁ μέν ὁ Ἰουστῖνος τοιοῦτος ὁ δέ μέγας Γρηγόριος ὁ Θεολόγος ἐν ὁ εἷς ὁ καινός Κυριακός λόγος αὐτός καί ὅδε περί οὗτος διέξειμι · « ὁ μέν οὖν ἀδίοις αὐτός εἰμί φάος καί οὐ ἄλλος · τίς γάρ ἐσθίω φάος δύο ὁ ὁ μέγας ἔχω · ὁ κάτω δέ καί περί ἐγώ πρῶτος ἐκλάμπω ὁ ὁ φάος οὗτος δήναμιν . καί οὗτος οὐ ὁργανικός ἀπ´ ἀρχή ἀναδείκνυμι , οὐδέ ἡλιακός , ὡς ὁ ἐμός λόγος , ἀλ ἀσώματος καί ἀνήλιος · ἔπειτα δέ καί ἥλιος δίδωμι . ὥστε κάσα κφωτιζεω πᾶς ὁ οἰκέω . » Εὔδηλος οὖν ἐντεῦθεν ὅτι ὁ ποιέω ὁ ἡμέρα πρό ὁ τέταρτος ἐκεῖνος εἰμί ὁ κατά ὁ τέταρτος ἐμβάλλω ὁ ἡλιακός δίσκος ὁ καταφωτίζω διά οὗτος ὁ σύμπας . ὅτι2 δέ οὗτος οὕτως ἔχω , καί ὅτι ὁ φάος ἐκεῖνος πολύς λαμπρός εἰμί ὁ σήμερον ἐγώ καταυγάζω ,