cogPG.PG158 470
οὔδὲ γὰρ ἄλλως τὰ θεῖα γνωρίσαι δυνάωεθα · οὕτω κἀνταῦθα . Πλὴν ἄκουε · Ὁ Θεὸς πλάσας τὸν ἄνθρωπον ; φυσικὸν αὐτῷ νόμον ἐνέθηκεν , ὅπως ὁρῶν οὐρανὸν , γῆν , θάλασσαν καὶ πάντα ἐν αὐτῇ , δοξάζῃ , καὶ προσκυνῇ τὸν δημιουργὸν καὶ κτίστην αὐτῶν . Ἐκ μεγέθους γὰρ , φησὶ , καὶ καλλονῆς κτισμάτων ἀναλόγως ὁ γενεσιουργὸς αὐτῶν θεωρεῖται . Ἔπεὶ δὲ εἶδε μηδὲν ἡμᾶς ἐκ τούτων ἐπὶ τὴν αὐτοῦ γνῶσιν προκόπτοντας , εἰς κακίαν δὲ πᾶσαν ἐγκυλιουμένους , ἐτέραν θεραπείαν μετέρχεται , καὶ τὸν Μωσέα νομοθέτην καθιστᾷ , καὶ διὰ πραγμάτων ἡμῖν ὁμιλεῖ » Ἐπεὶ δὲ καὶ τοῦ γεγονότος οὐδὲ τοιούτου ὡοτλήθα μεν , οὐ παρὰ τὴν τοῦ ἰατροῦ τέχνην , παρὰ δὲ τὴν Κμοχθηρὰν ἡμῶν δίαιταν · αὔξανε δὲ τὸ κακὸν , ἔτι καὶ ἔτι ἡ νόσος προέκοπτεν · ἑτέρῳ μείζονι καὶ θαυ . Κμασίῳ χρᾶται φαρμάκῳ , καὶ δι´ ἑαυτοῦ ἡμῖν ἐπιδημεῖ . « Ἀὐτὸς γὰρ , φησίν ὁ Ἡσαΐας , ἥ ξει , καὶ σώσει ἡμᾶς · » αὐτὸς καὶ οὐχ ἔτερος κενώσας ἑαυτὸν καὶ καθ᾿´ ἡμᾶς χρηματίσας ἄνθρωπος , ἵνα περιέλη πᾶσαν ἡμῶν ἀφορμήν . Μηκέτι λοιπὸν ἀμφίβαλλε , μὴ θορυβοῦ καθ᾿´ ἑαυς τὸν σάρκωσιν ἀκούων Θεοῦ , καὶ τὰ τῆς σαρκώσεως δια . Ἠσαΐας βοᾷ σοι · « Ἰδοὺ ἡ παρθένος ἐν γαστρὶ λήψεται καὶ τέξεται υἱὸν , καὶ καλέσουσι τὸ ὄνομα αὐτοῦ Ἐμμανουήλ · μέλι καὶ βούτυρον φάγεται · καὶ αὖθις · « Παιδίον ἐγεννήθη ἡμῖν , καὶ υἱὸς ἐδόθη ἡμῖν , οὖ ἡ ἀρχὴ ἐπὶ τοῦ ὥμου αὐτοῦ , θαυμαστὸς σύμβουλος , Θεὸς ἰσχυρὸς , πατὴρ τοῦ μέλλοντος αἰῶνος . » Εἰ τοίνυν τὸ γεννηθὲν παιδίον Θεὸν ἰσχυρὸν ὁ προφήτης φησὶ καὶ τοῦ μέλλοντος αἰῶνος πατέρα , πῶς οὐν θεοτόκος καὶ παρθένος κληθείη ἅν ἡ τὸ παιδίον τοῦτο γεννήσασα ; Ἵνα τί λοιπὸν ματαιάζεις καὶ ἐπὶ κενοῖς κακουργες ; Ἵνα τί τὰς λέξεις ὑπαλλάττεις , καὶ νεᾶνιν ἀντὶ παρθένου ἀναγινώσκεις , τῷ σῶ διᾶασκάλω κἀν τούτοις ἀκολουθῶν , Ἀκύλα λέγω τῷ ματαιόφρονι ; Ἡμεῖς περὶ τὴν λέξιν οὐ ζυγομαχοῦμεν · ταυτὸν γὰρ νεάνιδος καὶ παρθένου τὸ σημαῖνον κατὰ τὴν τοῦ Δευτερονομίου παράδοσιν . Καὶ τί χρὴ πολλὰ λέγειν ; Εἰ μὴ τὸν τόκον παράδοξον εἴ πομεν , εἰ γυναῖκα παρθένον μητέρα παιδίου γενέσθαι ὁμολογήσομεν , ψεύδεται ὁ προφήτης σημεῖον τῷ Ἄχαζ δοθῆναι λέγων παρὰ Θεοῦ . Ἀλλὰ τί τοῦτο , καὶ ποταπόν ἐστι τὸ σημεῖον ; Ιρόσσχες , εἰ βούλει , τῷ Ἡσαΐᾳ , τὴν προφητείαν ἀνάγνωθι καθ᾿´ εἰρμὸν μὴ καλῶς ἑστῶτα διάστρεφε , τοῖς κάτω τὰ ἄνω σύναπτε · καὶ οὕτω μαθήσῃ τοῦ μυστηρίου τὴν δύναμιν . Τοῦ γὰρ Ἅχαζ , ἡνίκα παρὰ τοῦ προφήτου σημεῖον αἰτῆσαι παρεβιάζετο , εἰπόντος , « Οὐ μὴ αἰτήσω , οὐδὲ οὐ μὴ πειράσω τὸν Κύριον · » ὁ προφήτης αὖθις ἐπήγαγε λέγων · « Διὰ τοῦτο δώσει Κύριος αὐτὸς ὑμῖν σημεῖον · ἐδοὺ ἡ παρθένος ἐν γαστρὶ λήψεται . » Μάνθανε οὖν ἐντεῦθεν ὅτι τὸ δοθὲν σημεῖον τῷ Ἄαζ οὐχ ἕτερόν ἐστιν ἢ τὸ γυναῖκα μὲν λαβεῖν ἐν γαστρὶ , ἑτέρῳ δέ τινι τρόπῳ παρηλλαγμένῳ καὶ οὐ συνήθει . Εἰ γὰρ τὸ σημεῖον ξένον τί ἐστι πρᾶγμα καὶ ἅγθε - τοιοῦτος ἀφείλει καὶ ὁ τόκος εἶναι λοιπόν . Τὸ δὲ ἐκ θελήματος ἀνδρὸς γεννηθὲν , ὁπηνίκα δηλον ότι γυναικὶ συμπλακείη , καὶ ταυτὰ νεάνιδι , οὐκ ἄν
Lemmas: οὐδέ γάρ ἄλλως ὁ θεῖον γνωρίζω δύναμαι · οὗτος ἐνταῦθα . πλήν ἀκούω · ὁ θεός πλάσσω ὁ ἄνθρωπος ; φυσικός αὐτός νόμος ἐντίθημι , ὅπως ὁράω οὐρανός , γῆ , θάλασσα καί πᾶς ἐν αὐτός , δοξάζω , καί προσκυνέω ὁ δημιουργός καί κτίστης αὐτός . ἐκ μέγεθος γάρ , φημί , καί καλλονή κτίσμα ἀνάλογος ὁ γενεσιουργός αὐτός θεωρέω . ἔπος δέ ὁράω μηδείς ἐγώ ἐκ οὗτος ἐπί ὁ αὐτός γνῶσις προκόπτω , εἰς κακία δέ πᾶς ἐγκυλίνδω , ἕτερος θεραπεία μετέρχομαι , καί ὁ Μωσῆς νομοθέτης καθιστάω , καί διά πρᾶγμα ἐγώ ὁμιλέω » ἐπεί δέ καί ὁ γίγνομαι οὐδέ τοιοῦτος ὡοτλήθα μέν , οὖον παρά ὁ ὁ ἰατρός τέχνη , παρά δέ ὁ Κμοχθηρὰν ἐγώ δίαιτα · αὐξάνω δέ ὁ κακός , ἔτι καί ἔτι ὁ νόσος προκόπτω · ἕτερος μείζων καί θαυ . Κμασίῳ χράομαι φάρμακον , καί δις ἑαυτοῦ ἐγώ ἐπιδημέω . « αὐτός γάρ , φημί ὁ Ἠσαΐας , ὅς ξέω , καί σῴζω ἐγώ · » αὐτός καί οὐ ἕτερος κενόω ἑαυτοῦ καί καθ᾿´ ἐγώ χρηματίζω ἄνθρωπος , ἵνα περιαιρέω πᾶς ἐγώ ἀφορμή . μηκέτι λοιπός ἀμφιβάλλω , μή θόρυβος καθ᾿´ ἑαυς ὁ σάρκωσις ἀκούω Θεός , καί ὁ ὁ σάρκωσις διά . Ἠσαΐας βοάω σύ · « ἰδέ ὁ παρθένος ἐν γαστήρ λαμβάνω καί τίκτω υἱός , καί καλέω ὁ ὄνομα αὐτός Ἐμμανουήλ · μέλι καί βούτυρον ἐσθίω · καί αὖθις · « παιδίος γεννάω ἐγώ , καί υἱός δίδωμι ἐγώ , οὖον ὁ ἀρχή ἐπί ὁ ὁμόω αὐτός , θαυμαστός σύμβουλος , θεός ἰσχυρός , πατήρ ὁ μέλλω αἰών . » εἰμί τοίνυν ὁ γεννάω παιδίον θεός ἰσχυρός ὁ προφήτης φημί καί ὁ μέλλω αἰών πατήρ , πῶς ὀν θεοτόκος καί παρθένος καλέω ὅς ὁ ὁ παιδίον οὗτος γεννάω ; ἵνα τίς λοιπός ματαιάζω καί ἐπί κενός κακούργα ; ἵνα τίς ὁ λέγω ὑπαλλάσσω , καί νεᾶνις ἀντί παρθένος ἀναγιγνώσκω , ὁ σῶ διασκάλλω ἐν οὗτος ἀκολουθέω , Ἀκύλας λέγω ὁ ματαιόφρων ; ἐγώ περί ὁ λέξις οὖον ζυγομαχέω · τατός γάρ νεᾶνις καί παρθένος ὁ σημαίνω κατά ὁ ὁ Δευτερονόμιον παράδοσις . καί τίς χρή πολύς λέγω ; εἰμί μή ὁ τόκος παράδοξος εἰμί πομεν , εἰμί γυνή παρθένος μήτηρ παιδίον γίγνομαι ὁμολογέω , ψεύδω ὁ προφήτης σημεῖον ὁ Ἄχαζ δίδωμι λέγω παρά Θεός . ἀλλά τίς οὗτος , καί ποδαπός εἰμί ὁ σημεῖον ; Ιρόσσχες , εἰμί βούλομαι , ὁ Ἠσαΐας , ὁ προφητεία ἀναγιγνώσκω καθ᾿´ εἱρμός μή καλῶς ἵστημι διαστρέφω , ὁ κάτω ὁ ἄνω συνάπτω · καί οὗτος μανθάνω ὁ μυστήριον ὁ δύναμις . ὁ γάρ Αχάζ , ἡνίκα παρά ὁ προφήτης σημεῖον αἰτέω παραβιάζομαι , εἶπον , « οὖον μή αἰτέω , οὐδέ οὖον μή πειράζω ὁ κύριος · » ὁ προφήτης αὖθις ἐπάγω λέγω · « Ζεύς οὗτος δίδωμι Κύριος αὐτός σύ σημεῖον · δήω ὁ παρθένος ἐν γαστήρ λαμβάνω . » μανθάνω οὖν ἐντεῦθεν ὅτι ὁ δίδωμι σημεῖον ὁ Ἄαζ οὐ ἕτερος εἰμί ἢ ὁ γυνή μέν λαμβάνω ἐν γαστήρ , ἕτερος δέ τις τρόπος παραλλάσσω καί οὖον συνήθης . εἰμί γάρ ὁ σημεῖον ξένος τίς εἰμί πρᾶγμα καί ἅγω - τοιοῦτος ἀφαιρέω καί ὁ τόκος εἰμί λοιπός . ὁ δέ ἐκ θέλημα ἀνήρ γεννάω , ὁπηνίκα δῆλος ότι γυνή συμπλέκω , καί ευτός νεᾶνις , οὐ ἄν