cogPG.PG158 558
Θωμᾶ . Σὺ δὲ τὴν ξυνεπτυγμένην ἐκείνων θεολογίαν κατὰ τὸ σοὶ δοκοῦν ἀνέπτυξας δόγμα κυρῶν , κἀκείνοις ἄγνωστον , καὶ τοῖς λόγοις τῆς ὀρθοδοξίας ἀντίπαλον . Πῶς γὰρ ἂν καὶ ἐφρόνουν τοῦτο οἱ θειότατοι ἐκεῖνοι , μήτ´ ἐκ τῆς θείας παραδόσεως τοῦτ´ εἰληφότες , μήτ´ ἀπὸ τῆς ἀποστολικῆς διδασκαλίας , μήτε παρὰ τῆς Ἐκκλησίας αὐτῆς , τοὐναντίον μὲν οὐν ὅρον εἰληφότες μυρίοις δεσμοῖς καὶ ἐπιτιμίοις κατοχυρωμένον , τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον ἐκ τοῦ Πατρὸς μὲν ἐκπορεύεσθαι , Πατρὶ δὲ καὶ Υἱοῦ συμποοσκυνεῖσθαι καὶ συνδοξάζεσθαι καὶ φρονεῖν καὶ κηρύττειν ; Λίαν δὲ καὶ τολμηρά μοι δοκεῖ ἡ ἐπαγωγὴ ἣν ἐπήγαγες , ἐξ Υἱοῦ δὲ οὐχ οὕτως . εἰπών . Ἐκ τούτου γὰρ τὸ διττὸν τῆς αἰτίας πρόδηλον . Εἰ γὰρ ἄλλως μὲν ἔστιν ὁ Πατὴρ ἀρχὴ ἡ τοῦ ἀγίου Πνεύματος , ἄλλως δὲ ὁ Υἱὸς , τὸ δ´ ἄλλως καὶ ἄλλως διαφορὰν εἰσάγει , σὺ δὲ τοῦθ´ οὕτω πιστεύεις , περιπέπτωκας τῇ δυαρχίᾳ δήπου . Πῶς γὰρ ἡ αὐτὴ καὶ μία εἴη ἂν ἀρχὴ , διακεκριμμένων ὄντων τῶν προσώπων , προαγόντων δὲ οὐ καθό εἰσιν ἓν τῇ οὐσίᾳ , καὶ διαφόρων ὄντων τῶν τρόπων τῆς προαγωγῆς ; Τὸ δὲ τῇ αὐτῆς δυνάμει καὶ προβολῇ ταυτό μοι δοκεῖ δύνασθαι τῷ φάναι τινὰ , δύο τέκτονας συνελθόντας τῇ ἐν σφίσιν αὐτοῖς μιᾷ δυνάμει τῆς αὐτῆς τέχνης μίαν κλίνην συνθεῖναι . ὃ πόσης βλασφημίας , οὐ χαλεπὸν συνιέναι τοὺς σώφρονας . ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ . ὅθεν δὲ εἴ που τὸν Υἱὸν ἀρχὴν καὶ αἰτίαν φησὶν , ἢ ξυγχωρεῖ λέγων τῆς τοῦ Πνεύματος ὑποστάσεως , καθάπερ ἐν τῷ ὅρῳ τῆς ἱερᾶς καθολικῆς ηʹ συνόδου τῆς ἐν Φλωρεντίᾳ γέγραπται , οὐχ ἁπλῶς ἀρχὴν οὐδ´ αἰτίαν βούλεται εἶναι αὐτὸν , ἀλλ´ ἀρχὴν ἐξ ἀρχῆς καὶ αἰτίας , ἢ αἴτιον ὡς σοναίτιον . ΑΓἈΛΑΙΑΝΟΣ . Ὡς χάριεν ἂν ἦν τῆς συνόδου ταύτης τοῦτο , εἴ γε δεῖ ταύτην οὕτω καλεῖσθαι , καὶ ὅσα προσέθηκεν οὗτος ἀκούειν , ἁλλὰ μὴ τοὐναντίον ἅπαν , εἰ σὺν τοῖς ἄλλοις καὶ ταύτην τὴν βλασφημίαν ἐξενηνόχει . ΑΙΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ ΑΓΑΑΛΙΑΝΟΣ . πὶ νμρ καὶ δύο αἰτίους ποιεῖ τὸν αἴτιον καὶ συναἰτιον καὶ διὰ μέσης αὖ ὑποστάσεως θείας ὑφίστασαι τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον ἐκ τοῦ Πατρὸς ἐθέσπισεν τὸ δι´ Υἱοῦ προῖέναι οὕτως ἐκλαμβανομένη , καὶ συντάττει τὸ Πνεῦμα τοῖς ὅλοις , ὧν ἐστιν ἀρχὴ ἐξ ἀρχῆς ὁ Υἱός . Ἀλλ´ ἴσως ταῦτα εἰς ἀτοπίαν ἐκείνων ἐλάττω . Εἰ δέ γε δύο βλασφημίαι προκέοιντο , μείζων τε καὶ ἐλάττων οὐ διὰ τοῦτο ἡ ἐλάττων αἱρετέα , ἅσι ἡ ἐτέρα σφοδρῶς ἀπείρηται , εἴπερ ὅλως κἀν τῇ ἱερὰ θεολογίᾳ βαθμοὺς εἶναι δεῖ τῶν τοιούτων . Ἐπεὶ τῇ γε δυνάμει ἐπίσης πάντα τὸ κεφάλαιον ἀπόλλυσι κατὰ τὸν Θεολόγον Γρηγόριον ἐν τῷ πρώτῳ τῶν Κδρηνικῶν φάσκοντα · Καὶ τὸ περικόψαι τι τῶν τριῶν , ἢ ἀποξενῶσαι , ἴσον ἡμῖν καὶ τὸ πᾶν ἀνελεῖν , καὶ κατὰ πάσης χωρίσαι γυμνῇ τῇ κεφαλῇ τῆς θεάτητος . Ἀλλὰ καὶ ὁ πολιτικός φησι νόμος , Αἰρετικός ἐστι καὶ τοῖς αἱρετικῶν ὑπόκειται νόμοις , ὁ μικρὸν γοῦν τι τῆς ὀρθῆς πίστεως παρεκκλίνων , ΑΡΓΥΡΟΙΟΥΛΟΣ . ΑΓΑΛΛΙΑΝΟΣ . Καὶ πάνυ μὲν οὗν τῇ αὐτῇ ἀντιφάσει περιπίπτει καὶ νῦν , Θεὸν ὁμολογοῦσα τὸ Πνεῦμα , καὶ κτίσμα . αὖ ποιοῦσα , ὅτι στερεῖ τοῦτο οὐσιώδους καὶ φησικῆδυνάμεως , καὶ διὰ τοῦτο κοινῆς Πατρὶ καὶ Υἱῷ τῆς προβλητικῆς · καὶ ἔτι διαφορὰν ἀρχῶν παραδιδοῦσα , πὸν μὲν Πατέρα λέγουσα ἄναρχον ἀρχὴν , τὸν δὲ Υiὸν ἀρχὴν ἐξ ἀρχῆς , ἥτις διαφορὰ τὴν δυαρχίαν εἰσάγει προδήλως ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ . ΑΓΛΑΛΛΙΑΝΟΣ . Ἀλλ´ ὁ Θεολόγος Γρηγόριος οὐχ οὕτω παραδίδω . σιν , οὐδὲ ἄναρχον ἀρχήν φησι τὸν Πατέρα , ἵνα χώΚραν ἔχῃ ἡ καινὴ αὕτη θεολογία , καὶ ὁ Υἱὸς ἀρχὴ ἐξ ἀνάργου εἰη ἔνδον ἐν τῇ θεότητι , ἀλλ´ ἰδιότητα τοῦ πατρικοῦ προσώπου τὸ ἄναρχον καὶ τὴν ἀρχὴν νοεῖ , λέγων , « Αἱ δὲ ἰδιότητες Πατρὸς μὲν καὶ ἀνάρχου καὶ ἀρχῆς ἐπινοουμένου , Υἱοῦ καὶ λεγομένου , Υἱοῦ δὲ ἀνάρχου μὲν οὐδαμοῦ , ἀρχῆς δὲ τῶν ὅλων . » Εἰτα πῶς οὐ δύο ἀρχὰς ποιεῖ , ἓν πρόσωπον τὸ Πνεῦμα πρὸς δύο ἀναφέρουσα πρόσωπα ὑποστατικῶς καὶ προσωπικῶς ; Δἰ γὰρ ἔνδον ἀναφοραὶ προσώπων εἰσὶν , οὐκ οὐσίας τε καὶ δυνάμεως . ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ . Εἰ δὲ τούτων ὑφ´ ἡμῶν εἰρημένων τις ἀποροῖ , πρῶτον μὲν πῶς οὖν ὁ Υἱὸς οὐ γεννᾷ , καθάπερ δὴ καὶ προβάλλει , τῆς αὐτῆς μεταλαγχάνων γεννητι · κῆς δυνάμεως τῷ Πατρί ; ἡ πῶς τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον οὔτε προβάλλει οὔτε γεννᾷ τῶν δυνάμεων ἑτέρων οὐσῶν ἐν αὐτῷ καθάπερ ἐν Πατρὶ καὶ Υἱῳ ; ΑΓΑΛΛΙΑΝΟΣ . Ἠδη νῦν ἀνακεκαλυμμένῃ τῇ κεφαλῇ τὸ ἀτόπημα ἐξέῤῥηξεν ὅτι ὁ Υἱὸς ἔχει τὴν γεννηωὴν δύναμιν τοῦ Πατρὸς μετὰ τῆς προβλητικῆς , ὡσαύτως καὶ τὸ Πνεῦμα . Καὶ σκόπει τὸ καταναγκάσαν αὐτόν , Συναισθόμενος ὅτι , εἰ ὁ Υἱὸς ἔχει τὴν προβλητικὴν , δεῖ καὶ τὸ Πνεῦμα τὴν γεννητικὴν ἔχειν , καὶ αὐτὴν ἔτι τὴν προβλητικὴν , ὡς καὶ ὑφ´ ἡμῶν ἀεὶ λέγεται δεῖν ἀκολουθεῖν ὡς ἄτοπα . Εἰ ὁ Υἱὸς εἴη προβολεὺς καὶ οὐκ ἔχων ἀποφυγεῖν , οὐ συγχωρεῖ τούτοις ὡς μὴ ἀτόποις · καὶ ἵνα δείξῃ ταῦτα μὴ ὄντα ἄτοπα , ἀδυνα . μίας μᾶλλον ἢ δυνάμεις ἀποδίδωσι τοῖς θείοις προσώποις καὶ στερήσεις καὶ τὰ τοιαῦτα , Ἀπορίας γοῦν δῆθεν ἐκθέμενος δύο , ἵνα ταῖς λύσεσι κυρώσῃ τὰ ἀτοπήματα , οἱς ἄν τις ἐπαπορήσειε δικαίως , θεραπείας καὶ λύσεις ἐπιφέρει , δοκούσας
Lemmas: Θωμᾶς . σύ δέ ὁ συμπτύσσω ἐκεῖνος θεολογία κατά ὁ σύ δοκέω ἀναπτύσσω δόγμα κυρόω , ἐκεῖνος ἄγνωστος , καί ὁ λόγος ὁ ὀρθοδοξία ἀντίπαλος . Πῶς γάρ εἄν καί φρονέω οὗτος ὁ θεῖος ἐκεῖνος , μῆτε ἐκ ὁ θεῖος παράδοσις τοῦτος λαμβάνω , μῆτε ἀπό ὁ ἀποστολικός διδασκαλία , μήτε παρά ὁ ἐκκλησία αὐτός , ἐναντίος μέν ὀν ὅρος λαμβάνω μυρίος δεσμός καί ἐπιτίμιον κατοχυρόω , ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος ἐκ ὁ πατήρ μέν ἐκπορεύω , πατήρ δέ καί υἱός συμποοσκυνεομαι καί συνδοξάζω καί φρονέω καί κηρύσσω ; Λίαν δέ καί τολμηρός ἐγώ δοκέω ὁ ἐπαγωγή ὅς ἐπάγω , ἐκ υἱός δέ οὐ οὕτως . εἶπον . ἐκ οὗτος γάρ ὁ δισσός ὁ αἴτιος πρόδηλος . εἰμί γάρ ἄλλως μέν εἰμί ὁ πατήρ ἀρχή ὁ ὁ ἅγιος πνεῦμα , ἄλλως δέ ὁ υἱός , ὁ δδʹ ἄλλως καί ἄλλως διαφορά εἰσάγω , σύ δέ τοῦτος οὗτος πιστεύω , περιπίπτω ὁ δυαρχία δήπου . Πῶς γάρ ὁ αὐτός καί εἷς εἰμί εἄν ἀρχή , διακρίνω εἰμί ὁ πρόσωπον , προάγω δέ οὖον καθό εἰμί εἷς ὁ οὐσία , καί διάφορος εἰμί ὁ τρόπος ὁ προαγωγεύς ; ὁ δέ ὁ αὐτός δύναμις καί προβολή αὐτός ἐγώ δοκέω δύναμαι ὁ φαίνω τις , δύο τέκτων συνέρχομαι ὁ ἐν σφεῖς αὐτός εἷς δύναμις ὁ αὐτός τέχνη εἷς κλίνη συντίθημι . ὅς πόσος βλασφημία , οὖον χαλεπός συνίημι ὁ σώφρων . Αργυρόπουλος . ὅθεν δέ εἰμί ποῦ ὁ υἱός ἀρχή καί αἴτιος φημί , ἢ συγχωρέω λέγω ὁ ὁ πνεῦμα ὑπόστασις , καθάπερ ἐν ὁ ὅρος ὁ ἱερός καθολικός ἤ σύνοδος ὁ ἐν Φλωρεντία γράφω , οὐ ἁπλόος ἀρχή οὐδός αἴτιος βούλομαι εἰμί αὐτός , ἀλ ἀρχή ἐκ ἀρχή καί αἴτιος , ἢ αἴτιος ὡς σοναίτιον . ΑΒΑ . ὡς χάριεν εἄν εἰμί ὁ σύνοδος οὗτος οὗτος , εἰμί γε δεῖ οὗτος οὗτος καλέω , καί ὅσος προστίθημι οὗτος ἀκούω , ἀλλά μή ἐναντίος ἅπας , εἰμί σύν ὁ ἄλλος καί οὗτος ὁ βλασφημία ἐξενανοχέω . Ο ΑΛ . ἐπί νμρ καί δύο αἴτιος ποιέω ὁ αἴτιος καί συναίτιος καί διά μέσος αὖος ὑπόστασις θεῖος ὑφίστημι ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος ἐκ ὁ πατήρ θεσπίζω ὁ δις υἱός προΐημι οὕτως ἐκλαμβάνω , καί συντάσσω ὁ πνεῦμα ὁ ὅλος , ὅς εἰμί ἀρχή ἐκ ἀρχή ὁ υἱός . Ἀλ ἴσως οὗτος εἰς ἀτοπία ἐκεῖνος μικρός . εἰμί δέ γε δύο βλασφημία πρόκειμαι , μείζων τε καί μικρός οὖον διά οὗτος ὁ μικρός αἱρετέος , ἵσμα ὁ ἕτερος σφοδρός ἀπεῖπον , εἴπερ ὅλως ἐν ὁ ἱερόv θεολογία βαθμός εἰμί δεῖ ὁ τοιοῦτος . ἐπεί ὁ γε δύναμις ἐπίσης πᾶς ὁ κεφάλαιος ἀπόλλυμι κατά ὁ θεολόγος Γρηγόριος ἐν ὁ πρῶτος ὁ κδρηνικως φάσκω · καί ὁ περικόπτω τίς ὁ τρεῖς , ἢ ἀποξενόω , ἴσος ἐγώ καί ὁ πᾶς ἀναιρέω , καί κατά πᾶς χωρίζω γυμνός ὁ κεφαλή ὁ θεάτητος . ἀλλά καί ὁ πολιτικός φημί νόμος , αἰρετικός εἰμί καί ὁ αἱρετικός ὑπόκειμαι νόμος , ὁ μικρός γοῦν τίς ὁ ὀρθός πίστις παρεκκλίνω , Ο . Αγαλλιανός . καί πάνυ μέν ἐν ὁ αὐτός ἀντίφασις περιπίπτω καί νῦν , θεός ὁμολογέω ὁ πνεῦμα , καί κτίσμα . αὖος ποιέω , ὅτι στερέω οὗτος οὐσιώδης καί φησικῆδυνάμεως , καί διά οὗτος κοινός πατήρ καί υἱός ὁ προβολικός · καί ἔτι διαφορά ἀρχή παραδίδωμι , πως μέν πατήρ λέγω ἄναρχος ἀρχή , ὁ δέ Ὕς ἀρχή ἐκ ἀρχή , ὅστις διαφορά ὁ δυαρχία εἰσάγω πρόδηλος Αργυρόπουλος . ΑΛ . Ἀλ ὁ Θεολόγος Γρηγόριος οὐ οὗτος παραδίδω . βρόχος , οὐδέ ἄναρχος ἀρχή φημί ὁ πατήρ , ἵνα χώΚραν ἔχω ὁ καινός οὗτος θεολογία , καί ὁ υἱός ἀρχή ἐκ ἀνάργου ἐω ἔνδον ἐν ὁ θεότης , ἀλ ἰδιότης ὁ πατρικός πρόσωπον ὁ ἄναρχος καί ὁ ἀρχή νοέω , λέγω , « ὁ δέ ἰδιότης πατήρ μέν καί ἄναρχος καί ἀρχή ἐπινοέω , υἱός καί λέγω , υἱός δέ ἄναρχος μέν οὐδαμοῦ , ἀρχή δέ ὁ ὅλος . » εἶτα πῶς οὖον δύο ἀρχή ποιέω , εἷς πρόσωπον ὁ πνεῦμα πρός δύο ἀναφέρω πρόσωπον ὑποστατικός καί προσωπικῶς ; διά γάρ ἔνδον ἀναφορά πρόσωπον εἰμί , οὐ οὐσία τε καί δύναμις . Αργυρόπουλος . εἰμί δέ οὗτος ὑφ´ ἐγώ εἴρω τις ἀπορέω , πρῶτος μέν πῶς οὖν ὁ υἱός οὖον γεννάω , καθάπερ δή καί προβάλλω , ὁ αὐτός μεταλαγχάνω γεννάω · κέω δύναμις ὁ πατήρ ; ὁ πῶς ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος οὔτε προβάλλω οὔτε γεννάω ὁ δύναμις ἕτερος εἰμί ἐν αὐτός καθάπερ ἐν πατήρ καί υἱός ; Αγαλλιανός . ἤδη νῦν ἀνακαλύπτω ὁ κεφαλή ὁ ἀτόπημα ῥέζω ὅτι ὁ υἱός ἔχω ὁ γεννηωὴν δύναμις ὁ πατήρ μετά ὁ προβολικός , ὡσαύτως καί ὁ πνεῦμα . καί σκοπέω ὁ καταναγκάζω αὐτός , συναισθάνομαι ὅτι , εἰμί ὁ υἱός ἔχω ὁ προβλητικός , δεῖ καί ὁ πνεῦμα ὁ γεννητικός ἔχω , καί αὐτός ἔτι ὁ προβλητικός , ὡς καί ὑφ´ ἐγώ ἀεί λέγω δήω ἀκολουθέω ὡς ἄτοπος . εἰμί ὁ υἱός εἰμί προβολεύς καί οὐ ἔχω ἀποφεύγω , οὖον συγχωρέω οὗτος ὡς μή ἄτοπος · καί ἵνα δείκνυμι οὗτος μή εἰμί ἄτοπος , ἀδυνα . μίας μᾶλλον ἢ δύναμις ἀποδίδωμι ὁ θεῖον πρόσωπον καί στερέω καί ὁ τοιοῦτος , ἀπορία γοῦν δῆθεν ἐκτίθημι δύο , ἵνα ὁ λύσις κυρόω ὁ ατόπημα , οἱςστις ἄν τις ἐπαπορέω δικαίως , θεραπεία καί λύω ἐπιφέρω , δοκέω