cogPG.PG158 68
οὐ μέγας ὁ ἥλιος , εἴγε καὶ τῆς γῆς αὐτῆς πολλατλασίων ἑστί ; καὶ γὰρ εἰ μὴ τοῦτο ἐτύγχανεν , οὐκ ἂν ὑπερφαλεὶς τοῦ ὁρίζοντος τῇ οἰκείᾳ τηνικαῦτα δυνάμει συμπεριείληφε ξύμπαντα . λέγα μὲν , ὡς προείρηται , καὶ τὸ τῆς σελήνης σῶμα , καὶ φανότατόν γε μετὰ τὸν ἤλιον . Εἰ γὰρ καὶ μὴ διόλου τὸ φῶς αὐτῆς ἀμετακίνητον μένει , ἀλλὰ καὶ τοῦτο ἀῤῥήτου σοφίας τοῦ δημιουργοῦ πάντων , ὥστε τῷ κατὰ τὴν σελήνην θεάματι παιδεύεσθαι ἡμᾶς τὰ ἡμέτερα δὲ καὶ τῆς ταχείας τῶν ἀνθρωπίνων περιτροπῆς ἐντεῦθεν εἰς ἔννοιαν ἔρχεσθαι . Οἶμαι δὲ καὶ τῇ τῶν ζώων κατασκευῇ καὶ τοῖς λοιποῖς τοῖς ἀπὸ γῆς φυομένοις μὴ μικρὰν ψπάρχειν ἐκ τῆς κατὰ τὴν σελήνην μεταβολῆς τὴν σντέλειαν · ἄλλως γὰρ διατίθεται μειουμένης αὐτῆς καὶ ἄλλως αὐξομένης τὰ σώματα , νῦν μὲν ληγούσης ἀραιὰ γινόμενα καὶ κενὰ , νῦν δὲ αὐξομένης καὶ πρὸς τὸ πλῆρες ἐπαγομένης καὶ αὐτὰ πάλιν ἀναπληρούμενα , διότι ὑγρότητά τινα θερμότητι κεκραμένην ἐπὶ τὸ βάθος φθάνουσα λεληθότως ἐνίησι . Δηλοῦσι δὲ τοῦτο καὶ οἱ καθεύδοντες τῆς ὑπὸ σελήνης ὑγρότητος περισσῆς τὰς τῆς κεφαλῆς εὐρυχω . ρίας πληρούμενοι , ἔτι δὲ τὰ νεοσφαγῆ τῶν κρεῶν τῇ προσβολῇ τῆς σελήνης ταχέως τρεπόμενα . Κατὰ τοῦτο καὶ ἐφ´ ἅρματος αὐτὴν καὶ δύο ταύρων καθίζουσιν ὡς κυκλοῦσαν τὸν κόσμον καὶ ἀροτριῶσαν καὶ σπαίρουσαν , ὑγραίνουσαν τε καὶ θερμαίνουσαν . Ταῦτα δὲ πάντα οὐκ ἂν ἐξήρκεσε τῇ ἑαυτῆς ἀλλοίῳ σι συμμεθιστᾷν , εἰ μή γε κατὰ τὴν τῆς Γραφῆς μαρτυρίαν ὑπερφυής τις ἐτύγχανε τῇ δυνάμει τε ὑπερέχουσα . Οὔτω μὲν οὗν ἐκ τῆς αἰτίας ταύτης καὶ τὰ κατὰ τὸν ἀέρα πάθη συνίστανται , ὡς μαρτυροῦν σιν ἡμῖν αἱ κατὰ τὴν νουμηνίαν πολλάκις ἀπὸ γαλήνης καὶ νηνεμίας αἰφνίδιοι ταραχαὶ τῶν νεφῶν κλονουμένων καὶ συμπιπτόντων ἀλλήλοις , αἱ περὶ τοὺς εὐρίπους τε παλίῤῥοιαι , καὶ ἡ περὶ τὸν λεγόμενον ὠκεανὸν ἄμπωτις , ἣν ταῖς περιόδοις τῆς σελήνης τεταγμένως ἑπομένην ἐξεῦρον οἱ προσοικοῦντες . Ταῦτα μὲν οὖν καὶ ὁ μέγας διαλαμβάνει Κασλειο . ἀποδεῖξαι θέλων τῶν φωστήρων τούτων Σὐ δὲ , ἀγαπητὲ , πρὸς τοῖς εἰρημένοις τοῦτο γίωσκε ὅτι πάντες μὲν οἱ λοιποὶ ἀστέρες ἴδιον ἔχουσι φῶς , ἐκεῖνο δηλαδὴ τὸ πρώτως καταμερισθὲν καὶ δοθὲν αὐτοῖς , μόνη δὲ ἡ σελήνη φῶς οὐ κέκτηται ἴδιον . Εἰ γὰρ καὶ λέγουσί τινες ἀμυδρὸν καὶ ταύτην κεκτῆσθαι φῶς , ἀλλ´ αἱ αὐξομειώσεις πάντως αὐτῆς , ἐν αἷς μηνοειδὴς ὁρᾶται καὶ πλησιφαής καὶ ἀμφίκυρτος , ἐξ ἡλίου ταύτῃ προσγίνονται κατὰ τὴν νοῦν αὐτῶν συμπλοκὴν καὶ διάστασιν . Μάνθανε οὖν ὅτι φῶς ἀλλότριον ἡ σελήνη ἐνδύεται , καὶ ὅτι τὸ μέρος ἐκεῖνο παρ´ ἡλίου φωτίζεται ὃ πρὸς αὐτὸν νένευκε , ὅηλονότι τὸν ἥλιον . Καὶ δῆλον ἐκ τῆς ἐμπιπτούσης
Lemmas: οὖον μέγας ὁ ἥλιος , εἰ καί ὁ γῆ αὐτός πολλατλασίων εἰμί ; καί γάρ εἰμί μή οὗτος τυγχάνω , οὐ εἄν ὑπερφαλεὶς ὁ ὁρίζων ὁ οἰκεῖος τηνικαῦτα δύναμις συμπεριλαμβάνω σύμπας . Λέγα μέν , ὡς προερέω , καί ὁ ὁ σελήνη σῶμα , καί φανός γε μετά ὁ ἥλιος . εἰμί γάρ καί μή διόλου ὁ φάος αὐτός ἀμετακίνητος μένω , ἀλλά καί οὗτος ἄρρητος σοφία ὁ δημιουργός πᾶς , ὥστε ὁ κατά ὁ σελήνη θέαμα παιδεύω ἐγώ ὁ ἡμέτερος δέ καί ὁ ταχύς ὁ ἀνθρώπινος περιτροπή ἐντεῦθεν εἰς ἔννοια ἔρχομαι . οἴμη δέ καί ὁ ὁ ζῷον κατασκευή καί ὁ λοιπός ὁ ἀπό γῆ φύω μή μικρός ψπάρχειν ἐκ ὁ κατά ὁ σελήνη μεταβολεύς ὁ στέλλω · ἄλλως γάρ διατίθημι μειόω αὐτός καί ἄλλως αὐξάνω ὁ σῶμα , νῦν μέν λήγω ἀραιός γίγνομαι καί κενός , νῦν δέ αὐξάνω καί πρός ὁ πλήρης ἐπάγω καί αὐτός πάλιν ἀναπληρόω , διότι ὑγρότης τις θερμότης κεράννυμι ἐπί ὁ βάθος φθάνω λεληθότως ἐνίημι . δηλόω δέ οὗτος καί ὁ καθεύδω ὁ ὑπό σελήνη ὑγρότης περισσός ὁ ὁ κεφαλή εὐρυχω . ῥίος πληρόω , ἔτι δέ ὁ νεοσφαγής ὁ κρέας ὁ προσβολή ὁ σελήνη ταχέως τρέπω . κατά οὗτος καί ἐφίημι ἅρμα αὐτός καί δύο ταῦρος καθίζω ὡς κυκλόω ὁ κόσμος καί αροτριώ καί σπαίρω , ὑγραίνω τε καί θερμαίνω . οὗτος δέ πᾶς οὐ εἄν ἐξαρκέω ὁ ἑαυτοῦ ἀλλοῖος βρόχος συμμεθιστάω , εἰμί μή γε κατά ὁ ὁ γραφή μαρτυρία ὑπερφυής τις τυγχάνω ὁ δύναμις τε ὑπερέχω . οὐτάω μέν ἐν ἐκ ὁ αἴτιος οὗτος καί ὁ κατά ὁ ἀήρ πάθος συνίστημι , ὡς μαρτυρέω βρόχος ἐγώ ὁ κατά ὁ νουμηνία πολλάκις ἀπό γαλήνη καί νηνεμία αἰφνίδιος ταραχή ὁ νέφος κλονέω καί συμπίπτω ἀλλήλων , ὁ περί ὁ εὔριπος τε παλίρροια , καί ὁ περί ὁ λέγω ὠκεανός ἄμπωτις , ὅς ὁ περίοδος ὁ σελήνη τεταγμένως ἕπομαι ἐξευρίσκω ὁ προσοικέω . οὗτος μέν οὖν καί ὁ μέγας διαλαμβάνω Κασλειο . ἀποδείκνυμι ἐθέλω ὁ φωστήρ οὗτος Σῦς δέ , Ἀγαπητός , πρός ὁ εἴρω οὗτος γιώνω ὅτι πᾶς μέν ὁ λοιπός ἀστήρ ἴδιος ἔχω φάος , ἐκεῖνος δηλαδή ὁ πρῶτος καταμερίζω καί δίδωμι αὐτός , μόνος δέ ὁ σελήνη φάος οὖον κτάομαι ἴδιος . εἰμί γάρ καί λέγω3 τις ἀμυδρός καί οὗτος κτάομαι φάος , ἀλ ὁ αὐξομείωσις πάντως αὐτός , ἐν ὅς μηνοειδής ὁράω καί πλησιφαής καί ἀμφίκυρτος , ἐκ ἥλιος οὗτος προσγίγνομαι κατά ὁ νόος αὐτός συμπλοκή καί διάστασις . μανθάνω οὖν ὅτι φάος ἀλλότριος ὁ σελήνη ἐνδύω , καί ὅτι ὁ μέρος ἐκεῖνος παρ´ ἥλιος φωτίζω ὅς πρός αὐτός νέος , ὅλος ὁ ἥλιος . καί δῆλος ἐκ ὁ ἐμπίτνω