cogPG.PG158 50
ἰδού σοι καὶ ταύτην τὴν βίβλον συντίθημι Πρὸ πάντων οὖν εἰδέναι σε ἄξιον ὅτι ἐν ἓξ ἡμέραις ἐποίησε τοῦτον τὸν κόσμον ὁ Θεὸς , ἐν δὲ τῇ μβδόη κατέπαυσεν ἀπὸ πάντων τῶν ἔργων αὐτοῦ ὧν ἐποίησεν . Ἡδύνατο οὖν ἐν μιᾷ ἡμέρᾳ τὰ πάντα παραγαγεῖν , οὐρανὸν δηλονότι , γῆν καὶ θάλατταν , ἰχθύας , τά τε πετεινὰ καὶ τὰ τετράποδα καὶ πρὸς τούτοις τὸν ἄνθρωπον . Ἀλλὰ´ ἵνα μὴ ἀφορμῆς ἐπιδράξονται οἱ ἐξ αὐτομάτου τὰ πάντα παραχθῆναι λέγοντες , ἡμερῶν ἐδεήθη ἓξ ἐπὶ τῇ παραγωγῇ τοῦδε τοῦ κόσμου ὁ Δημιουργὸς ἡμῶν καὶ Θεὸς , ὡς ὁ χρυσοῤῥήμων Ἰωάννης φησίν . Εἰ γὰρ καὶ οὕτω τῶν ποιημάτων ἀπαρτισθέντων αὐτόματα ταῦτό τινες ἐφαντάσθησαν , πολλῷ μᾶλλον εἴπερ ὁμοῦ καὶ κατὰ ταῦτα εἰς τὸ εἶναι παρήχθησαν . Ἐν ἕξ δὲ καὶ μόναις ἡμέραις , καὶ οὐ πλέοσιν ἢ ἐλάττοσι , τουτονὶ παραχθῆναι τὸν κόσμον ηὐδόκησεν , ἵνα καὶ ἡμεῖς διδαχθῶμεν ἐντεῦθεν ἑξ ἡμέρας τῆς ἑβδομάδος ἐργάζεσθαι , τῇ δὲ ἑβδόμῃ κεχρῆσθαι πρὸς μόνην δοξολογίαν Θεοῦ . Διὰ γὰρ τοῦτο καὶ ὁ Δημιουργὸς ἐν τῇ ἑβδόμῃ κατέπαυσεν ἀπὸ πάντων τῶν ἔργων ὧν ἤρξατο ποιεῖν . Εἰ δὲ ὁ Κύριος ἐν Εὐαγγελίοις εὔρηται λέγων , « Ὁ Πατήρ μου ἕως ἄρτι ἐργάζεται , κἀγὼ ἐργάζομαι , » μὴ θαύμαζε . Τότε μὲν γὰρ ὁ Θεὸς , ὡς ὁ χρυσοῦς τὴν γλῶτταν φησι . κατίπαυσιν ἀπὸ πάντων τῶν ἔργων , τουτέστιν ἔστη τοῦ δημιουργεῖν · μετὰ γὰρ τὴν ἕκτην οὐδὲν ἀπὸ τοῦ μὴ ὄντος εἰς τὸ εἶναι παρήγαγεν . Ἐπειδὴ δὲ τὰ δημιουργηθέντα συνέχων ἔκτοτε καὶ συντηρῶν οὐ δεάλειπεν γὰρ μὴ οὕτω ποιῶν ἥν , οὐκ ἂν ἐπὶ τοσούτοις αἰῶσι τὰ τοιαῦτα διήρκεσε ] , καὶ λίαν εὐλόγως καὶ τήμερον ἐργάζεσθαι λέγεται . Καὶ τῇ μὲν πρώτῃ ἡμέρᾳ ἐποίησε τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν , οὐρανὸν ἐκεῖνον τὸν πρῶτον , τὸν περικαλλῆ τε καὶ ἄναστρον , περὶ οὖ καὶ ὁ εὐαγγελιστὴς Ἰωάννης ἐν τῇ Ἀποκαλύψει αὐτοῦ περὶ τῆς μετὰ ταῦτα καταστάσεως διεξιὼν , οὕτω φησὶν , « Εδον οὐρανὸν καινὸν καὶ γῆν καινὴν , καὶ ἡ θάλασσα οὐκ ἔστιν ἔτι . » « Ἐν ἀρχῇ ἐποίησεν ὁ Θεὸς τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν . » Πρόσεχε , ἀγαπητέ , ὅτι καὶ τοῦτο ἐνταῦθα ἠπόρηται , πῶς ἐποίησε τὸν οὐρανὸν πρότερον . εἶτα τὴν γῆν . Ἐπειδὴ γὰρ τὰ θεμέλια καταβάλλονται πρότερον , εἶτα´ οὕτως ὁ ὄροφος , ἔδει πάντως παραχθῆναι τὴν γῆν καὶ τότε τὸν οὐρανόν . Ἀλλὰ μὴ θαύμαζε τούτου ἔνεκεν . Ἐπειδὴ γὰρ πάντα τοῦ Θεοῦ ὑπὲρ φύσιν ἐστὶ καὶ τέχνης ἀκολουθίαν , καινὸν πάντως οὐδὲν , εἴγε καὶ ἐπὶ τῆς τοῦ κόσμου τούτου παραγωγῇ τὸν οὐρανὸν ἐποίησε πρότερον , εἶτα τὴν γῆν . Καὶ οὔτω μὲν ὁ θειότατος Ἰωάννης · ἕτεροι δέ φασιν ὅτι ὁ ἀριστοτέχνης Θεὸς τὸν οὐρανὸν πρότερον παραγαγὼν , εἶτα τὴν γῆν , ἀπόρρητον αὐτοῦ σοφίαν καὶ τέχνην παρέστησεν . Ἐπειδὴ γὰρ , ὡς ὁ τὰ θεῖα σοφὸς Γρηγόριος ὁ Νύσσης φησὶν ὅτι διὰ τῆς ὀξείας κινήσεως τοῦ οὐρανίου σώματος ἑδράζεται κατὰ χώρας ἡ γῆ καὶ συσφίγγεται ,
Lemmas: ἰδού σύ καί οὗτος ὁ Βίβλος συντίθημι πρό πᾶς οὖν οἶδα σύ ἄξιος ὅτι ἐν ἓξ ἡμέρα ποιέω οὗτος ὁ κόσμος ὁ θεός , ἐν δέ ὁ μβδόη καταπαύω ἀπό πᾶς ὁ ἔργον αὐτός ὅς ποιέω . ἡδύνω οὖν ἐν εἷς ἡμέρα ὁ πᾶς παράγω , οὐρανός δηλονότι , γῆ καί θάλασσα , ἰχθύς , ὁ τε πετεινόν καί ὁ τετράπους καί πρός οὗτος ὁ ἄνθρωπος . Ἀλλά ἵνα μή ἀφορμή ἐπιδράσσομαι ὁ ἐκ αὐτόματος ὁ πᾶς παράγω λέγω , ἡμέρα δήω ἓξ ἐπί ὁ παραγωγή ὅδε ὁ κόσμος ὁ Δημιουργός ἐγώ καί θεός , ὡς ὁ χρυσορρήμων Ἰωάννης φημί . εἰμί γάρ καί οὗτος ὁ ποίημα ἀπαρτίζω αὐτόματος αὐτός τις φαντάζω , πολύς μᾶλλον εἴπερ ὁμοῦ καί κατά οὗτος εἰς ὁ εἰμί παράγω . ἐν ἕξ δέ καί μόνος ἡμέρα , καί οὖον πλέω ἢ μικρός , οὗτος παράγω ὁ κόσμος εὐδοκέω , ἵνα καί ἐγώ διδάσκω ἐντεῦθεν ἕξ ἡμέρα ὁ ἑβδομάς ἐργάζομαι , ὁ δέ ἕβδομος χράομαι πρός μόνος δοξολογία Θεός . Ζεύς γάρ οὗτος καί ὁ Δημιουργός ἐν ὁ ἕβδομος καταπαύω ἀπό πᾶς ὁ ἔργον ὅς ἄρχω ποιέω . εἰμί δέ ὁ Κύριος ἐν Εὐαγγέλιος εὑρίσκω λέγω , « ὁ Πατήρ ἐγώ ἠώς ἄρτι ἐργάζομαι , ἐγώ ἐργάζομαι , » μή θαυμάζω . τότε μέν γάρ ὁ θεός , ὡς ὁ χρύσεος ὁ γλῶσσα φημί . καταπαύω ἀπό πᾶς ὁ ἔργον , τουτέστιν ἵστημι ὁ δημιουργέω · μετά γάρ ὁ ἕκτος οὐδείς ἀπό ὁ μή εἰμί εἰς ὁ εἰμί παράγω . ἐπεί δέ ὁ δημιουργέω συνέχω ἔκτοτε καί συντηρέω οὖον δεάλειπεν γάρ μή οὗτος ποιέω ὅς , οὐ εἄν ἐπί τοσοῦτος αἰών ὁ τοιοῦτος διαρκέω ] , καί λίαν εὔλογος καί σήμερον ἐργάζομαι λέγω . καί ὁ μέν πρῶτος ἡμέρα ποιέω ὁ οὐρανός καί ὁ γῆ , οὐρανός ἐκεῖνος ὁ πρῶτος , ὁ περικαλλής τε καί ἄναστρος , περί οὖον καί ὁ εὐαγγελιστής Ἰωάννης ἐν ὁ ἀποκάλυψις αὐτός περί ὁ μετά οὗτος κατάστασις διέξειμι , οὗτος φημί , « ἐσθίω οὐρανός καινός καί γῆ καινός , καί ὁ θάλασσα οὐ εἰμί ἔτι . » « ἐν ἀρχή ποιέω ὁ θεός ὁ οὐρανός καί ὁ γῆ . » προσέχω , ἀγαπητός , ὅτι καί οὗτος ἐνταῦθα ἀπορέω , πῶς ποιέω ὁ οὐρανός πρότερος . εἶτα ὁ γῆ . ἐπεί γάρ ὁ θεμέλιος καταβάλλω πρότερος , εἶμαι οὕτως ὁ ὄροφος , ἐσθίω πάντως παράγω ὁ γῆ καί τότε ὁ οὐρανός . ἀλλά μή θαυμάζω οὗτος ἐνέλκω . ἐπεί γάρ πᾶς ὁ Θεός ὑπέρ φύσις εἰμί καί τέχνη ἀκολουθία , καινός πάντως οὐδείς , εἰ καί ἐπί ὁ ὁ κόσμος οὗτος παραγωγή ὁ οὐρανός ποιέω πρότερος , εἶτα ὁ γῆ . καί οὐτάω μέν ὁ θεῖος Ἰωάννης · ἕτερος δέ φημί ὅτι ὁ ἀριστοτέχνης θεός ὁ οὐρανός πρότερος παράγω , εἶτα ὁ γῆ , ἀπόρρητος αὐτός σοφία καί τέχνη παρίστημι . ἐπεί γάρ , ὡς ὁ ὁ θεῖον σοφός Γρηγόριος ὁ Νύσσα φημί ὅτι διά ὁ ὀξύς κίνησις ὁ οὐράνιος σῶμα ἑδράζω κατά χώρα ὁ γῆ καί συσφίγγω ,