cogPG.PG158 73
πονηρὰ πράττων αἰσχύνῃ ; Εὔδηλον οὖν ἐντεῦθεν ὅτι οὔτε εἰμαρμένη οὔτε τύχη οὔτε γένεσις οὔτε δρόμοι ἀστέρων τὰ καθ´ ἡμᾶς διοικεῖ . Εἰ γὰρ τοῦτο δώσομεν . τίς χρεία λοιπὸν πόνων καὶ ἱδρώτων πρὸς τὸ κατορθοῦν ἀρετὴν ἔσται ; Εἵμαρταί τινι γενέσθα » καλός · καὶ καθεύδων ὁ τοιοῦτος καὶ ῥέγχων ἔσται ιι ἄ - Λᾷ ] λαν δὲ οὐ χαλὸν ποῦ τοιοῦτον ἔστιν εἰπεῖν τὸν ἐξ ἀνάγκης εἰς τοιοῦτο γινόμενον . Τίς χρεία πόνων πρὸς τὸ κακίαν φυγεῖν ; εἰ Εἶμαρταί τινι γε νέσθαι κακὸς κἂν μυρία ταλαιπωρῇ , κακὸς ἔσται Μᾶλλον δὲ οὐ κακὸν τὸν τοῦτον ἔστιν εἰπεῖν τὸν ὑπ´ ἀνάγκης πρὸς τοῦτο ὡθούμενον . Εἴπερ ὑγεία καὶ νόσος τῆς εἰμαρμένης ἤρτηται , περιττὰ των χρημάτων τὰ ἀναλώματα , περιττὴ τῶν ἰατρῶν ἡ εἴσοδος , περιττὴ δὲ καὶ ἡ τῶν νοσούντων διαίτης ἀκρίβεια Ἀλλ´ ἐπειδὴ μὴ περιττὰ ταῦταπῶς γὰρ , εἴγε καὶ πολλὴν ὁρῶμεν τὴν ἐντεῦθεν ὠφέλειαν ) , οἴχεται μὲν ἃ τῆς εἰμαρμένης μῦθος , οἴχεται δὲ καὶ ὁ τῆς γενέσεως λόγος . οὐδεμία γὰρ ἀνάγκῃ τὰ καθ´ ἡμᾶς ὑπάκειται τετίμηται δὲ μᾶλλον προαιρέσεως ἐλευθερίᾳ καὶ αὐτεέουσιότητι . Εἰ γὰρ μὴ αὐτεξούσιος ὁ ἄνθρωπος , οὐδὲ κατ´ εἰκόνα . Θεοῦ παρήχθη λοιπόν · πῶς καὶ γὰρ εἰκὼν ἂν εἴη τῆς βασιλευούσης φύσεως , κατ´ ἐκεῖνο τὸ μέρος ἀνισότητα φέρων πρὸς τὸ ἀρχέτυπον · Ἔπρεπε γὰρ τὸ διὰ πάντων πρὸς τὸ Θεῖον ὡμοιωμένον , ὡς ὁ Νύσσης φησὶν , ἐν τῇ φύσει κεκτῆσθαι τὸ αὐτοκρατές καὶ ἀδέσποτον . Δέδεικται οὗν ἐκ πολλῶν ὅτι γενέσεως ἀνάγκῃ κατὰ τὴν τῶν πλειόνων Δπόληψιν οὐ δεδξμεθα · οὐ γὰρ τοῦτο ἦν , εἰ μὴ κατὰ γνώμην ἡμῖν τὰ πραττόμενα πράττεται · κατ´ οὐδὲν ὃν ἡμεῖς οἱ λόγῳ τετιμημένοι τῶν ἀλόγων ζώων διενηνόχαμεν · τῶν γὰρ τοιούτων ἐστὶ τὸ ἀλλοτρίῳ βουλήματι πρὸς τὸ δοκοῦν περιάγεσθαι . Ἡ δὲ λογική τε καὶ νοερὰ φύσις , ἐὰν τὸ κατ´ ἐξουσίαν ἀπόθηται , καὶ τὴν χάριν τοῦ νοεροῦ συναπώλεσεν · εἰς τί καὶ γὰρ χρήσεται τῇ διανοίᾳ , τῆ τῆς εἰμαρμένης ἀνάγκῃ περιαγομένη κἀκεῖθεν ἐπὶ τὰ πρακτέα παρωθουΣὺ δὲ , ἀγαπητὲ , εἴ που καὶ βρέφος ὄψει ποτὲ σεσινωμένον ἐκπιπτον τῆς μήτρας , εἰ τύχῃ δικέφαλον ἢ τετράπουν , ὡς ἐπὶ Μαυρικίου βασιλέως , μὴ σχήμασιν ἀστέρων οὐκ ἀγαθοῖς τὰ τοιαῦτα διαπλάττεσθαι νόμιζε , καθάπερ ἔδοξέ ποτε καὶ τῷ παρ´ Ἔλλησι τιμωμένῳ Ἑρμῇ . Πείθου δὲ μᾶλλον τῶ μενάλω Ἀθα νασίω τῷ τε χρυσοῤῥήμονι Ἰωάννῃ καὶ τοῖς λοιποῖς ἀγίοις Πατράσι · περὶ γὰρ τοῦ ἐκ γενετῆς τυφλοῦ καὶ τοῦ ἐκ γενετῆς χωλοῦ τὸν λόγον ποιούμενοι τὴν Ἐιαπλάττουσαν τὸ ζῶον ἠτιάσαντο φύσιν , οὐ μὴν ἐναντίων ἀστέρων σχηματισμούς . Ὅτι δὲ ἡ φύσις πῶν τοιούτων αἰτία σινωμάτων ἐστὶ(καὶ γὰρ κατὰ τὴν ἑαυτῆς ἀκαλουθίαν εἴωθε τὰ πάντα ποιεῖν , ὥς φησιν ὁ μέγας Βασίλειος ) , καὶ αἱ παρ´ ἡμῖν ἐπωάζουσαι κατοικίδιοι ὅρνιθες μαρτυροῦσι τούτῳ σαφέστα αὉρῶμεν γὰρ ἔστιν ὅτε ἐκ τῶν ᾠῶν ἐκτίπτοντα
Lemmas: πονηρός πράσσω αἰσχύνη ; Εὔδηλος οὖν ἐντεῦθεν ὅτι οὔτε μείρομαι οὔτε τύχη οὔτε γένεσις οὔτε δρόμος ἀστήρ ὁ καθ´ ἐγώ διοικέω . εἰμί γάρ οὗτος δίδωμι . τίς χρεία λοιπός πόνος καί ἱδρώς πρός ὁ κατορθόω ἀρετή εἰμί ; μείρομαι τις γενέσθα » καλός · καί καθεύδω ὁ τοιοῦτος καί ῥέγκω εἰμί ἰ ὅς - λᾶς ] λάω δέ οὖον χαλός ποῦ τοιοῦτος εἰμί εἶπον ὁ ἐκ ἀνάγκη εἰς τοιοῦτος γίγνομαι . Τῖς χρεία πόνος πρός ὁ κακία φεύγω ; εἰμί μείρομαι τις γε νω κακός κἀν μυρίος ταλαιπωρέω , κακός εἰμί μᾶλλος δέ οὖον κακός ὁ οὗτος εἰμί εἶπον ὁ ὑπό ἀνάγκη πρός οὗτος ὠθέω . εἴπερ ὑγεία καί νόσος ὁ εἴμαρμαι ἀρτέομαι , περισσός ὁ χρῆμα ὁ ἀνάλωμα , περισσός ὁ ἰατρός ὁ εἴσοδος , περισσός δέ καί ὁ ὁ νοσέω δίαιτα ἀκρίβεια Ἀλ ἐπεί μή περισσός ταῦταπῶς γάρ , εἰ καί πολύς ὁράω ὁ ἐντεῦθεν ὠφέλεια ) , οἴχομαι μέν ὁ ὁ εἴμαρμαι μῦθος , οἴχομαι δέ καί ὁ ὁ γένεσις λόγος . οὐδείς γάρ ἀνάγκη ὁ καθ´ ἐγώ ὑπακούω τιμάω δέ μᾶλλον προαίρεσις ἐλευθερία καί αὐτεέουσιότητι . εἰμί γάρ μή αὐτεξούσιος ὁ ἄνθρωπος , οὐδέ κατ´ εἰκών . Θεός παράγω λοιπός · πῶς καί γάρ εἰκών εἄν εἰμί ὁ βασιλεύω φύσις , κατ´ ἐκεῖνος ὁ μέρος ἀνισότης φέρω πρός ὁ ἀρχέτυπος · πρέπω γάρ ὁ διά πᾶς πρός ὁ θεῖον ὁμοιόω , ὡς ὁ Νύσσα φημί , ἐν ὁ φύσις κτάομαι ὁ αὐτοκρατής καί ἀδέσποτος . δείκνυμι ἐν ἐκ πολύς ὅτι γένεσις ἀνάγκη κατά ὁ ὁ πλείων δποληψις οὖον δέχομαι · οὖον γάρ οὗτος εἰμί , εἰμί μή κατά γνώμη ἐγώ ὁ πράσσω πράσσω · κατ´ οὐδείς ὅς ἐγώ ὁ λόγος τιμάω ὁ ἄλογος ζῷον διαφέρω · ὁ γάρ τοιοῦτος εἰμί ὁ ἀλλότριος βούλημα πρός ὁ δοκέω περιάγω . ὁ δέ λογικός τε καί νοερός φύσις , ἐάν ὁ κατ´ ἐξουσία ἀποθέω , καί ὁ χάρις ὁ νοερός συναπόλλυμι · εἰς τίς καί γάρ χράω ὁ διάνοια , τῆ ὁ εἴμαρμαι ἀνάγκη περιάγω ἐκεῖθεν ἐπί ὁ πρακτέος παρωθουΣὺ δέ , ἀγαπητός , εἰμί ποῦ καί βρέφος ὁράω ποτέ σινόω ἐκπίπτω ὁ μήτρα , εἰμί τυγχάνω δικέφαλος ἢ τετράπους , ὡς ἐπί Μαυρίκιος βασιλεύς , μή σχῆμα ἀστήρ οὐ ἀγαθός ὁ τοιοῦτος διαπλήσσω νομίζω , καθάπερ δοκέω ποτός καί ὁ παρ´ Ἕλλην τιμάω Ἑρμῆς . πείθω δέ μᾶλλον ὁ Μαίναλον Ἀθα νάσιος ὁ τε χρυσοῤῥήμονι Ἰωάννης καί ὁ λοιπός ἀγάω πατήρ · περί γάρ ὁ ἐκ γενετή τυφλός καί ὁ ἐκ γενετή χωλός ὁ λόγος ποιέω ὁ ειαπλαττουω ὁ ζῷον αἰτιάομαι φύσις , οὖον μήv ἐναντίος ἀστήρ σχηματισμός . ὅτι2 δέ ὁ φύσις ποῦ τοιοῦτος αἰτία σίνωμα ἐστὶ(καὶ γάρ κατά ὁ ἑαυτοῦ ἀκαλουθίαν εἴωθα ὁ πᾶς ποιέω , ὅς φημί ὁ μέγας Βασίλειος ) , καί ὁ παρ´ ἐγώ ἐπῳάζω κατοικίδιος ὄρνις μαρτυρέω οὗτος σαφής αἱρέω γάρ εἰμί ὅτε ἐκ ὁ ᾠόν εκτιπτοειντα