cogPG.PG158 433
ὅμως κατὰ τὴν τῶν ὀμμάτων διάθεσιν ἕκαστος , καὶ τὴν ἔλλαμψιν ἐκεῖθεν εἰσδέχεται · οὕτω καὶ ἐπὶ τῆς ἀπροσίτου ἐκείνης μαρμαρυγῆς καὶ τῶν ἐπεντρανισάντων αὐτῇ τηνικαῦτα γενήσεσθαι πίστευε · κατὰ γὰρ τὸν μακάριον Παῦλον μετασχημάτίσει τότε τὸ σῶμα τῆς ταπεινώσεως ἡμῶν ὁ Σωτὴρ εἰς τὸ γενέσθαι σύμμορφον τῶ σώματι τῆς δόξης αὐτοῦ . Αὐτὸς λοιπὸν ὑπάρχει τὸ φῶς · αὐτὸς ἡ ἀνεκλάλητος ἐκείνη χαρά · αὐτὸς αἱ πολλαὶ μοναί · αὐτὸς οἱ θρόνοι · αὐτὸς ἡ τράπεζα · αὐτὸς ἡ βρῶσις , καὶ ἡ πόσις , καὶ πᾶν εἴ τι ἕτερον ἥδυσμα · αὐτός ἐστι τῶν ἀγαῶν ἑκείνων ἡ μέθεξις · ἃ ὀφθαλμὸς οὐκ οὔδε , καὶ οὖς οὐκ ἤκουσεν , καὶ ἐπὶ καρδίαν ἀνθρώπου οὐκ ἀνέβη . Τί καὶ γὰρ παραδοξότερόν τι καὶ ἀῤῥητότερον τοῦ διὰ θέας αὐτῷ καὶ αὐτοπροσώπως οὕτω παρίστασθαι ; ἴσασιν ἐκεῖνοι τὴν ἀνεκδιήγητον ταύτην καὶ ἀνήκουστον ἀγαλλίασιν , οἱ παρ´ αὐτοῖς τοῖς κρατοῦσι καῤῥησίας μετέχοντες , οἱ διηνεκῶς παριστάμενοι . Καὶ τί χρὴ πολλὰ λέγειν , καὶ ἀπαριθμεῖν καθ´ ἕκαστον · Αὐτὸς ἡ πάντων ἀνάπαυσις · αὐτὸς καὶ ἡ κόλασις . Καὶ δῆλον ἐξ ὧν ὁ Θεολόγος Γρηγόριος ἔλεγεν · « Ὦ τριὰς ἁγία πᾶσι τότε γνωσθησομένη · τοῖς μὲν τῇ ἐλλάμψει , τοῖς δὲ τῇ κολάσει · » καὶ αὖθις · « Φῶς ἐκεῖθεν τοῖς κεκαθαρμένοις ἡ τοῦ Θεοῦ θεωρία , ἢν δὴ καὶ βασιλείαν οὐρανῶν ὀνομάζομεν · σκότος δὲ τοῖς τὴν διάνοιαν τυφλώττουσιν ἡ τοῦ Θεοῦ ἀλλοτρίωσις . » Ἵστανται λοιπὸν οἱ δίκαι αι τότε παραδόξως ἐλλαμπόμενοί τε καὶ λάμποντες καθάπερ τὸ σῶμα διαφανὲς´ μαρμαρυγὴν ἡλίου δεχόμενον · ἵστανται τῆς ἀῤῥήτου ἐκείνης φωτοχυσίας μετέχοντες κατὰ τὴν ἑαυτοῦ ἕκαστος , ὡς εἴρηται , καθαρότητα · ἴστανται τὴν ἀπερινόητον ἐκείνην . δόξαν περινοούμενοι ἧς μέτοχοι γενέσθαι κατηξιώθησαν · ἀφθάρτῳ βασιλεῖ παριστάμενος κόρον οὐκ οἶδε τῆς ἐκείνου θίας καὶ ὁμιλίας · ἐλὼν´ ὅσον ἂν αὐτὸς ἀπολαύοι τοσοῦτον ἐφίεται , καὶ ἔξεστι ταύτης κατατρυφᾶν · πολλῷ μᾶλλον ὅστις ἀῤῥήτου δόξης ἐκείνης ἐμφορεῖσθαι τότε καταξιωθείη . Καλῶς οὖν ἐπὶ τούτοις οἱ δίκαιοι καὶ δόξῃ καὶ γνώσει προκόπτειν λέγονται · καὶ ἄκουε τί φησιν ὁ τῆς Κλίμακος ἀγιώτατος Ἰωάννης · « Τινὰ μὲν των γεγονότων καὶ τέλος παρὰ τοῦ πεποιηκότος ἐσχήκασιν · οἷον , ἡγεμονία , βασιλεία καὶ πλοῦτος · ἡ ἀρετὴ δὲ τὸ πέρας ἀπέραντον κέκτηται · ἐν ᾗ προκόπτου . τες οὐδέποτε καταλήξομεν · οὐ κατὰ τὸν παρόντα αἰῶνα , οὐ κατὰ τὸν μέλλοντα · φωτὶ φῶς γνώσεως προσλαμβάνοντες . Κατὰ ταύτην μὲν οὕν τὴν διαληφθεῖσαν δηλονότι ἀπόδειξιν , οὐδὲ τὰς νοερὰς οὐσίας ἀπροσκόπτους ἔγωγε εἴποιμι ἂν , δόξαν δὲ δόξῃ , μᾶλλον ἀεὶ προσλαμβανούσας , καὶ γνῶσιν ἐπὶ γνώσει ὁρίζομαι , καθὼς ὁ θεοφάντωρ καὶ μέγας ἔφη Διονύσιος . » Τούτοις μὲν οὖν τοῖς τοῦ διαληφθέντος δηλαδὴ Ἰωάννου καὶ τὰ τοῦ θειοτάτου Δαμασκηνοῦ παντάπασι συμφωνεῖ · λέγει γὰρ καὶ αὐτὸς ἐξουσίαν ἔχειν τοὺς ἀγγέλους μένειν καὶ προκόπτειν ἐν τῷ ἀγαθῷ , καὶ οὐ μόνον τοὺς ἀγγέλους , ἀλλὰ καὶ αὐτὸν τὸν πρωτόπλαστον ἄνθρωπον . Εἰ τοίνυν καὶ ὁ πρῶτος ἐκεῖνος Ἀδὰμ ἐξουσίαν εἶχε μένειν , καὶ προκόπτειν ἐν τῷ ἀγαθῷ , ἀφορᾷ δέ δμως καὶ τὰ τῆς ἀναστάσεως εἰς τὴν ἀρχαίαν ἐκείνην
Lemmas: ὅμως κατά ὁ ὁ ὄμμα διάθεσις ἕκαστος , καί ὁ ἔλλαμψις ἐκεῖθεν εἰσδέχομαι · οὗτος καί ἐπί ὁ ἀπρόσιτος ἐκεῖνος μαρμαρυγή καί ὁ ἐπεντρανίζω αὐτός τηνικαῦτα γίγνομαι πιστεύω · κατά γάρ ὁ μακάριος Παῦλος μετασχημάτισις τότε ὁ σῶμα ὁ ταπείνωσις ἐγώ ὁ Σωτήρ εἰς ὁ γίγνομαι σύμμορφος ὁ σῶμα ὁ δόξα αὐτός . αὐτός λοιπός ὑπάρχω ὁ φάος · αὐτός ὁ ἀνεκλάλητος ἐκεῖνος χαρά · αὐτός ὁ πολύς μονή · αὐτός ὁ Θρόνοι · αὐτός ὁ τράπεζα · αὐτός ὁ βρῶσις , καί ὁ πόσις , καί πᾶς εἰμί τίς ἕτερος ἥδυσμα · αὐτός εἰμί ὁ Ἀγαῶν ἐκεῖνος ὁ μέθεξις · ὁ ὀφθαλμός οὐ οὐδέ , καί οὖς οὐ ἀκούω , καί ἐπί Καρδία ἄνθρωπος οὐ ἀναβαίνω . τις καί γάρ παράδοξος τίς καί αρρητοτερος ὁ διά θέα αὐτός καί αὐτοπρόσωπος οὗτος παρίστημι ; οἶδα ἐκεῖνος ὁ ἀνεκδιήγητος οὗτος καί ἀνήκουστος ἀγαλλίασις , ὁ παρ´ αὐτός ὁ κρατέω καῤῥησίας μετέχω , ὁ διηνεκής παρίστημι . καί τίς χρή πολύς λέγω , καί ἀπαριθμέω καθ´ ἕκαστος · αὐτός ὁ πᾶς ἀνάπαυσις · αὐτός καί ὁ κόλασις . καί δῆλος ἐκ ὅς ὁ Θεολόγος Γρηγόριος λέγω · « ὦ τριάς ἅγιος πᾶς τότε γιγνώσκω · ὁ μέν ὁ ἐλλάμπω , ὁ δέ ὁ κολάζω · » καί αὖθις · « Φάος ἐκεῖθεν ὁ καθαίρω ὁ ὁ Θεός θεωρία , εἄν δή καί βασίλειος οὐρανός ὀνομάζω · σκότος δέ ὁ ὁ διάνοια τυφλώττω ὁ ὁ Θεός ἀλλοτρίωσις . » ἵστημι λοιπός ὁ δίκη ὁ τότε παράδοξος ἐλλάμπω τε καί λάμπω καθάπερ ὁ σῶμα διαφανής μαρμαρυγή ἥλιος δέχομαι · ἵστημι ὁ ἄρρητος ἐκεῖνος φωτοχυσία μετέχω κατά ὁ ἑαυτοῦ ἕκαστος , ὡς εἴρω , καθαρότης · ἵστημι ὁ ἀπερινόητος ἐκεῖνος . δόξα περινοέω ὅς μέτοχος γίγνομαι καταξιόω · ἄφθαρτος βασιλεύς παρίστημι κόρος οὐ οἶδα ὁ ἐκεῖνος Θίας καί ὁμιλία · ἔρχομαι ὅσος εἄν αὐτός ἀπολαύω τοσοῦτος ἐφίημι , καί ἔξεστι οὗτος κατατρυφάω · πολύς μᾶλλον ὅστις ἄρρητος δόξα ἐκεῖνος ἐμφορέω τότε καταξιόω . καλῶς οὖν ἐπί οὗτος ὁ Δίκαιος καί δόξα καί γνῶσις προκόπτω λέγω · καί ἀκούω τίς φημί ὁ ὁ Κλίμαξ ἅγιος Ἰωάννης · « τις μέν ὁ γίγνομαι καί τέλος παρά ὁ ποιέω ἔχω · οἷος , ἡγεμονία , βασίλειος καί πλοῦτος · ὁ ἀρετή δέ ὁ πέρας ἀπέραντος κτάομαι · ἐν ὅς προκόπτω . αἱρέω οὐδέποτε καταλήγω · οὖον κατά ὁ πάρειμι αἰών , οὖον κατά ὁ μέλλω · φάος φάος γνῶσις προσλαμβάνω . κατά οὗτος μέν οὖν ὁ διαλαμβάνω δηλονότι ἀπόδειξις , οὐδέ ὁ νοερός οὐσία ἀπρόσκοπτος ἔγωγε εἶπον εἄν , δόξα δέ δόξα , μᾶλλον ἀεί προσλαμβάνω , καί γνῶσις ἐπί γνῶσις ὁρίζω , καθώς ὁ θεοφάντωρ καί μέγας φημί Διονύσιος . » οὗτος μέν οὖν ὁ ὁ διαλαμβάνω δηλαδή Ἰωάννης καί ὁ ὁ θεῖος Δαμασκηνός παντάπασι συμφωνέω · λέγω γάρ καί αὐτός ἐξουσία ἔχω ὁ ἄγγελος μένω καί προκόπτω ἐν ὁ ἀγαθός , καί οὖον μόνος ὁ ἄγγελος , ἀλλά καί αὐτός ὁ πρωτόπλαστος ἄνθρωπος . εἰμί τοίνυν καί ὁ πρῶτος ἐκεῖνος Ἀδάμ ἐξουσία ἔχω μένω , καί προκόπτω ἐν ὁ ἀγαθός , ἀφοράω δέ δμώς καί ὁ ὁ ἀνάστασις εἰς ὁ ἀρχαῖος ἐκεῖνος