cogPG.PG158 475
ἐστι , τὸ νῦν προτιθέμενον , καὶ μὴ ταυτὸν τῷ παρεληλυθότι καὶ ὃν καὶ φαινόμενον . Καὶ τοῦτο ὄηλῶν ὁ Κύριος ἔλεγεν · « Διαθήσομαι διαθήκην καινὴν , οὐχ οἵαν διεθέμην τοῖς πατράσιν ὑμῶν , ἐξάγων αὐτοὺς ἐξ Αἰγύπτου . » Εἰ δὲ ταῦτα οὕτως ἔχει καὶ Σαββάτου κατάλυσιν εἰκός ἐστιν ἰδεῖν , καὶ πα ριτομῆς τναλλαγήν , καὶ πολλών ἑτέρων νομικῶν διατάξεων . Εἰ γὰρ τὰ Μωσαϊκὰ ἐκεῖνα καὶ παλαιὰ διατάγματα ἐς ἀεὶ παραμένειν ἔμελλε , καὶ μέχρι τέλους τὸ πάγιον ἔχειν , οὐκ ἂν ἔλεγε διὰ τοῦ Ἱερεμίου , παρελθεῖν μὲν τὰ παλαιὰ , ἕτερα δὲ ἀντὶ τούτων καινὰ εἰσελθεῖν . Τίς δὲ ἡ καινὴ αὕτη διαθήκη , καὶ ἐν ποίῳ τόπῳ δίδοται , ὁ Ἡσαΐας διδάξει σε λέγων · « Ἑκ Σιὼν ἐξελεύσεται νόμος , καὶ λόγος Κυρίου ἐξ Ἱερουσαλήμ . » Ἀλλ´ ὅρα σοφίαν Θεοῦ . Τὴν γὰρ σὴν προειδὼς ἀνηκοΐαν καὶ ἀπιστίαν , καὶ διὰ τοῦδε μὲν τοῦ προφήτου περὶ τῆς καινῆς ὑπεσημαίνετο διαθήκης , δι´ ἐκείνου δὲ καὶ αὐτὸν ἐδήλωσε τὸν τόπον , ἐν ᾧ ἡ τοιαύτη ἔμελλε δοθῆναι νομοθεσία . Μάτην λοιπὸν ἀντέχη τῆς τοῦ Σαββάτου τιμῆς , μάτην ἐξέχῃ τῆς περιτομῆς · διαθήκην γὰρ ὁ Θεὸς καινήν παρασχὼν , ταῦτα πάντα κατήργησεν , Ἄλλως τε σημείου ἕνεκεν δοθείσης τῆς περιτομῆς , τί μέγα φυσᾷς ἐπ´ αὐτῇ ; Πῶς δὲ καὶ ἡμῶν κατεπαίρῃ τῶν ἀπεριτμήτων ; Σὺ περιτέμνεσθαι καταναγκάζῃ σαρκὶ , ἐγὼ δὲ τῇ καρδίᾳ περιτέμνομαι , ἵνα μὴ πονηρὰ λογίζωμαι . Ὅτι δὲ καὶ τῷ Θεῷ εὐάρεστος ἡ τοιαύτη περιτομὴ , ἄκουε τί φησι κατηγορῶν τοῦ Ἰσραὴλ διὰ Ἱερεμίου · « Πάντα τὰ ἔθνη ἀπερίτμητα σαρκὶ , ὁ δὲ οἶκος Ἰσραὴλ ἀπερίτμητος καρδίαις αὐτῶν · » μὴ γὰρ ἡ τῆς ἁκροβυστίας περιτομὴ δικαιοῦν δύναται . Ἐπὶ τὸν πατριάρχην ἄνελθε Ἀβραὰμ , καὶ ἴδε αὐτὸν πίστει μόνως , μὴ μέντοι γε περιτομῇ δικαιούμενον · Ἀβραὰμ γὰρ ἐπίστευσε τῷ Θεῷ , καὶ ἐλογίσθη αὐτῷ εἰς δικαιοσύνην . Γνωρίσματος χάριν ὕστερον ἡ περιτομὴ νενομοθέτηται , ὥστε δι´ αὐτῆς χαρακτηρίζεσθαι τοὺς πιστοὺς , ὁπηνίκα τοῖς ἔθνεσι συναναστρέφοιντο , καὶ εἰς μνήμην ἀνάγεσθαι τοῦ τῶν ὅλων Θεοῦ . Εἰς πίστιν οὖν τῶν λεγομένων αὐτά σε παραγέτω τὰ πράγματα . Ὃτε Ἰσραὴλ ἐν τῇ ἐρήμῳ τεσσαράκοντα ἔτὴ μόνος καθ´ ἑαυτὸν διέτριβεν , ἑτέρῳ ἔθνει μὴ συναναμιγνύμενος , οὐκ ἧν ἀναγκαία ἡ περιτομή · ἐφ´ ᾧ καὶ ἀπερίτμητοι ἐτύγχανον οἱ γεννηθέντες κατὰ τὴν ἔρημον . Ἡνίκα δὲ ὁ τοῦ Ναυῆ Ἰησοῦς τὸν Ἰορδάνην αὐτοὺς διεβίβαζε , κελεύσει θείᾳ περιετμήθησαν . « Ποίησον γὰρ , φησὶν ὁ Θεὸς , μαχαίρας πετρίνας , καὶ περίτεμε τοὺς υἱοὺς Ἰσραήλ , » Τίνος ἕνεκεν καὶ διὰ τί ; Ὅτι μετὰ τὸν Ἰορδάνην ἀναμεμίχθαι διαφόροις ἔθνεσιν ἔμελλον . Εἰ τοίνυν ἡ περιτομὴ τελειοῖ καὶ ἁγιάζει τὸν περιτεμνόμενον , διὰ τί μὴ κατὰ τὴν ἔρημον περιετέμνοντο · Ἀλλ´ οὐκ ἦν ἀναγκαία τηνικαῦτα ἡ περιτομὴ τοῦ Ἰσραὴλ , ὡς εἴπομεν , μόνου καὶ καθ´ ἑαυτὸν διατρίβοντος . Ἐντεῦθεν οὖν μάνθαν , ὅτι σημεῖον μόνον ἦν ἡ περιτομὴ , ἀφορίζον τὸν Κραήλ ἐκ τῶν ἐθνῶν οἷς ἑωρᾶτο συναναστρε φόμενος . Καὶ τοῦτο δηλῶν ὁ Κύριος ἔλεγε · « Περιτμηθήσεται
Lemmas: εἰμί , ὁ νῦν προτίθημι , καί μή τατός ὁ παρέρχομαι καί ὅς καί φαίνω . καί οὗτος ὄλλυμι ὁ Κύριος λέγω · « διατίθημι διαθήκη καινός , οὐ οἷος διατίθημι ὁ πατήρ σύ , ἐξάγω αὐτός ἐκ Αἴγυπτος . » εἰμί δέ οὗτος οὕτως ἔχω καί Σάββατο κατάλυσις εἰκός εἰμί ὁράω , καί πῃ ριτομη τναλλαγήν , καί πολύς ἕτερος νομικός διάταξις . εἰμί γάρ ὁ μωσαϊκός ἐκεῖνος καί παλαιός διάταγμα εἰς ἀεί παραμένω μέλλω , καί μέχρι τέλος ὁ πάγιος ἔχω , οὐ εἄν λέγω διά ὁ Ἱερεμίας , παρέρχομαι μέν ὁ παλαιός , ἕτερος δέ ἀντί οὗτος καινός εἰσέρχομαι . Τῖς δέ ὁ καινός οὗτος διαθήκη , καί ἐν ποῖος τόπος δίδωμι , ὁ Ἠσαΐας διδάσκω σύ λέγω · « ἐκ Σιών ἐξέρχομαι νόμος , καί λόγος κύριος ἐκ Ἱερουσαλήμ . » Ἀλ ὁράω σοφία Θεός . ὁ γάρ σός πρόοιδα ἀνηκοΐα καί ἀπιστία , καί διά ὅδε μέν ὁ προφήτης περί ὁ καινός ὑποσημαίνω διαθήκη , δις ἐκεῖνος δέ καί αὐτός δηλόω ὁ τόπος , ἐν ὅς ὁ τοιοῦτος μέλλω δίδωμι νομοθεσία . Μάτος λοιπός ἀντέχω ὁ ὁ Σάββατο τιμή , μάτην ἐξέχω ὁ περιτομή · διαθήκη γάρ ὁ θεός καινός παρέχω , οὗτος πᾶς καταργέω , ἄλλος τε σημεῖον ἕνεκα δίδωμι ὁ περιτομή , τίς μέγας φυσάω ἐπι αὐτός ; Πῶς δέ καί ἐγώ κατεπαίρω ὁ ἀπερίτμητος ; σύ περιτέμνω καταναγκάζω σάρξ , ἐγώ δέ ὁ Καρδία περιτέμνω , ἵνα μή πονηρός λογίζομαι . ὅτι2 δέ καί ὁ Θεός εὐάρεστος ὁ τοιοῦτος περιτομή , ἀκούω τίς φημί κατηγορέω ὁ Ἰσραήλ διά Ἱερεμίας · « Πάν ὁ ἔθνος ἀπερίτμητος σάρξ , ὁ δέ οἶκος Ἰσραήλ ἀπερίτμητος Καρδία αὐτός · » μή γάρ ὁ ὁ ἀκροβυστία περιτομή δικαιόω δύναμαι . ἐπί ὁ πατριάρχης ἀνέρχομαι Ἀβραάμ , καί ὁράω αὐτός πίστις μόνος , μή μέντοι γε περιτομή δικαιόω · Ἀβραάμ γάρ πιστεύω ὁ Θεός , καί λογίζομαι αὐτός εἰς δικαιοσύνη . γνώρισμα χάρις ὕστερος ὁ περιτομή νομοθετέω , ὥστε δις αὐτός χαρακτηρίζω ὁ πιστός , ὁπηνίκα ὁ ἔθνος συναναστρέφω , καί εἰς μνήμη ἀνάγω ὁ ὁ ὅλος Θεός . εἰς πίστις οὖν ὁ λέγω αὐτός σύ παράγω ὁ πρᾶγμα . ὅτε Ἰσραήλ ἐν ὁ ἐρῆμος τεσσαράκοντα ἔτος μόνος καθ´ ἑαυτοῦ διατρίβω , ἕτερος ἔθνος μή συναναμείγνυμι , οὐ ἧμαι ἀναγκαῖος ὁ περιτομή · ἐφίημι ὅς καί ἀπερίτμητος τυγχάνω ὁ γεννάω κατά ὁ ἐρῆμος . ἡνίκα δέ ὁ ὁ Ναυῆ Ἰησοῦς ὁ Ἰορδάνης αὐτός διαβιβάζω , κελεύω θεῖος περιτέμνω . « Ποίησος γάρ , φημί ὁ θεός , μάχαιρα πέτρινος , καί περιτέμνω ὁ υἱός Ἰσραήλ , » τίς ἕνεκα καί διά τίς ; ὅτι2 μετά ὁ Ἰορδάνης ἀναμίσγω διάφορος ἔθνος μέλλω . εἰμί τοίνυν ὁ περιτομή τελειόω καί ἁγίζω ὁ περιτέμνω , διά τίς μή κατά ὁ ἐρῆμος περιτέμνω · Ἀλ οὐ εἰμί ἀναγκαῖος τηνικαῦτα ὁ περιτομή ὁ Ἰσραήλ , ὡς εἶπον , μόνος καί καθ´ ἑαυτοῦ διατρίβω . ἐντεῦθεν οὖν μανθάνω , ὅτι σημεῖον μόνος εἰμί ὁ περιτομή , ἀφορίζω ὁ Κραήλ ἐκ ὁ ἔθνος ὅς ὁράω συναναστρε φέρω . καί οὗτος δηλόω ὁ Κύριος λέγω · « περιτέμνω