cogPG.PG158 139
αὐτὸ κεκτῆσθαι δύναμιν εἴπωμεν . Ἀλλ´ ἐπειδὴ περὶ αὐτὸ γέγονε τῆς ἐντολῆς ἡ παράβασις , καὶ ἐξ ἐκείνου λοιπὸν ἐπεισῆλθε τῆς ἁμαρτίας ἡ γνῶσις καὶ αἰσχύνη , διὰ τοῦτο τὴν ἐπωνυμίαν ταύτην ἐδέξατο . Ἔθος γὰρ τῇ ἁγίᾳ Γραφῇ ἐκ τῶν συμβαινόντων πρανμάτων ἐπιτιθέναι καὶ τὰ ὀνόματα . Καὶ ἄκουε τί φησιν ἐπὶ τούτοις ὁ χρυσοῤῥήμων Ἰωάννης . « Ἐν ἐρήμῳ μία πηγὴ ὕδωρ ἀντιλογίας ἐκλήθη , οὐχ ὅτι τοιαύτην εἶχε φύσιν , ὥστε τοὺς ἐξ αὐτῆς ἀρυομένους εἰς ἀντιλογίας εὐθὺς μετατοέπεσθαι · εἰ γὰρ τοῦτο ἦν , καὶ αὐτὸς Μωσῆς ἐξ ἐκείνης πιὼν ἀντεῖπεν ἂν τῷ Θεῷ . Καθάπερ οὗν ἡ πηγὴ ἐκείνη οὐ παρὰ τὴν οἰκείαν φύσιν , παρὰ δὲ τὴν ἐπ´ αὐτῇ γενομένην ἀπείθειαν τοῦ λαοῦ ὕδωρ ἀντιλογίας ἐκλήθη , οὕτω καὶ τὸ φυτὸν ἐκεῖνο τὸ γμωστὸν καλοῦ καὶ πονηροῦ οὐ γνῶσιν εἶχεν , ἀλλ´ ὅτι πᾶς ἀμαρτάνων εἰς γνῶσιν ἔρχεται τοῦ εἰδέναι ὅτι καλὸν μὲν τὸ ὑπακούειν , κακὸν δὲ τὸ παραβαίνειν ἀστίν . Ὅθεν καὶ τοιαύτην ἐπωνυμίαν , ὡς ἔφημεν , ἐκ τῶν ἐν αὐτῷ συμβεβηκότων ἔσχηκεν ὕστερον . Τοῦ Ἀδὰμ δὲ φθορᾷ καὶ θνητότητι περιπεσόντος μετὰ τὴν παράβασιν , εἶπεν ὁ Θεὸς « Ἰδοὺ γέγονεν Ἀδὰμ ὡς εἷς ἐξ ἡμῶν . » Πρόσεχε δὲ , ἀγαπητέ . Ἄλλοι μὲν εἰρωνικῶς ἔφασαν τουτονὶ τὸν λόγον εἰπεῖν τὸν Θεόν · θεώσεως γὰρ ἔρωτα σχὼν ὁ Ἀδὰμ , καὶ ὧν ἀγαθῶν μέτοχος ἦν ἀθλίως ἐξέπεσε καὶ θνητὸς ὁ ἀθάνατος γέγονεν . Ἔτεροι δὲ προληπτικῶς τὸ τοιοῦτον ῥητὸν κατὰ τὸ ἰδίωμα τῆς Γραφῆς ἐξέλαβον , λέγοντες « Ἰδοὺ γέγονεν Ἀδὰμ ὡς εἷς ἐξ ἡμῶν , » τουτέστιν ὀψέ ποτε γενήσεται εἷς ἐξ ἡμῶν Ἄνθρωπος ὅμοιος τῷ Ἀδάμ . Τοῦτο προληπτικῶς , ὧς ἔφημεν , εἴρηται κατὰ τὸ ἰδίωμα τῆς Γραφῆς , ἤτις εἴωθε τὰ μέλλοντα γενέσθαι ὡς ἤδη παρόντα ἢ καὶ γεγονότα διαγορεύειν , καθὰ καὶ ἐπὶ τῆς προμήτορος εἰρημένον εὐρίσκομεν . Μήπω καὶ γὰρ αὐτῆς παραχθείσης λέγει ὅτι ἐποίησε τὸν ἄνθρωπον · ἄρσεν καὶ θῆλυ ἐποίησεν αὐτοὺς , εἰ καὶ καθ´ ἕτερον νοῦν ὁ θειότατος Ἀναστάσιος τὸ τοιοῦτον ἐνόησε θεῖον ῥητόν . Ἐν γὰρ τῷ περὶ ἀναστάσεως λόγῳ αὐτοῦ καὶ τάδε περὶ τούτων λέγων εὕρηται · « Διπλῆ τίς ἐστιν ἡ τῆς φύσεως ἡμῶν κατασκευὴ , ἥ τε πρὸς τὸ θεῖον ὡμοιωμένη καὶ ἡ πρὸς τὴν διαφορὰν ταύτην τῶν σχημάτων διῃρημένη τελευταῖον κατασκευασθεῖσα , » Καὶ οὐ ταῦτα μόνον , ἀλλὰ καὶ τὴν ἁγίαν ἐπιφέρει Γραφὴν ὁ θεῖος οὗτος ἀνὴρ , ὥστε τὸ δόγμα τοῦτο γενέσθαι σαφέστερον . Λέγει γὰρ « καὶ ἐποίησε τὸν ἄνθρωπον · κατ´ εἰκόνα Θεοῦ ἐποίησεν αὐτόν . Πρώτη ποίησις αὕτη , ἀπλῆ , μονάτροπος , ἄζυγος , μὴ ἔχουσά τινα διαφοράν . Καὶ κατ · εἰκόνα γὰρ Θεοῦ ἐποίησεν αὐτόν . Δευτέρα δὲ ποίησις , ἄρσεν καὶ θῆλυ ἐποίησεν αὐτούς . » Ὅτι δὲ ταῦτα οὕτως ἔχει , δῆλον ἐκ τῶν ῥημάτων αὐτῶν . Ἐκεῖ μὲν εἶπεν αὐτὸν , κατ´ εἰκόνα Θεοῦ ἐποίησεν αὐτόν · ἐνταῦθα δὲ εἶπεν αὐτοὺς , ἄρσεν καὶ θῆλυ ἐποίησεν αὐτούς . Πρόσεχε δέ . Ἐπειδὴ ἡ ἀγία
Lemmas: αὐτός κτάομαι δύναμις εἶπον . Ἀλ ἐπεί περί αὐτός γίγνομαι ὁ ἐντολή ὁ παράβασις , καί ἐκ ἐκεῖνος λοιπός ἐπεισέρχομαι ὁ ἁμαρτία ὁ γνῶσις καί αἰσχύνη , διά οὗτος ὁ ἐπωνυμία οὗτος δέχομαι . ἔθος γάρ ὁ ἅγιος γραφή ἐκ ὁ συμβαίνω πρανμάτων ἐπιτίθημι καί ὁ ὄνομα . καί ἀκούω τίς φημί ἐπί οὗτος ὁ χρυσορρήμων Ἰωάννης . « ἐν ἐρῆμος εἷς πηγή ὕδωρ ἀντιλογία καλέω , οὐ ὅτι τοιοῦτος ἔχω φύσις , ὥστε ὁ ἐκ αὐτός ἀρύω εἰς ἀντιλογία εὐθύς μετατοεπω · εἰμί γάρ οὗτος εἰμί , καί αὐτός Μωσῆς ἐκ ἐκεῖνος πίνω ἀντιλέγω εἄν ὁ Θεός . καθά ἐν ὁ πηγή ἐκεῖνος οὖον παρά ὁ οἰκεῖος φύσις , παρά δέ ὁ ἐπι αὐτός γίγνομαι ἀπείθεια ὁ λαός ὕδωρ ἀντιλογία καλέω , οὗτος καί ὁ φυτόν ἐκεῖνος ὁ γμωστὸν καλός καί πονηρός οὖον γνῶσις ἔχω , ἀλ ὅτι πᾶς ἁμαρτάνω εἰς γνῶσις ἔρχομαι ὁ οἶδα ὅτι καλός μέν ὁ ὑπακούω , κακός δέ ὁ παραβαίνω Άστιν . ὅθεν καί τοιοῦτος ἐπωνυμία , ὡς φημί , ἐκ ὁ ἐν αὐτός συμβεβηκός ἔχω ὕστερος . ὁ Ἀδάμ δέ φθορά καί θνητότης περιπίπτω μετά ὁ παράβασις , εἶπον ὁ θεός « ἰδέ γίγνομαι Ἀδάμ ὡς εἷς ἐκ ἐγώ . » προσέχω δέ , ἀγαπητός . ἄλλος μέν εἰρωνικός φημί οὗτος ὁ λόγος εἶπον ὁ Θεός · θέωσις γάρ Ἔρως ἔχω ὁ Ἀδάμ , καί ὅς ἀγαθός μέτοχος εἰμί ἄθλιος ἐκπίπτω καί θνητός ὁ ἀθάνατος γίγνομαι . ἔτερος δέ προληπτικός ὁ τοιοῦτος ῥητός κατά ὁ ἰδίωμα ὁ γραφή ἐκλαμβάνω , λέγω « ἰδέ γίγνομαι Ἀδάμ ὡς εἷς ἐκ ἐγώ , » τουτέστιν ὀψέ ποτός γίγνομαι εἷς ἐκ ἐγώ Ἄνθρωπος ὅμοιος ὁ Ἀδάμ . οὗτος προληπτικός , ὅς φημί , εἴρω κατά ὁ ἰδίωμα ὁ γραφή , ὅστις εἴωθα ὁ μέλλω γίγνομαι ὡς ἤδη πάρειμι ἢ καί γίγνομαι διαγορεύω , καθά καί ἐπί ὁ προμήτωρ εἴρω εὑρίσκω . μήπω καί γάρ αὐτός παράγω λέγω ὅτι ποιέω ὁ ἄνθρωπος · ἄρσην καί θῆλυς ποιέω αὐτός , εἰμί καί καθ´ ἕτερος νόος ὁ θεῖος Ἀναστάσιος ὁ τοιοῦτος νοέω θέω ῥητός . ἐν γάρ ὁ περί ἀνάστασις λόγος αὐτός καί ὅδε περί οὗτος λέγω εὑρίσκω · « διπλόος τίς εἰμί ὁ ὁ φύσις ἐγώ κατασκευή , ὅς τε πρός ὁ θέω ὁμοιόω καί ὁ πρός ὁ διαφορά οὗτος ὁ σχῆμα διαιρέω τελευταῖος κατασκευάζω , » καί οὖον οὗτος μόνος , ἀλλά καί ὁ ἅγιος ἐπιφέρω γραφή ὁ θεῖος οὗτος ἀνήρ , ὥστε ὁ δόγμα οὗτος γίγνομαι σαφής . λέγος γάρ « καί ποιέω ὁ ἄνθρωπος · κατ´ εἰκών Θεός ποιέω αὐτός . Πρώτη ποίησις οὗτος , ἀπλῆ , μονατροπους , ἄζυγος , μή ἔχω τις διαφορά . καί κατά · εἰκών γάρ Θεός ποιέω αὐτός . δεύτερος δέ ποίησις , ἄρσην καί θῆλυς ποιέω αὐτός . » ὅτι2 δέ οὗτος οὕτως ἔχω , δῆλος ἐκ ὁ ῥῆμα αὐτός . ἐκεῖ μέν εἶπον αὐτός , κατ´ εἰκών Θεός ποιέω αὐτός · ἐνταῦθα δέ εἶπον αὐτός , ἄρσην καί θῆλυς ποιέω αὐτός . προσέχω δέ . ἐπεί ὁ ἅγιος