cogPG.PG158 425
δὲ ὑπὸ Θεοῦ παρήχθη ὁ πρῶτος ἑκεῖνος , ὡς ὁ τὰ θεῖα σοφὸς Ἰωάννης φησί · τί χρὴ καὶ λέγειν ἐπὶ τούτοις ; Εἰ γὰρ ἀῤῥενικῷ σχήματι πάντες ἀναστήσονται , ἡ κατὰ σχῆμα πάντες ἕτερον , ὡς οἶδεν ὁ πλάσας ἡμᾶς Θεός · εἴ γε καὶ μᾶλλον ἔοσιν ἐνεῖσε καὶ θῆλυ μὴ εἶναί φησι διὰ τὸ ταυτὸν ἄρα τοῦ σχήματος · ἄλλως τε εἰ τὴν κατὰ τὸ ἄῤῥεν εἰχε διαφορὰν συμφυῆ τῇ ὑπάρξει αὐτοῦ ὁ πρῶτος ἄνθρωπος , ἦν ἱδεῖν αὐτίκα καὶ τὸ θῆλυ συνυπάρχον αὐτῷ · τὸ γὰρ ἄρσεν διὰ τὸ θῆλυ , καὶ τὸ θῆλυ διὰ τὸ ἄρσεν ἐξ ὰνάγκης ἐγένετο , καὶ δηλοῦσι τοῦτο τὰ παντοδαπὰ γένη τῶν ζώων . Οὐδὲν γὰρ ἐξ αὐτῶν ἀπὸ γῆς ἐξῆλθε συζυγίας χωρίς · ἀναγκαία γὰρ ἦν ἡ συνουσία αὐτῆς πρός τε τὴν τοῦ γένους διαδοχήν · ὅτι μὴ κατὰ τοὺς ἀγγέλους ἠθέλησε καὶ ταῦτα πληθύνεσθα . Ἀλλὰ ταῦτα μὲν ὑψηλοτέρου δεῖται νοὸς , ὥστε πρὸς ἄλληλα συμβιβάζεσθαι · ἡμεῖς δὲ οὐ μόνον ἐπὶ τούτοις ἀμηχανοῦντες μὲν , ἀλλὰ καὶ ἐφ´ οἷς αὐτὸς ἑαυτῷ παρακατιὼν ὁ ἄνθρωπος ἐναντιούμενος φαίνεται · ἔφθασε μὲν γὰρ τὸν πρῶτον ἄνθρωπον εἰπεῖν ὑπὸ Θεοῦ παραχθῆναι ἄῤῥενα θείας χάριτος ἀξωθῆναι καὶ τὴν τῶν ἐπιγείων ἀρχὴν ἐγχειρισθῆναι · μετὰ δὲ ταῦτα καὶ τάδε κατὰ λέξιν ἐπήγαγεν · « Εἰ . ὡς δὲ ὁ προγνώστης Θεὸς ὅτι ἐν παραβάσει γενήσεται , καὶ ὅτι φθορᾷ ὑποπεσεῖται , παράγει τὸ θῆλυ ἐξ αὐτοῦ βοηθὸν αὐτῷ κατ´ αὐτὸν πρός γε τὴν ἐκ διαδοχῆς τοῦ γένους σύστασιν · διὸ δὲ καὶ οὐ μικρὰ ἠπορήκαμεν . Φαίνεται γὰρ ὡς , εἴγε μὴ φθορᾷ ὑποπεσεῖν ἐκεῖνος ἔμελλεν , οὐκ ἂν ἐξ αὐτοῦ τὸ θῆλυ παρήγαγεν . Εἰ δὲ μὴ τοῦτο παρήγαγεν , πῶς ἂν ἐγεγόνει τῶν ἀνθρώπων ὁ πληθυσμός ; » Ἀλλὰ κατὰ τοὺς ἀγγέλους ἀσυνδιάστως , ὡς ὁ Νύσσης φησί . Καὶ τίνος ἕνεκεν ἐν τῷ τοῦ ἄῤῥενος σχήματι παραχθῆναί φησι κατ´ ἀρχὰς τὸν Ἀδὰμ , ταῦτα παρακαλοῦμεν μαθεῖν . Ὁ γὰρ θεῖος ἐντεῦθεν τοῖς τε διαληφθεῖσι Πατράσι καὶ ἑαυτῷ μᾶλλον ἐναντιούμενος φαίνεται · εἰ μή που τὴν ἄῤῥενα λέξιν ἐνταῦθα καθ´ ἑτέραν εἴπωμεν σημασίαν ἐκλαβέσθαι τὸν ἅγιον · ἡ γὰρ λέξις αὕτη σημαίνει ποτὲ καὶ τὸ πρακτικὸν καὶ τὸ ἰσχυρὸν , καὶ τὸ τέλειον , ὡς ἡ ἐτυμολογία τῆς τοιαύτης παρίστησι λέξεως · τοιοῦτον γὰρ ἀπ´ ἀρῆς παραγαγὼν αὐτὸν ὁ Θεὸς τῆς ἑαυτοῦ θεότητος αὐτῷ μετέδωκεν καὶ τὴν τῶν ἐπιγείων πάντων ἀρχὴν ἐνεχείρισε . Πρόσεχε οὖν . Εἰ γὰρ καὶ ζωώδης ἡμῖν ἡ γένεσις » σήμερον , ἀλλ´ ἡ ἀμαρτία ταύτης πρόξενος γέγονεν . Καὶ εἴ γε μὴ βαρυνθῇς τὰς ἀκοὰς , μικρὸν ἐπαναλήψομαι τοῦτον λόγον . Ἔπλασε γὰρ τὸν ἄνθρωπον ἐ Θεὸς , ἐν παραδείσῳ αὐτὸν ἔθετο , καὶ οὔτε γάμου παρ´ αὐτὸν λόγος ἦν , οὔτε βοηθοῦ τοῦ θήλεος ἔχρηζεν . Εἰ γὰρ καὶ πλάττων αὐτὸν ὁ Θεὸς ἑώρα τὸ γένος τὸ ἀνθρώπινον · πόσον ἂν εἴη κατ´ ἀριθμὸν ἀλλὰ καὶ κατ´ ἐκεῖνον τὸν πρῶτον , εἴ γε μὴ ὥφθη παρήκοος , ἀσυνδιάστως ἄπαντες παρήχθησαν ἄν · ἔἴ γὰρ καὶ τὸ μέλλον οὐκ ἦν ἀγνοῶν ὁ Θεὸς , ἀλλὰ δεῖξαί τε ὡς ἤθελεν ὁποῖον εἶναι πρότερον ἐπὶ τῷ ἀνθρώπῳ σκοπόν . Διὰ γὰρ τοῦτο καὶ μόνον αὐτὸν παρήγαγε , καὶ ἀφθαρσία τετίμηκε . Κατ´ ἐκεῖνον μὲν οὖν τὸν πρῶτον , εἴπερ ὑπακούων ἔμεινε , τὸ γένος ἅπαν παραχθῆναι τὸ ἀνθρώπινον ἔμελλεν . Ἐ
Lemmas: δέ ὑπό Θεός παράγω ὁ πρῶτος ἐκεῖνος , ὡς ὁ ὁ θεῖον σοφός Ἰωάννης φημί · τίς χρή καί λέγω ἐπί οὗτος ; εἰμί γάρ ἀρσενικός σχῆμα πᾶς ἀνίστημι , ὁ κατά σχῆμα πᾶς ἕτερος , ὡς οἶδα ὁ πλάσσω ἐγώ Θεός · εἰμί γε καί μᾶλλον ἀδών ἐνίημι καί θῆλυς μή εἰμί φημί διά ὁ τατός ἄρα ὁ σχῆμα · ἄλλως τε εἰμί ὁ κατά ὁ ἄρσην ἔχω διαφορά συμφυής ὁ ὑπάρχω αὐτός ὁ πρῶτος ἄνθρωπος , εἰμί ὁράω αὐτίκα καί ὁ θῆλυς συνυπάρχω αὐτός · ὁ γάρ ἄρσην διά ὁ θῆλυς , καί ὁ θῆλυς διά ὁ ἄρσην ἐκ ἀνάγκη γίγνομαι , καί δηλόω οὗτος ὁ παντοδαπός γένος ὁ ζῷον . οὐδείς γάρ ἐκ αὐτός ἀπό γῆ ἐξέρχομαι συζυγία χωρίς · ἀναγκαῖος γάρ εἰμί ὁ συνουσία αὐτός πρός τε ὁ ὁ γένος διαδοχή · ὅτι μή κατά ὁ ἄγγελος ἐθέλω καί οὗτος πληθύνω . ἀλλά οὗτος μέν ὑψηλός δήω νόος , ὥστε πρός ἀλλήλων συμβιβάζω · ἐγώ δέ οὖον μόνος ἐπί οὗτος ἀμηχανάω μέν , ἀλλά καί ἐφίημι ὅς αὐτός ἑαυτοῦ παρακάτειμι ὁ ἄνθρωπος ἐναντιόομαι φαίνω · φθάνω μέν γάρ ὁ πρῶτος ἄνθρωπος εἶπον ὑπό Θεός παράγω ἄρσην θεῖος χάρις ἄγω καί ὁ ὁ ἐπίγειος ἀρχή ἐγχειρίζω · μετά δέ οὗτος καί ὅδε κατά λέξις ἐπάγω · « εἰμί . ὡς δέ ὁ προγνώστης θεός ὅτι ἐν παράβασις γίγνομαι , καί ὅτι φθορά ὑποπίπτω , παράγω ὁ θῆλυς ἐκ αὐτός βοηθός αὐτός κατ´ αὐτός πρός γε ὁ ἐκ διαδοχή ὁ γένος σύστασις · διό δέ καί οὖον μικρός ἀπορέω . φαίνω γάρ ὡς , εἰ μή φθορά ὑποπίπτω ἐκεῖνος μέλλω , οὐ εἄν ἐκ αὐτός ὁ θῆλυς παράγω . εἰμί δέ μή οὗτος παράγω , πῶς εἄν γίγνομαι ὁ ἄνθρωπος ὁ πληθυσμός ; » ἀλλά κατά ὁ ἄγγελος ἀσυνδιάστως , ὡς ὁ Νύσσα φημί . καί τίς ἕνεκα ἐν ὁ ὁ ἄρσην σχῆμα παράγω φημί κατ´ ἀρχή ὁ Ἀδάμ , οὗτος παρακαλέω μανθάνω . ὁ γάρ θεῖος ἐντεῦθεν ὁ τε διαλαμβάνω πατήρ καί ἑαυτοῦ μᾶλλον ἐναντιόομαι φαίνω · εἰμί μή ποῦ ὁ ἄρσην λέξις ἐνταῦθα καθ´ ἕτερος εἶπον σημασία ἐκλαμβάνω ὁ ἅγιος · ὁ γάρ λέξις οὗτος σημαίνω ποτέ καί ὁ πρακτικός καί ὁ ἰσχυρός , καί ὁ τέλειος , ὡς ὁ ἐτυμολογία ὁ τοιοῦτος παρίστημι λέξις · τοιοῦτος γάρ ἀπ´ ἀρή παράγω αὐτός ὁ θεός ὁ ἑαυτοῦ θεότης αὐτός μεταδίδωμι καί ὁ ὁ ἐπίγειος πᾶς ἀρχή ἐγχειρίζω . προσέχω οὖν . εἰμί γάρ καί ζωώδης ἐγώ ὁ γένεσις » σήμερον , ἀλ ὁ ἁμαρτία οὗτος πρόξενος γίγνομαι . καί εἰμί γε μή βαρύνω ὁ ἀκοή , μικρός ἐπαναλαμβάνω οὗτος λόγος . πλάσσω γάρ ὁ ἄνθρωπος εἰ θεός , ἐν παράδεισος αὐτός τίθημι , καί οὔτε γάμος παρ´ αὐτός λόγος εἰμί , οὔτε βοηθός ὁ θῆλυς χρήζω . εἰμί γάρ καί πλάσσω αὐτός ὁ θεός ὁράω ὁ γένος ὁ ἀνθρώπινος · πόσος εἄν εἰμί κατ´ ἀριθμός ἀλλά καί κατ´ ἐκεῖνος ὁ πρῶτος , εἰμί γε μή ὁράω παρήκοος , ἀσυνδιάστως ἀπάντομαι παράγω ἄν · εἰμί γάρ καί ὁ μέλλω οὐ εἰμί ἀγνοέω ὁ θεός , ἀλλά δείκνυμι τε ὡς ἐθέλω ὁποῖος εἰμί πρότερος ἐπί ὁ ἄνθρωπος σκοπός . Ζεύς γάρ οὗτος καί μόνος αὐτός παράγω , καί ἀφθαρσία τιμάω . Κατς ἐκεῖνος μέν οὖν ὁ πρῶτος , εἴπερ ὑπακούω μένω , ὁ γένος ἅπας παράγω ὁ ἀνθρώπινος μέλλω . εἰ