cogPG.PG158 542
ὑφηγουμένοις ἔξω τοῦ ὀρθοῦ φρονήματος εὑρεθείην , καὶ ἐν τῷ μεγίστῳ πλανώμενος . Ἀλλὰ νῦν ἐν τούτοις πᾶσαν τὴν τοῦ λόγου ἰσχὺν θεασόμενος , καὶ τὴν ἐλπίδα τῆς τῶν ἐκκλησιῶν ἑνώσεως ἐπὶ τούτων σαλειθειν κατανοήσας ἐπεὶ καὶ διὰ τοῦτο ἡγοῦνταί τινες τοὺς σοφωτέρους ἐπισπάσεσθαι · τοὺς γὰρ μὴ τοιούτους καὶ εὐληπτοτέρους ἴσως εἶναι πιστεύουσιν , ἐθαυμάσαμεν ὅπως σοφοὶ ἄνδρες , νοῦ τε καὶ παιδείας εὖ ἔχοντες , καὶ πείρᾳ θεολογίας προβεβηκέναι δοκοῦντες , τοιούτοις τισὶ τὴν πίστιν καὶ τὴν τῶν Πασέρων θεολογίαν κρίνειν καὶ ταλαντεύειν πειρῶν ται , ἢ αὐτοὶ σφᾶς αὐτοὺς ἀπατῶντες , ἢ ἄλλους ῥαδίω - ὑπ´ αὐτῶν τοῦτο πείσεσθαι νομίζοντες . Ἀπήλλαγμαι δ´ ὡς ἔφην καὶ τοῦ δέους , βέλτιον τῇ πατρίᾳ δόξῃ στηριχθείς . Πέφυκε γάρ πως τὰ τῶν ἐναντίων ἐλεγχόμενα τοὺς τούτοις διαφερομένους βεβαιοτέρους ἢ καὶ γενναιοτέρους ποιεῖν . Καὶ ὁ μὲν οἰουδήτινος ἁπτόμενος ἐλέγχου δόξειεν ἂν ἴσως ἐνισχημένος τινὶ πάθει τοῦτο ποιεῖν , ἐφ´ ᾧ τὰ μὲν καλῶς ἔχοντα διαστρέφειν καὶ παρερμηνεύειν , τοῖς δὲ σαθροτέροις ἐπιφύεσθαι , καὶ πρὸς τοῦτο μόνον τείνειν τὸν σκοπὸν , ὅπως ἱκανῶς δόξεις σὸ ἀνταγωνιστὸν ἑλὼν , ἐγὼ δὲ τοῦτο ἐν οἱῳδήτινι πράγματι ἀπεικὸς εἶναι νομίζων καὶ ἄδικον . Τῆς γὰρ ἀληθείας ἐστὶ κατάγνωσις καὶ τῆς συνειδήσεως οθο.ρὰ , οὐχ ἥκιστά γ´ ἐν οἷς περὶ πίστεως γίγνονται λέ γοι καινοῦ τινος πράγματος καὶ μεγίστου καὶ κεφαλαίου τῶν πάντων , ἀνόσιον ἡγοῦμαι τοῦτο καὶ ἀσεβὲς , μὴ ἀπαθεῖ καὶ καθαρῷ νοὶ τὰ περὶ τούτων καταστοχάζεσθαι , ἀλλὰ πρὸς ἔριν , ἢ φιλονεικίαν , ἢ ἄλλο τι τῶν ἀνθρωπίνων τοὺς λόγους ποιεῖσθαι Τῆ τοι καὶ τὴν ἀλήθειαν αὐτὴν ἐν τούτοις μαρτύρομαι , ὡς ὅσα μοι καθαρῶς ὑπαγορεύει τὸ συνειδὸς , ἀφ´ ὧν ἔχω μαθὼν πρὸς τῶν προηγησαμένων σοφῶν καὶ Κἁγίων ἀνδρῶν , καὶ τῶν κοινῶν τῆς εὐσεβείας διδαακάλων , καὶ τῶν ἀρχῶν τῆς πίστεως λέξων ἔρχομαι · ἢ μᾶλλον εἰπεῖν , οὐδ´ ἐξ οἰκείου δικαστηρίου τὴν Κψῆφον αὐτὸς οἴσω . Παραθεὶς δὲ μόνον ταυτα ταῖς τῶν ἁγίων γραφαῖς , τόν τε νοῦν τούτων τῷ ἐκείνων παρεξετάσας . δικαστὰς τοὺς εὐγνώμονας καὶ ἀπαθῶς τὰ παρόντα διελευσομένους προστήσομαι · οὓς καὶ ἀξιῶμὴ τῇ λέξει προσέχειν ἀφελῶς ἔχουσαν , τὸν δὲ νοῦν ἐξετάζειν , καὶ τὴν ἀλήθειαν ἐπιζητεῖν Τῶν μὲν εἰς τὸν ἐνδοξότατον μέγαν Δούκαν ἐγκωμίων κἀγὼ χάριν ὁμολογῶ σὺν πᾶσι τοῖς ἄλλοις αὐτῷ · κοινῇ τε γὰρ ἄπαντες ὀφείλομεν τὰς χάριτας τῷ τοιούτῳ ἀνδρὶ , προθύμῳ τε ὄντι περὶ τὰ κοινὰ καὶ ἐπωφελεῖ , καὶ ἰδίᾳ ἕκαστος διὰ τὴν πρὸς ἑκάστου ενοιαν αὐτοῦ , κοινὸν πρυτανεῖον ἑαυτὸν ἀγαθοῦ καὶ πάσης χρείας καὶ βοηθείας ἑκάστου παρασχομένῳ · τὰ δὲ κατ´ αὐτοῦ ταῦτα ἐγκώμια ἀντὶ πολλῶν καὶ Κμεγάλων τῶν προσηκόντων αὐτῷ βραχέα καὶ αὐτὸς εἶναι ὁμολογῶ , καὶ ἀνθρώπου πεφεισμένως ἄγαν , καὶ ἄκροις ὡς εἰπεῖν δακτύλοις τούτον ἁψαμένου , τω βραχυτάτῳ τὸν ἐνεστηκότα ξυγχωρῆσθαι χρόνον , καὶ τῷ μήπω τὸν καιρὸν ἥκειν τῶν ἐγκωμίων τῶν τελεωτέρων ἴσως · τοῖς γὰρ ἀγαθοῖς ἅπας ἀνεῖται καιρὸς εἰς ἔπαινον . Τὸ δὲ χάριεν τῶν αὐτοῦ καλῶν , τὸ μὴ μόνον ἐφιστάνειν τοῖς δόγμασιν οἷόν τε ὄντα , ἀλλὰ καὶ τοῖς ἄλλοις ἀνακοινοῦσθαι περὶ τὶτων αλ ιόνον οἷς αύνοιδεν ὑγιῶς φρονεῖν , ἀλλὰ καὶ τοῖς μὴ οὕτως ἔχουσιν , ἵν´ ἐκ πάντων τὸ καλὸν κατὰ τὴν σοφὴν μέλιτταν ἀναλέγοιτο , οὐ χάριεν αὐτὸς ἂν φαίην , ὡς ἄν τις εἴποι , ἀλλὰ γενναῖον καὶ θαυμαστὸν , καὶ λογίας ὄντως ἴδιον ψυχῆς , ὅθεν καὶ τὰ περὶ τούτων ἀφειμένῳ ἰτέον ἤδη μοί ἐστι πρὸς τὰ θεολογικώτεΚρα , οὐ περιέργως τοῦτο ποιοῦντι οὔτε νῦν , οὔτ´ ἄλλοτε , προὔργου γὰρ τοῦτό γε τυγχάνον πάντως , οὕτ´ ἀμελῶς , εἴπερ γὰρ ἄλλο τι τοῦτο προσοχῆς τελείας ἄξιον , εἰ μή που περιέργως θεολογεῖν , καὶ περιεργότερον ἔτι θεολογήσειν , εἴποι τις τὸν μηδὲν ἀναγκαῖον λέγοντα , ἢ ἐροῦντα , καὶ τῆς ἱερᾶς θεολογίας ἄξιον . Τί οὖν φησι τὰ τῆς θεολογίας ; ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ . Τριῶν ὄντων ἐν τοῖς θοίοις προσώπων κατὰ τὰς θεολογικὰς ὑποτυπώσεις καὶ ἀρχὰς Πατρὸ - Υἱοῦ πα´ καὶ θείου Πνεύματος , ἡνωμένων μὲν τῇ οὐσίᾳ , διακρινομένων δὲ ταῖς ἰδιότησι χρήματι . ΑΓΑΛΛΙΑΝΟΣ . Ὁ μὲν θεμέλιος ὥς εὐσεβὴς καὶ ἀληθὴς καὶ θεολογικώτατος ἀρχή τε καὶ ὑπόθεσις τῆς πίστεως ἀληθεστάτη εἰ καὶ τὰ ἐποικοδομούμενα αὐτῷ σύμφωνα τοῖς τῶν ἀρχιτεκτόνων , καὶ οἷς ἕπεσθαι προστετάν · Κμεθα ἐπιτεθείη . Διακρίνεσθαι γάρ φησι τὰ θεῖα πρόσωπα ταῖς ἰδιότησι . Καλὸν οὐν πυθέσθαι πρὸς αῶν θεολόγων Πατέρων , τίσιν εἰσὶν αἱ τῶν προσώπων ἰδιότητες , αἱ καὶ διακρίνουσι τὰ πρόσωπα καὶ οὐδὲ μεταπίπτειν πεφύκασιν , ἀμιγεῖς τε καὶ ἀκοινώνητοι κατονομάζονται . Λυδία γάρ τις ἂν εἴη πρὸς τὰ ἑξῆς τό τε κίβδηλον ἐμφαίνουσα καὶ τὸ εἰλικρινές . Εἰ γὰρ τὴρήσει . τὴν θέσιν , τὴν ἀρχὴν καὶ τὸ αἴτιον ἕνδον ἐν τῇ θεότητι ὡς ἰδιάσητα τοῦ Πατρὸς αὐτῷ μόνῳ φυλάξει · εἰ δὲ κοινὰ νομοθετήσει Πατρὶ κσἱ Υἱῶ πάντως τὰς θεολογικὰς ὑποπτυπώσεις παρασαλεύσει . Αὐτίκα γὰρ ὁ Θεολόγος Γρηγόριος , « Αἰ ἰδιότητες , Κφησὶ , Πατρὸς μὲν καὶ ἀνάρχου καὶ ἀρχῆς ἐπινοουμένου καὶ λεγομένου . » Καὶ ὁ ἱερὸς Διονύσιος , « Μόνη πηγὴ τῆς ὑπερουσίου θεότητος ὁ Πατήρ . » Καὶ Κὥ ριλλος , « Εἰ γνώρισμα τῆς τοῦ Πατρὸς ὑποστάσεως ἡ καρπογονία , εἴτουν θεογονία , φυσική τίς ἐστι πάντως ἰδιότης αὐτοῦ . » Καὶ ὁ μέγας Βασίλειος , « Ἵιον τοῦ Πατρὸς ἡ ἀγεννησία καὶ τὸ καλεῖσθαι Πατήρ . » Ὅπερ ἀναπτύσσων ὁ Γρηγόριος , « Τοῦτό ἐστι , φησὶν , ὁ Πατὴρ , γεννήτωρ καὶ προβολεύς . Ἵδιον δὲ τοῦ Υἱοῦ τὸ καλεῖσθαι Υἱὸν , καὶ τὸ γεννᾶσθαι ἐκ σοῦ Πατρός . διον δὲ τοῦ Πνεύματος τὸ καλεῖσθαι Πνεῦμα ἅγιον , καὶ ἐκ τοῦ Πατρὸς ἐκπορεύεσθαι . » Ἀλλὰ ταῦτα μὲν , ὡς ἔφην , κείσθωσαν ὡσανεί τις γνώμων καὶ κανὼν , παρ´ οὗ τῶν ἐφεξῆς αὐτοῦ συμπεραινόντων κατάδηλον ἔσται τὸ ἑφαρμόζον · τί δὲ ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ οοφρο ωδΘΙ
Lemmas: ὑφηγέομαι ἔξω ὁ ὀρθός φρόνημα εὑρίσκω , καί ἐν ὁ μέγας πλανάω . ἀλλά νῦν ἐν οὗτος πᾶς ὁ ὁ λόγος ἰσχύς θεάομαι , καί ὁ ἐλπίς ὁ ὁ ἐκκλησία ἕνωσις ἐπί οὗτος σαλειθεω κατανοέω ἐπεί καί διά οὗτος ἡγέομαι τις ὁ σοφός ἐπισπάω · ὁ γάρ μή τοιοῦτος καί εὔληπτος ἴσως εἰμί πιστεύω , θαυμάζω ὅπως σοφός ἀνήρ , νόος τε καί παιδεία εὕω ἔχω , καί πείρω θεολογία προβαίνω δοκέω , τοιοῦτος τις ὁ πίστις καί ὁ ὁ Πασέρων θεολογία κρίνω καί ταλαντεύω πείρω ὁ , ἢ αὐτός σφεῖς αὐτός ἀπατάω , ἢ ἄλλος ῥᾴδιος - ὑπό αὐτός οὗτος πείθω νομίζω . ἀπαλλάσσω δδʹ ὡς φημί καί ὁ δέος , ἀγαθός ὁ πάτριος δόξα στηρίζω . φύω γάρ πως ὁ ὁ ἐναντίος ἐλέγχω ὁ οὗτος διαφέρω βέβαιος ἢ καί γενναῖος ποιέω . καί ὁ μέν οἰουδήτινος ἅπτω ἐλέγχω δοκέω εἄν ἴσως ἐνέχω τις πάθος οὗτος ποιέω , ἐφίημι ὅς ὁ μέν καλῶς ἔχω διαστρέφω καί παρερμηνεύω , ὁ δέ σαθρός ἐπιφύω , καί πρός οὗτος μόνος τείνω ὁ σκοπός , ὅπως ἱκανῶς δοκέω σός ἀνταγωνιστής αἱρέω , ἐγώ δέ οὗτος ἐν οἰδήτης πρᾶγμα ἀπεοικώς εἰμί νομίζω καί ἄδικος . ὁ γάρ ἀλήθεια εἰμί κατάγνωσις καί ὁ συνείδησις οθο.ρὰ , οὐ ἥκιστος γγʹ ἐν ὅς περί πίστις γίγνομαι λεʹ γος καινός τις πρᾶγμα καί μέγας καί κεφάλαιος ὁ πᾶς , ἀνόσιος ἡγέομαι οὗτος καί ἀσεβής , μή ἀπαθής καί καθαρός νόος ὁ περί οὗτος καταστοχάζομαι , ἀλλά πρός Ἔρις , ἢ φιλονεικία , ἢ ἄλλος τίς ὁ ἀνθρώπινος ὁ λόγος ποιέω τῆ ὅς καί ὁ ἀλήθεια αὐτός ἐν οὗτος μαρτύρομαι , ὡς ὅσος ἐγώ καθαρός ὑπαγορεύω ὁ σύνοιδα , ἀφή ὅς ἔχω μανθάνω πρός ὁ προηγέομαι σοφός καί κάγια ἀνήρ , καί ὁ κοινός ὁ εὐσέβεια διδαακάλων , καί ὁ ἀρχή ὁ πίστις λέγω ἔρχομαι · ἢ μᾶλλον εἶπον , οὐδός ἐκ οἰκεῖος δικαστήριον ὁ Κψῆφον αὐτός φέρω . παρατίθημι δέ μόνος Ούτος ὁ ὁ ἅγιος γραφεύς , ὁ τε νόος οὗτος ὁ ἐκεῖνος παρεξετάζω . δικαστής ὁ εὐγνώμων καί ἀπαθής ὁ πάρειμι διέρχομαι προΐστημι · ὅς καί ἀξιός ὁ λέγω προσέχω ἀφελής ἔχω , ὁ δέ νόος ἐξετάζω , καί ὁ ἀλήθεια ἐπιζητέω ὁ μέν εἰς ὁ ἔνδοξος μέγας Δούκας ἐγκώμιον ἐγώ χάρις ὁμολογέω σύν πᾶς ὁ ἄλλος αὐτός · κοινός τε γάρ ἀπάντομαι ὀφείλω ὁ χάρις ὁ τοιοῦτος ἀνήρ , πρόθυμος τε εἰμί περί ὁ κοινός καί ἐπωφελέω , καί ἴδιος ἕκαστος διά ὁ πρός ἕκαστος νοια αὐτός , κοινός πρυτανεῖον ἑαυτοῦ ἀγαθός καί πᾶς χρεία καί βοήθεια ἕκαστος παρέχω · ὁ δέ κατ´ αὐτός οὗτος ἐγκώμιον ἀντί πολύς καί Κμεγάλων ὁ προσήκω αὐτός βραχύς καί αὐτός εἰμί ὁμολογέω , καί ἄνθρωπος πεφεισμένως ἄγαν , καί ἄκρος ὡς εἶπον δάκτυλος οὗτος ἅπτω , ὁ βραχύς ὁ ἐνίστημι συγχωρέω χρόνος , καί ὁ μήπω ὁ καιρός ἥκω ὁ ἐγκώμιον ὁ τέλειος ἴσως · ὁ γάρ ἀγαθός ἅπας ἀνίημι καιρός εἰς ἔπαινος . ὁ δέ χάριεν ὁ αὐτός καλός , ὁ μή μόνος ἐφιστάνω ὁ δόγμα οἷος τε εἰμί , ἀλλά καί ὁ ἄλλος ἀνακοινόω περί Τίτων Αλ ιόνον ὅς ἀνύω ὑγιής φρονέω , ἀλλά καί ὁ μή οὕτως ἔχω , ὅς ἐκ πᾶς ὁ καλός κατά ὁ σοφός μέλισσα ἀναλέγω , οὖον χάριεν αὐτός εἄν φημί , ὡς ἄν τις εἶπον , ἀλλά γενναῖος καί θαυμαστός , καί λόγιος εἰμί ἴδιος Ψυχή , ὅθεν καί ὁ περί οὗτος ἀφίημι εἶμι ἤδη ἐγώ εἰμί πρός ὁ θεολογικώτεΚρα , οὖον περιέργως οὗτος ποιέω οὔτε νῦν , οὔτ´ ἄλλοτε , προὔργου γάρ οὗτος γε τυγχάνω πάντως , ὕω ἀμελής , εἴπερ γάρ ἄλλος τίς οὗτος προσοχή τέλειος ἄξιος , εἰμί μή ποῦ περιέργως θεολογέω , καί περίεργος ἔτι θεολογέω , εἶπον τις ὁ μηδείς ἀναγκαῖος λέγω , ἢ ἐρῶ , καί ὁ ἱερός θεολογία ἄξιος . τις οὖν φημί ὁ ὁ θεολογία ; Αργυρόπουλος . τρεῖς εἰμί ἐν ὁ τοῖος πρόσωπον κατά ὁ θεολογικός ὑποτύπωσις καί ἀρχή Πατρός - υἱός πα´ καί θεῖον πνεῦμα , ἑνόω μέν ὁ οὐσία , διακρίνω δέ ὁ ἰδιότης χρῆμα . Αγαλλιανός . ὁ μέν θεμέλιος ὅς εὐσεβής καί ἀληθής καί θεολογικός ἀρχή τε καί ὑπόθεσις ὁ πίστις ἀληθής εἰμί καί ὁ ἐποικοδομέω αὐτός σύμφωνος ὁ ὁ ἀρχιτέκτων , καί ὅς ἕπω προστείνω · Κμεθα ἐπιτίθημι . διακρίνω γάρ φημί ὁ θεῖον πρόσωπον ὁ ἰδιότης . κηλόν ὀν πυνθάνομαι πρός ἠϊών θεολόγος Πατέρων , τίσις εἰμί ὁ ὁ πρόσωπον ἰδιότης , ὁ καί διακρίνω ὁ πρόσωπον καί οὐδέ μεταπίπτω φύω , ἀμιγής τε καί ἀκοινώνητος κατονομάζω . Λυδία γάρ τις εἄν εἰμί πρός ὁ ἑξῆς ὁ τε κίβδηλος ἐμφαίνω καί ὁ εἰλικρινής . εἰμί γάρ τηρέω . ὁ θέσις , ὁ ἀρχή καί ὁ αἴτιος ἔνδον ἐν ὁ θεότης ὡς ἰδιάζω ὁ πατήρ αὐτός μόνος φυλάσσω · εἰμί δέ κοινός νομοθέτησις πατήρ ἱ υἱός πάντως ὁ θεολογικός ὑποπτυπώσεις παρασαλεύω . αὐτίκα γάρ ὁ Θεολόγος Γρηγόριος , « ὁ ἰδιότης , Κφησὶ , πατήρ μέν καί ἄναρχος καί ἀρχή ἐπινοέω καί λέγω . » καί ὁ ἱερός Διονύσιος , « Μόνη πηγή ὁ υπερούσιος θεότης ὁ Πατήρ . » καί Κῶς Ρίλλος , « εἰμί γνώρισμα ὁ ὁ πατήρ ὑπόστασις ὁ καρπογονία , εἴτουν θεογονία , φυσικός τίς εἰμί πάντως ἰδιότης αὐτός . » καί ὁ μέγας Βασίλειος , « Ἵιον ὁ πατήρ ὁ ἀγεννησία καί ὁ καλέω Πατήρ . » ὅπερ ἀναπτύσσω ὁ Γρηγόριος , « οὗτος εἰμί , φημί , ὁ πατήρ , γεννήτωρ καί προβολεύς . Ἴδιος δέ ὁ υἱός ὁ καλέω υἱός , καί ὁ γεννάω ἐκ σύ πατήρ . δῖος δέ ὁ πνεῦμα ὁ καλέω πνεῦμα ἅγιος , καί ἐκ ὁ πατήρ ἐκπορεύω . » ἀλλά οὗτος μέν , ὡς φημί , κεῖμαι ὡσανεί τις γνώμων καί κανών , παρ´ ὅς ὁ ἐφεξῆς αὐτός συμπεραίνω κατάδηλος εἰμί ὁ ἐφαρμόζω · τίς δέ Αργυρόπουλος οοφρο Θώδ