cogPG.PG158 83
Εὔδηλον οὖν ἐντεῦθεν ὅτι καὶ ὁ νοητὸς ὅφις συριγμῷ καὶ δελεάσματι καὶ ὑποκρίσει ἤθους χρηστοῦ καὶ συμβουλῆς ἀγαθῆς τοὺς ἀνθρώπους ἐφέλκεται καὶ κατὰ τὸ βουλητὸν αὐτῷ τούτοις συγγίνεται , τοῦ ὕδατος καὶ πνεύματος πρότερον αὐτοὺς ἐξιστῶν · οὐ γὰρ ἂν ἄλλως μεταδοῦναι τούτοις τοῦ οἰκείου δύναται σπόρου , εἰ μὴ πάντα κάλων κινήσας ἐκεῖθεν αὐτοὺς ἀποσπάσειε , Καὶ τί χρὴ πολλὰ λέγειν καὶ ἀπαριθμεῖν τὰ καθ´ ἕκαστον , ἐπεὶ ἑρπετὰ ὠν οὐκ ἔστιν ἀριθμός ; Καὶ ἐρπετὰ μὲν , ὅτι ἕρπει τῷ ὄδατι καὶ οὕτω τὴν ἑαυτῶν πορείαν ποιοῦνται , ἀριθμῷ δὲ οὐχ ὑποπίπτουσιν ὥστε μὴ ἐκλεῖψαι κατὰ μικρὸν δαπανώμενα . Βόσκονται γὰρ οἱ δυνατώτεροι τοὺς καταδεεστέρους , καὶ οὐκ ἠνάλωσαν · νικᾷ γὰρ τὴν δαπάνην ἡ πρόσοδος , Ἀλλ´ ὅρα φωνὴν Θεοῦ , μᾶλλον δὲ οὐδὲ φωνήν Θεοῦ , ἀλλὰ θέλησιν μόνον , ἤτις τὰ παντοδαπὰ γένη τῶν ἐχθρῶν ἐκ τῶν ὑδάτων παρήγαγεν . Ἡ γὰρ θέλησις αὕτη φύσις ἐγεγόνει τοῖς ὕδασι . Ταῦτα μὲν τὰ ὕδατα καὶ ἐξ ἀρχῆς αὐτῆς ζωτικὴν ἐδέχοντο δύναμιν . Εἰ μὴ γὰρ τοῦτο ἧν , οὐκ ἂν αὐτοῖς πνεῦμα Θεοῦ ἐπεφέρετο . Φερόμενον δὲ ζωτικὴν ἐδίδου τοῖς ὕδασι τὴν δύναμιν , ὡς ὁ χρυσόστομος Ἰωάννης φησὶ , καὶ ὅτι μετὰ μικρὸν ζῶα ἐξ αὐτῶν παραχθήσονται . Καὶ ὁ μὲν χρυσοῤῥήμων , καθάπερ εἴρηται , ζωτικὴν ἐντεῦθεν ἐνέργειαν κατασημαίνεσθαι λέγει · ὁ δὲ μέγας Βασίλειος καὶ πλατύτερον τὰ περὶ τούτων διέξεισι , καὶ οὔτω φησίν . « Εἴτε τοῦτο λέγει τὸ πνεῦμα τὴν τοῦ ἀέρος χύσιν , δέξαι τὸν συγγραφέα τὰ μέρη τοῦ κόσμου καταριθμοῦντά σοι , ὅτι ἐποίησεν ὁ Θεὸς οὐρανὸν , γῆν , ὕδωρ , ἀέρα , καὶ τοῦτον χεόμενον ἤδη καὶ ῥέοντα . Εἴτε , ὃ καὶ μᾶλλον ἀληθέστερόν ἐστι καὶ τοῖς πρὸ ἡμῶν δκκριθὲν , πνεῦμα Θεοῦ τὸ ἅγιον εἴρηται,ὐδὲ γὰρ αλλοπαρὰ τῇ Γραφῇ Πνεῦμα Θεοῦ ὀνομάζεται ἢ τὸ ἅγιον τὸ τῆς θείας καὶ μακαρίας Τριάδος συμπληρωτικὸν , καὶ ταύτην προσδεξάμενος τὴν διάνοιαν μείζονα τὴν ἀπ´ αὐτῆς ὡφέλειαν εὐρήσεις . Ἐπεφέρετο γὰρ τὸ πνεῦμα , καθάπερ Σύρος τις ἔλεγε , θαυμαστὸς ἀνὴρ , ἀντὶ του , ἐπέθαλπε καὶ ἐζωογόνει τὴν τῶν ὑδάτων φύσιν κατὰ τὴν εἰκόνα τῆς ἐπωαζούσης ὄρνιθος καὶ ζωτικήν τινα δύναμεν ἐνιούσης τοῖς ὑποθαλπομένοις , ὡς ἐντεῦθεν σαφῶς ἀποδείκνυσθαι ὅτι οὐδὲ τῆς δημιουργικῆς ἐνεργείας τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον ἀπῶλείπεται , » Καὶ τοσαῦτα μὲν περὶ τῶν ἰχθύων . Ἀόλοωθον δ´ ἂν εἴη καὶ περὶ τῶν πετεινῶν ὁλίγα διεξελθεῖν , ἄτι καὶ ταῦτα ἐξ ὑδάτων τὴν γένεσιν ἔσχηκε . Διὰ γὰρ τοῦτο καὶ συγγένειά τις πρόσεστι τούτοις πρὸς τὰ νηκτά . Καὶ γὰρ ὥσπερ οἱ ἰχθύες τὸ ὕδωρ τέμνουσι , τῇ μὲν κεινήσει τῶν πτφύγων εἰς τὸ πρόσω χωροῦντες , τῇ δὲ τοῦ οὐραίου μεταβολῇ τάς τε περιστροφάς καὶ τὰς εὐθείας ὁρμάς ἑαυτοῖς οἰακίζοντες , οὕτω καὶ ἐπὶ τῶν πτηνῶν ἔστιν ἰδεῖν διανηχομένων τὸν ἀέρα τοῖς πτεροῖς κατὰ τὸν ὅμοιον τρόπον .
Lemmas: Εὔδηλος οὖν ἐντεῦθεν ὅτι καί ὁ νοητός ὄφις συριγμός καί δελέασμα καί ὑπόκρισις ἦθος χρηστός καί συμβουλή ἀγαθός ὁ ἄνθρωπος ἐφέλκω καί κατά ὁ βουλητός αὐτός οὗτος συγγίγνομαι , ὁ ὕδωρ καί πνεῦμα πρότερος αὐτός ἐξίστημι · οὖον γάρ εἄν ἄλλως μεταδίδωμι οὗτος ὁ οἰκεῖος δύναμαι σπόρος , εἰμί μή πᾶς καλός κινέω ἐκεῖθεν αὐτός ἀποσπάω , καί τίς χρή πολύς λέγω καί ἀπαριθμέω ὁ καθ´ ἕκαστος , ἐπεί ἑρπετόν εἰμί οὐ εἰμί ἀριθμός ; καί ἑρπετόν μέν , ὅτι ἕρπω ὁ ὄζω καί οὗτος ὁ ἑαυτοῦ πορεία ποιέω , ἀριθμός δέ οὐ ὑποπίπτω ὥστε μή ἐκλείπω κατά μικρός δαπανάω . βόσκω γάρ ὁ δυνατός ὁ καταδεής , καί οὐ ἀναλίσκω · νικάω γάρ ὁ δαπάνη ὁ πρόσοδος , Ἀλ ὁράω φωνή Θεός , μᾶλλον δέ οὐδέ φωνή Θεός , ἀλλά θέλησις μόνος , ὅστις ὁ παντοδαπός γένος ὁ ἐχθρός ἐκ ὁ ὕδωρ παράγω . ὁ γάρ θέλησις οὗτος φύσις γίγνομαι ὁ ὕδωρ . οὗτος μέν ὁ ὕδωρ καί ἐκ ἀρχή αὐτός ζωτικός δέχομαι δύναμις . εἰμί μή γάρ οὗτος ἧμαι , οὐ εἄν αὐτός πνεῦμα Θεός ἐπιφέρω . φέρω δέ ζωτικός δίδωμι ὁ ὕδωρ ὁ δύναμις , ὡς ὁ χρυσόστομος Ἰωάννης φημί , καί ὅτι μετά μικρός ζῷον ἐκ αὐτός παράγω . καί ὁ μέν χρυσορρήμων , καθάπερ εἴρω , ζωτικός ἐντεῦθεν ἐνέργεια κατασημαίνω λέγω · ὁ δέ μέγας Βασίλειος καί πλατύς ὁ περί οὗτος διέξειμι , καί οὐτάω φημί . « εἴτε οὗτος λέγω ὁ πνεῦμα ὁ ὁ ἀήρ χύσις , δέχομαι ὁ συγγραφεύς ὁ μέρος ὁ κόσμος καταριθμέω σύ , ὅτι ποιέω ὁ θεός οὐρανός , γῆ , ὕδωρ , ἀήρ , καί οὗτος χέω ἤδη καί ῥέω . εἴτε , ὅς καί μᾶλλον ἀληθής εἰμί καί ὁ πρό ἐγώ δκκριθὲν , πνεῦμα Θεός ὁ ἅγιος εἴρηται,ὐδὲ γάρ αλλοπαρὰ ὁ γραφή πνεῦμα Θεός ὀνομάζω ἢ ὁ ἅγιος ὁ ὁ θεῖος καί μακάριος Τριάς συμπληρωτικός , καί οὗτος προσδέχομαι ὁ διάνοια μείζων ὁ ἀπ´ αὐτός ὠφέλεια εὑρίσκω . ἐπιφέρω γάρ ὁ πνεῦμα , καθάπερ Σύρος τις λέγω , θαυμαστός ἀνήρ , ἀντί ὁ , ἐπιθάλπω καί ζωογονέω ὁ ὁ ὕδωρ φύσις κατά ὁ εἰκών ὁ ἐπωάζω ὄρνις καί ζωτικός τις δύναμαι ἔνειμι ὁ ὑποθάλπω , ὡς ἐντεῦθεν σαφῶς ἀποδείκνυμι ὅτι οὐδέ ὁ δημιουργικός ἐνέργεια ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος ἀπολείπω , » καί τοσοῦτος μέν περί ὁ ἰχθύς . αολοωθω δδʹ εἄν εἰμί καί περί ὁ πετεινός ὀλίγος διεξέρχομαι , αὔγ-ασμα καί οὗτος ἐκ ὕδωρ ὁ γένεσις ἔχω . Ζεύς γάρ οὗτος καί συγγένεια τις πρόσειμι οὗτος πρός ὁ νηκτός . καί γάρ ὥσπερ ὁ ἰχθύς ὁ ὕδωρ τέμνω , ὁ μέν κεινεος ὁ πτύξ εἰς ὁ πρόσω χωρέω , ὁ δέ ὁ οὐραῖος μεταβολή ὁ τε περιστροφή καί ὁ εὐθύς ὁρμή ἑαυτοῦ οἰακίζω , οὗτος καί ἐπί ὁ πτηνός εἰμί ὁράω διανήχομαι ὁ ἀήρ ὁ πτερόν κατά ὁ ὅμοιος τρόπος .