cogPG.PG158 453
ἐδήλωσε μὲν καὶ ὁ Θεοδώρητος περὶ τοῦ τοιούτου φωτὸς εἰπών · « Ὅτι διανεμηθὲν εἰς τοὺς μικροὺς καὶ μεγάλους φωστῆρας , σύμμετρον τῇ ψει τῶν ζώων ἀφίησιν αἴγλην · εἰ μὴ γὰρ τοῦτο γέγονεν , οὐκ ἂν ὀφθαλμοὺς ἔχοντα τὰ ζῶα τὴν ὑπερβολὴν τοῦ φωτὸς ἥνεγκεν . » Οὐχ ἧττον δὲ καὶ αὐτὸς ὁ μέγας Βασίλειος περὶ τούτου καὶ τάδε διεξιών - « Καλὸς μὲν οὖν ἐστιν ὁ ἤλιος , τουτέστιν ὁ δίσκος ὁ ἡλιακὸς , ἑν ᾧ ὥσπερ λύχνῳ τινὶ τὸ πρωτόγονον ἐκεῖνο ἐναπέθετο φῶς καλῶς , καὶ διὰ τὴν συμμετρίαν αὐτοῦ . Οὕτε γὰρ διὰ τὴν αὐτοῦ λεπτότητα τὸ πῦρ παρεξέρχεται καὶ καταφλέγει πάντα , οὔτε διὰ τὴν αὐτοῦ παχύτητα ἀμβλυτέραν πρὸς ἡμᾶς τὴν αὐτοῦ παραπέμπει ἐνέργειαν . « Αὐτὸ τοῦτο καὶ ὁ προφήτης Ἡσαΐας ᾐνίσσετο εἰπών · « Τότε ἔσται τὸ φῶς τῆς σελήνης ὡς τὸ φῶς τοῦ ἡλίου , καὶ τὸ φῶς τοῦ ἡλίου ἔσται ἑπταπλάσιον . » Περιαιρεθέντων γὰρ καὶ ἐπιπροσθούντων αὐτῶν δίσκων , κατὰ γὰρ τὴν εὐαγγελικὴν φωνὴν « τὰ ἄστρα τότε πεσοῦνται , » τοιοῦτον ἐξάνάγκης ἔσται τὸ πρωτόγονον ἐκεῖνο φῶς ἐπὶ κάλλει τε καὶ λαμπρότητι μὲν , ὀποῖον αὐτὸς παρήγαγε κατ´ ἀρχὰς ὁ δημιουργὸς πάντων Θεός . Εἰ γὰρ ἀνακαινισθῆναι τὰ πάντα μέλλουσι κατὰ τὸν παμμέγιστον Παῦλον λέγοντα · « Ἡ γὰρ ἀποκαραδοκία τῆς κτίσεως τὴν ἀποκάλυψιν τῶν υἱῶν τοῦ ρεοῦ ἀπεκδέχεται , » ἀκόλουθον ἂν εἴη καὶ τὸ τοῦ ἡλίου φῶς ἀνακαινισμόν τινα δέξασθαι , καὶ τὴν πρὶν ἀναλαβέσθαι λαμπρότητα . Εἰ μὴ γὰρ τοῦτο ἦν , οὐκ ἂν ὁ προφήτης ἔλεγε τὸ τοῦ ἡλίου φῶς ἐπταπλάσιον ἔσεσθαι . Ὅτι δὲ ταῦτα οὕτως ἔχει , καὶ ἄτι φωστῆρας οὐ τὸ φῶς , ἀλλὰ τοὺς δίσκους αὐτοὺς λέγει , οὓς ἐδημιούργησε κατὰ τὴν τετάρτην , ὥστε τὸ πρωτόγονον ἐκεῖνο φῶς αὐτοῖς ὥσπερ λύχνοις ἐποχεῖσθαι καὶ φαίνειν ἐπὶ τῆς γῆς , καὶ αὐτῷ μεγάλῳ Βασιλείῳ διείληπται περὶ τούτου τρανότερον · ἐν · γὰρ τῇ εἰς τὴν Ἑξαήμερον αὐτοῦ ἕκτῃ ὁμιλίᾳ καὶ τάδε φησί · « Τότε μὲν γὰρ αὐτὴ τοῦ φωτὸς ἡ φύσις παρήχθη , νῦν δὲ τὸ ἡλιακὸν τοῦτο σῶμα ὄχημα εἶναι τῷ πρωτογόνῳ φωτὶ παρεσκεύασται . Ὡς γὰρ ἄλλοτὸ πῦρ , καὶ ἄλλο ὁ λύχνος τὸ μὲν τὴν τοῦ φωτίζειν δύναμιν ἔχον , τὸ δὲ παραφαίνειν ποῖς δεομένοις πεποιημένον , οὕτω καὶ τῷ καθαρωτάτῳ ἐκείνῳ καὶ εἰλικρινεῖ καὶ ἀθλῳ φωτὶ ὄχημα νῦν οἱ φωστῆρες κατεσκευάσθησαν . » Καὶ θειότατος Ἱωάννης ὁ Δαμασκηνὸς ἐν τῷ εἰκοστῷ πρώτῳ τῶν δογματικῶν αὐτοῦ κεφαλαίων περί τε τοῦ φωτὸς Ἀκείνου καὶ τῶν φωστήρων διέξεισι · λέγει γὰρ καὶ
Lemmas: δηλόω μέν καί ὁ Θεοδώρητος περί ὁ τοιοῦτος φάος εἶπον · « ὅτι2 διανέμω εἰς ὁ μικρός καί μέγας φωστήρ , σύμμετρος ὁ ψεῖ ὁ ζῷον ἀφίημι αἴγλη · εἰμί μή γάρ οὗτος γίγνομαι , οὐ εἄν ὀφθαλμός ἔχω ὁ ζῷον ὁ ὑπερβολή ὁ φάος φέρω . » οὐχ κακός δέ καί αὐτός ὁ μέγας Βασίλειος περί οὗτος καί ὅδε διέξειμι - « καλός μέν οὖν εἰμί ὁ ἥλιος , τουτέστιν ὁ δίσκος ὁ ἡλιακός , ἑν ὅς ὥσπερ λύχνος τις ὁ πρωτόγονος ἐκεῖνος ἐναπέθω φάος καλῶς , καί διά ὁ συμμετρία αὐτός . ἵημι γάρ διά ὁ αὐτός λεπτότης ὁ πῦρ παρεξέρχομαι καί καταφλέγω πᾶς , οὔτε διά ὁ αὐτός παχύτης ἀμβλύς πρός ἐγώ ὁ αὐτός παραπέμπω ἐνέργεια . « αὐτός οὗτος καί ὁ προφήτης Ἠσαΐας αἰνίσσομαι εἶπον · « τότε εἰμί ὁ φάος ὁ σελήνη ὡς ὁ φάος ὁ ἥλιος , καί ὁ φάος ὁ ἥλιος εἰμί ἑπταπλάσιος . » περιαιρέω γάρ καί ἐπιπροσθέω αὐτός δίσκος , κατά γάρ ὁ εὐαγγελικός φωνή « ὁ ἄστρον τότε πίπτω , » τοιοῦτος ἐξανάγω εἰμί ὁ πρωτόγονος ἐκεῖνος φάος ἐπί κάλλος τε καί λαμπρότης μέν , ὁποῖος αὐτός παράγω κατ´ ἀρχή ὁ δημιουργός πᾶς Θεός . εἰμί γάρ ἀνακαινίζω ὁ πᾶς μέλλω κατά ὁ πάμμεγας Παῦλος λέγω · « ὁ γάρ ἀποκαραδοκία ὁ κτίσις ὁ ἀποκάλυψις ὁ υἱός ὁ ῥέω ἀπεκδέχομαι , » ἀκόλουθος εἄν εἰμί καί ὁ ὁ ἥλιος φάος ἀνακαινισμός τις δέχομαι , καί ὁ πρίν ἀναλαμβάνω λαμπρότης . εἰμί μή γάρ οὗτος εἰμί , οὐ εἄν ὁ προφήτης λέγω ὁ ὁ ἥλιος φάος ἐπταπλάσιος εἰμί . ὅτι2 δέ οὗτος οὕτως ἔχω , καί αὔγ-ασμα φωστήρ οὖον ὁ φάος , ἀλλά ὁ δίσκος αὐτός λέγω , ὅς δημιουργέω κατά ὁ τέταρτος , ὥστε ὁ πρωτόγονος ἐκεῖνος φάος αὐτός ὥσπερ λύχνος ἐποχέομαι καί φαίνω ἐπί ὁ γῆ , καί αὐτός μέγας Βασίλειος διαλαμβάνω περί οὗτος τρανής · ἐν · γάρ ὁ εἰς ὁ ἑξαήμερος αὐτός ἕκτος ὁμιλία καί ὅδε φημί · « τότε μέν γάρ αὐτός ὁ φάος ὁ φύσις παράγω , νῦν δέ ὁ ἡλιακός οὗτος σῶμα ὄχημα εἰμί ὁ πρωτόγονος φάος παρασκευάζω . ὡς γάρ ἄλλος πῦρ , καί ἄλλος ὁ λύχνος ὁ μέν ὁ ὁ φωτίζω δύναμις ἔχω , ὁ δέ παραφαίνω Πόις δήω ποιέω , οὗτος καί ὁ καθαρός ἐκεῖνος καί εἰλικρινής καί ἆθλος φάος ὄχημα νῦν ὁ φωστήρ κατασκευάζω . » καί θεῖος Ἰωάννης ὁ Δαμασκηνός ἐν ὁ εἰκοστός πρῶτος ὁ δογματικός αὐτός κεφάλαιος περί τε ὁ φάος ἐκεῖνος καί ὁ φωστήρ διέξειμι · λέγω γάρ καί