cogPG.PG158 535
παρ´ ἄλλου του διδόμενα τοῦ Πατρὸς οὐκ ἀνάρχως , οὐ πηγαίως , οὐδ´ ἀναιτίως . Μόνη γὰρ πηγὴ τῆς ὑπερουσίου θεότητος ὁ Πατὴρ , καὶ μόνος αὐτὸς αἰτία καὶ αἴτιος , ὅτι καὶ μόνος ἀναίτιός τε καὶ ἄναρχος . Οὐδὲ γὰρ ἔκ τινος καὶ αὐτὸς , ἵν´ εἴη καὶ αὐτός πως αἰτιατὸν , καὶ τὰ αὐτῷ προσόντα παρ´ ἄλλου του καὶ μὴ ἀνάοχως , μηδὲ πηγαίως . Αὐτὸς γὰρ μόνος Υἱοῦ καὶ Ιiνεύματος ἀρχὴ ἄναρχος καὶ ἀναίτιος , ὡς ἐλέγομεν . ϛʹ . Παράγων τοίνυν ὁ Πατὴρ τὸν Υἱὸν , δίδωσιαὐτῷ τὴν θείαν οὐσίαν , καὶ ὅσαιπερ αὐτῆς τελειότητες , ὥστε καὶ τὴν γεννητικὴν καὶ προβλητικὴν ἅμα δύναμιν . Τῆς γὰρ αὐτῆς οὐσίας τὰ πρόσωπα καὶ τὰς αὐτὰς ἔχει δήπουθεν τελειότητας , ὡς ἐδέδεικτο · καὶ νοῦς δὲ καὶ βούλησις τελειότητες . Ἄλλως τε τίς οὐκ οἶδε νοῦν τε καὶ βούλησιν τὰ αὐτὰ πάντη πάντως ἐν Πατρὶ καὶ Υἱῷ καὶ τῷ Πνεύματι ; Ἀλλὰ μὴν δθ´ ὁ Υἱὸς παρήγετο ἐκ Πατρὸς ὡς Πατρὸς , οὓ νοεῖται τὸ ἅγιον Πνεῦμα ἐκ τοῦ Πατρὸς ὡς προβολέως παράγεσθαι . Προεπινοεῖται γὰρ ὁ Πατὴρ ἧ Πατὴρ , τοῦ προβολέως ᾗ προβολεὺς , ὡς ἐλέγετο , Ἄλλως τε καὶ τῆς πατρότητος ὑφεστώσης , μιᾶς ἰδιότητος οὔσης , τὴν πατρικὴν ὑπόστασιν , καθάπερ καὶ τὸν Υἱὸν ἡ υἱότης , καὶ τὸ Πνεῦμα ἡ προβολὴ , οὐ ἂν ἅμα εἴη πατρότης , καὶ ἡ ἐν τῷ Πατρὶ προβολή , Προεπινοηθήσεται γὰρ πατρότης τῆς ἐν Πατρί , ταυτὸν δὲ εἰπεῖν , τῆς ἐνεργητικῆς προβολῆς . Οὐκοῦν καὶ ὁ Υἱὸς , ὅθ´ ὁ Πατὴρ ὡς προβολεὺς παράγει τὸ iiνεῦμα τὸ ἅγιον , τὴν αὐτὴν ἔχων παρὰ τοῦ Πατρὸς διὰ γεννήσεως δύναμιν , τὴν προβλητικήν δηλαδὴ , ξυνεπινοηθήσεται τῷ Πατρὶ πρὸς τὴν τοῦ Πνεύματος πρόοδον , μίαν οὕσαν ἐκ Πατρὸς δι´ Υἱοῦ , μιᾷ δηλαδὴ δυνάμει τε καὶ ἀρχῇ , τῇ ἐν Πατρὶ καὶ υἱῶν ἐν μὲν ἐκείνῳ πηγαίως οὔσης καὶ ἀνάρχως καὶ μὴ παρ´ ἄλλου , ἐν δὲ τῷ Υἱῷ διδομένη διὰ γεννήσεως ἐκ Πατρὸς , ὡς ἐξ ἀρχῆς ἀνάρχου καὶ πηγῆς καὶ αἰτίας , ἐξ ἦς ἑκάτερα πρόεισιν Υἱός τε καὶ Πνεῦμα ἅγιον . Ὥστε τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον εἰκότως ἐκ Πατρὸς εκπορεύεσθαι λέγεται δι´ Υἱοῦ , κατὰ τὴν ξυνεπτυγμένην θεολογίαν . Οὐδὲ γὰρ ἐκ μόνου Πατρὸς , ἴνα μὴ νομίζοιτο ὁ Υἱὸς αὐτῷ ἀνόμοιος , μὴ τὰς αὐτὰς ἔχων τελειότητας τῷ Πατρὶ , καὶ διὰ τοῦτο μηδ´ ὁμοούσιος , ὅπερ οὐδαμῶς ἀπέοικε τῇ τοῦ Ἀρείου αἰρέσει , τὸν Υἱὸν ἀλλοτριούσῃ τῆς θείας φύσεως τοῦ Πατρός · ὧν γὰρ αἱ δυνάμεις διάφοροι , καὶ αὐτὰ ἂν εἶεν ταῖς οὐσίαις διάφορα · οὐδ´ αὖ ἐξ Υἱοῦ ἵνα μὴ πάλιν ὁ Υἱὸς ἀρχὴ νομίζοιτο ἄναρχος , κἀντεῦθεν πάλιν ἀλλότριος τῆς πατρικῆς οὐσίας καὶ φύσευς · πρὸς δὲ καὶ ἵνα μὴ υἱωνὸς νοκίζοιτο τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον τοῦ Πατρὸς , καὶ υἱὸς αὖ πάλιν τοῦ Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ · ἦν γὰρ ἂν καὶ ὁ Υἱὸς αὖ πάλιν Πατήρ · πρὸς δὲ καὶ ἵνα μὴ νομίζοιτό τι τῶ Υἱῷ προσεῖναι ὡς παρακτικὴ δύναμις τοῦ ἁγίου Πνεύ ματος , μὴ τῷ αὐτῷ ὃν τῷ ἀριθμῷ κἀν τῶ Θεῷ καὶ Πατρί . Ἐπεισάγεται γὰρ καὶ τοῦτο πάλιν αὐθις τί τῆς οὐσίας ἀνόμοιον , ἃ δὴ πάντα ἀνόσια καὶ ἀβέμετα ,
Lemmas: παρ´ ἄλλος ὁ δίδωμι ὁ πατήρ οὐ ἄναρχος , οὖον πηγαῖος , οὐδός ἀναίτιος . Μόνη γάρ πηγή ὁ υπερούσιος θεότης ὁ πατήρ , καί μόνος αὐτός αἰτία καί αἴτιος , ὅτι καί μόνος ἀναίτιος τε καί ἄναρχος . οὐδέ γάρ ἐκ τις καί αὐτός , ὅς εἰμί καί αὐτός πως αἰτιατός , καί ὁ αὐτός πρόσειμι παρ´ ἄλλος ὁ καί μή ἀνάοχως , μηδέ πηγαῖος . αὐτός γάρ μόνος υἱός καί ιiνευμα ἀρχή ἄναρχος καί ἀναίτιος , ὡς λέγω . ϛυʹ . παράγω τοίνυν ὁ πατήρ ὁ υἱός , δίδωμι ὁ θεῖος οὐσία , καί ὅσος αὐτός τελειότης , ὥστε καί ὁ γεννητικός καί προβλητικός ἅμα δύναμις . ὁ γάρ αὐτός οὐσία ὁ πρόσωπον καί ὁ αὐτός ἔχω δήπουθεν τελειότης , ὡς δείκνυμι · καί νόος δέ καί βούλησις τελειότης . ἄλλος τε τίς οὐ οἶδα νόος τε καί βούλησις ὁ αὐτός πάντῃ πάντως ἐν πατήρ καί υἱός καί ὁ πνεῦμα ; ἀλλά μήv δίδωμι ὁ υἱός παράγω ἐκ πατήρ ὡς πατήρ , ἕ νοέω ὁ ἅγιος πνεῦμα ἐκ ὁ πατήρ ὡς προβολεύς παράγω . προεπινοέω γάρ ὁ πατήρ ἧ πατήρ , ὁ προβολεύς ὅς προβολεύς , ὡς λέγω , ἄλλος τε καί ὁ πατρότης ὑφίστημι , εἷς ἰδιότης εἰμί , ὁ πατρικός ὑπόστασις , καθάπερ καί ὁ υἱός ὁ υἱότης , καί ὁ πνεῦμα ὁ προβολή , οὖον εἄν ἅμα εἰμί πατρότης , καί ὁ ἐν ὁ πατήρ προβολή , Προεπινοέω γάρ πατρότης ὁ ἐν πατήρ , τατός δέ εἶπον , ὁ ἐνεργητικός προβολή . οὐκοῦν καί ὁ υἱός , ὅθε ὁ πατήρ ὡς προβολεύς παράγω ὁ iiνεῦμα ὁ ἅγιος , ὁ αὐτός ἔχω παρά ὁ πατήρ διά γέννησις δύναμις , ὁ προβλητικός δηλαδή , συνεπινοέω ὁ πατήρ πρός ὁ ὁ πνεῦμα πρόοδος , εἷς εἰμί ἐκ πατήρ δις υἱός , εἷς δηλαδή δύναμις τε καί ἀρχή , ὁ ἐν πατήρ καί υἱός ἐν μέν ἐκεῖνος πηγαῖος εἰμί καί ἄναρχος καί μή παρ´ ἄλλος , ἐν δέ ὁ υἱός δίδωμι διά γέννησις ἐκ πατήρ , ὡς ἐκ ἀρχή ἄναρχος καί πηγή καί αἴτιος , ἐκ εἰμί ἑκάτερος πρόειμι υἱός τε καί πνεῦμα ἅγιος . ὥστε ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος εἰκότως ἐκ πατήρ ἐκπορεύω λέγω δις υἱός , κατά ὁ συμπτύσσω θεολογία . οὐδέ γάρ ἐκ μόνος πατήρ , ἵνα μή νομίζω ὁ υἱός αὐτός ἀνόμοιος , μή ὁ αὐτός ἔχω τελειότης ὁ πατήρ , καί διά οὗτος μηδ´ ὁμοούσιος , ὅσπερ οὐδαμῶς ἀπέοικα ὁ ὁ Ἄρειος αἵρεσις , ὁ υἱός ἀλλοτριόω ὁ θεῖος φύσις ὁ πατήρ · ὅς γάρ ὁ δύναμις διάφορος , καί αὐτός εἄν ἄγω ὁ οὐσία διάφορος · οὐδός αὖος ἐκ υἱός ἵνα μή πάλιν ὁ υἱός ἀρχή νομίζω ἄναρχος , ἐντεῦθεν πάλιν ἀλλότριος ὁ πατρικός οὐσία καί φύσος · πρός δέ καί ἵνα μή υἱωνός νοκιζεω ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος ὁ πατήρ , καί υἱός αὖος πάλιν ὁ υἱός ὁ Θεός · εἰμί γάρ εἄν καί ὁ υἱός αὖος πάλιν Πατήρ · πρός δέ καί ἵνα μή νομίζω τίς ὁ υἱός πρόσειμι ὡς παρακτικός δύναμις ὁ ἅγιος πνεύ μα , μή ὁ αὐτός ὅς ὁ ἀριθμός ἐν ὁ Θεός καί πατήρ . ἐπεισάγω γάρ καί οὗτος πάλιν αὖθις τίς ὁ οὐσία ἀνόμοιος , ὁ δή πᾶς ἀνόσιος καί ἀβέμετα ,