cogPG.PG158 113
ἀκατάληπτος ἐξ ἀνάγκης καὶ ἡ τοῦ πρωτοτύπου εἰκών . Ἔνθεν τοι καὶ πολλὰ μὲν ἐφιλοσοφήθη περὶ αὐτῆς , οὐδεὶς δὲ τὴν ταύτης οὐσίαν ἠδυνήθη κατα λαβέσθαι ποτὲ , κατ´ εἰκόνα , ὡς εἴρηται , κτισθεῖ σαν τοῦ ἁκαταλήπτου καὶ ἀπερινοήτου Θεοῦ . Ἀλλὰ καὶ παιδεύων ἡμᾶς ὁ Θεὸς ὥστε ταπεινὸν ἔχειν φρόνημα καὶ μὴ τὰ περὶ ἡμᾶς ὄλως φαντάζεσθαι , τοιαύτην ἀκαταληψίαν ἐνέθηκε τῇ ψυχῇ . Πρόσεχε δέ , ἀγαπητέ . Φθάσας μὲν γὰρ ὁ λόγος ἔδειξεν ὅτι ἀθρόον ἐν τῇ μήτρᾳ ἡ θεοείκελος τῷ σώματι συμπαρυφίστατο ψυχὴ , κἀντεῦθεν ἐν ζῶν αύνθετον ἀποτελεῖται ὁ ἄνθρωπος . Καὶ τοῦτ´ ἔστιν ἡ καθ´ ὑπόστασιν ἕνωσις , τοῦτ´ ἔστιν ἡ ἀμφύπαρκσος τῶν ἑτερουσίων κατ´ αὐτὸν συνδρομή . Καθ´ ὃν ποίνυν τρόπον ἀθρόον ἀλλήλοις ἐν τῇ μήτρᾳ σύντρέχουσι τό τε σῶμα καὶ ἡ ψυχὴ , κατὰ τὸν αὐτὸν αὖθις ἀθρόον ἀλλήλων διίστανται κατά γε τὸν τοῦ θανάτου καιρόν . Ὁ τοίνυν οἰόμενος τὴν ψυχὴν κατὰ βραχὺ τοῦ σώματος ὑπαναχωρεῖν ἐν τῷ τοῦ θανάτου καιρῷ διὰ τὸ κατεψῦχθαί τε καὶ παντάπασιν ἀναισθητεῖν τὰ ἄκρα τῶν μὴ ἐξάπινα τελευτώντων , ὥσπερ ἀπὸ τῶν περάτων τοῦ σώματος ἀρχομένης αὐτῆς συστέλλεσθαι καὶ κατὰ μέρος ἑλίττεσθαι , ἵνα ἐπειδὰν ὅλη πρὸς τὴν καρδίαν συσπειραθῇ , ὁ τοιοῦτος ἠπάτηται · οὐ γὰρ οὔτως ἔχει , ἀλλ´ ὥσπερ ἀχρόνως ἐπιλάμπει τῷ σώματι δίκην ἡλίου ἑξάπινα τὸν ἀέρα καταφωτίζοντος , κατὰ τὸν αὐτὸν λόγον καὶ ἐκεῖθεν ἀφίπταται . οὐκοῦν ἐκτείνεται τοῦτο , καθὰ ἄνωθεν εἴπομεν , οὐδὲ διίσταται , ἀλλὰ καὶ ὅλον δι´ ὅλου ψυχοῦσα οὐδὲν ἦττον ἐφ´ ἑαυτῆς ἔστηκε . Τί δέ ἐστι τὸ συνεκτεταμένον τῷ σώματι καὶ ζωοῦν αὐτό · Ἡ φύσις καὶ ἡ ἄλογος ζωή . Οὐδὲ γὰρ ἦν εὐπρεπὲς τῷ παχεῖ προσομιλῆσαι σώματι τὴν ψυχὴν ἄνευ τινὸς προσφυοῦς τοῖς ἄκροις μεσότητος . Καὶ αὕτη μὲν πρὸ τῆς παντελοῦς ἀποπνεύσεως τοῖς ἀκρωτηρίοις συναποσβέννυται , οὐ μὴν ἐκεῖθεν ὑποχωρεῖ . Ἢν γὰρ ἂν ἀθάνατος ἐπανερχομένη πρὸς ἑαυτήν , Ἡ δέ γε ψυχὴ τοῦ μέσου τούτου δεσμοῦ διαλυθέντος , ὥσπερ ἑν ἀτόμῳ Π ῥιπῇ ὀφθαλμοῦ , ὅ φησιν Ἀπόστολος , τοῦ σώματος ἔξεισι . Καὶ τοσαύτα μὲν ὁ λόγος ἤδη διείληφε περὶ αὐτῆς τῆς ψυχῆς . Ἀναγκαῖον δὲ προσδιατριψαι μικρὸν καὶ τοῖς ἔκπαλαι περὶ αὐτοῦ φυσιολογηθεῖσι τοῦ σώματος . ἡ ψυχὴ ἐνεργεῖν . Καθάπερ γὰρ ὁ λαμπρὸς οὗτος ήλιος κατὰ τὴν τοῦ ἀέρος , εἴτε παχύτητα εἴτε λεπτότητα πρὸς ἡμᾶς τὰς ἀκτῖνας ἀφίησιν , οὕτω καὶ νοερὰ ψυχὴ κατὰ τὴν ὀργάνου διάθεσιν τὴν ἑαυτῆς ἐνέργειαν δείκνυσιν . Ἐντεῦθεν καὶ μωρὸν ἔστιν ἰδεῖν καὶ μὴ τοιοῦτον , ὑπνηλὸν καὶ γρήγορον , θυμώδη καὶ πρᾶον , ἀνὸροῖον καὶ δειλὸν , καὶ ὅσα
Lemmas: ἀκατάληπτος ἐκ ἀνάγκη καί ὁ ὁ πρωτότυπος εἰκών . ἔνθεν ὅς καί πολύς μέν φιλοσοφέω περί αὐτός , οὐδείς δέ ὁ οὗτος οὐσία δύναμαι κατά λαμβάνω ποτέ , κατ´ εἰκών , ὡς εἴρω , κτίζω σάω ὁ ἀκατάληπτος καί ἀπερινόητος Θεός . ἀλλά καί παιδεύω ἐγώ ὁ θεός ὥστε ταπεινός ἔχω φρόνημα καί μή ὁ περί ἐγώ ὅλως φαντάζω , τοιοῦτος ἀκαταληψία ἐντίθημι ὁ Ψυχή . προσέχω δέ , ἀγαπητός . φθάνω μέν γάρ ὁ λόγος δείκνυμι ὅτι ἀθρόος ἐν ὁ μήτρα ὁ θεοείκελος ὁ σῶμα συμπαρυφιιστημι ψυχή , ἐντεῦθεν ἐν ζῶ ἀνύω ἀποτελέω ὁ ἄνθρωπος . καί τοῦτος εἰμί ὁ καθ´ ὑπόστασις ἕνωσις , τοῦτος εἰμί ὁ ἀμφύπαρκσος ὁ ἑτερουσία κατ´ αὐτός συνδρομή . Καθ´ ὅς ποῖνος τρόπος ἀθρόος ἀλλήλων ἐν ὁ μήτρα συντρέχω ὁ τε σῶμα καί ὁ ψυχή , κατά ὁ αὐτός αὖθις ἀθρόος ἀλλήλων διίστημι κατά γε ὁ ὁ θάνατος καιρός . ὁ τοίνυν οἴομαι ὁ ψυχή κατά βραχύς ὁ σῶμα ὑπαναχωρέω ἐν ὁ ὁ θάνατος καιρός διά ὁ καταψύχω τε καί παντάπασι ἀναισθητέω ὁ ἄκρος ὁ μή ἐξαπίνης τελευτάω , ὥσπερ ἀπό ὁ πέρας ὁ σῶμα ἄρχω αὐτός συστέλλω καί κατά μέρος ἑλίσσω , ἵνα ἐπειδάν ὅλος πρός ὁ Καρδία συσπειράω , ὁ τοιοῦτος ἀπατάω · οὖον γάρ οὔτως ἔχω , ἀλ ὥσπερ ἄχρονος ἐπιλάμπω ὁ σῶμα δίκη ἥλιος ἐξαπίνης ὁ ἀήρ καταφωτίζω , κατά ὁ αὐτός λόγος καί ἐκεῖθεν ἀποπέτομαι . οὐκοῦν ἐκτείνω οὗτος , καθά ἄνωθεν εἶπον , οὐδέ διίστημι , ἀλλά καί ὅλος δις ὅλος ψυχόω οὐδείς ἀίσσω ἐφίημι ἑαυτοῦ ἵστημι . τις δέ εἰμί ὁ συνεκτείνω ὁ σῶμα καί ζῳόω αὐτός · ὁ φύσις καί ὁ ἄλογος ζωή . οὐδέ γάρ εἰμί εὐπρεπής ὁ παχύς προσομιλέω σῶμα ὁ ψυχή ἄνευ τις προσφυής ὁ ἄκρος μεσότης . καί οὗτος μέν πρό ὁ παντελής ἀπόπνευσις ὁ ἀκρωτήριον συναποσβέννυμι , οὖον μήv ἐκεῖθεν ὑποχωρέω . ἤν γάρ εἄν ἀθάνατος ἐπανέρχομαι πρός ἑαυτοῦ , ὁ δέ γε ψυχή ὁ μέσος οὗτος δεσμός διαλύω , ὥσπερ ἑν ἄτομος Π ῥιπή ὀφθαλμός , ὅς φημί ἀπόστολος , ὁ σῶμα ἔξειμι . καί τοσοῦτος μέν ὁ λόγος ἤδη διαλαμβάνω περί αὐτός ὁ Ψυχή . ἀναγκαῖος δέ προσδιατρίβω μικρός καί ὁ ἔκπαλαι περί αὐτός φυσιολογέω ὁ σῶμα . ὁ ψυχή ἐνεργέω . καθά γάρ ὁ λαμπρός οὗτος ήλιος κατά ὁ ὁ ἀήρ , εἴτε παχύτης εἴτε λεπτότης πρός ἐγώ ὁ ἀκτίς ἀφίημι , οὗτος καί νοερός ψυχή κατά ὁ ὄργανον διάθεσις ὁ ἑαυτοῦ ἐνέργεια δείκνυμι . ἐντεῦθεν καί μωρός εἰμί ὁράω καί μή τοιοῦτος , ὑπνηλός καί γρήγορος , θυμώδης καί πρᾶος , ἀναίρω καί δειλός , καί ὅσος