cogPG.PG158 243
τηρῶν τὴν ἑαυτοῦ σφαγὴν τῇ παρασκευῆς ὅτε καὶ τὸ νομικὸν Πάσχα ἐθύετο . Ὅτι δὲ τὸ παρὰ Κυρίου τοῖς ἀποστόλοις ἐν τῷ δείπνῳ δοθὲν ἔνζυμος ἄρτος ἦν , οὐ μὴν ἄζυμος , ὡς ἐκεῖνοι διισχυρίζονται , ὁ θειότατος οὗτος ἀνὴρ σαφέστατά σοι παρίστησι . Περὶ γὰρ τῆς παλαιᾶς καὶ τῆς νέας τὸν λόγον ποιούμενος καὶ τάδε κατὰ ῥῆμα διέξεισιν · « Ἔκεῖ τὸ γράμμα , ὧδε τὸ πνεῦμα · ἑκεῖ ὁ κιβωτὸς , ὧδε ἡ παοθένος · ἐκεῖ ἡ ῥάβδος Ἀαρών , ὧδε ὁ σταυρός · ἐκεῖ ὁ ἀμνὸς , ὧδε ὁ Χριστός · ἐκεῖ τὰ ἄζυμα , ὧδε ὁ ἄρτος . » Ταῦτα μὲν ἐνεχαράχθη σοι κατ´ ἐπιτομὴν , ὡς ὁρᾷς · οὐδὲ γὰρ ἐγχωρεῖ τὰ τοῦ καιροῦ πλεῖον ἐνδιατρίψαι τοῖς περὶ τούτων λόγοις Ὁ δὲ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστὸς εἰς τὸ σταυρωθῆναι παραδίδοται · καὶ ὅρα τὰ μετὰ ταῦτα . Ἀπὸ γὰρ ἕκτης ὥρας σκότος ἐγένετο ἐπὶ πᾶσαν τὴν γῆν ἔως ὥρας ἐννάτης , ἀγανακτοῦντος ἑπὶ τοῖς τολμωμένοις , οἷα εἰκὸς , τοῦ Θεοῦ . Ὅτι γὰρ οὐκ ἦν ἔκλειψις , καθά φησιν ὁ τὴν γλῶτταν χρυσοῦς , ἀλλ´ ὀργὴ καὶ ἀγανάκτησις , καὶ ἀπὸ τοῦ καιροῦ δῆλον · τρεῖς γὰρ ὥρας παρέμεινεν ἡ ἔκλειψις , ἥτις ἐν μιᾷ γίνεται καιροῦ ῥοπῇ . Καὶ τὰ μὲν τοῦ Χρυσοστόμου τοιαῦτα · ὃ δὲ θειότατος Διονύσιος ὁ Ἀρεοπαγίτης οὐχ ἁπλῶς οὕτω , κατὰ δὲ ἀντίφραξιν τῆς σελήνης τὸ σκότος ἐκεῖνο λέγει γενέσθαι καινοπρεπῶς τὸ παγκόσμιον . ἐπιστέλλων γὰρ ἱεράρχῃ τῷ ἱολυκάρπῳ διὰ τὸν . σοφιστὴν Ἀπολλοφάνην μὴ καταδεχόμενον τὰ Χριστιανῶν καὶ τάδε φησὶ κατὰ ῥῆμα πρὸς αὐτόν · « Εἰπὲ δὲ αὐτῷ τῷ Ἀπολλοφάνει , Τί λέγεις περὶ τῆς ἐν τῷ σωτηρίῳ σταυρῷ γεγονυίας ἐκλείψεως ; Ἀμφότεροι γὰρ τότε κατὰ τὴν Ἡλίου πόλιν ἅμα παρόντες καὶ συνεστῶτες παραδόξως τῷ ἡλίῳ τὴν σελήνην ἐμπίπτουσαν ἑωρῶμεν(ὐ γὰρ ἡν συνόδου καιρὸς ) αὖθίς τε αὐτὴν ἀπὸ τῆς ἐννάτης ὥρας ἄχρι τῆς ἑσπέρας εἰς τὸ τοῦ ἡλίου διάμετρον ὑπερφυῶς ἀντικαταστᾶσαν . Τοσοῦτον δὲ καὶ αὐτὸς ἐξεπλάγη τότε ὡς οὕτω πρός με εἰπεῖν , « Ταῦτα , ὧ λιονύσιε , θείων ἀμοιβαὶ πραγμάτων εἰσί . » Καὶ ταῦτα μὲν τοῦτον ἔχει τὸν τρόπον . Περὶ δὲ τοῦ σκοτασμοῦ ἐκείνου τοῦ κατὰ τὸ σωτήριον πάθος γεγονότος θαυμασίως πως καὶ τῷ προφήτῃ ὧαχαρίᾳ διείληπται · λέγει γὰρ , « Ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡμέρᾳ οὐκ ἔσται φῶς(ἡνίκα δηλαδὴ σταυρωθήσεται ὁ Χριστὸς , ἀλλὰ ψῦχος καὶ πάγος ἔσται μίαν ἡμέραν · καὶ ἡ ἡμέρα ἐκείνη γνωστὴ τῷ Κυρίῳ . » Ἅνω γὰρ ἅπαντα προεγίνωσκεν ὁ Θεός . Καὶ γὰρ οὐχ ἡμέρα καὶ οὐ νύξ . Οὕτε γὰρ ἡμέρα κυρίως ἣν διὰ τὸ τρίωρον ἐκεῖνο σκότος , οὔτε νὺξ ἀληθῶς διά τε τὸ μέχρις ἕκτης ὤρας καὶ μετὰ τὴν ἐννάτην γενόμενον φῶς . Ὃ δὴ καὶ δηλῶν ὁ προφήτης ἔλεγε , « Καὶ πρὸς ἑσπέραν ἔσται φῶς . » Ταῦτα δὲ , ἀγαπητέ , οὐ μόνον προφῆται προεῖπον , ἀλλὰ καὶ ἐν πολλοῖς Ἑλληνικοῖς ὑπομνήμασιν εὕρηνται · καὶ σεισμὸν γὰρ μέγαν
Lemmas: τηρέω ὁ ἑαυτοῦ σφαγή ὁ παρασκευή ὅτε καί ὁ νομικός Πάσχα θύω . ὅτι2 δέ ὁ παρά κύριος ὁ ἀπόστολος ἐν ὁ δεῖπνον δίδωμι ἔνζυμος ἄρτος εἰμί , οὖον μήv ἄζυμος , ὡς ἐκεῖνος διισχυρίζομαι , ὁ θεῖος οὗτος ἀνήρ σαφής σύ παρίστημι . περι γάρ ὁ παλαιός καί ὁ νέος ὁ λόγος ποιέω καί ὅδε κατά ῥῆμα διεξέρχομαι · « ἐκεῖ ὁ γράμμα , ὧδε ὁ πνεῦμα · ἐκεῖ ὁ κιβωτός , ὧδε ὁ παοθένος · ἐκεῖ ὁ ῥάβδος Ἀαρών , ὧδε ὁ σταυρός · ἐκεῖ ὁ ἀμνός , ὧδε ὁ Χριστός · ἐκεῖ ὁ ἄζυμος , ὧδε ὁ ἄρτος . » οὗτος μέν ἐγχαράσσω σύ κατ´ ἐπιτομή , ὡς ὁράω · οὐδέ γάρ ἐγχωρέω ὁ ὁ καιρός πλείων ἐνδιατρίβω ὁ περί οὗτος λόγος ὁ δέ Κύριος ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός εἰς ὁ σταυρόω παραδίδωμι · καί ὁράω ὁ μετά οὗτος . ἀπό γάρ ἕκτος ὥρα σκότος γίγνομαι ἐπί πᾶς ὁ γῆ ἔως ὥρα ἐννάτη , ἀγανακτέω ἐπί ὁ τολμάω , οἷος εἰκός , ὁ Θεός . ὅτι2 γάρ οὐ εἰμί ἔκλειψις , καθά φημί ὁ ὁ γλῶσσα χρύσεος , ἀλ ὀργή καί ἀγανάκτησις , καί ἀπό ὁ καιρός δῆλος · τρεῖς γάρ ὥρα παραμένω ὁ ἔκλειψις , ὅστις ἐν εἷς γίγνομαι καιρός ῥοπή . καί ὁ μέν ὁ Χρυσόστομος τοιοῦτος · ὅς δέ θεῖος Διονύσιος ὁ Ἀρεοπαγίτης οὐ ἁπλόος οὗτος , κατά δέ ἀντίφραξις ὁ σελήνη ὁ σκότος ἐκεῖνος λέγω γίγνομαι καινοπρεπῶς ὁ παγκόσμιος . ἐπιστέλλω γάρ ἱεράρχης ὁ ιολυκαρπος διά ὁ . σοφιστής Ἀπολλοφάνης μή καταδέχομαι ὁ Χριστιανός καί ὅδε φημί κατά ῥῆμα πρός αὐτός · « εἶπον δέ αὐτός ὁ Ἀπολλοφάνης , τις λέγω περί ὁ ἐν ὁ σωτήριος σταυρός γίγνομαι ἔκλειψις ; Ἀμφότερος γάρ τότε κατά ὁ Ἡλίας πόλις ἅμα πάρειμι καί συνίστημι παράδοξος ὁ ἥλιος ὁ σελήνη ἐμπίπτω εὐωρέω γάρ ἐάν σύνοδος καιρός ) αὖθις τε αὐτός ἀπό ὁ ἐννάτη ὥρα ἄχρι ὁ ἑσπέρα εἰς ὁ ὁ ἥλιος διάμετρος ὑπερφυῶς ἀντικαθίστημι . τοσοῦτος δέ καί αὐτός ἐκπλήσσω τότε ὡς οὗτος πρός ἐγώ εἶπον , « οὗτος , ἵημι λιονυθεος , θεῖον ἀμοιβή πρᾶγμα εἰμί . » καί οὗτος μέν οὗτος ἔχω ὁ τρόπος . περι δέ ὁ σκοτασμός ἐκεῖνος ὁ κατά ὁ σωτήριος πάθος γίγνομαι θαυμάσιος πως καί ὁ προφήτης ὧαχαρίᾳ διαλαμβάνω · λέγω γάρ , « ἐν ἐκεῖνος ὁ ἡμέρα οὐ εἰμί φῶς(ἡνίκα δηλαδή σταυρόω ὁ Χριστός , ἀλλά ψῦχος καί πάγος εἰμί εἷς ἡμέρα · καί ὁ ἡμέρα ἐκεῖνος γνωστός ὁ κύριος . » ἄνω γάρ ἅπας προγιγνώσκω ὁ Θεός . καί γάρ οὐ ἡμέρα καί οὖον νύξ . ἵημι γάρ ἡμέρα κύριος ὅς διά ὁ τρίωρον ἐκεῖνος σκότος , οὔτε νύξ ἀληθής διά τε ὁ μέχρι ἕκτος ὤρα καί μετά ὁ ἐννάω γίγνομαι φάος . ὅς δή καί δηλόω ὁ προφήτης λέγω , « καί πρός ἑσπέρα εἰμί φάος . » οὗτος δέ , ἀγαπητός , οὖον μόνος προφήτης προεῖπον , ἀλλά καί ἐν πολύς Ἑλληνικός ὑπόμνημα εὑρίσκω · καί σεισμός γάρ μέγας