cogPG.PG158 446
ταῦτα καταδεχόμενος . Ἀλλά πάμμεγας Ἰωάννης εὐμεθόδως τὰ πάντα μετεχειρίζετο , πρὸς τὸ κατεπεῖγον ἀεὶ ἐνιστάμενος . Ἄλλως τε εἰ μὴ τοιαύτῃ συγκαταβάσει τὸν μακάριον Ἰωάνκην ἐπὶ τούτοις χρόσααθαι εἴπωμεν , ποῦ Δήσομεν τὰς ἐπ´ αὐτῷ τούτῳ τῶν λοιπῶν Ματέρων ἐκφωναθείσας φωνὰς , ἢ πῶς αὐτὰς ἐκδιξόμεθα ; » Ἄρα´ οὖν ἐναντιοῦσθαι πρὸς ἀλλήλους εἴπωμεν τοὺς ἐν ἐνὶ καὶ τῷ αὐτῷ λαλήσαντας Πεύματι ; Οὐ μὲν οὕκ πάντως , οὐ μὲν οὖν . Καὶ εἰ βούλει τοῦ μεγάλου Βασιλείου πρὸ τῶν ἄλλων ἄκουε · ἐπεξηγούμενος γὰρ τὸ Μωσαῖκὸν αητὸν τὸ λέγον . « Καὶ ἐγένετο ἑσπέρα καὶ πρωΐ , ἡμέρα μία , » καὶ τάδε κατὰ ῥῆμα διέξειαι · « Τὸ τῶν εἴκοσι τεστάρων ὡρῶν μέτρον μιᾶς ἡμέρας ἐστὶ διάστημα · ἤγουν ἡ τοῦ οὐρανοῦ ἀπὸ τοῦ αὐτοῦ σημείου ἐπὶ τὸ αὐτὸ πάλιν ἀποκατάστασις ἐν μιᾷ ἡμέρᾳ γίνεται . » Μηδὲν οὖν τῷ ἱδίῳ χαριζόμενος λογισμῷ , κατὰ φιλοσόφους ταῦτα τὸν μέγαν λεγέτω διεξιέναι Βασίλειον , καὶ ἐντεῦθεν οὐκ ἐναργῆ περιφέρειν τὴν ὃιδασκαλίαν τοῦ Πνεύματος . Ὁ γὰρ θεῖος οὕτος ἀνὴρ καὶ ταύτην ἔλυσε προλαβὼν τὴν ὑπόνοιαν · ἐν γὰρ τῇ εἰς τὴν Ἑξαήμερον ἕκτῃ αὐτοῦ ὁμιλίᾳ , καὶ τάδε φησίν · « Ἐπειθὴ πρόκειται ἡμῖν εἰς τὴν τοῦ κόσμου σύστασιν ἐξέτασις καὶ θεωρία τοῦ παντὸς , οὐκ ἐκ τῆς τοῦ κόσμου σοφίας τὰς ἀρχὰς ἔχουσα , ἀλλ´´ ἐξ ὧν τὸν ἑαυτοῦ ἡεράποντα ὁ Θεὸς ἐξεπαίδευσεν , ἐν εἴδει λαλήσας αὐτῷ , καὶ οὐ δι´ αἰνιγμάτων , ἀνάγκη πάντως μὴ ἀγύμναστον ἔχειν τὸν νοῦν πρὸς τὴν τῶν ὑποκειμένων ἡμῖν κατανόησιν . » Καὶ τί χρὴ πολλὰ λέγειν ; Εὲ Ἀ ἐν θεολοκία διαπρέψας μέγας Γρηγόριος τότε γινώσκειν κτίσεως λόγους ἔλεγε , καὶ μετὰ τοῦ Κτίστου συνεῖναι , ἡνίκα τὴν τοιαύτην ἑξαήμερον μετεχειρίζετο , καὶ διὰ γλώττης ταύτην ἔφερε · τίς ἐπὶ τοσοῆτον ἑαυτὸν τεθάῤῥηκεν , ὥστε καὶ πλεῖόν τι τοῦ διαληφθέντος ἀνδρὸς καὶ φρονεῖν ἅμα καὶ ἀποφαίνεσθαι · Μὴ οὗν ἀντιπίπτωμεν . ἀκριβῶς εἰδότες , ὅθεν καὶ ἅπως αὰ τοῦ μεγάλου πονήματα συγκέκριται . Πρὸς τούτοις δὲ καὶ αὐτοῦ τοῦ θειοτάτου Γρηγορίου τοῦ Νύσσης ἄκολε λέγοντος , ὅτι « Περιέσχεν ἐν κύκλῳ τὰ πάντα τὸ οὐράνιον σῶμα , τὴν δὲ μέσην τοῦ παντὸς ἀπέλαβε χώραν τὰ βαρέα καὶ καταφερῆ τῶν σωμάτων · γῆ τε καὶ ὕδωρ ἀλλήλοις διακρατούμενα · καὶ ἡ μὲν κυκλοφορουμένη οὐσία διὰ τῆς ὀξείας κινήσεως τὸν ἀστὸν τῆς γῆς ἐν κύκλῳ περισφίγγει · καὶ οὕτε ἡ γῆ τῆς ἰδίας βάσεως μετατίθεται , οὔτε οὐρανός 2οτε τὸ σφοδρ´ ν ἐνδίδωσι καὶ ὑποχαλᾷ τῆς κινήσεως . » ὸτι δὲ ταῦτα οὕτως ἔχει , καὶ ὅτι τὴν μέσην ἀπέλαβε χώραν τοῦ παντὸς ἡ γῆ , καὶ ὁ θειότατος Ἰωάννης Δαμασκηνὸς ἐν τῷ περὶ γῆς κεφαλαίῳ σαφέστατα ἔδειξεν , αὕτως εἰπών · « ττων δὲ ἡ γῆ , καὶ πάνυ σμικροτέρα ἐστὶ τοῦοὐρανοῦ , ὥσπερ τις στιγμή ἐν μέσῳ τούτου κρεμαμένη . » Καὶ τούτου χάριν ἀμφιβάλλειν οὐκ εὔλογον · ὅρα γὰρ ὅτι καὶ τὰ τοῦ μεγάλου Κασλείου τῆς αὐτῆς ἐννοίας ἐξήρτηται · ἐν γὰρ τῇ διαληφθείσῃ ὁμιλίᾳ καὶ τάδε περὶ τούτου φησίν · « Τῷ δὲ ἡλίῳ οὐδείς ἐατιν ἐγγυτέρω , καὶ οὐδείς ἐστι ποῤῥωτέρω , ἀλλ´ ἐξίσου τοῦ διαστήματος τοῖς κατὰ πᾶν μέρος τῆς
Lemmas: οὗτος καταδέχομαι . ἀλλά πάμμεγας Ἰωάννης εὐμέθοδος ὁ πᾶς μεταχειρίζω , πρός ὁ κατεπείγω ἀεί ἐνίστημι . ἄλλος τε εἰμί μή τοιοῦτος συγκατάβασις ὁ μακάριος Ἰωάνκην ἐπί οὗτος χρόσααθαι εἶπον , ποῦ δήω ὁ ἐπι αὐτός οὗτος ὁ λοιπός ματήρ ἐκφωνέω φωνή , ἢ πῶς αὐτός ἐκδείκνυμι ; » Ἄρα οὖν ἐναντιόομαι πρός ἀλλήλων εἶπον ὁ ἐν ἐν καί ὁ αὐτός λαλέω Πεύματι ; οὖον μέν οὐ πάντως , οὖον μέν οὖν . καί εἰμί βούλομαι ὁ μέγας Βασίλειος πρό ὁ ἄλλος ἀκούω · ἐπεξηγέομαι γάρ ὁ Μωσαῖος ἀάω ὁ λέγω . « καί γίγνομαι ἑσπέρα καί πρωΐ , ἡμέρα εἷς , » καί ὅδε κατά ῥῆμα διέχω · « ὁ ὁ εἴκοσι τεστάρων ὥρα μέτρον εἷς ἡμέρα εἰμί διάστημα · ἤγουν ὁ ὁ οὐρανός ἀπό ὁ αὐτός σημεῖον ἐπί ὁ αὐτός πάλιν ἀποκατάστασις ἐν εἷς ἡμέρα γίγνομαι . » μηδείς οὖν ὁ ἴδιος χαρίζομαι λογισμός , κατά φιλόσοφος οὗτος ὁ μέγας λέγω διεξιέναι Βασίλειος , καί ἐντεῦθεν οὐ ἐναργής περιφέρω ὁ ὃιδασκαλίαν ὁ πνεῦμα . ὁ γάρ θεῖος οὗτος ἀνήρ καί οὗτος λύω προλαμβάνω ὁ ὑπόνοια · ἐν γάρ ὁ εἰς ὁ ἑξαήμερος ἕκτος αὐτός ὁμιλία , καί ὅδε φημί · « πειθός πρόκειμαι ἐγώ εἰς ὁ ὁ κόσμος σύστασις ἐξέτασις καί θεωρία ὁ πᾶς , οὐ ἐκ ὁ ὁ κόσμος σοφία ὁ ἀρχή ἔχω , ἀλ ἐκ ὅς ὁ ἑαυτοῦ ηεραποειντα ὁ θεός ἐκπαιδεύω , ἐν εἶδος λαλέω αὐτός , καί οὖον δις αἴνιγμα , ἀνάγκη πάντως μή ἀγύμναστος ἔχω ὁ νόος πρός ὁ ὁ ὑπόκειμαι ἐγώ κατανόησις . » καί τίς χρή πολύς λέγω ; ἐγώ ὅς ἐν θεολοκία διαπρέπω μέγας Γρηγόριος τότε γιγνώσκω κτίσις λόγος λέγω , καί μετά ὁ Κτίστου συνίημι , ἡνίκα ὁ τοιοῦτος ἑξαήμερος μεταχειρίζω , καί διά γλῶσσα οὗτος φέρω · τίς ἐπί τοσοεω ἑαυτοῦ θαρσέω , ὥστε καί πλέω τίς ὁ διαλαμβάνω ἀνήρ καί φρονέω ἅμα καί ἀποφαίνω · μή ἐν ἀντιπίπτω . ἀκριβῶς οἶδα , ὅθεν καί ἅπως ἀάω ὁ μέγας πόνημα συγκρίνω . πρός οὗτος δέ καί αὐτός ὁ θεῖος Γρηγόριος ὁ Νύσσα ἄκολος λέγω , ὅτι « περιέχω ἐν κύκλος ὁ πᾶς ὁ οὐράνιος σῶμα , ὁ δέ μέσος ὁ πᾶς ἀπολαμβάνω χώρα ὁ βαρύς καί καταφερής ὁ σῶμα · γῆ τε καί ὕδωρ ἀλλήλων διακρατέω · καί ὁ μέν κυκλοφορέω οὐσία διά ὁ ὀξύς κίνησις ὁ ἀστός ὁ γῆ ἐν κύκλος περισφίγγω · καί ἵημι ὁ γῆ ὁ ἴδιος βάσις μετατίθημι , οὔτε οὐρανός λούω ὁ σφοδρ´ Ν ἐνδίδωμι καί ὑποχαλάω ὁ κίνησις . » ὅτι δέ οὗτος οὕτως ἔχω , καί ὅτι ὁ μέσος ἀπολαμβάνω χώρα ὁ πᾶς ὁ γῆ , καί ὁ θεῖος Ἰωάννης Δαμασκηνός ἐν ὁ περί γῆ κεφάλαιος σαφής δείκνυμι , αὔτως εἶπον · « ττων δέ ὁ γῆ , καί πάνυ μικρός εἰμί τουουρανος , ὥσπερ τις στιγμή ἐν μέσος οὗτος κρεμάννυμι . » καί οὗτος χάρις ἀμφιβάλλω οὐ εὔλογος · ὁράω γάρ ὅτι καί ὁ ὁ μέγας Κασλείου ὁ αὐτός ἔννοια ἐξαρτάω · ἐν γάρ ὁ διαλαμβάνω ὁμιλία καί ὅδε περί οὗτος φημί · « ὁ δέ ἥλιος οὐδείς ἐατίν ἐγγυτέρω , καί οὐδείς εἰμί πρόσω , ἀλ ἐξισόω ὁ διάστημα ὁ κατά πᾶς μέρος ὁ