cogPG.PG158 146
· « Ομοι ὅτι ἄνθρωπος ἐν τιμῇ ὤν οὐ συνῆκε Παρασυνεβλήθη τοῖς ἀνοήτοις κτήνεσι καὶ ὡμοιώθη αὐτοῖς . » Κατὰ γὰρ τοῦτο καὶ ὁ μέγας Μάξιμος ἐν τοῖς πρὸς Θαλάσσιον ἔλεγεν ὅτι τὰ πάθη ταῦτα ἤγουν ἡδονὴ λύπη ἐπιθυμία καὶ τὰ λοιπὰ πάντα . τῆ φύσει τῶν ἀνθρώπων προηγουμένως οὐ συνεκτίσθησαν , ἀλλὰ διὰ τὴν τῆς τελειότητος ἔκπτωσιν ἐπεισῆλθον ταῦτα τῷ ἀλογωτέρῳ μέρει προσφυέντα τῆς φύσεως , δι´ ὧν ἀντὶ τῆς θείας καὶ μακαρίας εἰκόνος εὐθὺς ἅμα τῇ παραβάσει διαφανὴς καὶ ἐπίδηλος ἐν τῷ ἀνθρώπῳ γέγονεν ἡ τῶν ἀλόγων ζώων ὁμοίωσις . Ἔδει γὰρ τῆς ἀξίας τοῦ λόγου καλυφθείσης ὕφ´ ὢν γνωμικῶς ἐπεσπάσατο τῶν ἀλόγων γνωΡισμάτων , ἐνδίκως τὴν φύσιν τῶν ἀνθρώπων κολάζεσθαι , σοφῶς εἰς συναίσθησιν τῆς λογικῆς μεγαλονοίας ἐλθεῖν οἰκονομοῦντος τοῦ Θεοῦ τὸν ἄνθρωπον Πλὴν οὐκ ἀναγκαίως τῷ ὄντι κατέδησεν ἡμᾶς ὁ Θεὸς μετὰ τὴν παράβασιν ταῖς ἐπιθυμίαις ταύταις , ὑφ´ ὧν ἐπί τε βρώσεις καὶ πόσεις καὶ ἐπὶ ἀφροδίσια καὶ ταφερόμεθα . Ἐντεῦθεν γὰρ τοῖς γεννητοῖς ἡμῶν σώμασι τὸ γεννᾶσθαί τε καὶ τρέφεσθαι καὶ διαμένειν ἕως πλείστου , καθ´ ἅσον ἂν ἐκάστῳ τοῦ σώματος ἡ σύστασις ἐπιδέχηται . Καὶ γὰρ ἐκ τεσσάρων αὔτὸ στοιχείων συγκείμενον ἐπακολουθοῦσαν ἐξἀνάγκης κέκτηται τὴν διάλυσιν . Σύνθεσις γὰρ ἀρχὴ δια στάσεως , ὡς ὁ θεολόγος φησὶ Γρηγόριος . Λέλυται ῶν ἐπὶ τισὶ μὲν τάχιον , ἐπὶ τισὶ δὲ βράδιον Καὶ πείθου τῷ μεγάλῳ Κυρίλλῳ λέγοντι · « Εασε δὲ μετὰ τὴν ἀπόπτωσιν ἕκαστον ὁ Θεὸς τὴν ἐαυτοῦ ζωὴν ἐκπληροῦν ὡς ἂν ἔτυχε κράσεως . » Ἐπὶ γὰρ τούτῳ καὶ τὰ συστατικὰ τῆς ζωῆς ἡμῶν , καρδίαν δηλονότι ἐγκέφαλον ἦπαρ καὶ ὅσα τοιαῦτα , στεῤῥοῖς ἀπανταΟθεν ὀστέοις ἡ φύσις ἐφρούρησεν , ὥστε μὴ καὶ ταῖς τυχούσαις προφάσεσι καταβλαπτομένων αὐτῶν ἐτοίμως οὔτω τὸν θάνατον ἕπεσθαι . Ταύταις μέντοι ταῖς ἐπιθυμίαις καὶ ἡδονὴν ὥσπερ τι δέλεαρ ἐγκατέμιξεν , ὡς ἐντεῦθεν ἡμᾶς ἐτοίμως καθέλκεσθαι . Εἰ μὴ γὰρ τοῦτο ἦν , οὐκ ἂν ἐπὶ βρώσεις καὶ πόσεις ἐτρέχομεν , οὐκ ἂν ἀφροδισίοις ὁλοσχερῶς προσεκείμεθα . Εἰ δὲ μὴ τοῦτο , τάχα ἂν ἐξ ἀνάγκης τὸ γένος ἀπόλωλε τὸ ἀνθρώπινον . Κατὰ τοῦτο μὲν οὖν καὶ ἡ γονὴ , περίττωμα οἷον οὖσα , κατεπείγει καὶ ἀνιᾷ καὶ ἀναγκάζει τὸ ζῶον ὁρμᾷν ἐπὶ τὴν ἀπόκρισιν αὐτῆς , εὐμεθόδως καὶ τοῦτο τοῦ Θεοῦ συγχωρήσαντος ἕνεκα τῆς τοῦ γένους διαμονῆς . Ταῦτα δὲ Μάνης καὶ Οὐαλεντῖνος ἠγνοηκότες , ὡς ἔοικε , κτίσμα τοῦ διαβόλολ · ἔλεγον εἶναι , ὑπ´ αὐτοῦ τε πυροῦσθαι καὶ πρὸς ἀτιμίας ἀποκυλίεσθαι . Πλήν οὐκ ἀφῆκε πρὸς συναφείας ὴμᾶς ὁ Θεὸς εἶναι πάντη κατωφερεῖς , οὐδὲ ζῇν ἀνεπαισθήτως εἴασεν ὡς τὰ ἄλογα . Τῇ γὰρ ἡδονῇ καὶ ἀηδίαν συνέζευξεν καὶ σύμμικτον ταύτην ἐποίησεν , ώς ἐκεῖθεν μὲν ἐπὶ τὴν τοῦ γένους αὔξησιν ἕλκεσθαι , ἐντεῦθεν δὲ ταλανίζειν ἑαυτοὺς , τῶν προτέρων ἐπιμεμνῆσθαι , καὶ τῆς ἁμαρτίας μέγα καταβοᾷν , δν´ ἥν τοῖς ἀνοήτοις παρασυνεβλήθημεν κτήνεσι .
Lemmas: · « ὁμός ὅτι ἄνθρωπος ἐν τιμή εἰμί οὖον συνίημι παρασυμβάλλω ὁ ἀνόητος κτῆνος καί ὁμοιόω αὐτός . » κατά γάρ οὗτος καί ὁ μέγας Μάξιμος ἐν ὁ πρός Θαλάσσιος λέγω ὅτι ὁ πάθος οὗτος ἤγουν ἡδονή λύπη ἐπιθυμία καί ὁ λοιπάς πᾶς . τῆ φύσις ὁ ἄνθρωπος προηγουμένως οὖον συγκτίζω , ἀλλά διά ὁ ὁ τελειότης ἔκπτωσις ἐπεισέρχομαι οὗτος ὁ ἄλογος μέρος προσφύω ὁ φύσις , δις ὅς ἀντί ὁ θεῖος καί μακάριος εἰκών εὐθύς ἅμα ὁ παράβασις διαφανής καί ἐπίδηλος ἐν ὁ ἄνθρωπος γίγνομαι ὁ ὁ ἄλογος ζῷον ὁμοίωσις . δέω γάρ ὁ ἄξιος ὁ λόγος καλύπτω ὕφος εἰμί γνωμικός ἐπισπάω ὁ ἄλογος γνώρισμα , ἔνδικος ὁ φύσις ὁ ἄνθρωπος κολάζω , σοφός εἰς συναίσθησις ὁ λογικός μεγαλόνοια ἔρχομαι οἰκονομέω ὁ Θεός ὁ ἄνθρωπος πλήν οὐ ἀναγκαῖος ὁ εἰμί καταδέω ἐγώ ὁ θεός μετά ὁ παράβασις ὁ ἐπιθυμία οὗτος , ὑφ´ ὅς ἐπί τε βρῶσις καί πόσις καί ἐπί Ἀφροδίσιος καί ταφερομεθη . ἐντεῦθεν γάρ ὁ γεννητός ἐγώ σῶμα ὁ γεννάω τε καί τρέφω καί διαμένω ἠώς πλεῖστος , καθ´ ἀείδω εἄν ἕκαστος ὁ σῶμα ὁ σύστασις ἐπιδέχομαι . καί γάρ ἐκ τέσσαρες αὐτός στοιχεῖον σύγκειμαι ἐπακολουθέω ἐξαναγκάζω κτάομαι ὁ διάλυσις . σύνθεσις γάρ ἀρχή διά στάσις , ὡς ὁ θεολόγος φημί Γρηγόριος . λύω κυβερνάω ἐπί τις μέν τάχα , ἐπί τις δέ βραδύς καί πείθω ὁ μέγας Κύριλλος λέγω · « ἐάω δέ μετά ὁ ἀπόπτωσις ἕκαστος ὁ θεός ὁ ἑαυτοῦ ζωή ἐκπληρόω ὡς εἄν τυγχάνω κρᾶσις . » ἐπί γάρ οὗτος καί ὁ συστατικός ὁ ζωή ἐγώ , Καρδία δηλονότι ἐγκέφαλος ἦπαρ καί ὅσος τοιοῦτος , στερρόω ἀπανταΟθεν ὀστέον ὁ φύσις φρουρέω , ὥστε μή καί ὁ τυγχάνω πρόφασις καταβλάπτω αὐτός ἑτοίμως οὐτάω ὁ θάνατος ἕπω . οὗτος μέντοι ὁ ἐπιθυμία καί ἡδονά ὥσπερ τίς δέλεαρ ἐγκαταμίγνυμαι , ὡς ἐντεῦθεν ἐγώ ἑτοίμως καθέλκω . εἰμί μή γάρ οὗτος εἰμί , οὐ εἄν ἐπί βρῶσις καί πόσις τρέχω , οὐ εἄν Ἀφροδίσιος ὁλοσχερῶς πρόσκειμαι . εἰμί δέ μή οὗτος , τάχα εἄν ἐκ ἀνάγκη ὁ γένος ἀπόλλυμι ὁ ἀνθρώπινος . κατά οὗτος μέν οὖν καί ὁ γονή , περίττωμα οἷος εἰμί , κατεπείγω καί ἀνιάω καί ἀναγκάζω ὁ ζῷον ὁρμάω ἐπί ὁ ἀπόκρισις αὐτός , εὐμέθοδος καί οὗτος ὁ Θεός συγχωρέω ἕνεκα ὁ ὁ γένος διαμονή . οὗτος δέ Μάνης καί Οὐαλεντῖνος ἀγνοέω , ὡς ἔοικα , κτίσμα ὁ διαβόλολ · λέγω εἰμί , ὑπό αὐτός τε πυρόω καί πρός ἀτιμία ἀποκυλίω . Πλῆν οὐ ἀφίημι πρός συνάφεια ἡμεῖς ὁ θεός εἰμί πάντῃ κατωφερής , οὐδέ ζάω ἀνεπαίσθητος ἐάω ὡς ὁ ἄλογος . ὁ γάρ ἡδονή καί ἀηδία συζεύγνυμι καί σύμμικτος οὗτος ποιέω , οὖς ἐκεῖθεν μέν ἐπί ὁ ὁ γένος αὔξησις ἕλκω , ἐντεῦθεν δέ ταλανίζω ἑαυτοῦ , ὁ πρότερος ἐπιμιμνήσκομαι , καί ὁ ἁμαρτία μέγας καταβοάω , δν ὅς ὁ ἀνόητος παρασυμβάλλω κτῆνος .