cogPG.PG158 507
θάί τὸ μοναχικὸν ὁ Θεολόγος καὶ τοῦτο Γρηγόριος δείκνυσι κατὰ ῥῆμα διεξιών οὑτωσὶ · Καὶ ταῦτα οὐκ οὔσης δευτέοας ἀναγεννήσεως , οὐδ´ ἀναπλάσεως , οὐδ´ εἰ τὸ ἀρχαῖον ἀποκαταστάσεως , κἂν ὅθι μάλιστα ζητῶμεν αὐτὴν ἐν πολλοῖς στεναγμοῖς τε καὶ δάκρυσιν , ἐξ ὧν συνούλωσις μὲν ἔρχεται , μόγις δὲ κατά γε τὸν ἐμὸν ὅρον καὶ λόγον . Ἔρχεται γὰρ , καὶ πιστεύομεν . Ἐἰ δὲ καὶ τὰς οὐλὰς ἐξαλείφομεν , ἀγαπῴην ἂν ἐπειδὴ καὶ αὐτὸς χρῄζω φιλανθρωπίας . Φαίνεται οὖν ἐντεῦθεν , ὅτι τὸ ἔνδυμα τοῦτο οὐ δίδωσιν ἀμόχθως πᾶν ἐξ κακίας πληγῶν τε καὶ μωλώπων ὑγίωσιν . Ἱερὸν μὲν οὖν καὶ πάνυ τὺ τοιοῦτον ἔνδυμα ἥγημαι , ὅτι τε πρὸς σωτηρίαν ὀδὸς καὶ ὅτι μετανοίας ἐπάγγελμα , καὶ ὅτι νεκρώσεως σύμβολον · αὐτὸ δὲ καθ´ αὐτὸ μὴ δύνασθαι παρέχειν συγχώρησιν , ἐἰ μὴ καὶ πόνοι τούτω συνέώονται , καὶ δακρύων πηγαὶ , καὶ ἀρετῶν ἐργασίαι . Εἰ γὰρ καὶ ταῦτα μόγις παρέχει συνούλωσιν , ὡς ὁ διαληφθεὶς ἔφη θεῖος ἀνὴρ , τί χρή καὶ λέγειν , εἴγε καὶ τούτοις οὐκ ἔχομεν χρήσασθαι διὰ τὸ κατεπεῖγον τοῦ καιροῦ καὶ στενόν ; Ἐλεήμων μὲν οὖν ὁ Κύριος , ἀλλὰ καὶ μόχθου χρεία πολε λοῦ τοῖς ἐπικαλουμένοις ἐκεῖθεν τὸν ἔλεον . Καὶ τοῦτό ἐστίν ὅπερ ὁ θεῖος ἔφη Δαυΐδ τὸ τῆς μετανοίας ὑπεμφαίνων ἐπίπονον · Ἐταπείνουν ἐν νηστείᾳ τὴν ψυχήν μου , καὶ ἡ σάρξ μου ἡλλοιώθη δι´ ἔλεον · καὶ αὖθις · Ὅτι ταῦτα ἐσίγησα , ἐπαλαιώθη τὰ ὁστᾶ μου ἀπὸ τοῦ κράλειν με ὅλην τὸν ἡμέραν . Καλῶς οὖν ὁ ὁσιώτατος Ἐφραὶμ ἔλεγεν , ὄτι τὸν μοναχὸν οὐχ ἡ κουρὰ καὶ ἡ περιβολὰ σονΙστησιν , ἀλλ´ ὁ οὐράνιος τρόπος , καὶ ἡ ἔνθεος πολιτεία . Ἐο´ ὡ καὶ δίδωσιν ἡμῖν ἐννοεῖν , ὅτι διὰ τὸν τὐόλισθον ἡμῶν ἡ τοιαύτη περιβολὴ καὶ πάνα θαυμασίως τῷ μεγάλῳ Παχωμῖῳ δι´ ἀγγέλου ἐείκνυτο . Τίνος ἕυεκεν ; Ἄστε τοὺς προσερχομένους τῇ μετανοίᾳ χαλινοῦ δίκην ἀναχαιτίζειν , καὶ μὴ συγχωρεῖν ὅλως ἐπιμεμνήσθαι παλινῳδίας αὐτούς · καὶ τοῦτο πάντως ἀριδηλότερον , ὧδέ πως ἐκεῖνος είπών · Μοναχὲ , ἴδε τὸ σχῆμα , ὃ ἠμφίεσαι , καὶ ἐπίγνωθι ὡς ἐξιστᾷ μὲν τούτου τοῦ κόσμου , ἐπὶ δὲ τὴν πνευματικὴν ἐργασίαν ὅλως ἀνθέλκεται . Κατὰ τοῦτο καὶ ὁ τῆς Κλίμακος ἀγιώτατος Ἰωάννης ἔλεγε , Πεισάτω σε πρὸς ἐργασίαν πένθους καὶ αὐτό σοι τἘ ἔνδυμα . Πάντες γὰρ οἰ νεκροὺς πενθοῦντες μέλανα ἐνδύματα περιβάλλονται . Διὰ τὸ εὐόλισθον τοίνυν ἡμῶν ἱερὰ τοῦ ἐνδύματος ἐδίδοτο τελετή . Εἰ μὴ γὰρ τοῦτο ἦν , οὐκ ἂν οἱ μονάσαι θέλοντες τοῦ τοιούτου προσεδεήθησαν . Καὶ ὅρα τὸν μέγαν Ἀντώνιον . τὸν θαιότατον Παῦλον τὸν Θηβαῖον , καὶ τοὺς ὅσοι κατ´ ἐκεῖνον καιρὸν μονάζοντες ἦσαν , ὅτι καὶ ἄνευ τοῦδε τοῦ σχήματος , ἅτε στεῤῥᾶς ὄντες ψυχῆς , εἰς τὴν ἀνωτάτω πεφθάκασι τῆς ὁσιότητος κορυφήν Μετάνοια λοιπὸν ἀληθὴς οὐ μέλαν ἄμφιον καὶ τριχῶν ἀποβολὴ , ἀλλ´ ἐπιστροφὴ πρὸς Κύριον , καὶ βίου κατάγνωσις οὐκ ἀγαθοῦ , ἀλλὰ τῶν προτέ ων κακῶν ἀποχὴ , καὶ δάκρυα μετὰ ταῦτα ὑπὲρ ἐκείνων θερμά . « Τέκνον γὰρ , φησὶν , ἡμαρτες . Μὴ προσθξς
Lemmas: Θαΐς ὁ μοναχικός ὁ Θεολόγος καί οὗτος Γρηγόριος δείκνυμι κατά ῥῆμα διέξειμι οὑτωσί · καί οὗτος οὐ εἰμί δευτέοας ἀναγέννησις , οὐδός ἀνάπλασις , οὐδός εἰμί ὁ ἀρχαῖος ἀποκατάστασις , κἀν ὅθι μάλιστα ζητέω αὐτός ἐν πολύς στεναγμός τε καί δάκρυ , ἐκ ὅς συνούλωσις μέν ἔρχομαι , μόγις δέ κατά γε ὁ ἐμός ὅρος καί λόγος . ἔρχομαι γάρ , καί πιστεύω . εἰμί δέ καί ὁ οὐλή ἐξαλείφω , ἀγαπάω εἄν ἐπεί καί αὐτός χρῄζω φιλανθρωπία . φαίνω οὖν ἐντεῦθεν , ὅτι ὁ ἔνδυμα οὗτος οὖον δίδωμι ἄμοχθος πᾶς ἐκ κακία πληγή τε καί μώλωψ ὑγιόω . ἱερόν μέν οὖν καί πάνυ σύ τοιοῦτος ἔνδυμα ἡγέομαι , ὅτι τε πρός σωτηρία οὐδός καί ὅτι μετάνοια ἐπάγγελμα , καί ὅτι νέκρωσις σύμβολον · αὐτός δέ καθ´ αὐτός μή δύναμαι παρέχω συγχώρησις , εἰμί μή καί πόνος οὗτος συνωθέω , καί δάκρυ πηγή , καί ἀρετή ἐργασία . εἰμί γάρ καί οὗτος μόγις παρέχω συνούλωσις , ὡς ὁ διαλαμβάνω φημί θεῖος ἀνήρ , τίς χρή καί λέγω , εἰ καί οὗτος οὐ ἔχω χράω διά ὁ κατεπείγω ὁ καιρός καί στενός ; ἐλεήμων μέν οὖν ὁ Κύριος , ἀλλά καί μόχθος χρεία πόλος Λοῦ ὁ ἐπικαλέω ἐκεῖθεν ὁ ἔλεος . καί οὗτος εἰμί ὅσπερ ὁ θεῖος φημί Δαυΐδ ὁ ὁ μετάνοια ὑπεμφαίνω ἐπίπονος · ταπεινόω ἐν νηστεία ὁ Ψυχή ἐγώ , καί ὁ σάρξ ἐγώ ἀλλοιόω δις ἔλεος · καί αὖθις · ὅτι2 οὗτος σιγάω , παλαιόω ὁ ὀστέον ἐγώ ἀπό ὁ κράλης ἐγώ ὅλος ὁ ἡμέρα . καλῶς οὖν ὁ ὅσιος Ἐφραίμ λέγω , ὅστις ὁ μοναχός οὐ ὁ κουρά καί ὁ περιβολή σονιιστημι , ἀλ ὁ οὐράνιος τρόπος , καί ὁ ἔνθεος πολιτεία . Ἐ εἰμί καί δίδωμι ἐγώ ἐννοέω , ὅτι διά ὁ εὐόλισθος ἐγώ ὁ τοιοῦτος περιβολή καί Πάν θαυμάσιος ὁ μέγας Παχωμῖος δις ἄγγελος ἐείκνυτο . τίς εὕω ; Ἄστυ ὁ προσέρχομαι ὁ μετάνοια χαλινός δίκη ἀναχαιτίζω , καί μή συγχωρέω ὅλως ἐπιμιμνήσκομαι παλινῳδία αὐτός · καί οὗτος πάντως ἀρίδηλος , ὧδε πως ἐκεῖνος εἶπον · Μοναχός , ὁράω ὁ σχῆμα , ὅς ἀμφιέννυμι , καί ἐπιγιγνώσκω ὡς ἐξίστημι μέν οὗτος ὁ κόσμος , ἐπί δέ ὁ πνευματικός ἐργασία ὅλως ἀνθέλκω . κατά οὗτος καί ὁ ὁ Κλίμαξ ἅγιος Ἰωάννης λέγω , πείθω σύ πρός ἐργασία πένθος καί αὐτός σύ τί ἔνδυμα . πάνετες γάρ ὁ νεκρός πενθέω μέλας ἔνδυμα περιβάλλω . Ζεύς ὁ εὐόλισθος τοίνυν ἐγώ ἱερόv ὁ ἔνδυμα δίδωμι τελετή . εἰμί μή γάρ οὗτος εἰμί , οὐ εἄν ὁ μονάζω ἐθέλω ὁ τοιοῦτος προσδέω . καί ὁράω ὁ μέγας Ἀντώνιος . ὁ θαῖος Παῦλος ὁ Θηβαῖος , καί ὁ ὅσος κατ´ ἐκεῖνος καιρός μονάζω εἰμί , ὅτι καί ἄνευ ὅδε ὁ σχῆμα , ἅτε στεῤῥᾶς εἰμί Ψυχή , εἰς ὁ ἄνω2 φθάνω ὁ ὁσιότης κορυφή Μετάνοια λοιπός ἀληθής οὖον μέλας ἄμφιον καί θρίξ ἀποβολή , ἀλ ἐπιστροφή πρός κύριος , καί βίος κατάγνωσις οὐ ἀγαθός , ἀλλά ὁ προτέ εἰμί κακός ἀποχή , καί δάκρυ μετά οὗτος ὑπέρ ἐκεῖνος θερμός . « Τέκνος γάρ , φημί , ἁμαρτάνω . μή προσθξς