cogPG.PG158 109
καὶ τὰς ψυχὰς παρήγαγε , τὸν δὲ ἄνθρωπον πλάττων πρῶτον κατασκευάζει τὸ σῶμα ὡς ὄργανον , καὶ τότε τὴν ψυχὴν δημιουργήσας ἔθηκεν · οὐ γὰρ θέλει τὴν ψυχὴν παρεῖναι τῇ δημιουργίᾳ , ἵνα μὴ καυχήσηται ώς συνεργὸς τοῦ Θεοῦ . » Πρόσεχε οὗν . Ἐνεφύσησε γάρ φησι · τουτέστι τὸ σῶμα τοῦτο τὸ ἀπὸ τοῦ χοὸς ἠβουλήθη καὶ προσέταξε ζωτικὴν ἔχειν δύναμιν , ἥτις ἐγένετο τὸ ζῶον εἰς ψυχὴν ζῶσαν , ἤγουν ἐνεργοῦσαν καὶ τὴν αὐτὴν τέχνην δεικνύουσαν διὰ τῆς τῶν μελῶν κινήσεως . Οὐκοῦν , ἀγαπητέ , συγκατα . βάσεως ταῦτα τὰ ῥήματα , ὥσπερ οὖν καὶ τὸ « ποιήσωμεν ἄνθρωπον . » Μὴ γὰρ βουληθεὶς ὁ Θεὸς δεῖται καὶ σκέύεως , ἀλλὰ τῷ προσχήματι τοῦ ῥήματος ἐνδείξασθαι βούλεται ἡμῖν τὴν ὑπερβάλλουσαν τιμὴν , ἧς ἀξιοῦται παρ´ αὐτοῦ ὁ πλαστουργούμενος . Ποιεῖ ταίνυν τὸν ἄνθρωπον κατὰ τὴν νεκρὰν εἰκόνα , . ὡς ὁ χρυσοῤῥήμων φησίν . Ἔκειτο γὰρ τὸ σῶμα τηνικαῦτα νεκρὸν , τοῦ κινοῦντος αὐτὸ δεόμενον ἔπειτα φησι , « Καὶ ἐνεφύσησεν εἰς τὸ πρόσωπον αὐτοῦ πνοὴν ζωῆς . » Ταῦτα μὲν οὗν ὁ θειότατος Ἰωάννης ἔλεγε καὶ λίαν εὐμεθόδως , ἐντρέπων τοὺς λέγοντας αὐτὸν ὅτι τὰ Ὡριγένους φρονεῖ . Ἀπὸ γὰρ τῶν διαληφθέντων ῥημάτων ἀνασπᾶν ἔοικε πρόῤῥιζον τὴν προθπαρξιν τῶν ψυχῶν , ἢν ὁ ματαιόφρων Ὡριγένης ἐδόξαζε . Καὶ ἐνεφύσησεν εἰς τὸ πρόσωπον αὐτοῦ πνοὴν ζωῆς . Ἀλλ´ ἐνταῦθα τὸ ἐνεφύσησεν τινες ἀκούσαντες . καὶ μὴ λογισάμενοι τὴν τῶν λέξεων παχύτητα καὶ ὅτι δι´´ ἑτέρων ἕτερα παρίστησιν ἡ Γραφή , ἐνόμισαν τὴν ψυχὴν οὐσίας μετέχειν τῆς αὐτῆς τῷ Θεῷ . Ἀλλ´ ἐσφάλησαν τοῦ σκοποῦ . Εἰ γὰρ τοὺτο δώσωμεν , εὑρεθείη ἂν ὁ Θεὸς αὐτὸς ἑαυτὸν ἐν τῇ γεέννῃ κολάζων τοῦ πυρὸς , εἴ γε κατὰ τὸ ἱερὸν Γράμμα σὺν τῷ σώματι τὴν ψυχὴν ἐκεῖσε παραδίδωσιν αἰωνίως κολάζεσθαι · « Μὴ φοβηθῆτε » γὰρ , φησὶν , « ἀπὸ τῶν ἀποκτεινόντων τὸ σῶμα , τὴν δὲ ψυχὴν ὑμῶν μὴ δυναμένων ἀποκτεῖναι , ἀλλὰ φοβήθητε τὸν δυνάμενον καὶ σῶμα καὶ ψυχὴν ἐν γεέννῃ ἀπολέσαι . » Τὸ μὲν οὖν ἐμφύσημα μὴ μεταβληθὲν εἰς ψυχὴν ἐδημιούργησε ψυχὴν , ὥσπερ οὖν καὶ ἡ χεὶρ γράφει μὲν γράμμα , οὐ μεταβάλλεται δὲ ὅμως εἰς γράμματα , ἀλλ´ ἡ μὲν χεὶρ μένει χεὶρ , τὰ δὲ γράμματα γράμματα Ὅρα λοιπὸν νουνεχῶς . Τὸ γὰρ ἐνεφύσησεν ἐν ταῦθα εἶπεν , ἵνα σὺν τῷ Πατρὶ καὶ τῷ Υἱῷ δημιουργὸν ἀποδείξῃ τοῦ ἀνθρώπου καὶ τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον . Φησὶ γὰρ , « Καὶ εἶπεν ὁ Θεὸς ποιήσωαεν ἄνθρωπον . » Καὶ λαβὼν ὁξΘεὸς χῶν ἀπὸ τῆς γῆς ἔπλασε τὸν ἄνθρωπον . Τίς ὁ εἰπών ; Ὁ Πατήρ . Καὶ τίς ὁ λαβών ; Ὁ Υἱός . Ἵνα γοῦν μήὴ τὸ Πνεῦμα πὸ ἄνιον ἀλλότριον φαίνηται τῆς τοῦ ἀνθρώπου δημιουργίας , τὴν ἐνεφύσησε λέξιν καὶ πάνυ θαυμασίως παρείληφε , δι´ αὐτῆς ὑπεμφαίνων , ὡς εἴρηται , πὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον , καὶ ὅτι τῆς τοῦ παναγίου Πνεύματος χάριτος , ὡς ὁ θειότατος φησὶ Κύριλλος , μέτυχος ὁ ἄνθρωπος τηνικαῦτα παρήγετο , κἂν ἡ παράβασις ὕστερον τὴν τοιαύτην ἠμαύρωσε δωρεὰν
Lemmas: καί ὁ ψυχή παράγω , ὁ δέ ἄνθρωπος πλάσσω πρῶτος κατασκευάζω ὁ σῶμα ὡς ὄργανον , καί τότε ὁ ψυχή δημιουργέω τίθημι · οὖον γάρ ἐθέλω ὁ ψυχή πάρειμι ὁ δημιουργία , ἵνα μή καυχάομαι οὖς συνεργός ὁ Θεός . » προσέχω ἐν . ἐμφυσάω γάρ φημί · τουτέστι ὁ σῶμα οὗτος ὁ ἀπό ὁ χοῦς βούλομαι καί προστάσσω ζωτικός ἔχω δύναμις , ὅστις γίγνομαι ὁ ζῷον εἰς ψυχή ζώννυμι , ἤγουν ἐνεργέω καί ὁ αὐτός τέχνη δείκνυμι διά ὁ ὁ μέλος κίνησις . οὐκοῦν , ἀγαπητός , συγκατα . βάσις οὗτος ὁ ῥῆμα , ὥσπερ οὖν καί ὁ « ποιέω ἄνθρωπος . » μή γάρ βούλομαι ὁ θεός δήω καί σκευηως , ἀλλά ὁ πρόσχημα ὁ ῥῆμα ἐνδείκνυμι βούλομαι ἐγώ ὁ ὑπερβάλλω τιμή , ὅς ἀξιόω παρ´ αὐτός ὁ πλαστουργέω . ποιός ταίνυν ὁ ἄνθρωπος κατά ὁ νεκρός εἰκών , . ὡς ὁ χρυσορρήμων φημί . κεῖμαι γάρ ὁ σῶμα τηνικαῦτα νεκρός , ὁ κινέω αὐτός δήω ἔπειτα φημί , « καί ἐμφυσάω εἰς ὁ πρόσωπον αὐτός πνοή ζωή . » οὗτος μέν ἐν ὁ θεῖος Ἰωάννης λέγω καί λίαν εὐμέθοδος , ἐντρέπω ὁ λέγω αὐτός ὅτι ὁ Ὠριγένης φρονέω . ἀπό γάρ ὁ διαλαμβάνω ῥῆμα ἀνασπάω ἔοικα πρόρριζος ὁ προθπαρξιν ὁ Ψυχή , εἄν ὁ ματαιόφρων Ὡριγένης δοξάζω . καί ἐμφυσάω εἰς ὁ πρόσωπον αὐτός πνοή ζωή . Ἀλ ἐνταῦθα ὁ ἐμφυσάω τις ἀκούω . καί μή λογίζομαι ὁ ὁ λέξις παχύτης καί ὅτι δις ἕτερος ἕτερος παρίστημι ὁ γραφή , νομίζω ὁ ψυχή οὐσία μετέχω ὁ αὐτός ὁ Θεός . Ἀλ σφάλλω ὁ σκοπός . εἰμί γάρ οὗτος δόω , εὑρίσκω εἄν ὁ θεός αὐτός ἑαυτοῦ ἐν ὁ γέεννα κολάζω ὁ πυρός , εἰμί γε κατά ὁ ἱερόν Γράμμα σύν ὁ σῶμα ὁ ψυχή ἐκεῖσε παραδίδωμι αἰώνιος κολάζω · « μή φοβέω » γάρ , φημί , « ἀπό ὁ ἀποκτείνω ὁ σῶμα , ὁ δέ ψυχή σύ μή δύναμαι ἀποκτείνω , ἀλλά φοβέω ὁ δύναμαι καί σῶμα καί ψυχή ἐν γέεννα ἀπόλλυμι . » ὁ μέν οὖν ἐμφύσημα μή μεταβάλλω εἰς ψυχή δημιουργέω ψυχή , ὥσπερ οὖν καί ὁ χείρ γράφω μέν γράμμα , οὖον μεταβάλλω δέ ὅμως εἰς γράμμα , ἀλ ὁ μέν χείρ μένω χείρ , ὁ δέ γράμμα γράμμα Ὅρας λοιπός νουνεχής . ὁ γάρ ἐμφυσάω ἐν εῦθον εἶπον , ἵνα σύν ὁ πατήρ καί ὁ υἱός δημιουργός ἀποδείκνυμι ὁ ἄνθρωπος καί ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος . φημί γάρ , « καί εἶπον ὁ θεός ποιέω ἄνθρωπος . » καί λαμβάνω ὁξΘεὸς χόω ἀπό ὁ γῆ πλάσσω ὁ ἄνθρωπος . Τῖς ὁ εἶπον ; ὁ Πατήρ . καί τίς ὁ λαμβάνω ; ὁ υἱός . ἵνα γοῦν μή ὁ πνεῦμα πόα ἀνέρχομαι ἀλλότριος φαίνω ὁ ὁ ἄνθρωπος δημιουργία , ὁ ἐμφυσάω λέξις καί πάνυ θαυμάσιος παραλαμβάνω , δις αὐτός ὑπεμφαίνω , ὡς εἴρω , πόα πνεῦμα ὁ ἅγιος , καί ὅτι ὁ ὁ πανάγιος πνεῦμα χάρις , ὡς ὁ θεῖος φημί Κύριλλος , μέτυχος ὁ ἄνθρωπος τηνικαῦτα παράγω , κἀν ὁ παράβασις ὕστερος ὁ τοιοῦτος ἀμαυρόω δωρεά