cogPG.PG158 144
Ἀμῖν οὐχ οὕτω δοκεῖ . Ἐὰν γὰρ οἱ φωτεινοὶ ἄγγελοι τὸ τῆς προγνώσεως οἴκοθεν οὐκ ἔχωσι χάρισμα καὶ γὰρ ἐκεῖνα προλέγουσι , καθὰ δὴ καὶ ὁ Δαμα . σκηνὸς Ἰωάννης φησὶν , ὅσα ἂν αὐτοῖς ἀποκαλυφθῆναι παρὰ Θεοῦ φθάσωσι ) , πολλῷ μᾶλλον οἱ ἀκάθαρτοι δαίμονες προλέγειν οὐ δύνανται . Προγνώστης γὰρ καὶ καρδιογνώστης μόνος ὁ Θεός . Καὶ πείθου τῷ θείῳ Δαβὶδ πρὸς τὸν Θεὸν οὕτω λέγοντι · « Σὺ γινώσκεις τὰς καρδίας μονώτατος . » Ἀλλὰ ταῦτα μὲν , ἀγαπητέ , κατ´ ἐπιτομὴν ὁ λόγος διῆλθέ σοι . Καὶ μὴ δυσχέραινε τούτου ἕνεκεν Κἅτε φιλομαθὴς ὥν · ἀλλαχοῦ γὰρ , οἶδας , ἐσχεδιάσθη σοι τὰ περὶ τούτων πλατύτερον Λέγει γὰρ ἡ Γραφή · « Καὶ εἶδεν ἡ γυνὴ ὅτι καλὸν τὸ ξύλον εἰς βρῶσιν , καὶ ὅτι ἀρεστὸν τοῖς ὀφθαλμοῖς ἰδεῖν καὶ ὡραῖον ἐστι τοῦ κατανοῆσαι , καὶ λαβοῦσα τοῦ καρποῦ αὐτοῦ ἔφαγε . » Πρόσεχε , ἀγαπητέ , τῷ μεγάλῳ κἀνταῦθα Βασιλείῳ . Φησὶ γὰρ διὰ τί δὲ καὶ ἦν ἐν παραδείσῳ τὸ ξύλον τῆς βρώσεως ; εἰ μὴ γὰρ ἦν αὐτὸ , οὐκ ἂν ἡμᾶς ὁ διάβολος ἀπατήσας εἰς θάνατον κατήγαγεν . Ἔδει εἶναι ἐντολὴν τὴν δοκιμάζουσαν ἡμῶν τὸ ὑπήκοον . Διὰ τοῦτο ἦν φυτὸν ὡραίων καρπῶν εὔφορον , ἵνα ἐν τῇ ἀποχῇ τοῦ ἡδέος τὸ τῆς ἐγκρατείας καλὸν ἐπιδειξάμενοι τῶν τῆς ὑπομονῆς στεφάνων δικαίως ἀξιωθῶμεν . Καὶ περὶ μὲν τούτων οὕτως . Ὁ δέ γε Νύσσης ὑψηλότερον ἐκλαμβάνει τὰ περὶ πρύτου , καὶ οὕτω φησίς Προδείκνυσιν ὁ ὄφις τὸν πονηρὸν τῆς ἁμαρτίας καρπὸν , οὐχ ὡς ἔχει φύσεως α γὰρ ἠπατήθη ὁ ἄνθρωπος τῷ προδήλῳ κακῷ ) , ἀλλὰ διά τινος ὥρας τὸ φαινόμενον ἀγλαΐσας , καί τινα κατὰ τὴν αἴσθησεν ἡδονὴν ἐγγοητεύσας τῇ γεύαι . πιθανὸς ἐφάνη τῇ γυναικί . Τούτῳ τῷ τρόπῳ τὸν ἄνθρωπον ὁ διάβολος εἴωθεν ἀπατᾶν . Καὶ εἰ μὴ διόλου νήφων ὁρᾶται , οὐκἂν ἐκφύγοι τὰς αὐτοῦ μηχανὰς οὐκ ἀν εὐρεθείη τῶν παγίδων ἀνώτερος . Καὶ ταῦτα μὲν τοῦτον ἔχει τὸν τρόπον . Ἐ δὲ Λεπτὸ Γένεσις λέγει τὸν Ἀδὰμ ἀπροόπτως ἀπὸ τοῦ ξύλου λαβεῖν καὶ φαγεῖν , καὶ μὴ προσσνεῖν ὅλως τῷ λόγῳ τῆς Εὔας , ὅτι λειποθυμῶν ἧν ἀπό τε μόχθου καὶ πείνης . Ἀλλὰ ταῦτα μὲν , ἀγαπητέ , σιωπᾷν ἄμεινον , ὅτι καὶ σιωπῆς , ὡς προείρηται , τυχχάνουσιν ἄξια . Εἰ μὴ βούλει καὶ σὺ λέγειν ὅτι γυναῖκα ἔλαβεν ὁ Ἀδὰμ , ἵνα μὴ ἐφ´ ἕτερα τῶν ζώων τραπήσεται . Ὁ ὄφις ἀπὸ κτήνους ἑρπετὸν ἐγένετο , χεῖράς τε καὶ πόδας ἐκέκτητο . Ἀφῃρέθη δὲ ταῦτα ὸια τὸ τολμηρῶς εἰς τὸν παράδεισον εἰσελθεῖν , καὶ διὰ τὸ πρῶτος ἀπὸ τοῦ ξύλου λαβεῖν καὶ φαγεῖν . Ὁ Ἀδὰμ ἀπεσόβει τὰ πετεινὰ καὶ ἑρπετὰ , συνῆγε τὸν καρπὸν ἐν παραδείσῳ , καὶ σὺν τῇ γυναικὶ αὐτοῦ ἤσθιενι αὐτόν . Ταῦτα μὲν οὖν , ἵνα μὴ λέγω , καὶ ἔτι
Lemmas: ἡμεῖς οὐ οὗτος δοκέω . ἐάν γάρ ὁ φωτεινός ἄγγελος ὁ ὁ πρόγνωσις οἴκοθεν οὐ ἔχω χάρισμα καί γάρ ἐκεῖνος προλέγω , καθά δή καί ὁ δαμάζω . σκῆνος Ἰωάννης φημί , ὅσος εἄν αὐτός ἀποκαλύπτω παρά Θεός φθάνω ) , πολύς μᾶλλον ὁ ἀκάθαρτος δαίμων προλέγω οὖον δύναμαι . προγνώστης γάρ καί καρδιογνώστης μόνος ὁ Θεός . καί πείθω ὁ θεῖον Δαυίδ πρός ὁ θεός οὗτος λέγω · « σύ γιγνώσκω ὁ Καρδία μόνος . » ἀλλά οὗτος μέν , ἀγαπητός , κατ´ ἐπιτομή ὁ λόγος διέρχομαι σύ . καί μή δυσχεραίνω οὗτος ἕνεκα Κάτε φιλομαθής ἀνά · ἀλλαχοῦ γάρ , οἶδα , σχεδιάζω σύ ὁ περί οὗτος πλατύς λέγος γάρ ὁ γραφή · « καί ὁράω ὁ γυνή ὅτι καλός ὁ ξύλον εἰς βρῶσις , καί ὅτι ἀρεστός ὁ ὀφθαλμός ὁράω καί ὡραῖος εἰμί ὁ κατανοέω , καί λαμβάνω ὁ καρπός αὐτός ἐσθίω . » προσέχω , ἀγαπητός , ὁ μέγας ἐνταῦθα Βασίλειος . φημί γάρ διά τίς δέ καί εἰμί ἐν παράδεισος ὁ ξύλον ὁ βρῶσις ; εἰμί μή γάρ εἰμί αὐτός , οὐ εἄν ἐγώ ὁ διάβολος ἀπατάω εἰς θάνατος κατάγω . δέω εἰμί ἐντολή ὁ δοκιμάζω ἐγώ ὁ ὑπήκοος . Ζεύς οὗτος εἰμί φυτόν ὡραῖος καρπός εὔφορος , ἵνα ἐν ὁ ἀποχή ὁ ἡδύς ὁ ὁ ἐγκράτεια καλός ἐπιδείκνυμι ὁ ὁ ὑπομονή στέφανος δικαίως ἀξιόω . καί περί μέν οὗτος οὕτως . ὁ δέ γε Νύσσα ὑψηλός ἐκλαμβάνω ὁ περί πρυος , καί οὗτος φημί προδείκνυμι ὁ ὄφις ὁ πονηρός ὁ ἁμαρτία καρπός , οὐ ὡς ἔχω φύσις ὅς γάρ ἀπατάω ὁ ἄνθρωπος ὁ πρόδηλος κακός ) , ἀλλά διά τις ὥρα ὁ φαίνω ἀγλαΐω , καί τις κατά ὁ αἰσθάνομαι ἡδονά ἐγγοητεύω ὁ γεύω . πιθανός φαίνω ὁ γυνή . οὗτος ὁ τρόπος ὁ ἄνθρωπος ὁ διάβολος εἴωθα ἀπατάω . καί εἰμί μή διόλου νήφω ὁράω , οὐκἂν ἐκφεύγω ὁ αὐτός μηχανή οὐ εἰς εὑρίσκω ὁ παγίς ἀνώτερος . καί οὗτος μέν οὗτος ἔχω ὁ τρόπος . εἰ δέ Λεπτός Γένεσις λέγω ὁ Ἀδάμ ἀπρόοπτος ἀπό ὁ ξύλον λαμβάνω καί ἐσθίω , καί μή προσνέω ὅλως ὁ λόγος ὁ Εὔα , ὅτι λειποθυμάω ἧμαι ἀπό τε μόχθος καί πεῖνα . ἀλλά οὗτος μέν , ἀγαπητός , σιωπάω ἀγαθός , ὅτι καί σιωπή , ὡς προερέω , τυγχάνω ἄξιος . εἰμί μή βούλομαι καί σύ λέγω ὅτι γυνή λαμβάνω ὁ Ἀδάμ , ἵνα μή ἐφίημι ἕτερος ὁ ζῷον τρέπω . ὁ ὄφις ἀπό κτῆνος ἑρπετόν γίγνομαι , χείρ τε καί πούς κτάομαι . ἀφαιρέω δέ οὗτος οἶος ὁ τολμηρός εἰς ὁ παράδεισος εἰσέρχομαι , καί διά ὁ πρῶτος ἀπό ὁ ξύλον λαμβάνω καί ἐσθίω . ὁ Ἀδάμ ἀποσοβέω ὁ πετεινόν καί ἑρπετόν , συνάγω ὁ καρπός ἐν παράδεισος , καί σύν ὁ γυνή αὐτός ἐσθίω αὐτός . οὗτος μέν οὖν , ἵνα μή λέγω , καί ἔτι