cogPG.PG157 39
πουλον , ὁ μαὶστωρ καὶ πάντες οἱ ψάλται πορφυρᾶ . Οἱ κανονάρχαι δὲ μετὰ ἱματίων μόνων καὶ ἀσκεπεῖς . Καὶ μετὰ ταῦτα ὁ πρωτοβεστιαρίτης τε , ὁ μέγας ἑταιριάρχης , ὁ πριμμικήριος τῆς αὐλῆς , οἱ ἑται ριάρχαι , καὶ ὅσοι φέρουσι τὸ δικανίκιον καὶ ὑπηρετοῦσιν , εἰσάγουσι τοὺς ἄρχοντας εἰς τὴν τοῦ βασιλέως παράστασιν ὥστε τοῦτον πληρωθῆναι τὸν οἶκον . Καὶ μετὰ τοῦτο ἐξέρχεται ὁ βασιλεὺς τοῦ κελλίου αὐτοῦ , τοῦ μεγάλου δομεστίκου εἰς τὴν θύραν ἱσταμένου καὶ τὴν τοῦ βασιλέως φέροντος σπάθην . Ἄμα οὖν τῷ τὸν βασιλέα φανῆναι οἱ ψάλται αὐτίκα ψάλλουσι τὸ πολυχρόνιον · ψαλλόντων δὲ τούτων ὁ βασιλεὺς ἀπέρχεται καὶ ἀσπάζεται τὰς ἁγίας εἰκόνας . Εἶθ´ ὑποστρέψας ἴσταται πλησίον τοῦ θρόνου αὐτοῦ , τοῦ μὲν μεγάλου δομεστίκου κατὰ τὸ ἀριστερὸν μέρος ἱσταμένου τοῦ βασιλέως μετὰ τῆς σπάθης , ὡς εἴρηται , τοῦ δὲ λαμπαδαρίου κάτωθεν τοῦ μεγάλου δομεστίκου τὸ διβάμπουλον μεθ´ ἡμμένης λαμπάδος φέροντος , ἧς δὴ λαμπάδος τὰ μὲν ἄκρα εἰσὶ διὰ κιν . ναβάρεως βεβαμμένα , τὸ δὲ μέσον διὰ πεταλίου κεχρυσωμένον ἔχοντος σταυροὺς ἐντὸς κύκλῳ κοκκίνους . Τῆς οὖν τῶν ὡρῶν ἐνάρξεως γενομένης φέρει αὐτίκα παιδόπουλον τοῦ βεστιαρίου τὸ τοῦ βασιλέως δικανίκιον , ὅπερ λαβὼν ὁ μέγας πριμμικήριος φέρων δίδωσι τῷ βασιλεῖ . Ἰστέον δὲ ὅτι εἰς μὲν τὰς καθ´ ἑκάστην γινομένας παραστάσεις ὁ βασιλεὺς λέγει ὅτι τὸ δικανίκιόν μου , καὶ φέρει τοῦτο τοῦ βεστιαρίου παιδόπουλον , καθὰ εἴρηται . Ἐπὶ δὲ τῶν ἑορτῶν , ὅταν παράστασις γένηται , μετὰ τὸ τὸν βασιλέα εἰς τὸν θρόνον αὐτοῦ σταθῆναι , καὶ χωρὶς τοῦ εἰπεῖν αὐτὸν ὅτι τὸ δικανίκιόν μου , λέγει ὁ μέγας πριμμικήριος , παιδόπουλον , καὶ φέρει τοῦτο . Ὁ δὲ περὶ τούτου λόγος οὗτός ἐστιν , τι εἰς τὰς καθ´ ἡμέραν τῶν ὄρθρων παραστάσεις , καὶ τῶν ἑσπερινῶν , μετὰ τὸ τοὺς ἐντίμους τῶν ἀρχόντων εἰς τὴν παράστασιν εἰσελθεῖν , λέγει ὁ βασιλεὺς ὅτι τὸ δικανίκιόν μου , σημεῖον ὃν τοῦτο τοῦ καὶ τὸν παρακάτωθεν λαὸν εἰσελθεῖν . Κατὰ δὲ τὰς μεγάλας τῶν ἑορτῶν πάντες ἄρχοντές τε καὶ οἱ λοιποὶ εἰσέρχονται , καὶ οὐκ ἔστι χρεία διὰ τοῦτο τὸν βασιλέα ζητῆσαι τὸ δικανίκιον αὐτοῦ · τόδε γὰρ εἰδὼς ὁ μέγας πριμμικήριος λέγει ἀνερωτήτως , καὶ φέρουσιν αὐτῷ . Ψάλλονται οὖν αἱ ὧραι , ὡς ἔθος , ἤ τε πρώτη , ἡ τριθέκτη καὶ ἡ ἐννάτη , μετὰ τῶν τροπαρίων . Εἰς μέντοι τὸ τελευταῖον τῆς ἑννάτης ὥρας τροπάριον λέγει ὁ πρωτοψάλτης τὸ Δόξα , καὶ ψάλλεται . Εἶτα καὶ τὸ Καὶ νῦν καὶ ἀεί . Καὶ οὐ ψάλλεται ἐκ δευτέρου μὲν τὸ τροπάριον , ἀναγινώσκεται δὲ ὑπὸ τοῦ κανονάρχου · ὃς καὶ μετὰ τὸ ἀναγνῶναι λέγει οὕτω · « Πολυχρόνιον ποιήσαι ὁ Θεὸς τὴν κραταιὰν καὶ ἀγίαν βασιλείαν σᾶς εἰς πολλὰ ἔτη . » Καὶ πάλιν ἐκ τρίτου · « Πολυχρόνιον ποιήσαι ὁ Θεὸς τὴν θεοπρόβληπτον , θεόστεπτον καὶ θεοφρούρητον , κραταιὰν καὶ ἀγίαν βασιλείαν σᾶς εἰς πολλὰ ἔτη · » καὶ ψάλλεται τὸ τροπάριον αὐθις , ἐπεὶ τὸ Νῦν καὶ ἀεὶ προεῤῥέθη .
Lemmas: ποῦλον , ὁ μαίστωρ καί πᾶς ὁ ψάλτης πορφύρεος . ὁ κανονάρχης δέ μετά ἱμάτιον μόνος καί ασκεπής . καί μετά οὗτος ὁ πρωτοβεστιαρίτης τε , ὁ μέγας εταιριαρχη , ὁ πριμ(μ)ικήριος ὁ αὐλή , ὁ ἔτης ριαρχη , καί ὅσος φέρω ὁ δικανίκιον καί ὑπηρετέω , εἰσάγω ὁ ἄρχω εἰς ὁ ὁ βασιλεύς παράστασις ὥστε οὗτος πληρόω ὁ οἶκος . καί μετά οὗτος ἐξέρχομαι ὁ βασιλεύς ὁ κελλίον αὐτός , ὁ μέγας δομέστικος εἰς ὁ θύρα ἵστημι καί ὁ ὁ βασιλεύς φέρω σπάθη . ἄμη οὖν ὁ ὁ βασιλεύς φαίνω ὁ ψάλτης αὐτίκα ψάλλω ὁ πολυχρόνιος · ψάλλω δέ οὗτος ὁ βασιλεύς ἀπέρχομαι καί ἀσπάζομαι ὁ ἅγιος εἰκών . Εἴθε ὑποστρέφω ἴστημι πλησίος ὁ θρόνος αὐτός , ὁ μέν μέγας δομέστικος κατά ὁ ἀριστερός μέρος ἵστημι ὁ βασιλεύς μετά ὁ σπάθη , ὡς εἴρω , ὁ δέ λαμπαδάριος κάτωθεν ὁ μέγας δομέστικος ὁ διβαμποιαλλω μεθ´ ἅπτω λαμπάς φέρω , ὅς δή λαμπάς ὁ μέν ἄκρος εἰμί διά κίς . ναβάρεως βάπτω , ὁ δέ μέσος διά πετάλιο χρυσόω ἔχω σταυρός ἐντός κύκλος κόκκινος . ὁ οὖν ὁ ὥρα έναρξη γίγνομαι φέρω αὐτίκα παιδόπουλον ὁ βεστιάριο ὁ ὁ βασιλεύς δικανίκιον , ὅσπερ λαμβάνω ὁ μέγας πριμ(μ)ικήριος φέρω δίδωμι ὁ βασιλεύς . ἰστέον δέ ὅτι εἰς μέν ὁ καθ´ ἕκαστος γίγνομαι παράστασις ὁ βασιλεύς λέγω ὅτι ὁ δικανίκιον ἐγώ , καί φέρω οὗτος ὁ βεστιάριο παιδόπουλον , καθά εἴρω . ἐπί δέ ὁ ἑορτή , ὅταν παράστασις γίγνομαι , μετά ὁ ὁ βασιλεύς εἰς ὁ θρόνος αὐτός ἵστημι , καί Χωρὶς ὁ εἶπον αὐτός ὅτι ὁ δικανίκιον ἐγώ , λέγω ὁ μέγας πριμ(μ)ικήριος , παιδόπουλον , καί φέρω οὗτος . ὁ δέ περί οὗτος λόγος οὗτος εἰμί , τίς εἰς ὁ καθ´ ἡμέρα ὁ ὄρθρος παράστασις , καί ὁ ἑσπερινός , μετά ὁ ὁ ἔντιμος ὁ ἄρχω εἰς ὁ παράστασις εἰσέρχομαι , λέγω ὁ βασιλεύς ὅτι ὁ δικανίκιον ἐγώ , σημεῖον ὅς οὗτος ὁ καί ὁ παρακάτωθεν λαός εἰσέρχομαι . κατά δέ ὁ μέγας ὁ ἑορτή πᾶς ἄρχων τε καί ὁ λοιπός εἰσέρχομαι , καί οὐ εἰμί χρεία διά οὗτος ὁ βασιλεύς ζητέω ὁ δικανίκιον αὐτός · ὅδε γάρ εἰδοί ὁ μέγας πριμ(μ)ικήριος λέγω ἀνερωτήτως , καί φέρω αὐτός . ψάλλω οὖν ὁ ὥρα , ὡς ἔθος , ἤ τε πρῶτος , ὁ τριθέκτη καί ὁ ἐννάτη , μετά ὁ τροπάριο . εἰς μέντοι ὁ τελευταῖος ὁ ἐννάτη ὥρα τροπάριον λέγω ὁ πρωτοψάλτης ὁ Δόξα , καί ψάλλω . εἶτα καί ὁ καί νῦν καί ἀεί . καί οὖον ψάλλω ἐκ δύο μέν ὁ τροπάριον , ἀναγιγνώσκω δέ ὑπό ὁ Κανονάρχου · ὅς καί μετά ὁ ἀναγιγνώσκω λέγω οὗτος · « Πολυχρόνιος ποιέω ὁ θεός ὁ κραταιός καί ἅγιος βασίλειος σός εἰς πολύς ἔτος . » καί πάλιν ἐκ τρίτος · « Πολυχρόνιος ποιέω ὁ θεός ὁ θεοπρόβληπτον , θεόστεπτος καί θεοφρούρητος , κραταιός καί ἅγιος βασίλειος σός εἰς πολύς ἔτος · » καί ψάλλω ὁ τροπάριον αὖθις , ἐπεί ὁ νῦν καί ἀεί προελλέγω .