cogPG.PG155 80
Καὶ Δαβὶς τοῦτο μαρτυρεῖ , ἐν πολλοῖς τῶν ψαλμῶν τὰ τοῦ Θεοῦ διηγούμενος . Ἀλλὰ τούτων μηδενὸς , μνησθεὶς ἐκεῖνος ὁ μιαρὸς . τὰς Ἑλληνικὰς φληναρίας καὶ τὰς τοῦ Πλάτωνος εἰσῃγήσεις τε καὶ δάξας καὶ ἂς καλοῦσιν « ἰδέας , » φωτισμὸν ἡγεῖτο καὶ γνῶσιν καὶ κάθαρσιν ὁ ἀκάθαρτος . Ἃ δὴ καὶ ἐλάττονα τῆς ἀνθρωπίνης εἰσὶ διανοίας , ὑπ´ αὐτῆς καταλαμβανόμενα · καὶ μετρεῖται , καὶ ἐξετάσει διδόμενα ἐφευρίσκεται , καὶ μάλιστα τὰ περὶ τῆς τῶν ἀστέρων κινήσεως · καὶ οὐδὲν ἐκ τούτων βφελος τῷ ἀνθρώπῳ . Τί γὰρ παρὰ τὸ εἰδέναι ποῦ τὴν κίνησιν ἔχει ὁ ἤλιος καὶ σελήνη καὶ τὰ λοιπὰ τῶν ἄστρων · εἰ μὴ διά τινα χρείαν σαρκὸς ὡς ναυτικοὶ κέχρηνται Καὶ παχυτέρως οὖτοι τὰ τῶν ἄστρων κατανοοῦσι κρειττόνως πολλάκις καὶ τῶν λεπτοτέρων δοκούντων παρὰ σοφοῖς . Εἰ δὲ περὶ γενέσεως ὁ λόγος ἐκείνῳ , φεῦ τῆς ἀπάτης ! ὡς κτισματολάτρης γὰρ καὶ ἀντίθιος . Οὐ γὰρ τῇ τοῦ Θεοῦ προνοίᾳ τὴν ἡμῶν διοίκησιν ἀνατίθησιν , ἀλλὰ τῇ εἰμαρμένῃ καὶ τύχῃ καὶ τῷ αὐτομάτῳ κατὰ τὸν Ἐπίκουρον , ἢ ταῖς τῶν ἄστρων δυνάμεσι , καὶ τοῦτο τὸ τέλος τῆς ἀθείας . Καὶ Πτο λεμαῖος ἄλλος ὁ Βαρλαὰμ , τὰ θεῖα μὲν δῆθεν δεχόμενος λόγια ὡς ἐκεῖνος τὰ τῶν Ἑβραίων , ἃ καὶ ἑρμηνείας ἠξίωσε , τὴν αὐτοῦ δὲ Τετράβιβλον κατὰ τῆς προνοίας συνθεὶς , ὡς καὶ οὗτος τὰ τῆς Ἐκκλησίας μὲν λέγων δέχεσθαι , καὶ κατὰ Λατίνων δὲ συγγραφόμενος , τὸν Ἐλληνισμὸν δὲ εἰσάγων . Εἰ δὲ καὶ τὸ τοῦ Γαύλου ἀντιθείη τις ἡμῖν , « Τὰ γὰρ ἀόρατα αὐτοῦ ἀπὸ κτίσεως κόσμου τοῖς ποιήμασι νοούμενα καθορᾶται , » καὶ τὸ τοῦ Δαβὶδ , « Οἱ οὐρανοὶ διηγοῦνται δόξαν Θεοῦ , » ἀλλ´ οὕτω χρὴ τοῦτο νοεῖν , ὡς αὐτοὶ τοῦτο παραδεδώκασιν , εἰς τὸ εὐλογεῖν τὸν Κύριον καὶ ὑμνεῖν ἐκ τῶν ὁρωμένων αὐτὸν , καὶ « Εὐλόγει , » λέγειν , « ὴ ψυχή μου , τὸν Κύριον · « καὶ , « Ὡς ἐμεγαλύνθη τὰ ἔργα σου , Κύριε , πάντα ἐν σφίᾳ ἐποιήσας · » καὶ , « Ἑθαυμαστώθη ἡ γνῶσίς σρυ ἐξ ἐμοῦ , ἐκραταιώθη , οὐ μὴ δύνωμαι πρὸς αὐτήν · » καὶ , « Ἐὰν ἀναβῶ εἰς τὸν οὐρανὸν , σὺ ἐκεῖ ] εῖ , ἐὰν καταβῶ εἰς τὸν ᾅδην , πάρει , » καὶ τὰ λοιπά . Ἃ λέγει τὴν πρόνοιαν κηρύττων αὐτοῦ Δαβίδ . Ὅς κατὰ τοὺς ἀλιεῖς ἀποστόλους καὶ τοῦ ἀγραμμάτου κληθέντος κατὰ σάρκα Λόγου Πατὴρ φανεὶς , ἐν ἱδιτείς καυχᾶται , οὐκ ἐν σοφίᾳ · « Ὅτι οὐκ ἔγνων γραμματείας , » φησί · καὶ , « ἀνέλαβε με ἐκ τῶν ποιμνίων τῶν προβάτων τοῦ Πατρός μου . » Καὶ ὁ Παῦλος , « Οὐκ ἦλθον καθ´ ὑπεροχὴν λόγου ἢ σοφίας . Καὶ οὐκ ἔκρινα τοῦ εἰδέναι τι ἐν ἡμῖν , εἰ μὴ Ἰησοῦν Χριστὸν , καὶ τοῦτον ἐσταυρωμένον · » καὶ , « τι(φσὶν ὑπὸ τὰ στοιχεῖα τοῦ κόσμου ἐστὲ δεὲουλωμένοι ; » καὶ , « Τῇ ματαιότητι ἡ κτίσις ὑπετάγη · » καὶ , « Παράγει τὸ σχῆμα τοῦ κόσμου τούτου · » καὶ , « Ἐμωράνθησαν , καὶ ἐλάτρευσαν τῇ κτίσει παρὰ τὸν κτίσαντα . » ὁρᾷς , ὡς οὐχ ὑπὲρ τούτων μελετᾷν ἡμᾶς χρή ; « Τὰ ἄνω φρονεῖτε , » φησί , « τὰ ἄνω ζητεῖτε , ὅπου πρόδρομος ὑπὲρ ἡμῶν εἰσῆλθε Χριστός · » καὶ , « Ἡμῶν τὸ πολίτευμα ἐν οὐρανοῖς ὑπάρχει . » Τίς ἄρα χρεία περὶ τῶν ἀλλοιωθησομένεαν ἡμᾶς ἦμεριμνᾷν τε καὶ μελετᾷν , καὶ μὴ περὶ τῶν αἰωνίων ; Καὶ ταῦτα μὲν τὰ τῆς δόξης τοῦ Βαρλαὰμ
Lemmas: καί Δαβὶς οὗτος μαρτυρέω , ἐν πολύς ὁ ψαλμός ὁ ὁ Θεός διηγέομαι . ἀλλά οὗτος μηδείς , μιμνήσκω ἐκεῖνος ὁ μιαρός . ὁ Ἑλληνικός πληναρία καί ὁ ὁ Πλάτων εισήγηση τε καί δάσσω καί ὅς καλέω « ἰδέα , » φωτισμός ἡγέομαι καί γνῶσις καί κάθαρσις ὁ ἀκάθαρτος . ἁ δή καί μικρός ὁ ἀνθρώπινος εἰμί διάνοια , ὑπό αὐτός καταλαμβάνω · καί μετρέω , καί ἐξέτασις δίδωμι ἐφευρίσκω , καί μάλιστα ὁ περί ὁ ὁ ἀστήρ κίνησις · καί οὐδείς ἐκ οὗτος βφελος ὁ ἄνθρωπος . τις γάρ παρά ὁ οἶδα ποῦ ὁ κίνησις ἔχω ὁ ἥλιος καί σελήνη καί ὁ λοιπάς ὁ ἄστρον · εἰμί μή διά τις χρεία σάρξ ὡς ναυτικός χράομαι καί παχύς οὗτος ὁ ὁ ἄστρον κατανοέω κρατύς πολλάκις καί ὁ λεπτός δοκέω παρά σοφός . εἰμί δέ περί γένεσις ὁ λόγος ἐκεῖνος , φεῦ ὁ ἀπάτη ! ὡς κτισματολάτρης γάρ καί αντιθεος . οὖον γάρ ὁ ὁ Θεός πρόνοια ὁ ἐγώ διοίκησις ἀνατίθημι , ἀλλά ὁ μείρομαι καί τυγχάνω καί ὁ αὐτόματος κατά ὁ Ἐπίκουρος , ἢ ὁ ὁ ἄστρον δύναμις , καί οὗτος ὁ τέλος ὁ ἀθεία . καί Πτο λεμαῖος ἄλλος ὁ Βαρλαάμ , ὁ θεῖον μέν δῆθεν δέχομαι λόγιος ὡς ἐκεῖνος ὁ ὁ Ἑβραῖος , ὁ καί ἑρμηνεία ἀξιόω , ὁ αὐτός δέ τετράβιβλος κατά ὁ πρόνοια συντίθημι , ὡς καί οὗτος ὁ ὁ ἐκκλησία μέν λέγω δέχομαι , καί κατά Λατῖνος δέ συγγράφω , ὁ Ἑλληνισμός δέ εἰσάγω . εἰμί δέ καί ὁ ὁ Γαῦλος ἀνατίθημι τις ἐγώ , « ὁ γάρ ἀόρατος αὐτός ἀπό κτίσις κόσμος ὁ ποίημα νοέω καθοράω , » καί ὁ ὁ Δαυίδ , « ὁ οὐρανός διηγέομαι δόξα Θεός , » ἀλ οὗτος χρή οὗτος νοέω , ὡς αὐτός οὗτος παραδίδωμι , εἰς ὁ εὐλογέω ὁ κύριος καί ὑμνέω ἐκ ὁ ὁράω αὐτός , καί « εὐλογέω , » λέγω , « ἤ ψυχή ἐγώ , ὁ κύριος · « καί , « ὡς μεγαλύνω ὁ ἔργον σύ , κύριος , πᾶς ἐν σφίᾳ ἐποιάω · » καί , « Ἑθαυμαστώθη ὁ γνῶσις σρυ ἐκ ἐγώ , κραταιόω , οὖον μή δύναμαι πρός αὐτός · » καί , « ἐάν ἀναβαίνω εἰς ὁ οὐρανός , σύ ἐκεῖ ] ἔρχομαι , ἐάν καταβαίνω εἰς ὁ ᾍδης , πάρειμι , » καί ὁ λοιπός . ἁ λέγω ὁ πρόνοια κηρύσσω αὐτός Δαβίδ . ὅς κατά ὁ ἁλιεύς ἀπόστολος καί ὁ ἀγράμματος καλέω κατά σάρξ Λόγος πατήρ φαίνω , ἐν ἱδιτείς καυχάομαι , οὐ ἐν σοφία · « ὅτι2 οὐ γιγνώσκω γραμματεία , » φημί · καί , « ἀναλαμβάνω ἐγώ ἐκ ὁ ποίμνιον ὁ πρόβατον ὁ πατήρ ἐγώ . » καί ὁ Παῦλος , « οὐ ἔρχομαι καθ´ ὑπεροχή λόγος ἢ σοφία . καί οὐ κρίνω ὁ οἶδα τίς ἐν ἐγώ , εἰμί μή Ἰησοῦς Χριστός , καί οὗτος σταυρόω · » καί , « τι(φσὶν ὑπό ὁ στοιχεῖον ὁ κόσμος εἰμί δουλόω ; » καί , « ὁ ματαιότης ὁ κτίσις ὑποτάσσω · » καί , « παράγω ὁ σχῆμα ὁ κόσμος οὗτος · » καί , « μωραίνω , καί λατρεύω ὁ κτίζω παρά ὁ κτίζω . » ὁράω , ὡς οὐ ὑπέρ οὗτος μελετάω ἐγώ χρή ; « ὁ ἄνω φρονέω , » φημί , « ὁ ἄνω ζητέω , ὅπου πρόδρομος ὑπέρ ἐγώ εἰσέρχομαι Χριστός · » καί , « ἡμός ὁ πολίτευμα ἐν οὐρανός ὑπάρχω . » Τῖς ἄρα χρεία περί ὁ ἀλλοιόω ἐγώ ἀμεριμνάω τε καί μελετάω , καί μή περί ὁ αἰώνιος ; καί οὗτος μέν ὁ ὁ δόξα ὁ Βαρλαάμ