cogPG.PG155 491
« λειος πρὸς Γρηγόριόν τινα , ἀπειλῶν αὐτῷ τὴν ἀργίαν . Ἠ γὰρ παραιτείσθω εὐλόγως ὄργανον εἶναι , καὶ ἀπέστω τοῦ ἔργου , ἢ κατασκευασθεὶς ἐννόμως θεῖον ὄργανον εἶναι , καὶ μένων ἐν τούτῳ , μὴ ἀμελείτω περὶ τὸ ἔργον . Ἔκαστος γὰρ τοῦ ἰδίου ἔργου τὸν μισθὸν λήψεται . Καὶ , « Ἐπικατάρατος , γέγραπται , ὁ ποιῶν τὸ ἔργον τοῦ Θεοῦ ἀμελῶς . » Τί δὲ μεῖζον τούτου ἔργον ἄλλο Θεοῦ ; Ἡ ἀργία τοῦ ἔργου τούτου ἐπιβλαβής ἐστιν , ὡς εἰρήκαμεν . Εἰ μόνον κατὰ τοὺς Πατέρας τὴν χάριν ἔλαβεν ἄνθρωπος , καὶ οὐκ ἐνέχεται τοῖς ἐναντίοις τῆς χάριτος , εὐλαβείσθω μὴ ἐνεργῶν . Θεὸν φοβείσθω · ἀπαιτηθήσεται αὐτὸν λόγον τοῦ ἔργου · παύεται γὰρ τῇ ἀργίᾳ τῆς εὐχᾶς θυσίας ἡ τῶν μελλόντων ὡφεληθῆναι διὰ ταύτης ὠφέλεια · ἡ τοῦ Σωτῆρός τε οὐκ ἐνεργεῖται ἀνάμνησις , οὐδὲ τὰ τοῦ θείου πάθους ἐγκαίνια . Ἀργείτω πᾶς ἐνεχόμενος , οἰς ἀργεῖν τοὺς ἐνεχομένους παραδεδώκασιν οἱ ἰατέρες . Ὁ μὴ κατὰ τοὺς Πατέρας ἐνεργῶν καθ´ ἑαυτοῦ ἐνεργεῖ , καὶ ἔνοχος ἐστι τῶν τοῦ ριστοῦ μυστηρίων . Εἰγὰρ ὁ μετέχων ἀναξίως ἐνέχεται , ὁ καὶ ἐνεργῶν πόσῳ μᾶλλον ; Οὐδεὶς μὲν οὖν ἄξιος , ὡς ἐμάθομεν ἄνθρωπος πρὸς τὸ ἔργον , ὅτι καὶ τοῖς ἀγγέλοις φοβερόν · ἐπεὶ δὲ βροτοῖς τοῦτο συγκατέβη δοὺς ὁ Θεὸς , ὡς ἐγχωρεῖ καὶ ἐνδέδοται , βροτοὶ ἱεῖ σώμεθα , καὶ οἱ ὡς ἐνεχώρει ἠξιωμένοι τῆς χάριτος προθύμως ταύτην ἐνεργείτωσαν , τὴν ὅλην πολιτείαν ἐκμιμούμενοι ὡς δυνατὸν τοῦ Δεσπότου , ἵνα καὶ ἕν ονοὸ ἀεὶ καὶ κοινωνοὶ τούτου ὧσιν οἱ ἐκείνου τὸν τύπον φέροντες , καὶ καθεκάστην εἰδυνατὸν τὴν ἐκείνου κνείαν ποιείτωσαν . ἕνωσις γὰρ ἔσται Θεοῦ μετ´αύτῶν καὶ ἀγγέλων μετὰ Θεοῦ καὶ αὐτῶν , καὶ ψυχῶν ἱερῶν , καὶ ψυχῶν πιστῶν ἀπασῶν , καὶ τῶν ζώντων δὲ εὐσεβῶς , εἴτε κατορθούντων προκοπή τε καὶ στηριγμός . Εἴτε πταιόντων , εἰ μεταγνοῖεν , ἱλασμὸς καὶ καθάρσιον · καὶ ἔτι τῇ κτίσει πάσῃ ἐκ τούτου ἔσται ἀγιασμός · καὶ ἐν οἷς δὲ χρῄζομεν αἰσθητῶς , μεγίστη βοήθεια · καὶ ὁ ὑπὲρ τούτου μισθὸς τῷ εὐλαβῶς ἰερουργοῦντι καὶ προθύμως ὅτι πολύς . Εἰ δ´ οὐ δυνατὸν τὸ καθ´ ἡμέραν ἱερουργεῖν , κἂν τετράκις τῆς ἑβδομάδος κατὰ τὸν μέγαν λασίλειον Τοῦπτο δ´ ἐποίσν οὗτος , τὰς τρεῖς καταλιμπάνων , ἱερουργίαν ἑτέραν τὴν διὰ τοῦ λόγου τῆς διδασκαλίας ἐνεργῶν . Τὸ δὲ καθ´ ἡμέραν ἱερουργεῖν οὐκ ἐγὼ ἀπ´ ἐμαυτοῦ θαῤῥῶ λέγειν , ἀλλ´ ἀπὸ τοῦ Σωτῆρος μαθὼν , « Τοῦτο ποιεῖτε , λέγοντος , εἰς τὴν ἐμὴν ἀνάμνησιν . » Καὶ , « Ἐγὼ ζῶ , καὶ ὁ τρώγων με ζήσεται δι´ ἐμέ . » Καὶ οἱ ἀπόστολοι δὲ οὕτω ποιοῦντες ἐδείκνυντο , σχολά ζοντες τῇ προσευχῇ καὶ τῇ κλάσει τοῦ ἄρτου , ὡς γέγραπται · τῇ ἰερουργίᾳ τῶν μυστηρίων δηλαδὴ καὶ τῇ κοινωνίᾳ . Ἀλλὰ καὶ πολλοῖς τῶν Πατέρων περὶ τούτου λέ · λεκταί τε καὶ πέπρακται , τῷ τε μακαρίῳ Γρηγορίῳ
Lemmas: « λεῖος πρός Γρηγόριος τις , ἀπειλέω αὐτός ὁ ἀργία . ὁ γάρ παραιτέομαι εὔλογος ὄργανον εἰμί , καί ἄπειμι ὁ ἔργον , ἢ κατασκευάζω ἔννομος θέω ὄργανον εἰμί , καί Μένων ἐν οὗτος , μή ἀμελέω περί ὁ ἔργον . ἔκαστος γάρ ὁ ἴδιος ἔργον ὁ μισθός λαμβάνω . καί , « ἐπικατάρατος , γράφω , ὁ ποιέω ὁ ἔργον ὁ Θεός ἀμελής . » τις δέ μείζων οὗτος ἔργον ἄλλος Θεός ; ὁ ἀργία ὁ ἔργον οὗτος ἐπιβλαβής εἰμί , ὡς εἴρω . εἰμί μόνος κατά ὁ Πατέρας ὁ χάρις λαμβάνω ἄνθρωπος , καί οὐ ἐνέχω ὁ ἐναντίος ὁ χάρις , εὐλαβέομαι μή ἐνεργός . θεός φοβέω · ἀπαιτέω αὐτός λόγος ὁ ἔργον · παύω γάρ ὁ ἀργία ὁ εὐχή θυσία ὁ ὁ μέλλω ὠφελέω διά οὗτος ὠφέλεια · ὁ ὁ Σωτήρ τε οὐ ἐνεργέω ἀνάμνησις , οὐδέ ὁ ὁ θεῖον πάθος ἐγκαίνια . ἀργέω πᾶς ἐνέχω , οἶς ἀργέω ὁ ἐνέχω παραδίδωμι ὁ ἰατέρες . ὁ μή κατά ὁ Πατέρας ἐνεργός καθ´ ἑαυτοῦ ἐνεργέω , καί ἔνοχος εἰμί ὁ ὁ Ρίστου μυστήριον . Εἰγὰρ ὁ μετέχω ἀνάξιος ἐνέχω , ὁ καί ἐνεργός πόσος μᾶλλον ; οὐδείς μέν οὖν ἄξιος , ὡς μανθάνω ἄνθρωπος πρός ὁ ἔργον , ὅτι καί ὁ ἄγγελος φοβερός · ἐπεί δέ βροτός οὗτος συγκαταβαίνω δίδωμι ὁ θεός , ὡς ἐγχωρέω καί ἐνδίδομαι , βροτός ἵημι σάω , καί ὁ ὡς ἐγχωρέω ἀξιόω ὁ χάρις προθύμως οὗτος ἐνεργέω , ὁ ὅλος πολιτεία ἐκμιμέομαι ὡς δυνατός ὁ δεσπότης , ἵνα καί εἷς ονοὸ ἀεί καί κοινωνός οὗτος ἵημι ὁ ἐκεῖνος ὁ τύπος φέρω , καί καθεκάστην δύο ὁ ἐκεῖνος κνείαν ποιέω . ἕνωσις γάρ εἰμί Θεός μετ´αυος καί ἄγγελος μετά Θεός καί αὐτός , καί Ψυχή ἱερός , καί Ψυχή πιστός ἀπασάω , καί ὁ ζῶ δέ εὐσεβής , εἴτε κατορθόω προκοπή τε καί στηριγμός . εἴτε πταίω , εἰμί μεταγιγνώσκω , ἱλασμός καί καθάρσιος · καί ἔτι ὁ κτίζω πᾶς ἐκ οὗτος εἰμί ἁγιασμός · καί ἐν ὅς δέ χρῄζω αἰσθητός , μέγας βοήθεια · καί ὁ ὑπέρ οὗτος μισθός ὁ εὐλαβής εἰρουργέω καί προθύμως ὅτι πολύς . εἰμί δδʹ οὖον δυνατός ὁ καθ´ ἡμέρα ἱερουργέω , κἀν τετράκις ὁ ἑβδομάς κατά ὁ μέγας λασιλειος Τοῦπτο δδʹ ἐπέρχομαι οὗτος , ὁ τρεῖς καταλείπω , ἱερουργία ἕτερος ὁ διά ὁ λόγος ὁ διδασκαλία ἐνεργός . ὁ δέ καθ´ ἡμέρα ἱερουργέω οὐ ἐγώ ἀπ´ ἐμαυτοῦ θαρσέω λέγω , ἀλ ἀπό ὁ Σωτήρ μανθάνω , « οὗτος ποιέω , λέγω , εἰς ὁ ἐμός ἀνάμνησις . » καί , « ἐγώ ζῶ , καί ὁ τρώγω ἐγώ ζῶ δις ἐγώ . » καί ὁ ἀπόστολος δέ οὗτος ποιέω δείκνυμι , σχολή ζῶ ὁ προσευχή καί ὁ κλάω ὁ ἄρτος , ὡς γράφω · ὁ ἱερουργία ὁ μυστήριον δηλαδή καί ὁ κοινωνία . ἀλλά καί πολύς ὁ Πατέρων περί οὗτος λεʹ · λέκτης τε καί πράσσω , ὁ τε μακάριος Γρηγόριος