cogPG.PG155 319
ὅτι καὶ ὁ τῆς δικαιοσύνης ἥλιος ἔκλινεν οὐρανοὺς καὶ κατέβη ἄδυτος μένων , καὶ ὁ εἰσθητὸς κλίνων δύνει ἥλιος . Πλὴν καὶ αὐτὸς κλίνων καὶ δύνων καὶ ἀνατέλλων , τὸν ἀνέσπερον ἐκεῖνον ἥλιον καταγνέλλει διὰ σαρκὸς ἐπιφανέντα ἡμῖν · οἷον τὸ κατελθεῖν αὐτὸν τὸν τοῦ Θεοῦ Θεὸν Λόγον ἐκ τῶν οὐρανῶν ἐπὶ γῆς , καὶ λάμψαι ἡμῖν τὴν ἡμέραν τῆς πρώτης αὐτοῦ παρουσίας , καὶ μέχρις δου ὑπὸ γῆν καταβῆναι , καὶ αὖθις ἀναστῆναι καὶ ανελθεῖν , καὶ πάλιν ἐξ οὐρανοῦ φανῆναι τότε καὶ ἀνατεῖλαι , καὶ τὴν ἀνέσπερον ἡμέραν τελέσαι , καὶ τὸν κόσμον καταυγάσαι πάντα σημαίνει . Διὸ καὶ πᾶς ὁ ψαλμὸς οὐτος , τὸ , « Κλῖνον , Κύριε , » κατὰ στίχον λέγεται ἐξ ἑκάτεροι . χοροῦ , καὶ τὸ , « μόξα σοι , ὁ Θεὸς , » ἐν ἑκάστῳ στίχῳ . Ὅτι δὲ ἀρχαῖον τοῦτο τῆς ἀκολουθίας τὸ ἔθος , καὶ ἀπὸ τῶν εὐχῶν δῆλον . Ἡ τῶν λυχνικῶν γὰρ λεγομένων εὐχῶν πρώτη ἐν ἑαυτῇ περιέχει τὴν τοῦ vαλμοῦ παντὸς ἔννοιαν , καὶ ῥήματα ἐξ αὐτοῦ · « Κύριε οἱκτίρμων καὶ ἐλεήμων · » καὶ τὰς λοιπὰς δὲ ὁμοίως πρὸς τοὺς ψαλμοὺς τῶν ἀντιφώνων καὶ τὰς ἐννοίας ἐχούσας καὶ ῥήματα εὐρήσεις ἐξ αὐτῶν · ὡς καὶ ἡ τῆς εἰσόδου τοῦ ἑσπερινοῦ σαφῶς δείκνυσιν , ἦς ἀρχὴ τὸ , Ἑσπέρας καὶ πρωὶ καὶ μεσημβρίας . » Ἐπεὶ γὰρ εἰς τὸ , « Κύριε , ἐκέκραξα , » καὶ τοὺς αὐτοῦ στίχους ἡ εἴσοδος γίνεται , καὶ ἡ εὐχὴ λέγεται , καὶ ῥήματα ψαλμικὰ ἐκ τῶν ψδομένων καὶ ἐννοίας περιέχει , ὡς ἂν ἀναφέρωνται πάντα Αχἕ διὰ τοῦ ἱερέως πρὸς τὸν Θεόν · οἱον , « Κατεύθυνον τὴν προσευχὴν ἡμῶν ὡς θυμίαμα ἐνώπιόν σου · » καὶ , « ὴ ἐκκλίνῃς τὰς καρδίας ἡμῶν εἰς λόγους πονηρίας , » καὶ , « Ὅτι πρὸς σέ , Κύριε , Κύριε , οἱ ὀφθαλμοὶ ἡμῶν . » Ἐπεὶ καὶ εἰς τοῦτον τὸν στίχον ὁ ἰερεὺς καλούμενος ἐν τῇ εἰσόδῳ ἀνέρχεται . Τοῦτο δὲ δηλοῖ , οἷμαι , τὴν διὰ τῶν προφητῶν ἰκεσίαν ἅμα καὶ προφητείαν , περὶ τοῦ παραγενέσθαι καὶ ἐνανθρωπῆσαι τὸν Κύριων , καὶ διὰ τοῦ πάθους καὶ τῆς ἐγέρσεως σῶσαι τοῦ ἅδου ἡμᾶς καὶ τῆς φθορᾶς . Διὸ καὶ ὁ τῶν ψαλμῳδῶν πρῶτος τὸν ἱερέα καλεῖ · ὡς καὶ ὁ Δαβὶδ , « Κύριε , κλῖνον οὐρανούς καὶ κατάβηθι · » καὶ , « Ἐξαπόστειλον τὴν δυναστείαν σου . καὶ ἐλθὲ εἰς τὸ σῶσαι ἡμᾶς . » Καὶ ὡς ἐκ τοῦ ᾅδου βοᾷ , « Ὅτι πρὸς σὲ , Κύριε , οἱ ὀφθαλμοίμου . Ἐπὶ σοὶ ἤλπισα . Μὴ ἀντανέλρς τὴν ψυχήν μου . Διὸ καὶ ὁ ἱερεὺς τότε ἐν τῷ στίχῳ τούτῳ ἀνέρχεται , τὴν νατάβασιν εἰς ἡμᾶς Χριστοῦ ἄχρι καὶ τοῦ δου δηλῶν , καὶ τὴν ἔγερσιν αὐτοῦ , δι´ ἧς τοῦ ᾅδου ἐῤῥύσθημεν , καὶ πάλιν εἰς οὐρανοὺς ἀνάβασιν Καθ´ ἑσπέραν μὲν οὖν καὶ πρώην ἐλέγετο τὸ αλτήριον , ὡς καὶ ἐν τῷ ὄρθρῳ νῦν . Ὃ δὴ καὶ αἱ μοναὶ ἐκμιμούμεναι , κάθισμα Ἠʹαλτῆρος ἑσπέρας , καὶ ἐν τῷ ὄρθρῳ δύο διηνεκῶς λέγουσι . Νῦν δὲ ἐν τῷ ἀσματικῷ ἑσπερινῷ δι´ ἀσθένειαν καὶ ἀμέλειαν ἀντίφωνα vαλτῆρος οὐ λέγεται , εἰ μὴ ἐν τῇ ἁγία καὶ μόνον Τεσσαρακοστῇ , καὶ παντὶ Σαββάτῳ ἐσπέρας ἐν μόνῃ τῇ ἅγια Σοφίᾳ · ὅπου καὶ διὰ τὸ γογγύζειν τινὰς ἔᾳθυμοῦντας , μόνον τὸ , « Μακάριος ἀνὴρ » τὸν ἕνα ψαλμὸν μετὰ μέλους κατὰ τὸν ἦχον λέγειν διετύπώσαμεν . Ἐν δὲ τῇ ἁγίᾳ Τεσσαρακοστῇ πάλιν λέγεσθαι κατὰ τὸ ἔθος τὰ ἕξ ἀντίφωνα , ἢ τὸ
Lemmas: ὅτι καί ὁ ὁ δικαιοσύνη ἥλιος κλίνω οὐρανός καί καταβαίνω ἄδυτος Μένων , καί ὁ ἐσθής κλίνω δύο ἥλιος . πλήν καί αὐτός κλίνω καί δύο καί ἀνατέλλω , ὁ ἀνέσπερον ἐκεῖνος ἥλιος καταγγέλλω διά σάρξ ἐπιφαίνω ἐγώ · οἷος ὁ κατέρχομαι αὐτός ὁ ὁ Θεός θεός Λόγος ἐκ ὁ οὐρανός ἐπί γῆ , καί λάμπω ἐγώ ὁ ἡμέρα ὁ πρῶτος αὐτός παρουσία , καί μέχρι δήω ὑπό γῆ καταβαίνω , καί αὖθις ἀνίστημι καί ἀνέρχομαι , καί πάλιν ἐκ οὐρανός φαίνω τότε καί ἀνατέλλω , καί ὁ ἀνέσπερον ἡμέρα τελέω , καί ὁ κόσμος καταυγάζω πᾶς σημαίνω . Διὸ καί πᾶς ὁ ψαλμός οὐτος , ὁ , « κλίνω , κύριος , » κατά στίχος λέγω ἐκ ἑκάτερος . χορός , καί ὁ , « μόξα σύ , ὁ θεός , » ἐν ἕκαστος στίχος . ὅτι2 δέ ἀρχαῖος οὗτος ὁ ἀκολουθία ὁ ἔθος , καί ἀπό ὁ εὖχος δῆλος . ὁ ὁ λυχνικός γάρ λέγω εὖχος πρῶτος ἐν ἑαυτοῦ περιέχω ὁ ὁ ψαλμός πᾶς ἔννοια , καί ῥῆμα ἐκ αὐτός · « κύριος οικτίρμων καί ἐλεήμων · » καί ὁ λοιπάς δέ ὁμοίως πρός ὁ ψαλμός ὁ ἀντίφωνος καί ὁ ἔννοια ἔχω καί ῥῆμα εὑρίσκω ἐκ αὐτός · ὡς καί ὁ ὁ εἴσοδος ὁ εσπερινός σαφῶς δείκνυμι , εἰμί ἀρχή ὁ , Ἑσπέρα καί πρωί καί μεσημβρία . » ἐπεί γάρ εἰς ὁ , « κύριος , κράζω , » καί ὁ αὐτός στίχος ὁ εἴσοδος γίγνομαι , καί ὁ εὐχή λέγω , καί ῥῆμα ψαλμικός ἐκ ὁ ψδομένων καί ἔννοια περιέχω , ὡς εἄν ἀναφέρω πᾶς αχός διά ὁ ἱερεύς πρός ὁ Θεός · οἱος , « κατευθύνω ὁ προσευχή ἐγώ ὡς θυμίαμα ἐνώπιον σύ · » καί , « ἤ ἐκκλίνω ὁ Καρδία ἐγώ εἰς λόγος πονηρία , » καί , « ὅτι2 πρός σός , κύριος , κύριος , ὁ ὀφθαλμός ἐγώ . » ἐπεί καί εἰς οὗτος ὁ στίχος ὁ ἱερεύς καλέω ἐν ὁ εἴσοδος ἀνέρχομαι . οὗτος δέ δηλόω , οἴομαι , ὁ διά ὁ προφήτης Ἱκεσία ἅμα καί προφητεία , περί ὁ παραγίγνομαι καί ἐνανθρωπέω ὁ κύριος , καί διά ὁ πάθος καί ὁ ἔγερσις σῴζω ὁ ἅδος ἐγώ καί ὁ φθορά . Διὸ καί ὁ ὁ ψαλμῳδός πρῶτος ὁ ἱερεύς καλέω · ὡς καί ὁ Δαυίδ , « κύριος , κλίνω οὐρανός καί καταβαίνω · » καί , « ἐξαποστέλλω ὁ δυναστεία σύ . καί ἔρχομαι εἰς ὁ σῴζω ἐγώ . » καί ὡς ἐκ ὁ ᾍδης βοάω , « ὅτι2 πρός σύ , κύριος , ὁ ὀφθαλμός . ἐπί σύ ἐλπίζω . μή ἀντανέλρς ὁ Ψυχή ἐγώ . Διὸ καί ὁ ἱερεύς τότε ἐν ὁ στίχος οὗτος ἀνέρχομαι , ὁ νατάβασιν εἰς ἐγώ Χριστός ἄχρι καί ὁ δήω δηλόω , καί ὁ ἔγερσις αὐτός , δις ὅς ὁ ᾍδης ῥύομαι , καί πάλιν εἰς οὐρανός ἀνάβασις Καθ´ ἑσπέρα μέν οὖν καί πρώην λέγω ὁ ἁλτηρία , ὡς καί ἐν ὁ ὄρθρος νῦν . ὅς δή καί ὁ μονή ἐκμιμέομαι , κάθισμα Ἠʹαλτῆρος ἑσπέρα , καί ἐν ὁ ὄρθρος δύο διηνεκής λέγω . νῦν δέ ἐν ὁ ἀσματικός ἑσπερινός δις ἀσθένεια καί ἀμέλεια ἀντίφωνος ψαλτήρ οὖον λέγω , εἰμί μή ἐν ὁ ἅγιος καί μόνος τεσσαρακοστός , καί πᾶς σάββατον εἰσπεράω ἐν μόνος ὁ ἅγιος Σοφία · ὅπου καί διά ὁ γογγύζω τις ἔᾳθυμοῦντας , μόνος ὁ , « Μακάριος ἀνήρ » ὁ εἷς ψαλμός μετά μέλος κατά ὁ ἦχος λέγω διατυπόω . ἐν δέ ὁ ἅγιος τεσσαρακοστός πάλιν λέγω κατά ὁ ἔθος ὁ ἕξ ἀντίφωνος , ἢ ὁ