cogPG.PG151 616
αὐτῶν ἐοικέναι τοῖς ἀποτελέσμασι τοῦ Θεοῦ . Ἐπεὶ γὰρ ὁ Θεὸς ποιεῖ , ὅπερ ἐστὶν ἴδιον τῶν χειρῶν , καὶ ἐφορᾷ , ὃ πάλιν ἐστὶν ἰδία τῶν ὀφθαλμῶν ἐνέργεια ἐν ἡμῖν · διὰ τοῦτο χεῖρας ὀνομάζει τὸ ποιοῦν ἐν αὐτῷ , καὶ ὀφθαλμοὺς τὸ ἐφορῶν . Πρὸς τὸ τέταρτον ῥητέον , ὅτι τὰ εἰς τὸ κεῖσθαι ἀναγόμενα οὐκ ἀπιδίδονται τῷ Θεῷ , εἰ μὴ κατά Κτινα ὁμοιότητα , οἷον τὸ μὲν καθῆσθαι διὰ τὸ ἀκί νητον καὶ ἀμετάβλητον αὐτοῦ , καὶ τὴν δεσποτείαν , τὸ δὲ ἑστάναι διὰ τὴν ἰσχὺν τὴν περὶ τὸ καταγωνίζεσθαι πᾶν τὸ ἀνθιστάμενον . Πρὸς τὸ πέμπτον ῥητέον , ὅτι οὐκ ἔστι πρόσοδος , εἰ τὸν Θεὸν σωματικοῖς διαβήμασι , καὶ γὰρ ἑστι πανταχοῦ , ἀλλὰ ψυχῆς διαθέσει · διὸ καὶ παρὰ τοῦ Αὐγουστίνου λέγεται ἐν τῷ Περὶ τῆς ὁμολογίας τῆς πίστεως βιβλίῳ , αὐτὸν μὲν πᾶσι παρεῖναι , οὐκ αὐτῷ δὲ πάντας , ἀλλὰ τοὺς ὁμοίους αὐτῷ δι´ ἀρετῆς γενομένους . Τῷ δ´ αὐτῷ τρόπῳ καὶ διίσταταί τις ἀπ´ αὐτοῦ · καὶ οὕτως ἡ πρόσοδος καὶ ἀποχώρησις ὑπὸ τῇ ὁμοιότητι τῆς σωματικῆς κινήσεως δηλοῖ τὴν κατὰ νοῦν διάθεσιν . Κεφάλ . Ηʹ . Ἐπίλογος τοῦ πρώτου βιβλίου Ἐκ δὲ τούτων δῆλον τὴν οὐσίαν τοῦ Θεοῦ εἶναι τὴν ἐνέργειαν αὐτοῦ . Πᾶν γὰρ ὃ μὴ ἔοτιν εἶδος ἐν ὅλῃ . ἔστιν εἶδος καθ´ αὐτὸ ὑφεστώς . Ὁ δὲ Θεός ἔστιν εἶδος αὐτὸν , ὡς δέδεικται · ἔστιν ἄρα εἰδος καθ´ αὐτὸ ὑφεστώς . Τὸ δὲ εἶδος καὶ ἡ ἐντελέχεια ἐλέγετο εἶναι ἡ τοῦ πράγματος ἐνέργεια . Ἔστιν ἄρα ἡ οὐσία τοῦ Θεοῦ ἡ ἐνέργεια αὐτοῦ , ἐφ´ ὅσον μήτε ἐστὶν ὕλη , μήτε ἐν ὕλῃ εἰδος , μήτε δύναμις ν αὐτῷ παθητικὴ , ἀλλ´ ἔστι μάλιστα τὸ εἰναι αὐτοῦ , ὃ λέγεται αὐτοενέργεια , παντὸς ἐνέργεια . Οὐκ ἄρα ὀρθῶς ἀπεφήναντο οἱ λέγοντες ἀπλῶς μὴ εἶναι τὸν Θεὸν τὴν ἐνέργειαν αὐτοῦ . Δέδεικται γὰρ πῆ εἴναι τὴν ἐαυτοῦ ἐνέργειαν , καθ´ ὃν δὴ λόγον καὶ δοκεῖ καθ´ αὐτὸ ἀδύνατον τὸ λέγειν τὴν οὐσίαν τοῦ Θεοῦ μὴ εἶναι τὴν ἐνέργειαν αὐτοῦ . Ἔστι γὰρ ἀντίφασις , καὶ ταυτὸ , ὡς ἂν εἴ τις λέγοι τὴν οὐσίαν τοῦ Θεοῦ μὴ εἶναι τὴν οὐσίαν αὐτοῦ , ἐφ´ ὅσον ἡ οὐσία καὶ ἡ ἐνέργεια ἕν τι καὶ τὸ αὐτὸ δηλοῖ ἐν τοῖς καθ´ αὑτὰ ὑφεστῶσιν εἴδεσιν .
Lemmas: αὐτός ἔοικα ὁ ἀποτέλεσμα ὁ Θεός . ἐπεί γάρ ὁ θεός ποιέω , ὅσπερ εἰμί ἴδιος ὁ χείρ , καί ἐφοράω , ὅς πάλιν εἰμί ἴδιος ὁ ὀφθαλμός ἐνέργεια ἐν ἐγώ · διά οὗτος χείρ ὀνομάζω ὁ ποιέω ἐν αὐτός , καί ὀφθαλμός ὁ ἐφοράω . πρός ὁ τέταρτος ῥητέος , ὅτι ὁ εἰς ὁ κεῖμαι ἀνάγω οὐ ἀποδίδωμι ὁ Θεός , εἰμί μή κατά Κτινα ὁμοιότης , οἷος ὁ μέν κάθημαι διά ὁ ἀκίς νέος καί ἀμετάβλητος αὐτός , καί ὁ δεσποτεία , ὁ δέ ἵστημι διά ὁ ἰσχύς ὁ περί ὁ καταγωνίζομαι πᾶς ὁ ἀνθίστημι . πρός ὁ πέμπτος ῥητέος , ὅτι οὐ εἰμί πρόσοδος , εἰμί ὁ θεός σωματικός διάβημα , καί γάρ εἰμί πανταχοῦ , ἀλλά Ψυχή διάθεσις · διό καί παρά ὁ Αὐγουστῖνος λέγω ἐν ὁ περι ὁ ὁμολογία ὁ πίστις βιβλίον , αὐτός μέν πᾶς πάρειμι , οὐ αὐτός δέ πᾶς , ἀλλά ὁ ὅμοιος αὐτός δις ἀρετή γίγνομαι . ὁ δδʹ αὐτός τρόπος καί διΐστημι τις ἀπ´ αὐτός · καί οὕτως ὁ πρόσοδος καί ἀποχώρησις ὑπό ὁ ὁμοιότης ὁ σωματικός κίνησις δηλόω ὁ κατά νόος διάθεσις . Κεφάλ . ἤ . Ἐπίλογος ὁ πρῶτος βιβλίον ἐκ δέ οὗτος δῆλος ὁ οὐσία ὁ Θεός εἰμί ὁ ἐνέργεια αὐτός . Πᾶν γάρ ὅς μή ἔρχομαι εἶδος ἐν ὅλος . εἰμί εἶδος καθ´ αὐτός ὑφεστώς . ὁ δέ Θεός εἰμί εἶδος αὐτός , ὡς δείκνυμι · εἰμί ἄρα εἶδος καθ´ αὐτός ὑφεστώς . ὁ δέ εἶδος καί ὁ ἐντελέχεια λέγω εἰμί ὁ ὁ πρᾶγμα ἐνέργεια . ἔρτις ἄρα ὁ οὐσία ὁ Θεός ὁ ἐνέργεια αὐτός , ἐφίημι ὅσος μήτε εἰμί ὕλη , μήτε ἐν ὕλη εἶδος , μήτε δύναμις Ν αὐτός παθητικός , ἀλ εἰμί μάλιστα ὁ εἰναι αὐτός , ὅς λέγω αὐτοενέργεια , πᾶς ἐνέργεια . οὐ ἄρα ὀρθῶς ἀποφαίνω ὁ λέγω ἀπλόος μή εἰμί ὁ θεός ὁ ἐνέργεια αὐτός . δείκνυμι γάρ πῇ εἶμι ὁ ἑαυτοῦ ἐνέργεια , καθ´ ὅς δή λόγος καί δοκέω καθ´ αὐτός ἀδύνατος ὁ λέγω ὁ οὐσία ὁ Θεός μή εἰμί ὁ ἐνέργεια αὐτός . εἰμί γάρ ἀντίφασις , καί τατός , ὡς εἄν εἰμί τις λέγω ὁ οὐσία ὁ Θεός μή εἰμί ὁ οὐσία αὐτός , ἐφίημι ὅσος ὁ οὐσία καί ὁ ἐνέργεια εἷς τίς καί ὁ αὐτός δηλόω ἐν ὁ καθ´ ἑαυτοῦ ὑφίστημι εἶδος .