cogPG.PG151 338
δεδιδαγμένοι , οἰονεὶ τέλους ἐπέχειν λόγον πρὸς τἄλλα τῆς ἁρετῆς μέρη φασί , καὶ τούτου χάριν ἑπιπονώτερον ὅσῳ καὶ ὑψηλότερον ἔργον εἶναι . καὶ πολλῆς δεόμενον συντονίας καὶ τῆς σπουδῆς · μάλιστα δ´ ἐκ τῶν καρπῶν τοῦ Πνεύματος , τῶν θείων χαρισμάτων φημί , ἃ μετὰ πολλῆς αὐτῷ παρεσχέθη τῆς δαψιλείας , ὡς καὶ ὁρῶσι τοῖς πᾶσιν ἔκδηλα καθεστάναι , πάντων αὐτῷ προσόντων , ἃ Παῦλος ὁ τὰ θεῖα παθών τε καὶ διδαχθείς τοῦ Πνεύματος εἶπεν εἶναι καρποὺς ἀγάπης , χαρᾶς , εἰρήνης , μακροθυμίας , ἐπιεικείας τε καὶ χρηστότητος , καὶ τῶν ἁπηριθμημένων αὐτῷ δὴ πάντων . Τίς μὲν γὰρ αὐτοῦ τῆς πρὸς Θεὸν ἀγάπης καὶ τὸν πλησίον πλείω δείγματα ἐξήνεγκεν ἐν τῷ παρασχόντι παντί ; τίς δ´ ἐν πᾶσιν ὥφθη χαίρων ὥσπερ ἐκεῖνος , καὶ τὸ τοῦ Ἀποστόλου παράνγελμα σαφῶς ἐπὶ τῶν ἔργων ἀπρπληρῶν ; Πάντοτε χαίρων , καὶ πειρασμοῖς καὶ θλίψεσιν εὐδοκῶν , ὡς ἔδειξεν ὁ μετὰ ταῦτα Βίος πολλαῖς αὐτῷ δυσχερείαις καὶ τοῖς δοκοῦσιν ἔξωθεν ἀνιαροῖς ἀνυσθεὶς , ἐν οἷς ἅπασιν οὐ τῇ ψυχῇ μόνον ἦν χαίρων , ἀλλὰ καὶ τῷ προσώπῳ τὴν ἔνδον ὑπεδείκνυ χαρὰν , σεμνῷ τινι μειδιάματι καὶ ἤθους εὐκοσμίᾳ , ὁμοίως ἐν ἀνέσεσί τε καὶ τοὐναντίον τοῖς πᾶσι προσομιλῶν . Ἀλλὰ μὴν τήν γε μακροθυμίαν καὶ τὴν ἐπιείκειαν καὶ χρηστότητα οὐκ ἔσθ´ ὅστις οὐκ ἂν θαυμάσαι , οὐκ ἐπὶ καιροῦ τινος , οὐδ´ ἐν οἷς ἡδέως εἰχεν , ἀλλ´ ἀεὶ καὶ τοῖς δυσκόλως ἔχουσιν ὁμοίως φυλαττομένην , ὥσπερ ἔν τι τῶν φυσικῶν ἐκ τῆς περὶ ταῦτα μελέτης τῇ ψυχῇ καλῶς ἐκτακέντα . δακρύων δὲ πηγὰς , αἷς οὐ καθ´ ἑκάστην νύκτα κατὰ τὸν θεβον Δαβὶδ , ἀλλ´ ἀεὶ τὴν τῆς καρδίας ἀρδεύων ἄρουραν ἦν , καὶ καρποφόρον τῷ Θεῷ καὶ πίονα καὶ εὔσταχυν ἐργαζόμενος , τούτων δὲ τὸ πλῆθος σαφῶς μὲν οὐδεὶς ἂν ἔχοι λέγειν , κρυπτῶς ἐν τῷ τῆς ἀρετῆς τελουμένων ἐργαστηρίῳ · δῆλος δ´ ἦν κατὰ τὰς ἀεννάους βλύζων πηγὰς , εἴ ποτέ τις αἰτία πρὸς τοῦτο φέρουσα τύχοι . Οὕτω δ´ ἑαυτῷ τε καὶ Θεῷ προσαδολεσχήσας ἐπὶ μακρὸν , καὶ ὑλικῆς ἁπάσης ἐννοίας ἀποστήσας τὸν νοῦν , καὶ τῷ ἀκραιφνεστάτῳ φωτὶ , καὶ ταῖς ἐκεῖθεν ἐλλάμώεσι συγγενόμενος , ὥσπερ ἄσαρκός τις διῆγεν ἐπὶ τῆς γῆς , θαῦμα τοῖς ὁρῶσιν ἅπασιν ἐντιθεὶς οὐχ ἧττον ἢ τοὺς πόῤῥω καὶ μὴ ἰδόντας κατέπληττεν ἀκοῇ · καὶ ἵνα τὰν μέσῳ παραλείπω , τοιαῦτα ὄντα , οἷα πρὸς εὐφημίαν ἤρκεσαν ἂν ἑτέρῳ παρόντα μόνον , ἐπαὶ καλῶς ἦν πᾶσαν αἴσθησιν ἐνπαιδεύσας , καὶ οἰκητήριον Θεοῦ καὶ τῶν ἐκεῖθεν χαρισμάτων ἑαυτὸν κατεσκευακὼς τὸ τῆς ἱερωσύνης μέγα δέχεται χρῆμα · μύρον ἄν τις εἴποι διαυγεστάτῳ σκευει καὶ καθαρωτάτῳ προσενεχθέν . Ἐντεῦθεν αὐτὸν καὶ μείζους τῶν προτέρων κάματοι διαδέχονται , ἵνα μὴ τὸ δῶρον ᾖ τετιμηκὼς μόνον , ἀλλὰ καὶ φαιδροτέραν ἀποδείξῃ τὴν ἐνοικοῦσαν τοῦ Πνεύματος λαμπηδόνα · οὐ γὰρ ὥσπερ πρότερον ἐαυτὸν μόνον ῥυθμίζων καὶ ὑπυτάττων τὴν σάρκα τῷ Πνεύματι , οὕτω δὴ καὶ μετὰ τὴν ἱερωσύνην ᾤετο δεῖν · ἀλλ´ ἐκεῖνο καλῶς ἐννοήσας , ὡς τοῦ καθ´ ἡσυχίαν Θεῷ συνεῖναι τὸ προσαγαγεῖν αὐτῷ θυσίαν ἁγίαν ζῶσαν , ψυχὰς καθαρὰς , καὶ τῆς αὐτοῦ κληρονομίας ἀξίας , κρεῖττον καὶ ὑψηλότερον εἰς λόγον εὐδοκιμήσεως , ὃ καὶ Πέτρῳ τῷ κορυφαίω τῶν ἀποστόλων αὐτὸς ὁ τοῦ Θεοῦ Λόγος κατέστησεν ἐναργές τοῦ φλτρου τοῦ πρὸς αὐτὸν , οἱονεί τι Ἐεῖνιμα καὶ μαρτύριον τὴν ἐπιστασίαν τῶν οἰκείων ἐκζητήσας προβάτων . Ἐπεὶ καὶ κοινὴ ψῆφος αὐτὸν τοῦ τε τῶν ἐν Ἄθῳ πάντων ἐξηγουμένου καὶ τῶν δι´ ἀρετὴν καὶ προστασίαν ἐπιφανῶν εἰς προστασίαν μοναζόντων ἐκάλει διακοσίων τὸν ἀριθμὸν , τῶν τε ψηφισαμένων τὴν ἀξίαν εὐλαβηθεὶς , καὶ τὸ προσήκουσαν εἶναι καὶ δικαίαν τὴν ἀξίωσιν αὐτῶν , ἅμα ὲ ὅτι καὶ πολὺ τὸ κέρδος καὶ λαμπρὰ τὰ βραβεῖα παρὰ τῷ βραβευτῇ τῶν τοιούτων καὶ ἀγωνοθέτη κεῖται Χριστῷ , ἑκὼν εἶναι τὴν λειτουργίαν καὶ σὺν προθυμίᾳ γίνεται πολλῇ · καίτοι μηδὲ πρότερον ἀπιίρατος ὤν μηδ´ ἀμαθὴς τῶν τοιούτων , εἰ καὶ μὴ πλειόνων ἀλλ´ ἐλαττόνων ἦρξε τὴν πνευματικὴν ταύτην ἀρχὴν καὶ πρὸς Θεὸν φέρουσαν · εἰ γὰρ καὶ σχολάζων ἑαυτῷ διηνεκῶς ἠν , καὶ Θεῷ προσαδολεσχῶν , ἀλλ´ εἰς δέκα τὸν ἀριθμὸν ὁμοψύχοις συνέζη , καὶ ὑπ´ αὐτὸν ταττομένους εἶχε , καὶ τὰ πνευματικὰ ῥυθμίζων , καὶ τὴν εἰς οὐρανοὺς ἦν φέρουσαν τρίβον ὑποδεικνὸς , οἷς καὶ κοινωνοῖς καὶ συνεργοῖς χρώμενος , καὶ ψυχῶν φροντιστήριον συνεστήσατο , τῷ πλήθει τῶν συνόντων προσῆκον . Ταῦτα μὲν δὴ πρότερον · τότε δ´ εἰς προστασίαν πλειόνων , ὡς ὁ λόγος ἔφθη δηλώσας , ὑπὸ τῆς κοινῆς ψήφου , μᾶλλον δ´ εἰ δεῖ τἀληθὲς εἰπεῖν , ὑπ´ αὐτοῦ κληθείς τοῦ Θεοῦ , τῆ μὲν οὐκ ἐφθέγξατο τῶν δεόντων ; τί δὲ τῶν ὅσα χειραγωγεῖν οἷδε πρὸς τὴν ἀπλανῆ τρίβον τῆς σωτηρίας ἄπρακτον παρῆκε κἀν πρὸς βραχὺ , ὁ τοὺς μὲν πρακτικοὺς ὑπερελάσας ἐν λόγοις , τῶν δὲ βιβλίοις βιούντων ἐν τῷ πράττειν κεκρατηκώς ; μᾶλλον δὲ τοὺς μὲν πρακτικοὺς ἐν ἔργοις νικήσας , τοὺς δʹ ἐπὶ σοφίᾳ μέγα φρονοῦντας ἐν τῷ λέγειν παραδραμὼν , καὶ ἀμφοτέρους τὸ κατ´ ἄμφω τελείως ἔχειν κατόπιν θέμενος , λόγοις ἦν ὑπαλείφων πρὸς ἀρετὴν , νουθετῶν , παρακαλῶν , ὑποστηρίζων τοὺς καταπίπτοντας · ἔργοις ἑαυτὸν παράδειγμα προτιθεὶς , τοῖς πᾶσι πάντα γενόμενος , ἵνα μηδεὶς τῶν προκειμένων ἄθλων ὁλιγωρήσας , τῶν ἐπηγγελμένων ἀποτύχῃ στεφάνων τοῖς καλῶς ἀγωνισαμένοις . Τὴν δ´ ἐπιείκειαν αὐτοῦ πρὸς τοὺς ἐξ ἀγνοίας ἢ ῥᾳθυμίας τῆς εὐθείας παρατραπέντας , εἶτ´ ἐξ ἐπαινουμένης ἐπιστροφῆς Θεῷ καὶ τοῖς ἐκείνου σπλάγχνοις ἐπιδραμόντας · τὸ δὲ στεῤῥόν καὶ βεβηκὸς καὶ οἰον ἀπαραχώρητον πρὸς τοὺς ψυχῆς ἀπαιδευσίᾳ καὶ αὐθαδείᾳ τοῖς χείροσιν ἐπιμένοντας , ἵν´ ἐκ δύο τῶν ἐναντίων ἓν σωτηρίας φάρμακον συγκεράσῃ · τὴν δὲ προστασίαν τῶν δεομένων · τὴν δ´ ἄλλην ἅπασαν , ὅση τε πρὸς τοίνς ἔνδον , οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ τοὺς θύραθεν προσιόντας , πολυειδῆ κηδεμονίαν καὶ τὴν ἑκάστω γιγνομένην ἐπικουρίαν , ταῦτα δὲ τίς ἂν ἐπαινέσηται κατ´ ἀξίαν ; οὕτω διὰ πάντων ἀποστολικῶς ἦν τὸ ποίμνιον διεξάγων , ὧν οὐδὲ τῆς χάριτος καὶ τοῖς ἐν θαύμασιν ἐνεργείας ἄμοιρος ἦν , ἃ παρὰ τῶν τότε καλῶς ἐπὶ χλόην ποιμανθέντων τῆς εὐσεβείας εἰς ἔσι καὶ νῦν θρυλλεῖται , οὐδαμῶς ἀπολειπόμενα τῶν πώποτε θαυμασθέντων . Οὐ μὴν , καίτοι πολλὰς οὺω
Lemmas: διδάσκω , οἱονεί τέλος ἐπέχω λόγος πρός ἄλλος ὁ ἀρετή μέρος φημί , καί οὗτος χάρις ἑπίπονος ὅσος καί ὑψηλός ἔργον εἰμί . καί πολύς δήω συντονία καί ὁ σπουδή · μάλιστα δδʹ ἐκ ὁ καρπός ὁ πνεῦμα , ὁ θεῖον χάρισμα φημί , ὁ μετά πολύς αὐτός παρέχω ὁ δαψίλεια , ὡς καί ὁράω ὁ πᾶς ἔκδηλος καθίστημι , πᾶς αὐτός πρόσειμι , ὁ Παῦλος ὁ ὁ θεῖον πάθος τε καί διδάσκω ὁ πνεῦμα εἶπον εἰμί καρπός1 ἀγάπη , χαρά , εἰρήνη , μακροθυμία , ἐπιείκεια τε καί χρηστότης , καί ὁ ἁπηριθμημένων αὐτός δή πᾶς . Τῖς μέν γάρ αὐτός ὁ πρός θεός ἀγάπη καί ὁ πλησίος πλείων δεῖγμα ἐκφέρω ἐν ὁ παρέχω πᾶς ; τίς δδʹ ἐν πᾶς ὁράω χαίρω ὥσπερ ἐκεῖνος , καί ὁ ὁ ἀπόστολος παράνγελμα σαφῶς ἐπί ὁ ἔργον ἀπρπληρῶν ; πάντοτε χαίρω , καί πειρασμός καί θλῖψις εὐδοκέω , ὡς δείκνυμι ὁ μετά οὗτος Βίος πολύς αὐτός δυσχέρεια καί ὁ δοκέω ἔξωθεν ἀνιαρός ἀνύω , ἐν ὅς ἅπας οὖον ὁ Ψυχή μόνος εἰμί χαίρω , ἀλλά καί ὁ πρόσωπον ὁ ἔνδον ὑποδείκνυμι χαρά , σεμνός τις μειδίαμα καί ἦθος εὐκοσμία , ὁμοίως ἐν ἄνεσις τε καί ἐναντίος ὁ πᾶς προσομιλέω . ἀλλά μήv ὁ γε μακροθυμία καί ὁ ἐπιείκεια καί χρηστότης οὐ ἐσθίω ὅστις οὐ εἄν θαυμάζω , οὐ ἐπί καιρός τις , οὐδός ἐν ὅς ἡδύς ἔχω , ἀλ ἀεί καί ὁ δύσκολος ἔχω ὁμοίως φυλάσσω , ὥσπερ ἐν τίς ὁ φυσικός ἐκ ὁ περί οὗτος μελέτη ὁ Ψυχή καλῶς ἐκτείνω . δάκρυ δέ πηγή , ὅς οὖον καθ´ ἕκαστος νύξ κατά ὁ θεβον Δαυίδ , ἀλ ἀεί ὁ ὁ Καρδία ἀρδεύω ἄρουρα εἰμί , καί καρποφόρος ὁ Θεός καί πίων καί εὔσταχυς ἐργάζομαι , οὗτος δέ ὁ πλῆθος σαφῶς μέν οὐδείς εἄν ἔχω λέγω , κρυπτός ἐν ὁ ὁ ἀρετή τελέω ἐργαστήριον · δῆλος δδʹ εἰμί κατά ὁ ἀέναος βλύζω πηγή , εἰμί ποτός τις αἰτία πρός οὗτος φέρω τυγχάνω . οὕτως δδʹ ἑαυτοῦ τε καί Θεός προσαδολεσχέω ἐπί μακρός , καί ὑλικός ἅπας ἔννοια ἀφίστημι ὁ νόος , καί ὁ ἀκραιφνής φάος , καί ὁ ἐκεῖθεν ἐλλάμώεσι συγγίγνομαι , ὥσπερ ἄσαρκος τις διάγω ἐπί ὁ γῆ , θαῦμα ὁ ὁράω ἅπας ἐντίθημι οὐ κακός ἢ ὁ πόρρω καί μή ὁράω καταπλήσσω ἀκοή · καί ἵνα ὁ μέσος παραλείπω , τοιοῦτος εἰμί , οἷος πρός Εὐφημία ἀρκέω εἄν ἕτερος πάρειμι μόνος , πη καλῶς εἰμί πᾶς αἴσθησις ἐμπαιδεύω , καί οἰκητήριον Θεός καί ὁ ἐκεῖθεν χάρισμα ἑαυτοῦ κατασκευάζω ὁ ὁ ἱερωσύνη μέγας δέχομαι χρῆμα · μύρον ἄν τις εἶπον διαυγής σκεῦος καί καθαρός προσφέρω . ἐντεῦθεν αὐτός καί μείζων ὁ πρότερος κάματος διαδέχομαι , ἵνα μή ὁ δῶρον εἰμί τιμάω μόνος , ἀλλά καί φαιδρός ἀποδείκνυμι ὁ ἐνοικέω ὁ πνεῦμα λαμπηδών · οὖον γάρ ὥσπερ πρότερος ἑαυτοῦ μόνος ῥυθμίζω καί ὑποτάσσω ὁ σάρξ ὁ πνεῦμα , οὗτος δή καί μετά ὁ ἱερωσύνη οἴομαι δήω · ἀλ ἐκεῖνος καλῶς ἐννοέω , ὡς ὁ καθ´ ἡσυχία Θεός συνίημι ὁ προσάγω αὐτός θυσία ἅγιος ζώννυμι , ψυχή καθαρός , καί ὁ αὐτός κληρονομία ἄξιος , ἀγαθός καί ὑψηλός εἰς λόγος εὐδοκίμησις , ὅς καί Πέτρος ὁ κορυφαῖος ὁ ἀπόστολος αὐτός ὁ ὁ Θεός Λόγος καθίστημι ἐναργής ὁ φλτρου ὁ πρός αὐτός , οἱονεί τίς εεινιμας καί μαρτύριον ὁ ἐπιστασία ὁ οἰκέω ἐκζητέω πρόβατον . ἐπεί καί κοινός ψῆφος αὐτός ὁ τε ὁ ἐν Ἄθως πᾶς ἐξηγέομαι καί ὁ δις ἀρετή καί προστασία ἐπιφανής εἰς προστασία μονάζω καλέω διακόσιοι ὁ ἀριθμός , ὁ τε ψηφίζω ὁ ἄξιος εὐλαβέομαι , καί ὁ προσήκω εἰμί καί Δίκαιος ὁ ἀξίωσις αὐτός , ἅμα ε ὅτι καί πολύς ὁ κέρδος καί λαμπρός ὁ βραβεῖον παρά ὁ βραβευτής ὁ τοιοῦτος καί αγωνοθέτης κεῖμαι Χριστός , ἑκών εἰμί ὁ λειτουργία καί σύν προθυμία γίγνομαι πολύς · καίτοι μηδέ πρότερος ἀπιίρατος εἰμί μηδ´ ἀμαθής ὁ τοιοῦτος , εἰμί καί μή πλείων ἀλ μικρός ἄρχω ὁ πνευματικός οὗτος ἀρχή καί πρός θεός φέρω · εἰμί γάρ καί σχολάζω ἑαυτοῦ διηνεκής ἐάν , καί Θεός προσαδολεσχη , ἀλ εἰς δέκα ὁ ἀριθμός ὁμόψυχος συζάω , καί ὑπό αὐτός τάσσω ἔχω , καί ὁ πνευματικός ῥυθμίζω , καί ὁ εἰς οὐρανός εἰμί φέρω τρίβω ὑποδείκνυμι , ὅς καί κοινωνός καί συνεργός χράω , καί Ψυχή φροντιστήριον συνίστημι , ὁ πλῆθος ὁ σύνειμι προσήκω . οὗτος μέν δή πρότερος · τότε δδʹ εἰς προστασία πλείων , ὡς ὁ λόγος φθάνω δηλόω , ὑπό ὁ κοινός ψῆφος , μᾶλλον δδʹ εἰμί δεῖ ἀληθής εἶπον , ὑπό αὐτός καλέω ὁ Θεός , τῆ μέν οὐ φθέγγομαι ὁ δήω ; τίς δέ ὁ ὅσος χειραγωγέω οἶδα πρός ὁ ἀπλανῆ τρίβω ὁ σωτηρία ἄπρακτος παρίημι ἐν πρός βραχύς , ὁ ὁ μέν πρακτικός ὑπερελαύνω ἐν λόγος , ὁ δέ βιβλίον βιόω ἐν ὁ πράσσω κρατέω ; μᾶλλον δέ ὁ μέν πρακτικός ἐν ἔργον νικάω , ὁ δέ ἐπί σοφία μέγας φρονέω ἐν ὁ λέγω παρατρέχω , καί ἀμφότερος ὁ κατ´ ἄμφω τέλειος ἔχω κατόπιν τίθημι , λόγος εἰμί ὑπαλείφω πρός ἀρετή , νουθετέω , παρακαλέω , ὑποστηρίζω ὁ καταπίπτω · ἔργον ἑαυτοῦ παράδειγμα προτίθημι , ὁ πᾶς πᾶς γίγνομαι , ἵνα μηδείς ὁ πρόκειμαι ἆθλος ὀλιγωρέω , ὁ ἐπαγγέλλω ἀποτυγχάνω στέφανος ὁ καλῶς ἀγωνίζομαι . ὁ δδʹ ἐπιείκεια αὐτός πρός ὁ ἐκ ἄγνοια ἢ ῥᾳθυμία ὁ εὐθύς παρατρέπω , προστίθημι ἐκ ἐπαινέω ἐπιστροφή Θεός καί ὁ ἐκεῖνος σπλάγχνον ἐπιτρέχω · ὁ δέ στερρός καί βαίνω καί οἷος ἀπαραχώρητος πρός ὁ Ψυχή ἀπαιδευσία καί αὐθάδεια ὁ χείρων ἐπιμένω , ὅς ἐκ δύο ὁ ἐναντίος εἷς σωτηρία φάρμακον συγκεράννυμι · ὁ δέ προστασία ὁ δήω · ὁ δδʹ ἄλλος ἅπας , ὅσος τε πρός τοίνς ἔνδον , οὖον μήv ἀλλά καί ὁ θύραθεν πρόσειμι , πολυειδής κηδεμονία καί ὁ ἕκαστος γίγνομαι ἐπικουρία , οὗτος δέ τίς εἄν ἐπαινέω κατ´ ἄξιος ; οὗτος διά πᾶς ἀποστολικός εἰμί ὁ ποίμνη διεξάγω , ὅς οὐδέ ὁ χάρις καί ὁ ἐν θαῦμα ἐνέργεια ἄμοιρος εἰμί , ὁ παρά ὁ τότε καλῶς ἐπί χλόη ποιμαίνω ὁ εὐσέβεια εἰς ἔνι καί νῦν θρυλέω , οὐδαμῶς ἀπολείπω ὁ πώποτε θαυμάζω . οὖον μήv , καίτοι πολύς οὖον