cogPG.PG151 537
ὀφθαλμοὺς περιφέροντες · φειδόμενος δὲ καὶ οὐχὶ φθονῶν , οὐκ ἔδειξεν αὐτοῖς τὴν πᾶσαν δόξαν , ἵνα μὴ σὺν τῇ ὁράσει καὶ τὸ ζῇν ἀπολέσωσιν . Ἀλλὰ καὶ πάντες οἱ ἅγιοι ἔλλαμψιν αὐτὸ λέγοντες , καὶ λαμπρότητα καὶ χάριν , καὶ θέωσιν , καὶ θεότητα παραδειχθεῖσαν , μικροῦ στεῤῥοτέραν καὶ ὄψεως , καὶ φῶς ἀπρόσιτον καὶ φυσικὴν ἀκτῖνα τοῦ Υἱοῦ ἄναρχον , βολίδα θεότητος , ἀστραπὴν θεότητος , καὶ τὰ τοιαῦτα . Προηνέχθη δ´ ἐν ἐκείνῃ τῇ συνελεύσει καὶ ὁ ἐπὶ τούτοις συνοδικὸς πρῶτος τόμος , ὃς τοῦτο φιλευσεβῶς καὶ βεβαίως ἀνέδειξεν ἄκτιστον , καὶ οὐκ οὐσίαν . διὰ πολλῶν τῶν ἐκ τῆς θείας Γραφῆς μαρτυριῶν , καὶ τῶν τοῦ τρισμακαρίστου καὶ ἀοιδίμου βασιλέως ἡμῶν ἐκείνου κυροῦ Ἀνδρονίκου τοῦ Παλαιολόγου συμφώνων τοῖς ἁγίοις ῥημάτων , καὶ θεοσεβῶν θεσπισμάτων . Πρὸς ὃν ἱερὸν καὶ θεῖον τόμον ἀντικειμένους ἰδόντες τότε καὶ ἀντιλέγοντας τοὺς καὶ τῷ ἰερωτάτῳ Θεσσαλονίκης ἀντικειμένους , ἀπεβαλλόμεθα τούτους , ὡς νῦν μὲν κτιστὸν τὸ φῶς τῆς τοῦ Κυρίου μεταμορφώσεως , νῦν δὲ λίαν ἀνοήτως οὐσίαν εἶναι τιθεμένους τοῦ Θεοῦ , καὶ ὡς μὴ στέργοντας ἔχειν τὴν οὐσίαν τοῦ Θεοῦ καὶ δύναμιν ἄκτιστον καὶ νέργειαν , ἀλλὰ πάσας τὰς κοινὰς δυνάμεις τε καὶ ἐνεργείας τοῦ Πατρὸς καὶ τοῦ Υἱοῦ καὶ τοῦ ἀγίου Πνεύματος ἀφθόνως εἰς κτίσμα κατασπῶντας , καὶ πολυθέους ὀνομάζοντας τοὺς ἄκτιστον ἀνομολογοῦντας τὸν Θεὸν μὴ κατ´ οὐσίαν μόνον , ἀλλὰ καὶ κατὰ τὰς ὑποστάσεις , καὶ κατὰ τὰς κοινὰς τῶν τριῶν ὑποστάσεων θείας δυνάμεις καὶ ἔνεργείας . Τὰ δὲ κατὰ τὴν μνημονευθεῖσαν ἀνωτέρω τετάρτην συνέλευσιν , καὶ τὰ τοῦ συνοδικοῦ πρώτου τόμου ὡδέ πως αὐτὸς ἱερὸς διέξεισι τόμος . Ταύτη τοι καὶ συνόδου συγκροτηθείσης δευτέρας ἧς προεκάθητο καὶ ὁ νῦν κραταιὸς καὶ ἅγιος ἡμῶν αὐτοκράτωρ ὁ κῦρις Ἰωάννης ὁ Καντακουζηνὸς , ἐξηλέγχθη ὁ Ἀκίνδυνος τὰ αὐτὰ τῷ Βαρλαὰμ καὶ φρονῶν καὶ λέγων , καὶ τῶν μοναχῶν κατηγορῶν . Δι´ ἃ καὶ τὴν αὐτὴν τῷ Βαρλαὰμ ἐπεσπάσατο καταδίκην , τόμου προβάντος συνοδικοῦ κατὰ τῶν τοῦ Βαρλαὰμ ἐκείνου βλασφημιῶν , δι´ οὖ παντὸς τοῦ Χριστιανικοῦ πληρώματος ἀποκέκοπται , ὡς αὐτὸς οὗτος ὁ συνοδικὸς τόμος διέξεισι . πολλῶν τε ἄλλων ἕνεκεν , καὶ ὅτι τὸ φῶς τῆς τοῦ Κυρίου μεταμορφώσεως τὸ τοῖς συναναβᾶσιν αὐτῷ μακαρίοις μαθηταῖς καὶ ἀποστόλοις ὀφθὲν κτιστὸν ἐπεχείρει δεικνύναι καὶ περιγραπτὸν , καὶ τῶν αἰ σθητῶν φώτων πλέον ἔχον οὐδέν . Οὐχ οὗτος δὲ μόνον ὁ Βαρλαὰμ τῷ συνοδικῷ ἀποκεκήρυκται τόμῳ , ἀλλὰ ταῖς αὐταῖς ἐπιτιμίαις ἔνοχον ἑαυτὸν καθίστησι , καὶ εἴ τις ἐκείνῳ ἑπόμενος τοῖς μοναχοῖς καὶ τῇ Ἐκκλησίᾳ τοῦ Θεοῦ πολεμεῖ . Φησὶ γὰρ ἐπὶ λέξεως · Ἀλλὰ καὶ εἴ τις ἕτερός τι τῶν ὑπὸ τοῦ Βαρλαὰμ βλασφήμως καὶ κακοδόξως κατὰ τῶν μοναχῶν , μᾶλλον δὲ κατὰ τῆς Ἐκκλησίας αὐτῆς λαληθέντων ἢ συγγραφέντων , φανείη πάλιν τῶν μοναχῶν κατηγορῶν , ἢ ὅλως ἐν τοῖς τοιούτοις καθαπτόμενος , τῇ αὐτῇ καταδίκῃ παρὰ τῆς ἡμῶν μετριότητος καθυποβαλλόμενος , ἀποκήρυκτος ἔσται καὶ αὐτὸς καὶ ἀποτετμημένος τῆς ἁγίας τοῦ Χριστοῦ καθολικῆς καὶ ἀποστολικῆς Ἐκκλησίας , καὶ τοῦ ὁρθοδ ξου τῶν Χριστιανῶν συστήματος . Καὶ τοιαῦτα μὲν ὁ ἱερὸς τόμος τῆς συνόδου εῆς καθ´ ἡμᾶς περί τε τοῦ θειοτάτου φωτός φημι τῆς θείας Χριστοῦ μεταμορφώσεως , καὶ δὴ καὶ τῶν καταρχὰς ἐξυβρικότων εἰς αὐτὸ βλασφήμῳ καὶ θεομάχῳ γλώττῃ Βαρλαάμ τε καὶ Ἀκινδύνου , καὶ τῆς κατ´ αὐτοὺς πονηρᾶς συμμορίας , καὶ τοιαύτην ἔλαχον ἀξίως ἐκείνοις τὴν δίκην ἡ πολεμηθεῖσα παρ´ αὐτῶν Χριστοῦ Ἐκκλησία σύν γε τοῖς εὐσεβέσι καὶ πιστοῖς βασιλεῦσιν . ἴδωμεν δὲ καὶ Γρηγορᾶν τοὺυτονὶ περὶ τῶν αὐτῶν οἷα λέγει καὶ γράφει , καὶ εἰ σύμφωνός ἐστι κἀνταῦθα διὰ πάντων τοῖς αὐτοῦ διδασκάλοις , ἢ καὶ προσεξεῦρέ τι καὶ προσεφιλοτιμήσατο τῇ ἐκείνων διδασκαλία , παρὰ τῆς ἑαυτοῦ « φιλοσοφίας τε καὶ τῆς ἐπιστήμης λαβὼν , καίτοι γε καὶ ἀπαναίνεται σφόδρα Γρηγορᾶς , καὶ καθ´ ὑπερβολὴν ἀρνεῖται τὴν ἐκείνων μυσταγωγίαν . Καὶ εἴνε παρῶν ἦν ἔτι , κἀν τοῖς ζῶσι διατελῶν , πλέον ἄν βλγησεν ἐγκαλούμενος ταῦτα ἢ τὴν αἵρεσιν , καὶ τὴν ἀποκήρυξιν , καὶ τὸν χωρισμὸν Χριστοῦ , καὶ τῆς Χριστοῦ Ἐκκλησίας . Ἀλλὰ καὶ τοῦτ´ αὐτὸ δεῖγμά γε ἅν εἴη σαφὲς τῆς τε πρὸς τοὺς ἀρχαίους τῶν αἱρετικῶν ἀκριβοῦς αὐτου συμφωνίας , καὶ ἀκίνδυνον φημι τουτονί . Ἐλαυνόμενος καὶ γὰρ οὑτοσὶ τότε παρὰ τῆς ὁρθοδόξου τῶν πιστῶν Ἐκκλησίας ὡς τὰ τοῦ Βαρλαὰμ καὶ αὐτὸς ἄντικρυς καὶ φρονῶν καὶ ἐπεκδικῶν ταύταις ταῖς προθυμίαις , ὁ δὲ τοὺς ἐξ Ἀρείου τε καὶ Μακεδονίου καὶ Σαβελλίου καὶ τῶν μέτ´ αὐτοὺς αἱρεσιαρχῶν , ἧπερ ἔφην , μιμούμενος , τὸν καθηγητὴν Βαρλαὰμ πολλάκις ὑπέβαλλε τῷ ἀπὸ Θεοῦ ἀναθέματι , καίτοι γε μηδενὸς ὄντος τοῦ πρὸς ἀνάγκην ἀπαιτοῦντος τά γε τοιαῦτα , κλέπτων κα . σοφιζόμενος , καὶ τρόπῳ καὶ λόγῳ παντὶ τὴν αἵρεσιν , καὶ τὴν πρὸς τὸν καθηγητὴν ἐξομοίωσιν ἀποκρύπτων . Ὃ δὴ καὶ Γρηγορᾶς πρὸς ἀμφοτέρους αὖ θις κατὰ ταυτὰ ποιῶν ὡσαύτως ἑωρᾶτο , λόγοις μὲν ἀποκηρύττων καὶ ἄμφω καὶ μηδὲ τοὔνομα προσποιούμενος ἐπαΐειν ἐθέλειν , ἔργῳ δὲ τὰ ἐκείκων ἀνακηρύττων , καὶ οὐδὲν ἄλλο ἢ Βαρλαάμ τε καὶ Ἀκίνδυνος ὢν ἐν τοῖς γράμμασιν . Ἀλλὰ καιρὸς ἂν εἴη λοιπὸν καὶ τὰ περὶ τῆς θείας Χριστοῦ μεταμορφώσεως τὸν φιλόσοφον λέγειν , καὶ τὴν οἰκείαν αὐτοῦ δόξαν ἐμφαίνειν αὐθ , καὶ τὰ συγγράμματα . Λέγε τοιγαροῦν , Γρηγορᾶ . Ἀλλ´ ὅρα δὴ καὶ τὰ πλείω καὶ μείζω , φησὶ , τῆς ἀτοπίας ἐξῆς , ὅτι καὶ τὴν μεταμόρφωσιν τοὔ ομα . σχέσιν οὖσαν τοῦ μεταμορφοῦντος Θεοῦ Λόγου,»αὶ μεταποιοῦντος εἰς λαμήπρότητα πρός γε τὸ μεταμορφούμενον καὶ μεταποιούμενον σῶμα τὴν μορφῆνν θεότητα καὶ αὐτὴν ἰδίαν ἐδογμάτισε νέαν , ἄκτιστόν τε καὶ τῆς θείας οὐσίας ἐτέραν · δέον , εἰ μὲν τῆς θείας οὐσίας ἕτερον εἴη τὸ φῶς ἐκεῖνο καὶ ὑφειμένον , μὴ εἶναι λέγειν θεότητα ἄκτιστον · εἰ δ´ οὐχ ἕτερον , αὐτὴν εἶναι λέγειν λοιπὸν τὴν θείαν οὐσίαν , ἀποῤῥήτοις τρόποις παραδειχθεῖσαν . Ἀλλ´ αὐτὸς οὐκ αἰδεῖται τὰ αὐτὰ μὲν τοῖς Εἰκονομάχοις καὶ αὐτὸς βεβλασφημηκώς ἐπίπαν · πρὸς δὲ μεῖζον πολλῷ τὴς ἀτοπίας κατὰ τὸ εἰωθὸς αὐτῷ τὴν ὑπερ
Lemmas: ὀφθαλμός περιφέρω · φείδομαι δέ καί οὐ φθονέω , οὐ δείκνυμι αὐτός ὁ πᾶς δόξα , ἵνα μή σύν ὁ ὅρασις καί ὁ ζάω ἀπόλλυμι . ἀλλά καί πᾶς ὁ ἅγιος ἔλλαμψις αὐτός λέγω , καί λαμπρότης καί χάρις , καί θέω , καί θεότης παραδείκνυμι , μικρός στερρός καί ὄψις , καί φάος ἀπρόσιτος καί φυσικός ἀκτίς ὁ υἱός ἄναρχος , βολίς θεότης , ἀστραπή θεότης , καί ὁ τοιοῦτος . προφέρω δδʹ ἐν ἐκεῖνος ὁ συνέρχομαι καί ὁ ἐπί οὗτος συνοδικός πρῶτος τόμος , ὅς οὗτος φιλευσεβῶς καί βεβαίως ἀναδείκνυμι ἄκτιστον , καί οὐ οὐσία . διά πολύς ὁ ἐκ ὁ θεῖος γραφή μαρτυρία , καί ὁ ὁ τρισμακάριστος καί ἀοίδιμος βασιλεύς ἐγώ ἐκεῖνος κυρόω Ἀνδρόνικος ὁ Παλαιολόγος σύμφωνος ὁ ἅγιος ῥῆμα , καί θεοσεβής θέσπισμα . πρός ὅς ἱερόν καί θέω τόμος ἀντίκειμαι ὁράω τότε καί ἀντιλέγω ὁ καί ὁ ἱερός Θεσσαλονίκη ἀντίκειμαι , ἀποβάλλω οὗτος , ὡς νῦν μέν κτιστός ὁ φάος ὁ ὁ κύριος μεταμόρφωσις , νῦν δέ λίαν ἀνόητος οὐσία εἰμί τίθημι ὁ Θεός , καί ὡς μή στέργω ἔχω ὁ οὐσία ὁ Θεός καί δύναμις ἄκτιστον καί νέργειαν , ἀλλά πᾶς ὁ κοινός δύναμις τε καί ἐνέργεια ὁ πατήρ καί ὁ υἱός καί ὁ ἅγιος πνεῦμα ἄφθονος εἰς κτίσμα κατασπάω , καί πολύθεος ὀνομάζω ὁ ἄκτιστον ἀνομολογέω ὁ θεός μή κατ´ οὐσία μόνος , ἀλλά καί κατά ὁ ὑπόστασις , καί κατά ὁ κοινός ὁ τρεῖς ὑπόστασις θεῖος δύναμις καί ἐνέργεια . ὁ δέ κατά ὁ μνημονεύω ἀνωτέρω τέταρτος συνέλευσις , καί ὁ ὁ συνοδικός πρῶτος τόμος ὧδε πως αὐτός ἱερός διέξειμι τόμος . Ταύτη ὅς καί σύνοδος συγκροτέω δύο ὅς προκάθημαι καί ὁ νῦν κραταιός καί ἅγιος ἐγώ αὐτοκράτωρ ὁ κύριος Ἰωάννης ὁ Καντακουζηνός , ἐξελέγχω ὁ Ἀκίνδυνος ὁ αὐτός ὁ Βαρλαάμ καί φρονέω καί λέγω , καί ὁ μοναχός κατηγορέω . Δις ὁ καί ὁ αὐτός ὁ Βαρλαάμ ἐπισπάω δίκη , τόμος προβαίνω συνοδικός κατά ὁ ὁ Βαρλαάμ ἐκεῖνος βλασφημία , δις οὖον πᾶς ὁ Χριστιανικός πλήρωμα ἀποκόπτω , ὡς αὐτός οὗτος ὁ συνοδικός τόμος διέξειμι . πολύς τε ἄλλος ἕνεκα , καί ὅτι ὁ φάος ὁ ὁ κύριος μεταμόρφωσις ὁ ὁ συναναβαίνω αὐτός μακάριος μαθητής καί ἀπόστολος ὁράω κτιστός ἐπιχειρέω δείκνυμι καί περιγράφω , καί ὁ ὁ στητός φάος πλέω ἔχω οὐδείς . οὐχ οὗτος δέ μόνος ὁ Βαρλαάμ ὁ συνοδικός ἀποκηρύσσω τόμος , ἀλλά ὁ αὐτός ἐπιτιμία ἔνοχος ἑαυτοῦ καθίστημι , καί εἰμί τις ἐκεῖνος ἕπω ὁ μοναχός καί ὁ ἐκκλησία ὁ Θεός πολεμέω . φημί γάρ ἐπί λέξις · ἀλλά καί εἰμί τις ἕτερος τίς ὁ ὑπό ὁ Βαρλαάμ βλάσφημος καί κακοδόξως κατά ὁ μοναχός , μᾶλλον δέ κατά ὁ ἐκκλησία αὐτός λαλέω ἢ συγγράφω , φαίνω πάλιν ὁ μοναχός κατηγορέω , ἢ ὅλως ἐν ὁ τοιοῦτος καθάπτω , ὁ αὐτός καταδίκη παρά ὁ ἐγώ μετριότης καθυποβάλλω , ἀποκήρυκτος εἰμί καί αὐτός καί ἀποτέμνω ὁ ἅγιος ὁ Χριστός καθολικός καί ἀποστολικός ἐκκλησία , καί ὁ ὁρθοδ ξέω ὁ Χριστιανός σύστημα . καί τοιοῦτος μέν ὁ ἱερός τόμος ὁ σύνοδος Εῆς καθ´ ἐγώ περί τε ὁ θεῖος φάος φημί ὁ θεῖος Χριστός μεταμόρφωσις , καί δή καί ὁ καταρχή ἐξυβρίζω εἰς αὐτός βλάσφημος καί θεομάχος γλῶσσα Βαρλαάμ τε καί Ἀκίνδυνος , καί ὁ κατ´ αὐτός πονηρός συμμορία , καί τοιοῦτος λαγχάνω ἀξίως ἐκεῖνος ὁ δίκη ὁ πολεμέω παρ´ αὐτός Χριστός ἐκκλησία σῦς γε ὁ εὐσεβής καί πιστός βασιλεύς . ὁράω δέ καί Γρηγορᾶς τουτός περί ὁ αὐτός οἷος λέγω καί γράφω , καί εἰμί σύμφωνος εἰμί ἐνταῦθα διά πᾶς ὁ αὐτός διδάσκαλος , ἢ καί προσεξευρίσκω τίς καί προσεφιλοτιμηδομαι ὁ ἐκεῖνος διδασκαλία , παρά ὁ ἑαυτοῦ « φιλοσοφία τε καί ὁ ἐπιστήμη λαμβάνω , καίτοι γε καί ἀπαναίνομαι σφόδρα Γρηγοράς , καί καθ´ ὑπερβολή ἀρνέομαι ὁ ἐκεῖνος μυσταγωγία . καί εἵνω πηρός εἰμί ἔτι , ἐν ὁ ζῶ διατελέω , πλέω ἄν βλώσκω ἐγκαλέω οὗτος ἢ ὁ αἵρεσις , καί ὁ ἀποκήρυξις , καί ὁ χωρισμός Χριστός , καί ὁ Χριστός ἐκκλησία . ἀλλά καί τοῦτος αὐτός δεῖγμα γε ὅς εἰμί σαφής ὁ τε πρός ὁ ἀρχαῖος ὁ αἱρετικός ἀκριβής αὐτός συμφωνία , καί ἀκίνδυνος φημί οὗτος . ἐλαύνω καί γάρ οὗτος τότε παρά ὁ ὀρθόδοξος ὁ πιστός ἐκκλησία ὡς ὁ ὁ Βαρλαάμ καί αὐτός ἄντικρυς καί φρονέω καί ἐπεκδικέω οὗτος ὁ προθυμία , ὁ δέ ὁ ἐκ Ἄρειος τε καί Μακεδόνιος καί Σαβέλλιος καί ὁ μέτε αὐτός αἱρεσιάρχης , ὁ φημί , μιμέομαι , ὁ καθηγητής Βαρλαάμ πολλάκις ὑποβάλλω ὁ ἀπό Θεός ἀνάθεμα , καίτοι γε μηδείς εἰμί ὁ πρός ἀνάγκη ἀπαιτέω ὁ γε τοιοῦτος , κλέπτω ἄν . σοφίζω , καί τρόπος καί λόγος πᾶς ὁ αἵρεσις , καί ὁ πρός ὁ καθηγητής ἐξομοίωσις ἀποκρύπτω . ὅς δή καί Γρηγοράς πρός ἀμφότερος αὖος θίς κατά ευτός ποιέω ὡσαύτως ὁράω , λόγος μέν ἀποκηρύσσω καί ἄμφω καί μηδέ ὄνομα προσποιέω ἐπαΐω ἐθέλω , ἔργον δέ ὁ εκεικως ἀνακηρύσσω , καί οὐδείς ἄλλος ἢ Βαρλαάμ τε καί Ἀκίνδυνος εἰμί ἐν ὁ γράμμα . ἀλλά καιρός εἄν εἰμί λοιπός καί ὁ περί ὁ θεῖος Χριστός μεταμόρφωσις ὁ φιλόσοφος λέγω , καί ὁ οἰκεῖος αὐτός δόξα ἐμφαίνω αὐθ , καί ὁ σύγγραμμα . λέγω τοιγάρ , Γρηγορά . Ἀλ ὁράω δή καί ὁ πλείων καί μείζων , φημί , ὁ ἀτοπία ἑξῆς , ὅτι καί ὁ μεταμόρφωσις Τουό ὁμός . σχέσις εἰμί ὁ μεταμορφόω Θεός Λόγος μεταποιέω εἰς λαμηπροτηταω πρός γε ὁ μεταμορφόω καί μεταποιέω σῶμα ὁ μορφή θεότης καί αὐτός ἴδιος δογματίζω νέος , ἄκτιστος τε καί ὁ θεῖος οὐσία ἕτερος · δήω , εἰμί μέν ὁ θεῖος οὐσία ἕτερος εἰμί ὁ φάος ἐκεῖνος καί ὑφίημι , μή εἰμί λέγω θεότης ἄκτιστον · εἰμί δδʹ οὐ ἕτερος , αὐτός εἰμί λέγω λοιπός ὁ θεῖος οὐσία , ἀπόρρητος τρόπος παραδείκνυμι . Ἀλ αὐτός οὐ αἰδέομαι ὁ αὐτός μέν ὁ εἰκονομαχέω καί αὐτός βλασφημέω ἐπίπαν · πρός δέ μείζων πολύς σής ἀτοπία κατά ὁ εἴωθα αὐτός ὁ ὑπερ