cogPG.PG151 554
ἐξ αὐτῆς εἰς ἡμᾶς προαγομένας δυνάμεις , ἐκθεωτικἀς ἢ οὐσιοποιοὺς , ἢ ζωογόνους ἢ σοφοδώρους . Αὐτῇ δὲ κατὰ τὴν πασῶν τῶν νοερῶν ἐνεργειῶν ἀπόλυσιν ἐπιβάλλομεν . Καὶ πάλιν · Τὸ ἓν , τὸ ὑπεράγνωστον , τὸ ὑπερούσιον , αὐτὸ τὸ ἀγαθὸν ὅπερ ἐστὶ τὴν τριαδικὴν ἑνάδα φημὶ , τὴν ὁμόθεον καὶ ὁμοάγαθον , οὔτι εἰπεῖν οὔτε ἐννοῆσαι δυνατόν . Ἀλλὰ καὶ αἱ τῶν ἁγίων δυνάμεων ἀγγελοπρεπεῖς ἑνώσεις , ἅς εἴτε ἐπιβολὰς εἴτε παραδοχὰς χρὴ φάναι τῆς ὑπεραγνώστου καὶ ἀφανοῦς ἀγαθότητος , ἄῤῥητοί τέ εἰσι καὶ ἄγνωστοι , καὶ μόνοις αὐτοῖς ἐνυπάρχουσι τοῖς ὑπὲρ γνῶσιν ἀγγελικὴν ἠξιωμένοις αὐτῶν ἀγγέλοις . Ταύταις οἱ θεοειδεῖς ἀγγελομιμήτως ὡς ἐφικτὸν ἐνούμενοι νόες , ἐπειδὴ κατὰ πάσης νοερᾶς ἐνεργείας ἀπόπαυσιν ἡ τοιάδε γίνεται τῶν ἐκθεουμένων νοῶν πρὸς τὸ ὑπέρθεον φῶς ἔνωσις , ὑμνοῦσιν αὐτὸ κυριώτατα διὰ τῆς πάντων τῶν Ἐντων ἀφαιρέσεως , τοῦτο ἀληθῶς καὶ ὑπερφυῶς ἐλλαμφθέντες ἐκ τῆς πρὸς αὐτὸν μακαριωτάτης νιώσες ἂτι πάντων μὲν ἔστι τῶν ὄντων αἴτιον , αὐτὸ δὲ οὐδὲν , ὡς πάντων ὑπερουσίως ἐξῃρημένον . ὥστε δέδεικται διὰ πάντων τῶν εἰρημένων τοῖς τὰ θεῖα ταυτὶ καὶ παθοῦσι καὶ μαθοῦσι καλῶς , ὅτι κατ´ αὐσίαν μὲν ὁ Θεὸς οὔτ´ ἔστιν οὕτε λέγεται φῶς , ὤσπερ δὴ καὶ τἄλλα τῶν θείων καὶ ὑπερφυῶν ὀνομάτων · εἰ μή που κατ´ αἰτίαν αὐτὸν λέγοι τις , λέγεται γὰρ κατὰ τοῦτον τὸν λόγον καὶ πάντα , ὡς αἴτιος πάντων ἐκείνων · κατ´ ἐνέργειαν δὲ φυσικὴν καὶ χάριν καὶ ἔλλαμψιν καὶ ἔστι καὶ λέγεται φῶς , τὸ ἀπρόσιτον καὶ ἀκρότατον , καὶ ὅσα δὴ τοῖς θεολόγοις ἐν τοῖς φθάσασιν ὕμνηται . Καὶ τοῦτό ἐστι τὸ τῆς Τριάδος φυσικὸν καὶ ἄναρχον καὶ ἀπρόσιτον φῶς , καθ´ ὃ καὶ φῶς οἰκεῖν ἀπρόσιτον ὁ Θεὸς παρὰ τῆς θείας Γραφῆς λέγεται , καὶ ἀναβάλλεσθαι φῶς ὡς ἱμάτιον , καὶ , Ἡ λαμπρότης τοῦ Θεοῦ ἡμῶν έφ´ ἡμᾶς , φησὶν ὁ θεῖος Δαβὶδ , καὶ , Σημειωθήτω ἑφ´ ἡμᾶς τὸ φῶς τοῦ προσώπου σου , πρὸς τὸν Θεὸν ὁ αὐτὸς αὖθις , καὶ παραπλήσια τούτοις , τὴ ποῶπον καὶ μέγιστον φῶς τῶν ἀσωμάτων καὶ ἀτδίων δυνάμεων , οὗ μετέχοντες ἐκεῖνοι , δευτέρου φωτὸς εἴτουν αἰσθητοῦ καὶ κτιστοῦ κατὰ τὸν προῤῥηθέντα θεολόγον οὐ δέονται · τί γὰρ ἔδει φωτὸς δευτέρου , φησὶ , τοῖς τὸ μέγιστον ἔχουσιν ; Ὁ δὴ καὶ θαῦμα καὶ δοξολογίαν καὶ τροφὴν αὐτῶν εἰναι θεολόγος φησὶν ἔτερος , τὸ κατὰ τὴν μεταμόρφωσιν ἀνυμνῶν τοῦ Χριστοῦ μυστήριον , Τοῦτο , λέγων , θαυμάζουσιν ἄγγελοι · τουτο δοξολογοῦσιν ἀρχάγγελοι · τοῦτο πᾶσα τῶν ὑπερκοσμίων ἡ νοητὴ διακόσμησις ἀθλως ἐστιωμένη , τεκμήριον ἐναργέστατόν τε καὶ ἀψευδέστατον τίθεται τῆς περὶ ἡμᾶς τοῦ Λόγου φιλανθρωπίας . Τοῦτο καὶ Χριστὸς ὁ τῆς δικαιοσύνης ἥλιος ἀνάρχως ὡς φυσικὴν προῖσχόμενος ἀκτῖνα , καὶ δόξαν ἔμφυτον τῆς οἰκείας θεότητος , δοξάζει μὲν τοῦτο καὶ τὴν ἀνθρωπείαν ἑαυτοῦ φύσιν ἅμα τῇ προσλήψει ταύτης ἀποῤῥήτως κατὰ τὴν καθ´ ὑπόστασιν ἕνωσίν τε καὶ θέωσιν · καὶ ἡ δόξα τῆς θεότητος δόξα καὶ τοῦ σώματος γίνεται . Ἐκφαίνει δ´ ἄρτι πρώτως τοῖς μαθηταῖς ἐν τῷ ὅρει μεταμορφούμενος τὸ μυστήριον . Ὅθεν καὶ κατὰ τὴν ἀψευδῆ τῶν θεολόγων μυσταγωγίαν , ὁ προῤῥηθείς φησι θεολόγος , ὥσπερ ἔκ τινος ἀεννάου πηγῆς , κατὰ ἀπειρόδωρον χάριν , τῆς ἀκηράτου θεώσεως εἰς ἡμᾶς τὸ μέγα πρόεισι δῶρον . Διὸ καὶ θεολόγος ἕτερος ἤδη φθάσας ἐδίδαξεν , Ἀνάρχως , λέγων , ἑκ τοῦ Πατρὸς γεννηθεὶς ὁ Χριστὸς , τὴν φυσικὴν ἀκτῖνα ἄναρχον κέκτηται τῆς θεότητος . Ἐκ Πατρὸς μὲν γὰρ , φησίν , ἀλλ´ ἀνάρχως καὶ ἀχρόνως ἐστὶ τὴν οἰκείαν κεκτημένος τῆς δόξης λαμπρότητα , καὶ σαρκωθεὶς ὁ αὐτός ἐστιν , ἐπὶ τῆς οἰκείας μένων φανότητος . Καὶ τοῦτό ἐστι , φησὶ , τὸ , Μετεμορφώθη ἔμιπροσθεν αὐτῶν . Μένων γὰρ αὐτὸς ἐν ταυτότητι , παρὸ τοπρὶν ἐφαίνετο , ἕτερος νῦν τοῖς μαθηταῖς ἑωρᾶτο φαινόμενος . Ὁμοῦ δὲ καὶ τὸ τῆς θείας φύσεως διδάσκων ἀόρατον , καὶ τὸ τῆς ἀποῤῥήτου ταύτης ἐνεργείας καὶ ἐλλάμψεως ὁρατὸν αὖθις ἐν Πνεύματι , καὶ ὅτι κἀν τῶ μέλλοντι τούτῳ συνδιαιωνίσουσι τῷ τῆς δικαιοσύνης ἡλίῳ Χριστῷ συνεκλάμποντες ἀγγελικῶς οἱ θεοειδεῖς κατὰ τὴν τούτου ὑπόσχεσιν , Τότε οἱ δίκαιοι λάμψουσιν ὡς ὁ ἡλιος ἐν τῇ βασιλείᾳ τοῦ Πατρὸς , λέγοντος , Θεὸν μὲν , φησὶν , οὐδεὶς ἑώρακε πώποτε καθὸ πέ φυκε φύσεως · καὶ ὃ δὲ ἑώρακεν , ἐν Πνεύματι τοῦτο τεθέαται . Αὕτη ἡἀλλοίωσις τῆς δεξιᾶς τοῦ Ὑψίστου , Ταῦτά ἐστιν ἃ ὀφθαλμὸς οὐκ εἶδε , καὶ οὖς οὐκ ἤκουσε , καὶ ἐπὶ καρδίαν ἀνθρώπου οὐκ ἀνέβη πώποτε . Οὔτως ἐν αἰῶνι τῷ μέλλοντι πάντοτε σὺν Κυρίῳ ἐσόμεθα , Χριστὸν ὁρῶντες τῷ φωτὶ ἀστράπτοντα τῆς θεότητος . Καὶ πάλιν · Ὦς γὰρ ὁ θεῖος ὄντως καὶ θεηγόρος Διονύσιος ἔφησεν , Οὕτως ὁ Δεσπότης ὀφθήσεται τοῖς ἑαυτοῦ τελείοις θεράπουσιν , ὃν τρόπον ἐν ὄρει Θαβὼρ τοῖς ἀποστόλοις ὀπτάνεται τούτοις τοῖς θεοφόροις . Καὶ ὁ θεοφόρος ἅμα καὶ Θεολόγος συνᾴδων , ἧπερ ἔφην , Γρηγόριος , ἥξει μὲν , φησὶν , ὁ Χριστὸς μετὰ τοῦ σώματος , ὡς ὁ ἐμὸς λόγος · τοιοῦτος δὲ οἷος ὤφθη τοῖς μαθηταῖς ἐν τῷ ὄρεε ἢ παρεδείχθη , ὑπερνικώσης τὸ σαρκίον τῆς θεότητος . Ἃ δὴ καὶ Ἰωάννης ὁ ἐπιστήθιος Εὐαγγελιστής , διὰ τῶν θείων ἀποκαλύψεων αὖθις καὶ μυούμενος καὶ ὑψηλῶς διδάσκων , Οὐ χρείαν ἔχει , φησὶν , ἡ ἁνω Ἱερουσαλὴμ τοῦ ἡλίου οὐδὲ τῆς σελήνης , Τνα φαίνωσιν ἐν αὐτῇ . Ἡ γὰρ δόξα τοῦ Θεοῦ ἐφώτισεν αὐτὴν , καὶ ὁ λύχνος αὐτῆς τὸ ἀρνίον . καὶ περιπατήσουσι τὰ ἔθνῃ διὰ τοῦ φωτὸς αὐτῆς . Καὶ μετά τινα , Καὶ ὅψονται , φησί , τὸ πρόσωσο τοῦ Θεοῦ καὶ τοῦ ἀρνίου , καὶ τὸ δνομα αὐτοῦ ἐπὶ τῶν μετώπων αὐτῶν . Καὶ νὺξ οὐκ ἔσται ἐκεῖ καὶ χρείαν οὐκ ἔχουσι λόχνου καὶ φωτὸς ἡλίου , δτι Κύριος ὁ Θεὸς φωτιεῖ αὐτοὺς , καὶ βασιλεύσουσιν εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων . Οὔτω τὸ θεῖον καὶ ἀδιον καὶ ἀπρόσιτον καὶ ἀκρότατον καὶ φυσικὸν καὶ ἀδιαίρετον φῶς τῆς θεότητος , τὴν φυσικὴν καὶ συναῖδιον καὶ ἀνέσπερον αἴγλην αὐτοῦ καὶ δόξαν καὶ χάριν τε καὶ ἐνέργειαν , οἱ θεοειδεῖς οὗτοι καὶ φωτοειδεῖς ὁμοῦ πάντες καθαπερεί τινες λύχνοι καὶ λαμπάδες , ἢ πυρσοὶ διαέριοι λαμπρῶς ἀναφθέντες ὑπὸ τῆς μακαρίας ταύτης ἀστραπῆς καὶ θεώσεως , καὶ προαιώνιον καὶ προκόσμιον καὶ ὑπερκόσμιον καὶ ἀτελεύτητον καὶ ἄπειρον καὶ δοξαν διαιωνίζουσαν ἀγγέλων τε καὶ ἁγίων , καὶ παντὸς τοῦ οοιοοΟϛί
Lemmas: ἐκ αὐτός εἰς ἐγώ προάγω δύναμις , ἐκθεωτικός ἢ οὐσιοποιός , ἢ ζωογόνος ἢ σοφόδωρος . αὐτός δέ κατά ὁ πᾶς ὁ νοερός ἐνέργεια ἀπόλυσις ἐπιβάλλω . καί πάλιν · ὁ εἷς , ὁ ὑπεράγνωστος , ὁ ὑπερούσιος , αὐτός ὁ ἀγαθός ὅσπερ εἰμί ὁ τριαδικός ἑνάς φημί , ὁ ὁμοθέω καί ὁμοάγαθος , οὔτις εἶπον οὔτε ἐννοέω δυνατός . ἀλλά καί ὁ ὁ ἅγιος δύναμις ἀγγελοπρεπής ἕνωσις , ὅς εἴτε ἐπιβολή εἴτε παραδοχή χρή φαίνω ὁ ὑπεράγνωστος καί ἀφανής ἀγαθότης , ἄρρητος τε εἰμί καί ἄγνωστος , καί μόνος αὐτός ἐνυπάρχω ὁ ὑπέρ γνῶσις ἀγγελικός ἀξιόω αὐτός ἄγγελος . οὗτος ὁ θεοειδής ἀγγελομίμητος ὡς ἐφικτός ενουμενοω νόος , ἐπεί κατά πᾶς νοερός ἐνέργεια ἀπόπαυσις ὁ τοιόσδε γίγνομαι ὁ ἐκθέω νοέω πρός ὁ ὑπερθέω φάος ἕνωσις , ὑμνέω αὐτός κύριος διά ὁ πᾶς ὁ ἵημι ἀφαίρεσις , οὗτος ἀληθής καί ὑπερφυῶς ἐλλάμπω ἐκ ὁ πρός αὐτός μακάριος νιώσες αὔγ-ασμα πᾶς μέν εἰμί ὁ εἰμί αἴτιος , αὐτός δέ οὐδείς , ὡς πᾶς ὑπερούσιος ἐξαιρέω . ὥστε δείκνυμι διά πᾶς ὁ εἴρω ὁ ὁ θεῖον οὗτος καί πάθος καί μανθάνω καλῶς , ὅτι κατ´ αὔσιος μέν ὁ θεός οὔτ´ εἰμί ἵημι λέγω φάος , ὤσπερ δή καί ἄλλος ὁ θεῖον καί ὑπερφυής ὄνομα · εἰμί μή ποῦ κατ´ αἴτιος αὐτός λέγω τις , λέγω γάρ κατά οὗτος ὁ λόγος καί πᾶς , ὡς αἴτιος πᾶς ἐκεῖνος · κατ´ ἐνέργεια δέ φυσικός καί χάρις καί ἔλλαμψις καί εἰμί καί λέγω φάος , ὁ ἀπρόσιτος καί ἄκρος , καί ὅσος δή ὁ θεολόγος ἐν ὁ φθάνω ὑμνέω . καί οὗτος εἰμί ὁ ὁ Τριάς φυσικός καί ἄναρχος καί ἀπρόσιτος φάος , καθ´ ὅς καί φάος οἰκέω ἀπρόσιτος ὁ θεός παρά ὁ θεῖος γραφή λέγω , καί ἀναβάλλω φάος ὡς ἱμάτιον , καί , ὁ λαμπρότης ὁ Θεός ἐγώ φέτος ἐγώ , φημί ὁ θεῖος Δαυίδ , καί , σημειόω ἑφ´ ἐγώ ὁ φάος ὁ πρόσωπον σύ , πρός ὁ θεός ὁ αὐτός αὖθις , καί παραπλήσιος οὗτος , ὅς ποῶπον καί μέγας φάος ὁ ἀσώματος καί ἄτις δύναμις , ὅς μετέχω ἐκεῖνος , δύο φάος εἴτουν αἰσθητής καί κτιστός κατά ὁ προλέγω θεολόγος οὖον δήω · τίς γάρ ἐσθίω φάος δύο , φημί , ὁ ὁ μέγας ἔχω ; ὁ δή καί θαῦμα καί δοξολογία καί τροφή αὐτός εἰναι θεολόγος φημί ἕτερος , ὁ κατά ὁ μεταμόρφωσις ἀνυμνέω ὁ Χριστός μυστήριον , οὗτος , λέγω , θαυμάζω ἄγγελος · οὗτος δοξολογέω ἀρχάγγελος · οὗτος πᾶς ὁ ὑπερκόσμιος ὁ νοητός διακόσμησις ἄθλος ἑστιάω , τεκμήριον ἐναργής τε καί ἀψευδής τίθημι ὁ περί ἐγώ ὁ Λόγος φιλανθρωπία . οὗτος καί Χριστός ὁ ὁ δικαιοσύνη ἥλιος ἄναρχος ὡς φυσικός προΐσχω ἀκτίς , καί δόξα ἔμφυτος ὁ οἰκεῖος θεότης , δοξάζω μέν οὗτος καί ὁ ἀνθρώπειος ἑαυτοῦ φύσις ἅμα ὁ πρόσληψις οὗτος ἀπόρρητος κατά ὁ καθ´ ὑπόστασις ἕνωσις τε καί θέω · καί ὁ δόξα ὁ θεότης δόξα καί ὁ σῶμα γίγνομαι . ἐκφαίνω δδʹ ἄρτι πρῶτος ὁ μαθητής ἐν ὁ ὁράω μεταμορφόω ὁ μυστήριον . ὅθεν καί κατά ὁ ἀψευδής ὁ θεολόγος μυσταγωγία , ὁ προρρηθείς φημί θεολόγος , ὥσπερ ἐκ τις ἀέναος πηγή , κατά ἀπειρόδωρον χάρις , ὁ ἀκήρατος θέωσις εἰς ἐγώ ὁ μέγας πρόειμι δῶρον . Διὸ καί θεολόγος ἕτερος ἤδη φθάνω διδάσκω , ἄναρχος , λέγω , ἐκ ὁ πατήρ γεννάω ὁ Χριστός , ὁ φυσικός ἀκτίς ἄναρχος κτάομαι ὁ θεότης . ἐκ πατήρ μέν γάρ , φημί , ἀλ ἄναρχος καί ἄχρονος εἰμί ὁ οἰκεῖος κτάομαι ὁ δόξα λαμπρότης , καί σαρκόω ὁ αὐτός εἰμί , ἐπί ὁ οἰκεῖος Μένων φανότης . καί οὗτος εἰμί , φημί , ὁ , μεταμορφόω ἐμπίμπρημι αὐτός . Μένων γάρ αὐτός ἐν ταυτότης , παρὸ τοπρὶν φαίνω , ἕτερος νῦν ὁ μαθητής ὁράω φαίνω . ὁμός δέ καί ὁ ὁ θεῖος φύσις διδάσκω ἀόρατος , καί ὁ ὁ ἀπόρρητος οὗτος ἐνέργεια καί ἔλλαμψις ὁρατός αὖθις ἐν πνεῦμα , καί ὅτι ἐν ὁ μέλλω οὗτος συνδιαιωνίζω ὁ ὁ δικαιοσύνη ἥλιος Χριστός συνεκλάμπω ἀγγελικός ὁ θεοειδής κατά ὁ οὗτος ὑπόσχεσις , τότε ὁ Δίκαιος λάμπω ὡς ὁ ἡλιος ἐν ὁ βασίλεια ὁ πατήρ , λέγω , θεός μέν , φημί , οὐδείς ὁράω πώποτε καθό μετά φυκε φύσις · καί ὅς δέ ὁράω , ἐν πνεῦμα οὗτος θεάομαι . Ἄτη ἀλλοίωσις ὁ δεξιός ὁ ὕψιστος , ταῦτα εἰμί ὁ ὀφθαλμός οὐ ὁράω , καί οὖς οὐ ἀκούω , καί ἐπί Καρδία ἄνθρωπος οὐ ἀναβαίνω πώποτε . οὔτως ἐν αἰών ὁ μέλλω πάντοτε σύν κύριος εἰμί , Χριστός ὁράω ὁ φάος ἀστράπτω ὁ θεότης . καί πάλιν · οὖς γάρ ὁ θεῖος εἰμί καί θεηγόρος Διονύσιος φημί , οὕτως ὁ Δεσπότης ὁράω ὁ ἑαυτοῦ τέλειος θεράπων , ὅς τρόπος ἐν ὄρος Θαβώρ ὁ ἀπόστολος ὀπτάνομαι οὗτος ὁ θεοφορέω . καί ὁ θεοφόρος ἅμα καί Θεολόγος συνᾴδω , ὁ φημί , Γρηγόριος , ἥκω μέν , φημί , ὁ Χριστός μετά ὁ σῶμα , ὡς ὁ ἐμός λόγος · τοιοῦτος δέ οἷος ὁράω ὁ μαθητής ἐν ὁ ὄρος ἢ παραδείκνυμι , ὑπερνικάω ὁ σαρκίον ὁ θεότης . ἁ δή καί Ἰωάννης ὁ επιστήθιος εὐαγγελιστής , διά ὁ θεῖον ἀποκάλυψις αὖθις καί μυέω καί ὑψηλός διδάσκω , οὖον χρεία ἔχω , φημί , ὁ ἄνω Ἱεροσόλυμα ὁ ἥλιος οὐδέ ὁ σελήνη , Τνα φαίνω ἐν αὐτός . ὁ γάρ δόξα ὁ Θεός φωτίζω αὐτός , καί ὁ λύχνος αὐτός ὁ ἀρνίον . καί περιπατέω ὁ ἔθνος διά ὁ φάος αὐτός . καί μετά τις , καί ὁράω , φημί , ὁ προσῴζω ὁ Θεός καί ὁ ἀρνίον , καί ὁ δνομα αὐτός ἐπί ὁ μέτωπον αὐτός . καί νύξ οὐ εἰμί ἐκεῖ καί χρεία οὐ ἔχω λόχνου καί φάος ἥλιος , δ Κύριος ὁ θεός φωτίζω αὐτός , καί βασιλεύω εἰς ὁ αἰών ὁ αἰών . οὐτάω ὁ θέω καί ἀδιον καί ἀπρόσιτος καί ἄκρος καί φυσικός καί ἀδιαίρετος φάος ὁ θεότης , ὁ φυσικός καί συναδικέω καί ἀνέσπερον αἴγλη αὐτός καί δόξα καί χάρις τε καί ἐνέργεια , ὁ θεοειδής οὗτος καί φωτοειδής ὁμοῦ πᾶς καθαπερεί τις λύχνος καί λαμπάς , ἢ πυρσός διαέριος λαμπρῶς ἀνάπτω ὑπό ὁ μακάριος οὗτος ἀστραπή καί θέωσις , καί προαιώνιος καί προκόσμιον καί ὑπερκόσμιος καί ἀτελεύτητος καί ἤπειρος καί δόξα διαιωνίζω ἄγγελος τε καί ἅγιος , καί πᾶς ὁ οοιοοΟϛί