cogPG.PG151 439
ἀκούοντες , καὶ ἄκτιστα , καὶ μηδὲ τὴν οὐσίαν ὄντα τοῦ Θεοῦ ταῦτα , ἀλλ´ ἐκ τῆς οὐσίας αὐτοῦ πηγαζόμενα καὶ ἐν αὐτῷ ἀναπαυόμενα . Οὐ γὰρ ἕνεκεν κτιστῶν πραγμάτων ὁ Σωτὴρ , φησὶν , ἔφη τοῦτο , Πάντα ἄσα ἔχει ὁ Πατὴρ ἐμά ἐστιν , ἀλλ´ ὅσα ἀνῆκε τῇ θεότητι τοῦ Πατρὸς , αὐτοῦ ἴδια ἔφη ὁ Κύριος . Καὶ πάλιν , Ἔστι δὲ αὐτοῦ , φησὶν , οὐχ ὡς ἀλλότρια αὐτοῦ , ἀλλ´ ὡς ἐν πηγῇ ἐστιν ἐν αὐτῷ ἀναπαυόμενα . ᾯ δὴ καὶ ὁ τῶν Πατέρων ἱερὸς ἐξακολουθῶν τόμος , καθὰ δὴ καὶ προὔφην , οὐσιώδη καὶ φυσικὴν , φησὶ , κίνησιν τοῦ Θεοῦ τὴν θείαν ἐνέργειαν οὖσαν εἰδότες κατὰ τοὺς θεολόγους , ὡς ἐκ πηγῆς ἀεννάου φαμὲν τῆς θείας οὐσίας προέρχεσθαί τε καὶ πηγάζειν , καὶ ταύτης χωρὶς οὐδέποτε θεωρεῖσθαι , ἀλλ´ ἀδιαίρετον αὐτῆς ἀεὶ διαμένειν , ἐξ ἀτδίου τε τῇ θείᾳ συνυπάρχειν οὐσίᾳ , καὶ ἀχωρίστως ἡνωμένην εἰναι . Καὶ πάλιν ὁ μέγας Ἀθανάσιος · Ἔχει δὲ τὰ προειρημένα , φησί , καὶ ὁ Υἱὸς , οὐκ ἐξ ἀρετῆς , ὡς εἴπομεν , ἀλλὰ τοῦ , ὅτι καὶ ἐκ τούτων συνάγει τὸ ὁμοούσιον τῷ Υἱῷ πρὸς τὸν αὐτοῦ Πατέρα , ὑπὲρ οὗ καὶ πρὸς Ἀρειανοὺς ὁ πόλεμος ἠν τότε τοῖς θεολόγοις , Ὃ δὴ καὶ ὁ μέγας φησὶ Βασίλειος , Ὦν αἱ αὐταὶ , λέγων . ἐνέργειαι , τούτων καὶ οὐσία μία . Ἐνέργεια · δὲ Πατρὸς καὶ Υἱοῦ μία , ὡς τὸ , Ποιήσωμεν ἄνθρωπον . Καὶ πάλιν · Ἃ γὰρ ὁ Πατὴρ ποιεῖ , ταῦτα καὶ ὁ Υἱὸς ὁμοίως ποιεῖ . Ἄρα οὐσία μία Πατρὸς καὶ Υἱοῦ . Εἰ δὲ τῆς οὐσίας αὐτοῦ ἐστιν ἴδια , πρόδηλον ὅτι οὐκ εἰσὶν αὐτὰ ἡοὐσία . Οὐδὲ γὰρ ἡοὐσία οὐσίας τινόσἐστι . Ταῦτα δὲ τῆς θείας εἶναι οὐσίας πολλάκις ὁ θεολό γος οὖτος ἔφη . Ἄλλως τε ἡ μὲν οὐσία οὐ πληθυντικῶς λέγεταί ποτε , μία καὶ γάρ . τὰ δὲ πληθυντικῶς ἐκφέρεται , πλεῖστα καὶ γάρ · Ἔπειτα καὶ ῥητῶς οὔτω περὶ αὐτῶν ὁ θεολόγος οὗτος εἰπὼν ἔφθη , ὅτι οὐχ ἕκαστον τούτων οὐσία λέγεται , ἀλλὰ περὶ τὴν οὐσίαν , Διὸ καὶ πλήρωμα τῆς θεότητος ὀ θεῖος Παῦλος ταῦτά φησι . Καὶ πῶς ἂν ἢ κτίσμα εἴη τὸ κατοικῆσαν ἐν τῷ Χριστῷ πλήρωμα τῆς θεότητος , ἢ ἀνύπαρκτόν τι , καὶ μὴ ὃν , κατὰ τὴν ὑμετέραν κενὴν σοφίαν Ταῦτα τοίνυν ἀκούων , κἀκεῖνο μάθε , ὅτι οὔτως ἔχει αὐτὰ , οὐχ ὡς ἀλλότρια τῆς φύσεως αὐτοῦ , ἀλλ´ ὡς φυσικὰ , ἵνα τὸ περὶ τοῦ ἔχειν Ἀριστοτελικὸν φρόνημα πόῤῥω τῶν περὶ Θεοῦ λόγων ῥίψῃε , καὶ ἀπομάθῃς ἐκεῖνο τὸ βλάσφημον , τὸ ὅτι τὸ ἔχειν οὐ κυρίως ὁ Θεὸς ἔχει , καὶ μεταμάθῃς μᾶλλον τὸ ὑψηλὸν καὶ θεοπρεπὲς τοῦτο , τὸ ὅτι ὅσα ὁ Θεὸς ἔχει ὑπεροιλ σίως ἔχει , καὶ ὥσπερ καὶ ἀγαθὸς ὢν , καὶ Θεὸς , καὶ ὤν , καὶ τἄλλα πάντα , κατὰ τὴν ἀποφατικὴν θεολογίαν οὐδὲ ὤν ἐστιν , οὐδὲ ἁγαβὸς , οὐδὲ Θεὸς , οὐδὲ Κύριος , οὐ κατὰ στέρησιν , τοῦτο γὰρ τῆς ἐσχάτης βλασφημίας τε καὶ ἀνοίας , ἀλλὰ καθ´ ὑπεροχὴν , ὡς ὑπὲρ ἐκεῖνά γε πάντα ὢν , οὕτω καὶ πάντα ἔχει , καὶ οὐδὲν τῶν κάντων αὐτοῦ ἔξω . Ὅρος γὰρ μόνος αὐτὸς πάντων τῶν τε θείων καὶ ἀνθρωπίνων · ῥηθείη δὲ ἂν κατ´ ἐκεῖνον τὸν λόγον , ὥς φασιν οἱ θεολόγοι , καὶ μηδὲν ἔχειν μηδὲ αὐτὸ τοῦτο τὸ ἔχειν , οὐ κατὰ στέρησιν , ἄπαγε τῆς βλασφημίας , τοῦτο γὰρ δὴ καὶ πεπόνθασιν οἱ μὴ κυρίως εἰπόντες τὸν Θεὸν ἔχειν τὸ ἔχειν , ἀλλὰ καθ´ ὑπεροχὴν ὑπερφυᾶ καὶ θεοπρεπῆ , καθάπερ ἔφην , ἢν δὴ καὶ ἀποφατικὴν θεολογίαν εἶπον οἱ θεολόγοι . Διὸ καὶ Ἀθανάσιος ὁ μέγας ἔφη , καθάπερ ἤκουσας , ὅτι ἔστιν αὐτοῦ ἐκεῖνα οὐχ ὡς ἀλλότρια αὐτοῦ , ἀλλ´ ὡς ἐν πηγῇ ἐστιν ἐν αὐτῷ ἀναπαυόμενα . Καὶ πάλιν · Ἔχει δὲ ταῦτα καὶ ὁ Υἱὸς οὐκ ἐξ ἀρετῆς , ὡς εἴπομεν , ἀλλὰ τῆς οὐσίας αὐτοῦ ἐστι , τὴν περὶ τοῦ ἔχειν πένητα καὶ χαμαίζηλον σὴν δόξαν ἀποῤῥαπίζων , καὶ Στωῖκοῖς καὶ Ἐπικουρείοις , ἢ καὶ τοῖς ταπεινοῖς ἄλλως τούτοις , καὶ περιγείοις , ἀλλ´ οὐ τοῖς περὶ Θεοῦ λόγοις τολμηρῶς περιάπτειν σε ταῦτα διδάσκων , περὶ ὧν δήπου καὶ ὁ κλεινὸς Διονύσιος τὰ αὐτὰ διὰ πλειόνων φησὶν ἐν ἄλλοις τε πλείστοις , καθάπερ ὁ Χόγος ἔφθη δείξας , καὶ δὴ καὶ ἐν τούτοις . ησὶ γὰρ ἐν τῷ περὶ θείας ἑνώσεώς τε καὶ διακρίσεως αὖθις λόγῳ · Ὅτι δὲ καὶ κυρίαν ἔχει τῶν ὅλων ἡ ὅλη θεότης περὶ μὲν τῆς θεογόνου θεότητος , ἢ τῆς υἱικῆς οὐδὲ εἰπεῖν ἔστιν , ὡς οἶμαι , ποσαχῆ τῆς θεολογίας ἐπὶ Πατρὸς καὶ Υἱοῦ διαθρυλλεῖται τὸ Κύριος . Ἀλλὰ καὶ Κύριος τὸ Πνεῦμά ἐστι , καὶ τὸ καλὸν δὲ , καὶ σοφὸν , ἐπὶ ὅλης θεότητος ὑμνεῖται , καὶ τὸ φῶς , καὶ τὸ θεοποιὸν , καὶ τὸ αἴτιον , καὶ πάντα Ἐοα τῆς ὅλης θεαρχίας ἐστὶν , εἰς πᾶσαν ἀνάγει τὰ λόγια τὴν θεαρχικὴν ὑμνῳδίαν . Καὶ μετὰ μικρόν · Καὶ ἵνα συλλήβδην φαίη τις , αὐτὸς ὁ θεαρχικὸς Λόγος ἔφη · Ἐγὼ καὶ ὁ Πατὴρ ἔν ἐσμεν , καὶ , Πάντα δσα ἔχει ὁ Πατὴρ , ἐμά ἐστι , καὶ πάντα τὰ ἐμὰ σά ἑστι , καὶ τὰ σὰ ἐμά . Καὶ αὖθις · Ὅσα ἐστὶ τοῦ Πατρὸς , καὶ αὐτοῦ , τῷ θεαρχικῷ Πνεύματι κοινωνικῶς , καὶ ἡνωμένως ἀνατίθησι , τὰς θεουργίας , τὸ σέβας , τὴν πηγαίαν καὶ ἀνέκλειπτον αἰτίαν καὶ διανομὴν τῶν ἀγαθοπριπῶν δώρων . Καὶ οὐδένα τῶν ἐν τοῖς θείοις λογίοις ἀδιαστρόφοις ἐννοίαις ἐντεθραμμένων οἷμαι πρὸς τοῦτο ἀντερεῖν , ὅτι τὰ θεοπρεπῆ πάντα τῇ ὅλῃ θεαρχίᾳ προσένεστι , κατὰ τὸν θεοτελῆ λόγον . Ἀλλ´ ἐπὶ τὴν αὐτὴν τῶν λογίων ἐξέτασιν ἔλθωμεν αὖθις . Εἰσάγει τὸν Χριστὸν ὁ ἐπιστήθιος Εὐαγγελιστής τε καὶ Θεολόγος , μετὰ τὴν ἐπὶ τῷ τυφλῷ θαυματουργίαν , ἄλλα τε πλεῖστα τοῖς Ἰουδαίοις διαλεγόμενον καὶ δημηγοροῦντα , καὶ δὴ καὶ ταῦτα · Οὐχ ρκάσει τις ἐκ τῆς χειρός μου , τὰ λογικὰ δηλονότι πρόβατα . Ὁ Πατήρ μου ὃς δέδωκέ μοι . μείζων πάντων ἐστὶ , καὶ οὐδεὶς δόναται ἄραάοιν ἐκ τῆς χερὸς τοῦ Πατρός μου . Ἐγὼ καὶ ὁ Πατὴρ ἔν ὸσμεν . Ὁ δὲ θοῖος Χρυσόστομος τὸ , Ἐγὼ καὶ ὁ Πατὴρ ἔν ἐσμεν , εἰς ἐξήγησιν ἑαυτῷ προτιθεὶς τοῦτο , τάδε φησί · Κατὰ τὴν δύναμιν ἐνταῦθά φησι . Καὶ γὰρ περὶ ταύτης ἠν ὁ λόγος ἅπας αὐτῷ , Εἰ δὲ ἡ δύναμις ἡ αὐτὴ , εὔδηλον ὅτι κἀὶ ἡ οὐσία . Οὐ γὰρ ἔστιν ἄλλην δι´ ἄλλης οὔτε δύναμιν μαθεῖν , οὔτε οὐσίαν . Τοῦ δὲ Χριστοῦ πάλιν τῇ πρὸ τοῦ τιμίου πάθους ἑσπέρᾳ τοῖς μαθηταῖς διατιθεμένου τὰ ὕστατα καὶ διδάσκοντος κατὰ τὸν αὐτὸν εὐαγγελιστὴν , κἀκεῖνα λέγοντος πρὸς τοῖς ἄλλοις , Εἰ ἐγνώκειτέ με , καὶ τὸν ατέμα μου ἐγνώκειτε ἂι , καὶ ἀάριν γώσκετε
Lemmas: ἀκούω , καί ἄκτιστος , καί μηδέ ὁ οὐσία εἰμί ὁ Θεός οὗτος , ἀλ ἐκ ὁ οὐσία αὐτός πηγάζω καί ἐν αὐτός ἀναπαύω . οὖον γάρ ἕνεκα κτίστης πρᾶγμα ὁ Σωτήρ , φημί , φημί οὗτος , Πάν ἀσάω ἔχω ὁ πατήρ ἐμός εἰμί , ἀλ ὅσος ἀνίημι ὁ θεότης ὁ πατήρ , αὐτός ἴδιος φημί ὁ Κύριος . καί πάλιν , εἰμί δέ αὐτός , φημί , οὐ ὡς ἀλλότριος αὐτός , ἀλ ὡς ἐν πηγή εἰμί ἐν αὐτός ἀναπαύω . ὧ δή καί ὁ ὁ Πατέρων ἱερός ἐξακολουθέω τόμος , καθά δή καί προφαίνω , οὐσιώδης καί φυσικός , φημί , κίνησις ὁ Θεός ὁ θεῖος ἐνέργεια εἰμί οἶδα κατά ὁ θεολόγος , ὡς ἐκ πηγή ἀέναος φημί ὁ θεῖος οὐσία προέρχομαι τε καί πηγάζω , καί οὗτος Χωρὶς οὐδέποτε θεωρέω , ἀλ ἀδιαίρετος αὐτός ἀεί διαμένω , ἐκ ἀτδίου τε ὁ θεῖος συνυπάρχω οὐσία , καί ἀχώριστος ἑνόω εἰναι . καί πάλιν ὁ μέγας Ἀθανάσιος · ἔχις δέ ὁ προερέω , φημί , καί ὁ υἱός , οὐ ἐκ ἀρετή , ὡς εἶπον , ἀλλά ὁ , ὅτι καί ἐκ οὗτος συνάγω ὁ ὁμοούσιος ὁ υἱός πρός ὁ αὐτός πατήρ , ὑπέρ ὅς καί πρός αρειανός ὁ πόλεμος ἐάν τότε ὁ θεολόγος , ὅς δή καί ὁ μέγας φημί Βασίλειος , ὦς ὁ αὐτός , λέγω . ἐνέργεια , οὗτος καί οὐσία εἷς . ἐνέργεια · δέ πατήρ καί υἱός εἷς , ὡς ὁ , ποιέω ἄνθρωπος . καί πάλιν · ἁ γάρ ὁ πατήρ ποιέω , οὗτος καί ὁ υἱός ὁμοίως ποιέω . ἄρας οὐσία εἷς πατήρ καί υἱός . εἰμί δέ ὁ οὐσία αὐτός εἰμί ἴδιος , πρόδηλος ὅτι οὐ εἰμί αὐτός οὐσία . οὐδέ γάρ οὐσία οὐσία τινόσἐστι . οὗτος δέ ὁ θεῖος εἰμί οὐσία πολλάκις ὁ θεολό γος οὗτος φημί . ἄλλος τε ὁ μέν οὐσία οὖον πληθυντικός λέγω3 ποτός , εἷς καί γάρ . ὁ δέ πληθυντικός ἐκφέρω , πλεῖστος καί γάρ · ἔπειτα καί ῥητός οὐτάω περί αὐτός ὁ θεολόγος οὗτος εἶπον φθάνω , ὅτι οὐ ἕκαστος οὗτος οὐσία λέγω , ἀλλά περί ὁ οὐσία , Διὸ καί πλήρωμα ὁ θεότης ὁ θεῖος Παῦλος οὗτος φημί . καί πῶς εἄν ἢ κτίσμα εἰμί ὁ κατοικέω ἐν ὁ Χριστός πλήρωμα ὁ θεότης , ἢ ἀνύπαρκτος τίς , καί μή ὅς , κατά ὁ ὑμέτερος κενός σοφία οὗτος τοίνυν ἀκούω , ἐκεῖνος μανθάνω , ὅτι οὔτως ἔχω αὐτός , οὐ ὡς ἀλλότριος ὁ φύσις αὐτός , ἀλ ὡς φυσικός , ἵνα ὁ περί ὁ ἔχω Ἀριστοτελικός φρόνημα πόρρω ὁ περί Θεός λόγος ῥίπτω , καί ἀπομανθάνω ἐκεῖνος ὁ βλάσφημος , ὁ ὅτι ὁ ἔχω οὖον κύριος ὁ θεός ἔχω , καί μεταμανθάνω μᾶλλον ὁ ὑψηλός καί θεοπρεπής οὗτος , ὁ ὅτι ὅσος ὁ θεός ἔχω ὑπεροιλ Σίως ἔχω , καί ὥσπερ καί ἀγαθός εἰμί , καί θεός , καί εἰμί , καί ἄλλος πᾶς , κατά ὁ ἀποφατικός θεολογία οὐδέ εἰμί εἰμί , οὐδέ Άγαβος , οὐδέ θεός , οὐδέ Κύριος , οὖον κατά στέρησις , οὗτος γάρ ὁ ἔσχατος βλασφημία τε καί ἄνοια , ἀλλά καθ´ ὑπεροχή , ὡς ὑπέρ ἐκεῖνος γε πᾶς εἰμί , οὗτος καί πᾶς ἔχω , καί οὐδείς ὁ κάντος αὐτός ἔξω . Ὅρος γάρ μόνος αὐτός πᾶς ὁ τε θεῖον καί ἀνθρώπινος · εἴρω δέ εἄν κατ´ ἐκεῖνος ὁ λόγος , ὅς φημί ὁ θεολόγος , καί μηδείς ἔχω μηδέ αὐτός οὗτος ὁ ἔχω , οὖον κατά στέρησις , ἀπάγω ὁ βλασφημία , οὗτος γάρ δή καί πάσχω ὁ μή κύριος εἶπον ὁ θεός ἔχω ὁ ἔχω , ἀλλά καθ´ ὑπεροχή ὑπερφυής καί θεοπρεπής , καθάπερ φημί , εἄν δή καί ἀποφατικός θεολογία εἶπον ὁ θεολόγος . Διὸ καί Ἀθανάσιος ὁ μέγας φημί , καθάπερ ἀκούω , ὅτι εἰμί αὐτός ἐκεῖνος οὐ ὡς ἀλλότριος αὐτός , ἀλ ὡς ἐν πηγή εἰμί ἐν αὐτός ἀναπαύω . καί πάλιν · ἔχις δέ οὗτος καί ὁ υἱός οὐ ἐκ ἀρετή , ὡς εἶπον , ἀλλά ὁ οὐσία αὐτός εἰμί , ὁ περί ὁ ἔχω πένης καί χαμαίζηλος σός δόξα ἀπορραπίζω , καί Στωϊκός καί Ἐπικούρειος , ἢ καί ὁ ταπεινός ἄλλως οὗτος , καί περίγειος , ἀλ οὖον ὁ περί Θεός λόγος τολμηρός περιάπτω σύ οὗτος διδάσκω , περί ὅς δήπου καί ὁ κλεινός Διονύσιος ὁ αὐτός διά πλείων φημί ἐν ἄλλος τε πλεῖστος , καθάπερ ὁ Χόγος φθάνω δείκνυμι , καί δή καί ἐν οὗτος . ἠμί γάρ ἐν ὁ περί θεῖος ἕνωσις τε καί διάκρισις αὖθις λόγος · ὅτι2 δέ καί κύριος ἔχω ὁ ὅλος ὁ ὅλος θεότης περί μέν ὁ θεόγονον θεότης , ἢ ὁ υιικός οὐδέ εἶπον εἰμί , ὡς οἴομαι , ποσαχῇ ὁ θεολογία ἐπί πατήρ καί υἱός διαθρυλλειος ὁ Κύριος . ἀλλά καί Κύριος ὁ πνεῦμα εἰμί , καί ὁ καλός δέ , καί σοφός , ἐπί ὅλος θεότης ὑμνέω , καί ὁ φάος , καί ὁ θεοποιός , καί ὁ αἴτιος , καί πᾶς Ἐοα ὁ ὅλος θεαρχία εἰμί , εἰς πᾶς ἀνάγω ὁ λόγιος ὁ θεαρχικός ὑμνῳδία . καί μετά μικρός · καί ἵνα συλλήβδην φημί τις , αὐτός ὁ θεαρχικός Λόγος φημί · ἐγώ καί ὁ πατήρ ἐν εἰμί , καί , Πάν δσοι ἔχω ὁ πατήρ , ἐμός εἰμί , καί πᾶς ὁ ἐμός σός εἰμί , καί ὁ σός ἐμός . καί αὖθις · ὅσα εἰμί ὁ πατήρ , καί αὐτός , ὁ θεαρχικός πνεῦμα κοινωνικός , καί ἡνωμένως ἀνατίθημι , ὁ θεουργία , ὁ σέβας , ὁ πηγαῖος καί ἀνέκλειπτος αἴτιος καί διανομή ὁ αγαθοπριπαω δῶρον . καί οὐδείς ὁ ἐν ὁ θεῖον λόγιος ἀδιάστροφος ἔννοια ἐντρέφω οἴομαι πρός οὗτος ἀντιλέγω , ὅτι ὁ θεοπρεπής πᾶς ὁ ὅλος θεαρχία προσένειμι , κατά ὁ θεοτελος λόγος . Ἀλ ἐπί ὁ αὐτός ὁ λόγιος ἐξέτασις ἔρχομαι αὖθις . εἰσάγω ὁ Χριστός ὁ επιστήθιος εὐαγγελιστής τε καί Θεολόγος , μετά ὁ ἐπί ὁ τυφλός θαυματουργία , ἄλλος τε πλεῖστος ὁ Ἰουδαῖος διαλέγω καί δημηγορέω , καί δή καί οὗτος · οὐχ ρκάσει τις ἐκ ὁ χείρ ἐγώ , ὁ λογικός δηλονότι πρόβατον . ὁ Πατήρ ἐγώ ὅς δίδωμι ἐγώ . μείζων πᾶς εἰμί , καί οὐδείς δίδωμι ἄραξ ἐκ ὁ χείρ ὁ πατήρ ἐγώ . ἐγώ καί ὁ πατήρ ἐν ὸσμεν . ὁ δέ θεός Χρυσόστομος ὁ , ἐγώ καί ὁ πατήρ ἐν εἰμί , εἰς ἐξήγησις ἑαυτοῦ προτίθημι οὗτος , ὅδε φημί · κατά ὁ δύναμις ἐνταῦθα φημί . καί γάρ περί οὗτος ἐάν ὁ λόγος ἅπας αὐτός , εἰμί δέ ὁ δύναμις ὁ αὐτός , εὔδηλος ὅτι καί ὁ οὐσία . οὖον γάρ εἰμί ἄλλος δις ἄλλος οὔτε δύναμις μανθάνω , οὔτε οὐσία . ὁ δέ Χριστός πάλιν ὁ πρό ὁ τίμιος πάθος ἑσπέρα ὁ μαθητής διατίθημι ὁ ὕστερος καί διδάσκω κατά ὁ αὐτός εὐαγγελιστής , ἐκεῖνος λέγω πρός ὁ ἄλλος , εἰμί γινώσκω ἐγώ , καί ὁ ατέμα ἐγώ γιγνώσκω ἄγι , καί ἀάρις γιγνώσκω