cogPG.PG151 95
τὸ ἀγαθόν . Κακὸν οὖν γαστριμαργία καὶ μέθη καὶ ἀσωτία · κακὸν φιλαργυρία , πλεονεξία καὶ ἀδικία · κακὸν κενοδοβία , θρασύτης καὶ ὑπερηφανία Ἐν κλινάτω οὖν πᾶς ἀπὸ τῶν τοιούτων κακῶν , καὶ ἐργαζέσθω τὰ ἀγαθά . Τίνα ταῦτα ; Τὴν ἐγκράτειαν , τὴν νηστείαν , τὴν σωφροσύνην , τὴν δικαιοσύνην , τὴν ἐλεημοσύνην , τὴν μακροθυμίαν , τὴν ἀγάπην , τὴν ταπείνωσιν , ἵνα μεταλάβωμεν ἀξίως τοῦ τυθέντος ὑπὲρ ἡμῶν ἀμνοῦ τοῦ Θεοῦ , καὶ λάβωμεν ἐντεῦθεν τὸν ἀῤῥαβῶνα τῆς ἀφθαρσίας , καὶ φυλάξωμεν παρ´ ἑαυτοῖς εἰς πληροφορίαν τῆς ἐν οὐρανοῖς ἡμῖν ἐπηγγελμένης κληρονομίας . Ἀλλὰ δυσάνυστον τὸ ἀγαθὸν , καὶ αἱ ἀρεταὶ ἦ δυσκολώτεραί εἰσι τῶν κακιῶν . Ἐγὼ μὲν οὐχ ὁρῶ τοῦτο , καὶ γὰρ πλείους αὐτόθεν ὑφίσταται πόνους ὁ μέθυσος καὶ ἀκρατὴς τοῦ ἐγκρατοῦς , καὶ ὁ ἀκόλαστος τοῦ σωφρονοῦντος , καὶ ὁ στεύδων πλουτεῖν τοῦ ἐν αὐταρκείᾳ ζῶντος , καὶ ὁ δόξαν ἑαυτῷ περιθέσθαι ζητῶν τοῦ ἐν ἀφανείᾳ διάγοντος . Ἀλλ´ ἐπεὶ διὰ τὴν ἡμετέραν ἡδυπάθειαν δυσκολώτεραι ἡμῖν φαίνονται αἱ ἀρεταὶ , βιασώμεθα ἡμᾶς αὐτούς · « Βιαστὴ γάρ ἐστι , φησίν ὁ Κύριος ! βασιλεία τῶν οὐρανῶν , καὶ βιασταὶ ἀρπάζουσιν αὐτήν . Σπουδῆς οὖν ἡμῖν πᾶσι χρεία καὶ προσοχῆς , ἐν.δόξοις τε καὶ ἀδόξοις , ἄρχουσι καὶ ἀρχομένοις , πλουσίοις καὶ πένησιν , ὥστε τὰ πονηρὰ πάθη ταῦτα τῆς οἰκείας ἀπώσαθαι ψυχῆς καὶ ἀντεισοικίσαι ταύτῃ τὸν τῶν ἀρετῶν κατάλογον . Καὶ ὁ γεωργὸς γὰρ καὶ ὁ σκυτοτόμος καὶ ὁ οἰκοδόμος καὶ ὁ ῥάπτης καὶ ὁ ὑφαντὴς , καὶ ἀπλῶς πᾶς ὁ δι´ οἰκείων πόνων καὶ τῆς ἀπὸ τῶν χειρῶν ἐργασίας ποριζόμενος τὸ ζῆν , ἐὰν τὴν ἐπιθυμίαν τοῦ πλούτου καὶ τῆς δόξης καὶ τῆς τρυφῆς ἀπὸ τῆς οἰκείας ἐκβάλωσι ψυχῆς , ὄντως μακάριοι · οὗτοι γάρ εἰσιν οἱ πτωχοί , ὧν ἐστιν ἠ βασιλεία τῶν οὐρανῶν · διὸ καὶ διὰ τοὺς τοαύτους ὁ Κύριος , « Μακάριοι , φησὶν . οἱ πτωχοὶ τῷ πνεύματι . » Πτωχοὶ δέ εἰσι τῷ πνεύματι οἱ διὰ τὸ ἀκόμπαστον καὶ ἀφιλόδοξον καὶ ἀφιλήδονον τοῦ ἑαυτῶν πνεύματος , ἤτοι τῆς ψυχῆς , ἢ ἑκούσιον καὶ τὴν ἐκτὸς ἔχοντες πτωχείαν , ἢ γενναίως ταύτην φέροντες , κἂν ἀκούσιος ᾗ . Οἱ δὲ πλουτοῦντες καὶ εὐπαθοῦντες , καὶ τῆς προσκαίρου δόξης ἀπολαύοντες , καὶ ἀπλῶς οἱ τῶν τοιούτων ἐπιθυμηταὶ τυγχάνοντες , δεινοτέροις πάθεσι περιπαρήσονται , καὶ εἰς μείζους καὶ πλείους καὶ δυσχερεστέρας ἐμπεσοῦνται παγίδας τοῦ διαβόλου · τὴν γὰρ ἐπιθυμίαν τοῦ πλουτεῖν ὁ πλουτήσας οὐκ ἀποτίθεται , ἀλλ´ αὔξει μᾶλλον , πλειόνων ἢ πρότερον ὀρεγόμενος . Οὕτω καὶ ὁ φιλήδονος , καὶ ὁ φίλαρχος , καὶ ὁ ἄσωτος , καὶ ὁ ἀκόλαστος , αὔξουσι μᾶλλον ταύτας , ἀλλ´ οὐκ ἀποβάλλονται . Οἱ δὲ ἄρχοντες καὶ οἱ ἔνδοξοι προσλαμβάνουσι καὶ δύναμιν ὥστε μείζους ἑκτελεῖν ἀδικίας καὶ ἁμαρτίας , Διὰ τοῦτο δύσκολόν ἐστιν ἄρχοντα σωθῆναι , καὶ πλούσιον εἰς τὴν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ εἰσελθεῖν . « Καὶ πῶς , φησὶ , δύνασθε πιστεύειν εἰς ἐμὲ , δόξαν παρὰ ἀνθρώπων λαμβάνοντες , καὶ τὴν δόξαν τὴν παρὰ τοῦ μόνου Θεοῦ μὴ ζητοῦντες · » Ἀλλὰ μὴ θορυἄείσθω εἴ τις εὔπορος ἢ ἔνδοξος ἢ ἄρχων ἐστί · δύναται γὰρ οὗτος , ἐὰν θέλη , τὴν δόξαν τοῦ Θεοῦ ζητεῖν , καὶ βιάζεσθαι ἑαυτὸν , ὥστε τὴν πρὸς τὰ χείρω ῥοπὴν ἀνακόπτειν , μεγάλας ἀρετὰς ἐργάσασθαι ,
Lemmas: ὁ ἀγαθός . κακός οὖν γαστριμαργία καί μέθη καί ἀσωτία · κακός φιλαργυρία , πλεονεξία καί ἀδικία · κακός κενοδοβία , θρασύτης καί ὑπερηφανία ἐν κλίνω οὖν πᾶς ἀπό ὁ τοιοῦτος κακός , καί ἐργάζομαι ὁ ἀγαθός . τίς οὗτος ; ὁ ἐγκράτεια , ὁ νηστεία , ὁ σωφροσύνη , ὁ δικαιοσύνη , ὁ ἐλεημοσύνη , ὁ μακροθυμία , ὁ ἀγάπη , ὁ ταπείνωσις , ἵνα μεταλαμβάνω ἀξίως ὁ θύω ὑπέρ ἐγώ ἀμνός ὁ Θεός , καί λαμβάνω ἐντεῦθεν ὁ ἀρραβών ὁ ἀφθαρσία , καί φυλάσσω παρ´ ἑαυτοῦ εἰς πληροφορία ὁ ἐν οὐρανός ἐγώ ἐπαγγέλλω κληρονομία . ἀλλά δυσάνυστος ὁ ἀγαθός , καί ὁ ἀρετή εἰμί δυσκολώτεραί εἰμί ὁ κακία . ἐγώ μέν οὐ ὁράω οὗτος , καί γάρ πλείων αὐτόθεν ὑφίστημι πόνος ὁ μέθυσος καί ἀκρατής ὁ ἐγκρατής , καί ὁ Ἀκόλαστος ὁ σωφρονέω , καί ὁ στευδηω πλουτέω ὁ ἐν αὐτάρκεια ζῶ , καί ὁ δόξα ἑαυτοῦ περιτίθημι ζητέω ὁ ἐν ἀφάνεια διάγω . Ἀλ ἐπεί διά ὁ ἡμέτερος ἡδυπάθεια δυσκόλος ἐγώ φαίνω ὁ ἀρετή , βιάζομαι ἐγώ αὐτός · « βιαστής γάρ εἰμί , φημί ὁ Κύριος ! βασίλειος ὁ οὐρανός , καί βιαστής ἁρπάζω αὐτός . Σπουδή οὖν ἐγώ πᾶς χρεία καί προσοχή , ἔνδοξος τε καί ἄδοξος , ἄρχω καί ἄρχω , πλούσιος καί πένης , ὥστε ὁ πονηρός πάθος οὗτος ὁ οἰκεῖος ἀπωθέω Ψυχή καί ἀντεισοικίζω οὗτος ὁ ὁ ἀρετή κατάλογος . καί ὁ γεωργός γάρ καί ὁ σκυτοτόμος καί ὁ οἰκοδόμος καί ὁ ῥάπτης καί ὁ ὑφαντής , καί ἀπλόος πᾶς ὁ δις οἰκέω πόνος καί ὁ ἀπό ὁ χείρ ἐργασία πορίζω ὁ ζῶ , ἐάν ὁ ἐπιθυμία ὁ πλοῦτος καί ὁ δόξα καί ὁ τρυφή ἀπό ὁ οἰκεῖος ἐκβάλλω Ψυχή , εἰμί μακάριος · οὗτος γάρ εἰμί ὁ πτωχός , ὅς εἰμί ὁ βασίλειος ὁ οὐρανός · διό καί διά ὁ τοαυτος ὁ Κύριος , « Μακάριος , φημί . ὁ πτωχός ὁ πνεῦμα . » Πτωχός δέ εἰμί ὁ πνεῦμα ὁ διά ὁ ἀκόμπαστος καί ἀφιλόδοξος καί ἀφιλήδονος ὁ ἑαυτοῦ πνεῦμα , ἤτοι ὁ Ψυχή , ἢ ἑκούσιος καί ὁ ἐκτός ἔχω πτωχεία , ἢ γενναῖος οὗτος φέρω , κἀν ἀεκούσιος ὅς . ὁ δέ πλουτέω καί εὐπαθέω , καί ὁ πρόσκαιρος δόξα ἀπολαύω , καί ἀπλόος ὁ ὁ τοιοῦτος ἐπιθυμητής τυγχάνω , δεινός πάθος περιπαρίημι , καί εἰς μείζων καί πλείων καί δυσχερής ἐμπίπτω παγίς ὁ διάβολος · ὁ γάρ ἐπιθυμία ὁ πλουτέω ὁ πλουτέω οὐ ἀποτίθημι , ἀλ αὐξάνω μᾶλλον , πλείων ἢ πρότερος ὀρέγω . οὕτως καί ὁ φιλήδονος , καί ὁ φίλαρχος , καί ὁ ἄσωτος , καί ὁ Ἀκόλαστος , αὐξάνω μᾶλλον οὗτος , ἀλ οὐ ἀποβάλλω . ὁ δέ ἄρχω καί ὁ ἔνδοξος προσλαμβάνω καί δύναμις ὥστε μείζων ἐκτελέω ἀδικία καί ἁμαρτία , Ζεύς οὗτος δύσκολος εἰμί ἄρχω σῴζω , καί πλούσιος εἰς ὁ βασίλειος ὁ Θεός εἰσέρχομαι . « καί πῶς , φημί , δύναμαι πιστεύω εἰς ἐγώ , δόξα παρά ἄνθρωπος λαμβάνω , καί ὁ δόξα ὁ παρά ὁ μόνος Θεός μή ζητέω · » ἀλλά μή θορυαειδω εἰμί τις εὔπορος ἢ ἔνδοξος ἢ ἄρχω εἰμί · δύναμαι γάρ οὗτος , ἐάν ἐθέλω , ὁ δόξα ὁ Θεός ζητέω , καί βιάζομαι ἑαυτοῦ , ὥστε ὁ πρός ὁ χείρων ῥοπή ἀνακόπτω , μέγας ἀρετή ἐργάζομαι ,