cogPG.PG151 214
καὶ ἀπολαύει . Κἂν μὲν ὁμιλίαις χρῆται χρησταῖς , καὶ διὰασκαλίας ἀκούῃ τε καὶ ὑπακούῃ πνευματικῆς , καὶ εἰς ἔργον ἅγῃ τὰ κατ´ αὐτὴν , γεωργεῖ τὰς ἀρετὰς , καὶ τῷ Θεῷ εὕχοηστος γίνεται , τοῖς τε ἄλλοις ἀνθρώποις καὶ ἑαυτῷ . Ἐὰν δὲ ὁμιλίαις οὐκ´ καλαῖς χαίρη , καὶ διδασκαλίας οὐκ ἀκούη πνευματικῆς , ἀλλὰ καὶ τὴν ἀκουσθεῖσαν παρὰ φαῦ λον τίθεται , ἀγριαίνει καὶ ὑλομανεῖ , καὶ τρέφει τὰ πάθη τὰ πονηρὰ , και ἀναδίδωσιν οἵκοθεν τὰς ἀκάνθας καὶ τὰ κέντρα τοῦ θανάτου , τῆς τε ψυχῆς καὶ τοῦ σώματος , ἅπερ εἰσὶν αἱ ἁμαρτίαι . Καὶ ὁ ἀρχέκακος γὰρ ὄφις τὴν ἁρχὴν , ὡς πάντες γινώσκετε , διὰ τῆς ἀμαρτίας ἐκκεντήσας τὸν ἄνθρωπον , θνητὸν αὐτὸν ἀπειργάσατο , καὶ τοῦ χωρίου τῆς τρυφῆς ἐκβαλὼν , εἶς τὸν φθαρτὸν καὶ πολυώδυνον τοῦτον μετεστήσατο κόσμον · νῦν δὲ , ἂν μὴ διὰ μετανοίας τις ἐπισπεύσῃ τῶν παρ´ αὐτοῦ τραυμάτων τὴν ἴασιν , τῇ αἰωνίῳ κολάσει καὶ τῷ πυρὶ τῆς γεέννης παραπεμφθή · σεται Ὥσπερ δὲ ταῖς ἀγρίαις ὕλαις καὶ τῷ δάσει τῶν ἀκανθῶν , τὰ θηρία καὶ τὰ ἐρπετὰ τῆς γῆς ἐμφωλεύουσιν , οὕτως ὃ ἀρχέκακος οὗτος δράκων , τὸ μέγα καὶ πάνδημον θηρίον κατὰ τὸν Ἰώ β , ὑπὸ παντοδαπὰ δένδρα τῆς ἡδυπαθείας ἐνδιαιτᾷται · ἔχοπΤοσθεν δέ , φησὶν , αὐτοῦ τρέχει ἀπώλεια . Ταύτης τῆς ἀπωλείας ἀνωτέρους ὑμᾶς εἶναι πάντας ποθῶν ἐγὼ , καὶ πάντα ποιῶν , κοπιῶ ὑπὲρ ὑμων , ἀδελφοὶ , καὶ ἐν λόγῳ καὶ διδασκαλίᾳ πνευματικῇ καθ´ ἡμέραν μὲν τοῖς προσιοῦσιν , ἐπ´ ἐκκλησίας δὲ καὶ κοινῇ πρὸς πάντας , τοῦ καιροῦ διδόντος · αὕτη γὰρ νλοτομεῖ τὰ ἄλση τὰ πονηρὰ , καὶ ἀναμοχλεύει τῶν ἁμαρτημάτων τὰ βάθη , καὶ ἀμβλύνει τῆς κακίας τὰ κέντρα , καὶ θριαμβεύει τὸν ἀρχέκακον δράκοντα , καὶ φανεροῖ τὴν ἀπλανῆ τρίβον , καὶ παρέχει γνῶσιν σωτήριον . Ἐπεὶ δὲ ἡ τοῦ Χριστοῦ Ἐκκλησία , καὶ μάλιστα ἡ κατὰ τὴν μεγαλόπολιν ταύτην , οὐκ ἰδιώτας μόνον ἔχει , ἀλλὰ καὶ σοφοὺς , τῇ τε φύσει καὶ τῇ μελέτῃ πῶν ἔξω τε καὶ τῶν καθ´ ἡμᾶς μαθημάτων · διὰ τοῦτο οὐκ ἐπὶ πολὺ , οὐδὲ λίαν ἰδιωτικὴν ποιοῦμαι τὴν ὁμιλίαν , μᾶλλον βουλόμενος ἀνάγειν τοὺς χθαμαλωτέρους , ἢ κατάγειν διὰ τούτους καὶ τοὺς ὑψηλοτέρους . Ὁ δὲ προσέχων καὶ ἀκούων τῆς διδασκαλίας ἐπιμελῶς , κἂν ἰδιώτης ἦ , οὐκ πάντη ἀγνοήσει τὰ λεγόμενα , ἦ Θἔ καὶ ὅπερ ἂν δυνηθῇ καταλαβεῖν καὶ κατασχεῖν καὶ εἰς ἔργον ἀγαγεῖν , κἂν λίαν ὀλίγον ἧ . φυγαδεύσει μὲν ἐκ τῆς αὐτοῦ ψυχῆς πᾶσαν κακίαν , αὐξηθήσεται δὲ καὶ πληρώσει καὶ σώσει τὴν δεξαμένην αὐτὸ καρδίαν . Ὡς γὰρ ἐκ τῆς θεοπνεύστου Γραφῆς ὑπάρχων , ἐξομοιοῦται τῷ λίθῳ ἀκείνῳ , ὃν ἔλεγεν ὁ Δανιὴλ , ὅτι ἐκινήθη ἀπὸ ὄρους ὁλίγος πάνυ , καὶ πατόξας τὴν εἰκόνα τῶν παραῤῥεόντων τούτων ἐλέπτυνε καὶ διέλυσεν , αὐτὸς δὲ πλατυνθεὶς ἐπλήρωσε πᾶσαν τὴν γῆν . Νῦν δὲ μάλιατα προσέχειν ἀναγκαῖον τοῖς λεγομένοις τὸν νοῦν οὐκ τοὺς ἰδιώτας μόνον , ἀλλὰ καὶ τοὺς σοφούς · εἰ γὰρ καὶ συνέρχεταί πως τοῖς ἰδιώταις τῷ λόγῳ ἡ ὁμιλία , ἂλλὰ καὶ τὴν γνῶσιν οὐκ χαμαίζηλον ἔχει , οὐἕὰ τὴν ὠφέλειαν ἀμυδράν · τὰ γὰρ πονηρὰ πάθη καὶ τὰς ἀρετὰς ὑμῖν ὑποδείξω , καὶ αὐτὴν ἑκατέρων τὴν ῥίζαν ἀνακαλύψας , οὐκ τὴν αὐτὴν οὖσαν , ἀλλὰ
Lemmas: καί ἀπολαύω . κἀν μέν ὁμιλία χράω χρηστός , καί διὰασκαλίας ἀκούω τε καί ὑπακούω πνευματικός , καί εἰς ἔργον ἄγω ὁ κατ´ αὐτός , γεωργέω ὁ ἀρετή , καί ὁ Θεός εὔχομαι γίγνομαι , ὁ τε ἄλλος ἄνθρωπος καί ἑαυτοῦ . ἐάν δέ ὁμιλία οὐ καλός χαίρω , καί διδασκαλία οὐ ἀκούω πνευματικός , ἀλλά καί ὁ ἀκούω παρά Φάυ λος τίθημι , ἀγριαίνω καί ὑλομανέω , καί τρέφω ὁ πάθος ὁ πονηρός , και ἀναδίδωμι οἴκοθεν ὁ ἄκανθα καί ὁ κέντρον ὁ θάνατος , ὁ τε Ψυχή καί ὁ σῶμα , ὅσπερ εἰμί ὁ ἁμαρτία . καί ὁ ἀρχέκακος γάρ ὄφις ὁ ἀρχή , ὡς πᾶς γιγνώσκω , διά ὁ ἁμαρτία ἐκκεντέω ὁ ἄνθρωπος , θνητός αὐτός ἀπεργάζομαι , καί ὁ χωρίον ὁ τρυφή ἐκβάλλω , εἰμί ὁ φθαρτός καί πολυώδυνος οὗτος μεθίστημι κόσμος · νῦν δέ , εἄν μή διά μετάνοια τις επίσπευση ὁ παρ´ αὐτός τραῦμα ὁ ἴασις , ὁ αἰώνιος κολάζω καί ὁ πῦρ ὁ γέεννα παραπέμπω · σέτα ὥσπερ δέ ὁ ἄγριος ὕλη καί ὁ δατέομαι ὁ ἄκανθα , ὁ θηρίον καί ὁ ἑρπετόν ὁ γῆ ἐμφωλεύω , οὕτως ὅς ἀρχέκακος οὗτος δράκων , ὁ μέγας καί πάνδημος θηρίον κατά ὁ Ἰώ Β , ὑπό παντοδαπός δένδρον ὁ ἡδυπάθεια ἐνδιαιτάω · ἔχοπΤοσθεν δέ , φημί , αὐτός τρέχω ἀπώλεια . Ταύτη ὁ ἀπώλεια ἀνώτερος σύ εἰμί πᾶς ποθή ἐγώ , καί πᾶς ποιέω , κοπιάω ὑπέρ ὑμεῖς , ἀδελφός , καί ἐν λόγος καί διδασκαλία πνευματικός καθ´ ἡμέρα μέν ὁ πρόσειμι , ἐπι ἐκκλησία δέ καί κοινός πρός πᾶς , ὁ καιρός δίδωμι · οὗτος γάρ νλοτομευς ὁ ἄλσος ὁ πονηρός , καί ἀναμοχλεύω ὁ ἁμάρτημα ὁ βάθος , καί ἀμβλύνω ὁ κακία ὁ κέντρον , καί θριαμβεύω ὁ ἀρχέκακος δράκων , καί φανερόω ὁ ἀπλανῆ τρίβω , καί παρέχω γνῶσις σωτήριος . ἐπεί δέ ὁ ὁ Χριστός ἐκκλησία , καί μάλιστα ὁ κατά ὁ Μεγαλόπολις οὗτος , οὐ ἰδιώτης μόνος ἔχω , ἀλλά καί σοφός , ὁ τε φύσις καί ὁ μελέτη ποῦ ἔξω τε καί ὁ καθ´ ἐγώ μάθημα · διά οὗτος οὐ ἐπί πολύς , οὐδέ λίαν ἰδιωτικός ποιέω ὁ ὁμιλία , μᾶλλον βούλομαι ἀνάγω ὁ χθαμαλός , ἢ κατάγω διά οὗτος καί ὁ ὑψηλός . ὁ δέ προσέχω καί ἀκούω ὁ διδασκαλία ἐπιμελής , κἀν ἰδιώτης εἰμί , οὐ πάντῃ ἀγνοέω ὁ λέγω , εἰμί θεός καί ὅσπερ εἄν δύναμαι καταλαμβάνω καί κατέχω καί εἰς ἔργον ἄγω , κἀν λίαν ὀλίγος ἧ . φυγαδεύω μέν ἐκ ὁ αὐτός Ψυχή πᾶς κακία , αὐξάνω δέ καί πληρόω καί σῴζω ὁ δέχομαι αὐτός Καρδία . ὡς γάρ ἐκ ὁ θεόπνευστος γραφή ὑπάρχω , ἐξομοιόω ὁ λίθος ἐκεῖνος , ὅς λέγω ὁ Δανιήλ , ὅτι κινέω ἀπό ὄρος ὀλίγος πάνυ , καί πατοθελγω ὁ εἰκών ὁ παραρρέω οὗτος λεπτύνω καί διαλύω , αὐτός δέ πλατύνω πληρόω πᾶς ὁ γῆ . νῦν δέ μάλιος προσέχω ἀναγκαῖος ὁ λέγω ὁ νόος οὐ ὁ ἰδιώτης μόνος , ἀλλά καί ὁ σοφός · εἰμί γάρ καί συνέρχομαι πως ὁ ἰδιώτης ὁ λόγος ὁ ὁμιλία , ἄλλος καί ὁ γνῶσις οὐ χαμαίζηλος ἔχω , οὖ ὁ ὠφέλεια ἀμυδρός · ὁ γάρ πονηρός πάθος καί ὁ ἀρετή σύ ὑποδείκνυμι , καί αὐτός ἑκάτερος ὁ ῥίζα ἀνακαλύπτω , οὐ ὁ αὐτός εἰμί , ἀλλά