cogPG.PG151 459
ἐκκλησίας ἐν τῇ σεπτῇ προσαγορεύειν Ἀποκαλύψει . Ἰωάννης φησὶ ταῖς ἐπτὰ ἐκκλησίαις ταῖς ἐν τῇ Ἀσίᾳ · Χάρις ὑμῖν καὶ εἰρήνη ἀπὸ ὁ ὤν , καὶ ὁ πν , καὶ ὁ ἐρχόμενος , καὶ ἀπὸ τῶν ἑπτὰ πνευμάτων ἄ ἐστιν ἐνώπιον τοῦ Θρόνου αὐτοῦ , καὶ ἀπὸ Ἱησοῦ Χριστοῦ · τὰς ἐνεργείας τοῦ Πνεύματος , ἀντὶ τῆς ὑποστάσεως οὕτως , ἢ μετὰ τῆς ὑποστάσεως μᾶλλον , καὶ τῆς οὐσίας ἀποῤῥήτως ὡς αὐτὸ τὸ Πνεῦμα γινώσκει θεολογήσας . Πλὴν ὅσον ἐκ μέρους καὶ ἡμᾶς ἔχειν εἰδέναι παρὰ τῶν ἐκείνου μετόχων καὶ θεολόγων μαθόντας , ὅτι τῆς οὐσίας τε καὶ τῆς ὑποστάσεως , μᾶλλον δὲ εἰπεῖν ἀκριβῶς καὶ τῶν ὑποστάσεων ὡς ἰδιώματα φυσικὰ , τοπαράπαν ἡνωμέναι , καὶ συμφυεῖς , καὶ ἀχώριστοι πεφύκασιν αἱ ἐνέργειαι αὗται , ὡς ἡ διάνοια καὶ ἡ ἐπιστήμη τοῦ νοῦ , καὶ ἢ δύναμις τοῦ δυνατοῦ , καὶ τοῦ κινουμένου ἡ κίνησις , φασὶν οἱ αὐτοὶ , καὶ ὅτι δλον ἐν ἑκάστῳ τὸ ἅγιόν ἐστι Πνεῦμα ὡς ἐνεργοῦν , κατὰ τούτους αὐτοὺς αὖθις . ἅπερ οἱ μὴ βουλόμενοι μαθεῖν τυφλώττουσί τε περὶ τὸ φῶς ἑκοντὶ , ἄτης ἐν χειμῶνι κατὰ σκότον ἠλάσκοντες · ἢ τὸ τῆς θείας μᾶλλον εἰπεῖν καὶ αὖθις Γραφῆς , τυφλοὶ μυωπάζοντες ὄνες , καὶ ὡς μὴ ὑπαρχόντων αὐτοῖς όφθαλμῶν , ψηλαφῶντες τοῖχον , φησίν . ἤρκει μὲν οὐν καὶ ταῦτα πρός γε τὴν ἄνωθεν ακοπὸν καὶ τὸ ζητούμενον · ἀλλ´ ἡμεῖς περιουσία τοῦ τῆς ἀληθείας λόγου , καὶ τὰς λοιπάς τῶν θεολόγων αὐθις φωνὰς τῷ λόγῳ συνεισενεγκεῖν σπεύσομεν , καὶ δεῖξαι καὶ οὖθις τοῖς ἀντιλέχουσι τούτοις ῥητῶς τὸ τῆς θείας οὐσίας ἀμέθεκτον · ἐπειδὴ καὶ κρύπτειν ἐκεῖνοι μάλιστα ταύτας σπουδάζοντες , πενίαν ἡμῖν λόγου καὶ ἀποδείξεως , καὶ συμμαχίας ἰερῶν θεολόγων , ἐν τοῖς σφετέροις αὐτῶν λόγοις συνεχῶς ὀνειδίζουσι . Λᾶλλον δὲ τὰ τῆς συνόδου καὶ τοῦ ταύτης ἱεροῦ τόμου κἀνταῦθα λεγέσθω πρότερα , ἰνα κἀντεῦθεν καὶ ψευδόμενος καὶ συκοφαντῶν ὁ τούτων ἐξελεγχθείη κατήγορος . Τί οὖν ὁ τόμο ; Ὁ γοῦν μέγας , φησί , Βασίλειος τὸν ἕνα θεολογῶν τῆς Τριάδος Θεὸν , τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον , τοιάδε φησί · Ιάντα μέν ἐστι πληροῦν τῇ δυνάμει τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον , μόνοις δέ ἐστι μεθεκτὸν τοῖς ἀξίοις , οὐχ ἐνὶ μέτρῳ μετεχόμενον , ἀλλὰ κατὰ τὴν ἀναλογίαν τῆς πίστεως διαιροῦν τὴν ἐνέργειαν . Ἀκούεις ; ἵνα μὴ ταυτόν τι ν μίσῃς τὸ πανταχοῦ τὸν Θεὸν παρεῖναι , καὶ τὸ μετέχεσθαι , διαιρεῖ μεταξὺ τῶν ἀμφοτέρων σοφώτατά τε καὶ ὑψηλότατα , καί φησι · Τὸ Πνεῦμα Θεὸς ὤν , καὶ ἐν τῷ παντὶ , καὶ ὑπὲρ τὸ πᾶν ὥν , πάντα μέν ἐστι πληροῦν τῇ τῆς θεότητος δυνάμει , καὶ οὐδὲν τοῦ παντὸς ἄβατον καὶ κενὸν αὐτοῦ Μετέχεται δὲ οὐχ ὑπὸ πάντων , οὐδὲ γὰρ τὸ τοῦ αἰσθητοῦ τοῦδε ἡλίου φῶς , καίτοι γε πάσῃ τῇ αἰσθητῇ κτίσει κοινῶς ἐπιλάμπον ὡσαύτως , καὶ πᾶσιν ὡααλτως πέφυκε μεθεκτὸν , ἀλλὰ τοῖς ἐπιτηδείως ἔχουσι μόνοις πρὸς τὴν τοῦ φωτὸς ὑποδοχὴν καὶ μετάληψιν · κἀκείνοις οὐκ ἐξίσης , ἀλλὰ κατ´ ἀναλογίαν τῆς ἑκάστου δυ άμεως . Τοῦτο τοίνυν ὡς ἐξ ἀμυδρᾶς αἰσθητῆς εἰκόνος καὶ ἐπὶ τοῦ ὑπερουσίου σκόπει Θεοῦ , Μόνοις γάρ ἐστι , φησὶ , μεθεκτὸν τοῖς ἀξίοις , τοῖς κκείνου ὑποδοχήν τε καὶ μέθεξιν . Ἀλλ´ οὐδ´ ἐκείνοις ἐξίσης · οὐχ ἑνὶ γὰρ μέτρῳ , φησὶν , ἔστι μετεχόμενον , ἀλλὰ κατ´ ἀναλογίαν τῆς πίστεως διαιροῦν τὴν ἐνέργειαν . Ἄμα δὲ καὶ τὸν τῆς μετοχῆς ἀπόῤῥητον τρόπον καθόσον οἶόν τε τούτοις συναποδείκνυσιν ὁ διδάσκαλος , κατ´ ἐνέργειαν θείαν τοῦ Πνεύματος , μετέχειν τοὺς ἀξίους εἰπών . Εἰ γὰρ ἐπὶ τοῦ αἰσθητοῦ τούτου ἡλίου , ἔτι γὰρ ἔχομαι τῆς εἰκόνος ἐκείνης , εἰ γοῦν ἐπ´ ἐκείνου οἱ τῆς ἀκτῖνος μετέχοντες οὐ τῆς ὑποστάσεως οὐδὲ τῆς φύσεως αὐτῆς τοῦ ἡλίου μετέχουσιν , ἀλλὰ τῆς φυσικῆς ἀποῤῥοίας ἐκείνου καὶ ποιότητος , καὶ ἀδιαιρέτου δυνάμεως , καὶ ταυτὸ πεφυκυίας τῷ ἡλίῳ καὶ ἕτερον , κατὰ τοὺς προσήκοντάς » φημι λόγους , πόσῳ μᾶλλον ἐπὶ τοῦ Θεοῦ τοῦτ´ ἔσταε τοῦ ἀσωμάτου , καὶ ἀθλου καὶ παντοδυνάμου , ἂς κἀκείνοις περιουσίᾳ δυνάμεως τὸ ταῦτα δύνασθαι δίδωσι ; Διαιρεῖ γοῦν τὸ θεῖον Πνεῦμα τὴν ἑαυτοῦ ἐνέργειαν τοῖς μετέχουσιν , ὁ θεολόγος φησὶ κατὰ τὴν ἀναλογίαν τῆς πίστεως παρὰ τοῦ Ἀποστόλου τοῦτο λαβών . Περὶ οὗ καὶ ὁ θεῖος ἤδη Χρυσόστομος εἰπών ἔφθη , τὰ τοῦ Εὐαγγελιστοῦ σκοπούμενος Ἰωάννου . Πνεῦμα γὰρ , φησὶν , ἐνταῦθα τὴν ἐνέργειαν λέγει Αὕτη γάρ ἐστιν ἡ μεριζομένη . Εἰ δὲ ἡ ἐνέργεια αὐτοῦ ἁμέτρητος , πολλῷ μᾶλλον ἡ οὐσία . Ὁ δὲ μέγας Ἀθανάσιος αὖθις , Ἔν , φησί , καὶ τὸ αὐτὸ πνεῦμα ἐστιν , οὗπερ καὶ αἱ πᾶσαι διαιρέσεις εἰσίν . Αὐτὸ δὲ ἀδιαίρετόν ἐστι κατὰ φύσιν Ἀλλ´ ἐπὶ τὸν τόμον αὖθις καὶ τὸν μέγαν Βασίλειον ἔλθωμεν . Ὥσπερ αἱ τῶν προσώπων ἐμφάσεις , φησὶν , οὐκ ἐν πάσαις ταῖς ὕλαις γίνονται . ἀλλ´ ἐν ταῖς λειότητά τινα καὶ διαφάνειαν κεκτημέναις , οὔτως οὐκ ἐν πάσαις ταῖς ψυχαῖς ἡ τοῦ Πνεόματος ἐνέργεια , ἀλλ´ ἐν ταῖς μηδὲν σκολιὸν ἐχούσαις οὐδὲ στραγγαλιῶδες . Ὁ δὲ ἅγιος Μάξιμος , Πάντα , φησὶν , ὅσα ὁ Θεὸς , καὶ ὁ διὰ χάριτος τεθεωμένος ἔσται χωρὶς τῆς κατ´ οὐσίαν ταυτότητος . Τοὺς δέ γε Ψαλμοὺς ἐξηγούμενος βασίλειος ὁ μέγας αὖθίς φησι · Τὸν μὲν ἄνθρωπον ὁ Θεὸς ἐποίησεν ἀπὸ τῆς γῆς , καὶ τοὺς λειτουργούς αὐτοῦ πυρὸς φλόγα . Ἀλλ´ ὅμως ἤ γε τοῦ νοεῖν καὶ συνιέναι τὸν ἑαυτῶν κτίστην καὶ δημιουργὸν δύναμις καὶ ἐν ἀνθρώποις ὑπάρχει . Ἐνεφύσησε γὰρ εἰς τὸ πρόσωπον , τουτέστι , μοῖράν τινα τῆς ἰδίας χάριτος ἐναπέθετο τῷ ἀνθρώπῳ , ἵνα τῷ ὁμοίῳ γινώσκῃ τὸ ὅμοιον . Καὶ πάλιν ὁ αὐτὸς ἐν τοῖς πρὸς Ἀμφιλόχιον περὶ τοῦ ἁγίου Πνεύματος , Ἀνακαινίζων , φησὶ , τὸν ἄνθρωπον ὁ Κύριος , καὶ ἠν ἀπώλεσε χάριν ἐκ τοῦ ἐμφυσήματος τοῦ Θεοῦ , ταύτην πάλιν ἀποδιδοὺς , ἐμφυσήσας εἰς τὸ πρόσωπον τῶν μαθητῶν , τί φησι ; Αάβετε Πνεῦμα ἄγιον . Καὶ ταῦτα μὲν ὁ συνοδικὸς τόμος . Ὁ δὲ θεῖος Χρυσόστομος περὶ αὐτοῦ τούτου ποιούμενος τὸν λόγον , οὐ τὴν οὐσίαν , οὐδὲ τὴν ὑπόστασιν τοῦ Ιiνεύματος διὰ τοῦ ἐμφυσήματος μετὰ τὴν ἀνάστασιν πρὸς Χριστοῦ δεδόσθαι τοῖς ἀποστόλοις φησὶν , εἰ καὶ , Αάόετε Ινεῖχα ἄγιον , εἶπεν ἀλλ´ εξουσίαν τινὰ καὶ χάριν πνευματικὴν κοινὴν τῆ Ἰριαδος οὖσαν , Τὸν γὰρ Κὐαγγελιατην ἐξηγούμενος
Lemmas: ἐκκλησία ἐν ὁ σεπτός προσαγορεύω ἀποκάλυψις . Ἰωάννης φημί ὁ ἑπτά ἐκκλησία ὁ ἐν ὁ Ἀσία · Χάρις σύ καί εἰρήνη ἀπό ὁ εἰμί , καί ὁ ΠΝ , καί ὁ ἐρχόμενος , καί ἀπό ὁ ἑπτά πνεῦμα ὅς εἰμί ἐνώπιος ὁ Θρόνου αὐτός , καί ἀπό Ἱησοῦ Χριστός · ὁ ἐνέργεια ὁ πνεῦμα , ἀντί ὁ ὑπόστασις οὕτως , ἢ μετά ὁ ὑπόστασις μᾶλλον , καί ὁ οὐσία ἀπόρρητος ὡς αὐτός ὁ πνεῦμα γιγνώσκω θεολογέω . πλήν ὅσος ἐκ μέρος καί ἐγώ ἔχω οἶδα παρά ὁ ἐκεῖνος μέτοχος καί θεολόγος μανθάνω , ὅτι ὁ οὐσία τε καί ὁ ὑπόστασις , μᾶλλον δέ εἶπον ἀκριβῶς καί ὁ ὑπόστασις ὡς ἰδίωμα φυσικός , τοπάλαι ἑνόω , καί συμφυής , καί ἀχώριστος φύω ὁ ἐνέργεια οὗτος , ὡς ὁ διάνοια καί ὁ ἐπιστήμη ὁ νόος , καί ἢ δύναμις ὁ δυνατός , καί ὁ κινέω ὁ κίνησις , φημί ὁ αὐτός , καί ὅτι δλον ἐν ἕκαστος ὁ ἅγιος εἰμί πνεῦμα ὡς ἐνεργέω , κατά οὗτος αὐτός αὖθις . ὅσπερ ὁ μή βούλομαι μανθάνω τυφλώττω τε περί ὁ φάος ἑκοντί , ἄτη ἐν χειμών κατά σκότος ἐλαύνω · ἢ ὁ ὁ θεῖος μᾶλλον εἶπον καί αὖθις γραφή , τυφλός μυωπάζω ἄκμων , καί ὡς μή ὑπάρχω αὐτός ὀφθαλμός , ψηλαφάω τοῖχος , φημί . ἀρκέω μέν ὀν καί οὗτος πρός γε ὁ ἄνωθεν ακοπως καί ὁ ζητέω · ἀλ ἐγώ περιουσία ὁ ὁ ἀλήθεια λόγος , καί ὁ λοιπός ὁ θεολόγος αὖθις φωνή ὁ λόγος συνεισφέρω σπεύδω , καί δείκνυμι καί οὖθις ὁ ἀντιλέγω οὗτος ῥητός ὁ ὁ θεῖος οὐσία ἀμέθεκτος · ἐπεί καί κρύπτω ἐκεῖνος μάλιστα οὗτος σπουδάζω , πενία ἐγώ λόγος καί ἀπόδειξις , καί συμμαχία ἱερός θεολόγος , ἐν ὁ σφέτερος αὐτός λόγος συνεχῶς ὀνειδίζω . Λᾶλλος δέ ὁ ὁ σύνοδος καί ὁ οὗτος ἱερός τόμος ἐνταῦθα λέγω πρότερος , ἵνα ἐντεῦθεν καί ψεύδω καί συκοφάντης ὁ οὗτος ἐξελέγχω κατήγορος . τις οὖν ὁ τόμος ; ὁ γοῦν μέγας , φημί , Βασίλειος ὁ εἷς θεολογέω ὁ Τριάς θεός , ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος , τοιόσδε φημί · Ιάντα μέν εἰμί πληρόω ὁ δύναμις ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος , μόνος δέ εἰμί μεθεκτός ὁ ἄξιος , οὐ ἐν μέτρον μετέχω , ἀλλά κατά ὁ ἀναλογία ὁ πίστις διαιρέω ὁ ἐνέργεια . ἀκούω ; ἵνα μή αὐτός τίς Ν μίζω ὁ πανταχοῦ ὁ θεός πάρειμι , καί ὁ μετέχω , διαιρέω μεταξύ ὁ ἀμφότερος σοφός τε καί ὑψηλός , καί φημί · ὁ πνεῦμα θεός εἰμί , καί ἐν ὁ πᾶς , καί ὑπέρ ὁ πᾶς ἀνά , πᾶς μέν εἰμί πληρόω ὁ ὁ θεότης δύναμις , καί οὐδείς ὁ πᾶς ἄβατος καί κενός αὐτός μετέχω δέ οὐ ὑπό πᾶς , οὐδέ γάρ ὁ ὁ αἰσθητής ὅδε ἥλιος φάος , καίτοι γε πᾶς ὁ αἰσθητής κτίζω κοινῶς ἐπιλάμπω ὡσαύτως , καί πᾶς ὡααλτως φύω μεθεκτός , ἀλλά ὁ ἐπιτηδείως ἔχω μόνος πρός ὁ ὁ φάος ὑποδοχή καί μετάληψις · ἐκεῖνος οὐ ἐξίσης , ἀλλά κατ´ ἀναλογία ὁ ἕκαστος δύο ἄμι . οὗτος τοίνυν ὡς ἐκ ἀμυδρός αἰσθητός εἰκών καί ἐπί ὁ υπερούσιος σκοπέω Θεός , Μόνος γάρ εἰμί , φημί , μεθεκτός ὁ ἄξιος , ὁ κκεινοος ὑποδοχή τε καί μέθεξις . Ἀλ οὐδός ἐκεῖνος ἐξίσης · οὐ εἷς γάρ μέτρον , φημί , εἰμί μετέχω , ἀλλά κατ´ ἀναλογία ὁ πίστις διαιρέω ὁ ἐνέργεια . ἄμη δέ καί ὁ ὁ μετοχή ἀπόρρητος τρόπος καθόσον οἶος τε οὗτος συναποδείκνυμι ὁ διδάσκαλος , κατ´ ἐνέργεια θεῖος ὁ πνεῦμα , μετέχω ὁ ἄξιος εἶπον . εἰμί γάρ ἐπί ὁ αἰσθητής οὗτος ἥλιος , ἔτι γάρ ἔχω ὁ εἰκών ἐκεῖνος , εἰμί γοῦν ἐπι ἐκεῖνος ὁ ὁ ἀκτίς μετέχω οὖον ὁ ὑπόστασις οὐδέ ὁ φύσις αὐτός ὁ ἥλιος μετέχω , ἀλλά ὁ φυσικός ἀπόρροια ἐκεῖνος καί ποιότης , καί ἀδιαίρετος δύναμις , καί τατός φύω ὁ ἥλιος καί ἕτερος , κατά ὁ προσήκω » φημί λόγος , πόσος μᾶλλον ἐπί ὁ Θεός τοῦτος ἵστημι ὁ ἀσώματος , καί ἆθλος καί παντοδύναμος , ὅς ἐκεῖνος περιουσία δύναμις ὁ οὗτος δύναμαι δίδωμι ; διαιρέω γοῦν ὁ θέω πνεῦμα ὁ ἑαυτοῦ ἐνέργεια ὁ μετέχω , ὁ θεολόγος φημί κατά ὁ ἀναλογία ὁ πίστις παρά ὁ ἀπόστολος οὗτος λαμβάνω . περι ὅς καί ὁ θεῖος ἤδη Χρυσόστομος εἶπον φθάνω , ὁ ὁ εὐαγγελιστής σκοπέω Ἰωάννης . πνεῦμα γάρ , φημί , ἐνταῦθα ὁ ἐνέργεια λέγω Ἄτη γάρ εἰμί ὁ μερίζω . εἰμί δέ ὁ ἐνέργεια αὐτός αμέτρητος , πολύς μᾶλλον ὁ οὐσία . ὁ δέ μέγας Ἀθανάσιος αὖθις , ἐν , φημί , καί ὁ αὐτός πνεῦμα εἰμί , ὅσπερ καί ὁ πᾶς διαίρεσις εἰμί . αὐτός δέ ἀδιαίρετος εἰμί κατά φύσις Ἀλ ἐπί ὁ τόμος αὖθις καί ὁ μέγας Βασίλειος ἔρχομαι . ὥσπερ ὁ ὁ πρόσωπον ἔμφασις , φημί , οὐ ἐν πᾶς ὁ ὕλη γίγνομαι . ἀλ ἐν ὁ λειότητα τις καί διαφαίνω κτάομαι , οὔτως οὐ ἐν πᾶς ὁ Ψυχή ὁ ὁ πνεομα ἐνέργεια , ἀλ ἐν ὁ μηδείς σκολιός ἔχω οὐδέ στραγγαλιώδης . ὁ δέ ἅγιος Μάξιμος , Πάν , φημί , ὅσος ὁ θεός , καί ὁ διά χάρις θεόω εἰμί Χωρὶς ὁ κατ´ οὐσία ταυτότης . ὁ δέ γε ψαλμός ἐξηγέομαι βασίλειος ὁ μέγας αὖθις φημί · ὁ μέν ἄνθρωπος ὁ θεός ποιέω ἀπό ὁ γῆ , καί ὁ λειτουργός αὐτός πυρός φλόξ . Ἀλ ὅμως ἤ γε ὁ νοέω καί συνίημι ὁ ἑαυτοῦ κτίστης καί δημιουργός δύναμις καί ἐν ἄνθρωπος ὑπάρχω . ἐμφυσάω γάρ εἰς ὁ πρόσωπον , τουτέστι , μοῖρα τις ὁ ἴδιος χάρις ἐναπέθω ὁ ἄνθρωπος , ἵνα ὁ ὅμοιος γιγνώσκω ὁ ὅμοιος . καί πάλιν ὁ αὐτός ἐν ὁ πρός Ἀμφιλόχιος περί ὁ ἅγιος πνεῦμα , ἀνακαινίζω , φημί , ὁ ἄνθρωπος ὁ Κύριος , καί ἐάν ἀπόλλυμι χάρις ἐκ ὁ ἐμφύσημα ὁ Θεός , οὗτος πάλιν ἀποδίδωμι , ἐμφυσάω εἰς ὁ πρόσωπον ὁ μαθητής , τίς φημί ; Αάβετε πνεῦμα ἀγάω . καί οὗτος μέν ὁ συνοδικός τόμος . ὁ δέ θεῖος Χρυσόστομος περί αὐτός οὗτος ποιέω ὁ λόγος , οὖον ὁ οὐσία , οὐδέ ὁ ὑπόστασις ὁ ιiνευμα διά ὁ ἐμφύσημα μετά ὁ ἀνάστασις πρός Χριστός δίδωμι ὁ ἀπόστολος φημί , εἰμί καί , Ἀάω Ινεῖχα ἀγάω , εἶπον ἀλ ἐξουσία τις καί χάρις πνευματικός κοινός τῆ Ἰριαδος εἰμί , ὁ γάρ κυαγγελιατη ἐξηγέομαι