cogPG.PG151 318
συντετμημένῳ λόγῳ τῆς ἀληθείας καὶ τῇ καινῇ σοφίᾳ τοῦ Πνεύματος , δι´ ἧς ἀλιεῖς ἐσοφίσθησαν , καὶ εἰς ἣν ἐξουδενωμένοι προετιμήθησαν · ἃ δὴ καὶ ρὶ τοῦ μεγάλου τούτου πάνθ´ ὁμοῦ συνελόντες εἰργάσαντο λόγοι , καὶ γράφοντος καὶ δημηγοροῦντος κοινῇ καὶ ἰδίᾳ , καθάπερ εἴρηται , συμβουλεύοντος . Ἀλλὰ τούτων οὕτως ἐχόντων , καὶ οὕτω καὶ λόγοις καὶ πράγμασι καὶ πάσῃ σπουδῇ τὴν Ἐκκλησίαν καταρτίζοντος τοῦ μεγάλου , καὶ νῦν μὲν πρόμῥιζον ἀνασπῶντος τὴν χρονίαν κακίαν , καὶ τὸν τῶν παθῶν ἐκβάλλοντος συρφετὸν , νῦν δὲ τὰς πάλαι χερσωθείσας καλλιεργοῦντος καρδίας , καὶ τὸν τοῦ λόγου σπόρον νύκτωρ τε καὶ μεθ´ ἡμέραν εἰς τὴν εὔγειον καταβάλλοντος , ἐπεὶ τὴν καθόλου καὶ αὖθις Ἐκκλησίαν οἱ τὰ Βαρλαὰμ καὶ Ἀκινδύνου νοσοῦντες θορυβοῦντες οὐκ ἐπαύοντο καὶ ταράττοντες , καίτοι γε τῶν τῆς αἱρέσεως ἀρχηγῶν ἐκείνων ἐκποδὼν πάλαι γεγενημένων · σύνοδον ὁ βασιλεὺς σύν γε τῷ πατριάρχῃ βουλεύονται καὶ πάλιν ἐν ταύτῃ δὴ τῇ τῶν πόλεων βασιλευούσῃ συγκροτηθῆναι , καὶ τὰ παρ´ ἐκείνων λεγόμενα καὶ αὖθις ἐξετάσει δοθῆναι · ἐπειδὴ κάκεῖνοι τοῦτ´ αὐτὸ καθ´ ἑκάστην ἦσαν ζητοῦντες , οὐχ ἵνα τἀληθῆ μάθωσιν · ἦ γὰρ ἂν καὶ καλῶς ἐγνώκεισαν ταυτὶ πάλαι πολλάκις ἀναφανέντα · ἀλλ´ ἵνα δοκῶσι μόνον ἔχειν τι λέγειν κατὰ τῆς ἀληθείας , καὶ θορυβῶσι καὶ ταράττωσι τοὺς πολλοὺς , ὅπερ δὴ καὶ πᾶσι τοῖς κακοδόξοις ἄνωθεν ἔθος . Ἐπειδὴ ταῦθ´ οὕτως ἐδόκει , καὶ ἡ σύνοδος ἔμελλε συγκροτεῖσθαι , πρὸ τῶν ἄλλων εὐθὺς ὁ καὶ πρὸ τῶν ἄλλων ἀκριβὴς τεχνίτης καὶ πρόμαχος ἐπιζητεῖται τοῦ λόγου · ἐπεὶ καὶ πρὸς αὐτὸν , ὡς πρὸς γενναῖον ὁπλίτην τε στρατηγὸν , τὸ πᾶν ἢ τὸ πλέον ἔβλεπε τοῦ ἀγῶνος τοῖς ἀντιθέτοις , εἰ καὶ ἡμῖν οὐδὲν ἦττον ἐπετίθεντο κοινῇ πολεμοῦντες , καὶ τιμῶντες ὥσπερ τῇ κοινωνίᾳ τῆς ὕβρεως . Ἄνεισι τοιγαροῦν ὁ τρισαριστεὺς ἐκ Θεσσαλονίκης καὶ πάλιν , ἵνα μὴ καὶ τετράκις καὶ πολλάκις αὐτὸ τοῦτ´ εἴπω , γράμμασι βασιλέως ἅμα καὶ πατριάρχου μετὰ πλείστης ὅσης τῆς ἀξιώσεως ἐπὶ τὸν ἀγῶνα μετακληθείς · ἡ σύνοδος συγκροτεῖται μεγάλη τις καὶ θαυμαστὴ , καὶ τὰς πρὸ αὐτῆς ψπερβάλλουσα · οὐ συστήματα μόνον ἀρχιερέων πολλῶν τε καὶ μεγάλων καὶ ταυτὰ πνεόντων ἀλλήλοις , ὑπὲρ τοῦ Πνεύματος καὶ τῆς ὁρθῆς δόξης ὁμοῦ καὶ τῆς ἐκκλησίας , εἰ δεήσει , καὶ μέχρις αἴματος γενναίως προπολεμούντων , τῶν τε καθ´ αἷμα προσηκόντων τοῖς βασιλεῦσι καὶ τῶν ἐν ἀξιώμασι σὺν πάσῃ δηλαδὴ τῇ συγκλήτῳ , ἀλλὰ καὶ σοφῶν τε καὶ λογίων ἀνδρῶν ἑτέρῳ συλλόγῳ ἔκ τε τῶν ἐν τέλει , φημὶ , καὶ τῶν τῆς Ἐκκλησίας λογάδων , καὶ δὴ καὶ μοναστῶν καὶ ἀναχωρητῶν , καὶ τῶν κοινῆ καὶ καθ´ ἑαυτοὺς τὰ θεῖα φιλοσοφούντων · ἐῶ γὰρ λέγειν τὸ κοινὸν τῶν εὐσεβῶν πλῆθος ἐπ´ ἀκροάσει τῶν τῆς πίστεως λόγων ἀθρόον συνειλεγμένων , ὡς καὶ τὸν ὑποδεξάμενον τὴν σύνοδον ταύτην βασιλικὸν οἶκον , καίτοι γε καὶ μέγαν οὕτω καὶ θαυμαστὸν ὄντα , τῷ πλήθει τῶν συνειλεγμένων τά τ´ ἔνδον τά τ´ ἔξω στενοχωρεῖσθαι . Τοῦ γοῦν βασιλέως σύν γε τῷ πατριάρχῃ προκαθεσθέντος , ὡς ἔθος , καὶ ἡμῶν μετ´ ἐκείνους καὶ σὺν ἐκείνοις , ἑκάστων δηλαδὴ κατὰ τὴν οἰκείαν ἀξίαν ἑε καὶ τὴν τάξιν , εἰσάγονται καὶ οἱ νὰ τῆν ἀντιθέτων φρονοῦντες , βραχεῖά τις καὶ μεμισημένη μερὶς , οὐ μερὶς τοῦ Ἰακὼβ , οὐδὲ λαὸς Κυρίου καὶ σχοίνισμα κληρονομίας αὐτοῦ · Χαναναῖοί τινες καὶ Χετταῖοι , καὶ οὐδὲ τὴν τῶν Γαβαωνιτῶν ἐκείνων ἐπέχειν ἄξιοι τάξιν , οὐς εἰς ὑδροφόρους καὶ ξυλοκόπους ὁ τοῦ Ναυῆ Ἰησοῦς ἀπέταξε τῷ λαῶ τοῦ Θεοῦ πάλαι , δόλῳ καὶ ὑποκρίσει καλῇ σφᾶς αὐτοὺς προαρπάσαντας τῆς τῶν ὁμόρων διαφθορᾶς καὶ πανωλεθρίας . Ὅθεν καί τις τῶν λόγω καὶ καθέδρᾳ προὐχόντων ἱερέων ἐνιδὼν εἰσιοῦσιν ἐκείνοις τότε , κἀκ τῆς ὄψεως εἰπεν αὐτῆς δήλους αὐτοὺς εἶναι τῆς μερίδος καὶ τοῦ κόμματος πεφυκότας ἐκείνων , οὓς αἱ ὑπὲρ ἡμᾶς εἰκόνες αὖται φέρουσιν ἀναγράπτους · τὰ τῶν αἱρετικῶν πονηρὰ συνέδρια λέγων , ὑπὸ τῶν ἱερῶν κατῃσχυμμένα τῶν Πατέρων πάλαι συνόδων , ὧν δήπου καὶ τὰς εἰκόνας ὁ ἱερὸς ἐκεῖνος καὶ βασιλικὸς ἔφερεν οἷκος . Τὰ μὲν οὖν κατὰ μέρος κἀνταῦθα τῷ τε βασιλεῖ καὶ τῇ συνόδω λαληθέντα τε καὶ πραχθέντα παρ´ ὅλας ἡμέρας ἐφεξῆς οἶμαι πέντε , τοῖς εἰδόσι λέγειν τε καὶ γράφειν παραχωρήσω , καὶ πρό γε πάντων τῷ θείῳ τῆς πίστεως ὅρῳ , ὃν ἡ ἱερὰ σύνοδος ἅμα βασιλεῖ τε καὶ πατριάρχη καλῶς ἐκθεμένη , καὶ γνώμῃ καὶ χειρὶ καὶ γράμμασι μετὰ τοῦ λαλοῦντος ἐν αὐτῇ Πνεύματος τὸ κράτος αὐτῷ δεδωκυῖα , στήλην ὀρθοδοξίας καὶ τρόπαιον εὐσεβείας καὶ πύργον θεολογίας ἀκράδαντον , τῇ τῶν εὐσεβῶν καταλέλοιπεν Ἐκκλησίᾳ , Γραφικαῖς ἀποδείξεσι καὶ Πατέρων ἰερῶν καὶ συνόδων θεολογίαις καὶ λόγοις ἀκριβῶς πάντοθεν κατησφαλισμένον , εἰ καὶ τὰ τῆς πλάνης ἐγκαταλείμματα , καθαπερεί τινος δράκοντος τευνηκότος οὐραῖον ὑποσπαῖρον ἔτι , βάλλειν ἐπιχειρεῖ κατ´ ἐκείνου , ταῖς παρ´ ἐκείνου πληγαῖς ἀλγοῦν καθ´ περβολὴν καὶ τῇ τοῦ ἰδίου νεκρώσει σώματος . Τρηγόριός γε μὴν ὁ σοφὸς , ἐπεὶ καὶ τὸ πᾶν ὡς εἰπεῖν τοῦ ἀγῶνος πρὸς αὐτὸν ἔβλεπε , καὶ οἱ κοινῇ πολεμοῦντες τῇ Ἐκκλησίᾳ , ὡς κατὰ σκοποῦ καὶ αὖθις αὐτοῦ βάλλοντες ἦααν , ἀναιρεῖται καὶ αὐτὸς προθύμως μάλα τὴν μάχην , καὶ εἰς ἑαυτὸν ὁμοῦ πάντα τὸν πόλεμον δέχεται , τοῦτο καὶ βασιλέως ἅμα καὶ τῆς συνόδου προτρεψαμένων · τὰ δὲ ἑξῆς λεγέτωσαν οἱ τότε παρόντες , καὶ ὄψει καὶ ἀκοῇ τὰ πραχθέντα καὶ λαληθέντα παραλαβόντες . Ὅπως μὲν εἰς φυγὴν ἔτρεψε καὶ ἅπαξ καὶ δίς τοὺς θεομάχους ἐκείνους , μηδὲ τὴν προσβολὴν του ἐν τοῖς λόγοις αὐτοῦ θείου φωτὸς ἐνεγκόντας , ὡς μηδὲ κατασχεῖν αὐτοὺς τόν τε βασιλέα καὶ πᾶσαν ὁμοῦ τὴν σύνοδον δεδυνῆσθαι , τὴν μὲν ὑποστροφὴν ἐπαγγειλαμένους ἐς νέωτα δῆθεν , μήπω δ´ εἰσέτι καὶ νῦν τῆς ὑποστροφῆς γενομένους · ὅπως δ´ ἀνεκήρυξεν ἐν ἐκκλησίᾳ Μεγάλῃ καὶ λόγοις καὶ γράμμασι καὶ δημηγορίαις ὑπερφυέσι τὸν ὑγιᾶ τῆς πίστεως λόγον , ἑαυτὸν μέν τοῖς τῆς Ἐκκλησίας σοφοῖς θεολόχοις , ἐκείνους δ´ αὖθις ἀλλήλοις τε καὶ τοῖς λογίοις τοῖς ἱεροῖς ἀποδείξας ἐν πᾶσι συμφώνους , ὡς μηδὲ τὴν ἔριν αὐτὴν ἀντειπεῖν ἔχειν πρὸς ταῦτα καὶ γρύξαι · τὰς δὲ ψυχὰς ὅπως ἀνεπτέρωσε τότε τῶν δυναμένων ἀκούειν , καὶ τὸν νοῦν ὑπερῆρεν ἀθρόον , καὶ
Lemmas: συντέμνω λόγος ὁ ἀλήθεια καί ὁ καινός σοφία ὁ πνεῦμα , δις ὅς ἁλιεύς σοφίζω , καί εἰς ὅς ἐξουδενόω προτιμάω · ὁ δή καί ριʹ ὁ μέγας οὗτος πάνθος ὁμοῦ συναιρέω ἐργάζομαι λόγος , καί γράφω καί δημηγορέω κοινός καί ἴδιος , καθάπερ εἴρω , συμβουλεύω . ἀλλά οὗτος οὕτως ἔχω , καί οὗτος καί λόγος καί πρᾶγμα καί πᾶς σπουδή ὁ ἐκκλησία καταρτίζω ὁ μέγας , καί νῦν μέν πρόμῥιζον ἀνασπάω ὁ χρόνιος κακία , καί ὁ ὁ πάθος ἐκβάλλω συρφετός , νῦν δέ ὁ πάλαι χερσόω καλλιεργέω Καρδία , καί ὁ ὁ λόγος σπόρος νύκτωρ τε καί μεθ´ ἡμέρα εἰς ὁ εὔγειος καταβάλλω , ἐπεί ὁ καθόλου καί αὖθις ἐκκλησία ὁ ὁ Βαρλαάμ καί Ἀκίνδυνος νοσέω θορυβέω οὐ παύω καί ταράσσω , καίτοι γε ὁ ὁ αἵρεσις ἀρχηγός ἐκεῖνος ἐκποδών πάλαι γίγνομαι · σύνοδος ὁ βασιλεύς σῦς γε ὁ πατριάρχης βουλεύω καί πάλιν ἐν οὗτος δή ὁ ὁ πόλις βασιλεύω συγκροτέω , καί ὁ παρ´ ἐκεῖνος λέγω καί αὖθις ἐξέτασις δίδωμι · ἐπεί κάκεῖνος τοῦτος αὐτός καθ´ ἕκαστος εἰμί ζητέω , οὐ ἵνα τἀληθῆ μανθάνω · εἰμί γάρ εἄν καί καλῶς γιγνώσκω οὗτος πάλαι πολλάκις ἀναφαίνω · ἀλ ἵνα δοκέω μόνος ἔχω τίς λέγω κατά ὁ ἀλήθεια , καί θορυβέω καί ταράσσω ὁ πολύς , ὅσπερ δή καί πᾶς ὁ κακοδοξέω ἄνωθεν ἔθος . ἐπεί ταῦθ´ οὕτως δοκέω , καί ὁ σύνοδος μέλλω συγκροτέω , πρό ὁ ἄλλος εὐθύς ὁ καί πρό ὁ ἄλλος ἀκριβής τεχνίτης καί πρόμαχος ἐπιζητέω ὁ λόγος · ἐπεί καί πρός αὐτός , ὡς πρός γενναῖος ὁπλίτης τε στρατηγός , ὁ πᾶς ἢ ὁ πλέω βλέπω ὁ ἀγών ὁ ἀντίθετος , εἰμί καί ἐγώ οὐδείς ἀίσσω ἐπιτίθημι κοινός πολεμέω , καί τιμή ὥσπερ ὁ κοινωνία ὁ ὕβρις . ἀνέρχομαι τοιγάρ ὁ τρισαριστεύς ἐκ Θεσσαλονίκη καί πάλιν , ἵνα μή καί τετράκις καί πολλάκις αὐτός τοῦτος εἶπον , γράμμα βασιλεύς ἅμα καί πατριάρχης μετά πλεῖστος ὅσος ὁ ἀξίωσις ἐπί ὁ ἀγών μετακαλέω · ὁ σύνοδος συγκροτέω μέγας τις καί θαυμαστός , καί ὁ πρό αὐτός ψπερβαλλουω · οὖον σύστημα μόνος ἀρχιερεύς πολύς τε καί μέγας καί ευτός πνέω ἀλλήλων , ὑπέρ ὁ πνεῦμα καί ὁ ὀρθός δόξα ὁμοῦ καί ὁ ἐκκλησία , εἰμί δήω , καί μέχρι αἶμα γενναῖος προπολεμέω , ὁ τε καθ´ αἷμα προσήκω ὁ βασιλεύς καί ὁ ἐν ἀξίωμα σύν πᾶς δηλαδή ὁ σύγκλητος , ἀλλά καί σοφός τε καί λόγιος ἀνήρ ἕτερος σύλλογος ἐκ τε ὁ ἐν τέλος , φημί , καί ὁ ὁ ἐκκλησία λογάς , καί δή καί μοναστής καί ἀναχωρητής , καί ὁ κοινῆ καί καθ´ ἑαυτοῦ ὁ θεῖον φιλοσοφέω · ἐάω γάρ λέγω ὁ κοινός ὁ εὐσεβής πλῆθος ἐπι ἀκροάομαι ὁ ὁ πίστις λόγος ἀθρόος συλλέγω , ὡς καί ὁ ὑποδείκνυμι ὁ σύνοδος οὗτος βασιλικός οἶκος , καίτοι γε καί μέγας οὗτος καί θαυμαστός εἰμί , ὁ πλῆθος ὁ συλλέγω ὁ τ ἔνδον ὁ τ ἔξω στενοχωρέω . ὁ γοῦν βασιλεύς σῦς γε ὁ πατριάρχης προκαθίημι , ὡς ἔθος , καί ἐγώ μετέ ἐκεῖνος καί σύν ἐκεῖνος , ἕκαστος δηλαδή κατά ὁ οἰκεῖος ἄξιος ἐγώ καί ὁ τάξις , εἰσάγω καί ὁ νή ὁ ἀντίθετος φρονέω , βραχύς τις καί μισέω μερίς , οὖον μερίς ὁ Ἰακώβ , οὐδέ λαός κύριος καί σχοίνισμα κληρονομία αὐτός · Χαναναῖος τις καί Χετταῖος , καί οὐδέ ὁ ὁ Γαβαωνίτης ἐκεῖνος ἐπέχω ἄξιος τάξις , οὖς εἰς ὑδροφόρος καί ξυλοκόπος ὁ ὁ Ναυῆ Ἰησοῦς αποτάσσω ὁ λαός ὁ Θεός πάλαι , δόλος καί ὑπόκρισις καλός σφεῖς αὐτός προαρπάζω ὁ ὁ ὅμορος διαφθορά καί πανωλεθρία . ὅθεν καί τις ὁ λόγος καί καθέδρα προέχω ἱερός ἐνοράω εἰσέρχομαι ἐκεῖνος τότε , ἐκ ὁ ὄψις εἶπον αὐτός δῆλος αὐτός εἰμί ὁ μερίς καί ὁ κόμμα φύω ἐκεῖνος , ὅς ὁ ὑπέρ ἐγώ εἰκών αὔτης φέρω ἀνάγραπτος · ὁ ὁ αἱρετικός πονηρός συνέδριον λέγω , ὑπό ὁ ἱερός κατῃσχυμμένα ὁ Πατέρων πάλαι σύνοδος , ὅς δήπου καί ὁ εἰκών ὁ ἱερός ἐκεῖνος καί βασιλικός φέρω οἶκος . ὁ μέν οὖν κατά μέρος ἐνταῦθα ὁ τε βασιλεύς καί ὁ σύνοδος λαλέω τε καί πράσσω παρ´ ὅλος ἡμέρα ἐφεξῆς οἴομαι πέντε , ὁ οἶδα λέγω τε καί γράφω παραχωρέω , καί πρό γε πᾶς ὁ θεῖον ὁ πίστις ὅρος , ὅς ὁ ἱερόv σύνοδος ἅμα βασιλεύς τε καί πατριάρχης καλῶς ἐκτίθημι , καί γνώμη καί χείρ καί γράμμα μετά ὁ λαλέω ἐν αὐτός πνεῦμα ὁ κράτος αὐτός δίδωμι , στήλη ὀρθοδοξία καί τρόπαιον εὐσέβεια καί πύργος θεολογία ἀκράδαντος , ὁ ὁ εὐσεβής καταλείπω ἐκκλησία , γραφικός ἀπόδειξις καί Πατέρων ἱερός καί σύνοδος θεολογία καί λόγος ἀκριβῶς πάντοθεν κατασφαλίζω , εἰμί καί ὁ ὁ πλάνης ἐγκατάλειμμα , καθαπερεί τις δράκων τευνηκοος οὐραῖος ὑποσπαίρω ἔτι , βάλλω ἐπιχειρέω κατ´ ἐκεῖνος , ὁ παρ´ ἐκεῖνος πληγή ἀλγέω καθ´ περβολὴν καί ὁ ὁ ἴδιος νέκρωσις σῶμα . Τρηγόριός γε μήv ὁ σοφός , ἐπεί καί ὁ πᾶς ὡς εἶπον ὁ ἀγών πρός αὐτός βλέπω , καί ὁ κοινός πολεμέω ὁ ἐκκλησία , ὡς κατά σκοπός καί αὖθις αὐτός βάλλω ἀάω , ἀναιρέω καί αὐτός προθύμως μάλα ὁ μάχη , καί εἰς ἑαυτοῦ ὁμοῦ πᾶς ὁ πόλεμος δέχομαι , οὗτος καί βασιλεύς ἅμα καί ὁ σύνοδος προσρέπω · ὁ δέ ἑξῆς λέγω ὁ τότε πάρειμι , καί ὁράω καί ἀκοή ὁ πράσσω καί λαλέω παραλαμβάνω . ὅπως μέν εἰς φυγή τρέπω καί ἅπαξ καί δίς ὁ θεομάχος ἐκεῖνος , μηδέ ὁ προσβολή ὁ ἐν ὁ λόγος αὐτός θεῖον φάος φέρω , ὡς μηδέ κατέχω αὐτός ὁ τε βασιλεύς καί πᾶς ὁμοῦ ὁ σύνοδος δύναμαι , ὁ μέν ὑποστροφή ἐπαγγέλλω εἰς νέωτα δῆθεν , μήπω δδʹ εἰσέτι καί νῦν ὁ ὑποστροφή γίγνομαι · ὅπως δδʹ ἀνακηρύσσω ἐν ἐκκλησία Μεγάλη καί λόγος καί γράμμα καί δημηγορία ὑπερφυής ὁ ὑγιής ὁ πίστις λόγος , ἑαυτοῦ μέν ὁ ὁ ἐκκλησία σοφός θεολοχος , ἐκεῖνος δδʹ αὖθις ἀλλήλων τε καί ὁ λόγιος ὁ ἱερός ἀποδείκνυμι ἐν πᾶς σύμφωνος , ὡς μηδέ ὁ Ἔρις αὐτός ἀντιλέγω ἔχω πρός οὗτος καί γρύζω · ὁ δέ ψυχή ὅπως ἀναπτερόω τότε ὁ δύναμαι ἀκούω , καί ὁ νόος ὑπεραίρω ἀθρόος , καί