cogPG.PG151 521
μαγγανείαις καὶ τερατείαις τισὶ σοφιζομένους καὶ κλέπτοντας , ἢ καὶ κατὰ τοὺς ἐπὶ τῆς σκηνῆς καὶ τῆς ὀρχήστρας κωμῳδωποιούς τε καὶ γελωτοΚποιοὺς αὐθις ἐκείνους , ἀλλότριά τινα προσωπεῖα καὶ σχήματα περιτιθέντας ἑαυτοῖς τὰ μὴ ὄντα πρός γε τὴν τῶν θεατῶν δηλαδὴ τέρψιν . Ἐκείνους καὶ γὰρ οἷμαι τοῦτον ἐν τοῖς ἐαυτοῦ λόγοις μιμεῖσθαι , κἀκεῖθεν τὸν φιλόσοφον ἑφελκύσασθαι τὴν ἀσχημοσύνην ταυτηνὶ καὶ τὴν τερατείαν , καὶ ταῦτα πρὸς τὸν τῆς ἱερᾶς ἐκκλησίας καὶ τῶν ταύτης διδασκάλων τε καὶ θεολόγων διάλογον . Ἢ γὰρ οὐ τερατεία καὶ σοφιστεία , καὶ προσωπεῖον καὶ γέλως ἄντικρυς τὰ παρ´ αὐτοῦ πρὸς Θεοῦ , λέγειν μὲν καὶ λογογραφεῖν καὶ ἀντιλέγειν δῆθεν προσπονουμένου , τὰ δʹ ἀντιλεγόμενα καὶ τὰς ἱερὰς ἀποδείξεις τούτων σχε - δ´ ν ὁμοῦ πάντ´ ἐκ μέσου τιθέντος , εἶτα μετὰ πολλῆς τῆς ἀδείας ἅμα καὶ τῆς ἀναισχυντίας καὶ καθ´ ἡμῶν τε καὶ τῆς κοινῆς Ἐκκλησίας βοῶντος , ὡς ούδέν τι λέγομεν οὓδ´ ἀποδείκνυμεν τῶν καιρίων ,, μᾶλλον μὲν οὗν , ὡς αὐτὸς ἀναιδῶς συκοφαντεῖ καὶ καταψεύδεται τοῦ λόγου τῆς ἀληθείας , καὶ τοὐναντίον ἅπαν ἀναποδείκτως λέγομέν τε καὶ γράφομεν , καὶ ὅσον εἰς ἀπάτην φέρει καὶ ψεῦδος ; Καίτοι γε καὶ ὁ τῆς καθ´ ἡμᾶς ἱερᾶς συνόδου τόμος , εἰ μὴ πρὸς γνῶσιν ἦλθεν αὐτῷ καὶ διάσκεψιν , μηδὲ τὰ παρ´ αὐτοῦ προτεθέντα πρὸς ἀνατροπὴν ἑαυτῷ κεφάλαια ἐν χεροῖν ἀσφαλῶς εἰχεν , ὡς αὐτός φησιν ἑυτὸν ἑξαπατῶν καὶ καταψευδόμενος κἀν τούτοις διὰ τοῦ ἰδίου Ἀγαθαγγέλου , οὐδ´ οὕτως ἂν τὰς δικαίας ἐξέφυγε μέμψεις καὶ τὰς εὐθύνας ἐκείνοις κακῶς ἀντιλέγειν ἐπιχειρῶν , ὡν αὐτὸς , φησὶν , οὐδααῶς τὴν εἴδησιν ἔσχε , καὶ ταῦτ´ ἐν τοῖς περὶ Θεοῦ καὶ τοῖς θείοις καὶ ὑψηλοῖς δόγμασι καὶ τοῖς λόγοις . Ἀλλὰ ψεῦδος καὶ ταῦτα καὶ ἀπάτη καὶ εἰΚρωνεία , καὶ οὐδ ὲν ὑγιὲς , τοῦ τῆς συνόδου καὶ τῆς ὑποθέσεως καὶ τῶν λόγων προκαθημένου τότε θαυμαστοῦ βασιλέως . ὃ δὴ καὶ προὔφην , μετὰ τὴν τῆς συνόδου διάλυσιν αἰτησαμένῳ τῷ διαλεκτικῷ τούτω δεδωκότος τὸν τόμον , ὡς ἐξεῖναι καὶ πολλάκις ἀναγινώσκειν , καὶ μελετᾷν καὶ σκέπτεσθαι καὶ μετᾶγράφειν τὰ αὐτοῦ μετὰ πολλῆς τῆς ἀδείας , ἂ δὴ καὶ παποίηκεν , ἑνὸς μηδενὸς τοῦ κολύοντος ὄντος . Ἀλλὰ φέρε σκεψώμεθα καὶ αὖθις τὰς δοκούσας ἀντιλογίας αὐτοῦ , καὶ τὴν κατὰ τῆς ἀληθείας καὶ τοῦ κεφαλαίου τουτουτ σκιαμαχίαν τε καὶ τὴν συνήθη συκοφαντίαν . Ἐξῆν δήπου κἀμοὶ , σησὶ , τὸν τοῦ ἀντιθέτου μιμησαμένῳ τρόπον , ἄνευ παντάπασιν ἀποδείξεως πάσης διὰ βραχέων ὀρίζεσθαι τόδε τι εἶναι καὶ μὴ εἶναι , καθάπερ τυραννικὰ θεσπίσματα καὶ ἀποφάνσεις βραχυσυλλάβους , καὶ οἷας Διονύσιος ὁ τῆς Σικελίας πάλαι Συρακουσίοις ἐπέταττε τύραννος . Καὶ πάλιν ὁρᾷς . τὸ ἐκείνου ἐνταῦθά φησι θέσπισμα , καὶ χωρὶς προτάσεων συμπέρασμα ; σχέσιν μὲν γὰρ καὶ αὐτὸς ὁμολογεῖ τὴν θέωσιν εἶναι καὶ θεοποιὸν δωρεὰν τοῦ Πνεύματος πρὸς τὰ θεούμενα · ἔπειτ´ αὐτοκρατορικῶς οὑτοσὶ θεότητα συμπεραίνει καὶ ἀποφαίνεται ἄκτιστον . Διότι , φησί , καὶ ἡ τοῦ Θεοῦ πρόγνωσις πρὸς τὰ προγινωσκόμενα , σκέσις οὐσα , ἄκτιστός ἐστιν , ὅμοιον ὥσπερ ἅν εἰ ἕλεγεν , ὅτι ὁ ἱππος λογικὸν , ὅτι καὶ ὁ βοῦς , δι´ ἀδινάτων συνάγων ἀδύνατα . Πόθεν γὰρ ταῦτα , καὶ πρὸς τίνος ἐνδόσιμον εἴληφεν , ἢ θειογραφικῆς ὑφηγήσεως ἢ τεχνικῆς ἐπιστήμης τῶν ἔξω σοφῶν , ἐξ ὧν καὶ τοῖς θείοις Πατράσιν ὁ τῆς γλώττης ῥυθμός ; ἢ πάντως οὐδ´ ὁθενοῦν . Ἀνάγκη τοίνυν φησὶν ἡμᾶς περὶ σχέσεως πρῶτον εἰπεῖν τί ἐσιι , καὶ ὑπὸ ποίαν κατηγορίαν ἀνάγεται γενικῶς . Οὐκ ἄρα μόνον ἐν τοῖς φθάσασιν ὁ λόγος ἡμῖν καὶ ψεύστην καὶ συκοφάντην καὶ σοφιστὴν καὶ τερατολόγον καὶ γελοιαστὴν τὸν καινὸν ἔλεγε φιλόσοφον τουτονί · μᾶλλον δὲ πρὸς τοῖς εἰρημένοις καὶ δυσσεής τε καὶ θεομάχος οὐδὲν ἦττον καὶ νῦν ἀναπέφανται , νῦν μὲν τὰ θεὶα καὶ ὑπερφυᾶ κωμῳδῶν καὶ χλευάζων , νῦν δὲ καὶ τῇ μεμωραμμένῃ σοφίᾳ καὶ τοῖς τῶν ἔξω ματαίοις λογισμοῖς τε καὶ λόγοις ἀφρόνως τε καὶ ἀμαθῶς ὑπάγειν πειρώμενος τὸ τοῦ Χριστοῦ σεπτὸν Εὐαγγέλιον , πίστει καὶ χάριτι κηρυχθέν τε καὶ βεβαιωθὲν μόνῃ , μηδὲ τοῦ ἐξαιρέτου τῶν ἀποστόλων τε καὶ κηρύκων ἐκείνου , Παύλου φημὶ τοῦ μεγάλου , θέλων ἁκούειν , Ὁ λόγος μου καὶ τὸ κήρυγμά μαυ , λέγοντος , οὐκ ἐν πειθοῖς ἀνθρωπίνης σοφίας λόγοις , ἀλλ ἐν ἀποδείξει Πνεύματος καὶ δυνάμεως . Οὐχὶ ἐμώρανε γὰρ , φησὶν , ὁ Θεὸς τὴν σοφίαν τοῦ κόσμου τούτου ; καὶ πάλιν · Τὰ μωρὰ τοῦ κόσμου ἐξελέξατο ὀ Θεύς , ἵνα τοὺς σοφοὺς καταισχύνη . Ὁ δὲ τῆς μεμωραμμένης καὶ κατῃσχυμμένης καὶ καταργηθείσης σοφίας οὑτοσὶ φίλος , τοὺς τῆς ἁληθινῆς τε καὶ ὄντως σοφίας μαθητάς τε καὶ φίλους καὶ διδασκάλους καὶ κήρυκας αὖθις ἐκείνης , τοὺς πίστει καὶ πείρᾳ καὶ δυνάμει Πνεύματος ἐκμελετήσαντα ; ἐκεῖνα , καὶ παθόντας ὁμοῦ καὶ μαθόντας , ὡς μηδὲ τὴν ἀρχὴν περὶ τούτων εἰπόντας , μηδὲ ὄντας τὸ καθ´ ἑαυτὸν παρωσάμενος ὁμυῦ πάντας , ἐπὶ τας Ἀριστοτελικὰς κατηγορίας τὴν Χριστοῦ Ἐκκλησίαν αὖθις καλεῖ , ἵνα μάθωμεν , φησὶν , ὑπὸ ποίαν κατηγορίαν ἀνάγεται γενικῶς ἡ σχέσις , καὶ διὰ τῶν ἐπιστημονικῶν , ὡς αὐτός φησι , λόγων ἐκείνων τὰ τοῦ πάντων Θεοῦ διδαχθῶμεν μυστήρια . Μάταιος καὶ νεκρὸς ὄντως ὁ περὶ τῶν ζώντων ἐρωτῶν τὰ νεκρὰ , κατὰ τὸν μέγαν εἰπεῖν Ἰσαῖαν , οὐκ εἰδώς ὡς ἐπὶ τοῦ Θεοῦ , κατὰ γε τοὺς ἐμοὺς καὶ αὖθις εἰπεῖν θεολόγους , καὶ τὰ ἄκρως ἐναντία καὶ τὰ κατὰ φύσιν ἀλλήλοις μαχόμενα , καὶ σονέρχεται , καὶ σπένδεται ἀλλήλοις ὑπὲρ πάντα καὶ λόγον καὶ νοῦν · ὥσπερ τῷ ὄντι φημὶ τὸ μὴ ὃν . καὶ τῳ σοφῷ τὸ ἄσοφον , καὶ τῷ δυνατῷ τὸ ἀδύνατον , καὶ τῷ φωτὶ τὸ σκότος , κατὰ τὴν καταφατικὴν δηλονότι καὶ ἀποφατικὴν θεολογίαν , οὕτω δὴ καὶ τῳ ἀσχέτῳ τε καὶ ἀλήπτῳ ἡ σχέσις ἐξ ἀντιστρόφου καὶ τὸ ληπτὸν , μᾶλλον δ´ ἀναγκαῖον μικρὸν ἄνωθεν και πάλιν ἀναλαβεῖν , καὶ σαφηνίσαι τὸν αὐτὸν λόγον Ιρέθεσις ἡν ἐνταῦθα τῇ συνόδῳ καὶ τῷ κατ´ αὐν τὴν ἰερῷ τόμῳ , καθὰ δὴ καὶ πρὸ βραχέος εἰπόντες ἔφθησαν , τὸ δεῖξαι τὴν θεοποιὸν ἐνέργειάν τε καὶ θέωσιν , θεότητα πρὸς τῶν θεολόγων πολλαχοῦ λεγομένην τῶν αὐτῶν λόγων , οὐδὲ τοὺς τὰ Βαρλαάμ τε καὶ Ἀκινδύνου φρονοῦντας ἀρνεῖσθαι δύνασθαι
Lemmas: μαγγανεία καί τερατεία τις σοφίζω καί κλέπτω , ἢ καί κατά ὁ ἐπί ὁ σκηνή καί ὁ ὀρχήστρα κωμωδωποιος τε καί γελωτοκποιος αὖθις ἐκεῖνος , ἀλλότριος τις προσωπεῖον καί σχῆμα περιτίθημι ἑαυτοῦ ὁ μή εἰμί πρός γε ὁ ὁ θεατής δηλαδή τέρψις . κεινόω καί γάρ οἴομαι οὗτος ἐν ὁ ἑαυτοῦ λόγος μιμέομαι , ἐκεῖθεν ὁ φιλόσοφος ἐφέλκω ὁ ἀσχημοσύνη οὗτος καί ὁ τερατεία , καί οὗτος πρός ὁ ὁ ἱερός ἐκκλησία καί ὁ οὗτος διδάσκαλος τε καί θεολόγος διάλογος . ἤ γάρ οὖον τερατεία καί σοφιστεία , καί προσωπεῖον καί γέλως ἄντικρυς ὁ παρ´ αὐτός πρός Θεός , λέγω μέν καί λογογραφέω καί ἀντιλέγω δῆθεν προσπονέω , ὁ δέ ἀντιλέγω καί ὁ ἱερή ἀποδείκνυμι οὗτος σχῶ - δδʹ Ν ὁμοῦ πάντε ἐκ μέσος τίθημι , εἶτα μετά πολύς ὁ ἄδεια ἅμα καί ὁ ἀναισχυντία καί καθ´ ἐγώ τε καί ὁ κοινός ἐκκλησία βοῦς , ὡς οὐδείς τίς λέγω ὅδε ἀποδείκνυμι ὁ καίριος ,, μᾶλλον μέν ἐν , ὡς αὐτός ἀναιδής συκοφαντέω καί καταψεύδομαι ὁ λόγος ὁ ἀλήθεια , καί ἐναντίος ἅπας ἀναπόδεικτος λέγω τε καί γράφω , καί ὅσος εἰς ἀπάτη φέρω καί ψεῦδος ; καίτοι γε καί ὁ ὁ καθ´ ἐγώ ἱερός σύνοδος τόμος , εἰμί μή πρός γνῶσις ἔρχομαι αὐτός καί διάσκεψις , μηδέ ὁ παρ´ αὐτός προτίθημι πρός ἀνατροπή ἑαυτοῦ κεφάλαιος ἐν χείρ ἀσφαλῶς ἔχω , ὡς αὐτός φημί Έυτον ἐξαπάτη καί καταψεύδομαι ἐν οὗτος διά ὁ ἴδιος Αγαθαγγέλου , οὐδός οὕτως εἄν ὁ Δίκαιος ἐκφεύγω μέμψις καί ὁ εὐθύνω ἐκεῖνος κακῶς ἀντιλέγω ἐπιχειρέω , ὡς αὐτός , φημί , οὐδααῶς ὁ εἴδησις ἔχω , καί ταῦ ἐν ὁ περί Θεός καί ὁ θεῖον καί ὑψηλός δόγμα καί ὁ λόγος . ἀλλά ψεῦδος καί οὗτος καί ἀπάτη καί εἰρωνεία , καί οὐδʼ εἰμί ὑγιής , ὁ ὁ σύνοδος καί ὁ ὑπόθεσις καί ὁ λόγος προκάθημαι τότε θαυμαστός βασιλεύς . ὅς δή καί προφαίνω , μετά ὁ ὁ σύνοδος διάλυσις αἰτέω ὁ διαλεκτικός οὗτος δίδωμι ὁ τόμος , ὡς ἔξεστι καί πολλάκις ἀναγιγνώσκω , καί μελετάω καί σκέπτομαι καί μεταγράφω ὁ αὐτός μετά πολύς ὁ ἄδεια , ὅς δή καί παποιιημι , εἷς μηδείς ὁ κολούω εἰμί . ἀλλά φέρω σκέπτομαι καί αὖθις ὁ δοκέω ἀντιλογία αὐτός , καί ὁ κατά ὁ ἀλήθεια καί ὁ κεφάλαιος τουτός σκιαμαχία τε καί ὁ συνήθης συκοφαντία . ἔξεστι δήπου ἐγώ , σός , ὁ ὁ ἀντίθετος μιμέομαι τρόπος , ἄνευ παντάπασι ἀπόδειξις πᾶς διά βραχύς ὀρίζω ὅδε τίς εἰμί καί μή εἰμί , καθάπερ τυραννικός θέσπισμα καί ἀπόφανσις βραχυσύλλαβος , καί οἶς Διονύσιος ὁ ὁ Σικελία πάλαι Συρακούσιος ἐπιτάσσω τύραννος . καί πάλιν ὁράω . ὁ ἐκεῖνος ἐνταῦθα φημί θέσπισμα , καί Χωρὶς πρότασις συμπέρασμα ; σχέσις μέν γάρ καί αὐτός ὁμολογέω ὁ θέω εἰμί καί θεοποιός δωρεά ὁ πνεῦμα πρός ὁ θεόω · ἔπειμι αὐτοκρατορικός οὗτος θεότης συμπεραίνω καί ἀποφαίνω ἄκτιστον . διότι , φημί , καί ὁ ὁ Θεός πρόγνωσις πρός ὁ προγιγνώσκω , σκέσις εἰμί , ἄκτιστος εἰμί , ὅμοιος ὥσπερ ὅς εἰμί λέγω , ὅτι ὁ ἵππος λογικός , ὅτι καί ὁ βοῦς , δις αδιναω συνάγω ἀδύνατος . πόθεν γάρ οὗτος , καί πρός τίς ἐνδόσιμος λαμβάνω , ἢ θειογραφικός ὑφήγησις ἢ τεχνικός ἐπιστήμη ὁ ἔξω σοφός , ἐκ ὅς καί ὁ θεῖον πατήρ ὁ ὁ γλῶσσα ῥυθμός ; ἢ πάντως οὐδός ὁθενοῦν . Ἀνάγκη τοίνυν φημί ἐγώ περί σχέσις πρῶτος εἶπον τίς εἰμί , καί ὑπό ποῖος κατηγορία ἀνάγω γενικός . οὐ ἄρα μόνος ἐν ὁ φθάνω ὁ λόγος ἐγώ καί ψεύστης καί συκοφάντης καί σοφιστής καί τερατολόγος καί γελοιαστής ὁ καινός λέγω φιλόσοφος οὗτος · μᾶλλον δέ πρός ὁ εἴρω καί δυσσεής τε καί θεομάχος οὐδείς ἀίσσω καί νῦν ἀναφαίνω , νῦν μέν ὁ θεῖος καί ὑπερφυής κωμῳδέω καί χλευάζω , νῦν δέ καί ὁ μωραίνω σοφία καί ὁ ὁ ἔξω μάταιος λογισμός τε καί λόγος ἄφρων τε καί ἀμαθής ὑπάγω πειράω ὁ ὁ Χριστός σεπτός Εὐαγγέλιος , πίστις καί χάρις κηρύσσω τε καί βεβαιόω μόνος , μηδέ ὁ ἐξαίρετος ὁ ἀπόστολος τε καί κῆρυξ ἐκεῖνος , Παῦλος φημί ὁ μέγας , ἐθέλω ἀκούω , ὁ λόγος ἐγώ καί ὁ κήρυγμα ΜΑΥ , λέγω , οὐ ἐν πειθώ ἀνθρώπινος σοφία λόγος , ἀλλ' ἐν ἀποδείκνυμι πνεῦμα καί δύναμις . οὐ μωραίνω γάρ , φημί , ὁ θεός ὁ σοφία ὁ κόσμος οὗτος ; καί πάλιν · ὁ μωρός ὁ κόσμος ἐκλέγω ὁ Θεῦς , ἵνα ὁ σοφός καταισχύνη . ὁ δέ ὁ μωραίνω καί κατῃσχυμμένης καί καταργέω σοφία οὗτος φίλος , ὁ ὁ ἀληθινός τε καί εἰμί σοφία μαθητής τε καί φίλος καί διδάσκαλος καί κῆρυξ αὖθις ἐκεῖνος , ὁ πίστις καί πείρω καί δύναμις πνεῦμα ἐκμελετάω ; ἐκεῖνος , καί πάθος ὁμοῦ καί μανθάνω , ὡς μηδέ ὁ ἀρχή περί οὗτος εἶπον , μηδέ εἰμί ὁ καθ´ ἑαυτοῦ παρόω ὁμυῦ πᾶς , ἐπί ὅς Ἀριστοτελικός κατηγορία ὁ Χριστός ἐκκλησία αὖθις καλέω , ἵνα μανθάνω , φημί , ὑπό ποῖος κατηγορία ἀνάγω γενικός ὁ σχέσις , καί διά ὁ ἐπιστημονικός , ὡς αὐτός φημί , λόγος ἐκεῖνος ὁ ὁ πᾶς Θεός διδάσκω μυστήριον . Μάταιος καί νεκρός εἰμί ὁ περί ὁ ζῶ ἐρωτάω ὁ νεκρός , κατά ὁ μέγας εἶπον Ἰσαῖος , οὐ οἶδα ὡς ἐπί ὁ Θεός , κατά γε ὁ ἐμός καί αὖθις εἶπον θεολόγος , καί ὁ ἄκρως ἐναντίος καί ὁ κατά φύσις ἀλλήλων μάχομαι , καί σονέρχεται , καί σπένδω ἀλλήλων ὑπέρ πᾶς καί λόγος καί νόος · ὥσπερ ὁ εἰμί φημί ὁ μή ὅς . καί ὁ σοφός ὁ ἄσοφος , καί ὁ δυνατός ὁ ἀδύνατος , καί ὁ φάος ὁ σκότος , κατά ὁ καταφατικός δηλονότι καί ἀποφατικός θεολογία , οὗτος δή καί ὁ ἄσχετος τε καί ἄληπτος ὁ σχέσις ἐκ ἀντίστροφος καί ὁ ληπτός , μᾶλλον δδʹ ἀναγκαῖος μικρός ἄνωθεν και πάλιν ἀναλαμβάνω , καί σαφηνίζω ὁ αὐτός λόγος Ιρέθεσις ἐάν ἐνταῦθα ὁ σύνοδος καί ὁ κατ´ Άυν ὁ ἱερός τόμος , καθά δή καί πρό βραχύς εἶπον φθάνω , ὁ δείκνυμι ὁ θεοποιός ἐνέργεια τε καί θέω , θεότης πρός ὁ θεολόγος πολλαχοῦ λέγω ὁ αὐτός λόγος , οὐδέ ὁ ὁ Βαρλαάμ τε καί Ἀκίνδυνος φρονέω ἀρνέομαι δύναμαι