cogPG.PG151 461
τοῦτο , ἄλλοτε δὲ ἐνέργειαν τοῦτό φησι , δεικνὸς ὸτι τὸ χορηγούμενον πρὸς Χριστοῦ , καὶ μετεχόμενον ὑπὸ τῶν πιστῶν θεῖον Πνεῦμα , οὐ κατὰ τὴν οὐσίαν , οὐ κατὰ τὴν ὑπόστασιν ἑαυτοῦ χορηγεῖται καὶ μετέχεται , ἀλλὰ κατὰ τὴν χάριν αὐτοῦ καὶ τὴν δωρεὰν καὶ τὴν ἐνέργειαν , ἢτις καὶ αὐτὴ κατά τε τὰς προῤῥηθείσας θείας Γραφὰς καὶ τοὺς ἐκείνων ἐξηγητὰς θεολόγους Πνεῦμα καλεῖται , ἄτε δὴ φυσικὴ καὶ ἀδιαιρέτως ἐκείνῳ συνοῦσα , καὶ δι´ αὐτῆς ὅλου μετΚεχομένου καὶ συνόντος ὡς ἐνεργοῦντος τοῦ Πνεύματος . Περὶ ἧς δήπου κἀν τῷ περὶ τοῦ Πνεύματος αὐτοῦ λόγῳ πρὸ βραχέος ὁ αὐτὸς εἰπών ἔφθη Χρυσόστομος · Ἐπειδήπερ τὸ δωρούμενον τὸ Πνεῦμα τὸ ἄγιόν ἐστι , καλεῖται καὶ τὸ δῶρον ὁμωνύμως τῷ χαρισα . μένῳ . Διὰ τοῦτο λέγει Παῦλος , Οὐ γὰρ ἐλάβετε πνεῦμὲ δουλείας πάλιν εἰς φόβον , ἀλλὰ δυνάμεως , καὶ ἀγάπης , καὶ σωρροονσμοῦ . Πνεῦμα δὲ λέγει , φησὶν , ἐνταῦθα τὸ χάρισμα . Καὶ πάλιν , Εἴρηται πρὸ τούτου , φησὶν , ὅτι ἄλλο ἐστὶ Πνεῦμα ἅγιον , ἄλλο χάρισμα , ἄλλο βασιλεὺς , ἄλλο τὸ δῶρον τοῦ βασιλέως . Καὶ αὖθις · Ἵνα μάθητε ὅτι ἡ δωρεὰ πέμπεται , τὸ δὲ Πνεῦμα οὐκ ἀποστέλλεται , ὁ Σωτὴρ λέγει τοῖς ἀποστόλοις , Μείνατε ἐν Ἰερουσαλὴμ , ἕως οὖ ἐνδύσησθε δύναμιν ἐξ ὕψους · καὶ λήψεσθε δύναμεν ἐπελθόντος τοῦ ἁγίου Πνεύματος ἐφ´ ὑμᾶς . Ἄλλο δύναμις ἡ χορηγουμένη , ἄλλο τὸ Πνεῦμα τὸ χορηγοῦν . Πάντα γὰρ ἐνεργεῖ τὸ δν καὶ τὸ αὐτὸ Πνεῦμα διαιροῦν ἰδίᾳ Δκάστῳ καθὼς βούλεται Ταῦτα δὲ πολλάκις κατὰ ταυτὸ , καὶ συνεχῶς καὶ πυκνῶς ὁ μέγας οὗτος τῆς οἰκουμένης διδάσκαλος Ἰωάννης διδάσκει , εἰ καὶ μὴ πάντα κατὰ μέρος ἡμεῖς διὰ τὸ μῆκος ἔξῆς καταλέγομεν , ἐκ τῶν θεοπνεύστων λογίωναβών , τῶν τε ἄλλων , ὡς αὐτὸς ὑπέδειξε φθάσας , καὶ δὴ καὶ τῶν εἰρημένων τοῖς ἱεροῖς ἀποστόλοις περὶ τοῦ θείου φημὶ Πνεύματος ἔν γε ταῖς αὐτῶν ἱεραῖς Πράξεσι . Φησὶ τοίνυν ἰστορῶν ἐκείνας ὁ θεῖος Λουκᾶς · Θεασάμενος ὁ Σίμων , ὅτι διὰ τῆς ἐπιθέσεως τῶν χειρῶν τῶν ἀποστόλων δίδοιαι τὸ Πνεῦμα τὸ ἄγιον . Τὸ δὲ αὐτὸ τοῦτο καὶ Παῦλος ὁ θεῖος Κορινθίοις ἐπιστέλλων φησίν · Οὐ τὸ Πνεῦμα τοῦ κόσμου ἐλάβετε ἀλλὰ τὸ πνεῦμα τὸ ἐκ τοῦ Θεοῦ . Ἐνταῦθα τὸ Πνεῦμα τὸ ἄγιον καὶ δίδοσθαι , καὶ λαμβάνειν τοὺς πιστοὺς , καὶ Παῦλος καὶ Λουκᾶς ἱστοροῦσιν . Ὁ δὲ κορυφαῖος τῶν ἀποστόλων Πέτρος , ὥσπερ ἐξηγούμενος ταύτην τὴν τοῦ Πνεύματος δόσιν , μικρῷ προῖόντος ἐκείνου τοῦ λόγου , Τὸ ἀργύριόν σου σὸν σορὶ εἰη εἰς ἀπώλειαν , λέγει , ὅτι τὴν δωρεὰν τοῦ Θεοῦ ἐνόμισας διὰ χρημάτων κτᾶσθαι , τοῦτ´ ἐκεῖνο τὸ προῤῥηθὲν ἡμῖν δεικνὺς ἄντικρυς , ὅτι τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον κατὰ τὴν ὑπερφυᾶ χάριν καὶ τὰς αὐτοῦ δωρεὰς , καὶ τὰς ἐνεργείας , ἀλλ´ οὐ κατὰ τὴν ἑαυτοῦ ὑπόστασιν καὶ δίδοται καὶ λαμβάνεται . Πάλιν ὁ θεῖος Λουκᾶς ἐν ταῖς Πράξεσιν · Ἕτι λαλοῦντος τοῦ Πέτρου τὰ ῥήματα ταῦτα ἐπέπεσε τὸ Ινεῦμα τὸ ἄγιον ἐπὶ πάντας τοὺς ἀκούοντας . Ὦδε τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον , εἶτα μικρὸν προελθὼν , Καὶ ἐξέστησαν , φησὶν , οἱ ἐκ περιτομῆς πιστοί , δσοι συνῆλθον τῷ Πέτρῳ , ὅτι καὶ ἐπὶ τὰ ἔδνη ἡ δωρεὰ τοῦ ἁγίου Πνεύματος ἐκκέχυται · κα μετ´ ὀλίγον πάλιν · Ἢκουονγὰρ αὐτῶν λαλούντων γλώσσαις καὶ μεγαλυνόντων τὸν Θαόν . Τύτε ἀπεκρίθη ὁ Πέτρος · Λήτι τὸ ὑδωρ κωλῦσαι δύναταί τις τοῦ μὴ βαπτιυθῆναι τούτους , οἵτινες τὸ Πνεῦμα τὸ ἄγνον ἔλαβον , ὡς ἡμεῖς ; ὥστε διόλου τὴν θείαν ἔστιν ἰδεῖν Γραφὴν διὰ τῶν τοιούτων τὰ ἑαυτῆς πλέκουσαν , καὶ σκοπὸν αὐτὸ τοῦτο ποιουμένην , τὸν Θεὸν αὐτὸν εἶναι νομίζειν τὸν μετεχόμενον κατὰ τὰ φυσικὰ καὶ ὑπερφυᾷ ἑαυτοῦ ἰδιώματα , ὃ δὴ καὶ πολλάκις ἤδη καὶ εἴρηται καὶ δέδεικται . Εἰ δὲ ἡ τοῦ Πνεύματος αὕτη φυσικὴ χάρις καὶ ἡ ἐνέργεια κτίσμα , καὶ διέστηκεν αὐτοῦ , πρῶτον μὲν μετὰ τῆς ἀτόπου βλασφημίας , καὶ τοῦ κατὰ τῶν θείον Γραφῶν , καὶ τῶν θεολόγων πολέμου , καὶ πρός γε τοὐναντίον ἅπαν τὰ τοῦ σκοποῦ τῷ φιλοσόφῳ περιτραπήσεται , αὐτὴν τὴν οὐσίαν τῆς ἀγίας Τριάδος ἐνοικεῖν διατεινομένῳ τοῖς ἀξίοις · οὐ γὰρ δὴ ταυτὸν ἂν εἴη Θεός τε καὶ κτίσμα , ὃ δὴ καὶ φθάσας πρὸς αὐτὸν πλατύτερον ἕφην · ἔπειτα καὶ πῶς ἡ Ἐκκλησία , παρὰ τῶν ἱερῶν ἀποστόλων δηλαδὴ διαδεξαμένη , καὶ Μακεδονίου καὶ τῆς περὶ αὐτὸν θεομάχου φατρίας , χείρονα πολλῷ καὶ ἀτοπώτερα φρονῆσαι περὶ τοῦ Πνεύματος ἐνεθυμήθη τὸν Σίμωνα καὶ εἰ τίς γε κατ´ αὐτὸν ἕτερος , ἐπειδήπερ οἱ περὶ Μακεδόνιον δοῦλον μὲν εἶπον τὸ Πνεῦμα , ἀλλὰ Πατρὸς καὶ Υἱοῦ , οἱ δὲ περὶ Σίμωνα δοῦλον ἀνθρώπων ἐνόμισαν ; ὥνιον ἐνθυμηθέντες θέσθαι τὴν χάριν αὐτοῦ . Εἰ δὲ ἡ χάρις αὕτη γε κτίσμα . φιλόσοφε , κατὰ σὲ , πῶς ἂν μετέχοι τὸ Πνεῦμα τῆς εἰς ἐκείνην ὕβρεως , ὅπερ ἀπόστολοι καὶ Πατέρες ἐνόμισαν μετ´ ἐκείνους , Θεὸς ἄκτιστος ὥν · ἂλλ´ οὐκ ἂν εἴη γε ἐκεῖνό ποτε κατὰ τὰς σὰς ὑπολήψεις , ως ἂν ᾖ φυσικὸν ἰδίωμα , καὶ χάρις , καὶ ἐνέργεια συνουσιωμένη , καὶ ἀδιαίρετος τοῦ Θεοῦ , δι´ ἦς ὄλος αὐτὸς ὡς ἐνεργῶν παρών δὴ καὶ μετέχεται φιλανθρώπως ἅμα καὶ ἀποῤῥήτως , καθὰ δὴ καὶ τοῖς ἰεροῖς θεολόγοις ἤδη διὰ πολλῶν ἐκ τῶν θείων Γραφῶν δέδεικται . Καὶ ταῦτα μὲν δι´ ὀλίγων περὶ τῆς θείας ἐνεργείας τε καὶ τῆς χάριτος , καὶ τῆς κατ´ αὐτὴν τοῦ Θεοῦ μετοχῆς , ἄπερ ἐξίσης αὐτά τε ταῦτα δεδειχότα γε ἂν εἴη λαμπρῶς , καὶ δὴ καὶ τὸ τῆς θείας οὐσίας ἀμέθεκτον σὺν τούτοις κατὰ πᾶσαν ἀνάγκην . Ἀλλ´ ἐχὼ δεῖν εἶναι κἀκεῖνο νομίζω τὸ καὶ περὶ αὐτοῦ τούτου , φημὶ δὴ τοῦ τῆς θείας οὐσίας ἀμεθέκτου , βραχε´ ἄττα κατὰ τὴν ὑπόσχεσιν παρά τῶν θεολόγων προσθεῖναι , καὶ οὖτω πρὸς ὀλίγον διαναπαῦσαι τὸν λόγον . ησὶ τοίνυν ὁ σοφώτατος Μάξιμος · Ὁ τοῖς οὖσι μὴ κατ´ οὐσίαν ὑπάρχων μεθεκτὸς , κατ´ ἄλλον δὲ τρόπον μετέχεσθαι τοῖς δυναμένοις βουλόμενος , τοῦ κατ´ οὐσίαν κρυφίου παντελῶς ἐξίσταται , ὁπότε καὶ αὐτὸς ὁ τρόπος , καθ´ ὃν θέλων μετέχεται , μένει διηνεκῶς τοῖς πᾶσιν ἀνέκφαντος . Ὁ δὲ ἐκ Δαμασκοῦ θεῖος Ἰωάννης , Τὸ Θεῖον ἀκατάληπτον , φησὶν , ὃν πάντως καὶ ἀνώνυμον ἔσται . Ἀγνοοῦντες οὖν τὴν οὐἄαν αὐτοῦ , τῆς οὐσίας μὴ ἐκζητήσωμεν ὄνομα . Δηλωτικὰ ὰν τῶν πραγμάτων εἰσὶ τὰ ὁνόματα . Ἀλλὰ ἀγαθὸς δυν ὁ Θεὸς , καὶ ἐπὶ μεθέξει τῆς ἀγαθότητος αὐτοῦ παραγαγὼν
Lemmas: οὗτος , ἄλλοτε δέ ἐνέργεια οὗτος φημί , δείκνυμι ὅτι ὁ χορηγέω πρός Χριστός , καί μετέχω ὑπό ὁ πιστός θέω πνεῦμα , οὖον κατά ὁ οὐσία , οὖον κατά ὁ ὑπόστασις ἑαυτοῦ χορηγέω καί μετέχω , ἀλλά κατά ὁ χάρις αὐτός καί ὁ δωρεά καί ὁ ἐνέργεια , ὅστις καί αὐτός κατά τε ὁ προλέγω θεῖος γραφή καί ὁ ἐκεῖνος ἐξηγητής θεολόγος πνεῦμα καλέω , αὔγ-ασμα δή φυσικός καί ἀδιαιρέτως ἐκεῖνος σύνειμι , καί δις αὐτός ὅλος μετκεχομενω καί σύνειμι1 ὡς ἐνεργέω ὁ πνεῦμα . περι ὅς δήπου ἐν ὁ περί ὁ πνεῦμα αὐτός λόγος πρό βραχύς ὁ αὐτός εἶπον φθάνω Χρυσόστομος · ἐπειδήπερ ὁ δωρέω ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος εἰμί , καλέω καί ὁ δῶρον ὁμώνυμος ὁ Χαρίσα . μένος . Ζεύς οὗτος λέγω Παῦλος , οὖον γάρ λαμβάνω πνέω δουλεία πάλιν εἰς φόβος , ἀλλά δύναμις , καί ἀγάπη , καί σωρροονσμοῦ . πνεῦμα δέ λέγω , φημί , ἐνταῦθα ὁ χάρισμα . καί πάλιν , ἔρομαι πρό οὗτος , φημί , ὅτι ἄλλος εἰμί πνεῦμα ἅγιος , ἄλλος χάρισμα , ἄλλος βασιλεύς , ἄλλος ὁ δῶρον ὁ βασιλεύς . καί αὖθις · ἵνα μανθάνω ὅτι ὁ δωρεά πέμπω , ὁ δέ πνεῦμα οὐ ἀποστέλλω , ὁ Σωτήρ λέγω ὁ ἀπόστολος , μένω ἐν Ἱεροσόλυμα , ἠώς οὖον ἐνδύω δύναμις ἐκ ὕψος · καί λαμβάνω δύναμαι ἐπέρχομαι ὁ ἅγιος πνεῦμα ἐφίημι σύ . ἄλλος δύναμις ὁ χορηγέω , ἄλλος ὁ πνεῦμα ὁ χορηγέω . Πάν γάρ ἐνεργέω ὁ δν καί ὁ αὐτός πνεῦμα διαιρέω ἴδιος Δκάστῳ καθώς βούλομαι οὗτος δέ πολλάκις κατά τατός , καί συνεχῶς καί πυκνός ὁ μέγας οὗτος ὁ οἰκέω διδάσκαλος Ἰωάννης διδάσκω , εἰμί καί μή πᾶς κατά μέρος ἐγώ διά ὁ μῆκος ἑξῆς καταλέγω , ἐκ ὁ θεόπνευστος λογίωναβών , ὁ τε ἄλλος , ὡς αὐτός ὑποδείκνυμι φθάνω , καί δή καί ὁ εἴρω ὁ ἱερός ἀπόστολος περί ὁ θεῖον φημί πνεῦμα ἐν γε ὁ αὐτός ἱερός Πρᾶξις . φημί τοίνυν ἱστορέω ἐκεῖνος ὁ θεῖος Λουκᾶς · θεάω ὁ Σίμων , ὅτι διά ὁ ἐπίθεσις ὁ χείρ ὁ ἀπόστολος δίδοισομαι ὁ πνεῦμα ὁ ἀγάω . ὁ δέ αὐτός οὗτος καί Παῦλος ὁ θεῖος Κορίνθιος ἐπιστέλλω φημί · οὖον ὁ πνεῦμα ὁ κόσμος λαμβάνω ἀλλά ὁ πνεῦμα ὁ ἐκ ὁ Θεός . ἐνταῦθα ὁ πνεῦμα ὁ ἀγάω καί δίδωμι , καί λαμβάνω ὁ πιστός , καί Παῦλος καί Λουκᾶς ἱστορέω . ὁ δέ κορυφαῖος ὁ ἀπόστολος Πέτρος , ὥσπερ ἐξηγέομαι οὗτος ὁ ὁ πνεῦμα δόσις , μικρός προῖω ἐκεῖνος ὁ λόγος , ὁ ἀργύριον σύ σός σορός ἐω εἰς ἀπώλεια , λέγω , ὅτι ὁ δωρεά ὁ Θεός νομίζω διά χρῆμα κτάομαι , τοῦτος ἐκεῖνος ὁ προλέγω ἐγώ δείκνυμι ἄντικρυς , ὅτι ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος κατά ὁ ὑπερφυής χάρις καί ὁ αὐτός δωρεά , καί ὁ ἐνέργεια , ἀλ οὖον κατά ὁ ἑαυτοῦ ὑπόστασις καί δίδωμι καί λαμβάνω . πάλιν ὁ θεῖος Λουκᾶς ἐν ὁ Πρᾶξις · ἔτι λαλέω ὁ Πέτρος ὁ ῥῆμα οὗτος ἐπιπίπτω ὁ Ινεῦμα ὁ ἀγάω ἐπί πᾶς ὁ ἀκούω . ὧδε ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος , εἶτα μικρός προέρχομαι , καί ἐξίστημι , φημί , ὁ ἐκ περιτομή πιστός , δίδωμι συνέρχομαι ὁ Πέτρος , ὅτι καί ἐπί ὁ δένω ὁ δωρεά ὁ ἅγιος πνεῦμα ἐκχέω · ἄν μετέ ὀλίγος πάλιν · Ἢκουονγὰρ αὐτός λαλέω γλῶσσα καί μεγαλύνω ὁ θάω . τύτε ἀποκρίνω ὁ Πέτρος · Λήτι ὁ ὕδωρ κωλύω δύναμαι τις ὁ μή βαπτίζω οὗτος , ὅστις ὁ πνεῦμα ὁ ἄγνος λαμβάνω , ὡς ἐγώ ; ὥστε διόλου ὁ θεῖος εἰμί ὁράω γραφή διά ὁ τοιοῦτος ὁ ἑαυτοῦ πλέκω , καί σκοπός αὐτός οὗτος ποιέω , ὁ θεός αὐτός εἰμί νομίζω ὁ μετέχω κατά ὁ φυσικός καί ὑπερφυής ἑαυτοῦ ἰδίωμα , ὅς δή καί πολλάκις ἤδη καί εἴρω καί δείκνυμι . εἰμί δέ ὁ ὁ πνεῦμα οὗτος φυσικός χάρις καί ὁ ἐνέργεια κτίσμα , καί διΐστημι αὐτός , πρῶτος μέν μετά ὁ ἄτοπος βλασφημία , καί ὁ κατά ὁ θεῖον Γραφής , καί ὁ θεολόγος πόλεμος , καί πρός γε ἐναντίος ἅπας ὁ ὁ σκοπός ὁ φιλόσοφος περιτρέπω , αὐτός ὁ οὐσία ὁ Ἀγίας Τριάς ἐνοικέω διατείνω ὁ ἄξιος · οὖον γάρ δή τατός εἄν εἰμί Θεός τε καί κτίσμα , ὅς δή καί φθάνω πρός αὐτός πλατύς φημί · ἔπειτα καί πῶς ὁ ἐκκλησία , παρά ὁ ἱερός ἀπόστολος δηλαδή διαδέχομαι , καί Μακεδόνιος καί ὁ περί αὐτός θεομάχος φράτρα , χείρων πολύς καί ἄτοπος φρονέω περί ὁ πνεῦμα ἐνθυμέομαι ὁ Σίμων καί εἰμί τίς γε κατ´ αὐτός ἕτερος , ἐπεί ὁ περί Μακεδ ́νιος δοῦλος μέν εἶπον ὁ πνεῦμα , ἀλλά πατήρ καί υἱός , ὁ δέ περί Σίμων δοῦλος ἄνθρωπος νομίζω ; ὤνιος ἐνθυμέομαι τίθημι ὁ χάρις αὐτός . εἰμί δέ ὁ χάρις οὗτος γε κτίσμα . φιλόσοφος , κατά σύ , πῶς εἄν μετέχω ὁ πνεῦμα ὁ εἰς ἐκεῖνος ὕβρις , ὅσπερ ἀπόστολος καί πατήρ νομίζω μετέ ἐκεῖνος , θεός ἄκτιστος ἀνά · ἂλλ´ οὐ εἄν εἰμί γε ἐκεῖνος ποτός κατά ὁ σός ὑπόληψις , ως εἄν εἰμί φυσικός ἰδίωμα , καί χάρις , καί ἐνέργεια συνουσιάζω , καί ἀδιαίρετος ὁ Θεός , δις εἰμί ὅλος αὐτός ὡς ἐνεργός πάρειμι δή καί μετέχω φιλάνθρωπος ἅμα καί ἀπόρρητος , καθά δή καί ὁ ἱερός θεολόγος ἤδη διά πολύς ἐκ ὁ θεῖον Γραφής δείκνυμι . καί οὗτος μέν δις ὀλίγος περί ὁ θεῖος ἐνέργεια τε καί ὁ χάρις , καί ὁ κατ´ αὐτός ὁ Θεός μετοχή , Ἄπερ ἐξίσης αὐτός τε οὗτος δείκνυμι γε εἄν εἰμί λαμπρῶς , καί δή καί ὁ ὁ θεῖος οὐσία ἀμέθεκτος σύν οὗτος κατά πᾶς ἀνάγκη . Ἀλ ἔχω δήω εἰμί ἐκεῖνος νομίζω ὁ καί περί αὐτός οὗτος , φημί δή ὁ ὁ θεῖος οὐσία ἀμέθεκτος , βραχύς τις κατά ὁ ὑπόσχεσις παρά ὁ θεολόγος προστίθημι , καί οὗτος πρός ὀλίγος διαναπαύω ὁ λόγος . ἠμί τοίνυν ὁ σοφός Μάξιμος · ὁ ὁ εἰμί μή κατ´ οὐσία ὑπάρχω μεθεκτός , κατ´ ἄλλος δέ τρόπος μετέχω ὁ δύναμαι βούλομαι , ὁ κατ´ οὐσία κρύφιος παντελῶς ἐξίστημι , ὁπότε καί αὐτός ὁ τρόπος , καθ´ ὅς ἐθέλω μετέχω , μένω διηνεκής ὁ πᾶς ἀνέκφαντος . ὁ δέ ἐκ Δαμασκός θεῖος Ἰωάννης , ὁ θεῖον ἀκατάληπτος , φημί , ὅς πάντως καί ἀνώνυμος εἰμί . ἀγνοέω οὖν ὁ οὔα αὐτός , ὁ οὐσία μή ἐκζητέω ὄνομα . δηλωτικός ἄν ὁ πρᾶγμα εἰμί ὁ ὄνομα . ἀλλά ἀγαθός δύο ὁ θεός , καί ἐπί μετέχω ὁ ἀγαθότης αὐτός παράγω