cogPG.PG151 419
λόγου καὶ τοῦ καιροῦ φειδόμενοι , καὶ ἅμα τὰ σὰ συγκαλύπτοντες αἴσχη καθ´ ὅσον οἷόν τε . Εἰ δὲ μὴ οὕτω δοξάζειν αὐτὸς φῇς , μηδὲ ταυτὶ βούλεσθαι τὸ καταχρηστικῶς , καὶ οὐ κυρίως , ἅπερ αὐτὸς ἰδίᾳ γλώττῃ καὶ γράμμασι λέγεις , ἐκεῖνο λείπεται , καὶ οὐκ ἄλλο προδήλως , καθὰ δὴ καὶ προὔφην , λέγω δὴ , τὸ ἀντὶ τοῦ μάτην καὶ ψευδῶς ἐκδέξασθαι καὶ εἰπεῖν σε ταῦτα · διατί καὶ γὰρ ἕτερον · ὡς μηκέτι συνάγεσθαι τὴν αἵρεσιν , καὶ ἅπερ ἡ αύνοδος εἶπε κατὰ σοῦ καὶ τῆς σῆς συμμορίας , ὅτι τὸ ἀνύπαρκτον καὶ μὴ ὃν τῷ ἀεὶ ὄντι , καὶ τῶν ὄντων ἀπάντων αἰτίῳ Θεῷ , οὐκ ἀνοήτως μόνον καὶ ἀμαθῶς , ἀλλὰ καὶ ἀσεβῶς περιάπτετε , ἀλλ´ αὐτόθεν σαφῶς , κἀκ τῆς ὑμετέρας λαμβάνεσθαι θέσεως . τοιαῦτα κατὰ Θεοῦ καὶ τῆς αὐτοῦ Ἐκκλησίας πεπαρῳνηκὼς ὁ τῆς ψευδωνύμου σοφίας καὶ γνώσεως οὑτοσὶ μαθητὴς , καὶ φλος , καὶ γράμμασι , καὶ βιβλίοις ἐκθέσθαι τολμήσας , δι´ ἃ δήπου καὶ τύμπανα καὶ κύφωνας ἐπ´ αὐτοῦ ἔδει καλεῖν , τὰ τῆς φίλης αὐτῷ κωμῳδίας , ὁ δὲ καὶ παῤῥησιάζεσθαι μᾶλλον τολμᾷ , καὶ προστίθησι μᾶλλον τῷ ψεύδει τε καὶ τῇ βλασφημίᾳ . Καὶ τὰ μὲν παρὰ τῆς συνόδου τε καὶ τοῦ τόμου θείως καὶ ὑψηλῶς ἔκ τε τῆς θείας Γραφῆς καὶ τῶν θεολόγων φιλοσοφηθέντα Πατέρων , καίτοι γε καὶ τοσαῦτα πεφηνότα καὶ τηλικαῦτα , ὡς μηδὲ τὴν ἀρχὴν εἰρημένα παρέρχεται · θεότητας δὲ κατ´ αὐτῶν ἀναπλάττει , καὶ τὴν πολυρύλλητον ἐκείνην καὶ πανταχοῦ περισδομένην πολυθεῖαν ὑπ´ αὐτοῦ τε καὶ τῶν αὐτοῦ Πατέρων , καὶ διδασκάλων , τὰ μηδαμοῦ τῇ συνόδῳ καὶ τῷ τόμῳ ῥηθέντα , μᾶλλον μὲν οὖν καὶ ἀποβληθέντα καὶ ἐξελεγχθέντα μετὰ τῶν αὐτὰ πρεσβευσάντων Ἐλλήνων πάλαι καὶ κακοδόξων . Ἀλλ´ αὐτὸς εἰς τὴν θείαν , καὶ ὑπερφυᾶ , καὶ ἀόριστον τῆς θεότητος ἐνέργειαν καὶ τὰ φυσικὰ τοῦ Θεοῦ ἰδιώματα συνήθως ὑβρίζων , ἐκεῖνα κατὰ τῶν Ιατέρων προφέρει ψευδόμενος , ἵνα καὶ τὴν οἰκείαν αὐτοῦ συσκιάζῃ δόξαν , καὶ τοὺς ἀπλουστέρους θορυβῇ τῶν πιστῶν , τῷ δέτι μορμολυττόμενος τῆς ὑπ´ αὐτοῦ πλαττομένης πολυαρχίας . Εἶτα καὶ τὴν οἰκείαν ἑαυτοῦ δόξαν εἰσάγων , καὶ τὴν ἐν προσχήματι μοναρχίας ἀθεῖαν , καὶ ὅπως ἐν τούτοις Εὐνομίῳ κατὰ πάντα , καὶ δὴ τῷ Γαλάτῃ συνάδει δεικνὺς , ἐκεῖν α παῤῥησιάζεται τῆς συνόδου κατηγορεῖν καὶ τοῦ τύμου , ὅτι τὰ τῆς θείας καὶ ἀπλῆς οὐσίας , φησὶ , διαιρουσιν ὀνόματα , καὶ ἄλλο μὲν νοοῦσιν οὐσίαν , ἄλλο δὲ δύναμιν , ἄλλο δ´ ἐνέργειαν , καὶ σοφίαν , καὶ τὰ τοιαῦτα · αὐτὰς χαὶ γὰρ τὰς ἐκείνου λέξεις καὶ αῦθις προτίθημι . ἦὺ δὲ λοιπὸν , ὦ σοφὲ , πρὸς ἐκεῖνον ἂν φαίην , τὴν πολυθεταν , ὡς φᾐς , φεύγων , ἐν καὶ πάντη ἀδιάφορον εἶναι φὴς αὐτὰ καὶ τῇ οὐσίᾳ καὶ ἀλλήλοις , καὶ τὸ παράδοξον ἐπὶ τούτοις , ὅτι καὶ κτιστὰ καὶ ἠργμένα ταῦτα δοξάζων . Τοῦτο καὶ γὰρ τῆς τοῦ Χριστοῦ κατηγόρηκας ἐκκλησίας ἤδη . ὅτι καὶ διάφορα ταῦτά φησι καὶ τῆς οὐσίας , καὶ ἀλλήλων καφά τι , καὶ ἄκτιστα . Ὥστε κατὰ σὲ , εἰ μὲν οὐδοΘεὸς καὶ ἓν πάντη τε καὶ πάντως τὸ μόνον ἄκτιστον . ἡ οὐσία αὐτοῦ · εἰ δὲ διαφέρουσι κατά τι καὶ ἀλλήλων καὶ τῆς οὐσίας , ἐν ᾖ καὶ θεωροῦνται , φυσικὰ ταύτης ἰδιώματα , καὶ ἀδιαίρετα πεφυκότα καθάπαξ καὶ ἄκτιστα , καὶ συναϊδια τῇ πηγαζούση φύσει κατὰ τοὺς θεολόγους Πατέρας , οὐκέτι εἰς ἄκτιστος ὁ Θεὸς , ἀλλὰ πολυαρχία τε καὶ πολυθεῖᾳ τὸ παρ´ ἡμῶν πρεσβευόμενον . Καὶ πῶς , ὦ φιλόσοφε , τὰ πολλὰ οὐχὶ τῷ ἀριθμῷ κατὰ σέ , ἀλλὰ τῷ λόγῳ ; Κτιστὰ καὶ γὰρ αὐτὸς διαῤῥήδην ταῦτα δοξάζεις · πῶς οὖν τὰ τοιαῦτα τῆ ἀκτίστῳ ἑνούμενα φύσει , ἕν εἰσιν ἄκτιστον πάντη τε καὶ πάντως ; Εἰ μὲν ὡς οὐσίας οὐσία , ἀλλὰ τοῦτό γε καὶ αὐτὸς ἀδύνατον ἂν εἴποις . Οὐσίαν γὰρ οἰανδήτινα σωνελθεῖν οὕτως εἰς ἓν ἑτέρᾳ οὐσίᾳ ἀμήχανον , τῶν οὐσιωδῶν διαφορῶν ἀπειργουσῶν τοῦτο . Ἄλλως τε εἰ καὶ κατὰ μίξιν καὶ ἀνάκρασιν ἡ ἕνωσις γένοιτο μετὰ τοῦ φυρμοῦ τε καὶ τῆς συγχύσεως , καὶ ἑτερογενές τι καὶ οὐδέτερον τῶν συντεθεισῶν φύσεων ἔσται τὸ ἀποτελούμενον . Τοιαῦτα καὶ γὰρ ὁρῶμεν τὰ ἐκ διαφόρων οὐσιῶν συντιθέμενα . Ἐπὶ δὲ τοῦ Θεοῦ πάντη τε καὶ πάντως ἀδύνατον τοῦτο κἀκεῖνο . Οὔτε γὰρ γένος καὶ εἴδη πέφυκεν ὁ Θεὸς , ἵνα καὶ διαφορς οὐσιώδεις ἔχῃ τὰς διαιρούσας καὶ συνιστάσας , καὶ οὐσίαν Θεοῦ οὐκ ἂν ἐνέγκοι ποτέ τις οὐσία , μὴ διαφθαρεῖσα , καὶ πρὸ τοῦ συνανακραθῆναι καὶ συγχυθῆναι . Διὸ καὶ τὴν τῶν φύσεων τοῦ Χριστοῦ ἕνωσιν οὐ κατ´ αὐτὰς , ἀλλὰ καθ´ ὁπόστασιν ἡ τοῦ Χριστοῦ πάλαι καλῶς ἐδόξασεν Ἑκκλησία . Εἰ δὲ ὡς ὑποστάσεις φὴς τὰ τοιαῦτα ἡνῶσθαι ἀλλήλοις , Νεστόρειον ἀκριβῶς τὸ πτῶμα , καὶ δεῖ πόῤῥω που τῆς Ἐκκλησίας ἐλαύνεσθαι κατὰ κρημνῶν καὶ θαράθρων . Ἐκεῖνος καὶ γὰρ καὶ οἱ κατ´ ἐκεῖνον ἐτόλμησαν πάλαι τῶν ὑποστάσεων τὰς τοιαύτας ἑνώσεις , ὃιὸ καὶ υἱῶν δυάδα , τὸν μὲν ὡς Θεοῦ Λόγον , τὸν θ´ ὡς υἱὸν ἀνθρώπου , κατὰ σχέσιν ἡνωμένους , ταὶ ὁυοβουλίαν μόνην ἀλλήλοις τὸν ἔνα Υἱὸν τοῦ Θεοῦ , τὸν αὐτὸν Θεὸν ὁμοῦ τε καὶ ἄνθρωπον λεληρηκότες , τοῦ τῶν εὐσεβῶν αἰσχρῶς ἀπήλαθησαν καταλόγου , ἐνυπόστατον εἰπόντων τὴν ὑπὸ τῆς θεότητος προσληφθεῖσαν ἐν Χριστῷ ἔννουν καὶ ἔμψυχον σάρκα , ἀλλ´ οὐχ ἑτεροῦπόστατον , ὡς ἐκεῖνοι . Ὑμεῖς δ´ οὐχὶ δύο κατ´ ἐκείνους συνελθεῖν ὑποστάσεις ἀλλήλαις . ἀλλὰ τοσαύτας εἰ λέγοιτε , ὅσον κἀκείνους ὑπερβάλλετε ταύταις ταῖς ἀτοπίαις . Εὲ δὲ μήτε τοῦτο , μήτε ἐκεῖνο λέγοιτε , ἑκατέρωθεν καὶ γὰρ ὡσαύτως τὸ πτῶμα , αὐτὸς δίκαιος ἂν εἴης ἑξῆς διδάσκειν καὶ σαφηνίζειν τὸ σὸν δόγμα . Οὐ γὰρ δὴ ὡς ἐν οὐσίᾳ συμβεβηκότα ταῦτα ἂν λέγοις · οὐ μόνον ὅτι σύνθετον ἐκ συμβεβηκότων τε καὶ οὐαἰας κατασκευάσεις τὴν ἁπλῆν καὶ ὑπερούσιον φύσιν , οὐτωσὶ λέγων , ἀλλ´ ὅτι καὶ πρὸς ἄλληλα τὰ συμβεβηκότα μὴ διαφέρειν ἀμήχανον , οὐ τῷ ἀριθμῷ φημι μόνον , ἀλλὰ καὶ τῷ λόγῳ . Καὶ δὴ φράσον , ὀνόματα , φησὶν , ἐκεῖνα πάντα φαμὲν τοῦ Θεοῦ , καθ´ ἑνὸς ὑποκειμένου λεγόμενα , καὶ μήτε τῆς οὐσίας τοῦ Θεοῦ μήτ´ ἀλλήλων μηδ´ ὁτιοῦν ἑνὶ μηδενὶ διαφέροντα . Καὶ εἰ ὀνόματα ταῦτα μόνον λέγοις , φιλόσοφε , πραγμάτων ψιλὰ , καὶ οὕτως
Lemmas: λόγος καί ὁ καιρός φείδομαι , καί ἅμα ὁ σός συγκαλύπτω αἶσχος καθ´ ὅσος οἷος τε . εἰμί δέ μή οὗτος δοξάζω αὐτός φημί , μηδέ οὗτος βούλομαι ὁ καταχρηστικός , καί οὖον κύριος , ὅσπερ αὐτός ἴδιος γλῶσσα καί γράμμα λέγω , ἐκεῖνος λείπω , καί οὐ ἄλλος πρόδηλος , καθά δή καί προφαίνω , λέγω δή , ὁ ἀντί ὁ μάτην καί ψευδής ἐκδέχομαι καί εἶπον σύ οὗτος · διατί καί γάρ ἕτερος · ὡς μηκέτι συνάγω ὁ αἵρεσις , καί ὅσπερ ὁ αύνοδος εἶπον κατά σύ καί ὁ σός συμμορία , ὅτι ὁ ἀνύπαρκτος καί μή ὅς ὁ ἀεί εἰμί , καί ὁ εἰμί ἀπαντάω αἴτιος Θεός , οὐ ἀνόητος μόνος καί ἀμαθής , ἀλλά καί ἀσεβής περιιάπτω , ἀλ αὐτόθεν σαφῶς , ἐκ ὁ ὑμέτερος λαμβάνω θέσις . τοιοῦτος κατά Θεός καί ὁ αὐτός ἐκκλησία παροινέω ὁ ὁ ψευδώνυμος σοφία καί γνῶσις οὗτος μαθητής , καί Φλος , καί γράμμα , καί βιβλίον ἐκτίθημι τολμάω , δις ὁ δήπου καί τύμπανον καί κύφων ἐπι αὐτός ἐσθίω καλέω , ὁ ὁ φίλος αὐτός κωμῳδία , ὁ δέ καί παρρησιάζομαι μᾶλλον τολμάω , καί προστίθημι μᾶλλον ὁ ψεύδω τε καί ὁ βλασφημία . καί ὁ μέν παρά ὁ σύνοδος τε καί ὁ τόμος θεῖος καί ὑψηλός ἐκ τε ὁ θεῖος γραφή καί ὁ θεολόγος φιλοσοφέω Πατέρων , καίτοι γε καί τοσοῦτος φαίνω καί τηλικόσδε , ὡς μηδέ ὁ ἀρχή εἴρω παρέρχομαι · θεότης δέ κατ´ αὐτός ἀναπλάσσω , καί ὁ πολυρύλλητον ἐκεῖνος καί πανταχοῦ περισδομένην πολυθεΐα ὑπό αὐτός τε καί ὁ αὐτός Πατέρων , καί διδάσκαλος , ὁ μηδαμοῦ ὁ σύνοδος καί ὁ τόμος εἴρω , μᾶλλον μέν οὖν καί ἀποβάλλω καί ἐξελέγχω μετά ὁ αὐτός πρεσβεύω Ἕλλην πάλαι καί κακοδοξέω . Ἀλ αὐτός εἰς ὁ θεῖος , καί ὑπερφυής , καί ἀόριστος ὁ θεότης ἐνέργεια καί ὁ φυσικός ὁ Θεός ἰδίωμα συνήθης ὑβρίζω , ἐκεῖνος κατά ὁ Ιατέρων προφέρω ψεύδω , ἵνα καί ὁ οἰκεῖος αὐτός συσκιάζω δόξα , καί ὁ απλός θορυβέω ὁ πιστός , ὁ δέτις μορμολύττω ὁ ὑπό αὐτός πλήσσω πολυαρχία . εἶτα καί ὁ οἰκεῖος ἑαυτοῦ δόξα εἰσάγω , καί ὁ ἐν πρόσχημα μοναρχία ἀθεΐα , καί ὅπως ἐν οὗτος Εὐνόμιος κατά πᾶς , καί δή ὁ Γαλάτης συνάδει δείκνυμι , ἐκεῖνος ὅς παρρησιάζομαι ὁ σύνοδος κατηγορέω καί ὁ τῦμος , ὅτι ὁ ὁ θεῖος καί ἁπλόος οὐσία , φημί , διαίρω ὄνομα , καί ἄλλος μέν νοέω οὐσία , ἄλλος δέ δύναμις , ἄλλος δδʹ ἐνέργεια , καί σοφία , καί ὁ τοιοῦτος · αὐτός Χάι γάρ ὁ ἐκεῖνος λέγω καί αὖθις προτίθημι . ἐΰς δέ λοιπός , εἰμί σοφός , πρός ἐκεῖνος εἄν φημί , ὁ πολυθετω , ὡς φημί , φεύγω , ἐν καί πάντῃ ἀδιάφορος εἰμί φημί αὐτός καί ὁ οὐσία καί ἀλλήλων , καί ὁ παράδοξος ἐπί οὗτος , ὅτι καί κτιστός καί ἄρχω οὗτος δοξάζω . οὗτος καί γάρ ὁ ὁ Χριστός κατηγορέω ἐκκλησία ἤδη . ὅτι καί διάφορος οὗτος φημί καί ὁ οὐσία , καί ἀλλήλων Καφά τίς , καί ἄκτιστος . ὥστε κατά σύ , εἰμί μέν οὐδοΘεὸς καί εἷς πάντῃ τε καί πάντως ὁ μόνος ἄκτιστον . ὁ οὐσία αὐτός · εἰμί δέ διαφέρω κατά τίς καί ἀλλήλων καί ὁ οὐσία , ἐν εἰμί καί θεωρέω , φυσικός οὗτος ἰδίωμα , καί ἀδιαίρετος φύω καθάπαξ καί ἄκτιστος , καί συναιδιον ὁ πήγνυμι φύσις κατά ὁ θεολόγος Πατέρας , οὐκέτι εἰς ἄκτιστος ὁ θεός , ἀλλά πολυαρχία τε καί πολυθεΐα ὁ παρ´ ἐγώ πρεσβεύω . καί πῶς , εἰμί φιλόσοφος , ὁ πολύς οὐ ὁ ἀριθμός κατά σός , ἀλλά ὁ λόγος ; κτιστός καί γάρ αὐτός διαρρήδην οὗτος δοξάζω · πῶς οὖν ὁ τοιοῦτος τῆ ἄκτιστος ἑνόω φύσις , εἷς εἰμί ἄκτιστον πάντῃ τε καί πάντως ; εἰμί μέν ὡς οὐσία οὐσία , ἀλλά οὗτος γε καί αὐτός ἀδύνατος εἄν εἶπον . οὐσία γάρ οἰανδήτινα σῴζω οὕτως εἰς εἷς ἕτερος οὐσία ἀμήχανος , ὁ οὐσιώδης διαφορά ἀπείργω οὗτος . ἄλλος τε εἰμί καί κατά μίξις καί ἀνάκρασις ὁ ἕνωσις γίγνομαι μετά ὁ φυρμός τε καί ὁ σύγχυσις , καί ἑτερογενής τίς καί οὐδέτερος ὁ συντίθημι φύσις εἰμί ὁ ἀποτελέω . τοιοῦτος καί γάρ ὁράω ὁ ἐκ διάφορος οὐσία συντίθημι . ἐπί δέ ὁ Θεός πάντῃ τε καί πάντως ἀδύνατος οὗτος ἐκεῖνος . οὔτε γάρ γένος καί εἶδος φύω ὁ θεός , ἵνα καί διαφορά οὐσιώδης ἔχω ὁ διαιρέω καί συνίστημι , καί οὐσία Θεός οὐ εἄν φέρω ποτός τις οὐσία , μή διαφθείρω , καί πρό ὁ συνανακραθῆναι καί συγχέω . Διὸ καί ὁ ὁ φύσις ὁ Χριστός ἕνωσις οὖον κατ´ αὐτός , ἀλλά καθ´ οποστασις ὁ ὁ Χριστός πάλαι καλῶς δοξάζω ἐκκλησία . εἰμί δέ ὡς ὑπόστασις φημί ὁ τοιοῦτος ἑνόω ἀλλήλων , Νεστόρειος ἀκριβῶς ὁ πτῶμα , καί δεῖ πόρρω ποῦ ὁ ἐκκλησία ἐλαύνω κατά κρημνός καί θαράθρων . ἐκεῖνος καί γάρ καί ὁ κατ´ ἐκεῖνος τολμάω πάλαι ὁ ὑπόστασις ὁ τοιοῦτος ἕνωσις , ὅς καί υἱός δυάς , ὁ μέν ὡς Θεός Λόγος , ὁ θʹ ὡς υἱός ἄνθρωπος , κατά σχέσις ἑνόω , ὁ ὁυοβουλίαν μόνος ἀλλήλων ὁ νάω υἱός ὁ Θεός , ὁ αὐτός θεός ὁμοῦ τε καί ἄνθρωπος ληρέω , ὁ ὁ εὐσεβής αἰσχρῶς ἀπελαύνω κατάλογος , ἐνυπόστατος εἶπον ὁ ὑπό ὁ θεότης προσλαμβάνω ἐν Χριστός ἔννους καί ἔμψυχος σάρξ , ἀλ οὐ ετερουποστατος , ὡς ἐκεῖνος . σύ δδʹ οὐ δύο κατ´ ἐκεῖνος συνέρχομαι ὑπόστασις ἀλλήλων . ἀλλά τοσοῦτος εἰμί λέγω , ὅσος ἐκεῖνος ὑπερβάλλω οὗτος ὁ ἀτοπία . ἐγώ δέ μήτε οὗτος , μήτε ἐκεῖνος λέγω , ἑκατέρωθεν καί γάρ ὡσαύτως ὁ πτῶμα , αὐτός δίκαιος εἄν εἰμί ἑξῆς διδάσκω καί σαφηνίζω ὁ σός δόγμα . οὖον γάρ δή ὡς ἐν οὐσία συμβεβηκός οὗτος εἄν λέγω · οὖον μόνος ὅτι συντίθημι ἐκ συμβεβηκός τε καί οὐαἰας κατασκευάζω ὁ ἁπλόος καί ὑπερούσιος φύσις , οὕτως λέγω , ἀλ ὅτι καί πρός ἀλλήλων ὁ συμβεβηκός μή διαφέρω ἀμήχανος , οὖον ὁ ἀριθμός φημί μόνος , ἀλλά καί ὁ λόγος . καί δή φράζω , ὄνομα , φημί , ἐκεῖνος πᾶς φημί ὁ Θεός , καθ´ εἷς ὑπόκειμαι λέγω , καί μήτε ὁ οὐσία ὁ Θεός μῆτε ἀλλήλων μηδ´ ὁστισοῦν εἷς μηδείς διαφέρω . καί εἰμί ὄνομα οὗτος μόνος λέγω , φιλόσοφος , πρᾶγμα ψιλός , καί οὕτως