cogPG.PG151 309
ὡς ἀληθῶς ἕκφυλον καὶ ἀλλότριον , καὶ τῷ σο ηοῷ καὶ ἀρχεκάκῳ δαίμονι μόνῳ καὶ τῇ κατ´ ἐκεῖνον φατρίᾳ προσῆκον . Ἀν εἰσάγει τοιγαροῦν ὁ καινὸς οὑτοσὶ θεομάχος τῆ Ἐκκλησίᾳ τοῦ μαθητοῦ τὸν πριδότην , καὶ τὸν ψευδαπόστολον τοῦ σοφοῦ ἀποστόλου . καὶ τὸν Ἀντίχριστον ἄντικρυς τοῦ Χριστοῦ , Γρηγορίου δηλαδὴ τοῦ μεγάλου , τὸν τῆς ἀληθείας ἀποστάτην τε καὶ πολέμιον , ἀκίνδυνον φηι τὸν ψευδώνυμον , ἠρέμα μὲν τὸ κατ´ ἀρχὰς καὶ κατὰ μικρὸν , εἰτα καὶ γυμνῇ τῇ κεφαλῇ , τοῦτο δὴ τὸ λεγόμενον · τὸν μὲν καὶ καθ´ ἑκάστην καὶ λόγοις καὶ πράγμασινἰἐξαίρων καὶ συνιστὰς , Γρηγορίου δὲ καὶ τῆς κατ´ αὐτὸν ἱερᾶς ἕσαιοίας κατατρέχων καὶ μὴ παρόντων , καὶ σχεδὸν ἐοήμην καταδικάζων , καὶ ἡκέρας ὅλας καὶ νύκτας τῷ τῆς αἱοέσεως συνὺν διδασκάλῳ , κἀκεῖνα καὶ σπουδάζων καὶ συλλαλῶν καὶ συμπράττων κατά γε τῆς εὐσεβείας καὶ τῶν ταύτης προμάχων . ἃ βίβλοι καὶ μνῆμαι φέθουτ ι . Καὶ ἵνα τὰ ἐν μέσῳ συντέμω , Γρηγόριος μὲν ὁ τοῦ φωτὸς υἱὸς καὶ λαμπρὶς κῆρυξ . μετὰ τὰς μακράς συκοφαντίας ἐκείνας καὶ περιόδους . ἐπεὶ καὶ δημοσίων αὐτὸν ἀδικημάτων , καὶ καθοσιώσεως ἢ καὶ στάσεως , οἱ τούτων δημιουργοὶ καὶ κοινωνοὶ πρὸς τοῖς ἄλλοις κρίνειν ἠξίουν , τὰς ἀληθεῖς κατ´ αὐτοῦ πειρώμενοι συσκιάζειν ὑπ´ αἰσχύνης αἰτίας , μᾶλλον δὲ καὶ ταῦτα κἀκεῖνα ψευδῶς ἄλλοτε ἄλλως συνείροντες κατὰ τοῦ ἀλήπτου . καὶ διὰ πάντων συκοφαντοῦντες . καὶ σκότος καὶ εἰρκτὴν φεῦ ! ὡς κακοῦργος ὑπ´ αὐτῶν καταδικάζεται τελευταῖον , ἵνα μηδ´ ἐν τούτῳ τῆς εἰκόνος καὶ τῆς μιμήσεως ἀπολειφθῇ τοῦ σεπτοῦ Ἱερεμίου , καθὰ δὴ καὶ προὔφην , ὥσπαρ ἐκεῖνος τοῦ βορβόρου πάλαι τὸν λόκκον ὑπὲρ τῶν θείων χρησμῶν καὶ τῆς ἀληθείας , οὕτω δὲ καὶ αὐτὸς οὕτος ὑπὸ τῶν ὁμοφύλων ὑπὲρ τῶν αὐτῶν ἄντικρυς ἢ καὶ μειζόνων τὴν εἰρκτὴν καταδικασθεὶς , Δωροθέου τοῦ καλλίστου φοιτητοῦ τε καὶ φίλου κἀνταῦθα συνόντος , ὥσπερ δὴ καν τοῖς ἄλλοι πειρασμοῖς καὶ ταῖς περιόδοις , καὶ τῆς χρονίας καθείρξεως , καὶ τῶν λοιπῶν ἀνιαρῶν μετέχοντος πῶς ἄν εἴποις ἡδέως Ὁ δ´ ἐπὶ κακῇ μοίρα τῆς Ἐκκλησίας προστάτης , ἐπεὶ καὶ τὸν λέοντα τουτονὶ δέσμιον εἰχε καθάπερ ἐπύθει , καὶ τὸ πᾶν ἤδη τοῦ ἀγῶνος αἰσχρῶς ᾤετο διανύσαι , κατὰ πολλὴν τοῦ κωλύσοντος ἐρημίαν , καὶ προστάτην Ἐκκλησίας , ὦ γῆ , καὶ ἥλιε , καὶ θεσμὰ θεῖα , καὶ μαρτύρων , καὶ ὁμολογητῶν , καὶΓατέοων ερῶν ἄθλοί τε καὶ ἀγῶνες , τῶν μετὰ Χριστὸν καὶ τὴν ἐκείνου σφαγὴν καὶ τὸ αἱμα ταύτην συστησαχένων , τὸν ἀλιτήοιον καὶ προδότην τῆς Ἐκκὸηαίας ἀκίνδυνον φημι , τὸν τῶν αἰρέσεων ἀρχηγ´ν καὶ ταμίαυ μετὰ τ´ ν πρῶτον ἐκεῖνον ἔσπευδεν ἀναδεῖΚαι ! παιδαγωγὸν ἄν τις εἶπε τὸν ἅδην , καὶ τροφέα τον θάνατον , καὶ τῷ πυρὶ τὴν τοῦ πονηροῦ καταιγίδα , καὶ τοῖς ἀρνίοις τὸν λύκον , διδάσκαλον εἰπέ μωι καὶ πατέρα τῆς Ἐκκλησίας ἐκεῖνον , ἵνα τί καὶ παρπθεωρήσω , τὸν τῆς θεότητος ὑβριστήν ! τὸν τῆς δἱξος τοῦ Μονογενοῦς ἀναιρέτην μετὰ Ἰουδαίων τῶν κάκιστ´ ἀπολονμένον ! τὸν τοῦ Πνεύματος πολέμιον ὑπὲρ οὐστινασοῦν ἂν εἴποις Μακεδονίους ! τὸν ἐχθρὸν ὁμοῦ τῆς μεγάλης Τριάδος ! τὴν τῶν σίρέσεων ἀποθήκην ! ἐκεῖνον σὺ ποιμένα καὶ διδάσκαλον ἐκκλησίας , τὸν ὑπὲρ πάντας σφοδρὸν ἐκείνης ὑβριστὴν καὶ διώκτην ! ἵνα τί καὶ διδάξῃ ταύτην : τὰς κτιστὰς θεότητας , ὧν ἐκεῖνος πατήρ τε καὶ δημιουργὸς μόνος ; ἢ τὰς Πλατωνικὰς ἰδέας , καὶ τοὺς πάλαι σεσηπότας καὶ ὀδωδότας φληνάφους ἐκείνους , καὶ τὴν θνητὴν ζωὴν , καὶ τὸ μὴ κυρίως ἀγαθόν τε καὶ ὃν , καὶ ὅσα τῆς μυθευομένης Ἑλληνικῆς ἐκείνης τερατείας καὶ τῆς ἀπάτης ; Καλά γε ταῦτα , καὶ σοὶ καὶ τοῖς σοῖς ὄντως προσήκοντα μυσταγωγοῖς τε καὶ θεολόγοις , Δεῖ δὲ παρ´ ὑμῶν πάντως μαθεῖν τῶν κενῶν διδασκάλων τοὺς κακῶς ὑφ´ ὑμῶν ποιμαινομένους κἀκεῖνα · τὴν κτιστὴν ἐνέργειάν φημι τοῦ Θεοῦ · ἵνα καὶ τὴν ἐκείνου φύσιν κτιστὴν συγκατασκευάσωσι κατὰ πᾶσαν ἀνάγκην · τὸ ταυτὸν καὶ ἀδιάφορον πάντη φύσιν τε καὶ ἐνέργειαν ἐπὶ Θεοῦ πεφυκέναι · ἢ τὸ φύσιν εἶναι τὸν Θεὸν μόνην τῶν φυσικῶν πάντων ἐστερημένην · ἢ τὰ φυσικὰ τοῦ Θεοῦ τῆς φύσεως ὑστερογενῆ καὶ κτιστὰ πεφυκέναι · τῆς γὰρ ὑμετέρας δυσσεβείας ἢ ἀθεῖας καὶ ἄμφω ταῦτα · τοτὲ μὲν καὶ τὴν φύσιν αὐτὴν καθάπαξ διὰ τῆς ἀναιρέσεως τῶν φυσικῶν ἀναιρούντων , τοτὲ δὲ κτίσμα κἀκείνην δι´ ἑκείνων ἀποδεικνύντων · ἐπεὶ δεῖ κατάλληλα ταῖς φύσεσιν εἶναι τὰ φυσικὰ κατὰ τοὺς θεολόγους Πατέρας · ἀνάγκη καὶ γὰρ ὡς ἔοικεν ἀσεβεῖν ὑμᾶς οὐχ ἑνί γε τῷ τρόπῳ καὶ δυοῖν ἴσως , κατὰ τοὺς ἀρχαίους ἐκείνους τῶν αἱρέσεων καθηγητάς τε καὶ νομοθέτας , ἀλλὰ καὶ πᾶσιν ὁμοῦ . Καὶ τί χρὴ λέγειν ; ὅπου γε καὶ τὴν ὑμνουμένην τῆς ἀνθρωπείας φύσεως ὑπερφυᾷ ναὶ ἀπόῤῥητον ἐξηρνήσασθε θέωσιν ; ὑπὲρ Χς κατὰ τὸ εἰρημένον πρᾶξις πᾶσα Χριστοῦ καὶ ἅπαν μυστήριον , ὁνόματι καὶ νῷ μόνῳ τιμᾷν ταύτην δῆθεν διδάξαντες , πράγματι δ´ ἐξυβρικότες εἰς αὐτὴν τὰ αἴσχιστά τε καὶ ἀτοπώτατα , τῷ τοῖς κτίσμασι καὶ ταύτην συναριθμῆσαι , καὶ κάτω θεῖναι ψυχῇ τολμηρᾷ καὶ γλώττῃ τὴν τῶν ἁπάντων ἐπέκεινα · καὶ μηδὲ τὸ καινὸν αἰσδεσθέντες καὶ ὑπερφυὲς τοῦ μυστηρίου τουτουῒ φανερώσεως , ὡς οὐκ ἄγγελος , οὐδὲ πρέσβυς , ἀλλ´ αὐτὸς ὁ μονογενὴς Υἱὸς , ὁ ὤν ἐν τοῖς κόλποις τοῦ Πατρὸς , ἔργοις τε καὶ λόγοις ὑπερφυῶς ἐξηγήσατο , πρὶν μὲν ἀναβῆναι τὸ ὄρος σὺν τοῖς λογάσι τῶν μαθητῶν , βασιλείαν ὀνομάσας ἐκεῖνο Θεοῦ , καὶ δόξαν κοινὴν ἑαυτοῦ τε καὶ τοῦ ἰατρὸς · ἐκεῖσε δ´ ἀνιὼν τὴν κεκρυμμένην ἀστραπὴν ὑπὸ τὴν οάρκα τῆς οὐσιώδους καὶ θείας εὐπρεπείας παραδείξας , καὶ δείξας κατὰ τὸν μέγαν φάναι Πασίλειον , ὡς αὐτός ἐστι τὸ φῶς τὸ ἀληθινὸν , τὸ φωτίζον πάντα ἄνθρωπον ἐρχόμενον εἰς τὺν κόσμον , καθόσον ἐδύναντο βλέπειν οἱ σωματικος ὀφθαλμοὺς περιφέροντες , οἱ αὐτοὶ θεολόγοι καὶ τοῦτό φασιν , ἵνα μὴ σὺν τῆ ὁράσει καὶ τὸ ζῆν ἀπολέσωσιν . Ἐντεῦθεν καὶ τῆς ἐν τῷ μέλλοντι τελεωτέρας τοῦ Θεοῦ κοινωνίας τε καὶ θεώσεως , καθ´ ἣν οἱ δίκαιοι λάμψουσιν ὡς ὁ ῆλιος ἐν τῇ βασιλείᾳ τοῦ Πατρὸς αὐτῶν , καὶ ἱσάγγελοι ἔσονται , καὶ υἱοὶ Θεοῦ κατὰ τὸν αὐτοῦ τοῦ τῆς δόξης ἡλίου λόγον , ἰταμῶς ἐκείνους ὁμοῦ πάντας ἐκόλλλετε , διὰ τῆς μεγάλης τοῦ Χριστοῦ μεταμορφόσεως
Lemmas: ὡς ἀληθής ἕκφυλος καί ἀλλότριος , καί ὁ σο ἠῷος καί ἀρχέκακος δαίμων μόνος καί ὁ κατ´ ἐκεῖνος φατρία προσήκω . εἰς εἰσάγω τοιγάρ ὁ καινός οὗτος θεομάχος τῆ ἐκκλησία ὁ μαθητής ὁ προδίδωμι , καί ὁ ψευδαπόστολος ὁ σοφός ἀπόστολος . καί ὁ ἀντίχριστος ἄντικρυς ὁ Χριστός , Γρηγόριος δηλαδή ὁ μέγας , ὁ ὁ ἀλήθεια ἀποστάτης τε καί πολέμιος , ἀκίνδυνος φημί ὁ ψευδώνυμος , ἠρέμα μέν ὁ κατ´ ἀρχή καί κατά μικρός , εἶτα καί γυμνός ὁ κεφαλή , οὗτος δή ὁ λέγω · ὁ μέν καί καθ´ ἕκαστος καί λόγος καί πραγμασινιεξαιρεω καί συνίστημι , Γρηγόριος δέ καί ὁ κατ´ αὐτός ἱερός ἕννυμι κατατρέχω καί μή πάρειμι , καί σχεδόν οἴομαι καταδικάζω , καί ἀκέρα ὅλος καί νύξ ὁ ὁ αἱοέσεως σύνειμι διδάσκαλος , ἐκεῖνος καί σπουδάζω καί συλλαλέω καί συμπράσσω κατά γε ὁ εὐσέβεια καί ὁ οὗτος πρόμαχος . ὁ Βίβλος καί μνήμη φέθουτ ι . καί ἵνα ὁ ἐν μέσος συντέμνω , Γρηγόριος μέν ὁ ὁ φάος υἱός καί Λαμπρίς κῆρυξ . μετά ὁ μακρός συκοφαντία ἐκεῖνος καί περίοδος . ἐπεί καί δημόσιος αὐτός ἀδίκημα , καί καθοσίωσις ἢ καί στάσις , ὁ οὗτος δημιουργός καί κοινωνός πρός ὁ ἄλλος κρίνω ἀξιόω , ὁ ἀληθής κατ´ αὐτός πειράω συσκιάζω ὑπό αἰσχύνη αἴτιος , μᾶλλον δέ καί οὗτος ἐκεῖνος ψευδής ἄλλοτε ἄλλως συνείρω κατά ὁ ἄληπτος . καί διά πᾶς συκοφαντέω . καί σκότος καί εἱρκτή φεῦ ! ὡς κακοῦργος ὑπό αὐτός καταδικάζω τελευταῖος , ἵνα μηδ´ ἐν οὗτος ὁ εἰκών καί ὁ μίμησις ἀπολείπω ὁ σεπτός Ἱερεμίας , καθά δή καί προφαίνω , ὥσπαρ ἐκεῖνος ὁ βόρβορος πάλαι ὁ λόκκος ὑπέρ ὁ θεῖον χρησμός καί ὁ ἀλήθεια , οὗτος δέ καί αὐτός οὗτος ὑπό ὁ ὁμόφυλος ὑπέρ ὁ αὐτός ἄντικρυς ἢ καί μείζων ὁ εἱρκτή καταδικάζω , Δωρόθεος ὁ καλός φοιτητής τε καί φίλος ἐνταῦθα σύνειμι1 , ὥσπερ δή καν ὁ ἄλλος πειρασμός καί ὁ περίοδος , καί ὁ χρόνιος κάθειρξις , καί ὁ λοιπός ἀνιαρός μετέχω πῶς ἄν εἶπον ἡδύς ὁ δδʹ ἐπί κακός μοῖρα ὁ ἐκκλησία προστάτης , ἐπεί καί ὁ λέων οὗτος δέσμιος ἔχω καθάπερ πύθω , καί ὁ πᾶς ἤδη ὁ ἀγών αἰσχρῶς οἴομαι διανύω , κατά πολύς ὁ κωλύω ἐρημία , καί προστάτης ἐκκλησία , εἰμί γῆ , καί ἥλιος , καί θεσμός θεῖον , καί μάρτυς , καί ομολογητής , καὶΓατέοων ἐράω ἆθλος τε καί ἀγών , ὁ μετά Χριστός καί ὁ ἐκεῖνος σφαγή καί ὁ αἷμα οὗτος συστησαχένων , ὁ ἀλίτης καί προδότης ὁ Ἐκκὸηαίας ἀκίνδυνος φημί , ὁ ὁ αἵρεσις ἀρχηγός καί ταμία μετά τ Ν πρῶτος ἐκεῖνος σπεύδω ἀναδεῖΚαι ! παιδαγωγός ἄν τις εἶπον ὁ ἅδην , καί τροφεύς ὁ θάνατος , καί ὁ πῦρ ὁ ὁ πονηρός καταιγίς , καί ὁ ἀρνίον ὁ λύκος , διδάσκαλος εἶπον μος καί πατήρ ὁ ἐκκλησία ἐκεῖνος , ἵνα τίς καί παρπθεωρήσω , ὁ ὁ θεότης ὑβριστής ! ὁ ὁ δισσός ὁ Μονογενώ ἀναιρέτης μετά Ἰουδαῖος ὁ κάκιστ´ ἀπόλλυμι ! ὁ ὁ πνεῦμα πολέμιος ὑπέρ οὐστινασοῦν εἄν εἶπον Μακεδόνιος ! ὁ ἐχθρός ὁμοῦ ὁ μέγας Τριάς ! ὁ ὁ σίρέσεων ἀποθήκη ! ἐκεῖνος σύ ποιμήν καί διδάσκαλος ἐκκλησία , ὁ ὑπέρ πᾶς σφοδρός ἐκεῖνος ὑβριστής καί διώκτης ! ἵνα τίς καί διδάσκω οὗτος : ὁ κτίστης θεότης , ὅς ἐκεῖνος πατήρ τε καί δημιουργός μόνος ; ἢ ὁ πλατωνικός ἰδέα , καί ὁ πάλαι σήπω καί ὄζω φλήναφος ἐκεῖνος , καί ὁ θνητός ζωή , καί ὁ μή κύριος ἀγαθός τε καί ὅς , καί ὅσος ὁ μυθέομαι Ἑλληνικός ἐκεῖνος τερατεία καί ὁ ἀπάτη ; Καλή γε οὗτος , καί σύ καί ὁ σός εἰμί προσήκω μυσταγωγός τε καί θεολόγος , Δεύς δέ παρ´ σύ πάντως μανθάνω ὁ κενός διδάσκαλος ὁ κακῶς ὑφ´ σύ ποιμαίνω ἐκεῖνος · ὁ κτίστης ἐνέργεια φημί ὁ Θεός · ἵνα καί ὁ ἐκεῖνος φύσις κτίστης συγκατασκευάζω κατά πᾶς ἀνάγκη · ὁ τατός καί ἀδιάφορος πάντῃ φύσις τε καί ἐνέργεια ἐπί Θεός φύω · ἢ ὁ φύσις εἰμί ὁ θεός μόνος ὁ φυσικός πᾶς στερέω · ἢ ὁ φυσικός ὁ Θεός ὁ φύσις ὑστερογενής καί κτιστός φύω · ὁ γάρ ὑμέτερος δυσσέβεια ἢ ἀθεΐα καί ἄμφω οὗτος · τοτέ μέν καί ὁ φύσις αὐτός καθάπαξ διά ὁ ἀναίρεσις ὁ φυσικός ἀναιρέω , τοτέ δέ κτίσμα ἐκεῖνος δις ἐκεῖνος ἀποδείκνυμι · ἐπεί δεῖ κατάλληλος ὁ φύσις εἰμί ὁ φυσικός κατά ὁ θεολόγος Πατέρας · ἀνάγκη καί γάρ ὡς ἔοικα ἀσεβέω σύ οὐ εἷς γε ὁ τρόπος καί δύο ἴσως , κατά ὁ ἀρχαῖος ἐκεῖνος ὁ αἵρεσις καθηγητής τε καί νομοθέτης , ἀλλά καί πᾶς ὁμοῦ . καί τίς χρή λέγω ; ὅπου γε καί ὁ ὑμνέω ὁ ἀνθρώπειος φύσις ὑπερφυής ναί ἀπόρρητος ἐξαιρέω θέω ; ὑπέρ ΧΣ κατά ὁ εἴρω πρᾶξις πᾶς Χριστός καί ἅπας μυστήριον , ὄνομα καί νάω μόνος τιμάω οὗτος δῆθεν διδάσκω , πρᾶγμα δδʹ ἐξυβρίζω εἰς αὐτός ὁ αἰσχρός τε καί ἄτοπος , ὁ ὁ κτίσμα καί οὗτος συναριθμέω , καί κάτω τίθημι Ψυχή τολμηρός καί γλῶσσα ὁ ὁ ἅπας ἐπέκεινα · καί μηδέ ὁ καινός αἰσδεσθέντες καί ὑπερφυής ὁ μυστήριον οὗτος φανέρωσις , ὡς οὐ ἄγγελος , οὐδέ πρέσβυς , ἀλ αὐτός ὁ μονογενής υἱός , ὁ εἰμί ἐν ὁ κόλπος ὁ πατήρ , ἔργον τε καί λόγος ὑπερφυῶς ἐξηγέομαι , πρίν μέν ἀναβαίνω ὁ ὄρος σύν ὁ λογάς ὁ μαθητής , βασίλειος ὀνομάζω ἐκεῖνος Θεός , καί δόξα κοινός ἑαυτοῦ τε καί ὁ ἰατρός · ἐκεῖσε δδʹ ἄνειμι ὁ κρύπτω ἀστραπή ὑπό ὁ οάρκα ὁ οὐσιώδης καί θεῖος εὐπρέπεια παραδείκνυμι , καί δείκνυμι κατά ὁ μέγας φαίνω πασιλειος , ὡς αὐτός εἰμί ὁ φάος ὁ ἀληθινός , ὁ φωτίζω πᾶς ἄνθρωπος ἔρχομαι εἰς τύν κόσμος , καθόσον δύναμαι βλέπω ὁ σωματικός ὀφθαλμός περιφέρω , ὁ αὐτός θεολόγος καί οὗτος φημί , ἵνα μή σύν τῆ ὅρασις καί ὁ ζῶ ἀπόλλυμι . ἐντεῦθεν καί ὁ ἐν ὁ μέλλω τέλειος ὁ Θεός κοινωνία τε καί θέωσις , καθ´ ὅς ὁ Δίκαιος λάμπω ὡς ὁ ἥλιος ἐν ὁ βασίλεια ὁ πατήρ αὐτός , καί ἰσάγγελος εἰμί , καί υἱός Θεός κατά ὁ αὐτός ὁ ὁ δόξα ἥλιος λόγος , ἰταμός ἐκεῖνος ὁμοῦ πᾶς κολλάω , διά ὁ μέγας ὁ Χριστός μεταμόρφωση