cogPG.PG151 567
γνώμονες οἱονεὶ τινές εἰσι τοῖς τὴν ἱερὰν μετιοῦς καὶ θαυμαστὴν ταύτην φιλοσοφίαν , πρὸς τὸν πρωτότυπον ἐκεῖνον θεῖον κανόνα , τὸν ἕνα πάντων καθηγητὴν ἀπευθύνοντα . Τίνας οὕν φηαι Γρηγορᾶς τοὺς Εὐχίτας εἶναι καὶ Μασαλιανούς ; τοὺς νῦν τὴν ἱερὰν προσευχήν τε καὶ νῆψιν ἱερῶς μετιόντας ὁσίους , κατὰ μίμησιν τούτων τῶν θεοφόρων ; ἢ τούτους μᾶλλον τοὺς ὀδηγοὺς τῶν τοιούτων ; ὁ γὰρι τὰ σπέρματα παρασχὼν καὶ τῶν φύντων αἴτιος φησί τις τῶν ἔξω · ἢ καὶ τούτους κἀκείνους · τῶν γὰρ αὔτῶν ὑπεύθυνοι κατὰ Γρηγορᾶν καὶ οὕτοι κἀκεῖνοι . Καὶ δεῖ κατὰ ταυτὰ τὴν ἴσην ἑκατέροις δίκην λαγχάνειν . Τὸ γὰρ ὅτι καὶ πρὸς τὸν κοινὸν ἀνατρέχει ταυτὶ δεσπότην κατὰ πᾶσαν ἀνάγκην , νῦν ἀφίημι λέγειν , τὴν ὑπερβολὴν τῆς τοῦ φιλοσόφου βλασφημίας ἀποποιούμενος . Ἀλλὰ πρὸς ἐκεῖνον ἐπάνιμεν δὴ καὶ αὖθις . Εἰπὲ τοιγαροῦν , ὦ φιλόσοφε , πρὸς τῶν σῶν ἀστέρων , καὶ ἀριθμῶν , καὶ γραμμῶν καὶ συλλογισμῶν , πόθεν κἀκ τίνος ἀξιολόγου τῆς ἀρχῆς τε καὶ τῆς αἰτίας ὁρμώμενος , τοὺς τῆς μακαρίας καὶ θεοειδοῦς προσευχῆς τούτους ἐργάτας , τοῖς Εὐχίταις ἐκείνοις οἷς λέγεις συνῆψας , μᾶλλον δ´ αὐτοὺς ἐκείνους καὶ οὐκ ἄλλους φὴς αἶναι τούτους ; Ἄρ´ ἐπειδὴ τὸ ἀδιαλείπτως προσεύχεσθαι , καὶ κατὰ μόνας ἑαυτοῖς τε καὶ Θεῷ συγγίνεσθαι διὰ βίου καθόσον οἷόν τε σπουδὴν παρὰ πάντα ποιοῦνται τὸν βίον ; Ἀλλὰ ταῦτα Χριστοῦ τε καὶ τῶν πρώτων αὐτοῦ μαθητῶν πρὸ βραχέος ἐδείχθη σπουδάσματά τε καὶ παραγγέλματα . Ἀλλὰ διὰ τὴν προσευχὴν , καὶ τὴν περὶ αὐτὴν ἀκάματον ἐκείνην σπουδήν , δεῖ καὶ τοὺς θεοφόρους τούτους κατὰ ταυτὰ τοῖς αἱρετικοῖς ἐκείνοις ἐλαύνεσθαι , φαίης λν αὐτός ; Καὶ εἰ ταῦθ´ οὔτω δεῖ γίνεσθαι , κατὰ τὴν σὴν ὑψηλὴν ταυτηνὶ φιλοσοφίαν τε καὶ διδασκαλίαν , ὅτου χάριν μὴ καὶ τὴν θεοπαράδοτον προσευχὴν , καθ´ Πν καὶ Πατέρα τὸν Θεὸν ὑπερφυῶς οἱ πιστοὶ καλεῖν ἐδιδάχθημεν , πῶν τῆς Ἐκκλησίας ἐκβάλλεις προθύρων , ἐπειδὴ καὶ Μασαλιανοὶ ταύτῃ μᾶλλον ἡμῶν διὰ βίου παντὸς χρῶνται , πᾶσαν ἄλλην εὐχὴν ἱερὰν καὶ ψαλμῳδίαν παραιτούμενοι ; Δεῖ δὲ κατὰ σὲ μηδὲ Θεὸν ἕνα καὶ μόνον τὸν τοῦ παντὸς σέβειν Δεσπότην , μηδὲ μοναρχίας ἀτιποιαῖσθαι . Ἐπειδὴ καὶ Ἰουδαίοις καὶ Ἀχαιμενίδαις , καὶ δὴ καὶ τοῖς ἐκ τῆς Ἄγαρ ὁμοῦ πᾶσιν αὐτὸ τοῦτο δοκεῖ , καὶ Θεὸν ἕνα καὶ Κύριον πρεσβεύουσι τοῦ παντός . Συνεκβαλλέσθω δὲ καὶ Μωσῆς καὶ προφῆται σὺν αὐτῷ πάντες , καὶ θεολόγοι τῆς Παλαιᾶς , τοῦτο δέ φημι τὸ Μαρκίωνος , ἐπειδὴ καὶ Ἰουδαίοις δοκεῖ πως ταῦτα σεπτά . Ἀλλὰ καὶ τὸ τῆς Τριάδος ὑπερφυὲς διαγραφέσθω κατὰ ταυτά σοι μυστήριον , διὰ τὸ πλῆθος καὶ τὴν διαφοράν τῶν προσώπων , ὡς ἂν μὴ τὴν Ἑλληνικὴν πολυθεῖαν καὶ αὐτὸς δόξαις πρεσβεύειν . Τί δέ ; οὐχὶ καὶ οἱ δαίμονες Υἱὸν Θεοῦ τὸν Χριστὸν ἀπεκάλουν διαπρυσίῳ φωνῇ , Τί ἡμῖν παὶ σοί , λέγοντες , Υἱὲ τοῦ θεοὺς καὶ , οἶδα σετίς εΙ ὁ Υἱὸς τοῦ Θεοῦ ; Ἃροὖν διὰ ταῦτα καὶ τὴν οὐράνιον καὶ θεόπνευστον ταύτην θεολογίαν τε καὶ ὁμολογίαν ἀρνήση , καὶ ἄθεος ἔσῃ , καὶ δαιμόνων καὶ Ἰουδαίων ἀτοπώτερός τις , καὶ χείρων τά γε πρὸς τὴν εὐσέβειαν , καὶ τὴν ἀνωτάτω περὶ Θεοῦ φημι δόξαν τε καὶ λατρείαν , ἐπειδή γε κἀκείνοις οὔτω ταῦτα ὃοκεῖ , εἰ καὶ μὴ καλῶς μηδὲ κατὰ σώζοντα λόγον ; Ἦ ἀγνοεῖς , ὅτι σκότος ἐστὶν ὁ τοῦ ψεύδους πατὴρ , καὶ φῶς ὑποκρίνεται , καὶ εἰς ἄγγελον μετασχηματιζεται φωτὸς , κλέπτων εἰς ἑαυτὸν ὁ μιαρὸς τὴν τοῦ Θεοῦ δόξαν καὶ σφετεριζόμενος ; Οὕτω προφήτας ἀποστείλαντος τοῦ Θεοῦ πάλαι διὰ τὴν τοῦ γένους ἡμῶν σωτηρίαν , τοὺς ψευδοπροφήτας ἐκεῖνος τὸ ψεῦδος διδάσκοντας ἀνταπέστειλεν . Οὕτως ἐν Αἰγύπτῳ Μωσῇ τε καὶ Ἀαρὼν τοῖς ὑπουργοῖς τῶν Θεοῦ τεραστίων τοὺς περὶ Ἰαννῆν τε καὶ Ἰαμβρῆν θαυιματοποιούς τε καὶ μάγους ἀντέστησεν . Οὕτω τοῖς ἀποστόλοις συγκατέμιξε τοὺς ψευδαποστόλους , καὶ τοὺς πλάνους καὶ ἀπατεῶνας τοῖς ὁδηγοῖς καὶ διδασκάλοις τῆς ἀληθείας . Καὶ τί χρὴ τἄλλα λέγειν , Ἐπου γε καὶ Χριστοῦ τοῦ πάντων Δεσπότου κατὰ ταυτὰ δηλαδὴ συγχωροῦντος , τὸν Ἀντίχυιστον ἀντταὰειι τὸ τελευταῖον κατὰ τὸν αὐτοῦ φημι θεῖολόγον , Ἐγὼ ἡλθον , εἰπόντα , πάλαι πρὸς Ἰενδαίους ἐν τῷ ὀνόματι τὸῦ Πατρός μου , καὶ οὐ λαμβάνετέ με · ἐάν ἄλλος ἔλθῃ ἐν τῷ ὀνόματι τῷ ἰδίῳ , ἐκεῖνον λήψεσθε Ταῦτα μὲν οὖν οὐ καθάπαξ ἀγνοεῖ Γρηγορᾶς , ὡς αὐτὸς ἐγὼ τέως οἴομαι · κακουργεῖ δὲ μᾶλλον ἑκὼν κατὰ τῆς Ἐκκλησίας καὶ τοῦ Θεοῦ , συμπράττων καὶ κατ´ αὐτὰ δὴ ταῦτα τῷ ἀρχεκάκῳ δαίμονι , καὶ διάβολος ἄλλος τοῖς ἀπὸ Χριατοῦ καλουμένοις γιγνόμενος . Ἀ γὰρ ἐκεῖνος τῶν ἱερῶν ἀποσυλήσας λόγων πανούργως τοῖς ἰδίοις αὐτοῦ συνῆψεν , ἱνα κλέπτῃ τῷ φαινομένῳ , καὶ μὴ γυμνὸν τὸ τῆς πλάνης προκείμενον ἄγκιστρον , αὐτόθεν ἀπελαύνει τὸ θήραμα , ταῦθ´ ὁ συνεργάτης αὖθις οὖτος ἐκείνου κατὰ τῆς Ἐκκλησίας Χριστοῦ λαμβάνων ἐκεῖθεν , τὴν τῶν δαιμόνων λατρείαν ἐπιγράφειν αὐτῇ σπεύδει , καθάπερ ἐξ ἀντιστρέφου οὐ τοὺς λῃστάς τε καὶ ἱεροσύλους ἐκείνους κακίζων , καθάπερ ἔδει , ἀλλὰ τοὺς τοῖς σφετέροις αὐτῶν ἱεροῖς κατὰ νόμους ἱεροὺς δηλαδὴ καὶ θεσμὰ δεῖα χρωμένους , ἐπειδή γε κακῶς ἐκεῖνοι τούτων ἀποσυλήσαντες , κάκιστα καὶ ὡς οὐκ ἔξεστι περιφέρουσιν . Ὁ δ´ αὐτὸς ἄν μοι δοκοίη καὶ βασιλέα κακίζειν ὡσαύτως διὰ τὴν ἀλουργίδα τε καὶ τὸν ἑπὶ τῆς κεφαλῆς στέφανον . Ἐπειδὴ καὶ τῶν ἐπιβούλων τε καὶ τυράννων πλείστοις κατὰ καιροὺς ἐξεγένετο κακῶς τούτοισι χρήσασθαι , καὶ τῷ Θεῷ μὴ κατάλληλον εἶναι τοὔνομα φάσκειν , διὰ τὸ καὶ κτίσμασι καὶ δαιμονίοις παρ´ ὡντινωνοῦν ἐπιτεθεῖσθαι πάλαι κακῶς , καὶ τῷ Χριστῷ μὴ προσήκειν τὸ μέγα γε τοῦτο τῆς θεότητος ὁμοῦ καὶ τῆς ἀνθρωπότητος πρόσρημα διὰ τὸν Ἀντίχριστον Ἀλλὰ λῆρος ταῦτα καὶ γέλως καὶ πλάνη , καὶ ἀθεῖας κολοφὼν ἄντικρυς , Τί δὲ καὶ κοινὸν . ὥ κενὲ σὺ κωμῳδὲ , καὶ μῶμε τῶν ἰερῶν , ἄλλο κατιδὼν ἔχεις ἐν τούτοις κἀκείνοις , ὥστε καὶ κοινοποιεῖν ἅπαν τὸ κατ´ αὐτοὺς , ἐκτὸς εἰ μὴ τὰς συκοφαντίας ἐκείνας αὖθις καὶ τὸ περιφανὲς καὶ ἀλλόκαλῶς
Lemmas: γνώμων οἱονεί τις εἰμί ὁ ὁ ἱερά μετιοῦς καί θαυμαστός οὗτος φιλοσοφία , πρός ὁ πρωτότυπος ἐκεῖνος θέω κανών , ὁ εἷς πᾶς καθηγητής ἀπευθύνω . τίς οὖν φημί Γρηγοράς ὁ Εὐχίτης εἰμί καί Μασαλιανός ; ὁ νῦν ὁ ἱερά προσευχή τε καί νῆψις ἱερός μέτειμι1 ὅσιος , κατά μίμησις οὗτος ὁ θεόφορος ; ἢ οὗτος μᾶλλον ὁ ὁδηγός ὁ τοιοῦτος ; ὁ γάρι ὁ σπέρμα παρέχω καί ὁ φύω αἴτιος φημί τις ὁ ἔξω · ἢ καί οὗτος ἐκεῖνος · ὁ γάρ αὐτός ὑπεύθυνος κατά Γρηγορᾶς καί οὕτος ἐκεῖνος . καί δεῖ κατά ευτός ὁ ἴσος ἑκάτερος δίκη λαγχάνω . ὁ γάρ ὅτι καί πρός ὁ κοινός ἀνατρέχω οὗτος δεσπότης κατά πᾶς ἀνάγκη , νῦν ἀφίημι λέγω , ὁ ὑπερβολή ὁ ὁ φιλόσοφος βλασφημία ἀποποιέω . ἀλλά πρός ἐκεῖνος ἐπανέρχομαι δή καί αὖθις . εἶπον τοιγάρ , εἰμί φιλόσοφος , πρός ὁ σός ἀστήρ , καί ἀριθμός , καί γραμμή καί συλλογισμός , πόθεν ἐκ τίς ἀξιόλογος ὁ ἀρχή τε καί ὁ αἴτιος ὁρμάω , ὁ ὁ μακάριος καί θεοειδής προσευχή οὗτος ἐργάτης , ὁ Εὐχίτης ἐκεῖνος ὅς λέγω συνάπτω , μᾶλλον δδʹ αὐτός ἐκεῖνος καί οὐ ἄλλος φημί αἰνός οὗτος ; Ἄρα ἐπεί ὁ ἀδιαλείπτως προσεύχομαι , καί κατά μόνος ἑαυτοῦ τε καί Θεός συγγίγνομαι διά βίος καθόσον οἷος τε σπουδή παρά πᾶς ποιέω ὁ βίος ; ἀλλά οὗτος Χριστός τε καί ὁ πρῶτος αὐτός μαθητής πρό βραχύς δείκνυμι σπούδασμα τε καί παράγγελμα . ἀλλά διά ὁ προσευχή , καί ὁ περί αὐτός ἀκάματος ἐκεῖνος σπουδή , δεῖ καί ὁ θεόφορος οὗτος κατά ευτός ὁ αἱρετικός ἐκεῖνος ἐλαύνω , φημί λ αὐτός ; καί εἰμί ταῦθ´ οὐτάω δεῖ γίγνομαι , κατά ὁ σός ὑψηλός οὗτος φιλοσοφία τε καί διδασκαλία , ὅστις χάρις μή καί ὁ θεοπαράδοτος προσευχή , καθ´ ΠΝ καί πατήρ ὁ θεός ὑπερφυῶς ὁ πιστός καλέω διδάσκω , ποῦ ὁ ἐκκλησία ἐκβάλλω πρόθυρον , ἐπεί καί Μασαλιανός οὗτος μᾶλλον ἐγώ διά βίος πᾶς χράω , πᾶς ἄλλος εὐχή ἱερά καί ψαλμῳδία παραιτέομαι ; Δεύς δέ κατά σύ μηδέ θεός εἷς καί μόνος ὁ ὁ πᾶς σέβω δεσπότης , μηδέ μοναρχία ατιποιαιεπομαι . ἐπεί καί Ἰουδαῖος καί Ἀχαιμενίδης , καί δή καί ὁ ἐκ ὁ Ἄγαρ ὁμοῦ πᾶς αὐτός οὗτος δοκέω , καί θεός εἷς καί κύριος πρεσβεύω ὁ πᾶς . συνεκβάλλω δέ καί Μωσῆς καί προφήτης σύν αὐτός πᾶς , καί θεολόγος ὁ Παλαιή , οὗτος δέ φημί ὁ Μαρκίων , ἐπεί καί Ἰουδαῖος δοκέω πως οὗτος σεπτός . ἀλλά καί ὁ ὁ Τριάς ὑπερφυής διαγράφω κατά Ούτος σύ μυστήριον , διά ὁ πλῆθος καί ὁ διαφορά ὁ πρόσωπον , ὡς εἄν μή ὁ Ἑλληνικός πολυθεΐα καί αὐτός δόξα πρεσβεύω . τις δέ ; οὐ καί ὁ δαίμων υἱός Θεός ὁ Χριστός ἀποκαλέω διαπρύσιον φωνή , τις ἐγώ πη σύ , λέγω , υἱός ὁ θεός καί , οἶδα ἵστημι ει ὁ υἱός ὁ Θεός ; ἀρόω διά οὗτος καί ὁ οὐράνιος καί θεόπνευστος οὗτος θεολογία τε καί ὁμολογία ἀρνέομαι , καί ἄθεος εἰμί , καί δαίμων καί Ἰουδαῖος ἄτοπος τις , καί χείρων ὁ γε πρός ὁ εὐσέβεια , καί ὁ ἄνω2 περί Θεός φημί δόξα τε καί λατρεία , ἐπειδή γε ἐκεῖνος οὐτάω οὗτος οἰκέω , εἰμί καί μή καλῶς μηδέ κατά σῴζω λόγος ; ἦς ἀγνοέω , ὅτι σκότος εἰμί ὁ ὁ ψεῦδος πατήρ , καί φάος ὑποκρίνομαι , καί εἰς ἄγγελος μετασχηματίζω φάος , κλέπτω εἰς ἑαυτοῦ ὁ μιαρός ὁ ὁ Θεός δόξα καί σφετερίζω ; οὕτως προφήτης ἀποστέλλω ὁ Θεός πάλαι διά ὁ ὁ γένος ἐγώ σωτηρία , ὁ ψευδοπροφήτης ἐκεῖνος ὁ ψεῦδος διδάσκω ἀνταποστέλλω . οὕτως ἐν Αἴγυπτος Μωσῆς τε καί Ἀαρών ὁ ὑπουργέω ὁ Θεός τεράστιος ὁ περί Ἰαννῆς τε καί Ἰαμβρῆς θαυιματοποιος τε καί μάγος ἀνθίστημι . οὕτως ὁ ἀπόστολος συγκαταμείγνυμι ὁ ψευδαπόστολος , καί ὁ πλάνος καί ἀπατεών ὁ ὁδηγός καί διδάσκαλος ὁ ἀλήθεια . καί τίς χρή ἄλλος λέγω , ἕπω γε καί Χριστός ὁ πᾶς δεσπότης κατά ευτός δηλαδή συγχωρέω , ὁ αντιχυοιδα ἀντταὰειι ὁ τελευταῖος κατά ὁ αὐτός φημί θειολόγος , ἐγώ ἡλσχω , εἶπον , πάλαι πρός Ἰενδαίους ἐν ὁ ὄνομα τό́ς πατήρ ἐγώ , καί οὖον λαμβάνω ἐγώ · ἐάν ἄλλος ἔρχομαι ἐν ὁ ὄνομα ὁ ἴδιος , ἐκεῖνος λαμβάνω οὗτος μέν οὖν οὖον καθάπαξ ἀγνοέω Γρηγοράς , ὡς αὐτός ἐγώ τέως οἴομαι · κακουργέω δέ μᾶλλον ἑκών κατά ὁ ἐκκλησία καί ὁ Θεός , συμπράσσω καί κατ´ αὐτός δή οὗτος ὁ ἀρχέκακος δαίμων , καί διάβολος ἄλλος ὁ ἀπό χριαατος καλέω γίγνομαι . ὅς γάρ ἐκεῖνος ὁ ἱερός ἀποσυλάω λόγος πανοῦργος ὁ ἴδιος αὐτός συνάπτω , ἵνα κλέπτης ὁ φαίνω , καί μή γυμνός ὁ ὁ πλάνης πρόκειμαι ἄγκιστρον , αὐτόθεν ἀπελαύνω ὁ θήραμα , ταῦθ´ ὁ συνεργάτης αὖθις οὗτος ἐκεῖνος κατά ὁ ἐκκλησία Χριστός λαμβάνω ἐκεῖθεν , ὁ ὁ δαίμων λατρεία ἐπιγράφω αὐτός σπεύδω , καθάπερ ἐκ ἀντιστρέφω οὖον ὁ λῃστής τε καί ἱερόσυλος ἐκεῖνος κακίζω , καθάπερ ἐσθίω , ἀλλά ὁ ὁ σφέτερος αὐτός ἱερός κατά νόμος ἱερός δηλαδή καί θεσμός δεία χράω , ἐπειδή γε κακῶς ἐκεῖνος οὗτος ἀποσυλάω , κακός καί ὡς οὐ ἔξεστι περιφέρω . ὁ δδʹ αὐτός ἄν ἐγώ δοκέω καί βασιλεύς κακίζω ὡσαύτως διά ὁ ἁλουργίς τε καί ὁ ἐπί ὁ κεφαλή στέφανος . ἐπεί καί ὁ ἐπίβουλος τε καί τύραννος πλεῖστος κατά καιρός ἐκγίγνομαι κακῶς οὗτος χράω , καί ὁ Θεός μή κατάλληλος εἰμί ὄνομα φάσκω , διά ὁ καί κτίσμα καί δαιμόνιος παρ´ ὅστις ἐπιτίθημι πάλαι κακῶς , καί ὁ Χριστός μή προσήκω ὁ μέγας γε οὗτος ὁ θεότης ὁμοῦ καί ὁ ἀνθρωπότης πρόσρημα διά ὁ ἀντίχριστος ἀλλά λῆρος οὗτος καί γέλως καί πλάνη , καί ἀθεΐα κολοφών ἄντικρυς , τις δέ καί κοινός . ὅς κενός σύ κωμῳδός , καί μῶμος ὁ ἱερός , ἄλλος κατεῖδον ἔχω ἐν οὗτος ἐκεῖνος , ὥστε καί κοινοποιέω ἅπας ὁ κατ´ αὐτός , ἐκτός εἰμί μή ὁ συκοφαντία ἐκεῖνος αὖθις καί ὁ περιφανής καί ἀλλόκαλῶς