cogPG.PG151 535
προηγουμένως , ἀλλ´ εἰς τὴν αὐτοῦ φύσιν καὶ τὴν οὐσίαν ἔχει τὴν ἀναφοράν . Οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ ὁ ἐκ Ἀαμασκοῦ βεῖος Ἰωάννης αὐτὸ τοῦτο δεικνὺς ὡς οὔτε ὑπόστασις , οὔτε μὴν ὑποστατικὰ πέφυκεν ἡ θεία δύναμις καὶ ἡ ἐνέργεια , ὥσπερ οὐδὲ οὐσία ἁπλῶς , ἀλλ´ οὐσιώδη καὶ φυσικὰ μᾶλλον , ὡς αὐτῇ τῆ θείᾳ οὐσίᾳ προσόντα φυσικῶς , τοιάδε περὶ τούτων φησί · Φυσικὰ καὶ οὐχ ὑποστατικὰ λέγομεν τὰ θελήματα καὶ τὰς ἐνεργείας , λέγω δὴ αὐτὴν τὴν θελητικὴν καὶ ἐνεργητικὴν δύναμιν , καθ Ἔν θέλουσι καὶ ἐνεργοῦσι τὰ θέλοντα καὶ ἐνεργοῦντα . Εἰ γὰρ ὑποστατικὰ δῶμεν εἶναι ταῦτα , ἑτεροθελεῖς καὶ ἐτεοοενεργεῖς τὰς τρεῖς ὑποστάσεις τῆς ἁγίας Τριάδος εἰπεῖν ἀναγκασθησόμεθα . Καὶ πάλιν · Ἡ τοῦ Χριστοῦ , φησὶ , θεία θέλησις ἄναρχός ἐστι , καὶ παν τουργὸς ἑπομένην ἔχουσα τὴν δύναμιν , μονονουχί πρὸς τὸν φιλόσοφον τοῦτον ἱστάμενος , Ταυτὸν οὐσία καὶ θέλησις ἀκριβῶς , κακῶς φιλοσοφοῦντα . Καὶ αὖθις ῥ θεῖος Δαμασκηνός · Ὥσπερ τῶν τοῦ αὐτοῦ καὶ ἑνὸς Χριστοῦ φύσεων ὁ ἀριθμὸς εὐσεβῶς νοούμενός τε καὶ λεγόμενος οὐ διαιρεῖ τὸν ἔνα Χριστὸν , ἀλλὰ σωζομένην καὶ ἐν τῇ ἑνώσει παρίστησι τῶν φύσεων τὴν διαφορὰν , οὕτω καὶ ὁ ἀριθμὸς τῶν οὐσιωδῶς προσόντων ταῖς τοῦ Χριστοῦ φύσεσι θελημάτων καὶ ἐνεργειῶν , κατ´ ἄμφω γὰρ τὰς φύσεις θελητικὸς ἦν , καὶ ἐνεργητικὸς τῆς ἡμῶν σωτηρίας , οὐ διαίρεσιν εἰσάγει , μὴ γένοιτο , ἀλλὰ τὴν αὐτῶν δηλοῖ καὶ μόνον κἀν τῇ ἐνώσει φυλακὴν καὶσωτηρίαχ . Φυσικὰ γὰρ καὶ οὐχ ὑποστατικά φαμεν τὰ θεᾶή ματα καὶ τὰς ἐνεργείας · λέγω αὐτὴν τὴν θελητικὴν καὶ ἐνεργητικὴν δύναμιν , καθ´ ἢν θέλουσι καὶ ἐνεργοῦσι τὰ θέλοντα καὶ ἐνεργοῦντα . Καὶ πάλιν · Εἰ πᾶσα ἐνέργεια φύσεώς τινος οὐσιώδης ὁρίζεται κίνησις , ποῦ τις ἐνέργειαν εὕρηκεν οὐ φυσικῆς δυνάμεως ὑπάρχουσαν κίνησιν ; Οὕτω σαφῶς τε καὶ ἀσφαλῶς διὰ πολλῶν τε καὶ καλῶν λόγων οἱ θεολόγοι , ὡς καὶ ἡμᾶς ἀπὸ μέρους φημὶ τὸ κατ´ αὐτοὺς ὑποδεῖξαι κἀνταῦθα , καὶ αὖθις τὸν περὶ φυσικῆς ἐνεργείας τοῦ Θεοῦ λόγον ἐδίδαξαν , καὶ ὅτι μὴ κατὰ τοῦτον , . ἀλλὰ καθ´ ἑτέρους μάλιστα λόγους , ὁ Μονογενὴς τοῦ Θεοῦ καὶ τὸ αὐτοῦ Πνεῦμα τοῦ Πατρὸς ἐνέργειαι εἴρηνται . Εἰ δὲ ταῦθ´ οὕτω καλῶς καὶ κατὰ σώζον·α λόγον ἀποδέδοται τούτοις , καὶ οὐδεὶς ἀντερεῖ ποτε νοῦν ἔχων , οὐ μάτην ἄρ´ οὐδ´ ἡμῖν ὁ νοῦς ἐξετόξευσε τὰ προῤῥηθέντα πρός τε Γρηγορᾶν καὶ τὴν αὐτοῦ ξυμμορισν περὶ τούτων αὐτῶν φημι . Καὶ τοῦ κατ´ αὐτὴν τῆς θεότητος φωτὸς , περί τε θώσεως ὑπερφυοῦς αὖθις καὶ μετοχῆς τῆς θεοπρεποῦς καὶ φυσικῆς τοῦ Πνεύματος χάριτος . ΛΟΓΟΣ ΕΝΔΕΚΑΤΟΣ . Μὴ ἀποκρίνου ἄρρονι κατὰ τὴν ἀφροσύνην αὐτοῦ , φησὶν ὁ σοφὸς Σολομῶν . Εἴποι μὲν οὖν ἄν τις καὶ πρὸς ἠθικὴν διδασκαλίαν τὸν προοιμιακὸν συυήθως ἀποβλέποντα λόγον ταῦτ´ εἰρηκέναι . Τὸ γὰρ μὴ ἀποδιδόναι κακὸν ἀντὶ κακοῦ , καὶ τὸ λοιδορούμενον εὐλογεῖν , ταυτόν πως ἂν εἴη τῷ μὴ ἀποκρίνεσθαι ἄφρονι κατὰ τὴν ἀφροσύνην αὐτοῦ . Προοίμιον ἄν τις εἰπε τοῦτο τῆς εὐαγγελικῆς πολιτείας , καὶ μεθόριον οἷον τοῦ γράμματος πρὸς τὸ Πνεῦμα , τοῦ μέν χαμαιζήλου καὶ ταπεινοῦ τῆς νομικῆς ἀπάγον ὄιδασκαλίας , ὀφθαλμὸν ἀπαιτούσης ἀντὶ ὁφθαλμοῦ , καὶ ὀδόντα ἀντὶ ὀδόντος , ἠρέμα δὲ τὸν ἀκροατὴν τῷ τοῦ Εὐαγγελίου προσάγον ὕψει , καὶ τὰ ὑψηλότερα κατὰ μικρὸν φιλοσοφεῖν πεῖθον , μέχρις ἂν εἰς τὴν ἄκραν ἐκείνην ἀναγάγῃ κορυφὴν τῆς διδασκαλίας Χριστοῦ φημὶ καὶ τῆς ἀπαθείας , Τῷ τύπτοντί σε , λεγούσης , ἐπὶ τὴκ δεξιάν σιαγόνα στρέψον αὐτῳ καὶ τὴν ἄλλην , καὶ τῳ θέλοντί σοι κριθῆναι , καὶ τὸν κιτῶνά σουλαβεῖν , ἄφες ἀὐτῷ καὶ τὸ ΠμάΚΤιον , καὶ , Εἰ τις σε ἀγγαρεύσει μίλιον ἑν , ὄπαγε μετ´ αὐτοῦ δύο , καὶ τέλος τὸ τῆς φιλοσοφίας ἀκρότατον ἐκεῖνο καὶ ὄντως ὑπερφυὲς , Ἔσεσθε , λέγον , ύμεῖς τέλειοι , ὥσπερ ὁ Πατὴρ ὑμῶν ὁ ἑν τοῖς ρίρανοῖς τέλειός ἐστιν . Ἔχει μὲν οὖν καὶ ταῦτα καλῶς , καὶ οὐκ ἔξω τοὺ σκοποῦ φαίην ἂν καὶ τοῦ λόγου · ἀλλ ἐμὲ πρὸς μοίζονά τινα καὶ ὑψηλοτέραν ἄγει θεωρίαν ὁ τοῦ σοφοῦ λόγος , διὰ τῶν ὁλίγων τουτωνὶ ῥημάτων τὸ μέγα καὶ θαυμαστὸν διδάσκων , τὸ μὴ συμπεριφέρεσθαί φημι τοῖς λαλοῦσιν εἰς τὸ ὕψος τοῦ Θεοῦ βλασφημίαν ἐπὶ μακρὸν , μηδὲ τῷ ἄφρονι συνδιάγειν τε καὶ συλλαλεῖν ἐπιπολὺ , ἂς κατὰ τὸν θεῖον Δαβὶδ εἶπεν , Ἐν καρδίᾳ αὐτοῦ ὀὐκ ἔστι Θεός . Καὶ διὰ τοῦτό που καὶ ὁ σοφὸς διδάσκων ἔλεγε Παῦλος , Αἰρετικὸν ἄνθρωπον μετὰ μίαν καὶ δευτέραν νουθεσίαν παραιτοῦ , εἰδὼς δτι ἐξέστραπται ὁ τοιοῦτος , καὶ ἔστιν αὐτοκατάκριτος . Ὅθεν καὶ πλείστους ἂν ἴδοις τῶν θεολόγων διδασκάλων , καὶ πρό γε τῶν ἄλλων τοὺς τῶν ἀποστόλων κορυφαίους αὐτοὺς , ὡς ἐπιπολὺ τοῦτο τὸ μέρος ἀποποιουμένους τῶν λόγων · ὅτι μὴ πᾶσα ἀνάγκη διὰ τοὺς ἀναιδῶς κατὰ πρόσωπον ἐπιόντας τε καὶ βιαζομένους , μᾶλλον δὲ τὴν τῶν μαθητευομένων προστασίαν καὶ σωτηρίαν . Ἐπεὶ οὖν καὶ ἡμεῖς ἐπὶ τὸν φιλόσοφον τουτονὶ , καὶ τοὺς αὐτοῦ λόγους κατὰ πᾶσαν ἐλθόντες ἀνάγκην ἰταμῶς οὕτω καὶ ἀναισχύντως τῇ τε συνόδῳ τῶν Πατέρων ἐπιόντα , καὶ τῷ σεπτῳ τῆς εὐσεβοῦς ἡμῶν πίστεως ὅρῳ , καὶ δι´ αὐτῶν τῷ τῶν θεολόγων Πατέρων χορῷ , καὶ τῷ παρ´ αὐτων θεολογουμένῳ Θεῷ , τοὺς ἀννῤῥητικοὺς εἰς μακρὸν καὶ ἄκοντες ἐξετείναμεν λόγους , δεῖν ἔγνωμεν ἤδὴ καὶ πρὸς λιμένα τινὰ καὶ εἰρήνην ἐκ τοῦ μακοδν χειμῶνος ἐκείνου , καὶ τοῦ πολέμου καταγαγεῖν ἤὲῆ ροιιρορΟϛ
Lemmas: προηγουμένως , ἀλ εἰς ὁ αὐτός φύσις καί ὁ οὐσία ἔχω ὁ ἀναφορά . οὖον μήv ἀλλά καί ὁ ἐκ Ἀαμασκοῦ Βέιος Ἰωάννης αὐτός οὗτος δείκνυμι ὡς οὔτε ὑπόστασις , οὔτε μήv υποστατικός φύω ὁ θεῖος δύναμις καί ὁ ἐνέργεια , ὥσπερ οὐδέ οὐσία ἁπλόος , ἀλ οὐσιώδης καί φυσικός μᾶλλον , ὡς αὐτός τῆ θεῖος οὐσία πρόσειμι φυσικός , τοιόσδε περί οὗτος φημί · φυσικός καί οὐ υποστατικός λέγω ὁ θέλημα καί ὁ ἐνέργεια , λέγω δή αὐτός ὁ θελητικός καί ἐνεργητικός δύναμις , καθά ἐν ἐθέλω καί ἐνεργέω ὁ ἐθέλω καί ἐνεργέω . εἰμί γάρ υποστατικός δήω εἰμί οὗτος , ετεροεθελω καί ετεοοενεργεω ὁ τρεῖς ὑπόστασις ὁ ἅγιος Τριάς εἶπον ἀναγκάζω . καί πάλιν · ὁ ὁ Χριστός , φημί , θεῖος θέλησις ἄναρχος εἰμί , καί πᾶς τουργὸς ἕπομαι ἔχω ὁ δύναμις , μονονουχί πρός ὁ φιλόσοφος οὗτος ἵστημι , τατός οὐσία καί θέλησις ἀκριβῶς , κακῶς φιλοσοφέω . καί αὖθις Ῥ θεῖος Δαμασκηνός · ὥσπερ ὁ ὁ αὐτός καί εἷς Χριστός φύσις ὁ ἀριθμός εὐσεβής νοέω τε καί λέγω οὖον διαιρέω ὁ νάω Χριστός , ἀλλά σῴζω καί ἐν ὁ ἕνωσις παρίστημι ὁ φύσις ὁ διαφορά , οὗτος καί ὁ ἀριθμός ὁ οὐσιωδῶς πρόσειμι ὁ ὁ Χριστός φύσις θέλημα καί ἐνέργεια , κατ´ ἄμφω γάρ ὁ φύσις θελητικός εἰμί , καί ἐνεργητικός ὁ ἐγώ σωτηρία , οὖον διαίρεσις εἰσάγω , μή γίγνομαι , ἀλλά ὁ αὐτός δηλόω καί μόνος ἐν ὁ ενώνω φυλακή καὶσωτηρίαχ . φυσικός γάρ καί οὐ υποστατικός φημί ὁ θεάομαι μάτη καί ὁ ἐνέργεια · λέγω αὐτός ὁ θελητικός καί ἐνεργητικός δύναμις , καθ´ εἄν ἐθέλω καί ἐνεργέω ὁ ἐθέλω καί ἐνεργέω . καί πάλιν · εἰμί πᾶς ἐνέργεια φύσις τις οὐσιώδης ὁρίζω κίνησις , ποῦ τις ἐνέργεια εὑρίσκω οὖον φυσικός δύναμις ὑπάρχω κίνησις ; οὕτως σαφῶς τε καί ἀσφαλῶς διά πολύς τε καί καλός λόγος ὁ θεολόγος , ὡς καί ἐγώ ἀπό μέρος φημί ὁ κατ´ αὐτός ὑποδείκνυμι ἐνταῦθα , καί αὖθις ὁ περί φυσικός ἐνέργεια ὁ Θεός λόγος διδάσκω , καί ὅτι μή κατά οὗτος , . ἀλλά καθ´ ἕτερος μάλιστα λόγος , ὁ Μονογενής ὁ Θεός καί ὁ αὐτός πνεῦμα ὁ πατήρ ἐνέργεια εἴρω . εἰμί δέ ταῦθ´ οὗτος καλῶς καί κατά σώζον·α λόγος ἀποδίδωμι οὗτος , καί οὐδείς ἀντιλέγω ποτός νόος ἔχω , οὖον μάτην ἀείρω οὐδός ἐγώ ὁ νόος ἐκτοξεύω ὁ προλέγω πρός τε Γρηγορᾶς καί ὁ αὐτός ξυμμορισν περί οὗτος αὐτός φημί . καί ὁ κατ´ αὐτός ὁ θεότης φάος , περί τε θώσεως ὑπερφυής αὖθις καί μετοχή ὁ θεοπρεπής καί φυσικός ὁ πνεῦμα χάρις . Λόγος ἑνδέκατος . μή ἀποκρίνω ἄρρος κατά ὁ ἀφροσύνη αὐτός , φημί ὁ σοφός Σολομών . εἶπον μέν οὖν ἄν τις καί πρός ἠθικός διδασκαλία ὁ προοιμιακός συυήθως ἀποβλέπω λόγος ταῦ εἴρω . ὁ γάρ μή ἀποδίδωμι κακός ἀντί κακός , καί ὁ λοιδορέω εὐλογέω , αὐτός πως εἄν εἰμί ὁ μή ἀποκρίνω ἄφρων κατά ὁ ἀφροσύνη αὐτός . Προοίμιος ἄν τις εἶπον οὗτος ὁ εὐαγγελικός πολιτεία , καί μεθόριος οἷος ὁ γράμμα πρός ὁ πνεῦμα , ὁ μέν χαμαίζηλος καί ταπεινός ὁ νομικός ἀπάγω ὄιδασκαλίας , ὀφθαλμός ἀπαιτέω ἀντί ὀφθαλμός , καί ὀδούς ἀντί ὀδούς , ἠρέμα δέ ὁ ἀκροατής ὁ ὁ Εὐαγγέλιος προσάγω ὕψος , καί ὁ ὑψηλός κατά μικρός φιλοσοφέω πείθω , μέχρι εἄν εἰς ὁ ἄκρος ἐκεῖνος ἀνάγω κορυφή ὁ διδασκαλία Χριστός φημί καί ὁ ἀπάθεια , ὁ τύπτω σύ , λέγω , ἐπί Τηκ δεξιός σιαγών στρέφω αὐτός καί ὁ ἄλλος , καί ὁ ἐθέλω σύ κρίνω , καί ὁ κοιτών σουλαμβανω , ἀφίημι αὐτός καί ὁ ΠμάΚΤιον , καί , εἰμί τις σύ ἀγγαρεύω μίλιον ἑν , ὄψ μετέ αὐτός δύο , καί τέλος ὁ ὁ φιλοσοφία ἄκρος ἐκεῖνος καί εἰμί ὑπερφυής , εἰμί , λέγω , ὑμεῖς τέλειος , ὥσπερ ὁ πατήρ σύ ὁ ἑν ὁ ριραινω τέλειος εἰμί . ἔχις μέν οὖν καί οὗτος καλῶς , καί οὐ ἔξω ὅς σκοπός φημί εἄν καί ὁ λόγος · ἀλλ' ἐγώ πρός μοίζονά τις καί ὑψηλός ἄγω θεωρία ὁ ὁ σοφός λόγος , διά ὁ ὀλίγος οὗτος ῥῆμα ὁ μέγας καί θαυμαστός διδάσκω , ὁ μή συμπεριφέρω φημί ὁ λαλέω εἰς ὁ ὕψος ὁ Θεός βλασφημία ἐπί μακρός , μηδέ ὁ ἄφρων συνδιάγω τε καί συλλαλέω ἐπιπολύ , ὅς κατά ὁ θέω Δαυίδ εἶπον , ἐν Καρδία αὐτός οὐ εἰμί Θεός . καί διά οὗτος ποῦ καί ὁ σοφός διδάσκω λέγω Παῦλος , αἱρετικός ἄνθρωπος μετά εἷς καί δύο νουθεσία παραιτέομαι , εἰδοί δ ἐκστρέφω ὁ τοιοῦτος , καί εἰμί αὐτοκατάκριτος . ὅθεν καί πλεῖστος εἄν ὁράω ὁ θεολόγος διδάσκαλος , καί πρό γε ὁ ἄλλος ὁ ὁ ἀπόστολος κορυφαῖος αὐτός , ὡς ἐπιπολύ οὗτος ὁ μέρος ἀποποιέω ὁ λόγος · ὅτι μή πᾶς ἀνάγκη διά ὁ ἀναιδής κατά πρόσωπον ἔπειμι τε καί βιάζομαι , μᾶλλον δέ ὁ ὁ μαθητεύω προστασία καί σωτηρία . ἐπεί οὖν καί ἐγώ ἐπί ὁ φιλόσοφος οὗτος , καί ὁ αὐτός λόγος κατά πᾶς ἔρχομαι ἀνάγκη ἰταμός οὗτος καί ἀναίσχυντος ὁ τε σύνοδος ὁ Πατέρων ἔπειμι , καί ὁ σεπτός ὁ εὐσεβής ἐγώ πίστις ὅρος , καί δις αὐτός ὁ ὁ θεολόγος Πατέρων χορός , καί ὁ παρ´ αὐτῖς θεολογέω Θεός , ὁ αννρρητικα εἰς μακρός καί ἄκων ἐκτείνω λόγος , δήω γιγνώσκω ἤδη καί πρός λιμήν τις καί εἰρήνη ἐκ ὁ μακοδν χειμών ἐκεῖνος , καί ὁ πόλεμος κατάγω ἐάω ροιιρορΟϛ