cogPG.PG151 422
διὰ δὲ τῶν ἐγκάτων αὐτὸς ἑαυτοῦ τὸ ξίφος κατ´ ἐκεῖνον ἐλαύνων , καὶ πτῶμα πίπτων ἐλεεινὸν , πλὸν Ἐσον ἐκεῖνος μὲν , ὡς ὁ μῦθός φησιν , ἐπ´ ἐρημίας τε καὶ ὄρους , καὶ μετὰ τὸ τῆς μανίας ἐκείνης ἐκνῆψαι , καὶ σωματικῶς · σὺ δ´ ἐπὶ μέσης τῆς κοινῆς , φεῦ ! τῶν πιστῶν Ἐκκλησίας , καὶ τῇ μανίᾳ κάτοχος ὢν ἔτι . καὶ ψυχικῶς τε καὶ αἰωνίως , ὡς μηδ ὲ ἐλπίδα γοῦν τὴν οἰανοῦν ὑπολιπέσθαι σαυτῷ Ἀλλὰ τὰ μὲν ἱκανῶς ἡμῖν ἔφθη δείξας ὁ λόγος , καὶ περίεργον ἂν εἴη πως καὶ τῆς ὥρας τε καὶ τῆς χρείας ἔξω , τὰ αὐτὰ καὶ λέγειν , καὶ περιστρέφειν αῦθις τοῖς λόγοις , καὶ εἰς οὐδὲν ἀναγκαῖον πονεῖν . Ἐπὶ δὲ τὰ ἐξῆς ἰτέον ἡμῖν ἤδη τοῦ λόγου . Τὸν περὶ διαφορᾶς θείας οὐσίας καὶ ἐνεργείατς λόγον ὁ Γρηγορᾷς ἔφη , βουλομένους ἡμᾶς βεβαιοῦν , δύο τῶν θεοφόρων διδασκάλων εἰς μαρτυρίαν καὶ αὖθις παράγειν , Ἰωάννην τε τὸν θεῖον ἐκ Δαμασκοῦ , καὶ τὸν θεῖον σὺν αὐτῷ Κύριλλον . Καὶ σύνηθες ἐπὶ τούτοις εὐθὺς αὐτῷ καθ´ ἡμῶν ἔγκλημα τῆς ἀμαθίας ἄμα καὶ κακουργίας , καὶ δὴ καὶ τῆς συκοφαντίας τῆς κατ´ ἐκείνων καὶ τῆς βωμολοχίας καὶ τῆς ἐκτροπῆς , ὥς φησι , τῶν ἱερῶν λόγων Εἰ μὲν οὖν ταῦτ´ ἦν αὐτῷ μόνα , τὸ καθ´ ἡμῶν φημι ψεῦδος , καὶ ἡ ἀναιδὴς αὕτη συκοφαντία , καὶ οὐδὲν ἄλλο ποοσῆν , ἦν ἂν ἴσως καὶ φορητὸν , καὶ οὐδὲ λόγου πολλοῦ τινος ἄξιον . Ὁ γὰρ τῶν πάντων Δεσπότην οὕτω τολμήσφς συκοφαντεῖν , ὡς μηδ´ ἐνέργειαν αὐτὸν , μηδὲ θεοπρεπῆ τε καὶ φυσικὴν χάριν , μηδέίτι τῶν φυσικῶν καὶ ἰδίων ὅλως λέγειν κεκτῆσθαι , μηδὲ θεώσεως μηδ´ ἐνεργείας αὐτοῦ φυσικῆς μηδ´ ὁτιοῦν κοι , νωνῆσαι τῇ ἀνθρωπείᾳ δηλαδὴ φύσει , δι´ ὅπερ ἄρα καὶ Υἱὸς ἀνθρώπου γενέσθαι τε καὶ κληθῆναι δι´ ὑπερβολὴν ἀῤῥήτου φιλανθρωπίας ὁ μονογενὴς Υἱὸς ἠξίωσε τοῦ Θεοῦ , πῶς ἂν οὖτός ποτε τὴν κατ´ ἀνθρώπων εὐλαβηθείη συκοφαντίαν , καὶ τὴν διαβολὴν , καὶ τὸ ψεῦδος , κἂν εἰς ἄτοπον τὴν ὑπερβολὴν ταύτην ἐξάγη , κἂν κατὰ Θεοῦ καὶ τῆς ἐκείνου δόξης ὀ κατὰ τῶν τοιούτων αὐτῷ λόγος προῖῃ ; Νῦν δὲ κατὰ τοὺς τῆς παροιμίας φῶρας ἀναισχυντῶν , καὶ τὰς οἰκείας κακουργίας , καὶ τὴν κλοπὴν , καὶ τὴν ἀμαθίαν , καὶ τὴν διαστροφὴν , καὶ τὴν παρεξήγησιν τῶν θεολογικῶν λόγων , καὶ πάνθ´ ὅσοις αὐτός ἐστιν ὑπεύθυνος μόνος , ἡμῖν ἀνερυθριάστως προσεγκαλεῖ . Καὶ μάρτυς τῶν παρ´ ἐμοῦ λεγομένων αὐτὸς ἐκεῖνος εὐθύς . Τοῦ γὰρ συνοδικοῦ τόμου τὸν ἱερὸν παρενεγκόντος Κύριλλον περὶ τῆς τοῦ μονογενοῦς Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ θείας καὶ ἀῤῥήτου γεννήσεως , λογικῶς πρὸς τοὺς αἱρετικοὺς διαλεγόμενον , καὶ ταῦτα πρός τισιν ἄλλοις πολλοῖς φάσκοντα . Εἰ τῷ γεννᾷν ταυτόν ἐστι τὸ ποιεῖν , ὁ γεννῶν ἔσται ποιῶν τὸ γεννώμενον , καὶ ὁ ποιῶν γεννῶν τὸ ποιούμενον , ἀλλὰ τὸ μὲν ποιεῖν ἐνεργείας ἐστὶ , φύσεως δὲ τὸ γεννᾷν , φύσις δὲ καὶ ἐνέργεια οὐ ταυτὸν , οὐκ ἄρα τῷ γεννᾷν τὸ ποιεῖν ταυτόν ἐστι , δεῖ γὰρ ἐξολοκλήρου καὶ ἡμᾶς ἐνταῦθα τὴν ῥῆσιν εἰπεῖν · οὔτως οὖν ὑπὸ τοῦ τόμου τοῦ θεολογικοῦ προτεθέντος ῥητοῦ , ὁ τοῖς ἱεροῖς διδασκάλοις τὴν ἀμαθίαν τε καὶ τὴν κακουργίαν ἐγκαλῶν Γρηγορᾶς , αὐτὸς ἀμαθὴς ἀληθῶς εὐθὺς ὁμοῦ καὶ κακοῦργος ἐλέγχεται . Τὴν γὰρ εἰρημένην τοῦ θείου Κυρίλλου χρῆσιν κακῶς τε καὶ ἀμαθῶς ἀναγνοὺς , καὶ μήτε τῆς τοῦ θείου θεολογίας ἀνδρὸς ἐν ἐπιστήμῃ γεγονὼς τοπαράπαν , μήτε τῆς ἀκολουθίας τοῦ λόγου τῶν χρησαμένων , καὶ τῆς διανοίας τοῦ τόμου , καθάπερ ἔδει , συνεὶς , τὸ μὲν ἐκείνης ἡγήσατο τοῦ θείου πεφυκέναι Κυρίλλου , τὸ δὲ ὅτι φύσις καὶ ἐνέργεια οὐ ταυτὸν , ἀποῤῥήξας ἐκεῖθεν τῷ τόμῳ μετὰ πολλῆς τῆς ἀναισχυντίας προσΚέῤῥιψεν ὡς δῆθεν ἡμέτερον , γραώδεις συλλογισμῶν λήρους , καὶ ἀμαθίαν ἡμῖν ἐγκαλῶν συνήθη , ἅτε δὴ τὸ αἰτούμενον ἐν ἀρχῇ , τὸν περὶ διαφορᾶς θείας οὐσίας καὶ ἐνεργείας λέγων δηλαδὴ λόγον , ὡς ὁμολογούμενον λαβοῦσιν . Ἐντεῦθεν ἐναργῶς ὑπέδειξεν ὁ γεννάδας , ὅπως τοὺς θεολογικοὺς λόγους καὶ τὰ δόγματα μετ´ ἐπιστήμης ἀναγινώσκει , καὶ οἵαν τῶν ἱερῶν λόγων ἔχει τὴν ἔξιν , καὶ πρὸς τούτοις ὁποῖος ἐν τοῖς λογικοῖς ὧν τυγγάνει , καὶ ὅπως τοῖς συλλογισμοῖς ἐπιβάλλει , . ὃ δὴ καὶ μᾶλλον ὥσπερ ἴδιον αὐτοῦ τι νομίζει , ὡς καὶ ἀπὸ τούτων τοὺς πάντας αὐτὸν καλεῖν ἀξιοῦν . Τοῦτο καὶ γὰρ τὸ τῆς φιλοσοφίας ὁ σοφὸς ἄντικρυς ἥγηται πρόσρημα . Μήτε γὰρ τῆς τοῦ σεπτοῦ τόμου διανοίας , καθὰ δὴ καὶ προὔφην , ἐφικέσθαι δυνηθεὶς ὅλως , εὐτάκτως τε καὶ λογικῶς , καὶ μετὰ τῆς δεούσης ἐπιστήμης , καὶ πρὸ πάντων Πνεύματι θείῳ τὸν λόγον οἰκονομοῦντος , καὶ κατὰ τάξιν τε καὶ χρείαν ἀναλόγως τιθέντος ἔκαστα , μήτε τὰ τοῦ σοφοῦ Κυρλλου κατανοήσας , θείας καὶ ἀνθρωπίνης ὄντα σοφίας μεστὰ , καὶ ὡς ἑκείνου τοῦ μέρους ἀπόντος , ἀτελὲς ἂν εἴη τῷ διδασκάλῳ τὸ ἐπιχείρημα , καὶ πρὸς τὸν σώζοντα λόγον οὐδὲν ὑγιές , ἀσυλλογίστως ἐπιῤῥίπτει τῷ τόμῳ παρὰ τὸν τόπον τε καὶ τὴν χρείαν , οὐ μᾶλλον τοὺς ἐκδεδωκότας ἐκεῖθεν αἰσχύνων , ὡς ᾤετο κακῶς , καὶ συκοφαντῶν , ὅσον ἑαυτῷ , καὶ δικάζων ἐνδίκως , καὶ καταισχύνων , καὶ τὴν προσήκουσαν δίκην τοιαῦτα τολμῶντι λαγχάνων αὐτός . Εἰ γὰρ ὁ τὰ τοιαῦτα λογιζόμενός τε καὶ γράφων κατὰ τὰς τοῦ φιλοσόφου φημὶ ψήφους καὶ ἀποφάσεις , γραώδεις συλλογισμῶν ἐπάγει λήρους τῷ λόγῳ , καὶ σύντροφός τίς ἐστι , καὶ συνήθης ἀμαθίᾳ δήπου , καὶ κακουργίᾳ καὶ ἱεροσυλία τρίτῃ πρὸς τούτοις , ἁναπέφανται δὲ νῦν ἐναργῶς , οὐχ ὁ τόμος ἐκεῖνα λέγων καὶ γράφων , οὐδὲ οἱ καλῶς ἐκεῖνον ἐκδεδωκότες , ἀλλ´ αὐτὸς οὗτος ὁ καὶ συγγραφεὺς , καὶ πατὴρ , καὶ ζηλωτὴς ὁμοῦ , καὶ κατήγορος , καὶ δικαστὴς τῶν τοιούτων , δίκαιος ἂν εἴη πάντως . καὶ πᾶς τις , οἷμαι , συμφήσει , καὶ οὐδεὶς ἀντερεῖ , παρ´ αὐτὸς αὐτοῦ καὶ τῶν σεμνῶν αὐτοῦ λόγων κεκομίσθαι . τὰς ψήφους τε καὶ τὰς ἀναῤῥήσεις τῶν τοιούτων τροπαίων , καὶ θρίαμβον ἐαυτῷ κατάγειν , καὶ τελετάς τινας , καὶ χορείας ἐπινικίους , ὡς αὐτὸς δήπου προῖὼν ἐγκαυχᾶται τοῖς λόγοις , μᾶλλον δὲ καὶ Διονύσους , καὶ Σατύρους , καὶ Βάκχας , καὶ χορόν τινα μεθυόντων , ἵν´ οἰκεῖά πως εἴη τῷ φιλοσόφῳ καὶ ταῦτα . ἅτε δὴ καὶ παρὰ τῶν οἰκείων αὐτοῦ σοφιστῶν τε καὶ ποιητῶν καὶ μύθων καταλλήλως αὐτῷ προσαγόμενα . Ἀλλ´ ἐκεῖνα μὲν ἐχόντων ὡδί - οὐδὲ γὰρ ἡμέτερον ἂν εἴη τό γ´ ἐκείνοις επὶ πλεῖστον ἐθέλειν προσασχολεῖσθαι · φέρε δὴ καὶ τὰς προῤῥηθείσας ἐκείνας
Lemmas: διά δέ ὁ ἔγκατα αὐτός ἑαυτοῦ ὁ ξίφος κατ´ ἐκεῖνος ἐλαύνω , καί πτῶμα πίπτω ἐλεεινός , πλός ἕννυμι ἐκεῖνος μέν , ὡς ὁ μῦθος φημί , ἐπι ἐρημία τε καί ὄρος , καί μετά ὁ ὁ μανία ἐκεῖνος ἐκνήφω , καί σωματικός · σύ δδʹ ἐπί μέσος ὁ κοινός , φεῦ ! ὁ πιστός ἐκκλησία , καί ὁ μανία κάτοχος εἰμί ἔτι . καί ψυχικός τε καί αἰώνιος , ὡς μηδʼ ε ἐλπίς γοῦν ὁ οιανεω ὑπολείπω σεαυτοῦ ἀλλά ὁ μέν ἱκανῶς ἐγώ φθάνω δείκνυμι ὁ λόγος , καί περίεργος εἄν εἰμί πως καί ὁ ὥρα τε καί ὁ χρεία ἔξω , ὁ αὐτός καί λέγω , καί περιστρέφω αὖθις ὁ λόγος , καί εἰς οὐδείς ἀναγκαῖος πονέω . ἐπί δέ ὁ ἑξῆς εἶμι ἐγώ ἤδη ὁ λόγος . ὁ περί διαφορά θεῖος οὐσία καί ἐνεργέω λόγος ὁ Γρηγοράς φημί , βούλομαι ἐγώ βεβαιόω , δύο ὁ θεόφορος διδάσκαλος εἰς μαρτυρία καί αὖθις παράγω , Ἰωάννης τε ὁ θέω ἐκ Δαμασκός , καί ὁ θέω σύν αὐτός Κύριλλος . καί συνήθης ἐπί οὗτος εὐθύς αὐτός καθ´ ἐγώ ἔγκλημα ὁ ἀμαθία ἄμη καί κακουργία , καί δή καί ὁ συκοφαντία ὁ κατ´ ἐκεῖνος καί ὁ βωμολοχία καί ὁ ἐκτροπή , ὅς φημί , ὁ ἱερός λόγος εἰμί μέν οὖν ταῦ εἰμί αὐτός μόνος , ὁ καθ´ ἐγώ φημί ψεῦδος , καί ὁ ἀναιδής οὗτος συκοφαντία , καί οὐδείς ἄλλος ποιέω , εἰμί εἄν ἴσως καί φορητός , καί οὐδέ λόγος πολύς τις ἄξιος . ὁ γάρ ὁ πᾶς δεσπότης οὗτος τολμήσφς συκοφαντέω , ὡς μηδ´ ἐνέργεια αὐτός , μηδέ θεοπρεπής τε καί φυσικός χάρις , μηδέίτι ὁ φυσικός καί ἴδιος ὅλως λέγω κτάομαι , μηδέ θέωσις μηδ´ ἐνέργεια αὐτός φυσικός μηδ´ ὁστισοῦν κέω , νοέω ὁ ἀνθρώπειος δηλαδή φύσις , δις ὅσπερ ἄρα καί υἱός ἄνθρωπος γίγνομαι τε καί καλέω δις ὑπερβολή ἄρρητος φιλανθρωπία ὁ μονογενής υἱός ἀξιόω ὁ Θεός , πῶς εἄν οὗτος ποτός ὁ κατ´ ἄνθρωπος εὐλαβέομαι συκοφαντία , καί ὁ διαβολή , καί ὁ ψεῦδος , κἀν εἰς ἄτοπος ὁ ὑπερβολή οὗτος ἐξάγω , κἀν κατά Θεός καί ὁ ἐκεῖνος δόξα ὁ κατά ὁ τοιοῦτος αὐτός λόγος προΐημι ; νῦν δέ κατά ὁ ὁ παροιμία φώρ ἀναισχυντέω , καί ὁ οἰκεῖος κακουργία , καί ὁ κλοπή , καί ὁ ἀμαθία , καί ὁ διαστροφή , καί ὁ παρεξήγησις ὁ θεολογικός λόγος , καί πάνθος ὅσος αὐτός εἰμί ὑπεύθυνος μόνος , ἐγώ ἀνερυθρίαστος προσεγκαλέω . καί μάρτυς ὁ παρ´ ἐγώ λέγω αὐτός ἐκεῖνος εὐθύς . ὁ γάρ συνοδικός τόμος ὁ ἱερόν παραφέρω Κύριλλος περί ὁ ὁ μονογενής υἱός ὁ Θεός θεῖος καί ἄρρητος γέννησις , λογικός πρός ὁ αἱρετικός διαλέγω , καί οὗτος πρός τις ἄλλος πολύς φάσκω . εἰμί ὁ γεννάω αὐτός εἰμί ὁ ποιέω , ὁ γεννάω εἰμί ποιέω ὁ γεννάω , καί ὁ ποιέω γεννάω ὁ ποιέω , ἀλλά ὁ μέν ποιέω ἐνέργεια εἰμί , φύσις δέ ὁ γεννάω , φύσις δέ καί ἐνέργεια οὖον τατός , οὐ ἄρα ὁ γεννάω ὁ ποιέω αὐτός εἰμί , δεῖ γάρ ἐξολοκλήρου καί ἐγώ ἐνταῦθα ὁ ῥῆσις εἶπον · οὔτως οὖν ὑπό ὁ τόμος ὁ θεολογικός προτίθημι ῥητός , ὁ ὁ ἱερός διδάσκαλος ὁ ἀμαθία τε καί ὁ κακουργία ἐγκαλέω Γρηγοράς , αὐτός ἀμαθής ἀληθής εὐθύς ὁμοῦ καί κακοῦργος ἐλέγχω . ὁ γάρ εἴρω ὁ θεῖον Κύριλλος χρῆσις κακῶς τε καί ἀμαθής ἀναγιγνώσκω , καί μήτε ὁ ὁ θεῖον θεολογία ἀνήρ ἐν ἐπιστήμη γίγνομαι τοπάλαι , μήτε ὁ ἀκολουθία ὁ λόγος ὁ χράω , καί ὁ διάνοια ὁ τόμος , καθάπερ ἐσθίω , συνίημι , ὁ μέν ἐκεῖνος ἡγέομαι ὁ θεῖον φύω Κύριλλος , ὁ δέ ὅτι φύσις καί ἐνέργεια οὖον τατός , ἀπολήγω ἐκεῖθεν ὁ τόμος μετά πολύς ὁ ἀναισχυντία προσρέπω ὡς δῆθεν ἡμέτερος , γραώδης συλλογισμός λῆρος , καί ἀμαθία ἐγώ ἐγκαλέω συνήθης , ἅτε δή ὁ αἰτέω ἐν ἀρχή , ὁ περί διαφορά θεῖος οὐσία καί ἐνέργεια λέγω δηλαδή λόγος , ὡς ὁμολογέω λαμβάνω . ἐντεῦθεν ἐναργής ὑποδείκνυμι ὁ γεννάδας , ὅπως ὁ θεολογικός λόγος καί ὁ δόγμα μετέ ἐπιστήμη ἀναγιγνώσκω , καί οἷος ὁ ἱερός λόγος ἔχω ὁ ἐξέρχομαι , καί πρός οὗτος ὁποῖος ἐν ὁ λογικός ὅς τυγγάνει , καί ὅπως ὁ συλλογισμός ἐπιβάλλω , . ὅς δή καί μᾶλλον ὥσπερ ἴδιος αὐτός τίς νομίζω , ὡς καί ἀπό οὗτος ὁ πᾶς αὐτός καλέω ἀξιόω . οὗτος καί γάρ ὁ ὁ φιλοσοφία ὁ σοφός ἄντικρυς ἡγέομαι πρόσρημα . μήτε γάρ ὁ ὁ σεπτός τόμος διάνοια , καθά δή καί προφαίνω , ἐφικνέομαι δύναμαι ὅλως , εὔτακτος τε καί λογικός , καί μετά ὁ δήω ἐπιστήμη , καί πρό πᾶς πνεῦμα θεῖον ὁ λόγος οἰκονομέω , καί κατά τάξις τε καί χρεία ἀνάλογος τίθημι ἔκαστος , μήτε ὁ ὁ σοφός Κυρλλου κατανοέω , θεῖος καί ἀνθρώπινος εἰμί σοφία μεστός , καί ὡς ἑκεῖνος ὁ μέρος ἄπειμι , ἀτελής εἄν εἰμί ὁ διδάσκαλος ὁ ἐπιχείρημα , καί πρός ὁ σῴζω λόγος οὐδείς ὑγιής , ἀσυλλόγιστος ἐπιρριπτέω ὁ τόμος παρά ὁ τόπος τε καί ὁ χρεία , οὖον μᾶλλον ὁ ἐκδίδωμι ἐκεῖθεν αἰσχύνω , ὡς οἴομαι κακῶς , καί συκοφάντης , ὅσος ἑαυτοῦ , καί δικάζω ἔνδικος , καί καταισχύνω , καί ὁ προσήκω δίκη τοιοῦτος τολμάω λαγχάνω αὐτός . εἰμί γάρ ὁ ὁ τοιοῦτος λογίζομαι τε καί γράφω κατά ὁ ὁ φιλόσοφος φημί ψῆφος καί ἀπόφασις , γραώδης συλλογισμός ἐπάγω λῆρος ὁ λόγος , καί σύντροφος τίς εἰμί , καί συνήθης ἀμαθία δήπου , καί κακουργία καί ἱεροσυλία τρίτος πρός οὗτος , ἀναφαίνω δέ νῦν ἐναργής , οὐ ὁ τόμος ἐκεῖνος λέγω καί γράφω , οὐδέ ὁ καλῶς ἐκεῖνος ἐκδίδωμι , ἀλ αὐτός οὗτος ὁ καί συγγραφεύς , καί πατήρ , καί ζηλωτής ὁμοῦ , καί κατήγορος , καί δικαστής ὁ τοιοῦτος , δίκαιος εἄν εἰμί πάντως . καί πᾶς τις , οἴομαι , σύμφημι , καί οὐδείς ἀντιλέγω , παρ´ αὐτός αὐτός καί ὁ σεμνός αὐτός λόγος κομίζω . ὁ ψῆφος τε καί ὁ ανάρρηση ὁ τοιοῦτος τρόπαιον , καί θρίαμβος αὐτός κατάγω , καί τελετή τις , καί χορεία ἐπινίκιος , ὡς αὐτός δήπου προῖων ἐγκαυχάομαι ὁ λόγος , μᾶλλον δέ καί Διόνυσος , καί Σάτυρος , καί Βάκχη , καί χορός τις μεθύω , ὅς οἰκεῖος πως εἰμί ὁ φιλόσοφος καί οὗτος . ἅτε δή καί παρά ὁ οἰκέω αὐτός σοφιστής τε καί ποιητής καί μῦθος κατάλληλος αὐτός προσάγω . Ἀλ ἐκεῖνος μέν ἔχω ὧδε - οὐδέ γάρ ἡμέτερος εἄν εἰμί ὁ γγʹ ἐκεῖνος επὶ πλεῖστος ἐθέλω προσασχολέω · φέρω δή καί ὁ προλέγω ἐκεῖνος