cogPG.PG151 89
σιῶτερον καὶ θειότερον , καὶ παρ´ ἡμῶν ὑμνεῖσθαι ἀναγκαιότερον , τὸ γενέσθαι τι τῶν ὄντων Θεὸν , καὶ οὐχ ἁπλῶς Θεὸν , ἀλλὰ τὸν ὄντως ὄντα Θεὸν , καὶ ταῦτα τὴν μηδὲ φυλάξαι δυνηθεῖσαν , ἢ βουληθεῖ σαν , τὸ καθ´ ὃ γέγονεν ἡμετέραν φύσιν , καὶ διὰ τοῦτο δικαίως εἰς τὰ κατώτατα τῆς γῆς ἀπωσθεῖσαν ; Τοσοῦτο γὰρ μέγα καὶ θεῖον , ἀπόῤῥητόν τε καὶ ἀνεννόητον , τὴν ἡμετέραν φύσιν γενέσθαι ὁμόθεον , καὶ νοδον , ὡς καὶ τοῖς ἀγίοις ἀγγέλοις τε καὶ ἀνθρώποις , καὶ αὐτοῖς τοῖς προφήταις , καίτοι διὰ Πνεύματος ὁρῶσιν , ἀνεπίγνωστον ὄντως μένειν , ἀπὸ τοῦ αἰῶνος ὑπάρχον κεκρυμμένον μυστήριον · καὶ τί λέγω πρὶν εἰς πέρας ἐλθεῖν ; Καὶ γεγονὸς γὰρ , οὐχ ὅτι γέγονεν , ἀλλ´ ὅπως γέγονε πάλιν μυστήριον μένει , πιστευόμενον , ἀλλ´ οὐ γινωσκόμενον , προσκυνούμενον , ἀλλ´ οὐ πολυπραγμονούμενον , καὶ προσκυνούμενόν τε καὶ πιστευόμενον διὰ μόνου τοῦ Πνεύματος · « Οὐδεὶς γὰρ δύναται εἰπεῖν Κόριον Ἰησοῦν , εἰ μὴ ἐν Πνεύματι ἁγίῳ · » καὶ τὸ Πνεῦμα ἐστι δι´ οὐ προσκυνοῦμεν καὶ δι´ οὗ προσευχόμεθα , φησὶν ὁ Ἀπόστολος . Ὅτι δὲ μὴ τοῖς ἀνθρώποις μόνον , ἀλλὰ καὶ τοῖς ἀγγέλοις καὶ τοῖς ἀρχαγγέλοις αὐτοῖς ἀπερινόητόν ἐστι τὸ μυστήριον τοῦτο , παρίστησι σαφῶς καὶ τὸ παρ´ ἡμῶν ἑορταζόμενον σήμερον . Εὐηγγελίσατο μὲν γὰρ ὁ ἀρχάγγελος τῇ Παρθένῳ τὴν σύλληψιν · τῆς δὲ μαθεῖν ζητούσης τὸν τρόπον , καὶ πρὸς αὐτὸν εἰπούσης · « Πῶς ἔσται μοι τοῦτο ; ἐπεὶ ἄνδρα οὐ γινώσκω · » μηδαμῶς ἔχων ὀ ἀρχάγγελος ἑρμηνεῦσαι τὸν τρόπον , ἐπὶ τὸν Θεὸν καὶ οὗτος κατέφυγε · « Πνεῦμα ἃγιον ἐπελεύσεται ἐπὶ σὲ , καὶ δύναμις Ὑψίστου ἐπισκιάσει σοι . » Ὧσπερ γὰρ εἰ καὶ τὸν Μωϋσῆν ἤρετό τις , Πῶς ἐκ γῆς ἄνθρωπος ; πῶς ἐκ χώματος ὁστᾶ καὶ νεῦρα καὶ σάρξ · πῶς αἰσθητήρια Φ ἐξ ἀναισθήτου , ἀλλὰ καὶ ἐκ τῆς Ἀδαμιαίας πλευρᾶς πῶς πάλιν ἄνθρωπος ; πῶς τὸ ὀστοῦν ἐξετάθη καὶ διῃρέθη καὶ ἡνώθη καὶ συνεδέθη ; πῶς ἐκ τοῦ ὀστοῦ σπλάγχνα καὶ χυμοὶ διάφοροι , καὶ τἄλλα πάντα ; ὥσπερ οὗν εἴ τις ταῦτα τὸν Μωϋσῆν ἡρώτα , εἶπεν ἄν οὐδὲν πλέον , πλὴν ὅτι ὁ Θεός ἐστιν ὁ χῶν λαβὼν ἀπὸ τῆς γῆς καὶ ποιήσας τὸν Ἀδὰμ , καὶ μίαν τῶν πλευρῶν λαβὼν καὶ τὴν Εὔαν ἐργασάμενος , καὶ τίς μὲν ὁ ποιήσας , εἶπε · τὸν δὲ τρόπον πῶς ἐκεῖνα γέγονεν οὐκ εἶπεν · οὕτω καὶ ὁ Γαβριὴλ , ὅτι μὲν τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον καὶ ἡ τοῦ Ὑψίστου δύναμις τὸν ἄσπορον ἐργάσονται τόκον , εἶπε · τὸ δὲ πῶς οὐκ εἶπεν . Εἰ γὰρ περὶ τῆς Ἐλισάβετ προῖών μνησθεὶς , ὅτι συνέλαβεν ἐν γήρᾳ καὶ στείμα οὖσα , πλέον ἔσχεν εἰπεῖν οὐδὲν , πλὴν ὅτι οὐκ ἀδυνατήσει τῷ Θεῷ πᾶν ῥῆμα , πῶς ἂν ἐπὶ τῆς ἐν παρθενίᾳ συλλαβούσης καὶ τεκούσης ἔσχεν εἰπεῖν τὸν τρόπον · Ἕχει δὲ ὅμως καὶ πλέον τὸ πρὸς τὴν Παρθένον τοῦ ἀρχαγγέλου λεγόμενον , ἀλλ´ εἰς μυστηρίου μείζονος λόγον · « Ἑπελεύσεται γὰρ , φησί , Πνεῦμα ἄγιον ἐπὶ σὲ , καὶ δύναμις Ὑψίστου ἐπισκιάσει σοι » Διατί ; ὅτι καὶ τὸ γεννώμενον οὐ προφήτης , οὐδ´
Lemmas: σιῶτερον καί θεῖος , καί παρ´ ἐγώ ὑμνέω ἀναγκαῖος , ὁ γίγνομαι τίς ὁ εἰμί θεός , καί οὐ ἁπλόος θεός , ἀλλά ὁ εἰμί εἰμί θεός , καί οὗτος ὁ μηδέ φυλάσσω δύναμαι , ἢ βούλομαι σάω , ὁ καθ´ ὅς γίγνομαι ἡμέτερος φύσις , καί διά οὗτος δικαίως εἰς ὁ κάτος ὁ γῆ ἀπωθέω ; τοσοῦτος γάρ μέγας καί θέω , ἀπόρρητος τε καί ἀνεννόητος , ὁ ἡμέτερος φύσις γίγνομαι ὁμοθέω , καί νοδον , ὡς καί ὁ ἀγάω ἄγγελος τε καί ἄνθρωπος , καί αὐτός ὁ προφήτης , καίτοι διά πνεῦμα ὁράω , ἀνεπίγνωστος εἰμί μένω , ἀπό ὁ αἰών ὑπάρχω κρύπτω μυστήριον · καί τίς λέγω πρίν εἰς πέρας ἔρχομαι ; καί γίγνομαι γάρ , οὐ ὅτι γίγνομαι , ἀλ ὅπως γίγνομαι πάλιν μυστήριον μένω , πιστεύω , ἀλ οὖον γιγνώσκω , προσκυνέω , ἀλ οὖον πολυπραγμονέω , καί προσκυνέω τε καί πιστεύω διά μόνος ὁ πνεῦμα · « οὐδείς γάρ δύναμαι εἶπον Κόριος Ἰησοῦς , εἰμί μή ἐν πνεῦμα ἅγιος · » καί ὁ πνεῦμα εἰμί δις οὖον προσκυνέω καί δις ὅς προσεύχομαι , φημί ὁ ἀπόστολος . ὅτι2 δέ μή ὁ ἄνθρωπος μόνος , ἀλλά καί ὁ ἄγγελος καί ὁ ἀρχάγγελος αὐτός ἀπερινόητος εἰμί ὁ μυστήριον οὗτος , παρίστημι σαφῶς καί ὁ παρ´ ἐγώ ἑορτάζω σήμερον . εὐαγγελίζω μέν γάρ ὁ ἀρχάγγελος ὁ παρθένος ὁ σύλληψις · ὁ δέ μανθάνω ζητέω ὁ τρόπος , καί πρός αὐτός εἶπον · « Πῶς εἰμί ἐγώ οὗτος ; ἐπεί ἀνήρ οὖον γιγνώσκω · » μηδαμῶς ἔχω ὁ ἀρχάγγελος ἑρμηνεύω ὁ τρόπος , ἐπί ὁ θεός καί οὗτος καταφεύγω · « πνεῦμα ἅγιος ἐπέρχομαι ἐπί σύ , καί δύναμις ὕψιστος ἐπισκιάζω σύ . » ὡς γάρ εἰμί καί ὁ Μωϋσῆς ἔρομαι τις , Πῶς ἐκ γῆ ἄνθρωπος ; πῶς ἐκ χῶμα ὀστέον καί νεῦρον καί σάρξ · πῶς αἰσθητήριον Φ ἐκ ἀναίσθητος , ἀλλά καί ἐκ ὁ αδαμιαίος πλευρά πῶς πάλιν ἄνθρωπος ; πῶς ὁ ὀστέον ἐκτείνω καί διαιρέω καί ἑνόω καί συνδέω ; πῶς ἐκ ὁ ὀστέον σπλάγχνον καί χυμός διάφορος , καί ἄλλος πᾶς ; ὥσπερ ἐν εἰμί τις οὗτος ὁ Μωϋσῆς ἐρωτάω , εἶπον ἄν οὐδείς πλέω , πλήν ὅτι ὁ Θεός εἰμί ὁ χόω λαμβάνω ἀπό ὁ γῆ καί ποιέω ὁ Ἀδάμ , καί εἷς ὁ πλευρά λαμβάνω καί ὁ Εὔα ἐργάζομαι , καί τίς μέν ὁ ποιέω , εἶπον · ὁ δέ τρόπος πῶς ἐκεῖνος γίγνομαι οὐ εἶπον · οὗτος καί ὁ Γαβριήλ , ὅτι μέν ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος καί ὁ ὁ ὕψιστος δύναμις ὁ ἄσπορος ἐργάζομαι τόκος , εἶπον · ὁ δέ πῶς οὐ εἶπον . εἰμί γάρ περί ὁ Ἐλισάβετ πρόειμι μιμνήσκω , ὅτι συλλαμβάνω ἐν γῆρας καί στείμα εἰμί , πλέω ἔχω εἶπον οὐδείς , πλήν ὅτι οὐ ἀδυνατέω ὁ Θεός πᾶς ῥῆμα , πῶς εἄν ἐπί ὁ ἐν παρθενίας συλλαμβάνω καί τίκτω ἔχω εἶπον ὁ τρόπος · ἕχω δέ ὅμως καί πλέω ὁ πρός ὁ παρθένος ὁ ἀρχάγγελος λέγω , ἀλ εἰς μυστήριον μείζων λόγος · « επελευσετα γάρ , φημί , πνεῦμα ἀγάω ἐπί σύ , καί δύναμις ὕψιστος ἐπισκιάζω σύ » διατί ; ὅτι καί ὁ γεννάω οὖον προφήτης , οὐδός