cogPG.PG151 455
δυάδα , καὶ τὸν ἕνα καὶ μετὰ σάρκωσιν μονογενῆ Υiὸν τοῦ Θεοῦ εἰς δύο διαιρῶν κάκιστα . Γρηγορᾶς δ´ οὐτοσὶν ἑκάστῳ τῶν ἀξίων τὴν θεαρχικνν ἐνοικίζων Τριάδα , μόνος αὐτὸς ἄν λέγοι τί τὸ ἑκ τούτου συναγόμενον , καὶ ὅσον ὑπερήλασε κακῶς κατὰ ταῦτα καὶ τὸν λῆρον ἐνεῖνον Νεστόριον . Ὅθεν καὶ ἡ τοῦ Χριστοῦ Ἐκκλησία τὴν τῶν δύο τοῦ Χριστοῦ φύσεων ἀσύγχυτον ἕνωσιν καθ´ ὑπόστασιν γεγενῆσθαι διδάσκουσα , οὐ τὴν θείαν ὑπόστασιν τοῦ Μονογενοῦς ἀνθρώπου ὑποστάσει φησὶν ἐνοικῆσαι · ἦσαν γὰρ ἂν οὖτω δύο ὑποστάσεις ἐξ ἀνάγκης , καὶ δύο υἱοί · ἀλλ´ ἐῤῥέτω , φασὶ , τὸ Νεστόρειον πτῶμα , καὶ σὺν ἐκείνῳ γε οἱ τἀκείνου φρονοῦντες κακῶς , ἀλλὰ τὴν ἀνθρωπείαν φύσιν τελείαν , ἔν γε τῇ ἑαυτοῦ ὑποστάσει ὁ Μονογενὴς ὑποστήσας Υἱὸς τοῦ Θεοῦ , μίαν ἀμφοτέρων τῶν αὐτοῦ φύσεων δέδειχε τὴν ὑπόστασιν , καὶ οὕτω καὶ μετὰ τὴν ἀπόῤῥπτον ἕνω σιν εἶς ὁ μονογενὴς Υἱὸς τοῦ Θεοῦ ἐν δυσὶ τελείαις ταῖς φύσεσι , τῇ τε θείᾳ φημὶ καὶ τῇ ἀνθρωπείᾳ , ὁ αὐτὸς καὶ γνωρίζεται καὶ προσκυνεῖται καλῶς καὶ πιστεύεται . Ὁ δὲ Γρηγορᾶς ὡσανεὶ κοιμωμένῳ καὶ ῥέγχοντι ἑοικὼς πρὸς ταῦτα πάντα , ἢ καὶ μεθύων ἄνευ οἵνου , τὸ τῆς θείας φάναι Γραφῆς , τοὺς μὲν περὶ [ μετοχῆς θείας καὶ ἐνεργείας τῶν ἁγίων πολλοὺς καὶ καλοὺς λόγους , καὶ ταῦτα πρὸ τῶν ὀφθαλμῶν αὐτοῦ κειμένους , ὡς μηδὲ λαλοῦντας , μηδὲ ὄντας παρέρχεται · μέρη δέ τινα τῆς ἐκείνων κακῶς ἀποῤῥήξας θεολογίας ὡς ἔπος αὐτῷ , ἔπειτα κἀκείνοις διεστραμμένως τε καὶ κακῶς ἐπιφύεται , τὴν προῤῥηθεῖσαν ἐν Εὐαγγελίοις Δεσποτκὴν ἐκείνην φωνὴν , τὴν , Ἐγὼ καὶ ὁ Πατὴρ ἐλενσόμεθα , καὶ μονὴν παρ´ αὐτῷ ποιήσομεν , μετὰ Μασαλιανῶν κακῶς ἐξηγούμενος , καὶ τὸ μεθεκτὴν εἶναι τοῦ Θεοῦ τὴν οὐσίαν ἐντεῦθεν συνάγει οἰόμενος , καὶ μηδὲ τὴν κατ´ ἐκείνων ἀπόφασιν τῆς κατ´ ἐκείνων αἰδούμενος ἱερᾶς συνόδου , μεταξὺ τοῦ συνοδικοῦ τόμου καὶ τῶν θεολογικῶν λόγων κειμένην . Ἀλλὰ καλὸν ἂν εἴη , καὶ αὖθις ἡμᾶς τοὺς περὶ μετοχῆς θείας τῶν ἱερῶν Πατέρων λόγους καὶ τὴν θεολογίαν ἐκ τοῦ τόμου προενεγκεῖν , οὓς δὴ κακούργως ὁ Γρηγορᾶς ἀπεκρύψατο . Καὶ δὴ πρὸ τῶν ἄλλων ἡμῖν Ἀθανάσιος ὁ μέγας εἰσαγέσθω τῷ λόγῳ περὶ τῶν προκειμένων διὸάξων , ἐπειδὴ καὶ τὰ τούτου πρὸ τῶν ἄλλων ὁ Γρηγορᾶς διασπάσας τε καὶ ἀποσυλήσας κακῶς ἔκ γε τοῦ συνοδικοῦ τόμου δείκνυται . μᾶλλον δὲ πρὸ τοῦ τὰς ῥήσεις ἐκείνας ὡς ἔχουσιν ἐκθέσθαι τοῦ θεολόγου , τὴν ἰεροσυλίαν τοῦ Γρηγορᾷ τῶν ἐκείνου λόγων ἀπολαβόντες εἰς μέσον ἑλκύσωμεν , ἵνα κἀντεῦθεν παρὰ πόσον ἐκεῖνος ἥκει τῆς ἀληθείας δῆλον τοῖς πᾶσι γένηται . Φέρει πρὸ τούτου , φησὶ πρὸς τὸν ἑαυτοῦ ἀκροατὴν Ἀγαθάγγελον , καθάπερ οἷσθα μᾶλλον αὐτὸς ὁ καὶ ταῦτα κεκομικὼς ἡμῖν , τὸν μέγαν Ἀθανάσιον λέγοντα , ὡς τοῦ Πνεύματος ὄντος ἐν ἡμῖν , καὶ ὁ Λόγος ὁ τοῦτο διδούς ἐστιν ἐν ἡμῖν , καὶ ἐν τῷ Λόγῳ ἐστὶν ὁ Πατὴρ , καὶ οὕτως ἐστὶ τὸ , Ἐλευαόμεθα ἐγὼ καὶ ὁ Πατὴρ , καὶ μονὴν παρ´ αὐτῷ ποιήσομεν . Καὶ ταῦτα μὲν μὲν τοῦ διδασκάλου περὶ τοῦ θείου Πνεύματος ἱερὰν Κσχεδὸν πᾶσαν θεολογίαν ἐκ μέσου ποιήσας , καὶ ταῦτα καθ´ ἡμῶν ταύτην προφέρων ὡς κακῶς δῆθεν , καὶ μὴ κατὰ τὸν τοῦ θεολόγου σκοπὸν αὐτῇ χρησαμένων , βραχύτατον δέ τι χωρίον καθ´ ἑαυτοῦ τοῦ παντὸς ἀποτεμόμενος λόγου , αὐτὸ δὴ τοῦτό φημι , τὸ παρὰ τῶν Μασαλιανῶν συληθὲν ἐκ τῶν θείων λογίων , ὃ δὴ καὶ τῇ συνόδῳ τότε πρὸς τὴν ἐκείνων καταδίκην ἐξήρκεσεν , Ἐνοικεῖ τοῖς ἀξίοις ὁ Θεὸς , εἰπόντων τῶν Πατέρων , ἀλλ´ οὐχ ὡς ἔχει φύσεως ἡ θεότης . Ἀλλ´ ὁ τόμος αὖθις λεγέτω καὶ διεξιέτω τὰ ἑαυτοῦ , μᾶλλον δὲ τὰ τῶν θεολόγων Πατέρων ἀσφαλῶς τε καὶ ἀνοθεύτως ὡς ἔχουσι Καὶ ὁ μέγας , φησὶν , Ἀθανάσιος , ἐν τῇ πρὸς Σεραπίωνα ἐπιστολῇ , Πάντα , φησί , τὰ τοῦ Πατρὸς τοῦ Υἱοῦ ἐστι . Διὸ καὶ τὰ παρὰ τοῦ Υἱοῦ ἐν Πνεύματι διδόμενα τοῦ Πατρός ἐστι χαρίσματα , καὶ τοῦ Πνεύματος ὄντος ἐν ἡμῖν , καὶ ὁ Λόγος ὁ τοῦτο διδούς ἐστιν ἐν ἡμῖν , καὶ ἐν τῷ Λόγῳ ἐστὶν ὁ Πατήρ . Καὶ οὕτως ἐστὶ τὸ Ἐλευσόμεβα ἐγὰ καὶ ὁ Πατὴρ καὶ μονὴν παρ´ αὐτῷ ποιήσομεν , καθάπερ εἶρηται . Ἔνθα γὰρ τὸ φῶς , ἐκεῖ καὶ τὸ ἀπαύγασμα · καὶ ἔνθα τὸ ἀπαύγασμα , ἐκεῖ καὶ ἡ τούτου ἐνέργεια καὶ αὐτοειδής χάρις . Καὶ τοῦτο πάλιν διδάσκων ὁ Παῦλος ἔγραφεν αὖθις Κορινθίοις ἐν τῇ δευτέρᾳ ἐπιστολῇ λέγων · χάρις τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ , καὶ ἡ ἄγάπη τοῦ Θεοῦ , καὶ ἡ κοινωνία τοῦ ἀγίου Πνείματος , μετὰ πάντων ἡμῶν . Ἡ γὰρ διδομένη χάρις καὶ δωρεὰ ἐν Τριάδι δίδοται παρὰ Πατρὸς διὰ Υἱοῦ ἐν Πνεύματι ἁγίῳ . Ὥσπερ γὰρ ὡς ἐκ Πατρός ἐστι διὰ Υἱοῦ ἡ διδομένη χάρις , οὔτως οὐκ ἂν γένοιτο κοινωνία τῆς δόσεως ἐν ἡμῖν , εἰ μὴ ἐν Πνεύματι τῷ ἁγίῳ . Τούτου γὰρ μετέχοντες , ἔχομεν τοῦ Πατρὸς τὴν ἀγάπην , καὶ τοῦ Υἱοῦ τὴν χάριν , καὶ αὐτοῦ τοῦ Πνεύματος τὴν κοινωνίαν · μία ἄρα ἐκ τούτων ἡ τῆς Τριάδος ἐνέργεια δείκνυται . Τί πρὸς ταῦτα λέγεις , ὢ Γρηγορᾶ ; Τίς ἐστιν ὁ κατατέμνων καὶ διαστρέφων τὰς θείας Γραφάς ; Θείας καὶ γὰρ τὰ τῶν θεολόγων σὺ λέγεις Γραφὰς συνεχῶς , μηδὲ αὐτὸ τοὔνομα καλῶς εἰδὼς , μηδὲ ἐπιστάμενος , τίνα μὲν θεῖαι Ιραφαί , ὅσα τῆς Παλαιᾶς φημι καὶ ὅσα τῆς Νέας , τίνα δὲ διδασκάλων καὶ θεολόγων λόγοι , καὶ ἐξηγήσεις καὶ ἐρμηνεῖαι μᾶλλον ἐκείνων , ἀλλ´ οὐχὶ θεῖαι Γραφαί . Ἱἱς ἐστιν ὁ διαστρέφων ταῦτα καὶ ἀπαλείφων , καὶ ταῦτ´ οὐχ ἀπλῶς , ἀλλ´ ὅτε καὶ ἀντιλέγειν καὶ ἀντιπίπτειν δι αὐτῶν ἐπιχειρεῖς τῇ Χριστοῦ Ἐκκλησίᾳ ; Τίς ὁ τούτων ἄτοπος τολμητὴς καὶ βωμολόχος , καὶ ἱερόσυλος , ἂ σὺ πολλάκις ἡμῶν συκοφαντῶν κατεψεύσω ; ὁ τόμος καὶ ἡ σύνοδος , καὶ ὁ ταύτης ἱερὸς προστάτης Γρηγόριος , ἢ σύ ; Εὔδηλον ὅτι σὺ , καὶ οὐδὲ´ ἀποφυγεῖν οὐδὲ ἀρνήσασθαι δήπουθεν ἔξεστιν , οὕτω σοι παρὰ σαυτοῦ τῶν ἐλέγχων καὶ μάλα γε λαμπρῶς ἐπιόντων . Ἐμοὶ δὲ καὶ θαυμάζειν ἔπεισιν ἄλλως , τίσιν ἄρα λογισμοῖς χρησάμενος Γρηγορᾶς , τῆ καινοτομίᾳ ταύτῃ κατὰ τῶν τοῦ διδασκάλου λόγων οὕτω κακῶς ἐχρήσατο . Ἐπεὶ γὰρ ἀντειπεῖν ἐσκέψατο
Lemmas: δυάς , καί ὁ εἷς καί μετά σάρκωσις μονογενής Ὕς ὁ Θεός εἰς δύο διαιρέω κακός . Γρηγοράς δδʹ οὗτος ἕκαστος ὁ ἄξιος ὁ θεαρχικός ἐνοικίζω Τριάς , μόνος αὐτός ἄν λέγω τίς ὁ ἐκ οὗτος συνάγω , καί ὅσος ὑπερελαύνω κακῶς κατά οὗτος καί ὁ λῆρος ἐνίημι Νεστόριος . ὅθεν καί ὁ ὁ Χριστός ἐκκλησία ὁ ὁ δύο ὁ Χριστός φύσις ἀσύγχυτος ἕνωσις καθ´ ὑπόστασις γίγνομαι διδάσκω , οὖον ὁ θεῖος ὑπόστασις ὁ Μονογενώ ἄνθρωπος ὑπόστασις φημί ἐνοικέω · εἰμί γάρ εἄν οὗτος δύο ὑπόστασις ἐκ ἀνάγκη , καί δύο υἱός · ἀλ ἔρρω , φημί , ὁ Νεστόρειος πτῶμα , καί σύν ἐκεῖνος γε ὁ ἐκεῖνος φρονέω κακῶς , ἀλλά ὁ ἀνθρώπειος φύσις τέλειος , ἐν γε ὁ ἑαυτοῦ ὑπόστασις ὁ Μονογενής ὑφίστημι υἱός ὁ Θεός , εἷς ἀμφότερος ὁ αὐτός φύσις δείκνυμι ὁ ὑπόστασις , καί οὗτος καί μετά ὁ ἀπόῤῥπτον ἕνος βρόχος εἰμί ὁ μονογενής υἱός ὁ Θεός ἐν δύο τέλειος ὁ φύσις , ὁ τε θεῖος φημί καί ὁ ἀνθρώπειος , ὁ αὐτός καί γνωρίζω καί προσκυνέω καλῶς καί πιστεύω . ὁ δέ Γρηγοράς ὡσανεί κοιμάω καί ῥέγχοντι ἔοικα πρός οὗτος πᾶς , ἢ καί μεθύω ἄνευ οἶνος , ὁ ὁ θεῖος φαίνω γραφή , ὁ μέν περί [ μετοχή θεῖος καί ἐνέργεια ὁ ἅγιος πολύς καί καλός λόγος , καί οὗτος πρό ὁ ὀφθαλμός αὐτός κεῖμαι , ὡς μηδέ λαλέω , μηδέ εἰμί παρέρχομαι · μέρος δέ τις ὁ ἐκεῖνος κακῶς ἀπολήγω θεολογία ὡς ἔπος αὐτός , ἔπειτα ἐκεῖνος διεστραμμένως τε καί κακῶς ἐπιφύω , ὁ προλέγω ἐν Εὐαγγέλιος Δεσποτκὴν ἐκεῖνος φωνή , ὁ , ἐγώ καί ὁ πατήρ λένω , καί μονή παρ´ αὐτός ποιέω , μετά Μασαλιανός κακῶς ἐξηγέομαι , καί ὁ μεθεκτός εἰμί ὁ Θεός ὁ οὐσία ἐντεῦθεν συνάγω οἴομαι , καί μηδέ ὁ κατ´ ἐκεῖνος ἀπόφασις ὁ κατ´ ἐκεῖνος αἰδέομαι ἱερός σύνοδος , μεταξύ ὁ συνοδικός τόμος καί ὁ θεολογικός λόγος κεῖμαι . ἀλλά καλός εἄν εἰμί , καί αὖθις ἐγώ ὁ περί μετοχή θεῖος ὁ ἱερός Πατέρων λόγος καί ὁ θεολογία ἐκ ὁ τόμος προφέρω , ὅς δή κακοῦργος ὁ Γρηγοράς ἀποκρύπτω . καί δή πρό ὁ ἄλλος ἐγώ Ἀθανάσιος ὁ μέγας εἰσάγω ὁ λόγος περί ὁ πρόκειμαι διάγω , ἐπεί καί ὁ οὗτος πρό ὁ ἄλλος ὁ Γρηγοράς διασπάω τε καί ἀποσυλάω κακῶς ἐκ γε ὁ συνοδικός τόμος δείκνυμι . μᾶλλον δέ πρό ὁ ὁ ῥῆσις ἐκεῖνος ὡς ἔχω ἐκτίθημι ὁ θεολόγος , ὁ ἱεροσυλία ὁ Γρηγορά ὁ ἐκεῖνος λόγος ἀπολαμβάνω εἰς μέσος ἕλκω , ἵνα ἐντεῦθεν παρά πόσος ἐκεῖνος ἥκω ὁ ἀλήθεια δῆλος ὁ πᾶς γίγνομαι . φέρω πρό οὗτος , φημί πρός ὁ ἑαυτοῦ ἀκροατής Ἀγαθάγγελος , καθάπερ οἶδα μᾶλλον αὐτός ὁ καί οὗτος κομίζω ἐγώ , ὁ μέγας Ἀθανάσιος λέγω , ὡς ὁ πνεῦμα εἰμί ἐν ἐγώ , καί ὁ Λόγος ὁ οὗτος δίδωμι εἰμί ἐν ἐγώ , καί ἐν ὁ Λόγος εἰμί ὁ πατήρ , καί οὕτως εἰμί ὁ , ελευααω ἐγώ καί ὁ πατήρ , καί μονή παρ´ αὐτός ποιέω . καί οὗτος μέν μέν ὁ διδάσκαλος περί ὁ θεῖον πνεῦμα ἱερά Κσχεδὸν πᾶς θεολογία ἐκ μέσος ποιέω , καί οὗτος καθ´ ἐγώ οὗτος προφέρω ὡς κακῶς δῆθεν , καί μή κατά ὁ ὁ θεολόγος σκοπός αὐτός χράω , βραχύς δέ τίς χωρίον καθ´ ἑαυτοῦ ὁ πᾶς ἀποτέμνω λόγος , αὐτός δή οὗτος φημί , ὁ παρά ὁ Μασαλιανός συλάω ἐκ ὁ θεῖον λόγιος , ὅς δή καί ὁ σύνοδος τότε πρός ὁ ἐκεῖνος δίκη ἐξαρκέω , ἐνοικέω ὁ ἄξιος ὁ θεός , εἶπον ὁ Πατέρων , ἀλ οὐ ὡς ἔχω φύσις ὁ θεότης . Ἀλ ὁ τόμος αὖθις λέγω καί διεξίημι ὁ ἑαυτοῦ , μᾶλλον δέ ὁ ὁ θεολόγος Πατέρων ἀσφαλῶς τε καί ἀνοθεύτως ὡς ἔχω καί ὁ μέγας , φημί , Ἀθανάσιος , ἐν ὁ πρός Σεραπίων ἐπιστολή , Πάν , φημί , ὁ ὁ πατήρ ὁ υἱός εἰμί . Διὸ καί ὁ παρά ὁ υἱός ἐν πνεῦμα δίδωμι ὁ πατήρ εἰμί χάρισμα , καί ὁ πνεῦμα εἰμί ἐν ἐγώ , καί ὁ Λόγος ὁ οὗτος δίδωμι εἰμί ἐν ἐγώ , καί ἐν ὁ Λόγος εἰμί ὁ Πατήρ . καί οὕτως εἰμί ὁ Ἐλευσόμεβα ἐγώ καί ὁ πατήρ καί μονή παρ´ αὐτός ποιέω , καθάπερ εἴρω . ἔνθα γάρ ὁ φάος , ἐκεῖ καί ὁ ἀπαύγασμα · καί ἔνθα ὁ ἀπαύγασμα , ἐκεῖ καί ὁ οὗτος ἐνέργεια καί αὐτοειδής χάρις . καί οὗτος πάλιν διδάσκω ὁ Παῦλος γράφω αὖθις Κορίνθιος ἐν ὁ δύο ἐπιστολή λέγω · χάρις ὁ κύριος ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός , καί ὁ ἀγάπη ὁ Θεός , καί ὁ κοινωνία ὁ ἅγιος πνειμα , μετά πᾶς ἐγώ . ὁ γάρ δίδωμι χάρις καί δωρεά ἐν Τριάς δίδωμι παρά πατήρ διά υἱός ἐν πνεῦμα ἅγιος . ὥσπερ γάρ ὡς ἐκ πατήρ εἰμί διά υἱός ὁ δίδωμι χάρις , οὔτως οὐ εἄν γίγνομαι κοινωνία ὁ δόσις ἐν ἐγώ , εἰμί μή ἐν πνεῦμα ὁ ἅγιος . οὗτος γάρ μετέχω , ἔχω ὁ πατήρ ὁ ἀγάπη , καί ὁ υἱός ὁ χάρις , καί αὐτός ὁ πνεῦμα ὁ κοινωνία · εἷς ἄρα ἐκ οὗτος ὁ ὁ Τριάς ἐνέργεια δείκνυμι . τις πρός οὗτος λέγω , ὦ Γρηγορά ; Τῖς εἰμί ὁ κατατέμνω καί διαστρέφω ὁ θεῖος γραφή ; Θείας καί γάρ ὁ ὁ θεολόγος σύ λέγω γραφή συνεχῶς , μηδέ αὐτός ὄνομα καλῶς εἰδοί , μηδέ ἐπίσταμαι , τίς μέν θεῖος Ιραφαί , ὅσος ὁ Παλαιή φημί καί ὅσος ὁ Νέας , τίς δέ διδάσκαλος καί θεολόγος λόγος , καί ἐξήγησις καί ἑρμηνεία μᾶλλον ἐκεῖνος , ἀλ οὐ θεῖος γραφή . Ἱἱς εἰμί ὁ διαστρέφω οὗτος καί ἀπαλείφω , καί ταῦ οὐ ἀπλόος , ἀλ ὅτε καί ἀντιλέγω καί ἀντιπίπτω Ζεύς αὐτός ἐπιχειρέω ὁ Χριστός ἐκκλησία ; Τῖς ὁ οὗτος ἄτοπος τολμητής καί βωμολόχος , καί ἱερόσυλος , ὅς σύ πολλάκις ἐγώ συκοφάντης καταψεύδομαι ; ὁ τόμος καί ὁ σύνοδος , καί ὁ οὗτος ἱερός προστάτης Γρηγόριος , ἢ σῦς ; Εὔδηλος ὅτι σύ , καί οὐδή ἀποφεύγω οὐδέ ἀρνέομαι δήπουθεν ἔξεστι , οὗτος σύ παρά σεαυτοῦ ὁ ἐλέγχω καί μάλα γε λαμπρῶς ἔπειμι . ἐμός δέ καί θαυμάζω ἔπειμι ἄλλως , τίσις ἄρα λογισμός χράω Γρηγοράς , τῆ καινοτομία οὗτος κατά ὁ ὁ διδάσκαλος λόγος οὗτος κακῶς χράω . ἐπεί γάρ ἀντιλέγω σκέπτομαι