cogPG.PG151 561
αὐτοὺς ἀπεργάσεται κατὰ τὴν μακαρίαν ὑπόσχεσιν , καὶ συμμόρφους ἀναδείξει τῆς ἑαυτοῦ φυσικῆς δόξης , Χριστὸς ὁ μέγας , φημὶ , τῆς δικαιοσύνης ἥλιος , ὃ δήπου θεῖον ἐμφύσημα Κύριλλός τε ὁ θεῖος καὶ πρὸ τούτου Βασίλειος ὁ μέγας ὁμοῦ διὰ τῶν καλλίστων ἐκείνων λόγων φθάσαντες ἡμᾶς ἐδίδαξαν κάλλιστα , ῶν δηλαδὴ τῇ διδασκαλίᾳ καὶ ὁ τῆς εὐσεβείας ὁμολογητὴς Θεόδωρος ὁ θεῖος κατ´ ἴχνος ἑπόμενος , τά τε ἄλλα συμφώνως ἐκείνοις κατὰ πάντα θεολογεῖ , καὶ περὶ τοῦ θείου κάλλους τοῦ ἄνωθεν τῷ ἀνθρώπῳ δοθέντος , καθάπερ ἤκουσας , οὕτω διέξεισι · Τὸ ἐν αὐτῷ τινα ἔχειν τὸν Θεὸν μακάριον , κατὰ τὸ ἐντὸς ἡμῶν εἶναι τὴν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ κηρυσσόμενον . Τὸ γὰρ ἡμῖν χωρητὸν τῆς κατανοήσεως μέτρον ἐν ἡμῖν ἑστιν . Οὕτως γὰρ ὁ πλάσας ἡμᾶς ἐξαρχῆς Θεὸς τῇ τῆς φύσεως ἡμῶν καταᾷκευῇ τῆς ἰδίας . φύσεως ἐνετύπωσε τῶν ἀγαθῶν τοὺς χαρακτῆρας καὶ τὰ μιμήματα . Ἀλλὰ ταῦτα ἡ κακία ἐπεισελθοῦσα ἀπημαύρωσε , καὶ ἄχρηστα πεποίηκε , τοῖς αἰσχροῖς ἐγκατακρύψασα προκαλύμμασιν . Εἰ τοίνυν τὸν ἐπεισελθόντα τις διὰ τῆς ἁμαρτίας ῥύπον δι´ ἐπιμελείας βίου ἀποκλύσοιτο , καὶ τὸν ἐντὸς ἄνθρωπον , ὃν καρδίαν ὁ λόγος κατονομάζει , διακαθάροι , ὰναλάμψει πάλιν τὸ θεοειδὲς κάλλος , καὶ ἐν τῷ ἰδίῳ κάλλει τῆς φύσεως τῆς θείας καθορᾷ τὴν εἰκόνα . Εἰτα καὶ τὴν τοῦ σιδήρου εἰκόνα τούτοις ἐπάγει , καθάπερ ἤκουσας . τοῦ μετὰ τὸ τὸν ἰώδη ῥύπον ἀποπλυθῆναι καὶ καθαρθῆναι , αὐγὰς ἀποπηδώσας πρὸς τὸν ἤλιον ἐκδιδόντος , ἀλλὰ δὴ καὶ τὴν τοῦ κατόπτρου , ἐν ᾧ , φησίν , οἱ καθορῶντες τὸν ἤλιον οὐδὲν ἔλαττον ὁρῶσιν αὐτὸν ἐν αὐτῷ τῶν πρὸς τὸν ἡλιακὸν κύκλον ἀτενιζόντων , τὰ τῶν πρὸ αὐτοῦ Ιατέρων καὶ διδασκάλων μονονουχὶ λέγων ἐκεῖνα καὶ αὖθις , Βασιλείου τέ φημι τοῦ μεγάλου καὶ δὴ καὶ τοῦ Χρυσοῤῥήμονος . Ὁ μὲν γὰρ τὰ περὶ τῆς μετοχῆς τοῦ θείου Πνεύματος θεῖα καὶ ὑψηλὰ φιλσσοφῶν ἐκεῖνα , καθὰ δὴ καὶ φθάσαντες ἔφημεν , οὔτω φησί · Καθαρθέντα δὴ οὖν ἀπὸ τοῦ αἴσχους , ὁ ἀνεμάξατο ἀπὸ τῆς κακίας , καὶ εἰς τὸ ἑκ φύσεως νάλλος ἐπανελθόντα , καὶ οἷόν εἰκόνι βασιλικῇ τὴν ἀρχαίαν μορφὴν διὰ καθαρότητος ἀποδόντα , οὖτως Κστι μόνως προσεγγίσαι τῷ Παρακλήτῳ . Ω δ´ ὥσπερ ἥλιος κεκαθαρμένον ὄμμα παραλαβὼν δείξει σοι ἐν ἑαυτῷ τὴν εἰκόνα τοῦ ἀοράτου . Ἐν δὲ τῷ μακαρίῳ τῆς εἰκόνος θεάματι τὸ ἄῤῥητον ὄψει τοῦ ὰρχετύπου κάλλος . Καὶ μετὰ μικρόν · Καὶ ὥσπερ τὰ διαφανῆ καὶ λαμπρὰ τῶν σωμάτων , ἀκτῖνος αὐτοῖς ἐπιπεσούσης , αὐτά τε γίνεται περιλαμπῆ , καὶ ἐτέραν αὐτὴν ἀφ´ ἐαυτῶν ἀποστίλβει , οὕτως αἱ πνευματοφόροι ψυχαί , ἐλλαμφθεῖσαι παρὰ τοῦ Πνεύματος , αὐταί τε ἀποτελοῦνται πνευματικαὶ , καὶ εἰς ἑτέρους τὴν χάριν ἐξαποστέλλουσι . Καὶ μετὰ μικρόν · Ἐντεῦθεν ἡ πρὸς Θεὸν ὁμοίωσις τὸ ἀκρότατον τῶν ὁρεκτῶν Θεὸν γενέσθαι . Χρυσόστομος δ´ αὖθις ὁ θεῖος τὰ πρὸς Κορινθίους περὶ τῶν αὐτῶν γεγραμμένα τῷ σεπτῷ Παύλω σκοπούμενος , Τί ἐστι , φησί , τὴν δόξαν Κυρίου κατοπεριζύμενοι , τὴν αὐτὴν εἰκόνα μεταμορφρύμεθας Σαφέστερον μὲν τοῦτο ἐδείκνυτο , ἡνίκα τῶν σημείων τὰ χαρίσματα ἐνήογει · πλὴν οὐδὲ νῦν δύσκολον αὐεὸ κατιδεῖν τῷ πιστοὺς ὀφθαλμοὺς ἔχοντι . Ὁμοῦ τε γὰρ βαπτιζόμεθα καὶ ὑπὲρ τὸν ἤλιον ἡ ψυχὴ λάμπει τῷ Πνεύματι καθαιρομένη · καὶ οὐ μόνον ὁρῶμεν εἰς τὴν δόξαν τοῦ Θεοῦ , ἀλλὰ καὶ ἑκεῖθεν δεχόμεθά τινα αἴγλην . Καὶ τούτοις ὁ θαυμάσιος ἐπιφέρει τὴν καλλίστην ἐκείνην τοῦ καθαροῦ ἀργύρου εἰκόνα , πρὸς τὰς ἀκτῖνας κειμένου τὰς ἡλιακὰς , καὶ ἀκτῖνας παρ´ ἑαυτοῦ ἀντιπέμποντος , οὐκ ἀπὸ τῆς οἱκείας , φησὶ , φύσεως μόνον , ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τῆς ἡλιακῆς λαμπηδόνος , ᾧ δὴ καὶ τὴν ὑοχὴν παραβάλλει τὴν θείαν ἀκτῖνα τοῦ Πνεύματος δεχομένην , καὶ ταύτην ἀντιπέμπουσαν . Καὶ τοῦτο βούλεσθαί φησι τὸν σοφον Παῦλον , Κατοπτριζόμενοι , λέγοντα , τὴν αὐτὴν εἰκόνα μεταμορφούμεθα ἀπὸ δόξης εἰς δόξαν τὴν ἡμετέραν · τὴν ἐγγινομένην φησὶ καὶ οἷαν εἰκὸς ἀπὸ Κυρίου Πνεύυατος . Ἄ δὴ καὶ κατὰ μέρος ἐν τῳ τρίτῳ τῶν προτέρων πρὸς Γρηγορᾶν τουτονὶ λόγων ἡμῖν εἴρηται μάλιστα . Νεῖλός γε μὴν ὁ μέγας , ὁ μηδὲν ἦττον τὰ θεῖα θεωρητικὸς ὁμοῦ καὶ φιλόσοφος ἢ τὰ λογικὰ καὶ ἀνθρώπινα , Νοῦ κατάστασις , φησὶν , ἔστιν ὕψος νοητὸν , οὐρανίῳ χρώματι παρεμφερές , ᾧ καὶ τὸ τῆς ἁγίας Τριάδος κατὰ τὸν καιρὸν τῆς προσευχῆς ἐπιγίνεται φῶς . Τούτῳ συνᾷδων καὶ Ἰσαὰκ ὁ θεῖος , ὁ ἀπὸ Σύρων θεωρητικός φημι καὶ φιλόσοφος , κατὰ τὸν καιρόν φημὶ τῆς προσευχῆς , ὁρᾷν τὴν ἑαυτοῦ καθαρότητα τὸν κεχαριτομένον νοῦν ὁμοίαν τῇ ἐπουρανίῳ χροιᾷ , Πτις Θεοῦ ὑπὸ τῆς γερουσίας τοῦ Ἰσραὴλ ὡνόμασται τόπος , ἡνίκα ὥφθη αὐτοῖς ἐν τῷ ὄρει . Καὶ πάλιν · Καθαρότης ἐστὶ , φησί , νοὸς , ἐφ´ ᾗ διαυγάζει ἐν τῷ καιρῷ τῆς προσευχῆς τὸ φῶς τῆς ἁγίας Ἵριάδος . Οὕτω διὰ πάντων ἀπόστολοί τε καὶ θεολόγοι τὴν Τκκλησίαν Χριστοῦ κατὰ διαφόρους αἰτίας καὶ χρόνους τὸν τῆς εὐσεβείας λόγον μυσταγωγοῦντες , σύμφωνοι καὶ συναγωνισταὶ καὶ ὁμόφρονες διατελοῦσιν ἀλλήλοις , τῷ αὐτῷ καὶ ὁδηγούμενοι καὶ πειθόμενοι καὶ ἁγόμενοι πάντες ὁμοῦ πνεύματι . νπερ δὴ καὶ Θεόδωρος εἵπερ τις ἂν τῆς ἀρίστης χορείας καὶ τοῦ λαμπροῦ καταλόγου , ἐπεὶ καὶ ὁμολογίᾳ καὶ μαρτυρικοῖς αἵμασι καὶ θανάτῳ τοὺς καλλίστους ἐπεσφράγισε λόγους καὶ τὴν θεολογίαν , εὖ μάλα καὶ σὺν ἀγαθῇ τινι τῇ τύχη καὶ νῦν τὸν λογικὸν τουτονὶ καὶ δογματικὸν ὑπεισῆλθεν ἀγῶνα . Καὶ μικροῦ καὶ χάριτας ἐν τούτῳ τέως ὁμολογεῖν ἔχω τῷ φιλοσόφῳ , καίτοι γε μὴ μόνον οὐκ ἐπαινῶν ἀλλὰ καὶ τὰ πλεῖστά τε καὶ μέγιστα μεμφόμενος ἐν τοῖς ἄλλοις , ὅτι , φημὶ , τὸν μέγαν τουτονὶ τῆς εὐσεβείας διδάσκαλον μετὰ τῆς Ἀερᾶς θεολογίας παρῆχεν εἰς μέσους . Ὅς οὐ μόνον τὰ τῶν Εἰκονομάχων περὶ τῆς θείας Χριστοῦ μεταμορφώσεως , μᾶλλον δὲ καὶ πολλῷ χείρω καὶ ἀτοπώτερα τοῦτον αὐτὸν ἐξήλεγξε τὸν παραγαγόντα φρονοῦντα , ἀλλὰ καὶ Ἀρειανὸν ἀπέδειξεν Εὐσεβίῳ , ὁρατήν τε κατ´ ἐκεῖνον καὶ ῥητὴν καὶ ληπτὴν δοξάζοντα τοῦ Θεοῦ τὴν οὐσίαν κακῶς · καὶ οὐ μόνον τὴν φυσικὴν τοῦ Θεοῦ δύξαν , τὸ ἄῤῥητον
Lemmas: αὐτός ἀπεργάζομαι κατά ὁ μακάριος ὑπόσχεσις , καί σύμμορφος ἀνάδειξις ὁ ἑαυτοῦ φυσικός δόξα , Χριστός ὁ μέγας , φημί , ὁ δικαιοσύνη ἥλιος , ὅς δήπου θέω ἐμφύσημα Κύριλλος τε ὁ θεῖος καί πρό οὗτος Βασίλειος ὁ μέγας ὁμοῦ διά ὁ καλός ἐκεῖνος λόγος φθάνω ἐγώ διδάσκω καλῶς , κυβερνάω δηλαδή ὁ διδασκαλία καί ὁ ὁ εὐσέβεια ὁμολογητής Θεόδωρος ὁ θεῖος κατ´ ἴχνος ἕπω , ὁ τε ἄλλος σύμφωνος ἐκεῖνος κατά πᾶς θεολογέω , καί περί ὁ θεῖον κάλλος ὁ ἄνωθεν ὁ ἄνθρωπος δίδωμι , καθάπερ ἀκούω , οὗτος διέξειμι · ὁ ἐν αὐτός τις ἔχω ὁ θεός μακάριος , κατά ὁ ἐντός ἐγώ εἰμί ὁ βασίλειος ὁ Θεός κηρύσσω . ὁ γάρ ἐγώ χωρητός ὁ κατανόησις μέτρον ἐν ἐγώ εἱμί . οὕτως γάρ ὁ πλάσσω ἐγώ ἐξαρχῆς θεός ὁ ὁ φύσις ἐγώ καταᾷκευῇ ὁ ἴδιος . φύσις ἐντυπόω ὁ ἀγαθός ὁ χαρακτήρ καί ὁ μίμημα . ἀλλά οὗτος ὁ κακία ἐπεισέρχομαι ἀπαμαυρόω , καί ἄχρηστος ποιέω , ὁ αἰσχρός ἐγκατακρύπτω προκάλυμμα . εἰμί τοίνυν ὁ ἐπεισέρχομαι τις διά ὁ ἁμαρτία ῥύπος δις ἐπιμέλεια βίος ἀποκλύζω , καί ὁ ἐντός ἄνθρωπος , ὅς Καρδία ὁ λόγος κατονομάζω , διακαθαίρω , ἀνάλαμψις πάλιν ὁ θεοειδής κάλλος , καί ἐν ὁ ἴδιος κάλλος ὁ φύσις ὁ θεῖος καθοράω ὁ εἰκών . εἶτα καί ὁ ὁ σίδηρος εἰκών οὗτος ἐπάγω , καθάπερ ἀκούω . ὁ μετά ὁ ὁ ἰώδης ῥύπος ἀποπλύνω καί καθαίρω , αὐγή ἀποπηδάω πρός ὁ ἥλιος ἐκδίδωμι , ἀλλά δή καί ὁ ὁ κάτοπτρον , ἐν ὅς , φημί , ὁ καθοράω ὁ ἥλιος οὐδείς μικρός ὁράω αὐτός ἐν αὐτός ὁ πρός ὁ ἡλιακός κύκλος ἀτενίζω , ὁ ὁ πρό αὐτός Ιατέρων καί διδάσκαλος μονονού λέγω ἐκεῖνος καί αὖθις , Βασίλειος τε φημί ὁ μέγας καί δή καί ὁ Χρυσορήμων . ὁ μέν γάρ ὁ περί ὁ μετοχή ὁ θεῖον πνεῦμα θεῖον καί ὑψηλός φιλσσοφαω ἐκεῖνος , καθά δή καί φθάνω φημί , οὐτάω φημί · καθαίρω δή οὖν ἀπό ὁ αἶσχος , ὁ ἀναμάσσω ἀπό ὁ κακία , καί εἰς ὁ ἐκ φύσις νάλλος ἐπανέρχομαι , καί οἷος εἰκών βασιλικός ὁ ἀρχαῖος μορφή διά καθαρότης ἀποδίδωμι , οὖτως Κστι μόνος προσεγγίζω ὁ Παράκλητος . Ω δδʹ ὥσπερ ἥλιος καθαίρω ὄμμα παραλαμβάνω δείκνυμι σύ ἐν ἑαυτοῦ ὁ εἰκών ὁ ἀόρατος . ἐν δέ ὁ μακάριος ὁ εἰκών θέαμα ὁ ἄρρητος ὁράω ὁ ἀρχέτυπος κάλλος . καί μετά μικρός · καί ὥσπερ ὁ διαφανής καί λαμπρός ὁ σῶμα , ἀκτίς αὐτός ἐπιπίπτω , αὐτός τε γίγνομαι περιλαμπής , καί ἕτερος αὐτός ἀφή ἑαυτοῦ ἀποστίλβω , οὕτως ὁ πνευματοφόρος Ψυχή , ἐλλάμπω παρά ὁ πνεῦμα , αὐτός τε ἀποτελέω πνευματικός , καί εἰς ἕτερος ὁ χάρις ἐξαποστέλλω . καί μετά μικρός · ἐντεῦθεν ὁ πρός θεός ὁμοίωσις ὁ ἄκρος ὁ ὀρεκτός θεός γίγνομαι . Χρυσόστομος δδʹ αὖθις ὁ θεῖος ὁ πρός Κορίνθιος περί ὁ αὐτός γράφω ὁ σεπτός Παῦλος σκοπέω , τις εἰμί , φημί , ὁ δόξα κύριος κατοπεριζυμενω , ὁ αὐτός εἰκών μεταμορφρυμεθη σαφής μέν οὗτος δείκνυμι , ἡνίκα ὁ σημεῖον ὁ χάρισμα φέρω · πλήν οὐδέ νῦν δύσκολος αὐεὸ καθοράω ὁ πιστός ὀφθαλμός ἔχω . ὁμός τε γάρ βαπτίζω καί ὑπέρ ὁ ἥλιος ὁ ψυχή λάμπω ὁ πνεῦμα καθαίρω · καί οὖον μόνος ὁράω εἰς ὁ δόξα ὁ Θεός , ἀλλά καί ἐκεῖθεν δέχομαι τις αἴγλη . καί οὗτος ὁ θαυμάσιος ἐπιφέρω ὁ καλός ἐκεῖνος ὁ καθαρός ἄργυρος εἰκών , πρός ὁ ἀκτίς κεῖμαι ὁ ἡλιακός , καί ἀκτίς παρ´ ἑαυτοῦ ἀντιπέμπω , οὐ ἀπό ὁ οἰκεῖος , φημί , φύσις μόνος , ἀλλά καί ἀπό ὁ ἡλιακός λαμπηδών , ὅς δή καί ὁ ὑοχὴν παραβάλλω ὁ θεῖος ἀκτίς ὁ πνεῦμα δέχομαι , καί οὗτος ἀντιπέμπω . καί οὗτος βούλομαι φημί ὁ σοφός Παῦλος , κατοπτρίζω , λέγω , ὁ αὐτός εἰκών μεταμορφόω ἀπό δόξα εἰς δόξα ὁ ἡμέτερος · ὁ ἐγγίγνομαι φημί καί οἷος εἰκός ἀπό κύριος πνευυαατος . ὅς δή καί κατά μέρος ἐν ὁ τρίτος ὁ πρότερος πρός Γρηγορᾶς οὗτος λόγος ἐγώ εἴρω μάλιστα . Νεῖλος γε μήv ὁ μέγας , ὁ μηδείς ἀίσσω ὁ θεῖον θεωρητικός ὁμοῦ καί φιλόσοφος ἢ ὁ λογικός καί ἀνθρώπινος , νῆ κατάστασις , φημί , εἰμί ὕψος νοητός , οὐράνιος χρῶμα παρεμφερής , ὅς καί ὁ ὁ ἅγιος Τριάς κατά ὁ καιρός ὁ προσευχή ἐπιγίγνομαι φάος . οὗτος συνᾴδω καί Ἰσαάκ ὁ θεῖος , ὁ ἀπό Σύρος θεωρητικός φημί καί φιλόσοφος , κατά ὁ καιρός φημί ὁ προσευχή , ὁράω ὁ ἑαυτοῦ καθαρότης ὁ χαριτόω νόος ὅμοιος ὁ ἐπουράνιος χροιά , Πτις Θεός ὑπό ὁ γερουσία ὁ Ἰσραήλ ὀνομάζω τόπος , ἡνίκα ὁράω αὐτός ἐν ὁ ὄρος . καί πάλιν · καθαρότης εἰμί , φημί , νόος , ἐφίημι ὅς διαυγάζω ἐν ὁ καιρός ὁ προσευχή ὁ φάος ὁ ἅγιος Ἵρις . οὕτως διά πᾶς ἀπόστολος τε καί θεολόγος ὁ Τκκλησίαν Χριστός κατά διάφορος αἴτιος καί χρόνος ὁ ὁ εὐσέβεια λόγος μυσταγωγέω , σύμφωνος καί συναγωνιστής καί ὁμόφρων διατελέω ἀλλήλων , ὁ αὐτός καί ὁδηγέω καί πείθω καί ἅγω πᾶς ὁμοῦ πνεῦμα . ν δή καί Θεόδωρος εἴπερ τις εἄν ὁ ἀγαθός χορεία καί ὁ λαμπρός κατάλογος , ἐπεί καί ὁμολογία καί μαρτυρικόν αἷμα καί θάνατος ὁ καλός ἐπισφραγίζω λόγος καί ὁ θεολογία , εὕω μάλα καί σύν ἀγαθός τις ὁ τύχη καί νῦν ὁ λογικός οὗτος καί δογματικός ὑπεισέρχομαι ἀγών . καί μικρός καί χάρις ἐν οὗτος τέως ὁμολογέω ἔχω ὁ φιλόσοφος , καίτοι γε μή μόνος οὐ ἐπαινέω ἀλλά καί ὁ πλεῖστος τε καί μέγας μέμφομαι ἐν ὁ ἄλλος , ὅτι , φημί , ὁ μέγας οὗτος ὁ εὐσέβεια διδάσκαλος μετά ὁ ἀήρ θεολογία παράγω εἰς μέσος . ὅς οὖον μόνος ὁ ὁ εικονομάχος περί ὁ θεῖος Χριστός μεταμόρφωσις , μᾶλλον δέ καί πολύς χείρων καί ἄτοπος οὗτος αὐτός ἐξελέγχω ὁ παράγω φρονέω , ἀλλά καί Ἀρειανός ἀποδείκνυμι Εὐσέβιος , ὁρατής τε κατ´ ἐκεῖνος καί ῥητός καί ληπτός δοξάζω ὁ Θεός ὁ οὐσία κακῶς · καί οὖον μόνος ὁ φυσικός ὁ Θεός δύξαν , ὁ ἄρρητος