cogPG.PG151 488
Ἀπότε ἐὰν μία ἐστὶν εἴπωσιν , ἢ χρονικὴ , ἢ ἀδιο λεχθήσεται , θεία ἢ ἀνθρωπίνη ἁκτιστος ἢ κτιστὴ , ἡ αὐτὴ ἤτις καὶ τοῦ Πατρός ἐστιν , ἢ ἐτέρα παρὰ τὸν ΚΠατέρα , Εἰ τοίνυν μία ἐστὶ καὶ ἡ αὐτὴ , μία τῆς θεότητος καὶ τῆς ἀνθρωπότητος τοῦ Χριστοῦ κοινῇ ἐστιν · ὅπερ ἀλλόκοτόν ἐστι λέγεσθαι . Οὐκοῦν ἐπὰν ὁ υἱὸς τοῦ Θεοῦ ὁ αὐτὸς Θεὸς καὶ ἄνθρωπός ἐστι , τὰ ἀνθρώπινα ἐνεργήσας ἐπὶ τῆς γῆς , ὁμοίως σὺν Καὐτῷ καὶ ὁ Πατὴρ ἐνήργησεν . Ἐπειδὴ ἃ ὁ Πατὴρ ποιεῖ , ταῦτα καὶ ὁ Υἱὸς ὁμοίως ποιεῖ · ἐπεὶ ὅπερ ἡ ἀλήθεια παριέχει , ἐν ὅσῳ ἀνθρώπινά τινα ἐνήργησεν ὁ Χριστὸς , πρὸς μόνον τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡΖ ἰοῦ ἐπαναφέρεται · ἅτινα οὐκ ἔστι τὰ αὐτὰ , οἷα τὰ τοῦ Πατρός . Κατ´ ἄλλο γὰρ δηλονότι καὶ ἄλλο ἐνήργησεν ὁ Χριστὸς , ἵνα κατὰ τὴν θεότητα ἃ ποιεῖ ὁ Πατὴρ , ταῦτα καὶ ὁ Υἱὸς ὁμοίως ποιῇ , καὶ κ τὰ τῆν ἀνθρωπότητα , ἅ εἰσι τοῦ ἀνθρώπου ἴδια , ὁ αὐτὸς οὗτος ἐνήργει ὡς ἄνθρωπος · ἐπειδὴ ἀληθής ἐστι καὶ Θεὸς καὶ ἄνθρωπος . Ὅθεν καὶ ἀληθῶς πιστεύεται , ὅτι ὁ αὐτὸς οὐτος εἶς ὤν , ἔχει φυσικὰς ἐνεργείας , τὴν θείαν δηλονότι καὶ τὴν ἀνθρωπίνην , τὴν ἄκτιστον καὶ τὴν κτιστὴν , ὡς ἀληθινὸς καὶ τέλειος Θεὸς , ἀληθινὸς καὶ τέλειος ἄνθρωπος , εἷς ὁ αὐτὸς μεσίτης Θεοῦ καὶ ἀνθρώπων , Κύριος Ἰησοῦς xριστός · Ταύτην πᾶσαν τὴν περὶ τῶν ἐνεργειῶν τοῦ Χριστοῦ θεόπνευστον θεολογίαν , τὴν οὕτω πλατεῖάν τε καὶ σαφῆ καὶ ἡκριβωμένην διὰ πάντων , τὴν καὶ τῆς θείας οὐσίας καὶ τῶν κτισμάτων τὴν θείαν καθαΚρῶς διαιροῦσαν ἐνέργειαν , καὶ λέξεσιν αὐταῖς τὸ θεοπρεπές τε καὶ ἄκτιστον αὐτῆς διαῤῥήδην ἀνακηρύττουσαν , καίτοι γε καὶ τηλικαύτην καὶ διὰ μακρῶν οὕτω ῥηθεῖσαν παντελῶς ἀποσιωπήσας Γρηγορᾶς φαίνεται , καὶ μηδὲ προσεγγίσαι γοῦν τῷ λόγῳ καὶ προσάψασθαι δυνηθεὶς , τὴν μὲν ἠτταν τὴν αὐτὸς ἐαυτοῦ πᾶσιν ἀνακηρύττων τῇ πρὸς ταῦτα σιγῇ . τῇ συνόδῳ δὲ καὶ τῷ τόμῳ λαμπρὰν τινα καὶ περιφανῆ τὴν νίκην καὶ τὸ κράτος ἀνακηρύττων καὶ ἄκων , καὶ πράγμασιν αὐτοῖς πᾶσι δεικνὺς , ὡς ἃ μὲν ἀντιλέγων δῆθεν λέγει καὶ γράφει , παίδων εἰσιν ἀθύρματα κατὰ ψαμάθου παιζόντων , καὶ παῖδας ὡσαύτως ἐξαπατώντων , ἢ καὶ τερπόντων , οὐκ ἄνδρας νοῦν ἔχοντας καὶ λόγον πρεσβεύοντας ἀληθῆ , ἐκεῖνυς δʹ ὁ τῆς ἀληθείας λόγος καὶ μόνος , ὃς καθάπερ οὐ δέδεται , κατὰ τὸν μακάριον εἰπεῖν Παῦλον , οὕτως οὐδὲ παίζει καὶ παίζεται , δρᾷ δὲ μᾶλλον οἷς . ἃν ἐγγένηται τὰ θεῖα καὶ ὑψηλότατα , ἀπὸ τῆς σαρκὸς ἀνάγων ἐπὶ τὸ Πνεῦμα , καὶ μυστηρίων Θεοῦ κοινωνοὺς τοὺς μετέχοντας ἐργαζόμενος . Ὅθεν καὶ ἐδόκει δεῖν εἶναι τὸν περὶ τῶν προκειμένων λόγον κἀμοὶ κἀνταῦθα πεπαῦσθαι , καὶ τῆς εἰς τὰ πρόσω φορᾶς ἀνασχεῖν ἦδη τὴν χεῖρα . Ἢ τί γὰρ ἄν τις περιεργάζοιτο περαιτέρω , καὶ λέγοι καὶ γράφοι καὶ διαλέγοιτο , τοῦ προσδιαλεγομένου φεύγοντος τὸν ἀγῶνα καὶ τὸ στάδιον , καὶ τὴν τῆς ἀγωνίας ἀκμὴν οὔτω δραπετεύοντος αἴσχιστα , καὶ καθ´ ἑαυτοῦ μὴ μόνον τας ψήφους καὶ τὸν ἄνωθεν ἕλκοντος βραβεωτὴν , ἀλλὰ καὶ τὴν εἰρωνοίαν καὶ τὰ σκώμματα καὶ τὸν δίκαιον γέλωτα ξυμπάντων ἅμα τῶν θεατῶν ; Ἀλλὰ τὰ μὲν τῆς νίκης καὶ τῶν βραβείων οὖτω προφανῶς μεθ´ ἡμῶν · καὶ οὐδείς ποτε τῶν πάντων ἀντερεῖ μὴ τὸν ἐγκέφαλον διασεσεισμένος , ἢ καὶ τὴν γνώμην καὶ τὴν ψυχὴν ἄλλως διάστροφος . Ἀλλ´ πειδὴ καὶ τὴν κατὰ τὴν προῤῥηθεῖοαν τῆς ἀγίας συνόδου δευτέραν ῥῆσιν , ἑξῆς ἐν τῷ τόμῳ κειμένην , ὁ τοὺς ἀντιῤῥητικοὺς γράφων ἐκείνους λόγους ἐκεῖθεν ἀποσπάσας δίχα παντὸς ἑρυθήματος , καὶ γράφειν πρὸς ἐκείνην καὶ λέγειν καὶ ἀντιλέγειν τολμᾷ , δικαιον αν εἴη τοῖς αὐτοῖς καὶ ἡμᾶς ἐγχειρῆσαι καὶ αὖθις , κἀκεῖνα παραγαγόντας τῷ λόγῳ , Κπειτα καὶ πρὸς Γρηγορᾶν , καὶ τὰς ἐκείνου παρεξηγήσεις , καὶ τὰ καθ´ ἡμῶν ἐγκλήματα βλέψαι . Φησὶ τοιγαροῦν καὶ αὖθις ὁ τόμος · Καὶ πάλιν ἀπὸ τῶν αὐτῶν πρακτικῶν προεκομίσθη ἐτέρα ῥῆσις . ἔχουσα ἐπὶ λέξεως οὕτω · Τὴν ἑκατέρας φύσεως ἑκατέραν ἴσμεν ἐνίργειαν , τὴν οὐσιώδη λέγω καὶ ουσικὴν καὶ κατάλληλον , ἀδιαιρέτως ἐξ ἑκατίρας , προῖοῦσαν οὐσίας καὶ φόσεως , κατὰ τὴν ἐμπεφυκυῖαν αὐτῇ φυσικὴν καὶ οὐσιώδη ποιότητα . καὶ τὴν ἀμέριστον ὁμοῦ καὶ ἀσύγχυτον θατέρας οὐσίας συνεπαγομένην ἐνέργειαν . Τοῦτο γὰρ καὶ τῶν ἐνεργειῶν ἐπὶ Χριστοῦ ποιεῖ τὸ διάφορον , ὥσπερ δὴ καὶ τὸ εἶναι τὰς φύσεις τῶν φύσεων . Καὶ τὸ μὲν μέχρι τοῦδε καὶ Γρηγορᾶς ὡσαύτως ἔν γε τοῖς αὐτοῦ προστίθησι γράμμασι · τὸ δὲ τούτων ἑξῆς , τοῦ τῆς μακαρίας ἐκείνης συνόδου πεφυκὸς ὅρου , τοῖς προλαβοῦσι παρ´ ἀκείνου σχεδὸν ταυτὰ πέπονθε · πλὴν ὅσον ἐκεῖνα μὲν καὶ σεσίγηκε παντελῶς , καθὰ δὴ καὶ αὐτὸς ἔφθην εἰπών · τὰ ὅὲ τοῦ δρου ταυτὶ κατατεμὼν και διασπαράξας , τὰ μὲν καὶ σωπῇ καὶ λήθῃ τὸ κατ´ αὐτὸν δέδωκε , τὰ ἕὲ λαβών κκεῖθεν συνῆψε τοῖς προῤῥηθεῖσι , καθὰ δήπου καὶ ἡμῖν ἐν τοῖς φθάσασιν εἴρηται · ὧν καὶ τὸ πάθος καὶ τὴν τομὴν διελέγξει μάλα σαφῶς , ὑγιᾶ παρ´ ἡμῶν ανταῦθα νῦν τὰ τοῦ ὅρου προτεθέντα . Φησὶ τοίνυν καὶ πάλιν ὁ τόμος · Ἀλλὰ καὶ ὁ παρ´ αὐτῶν ζητούμενος ὅρος ἀναγνωσθεὶς εἶχεν ἐπὶ λέξεως οὕτως · Ἡ παροῦσα ἀγία καὶ οἰκουμενικὴ σύν ἕδος , πιστῶς δεξαμένη καὶ ὑπτίαις χεραὶν ἀσπασαμένη τήν τε τοῦ μακαριωτάτου καὶ ἁγιωτάτου πάππα τῆς πρεσβυτέρας Ῥώμης Ἀγάθωνος γενομένην ἀναφορὰν πρὸς τὸν εὐσεβεστατον ἡμῶν βασιλέα . Καὶ μετά τινα · Ἐπομένη τε ταῖς ἀγίαις καὶ οἰκουμενικαῖς πέντε συνόδοις , καὶ τοῖς ἀγίοις ἐκκρίτοις Πατράσι , καὶ συμφώνως ὁρίζουσα ὁμολογεῖν τὸν Κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστὸν τὸν ἀληθινὸν Θεὸν ἡμῶν , τὸν ἕνα τῆς ἀγίας καὶ ὁμοουσίου καὶ ζωαρχικῆς Τριάδος , τέλειον ἐν θεότητι , καὶ τέλειον τὸν αὐτὸν ἐν ανθρωπότητι , κατὰ πάντα ὅμοιον ἡμῖν χωρὶς ἀμαρτίας . πρὸ αἰώνων μὲν ἐκ Πατρ´ ς γεννηθέντα κατὰ τὴν θεότητα , ἐπ´ ἐσχάτων δὲ τῶν ἡμερῶν τὸν αὐτὸν δι´ ἡλᾶς καὶ διὰ τὴν ἡμετέραν σωτηρίαν ἐκ Πνεύματος ἀχίου καὶ Μαρίας τῆς ἱαρθένου τῆς κυρίω , καὶ ἀληθῶς Θεοτόκου κατὰ τὴν ἀνθρωπότητα , ἕνα καὶ τὸν αὐτὸν Χριστὸν Κύριον μονογενῆ εν δύο φύσεσιν , ἀσυγχύτως , ἀτρέπτως , ἀχωρίστως , ἀδιαιρέτως γνωριζόμενον , οὐδαμοῦ τῆς τῶν φύσεων διαφορὰς ἀνῃρημένης διὰ τὴν·οτ
Lemmas: ἀπότε ἐάν εἷς εἰμί εἶπον , ἢ χρονικός , ἢ ἀδιο λέγω , θεῖος ἢ ἀνθρώπινος ἁκτιστος ἢ κτιστός , ὁ αὐτός ὅστις καί ὁ πατήρ εἰμί , ἢ ἕτερος παρά ὁ Πατέρας , εἰμί τοίνυν εἷς εἰμί καί ὁ αὐτός , εἷς ὁ θεότης καί ὁ ἀνθρωπότης ὁ Χριστός κοινός εἰμί · ὅσπερ ἀλλόκοτος εἰμί λέγω . οὐκοῦν ἐπάν ὁ υἱός ὁ Θεός ὁ αὐτός θεός καί ἄνθρωπος εἰμί , ὁ ἀνθρώπινος ἐνεργέω ἐπί ὁ γῆ , ὁμοίως σύν αὐτός καί ὁ πατήρ ἐνεργέω . ἐπεί ὁ ὁ πατήρ ποιέω , οὗτος καί ὁ υἱός ὁμοίως ποιέω · ἐπεί ὅσπερ ὁ ἀλήθεια παρέχω , ἐν ὅσος ἀνθρώπινος τις ἐνεργέω ὁ Χριστός , πρός μόνος ὁ πρόσωπον αὐτός ΩΖ ἰός ἐπαναφέρω · ὅστις οὐ εἰμί ὁ αὐτός , οἷος ὁ ὁ πατήρ . Κατς ἄλλος γάρ δηλονότι καί ἄλλος ἐνεργέω ὁ Χριστός , ἵνα κατά ὁ θεότης ὁ ποιέω ὁ πατήρ , οὗτος καί ὁ υἱός ὁμοίως ποιέω , καί Κ ὁ ὁ ἀνθρωπότης , ὅς εἰμί ὁ ἄνθρωπος ἴδιος , ὁ αὐτός οὗτος ἐνεργέω ὡς ἄνθρωπος · ἐπεί ἀληθής εἰμί καί θεός καί ἄνθρωπος . ὅθεν καί ἀληθής πιστεύω , ὅτι ὁ αὐτός οὐτος εἰμί εἰμί , ἔχω φυσικός ἐνέργεια , ὁ θεῖος δηλονότι καί ὁ ἀνθρώπινος , ὁ ἄκτιστον καί ὁ κτίστης , ὡς ἀληθινός καί τέλειος θεός , ἀληθινός καί τέλειος ἄνθρωπος , εἷς ὁ αὐτός μεσίτης Θεός καί ἄνθρωπος , Κύριος Ἰησοῦς Ὀριστός · οὗτος πᾶς ὁ περί ὁ ἐνέργεια ὁ Χριστός θεόπνευστος θεολογία , ὁ οὗτος πλατύς τε καί σαφής καί ἀκριβόω διά πᾶς , ὁ καί ὁ θεῖος οὐσία καί ὁ κτίσμα ὁ θεῖος Καθαρός διαιρέω ἐνέργεια , καί λέξις αὐτός ὁ θεοπρεπής τε καί ἄκτιστον αὐτός διαρρήδην ἀνακηρύσσω , καίτοι γε καί τηλικόσδε καί διά μακρός οὗτος εἴρω παντελῶς ἀποσιωπάω Γρηγοράς φαίνω , καί μηδέ προσεγγίζω γοῦν ὁ λόγος καί προσάπτω δύναμαι , ὁ μέν ασσα ὁ αὐτός ἑαυτοῦ πᾶς ἀνακηρύσσω ὁ πρός οὗτος σιγή . ὁ σύνοδος δέ καί ὁ τόμος λαμπρός τις καί περιφανής ὁ Νίκη καί ὁ κράτος ἀνακηρύσσω καί ἄκων , καί πρᾶγμα αὐτός πᾶς δείκνυμι , ὡς ὁ μέν ἀντιλέγω δῆθεν λέγω καί γράφω , παῖς εἰμί ἄθυρμα κατά ψάμαθος παίζω , καί παῖς ὡσαύτως ἐξαπατάω , ἢ καί τέρπω , οὐ ἀνήρ νόος ἔχω καί λόγος πρεσβεύω ἀληθής , ἐκεῖνος δέ ὁ ὁ ἀλήθεια λόγος καί μόνος , ὅς καθάπερ οὖον δήω , κατά ὁ μακάριος εἶπον Παῦλος , οὕτως οὐδέ παίζω καί παίζω , δράω δέ μᾶλλον ὅς . ἄν ἐγγίγνομαι ὁ θεῖον καί ὑψηλός , ἀπό ὁ σάρξ ἀνάγω ἐπί ὁ πνεῦμα , καί μυστήριον Θεός κοινωνός ὁ μετέχω ἐργάζομαι . ὅθεν καί δοκέω δήω εἰμί ὁ περί ὁ πρόκειμαι λόγος ἐγώ ἐνταῦθα παύω , καί ὁ εἰς ὁ πρόσω φορός ἀνέχω ἤδη ὁ χείρ . ἤ τίς γάρ ἄν τις περιεργάζω περαιτέρω , καί λέγω καί γράφω καί διαλέγω , ὁ προσδιαλέγομαι φεύγω ὁ ἀγών καί ὁ στάδιον , καί ὁ ὁ ἀγωνία ἀκμή οὐτάω δραπετεύω αἰσχρός , καί καθ´ ἑαυτοῦ μή μόνος ὅς ψῆφος καί ὁ ἄνωθεν ἕλκω βραβεωτὴν , ἀλλά καί ὁ ειρωνοεις καί ὁ σκῶμμα καί ὁ Δίκαιος γέλως σύμπας ἅμα ὁ θεατής ; ἀλλά ὁ μέν ὁ Νίκη καί ὁ βραβεῖον οὗτος προφανῶς μεθ´ ἐγώ · καί οὐδείς ποτός ὁ πᾶς ἀντιλέγω μή ὁ ἐγκέφαλος διασείω , ἢ καί ὁ γνώμη καί ὁ ψυχή ἄλλως διάστροφος . Ἀλ ἐπεί καί ὁ κατά ὁ προαγορεύω ὁ Ἀγίας σύνοδος δύο ῥῆσις , ἑξῆς ἐν ὁ τόμος κεῖμαι , ὁ ὁ αντιρρητικός γράφω ἐκεῖνος λόγος ἐκεῖθεν ἀποσπάω δίχα πᾶς ἐρύθημα , καί γράφω πρός ἐκεῖνος καί λέγω καί ἀντιλέγω τολμάω , Δίκαιος αν εἰμί ὁ αὐτός καί ἐγώ ἐγχειρέω καί αὖθις , ἐκεῖνος παράγω ὁ λόγος , Κπειτα καί πρός Γρηγορᾶς , καί ὁ ἐκεῖνος παρεξήγηση , καί ὁ καθ´ ἐγώ ἔγκλημα βλέπω . φημί τοιγάρ καί αὖθις ὁ τόμος · καί πάλιν ἀπό ὁ αὐτός πρακτικός προκομίζω ἕτερος ῥῆσις . ἔχω ἐπί λέξις οὗτος · ὁ ἑκάτερος φύσις ἑκάτερος οἶδα ἐνίργειαν , ὁ οὐσιώδης λέγω καί οὐσικός καί κατάλληλος , ἀδιαιρέτως ἐκ εκατιηρα , πρόειμι οὐσία καί φόσις , κατά ὁ ἐμφύω αὐτός φυσικός καί οὐσιώδης ποιότης . καί ὁ ἀμέριστος ὁμοῦ καί ἀσύγχυτος θ͂ας οὐσία συμπήγνυμι ἐνέργεια . οὗτος γάρ καί ὁ ἐνέργεια ἐπί Χριστός ποιέω ὁ διάφορος , ὥσπερ δή καί ὁ εἰμί ὁ φύσις ὁ φύσις . καί ὁ μέν μέχρι ὅδε καί Γρηγοράς ὡσαύτως ἐν γε ὁ αὐτός προστίθημι γράμμα · ὁ δέ οὗτος ἑξῆς , ὁ ὁ μακάριος ἐκεῖνος σύνοδος φύω ὁράω , ὁ προλαμβάνω παρ´ ἐκεῖνος σχεδόν ευτός πάσχω · πλήν ὅσος ἐκεῖνος μέν καί σιγάω παντελῶς , καθά δή καί αὐτός φθάνω εἶπον · ὁ οεʹ ὁ δρου οὗτος κατατέμνω και διασπαράσσω , ὁ μέν καί Σώπη καί λήθη ὁ κατ´ αὐτός δίδωμι , ὁ ἐγώ λαμβάνω καίω συνάπτω ὁ προλέγω , καθά δήπου καί ἐγώ ἐν ὁ φθάνω εἴρω · ὅς καί ὁ πάθος καί ὁ τομή διελέγχω μάλα σαφῶς , ὑγιής παρ´ ἐγώ ἐνταῦθα νῦν ὁ ὁ ὁράω προτίθημι . φημί τοίνυν καί πάλιν ὁ τόμος · ἀλλά καί ὁ παρ´ αὐτός ζητέω ὅρος ἀναγιγνώσκω ἔχω ἐπί λέξις οὕτως · ὁ πάρειμι ἅγιος καί οἰκουμενικός σῦς ἕδος , πιστῶς δέχομαι καί ὕπτιος χεραὶν ἀσπάζομαι ὁ τε ὁ μακάριος καί ἅγιος πάππας ὁ πρέσβυς Ῥώμη Ἀγάθων γίγνομαι ἀναφορά πρός ὁ εὐσεβής ἐγώ βασιλεύς . καί μετά τις · ἔπω τε ὁ ἅγιος καί οἰκουμενικός πέντε σύνοδος , καί ὁ ἀγάω ἔκκριτος πατήρ , καί σύμφωνος ὁρίζω ὁμολογέω ὁ κύριος ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός ὁ ἀληθινός θεός ἐγώ , ὁ εἷς ὁ Ἀγίας καί ὁμοούσιος καί ζωαρχικός Τριάς , τέλειος ἐν θεότης , καί τέλειος ὁ αὐτός ἐν ἀνθρωπότης , κατά πᾶς ὅμοιος ἐγώ Χωρὶς ἁμαρτία . πρό αἰών μέν ἐκ Πατρ´ Σ γεννάω κατά ὁ θεότης , ἐπι ἔσχατος δέ ὁ ἡμέρα ὁ αὐτός δις Ἡλᾶς καί διά ὁ ἡμέτερος σωτηρία ἐκ πνεῦμα ἀχίου καί Μαρία ὁ ἱαρθένου ὁ κύριος , καί ἀληθής Θεοτόκος κατά ὁ ἀνθρωπότης , εἷς καί ὁ αὐτός Χριστός κύριος μονογενής εν δύο φύσις , ἀσύγχυτος , ἄτρεπτος , ἀχώριστος , ἀδιαιρέτως γνωρίζω , οὐδαμοῦ ὁ ὁ φύσις διαφορά ἀναιρέω διά τὴν·οτ