cogPG.PG151 23
κατ´ αἴσθησιν μόνην ζῶσα . Δι´ ἡμᾶς οὐκοῦν γέγονε , τοὺς αἰσθήσει μὲν ἀπολαύοντας τῆς τε ἄλλης χρείας καὶ τοῦ κάλλους των ὁρωμένων , νῷ δὲ δι´ αἰσθήσεως τῶν τοιούτων σημείων ἔχοντας . Δι´ ἡμᾶς πρὸ ἡμῶν γῆν ἐθεμελίωσεν , ἐφήπλωσε θάλασσαν , πλουσίως ἐπ´ αὐτὰ τὸν ἀέρα ἐξέχεε , καὶ ὑπὲρ τοῦτον ἀνῆψε περαιτέρω πανσόφως τὴν πυρὸς φύσιν , ἵνα καὶ τοῦ ψύχους τῶν κάτω θραύῃ τὴν ἀμετρίαν περιημμένον , καὶ τὴν οἱκείαν ἀμετρίαν ἐπὶ χώραν μένῃ κατέχον · εἰ δὲ καὶ τὰ ἄλογα τῶν ζώων τούτων χρήζει πρὸς σύστασιν , ἀλλὰ καὶ ταῦτα εἰς δουλείαν τῶν ἀνθρώπων ἐγένετο πρὸ ἡμῶν , ὡς καὶ ὁ προφήτης ψάλλει Δαβίδ . Τοῦτον μὲν οὖν τὸν σύμπαντα κόσμον διὰ τὴν τοῦ σώματος ἡμῶν σύστασιν ὁ πλάσας ἡμᾶς πρὸ τῆς ἡμῶν πλάσεως ἐκ τοῦ μὴ ὄντος παρήγαγε . Πρὸς δὲ βελτίωσιν ἠθῶν καὶ ὁδηγίαν πρὸς ἀρετὴν τί οὐκ ἐποίησεν ὁ φιλάγαθος δεσπότης ; αὐτὸν τὸν αἰσθητὸν πάντα κόσμον , οἷόν τι κάτοπτρον ἀπειργάσατο τῶν ὑπερκοσμίων , ἵνα διὰ τῆς κατ´ αὐτὸν πνευματικῆς εωρίας , ὡς διά τινος θαυμασίας κλίμακος πρὸς ἐκεῖνα φθάνωμεν . Ἐνέθηκεν ἡμῖν ἔμφυτον νόμον , οἶόν τινα στάθμην ἀπαρέγκλιτον , καὶ κριτὴν ἀνεξαπάτητον , καὶ διδάσκαλον ἀπαραλόγιστον τὴν οἰκείαν ἐν ἑκάστῳ συνείδησιν , ἂν ἐν ἡμῖν αὐτοῖς γενώμεθα τῇ διανοίᾳ , διδασκάλου ἑτέρου πρὸς τὴν τοῦ ἀγαθοῦ κατανόησιν οὐ δεησόμεθα · ἂν ἔξω τῇ αἰσθήσει κα . λῶς διαπορθμεύσωμεν τὸν νοῦν , τὰ ἀόρατα τοῦ Θεοῦ τοῖς ποιήμασι νοούμενα καθορᾶται , φησὶν ὁ Ἀπόστολος . Τῇ φύσει οὕν καὶ τῇ κτίσει τὸ διδασκαλεῖον ἀνοίξας τῶν ἀρετῶν , ἀγγέλους ἐπέστησεν φύλακας , Πατέρας καὶ προφήτας εἰς ποδηγίαν ἀνήγειρεν , ἔδειξε σημεῖα καὶ τέρατα πρὸς πίστιν ἐνάγοντα , ἔδωκεν ἡμῖν τὸν γραπτὸν νόμον , Πᾳ βοηθοῦντα τῷ παρὰ τῆς λογικῆς ἡμῶν φύσεως νόμῳ καὶ τῇ παρὰ τῆς κτίσεως διδασκαλίᾳ . Τέλος , ἐπεὶ πάντων ἡλογήσαμεν , ὢ καὶ τῆς ἡμῶν ῥᾳθυμίας ! καὶ τῆς τοῦ διαφερόντως ἡμᾶς φιλοῦντος μακροθυμίας ὁμοῦ καὶ κηδεμονίας ! ἑαυτὸν ἡμῖν ἔδωκεν ὑπὲρ ἡμῶν , καὶ τὸν τῆς θεότητος κενώσας πλοῦτον εἰς τὴν ἡμετέραν ἐσχατιὰν , τὴν ἡμετέραν προσλαβόμενος φύσιν , καὶ καθ´ ἡμᾶς γεγονὼς ἄνθρωπος , διδάσκαλος ἡμῶν ἐχρημάτισε · καὶ αὐτὸς ἡμᾶς διδάσκει περὶ τοῦ μεγέθους τῆς ἰδίας φιλανθρωπίας , ἔργῳ καὶ λόγῳ ταύτην ὑποδεικνὺς , ἅμα καὶ πρὸς μίμησιν ἐνάγων τῆς συμπαθείας , καὶ τῆς ἀσυμπαθοῦς γνώμης ἀπάγων τοὺς ὑπακούοντας . Ἐπεὶ δὲ φίλτρον ἐγγίνεται μὲν καὶ τοῖς ἐπιμεληταῖς τῶν πραγμάτων , ὡς καὶ τοῖς τῶν προβάτων ποιμέσιν , ἔτι δὲ καὶ τοῖς δεσπόταις οὖσι τῶν ἰδίων κτημάτων , οὐ τοσοῦτον δὲ ὄσον τῆς καθ´ αἷμα καὶ συγγένειαν προσῳκειωμένοις καὶ τούτων μᾶλλον πατράσι πρὸς παῖδας τοὺς ἑαυτῶν , ἀπὸ τούτων ποιεῖται τῆς οἰκείας φιλανθρωπίας τὴν ἔνδειξιν , ἄνθρωπον λέγων ἑαυτὸν καὶ Πατέρα πάντων ἡμῶν · ἐπεὶ καὶ δι´ ἡμᾶς ἐγένετο ἄνθρωπος , καὶ διὰ τοῦ θείου βαπτίσματος καὶ τῆς ἐν αὐτῷ τοῦ θείο Ιiνεύματος χάριτος ημᾶς ἀνεγέννησεν . Ἄνθρωπος οὖν τις , φησίν , εἶχε δύο υἱούς · τὴν
Lemmas: κατ´ αἴσθησις μόνος ζῶ . Δις ἐγώ οὐκοῦν γίγνομαι , ὁ αἴσθησις μέν ἀπολαύω ὁ τε ἄλλος χρεία καί ὁ κάλλος ὁ ὁράω , νάω δέ δις αἴσθησις ὁ τοιοῦτος σημεῖον ἔχω . Δις ἐγώ πρό ἐγώ γῆ θεμελιόω , ἐφαπλόω θάλασσα , πλούσιος ἐπι αὐτός ὁ ἀήρ ἐκχέω , καί ὑπέρ οὗτος ἀνάπτω περαιτέρω πάνσοφος ὁ πυρός φύσις , ἵνα καί ὁ ψῦχος ὁ κάτω θραύω ὁ ἀμετρία περιάπτω , καί ὁ οἰκεῖος ἀμετρία ἐπί χώρα μένω κατέχω · εἰμί δέ καί ὁ ἄλογος ὁ ζῷον οὗτος χρῄζω πρός σύστασις , ἀλλά καί οὗτος εἰς δουλεία ὁ ἄνθρωπος γίγνομαι πρό ἐγώ , ὡς καί ὁ προφήτης ψάλλω Δαβίδ . οὗτος μέν οὖν ὁ σύμπας κόσμος διά ὁ ὁ σῶμα ἐγώ σύστασις ὁ πλάσσω ἐγώ πρό ὁ ἐγώ πλάσις ἐκ ὁ μή εἰμί παράγω . πρός δέ βελτίωσις ἠθέω καί ὁδηγία πρός ἀρετή τίς οὐ ποιέω ὁ Φιλάγαθος δεσπότης ; αὐτός ὁ αἰσθητός πᾶς κόσμος , οἷος τίς κάτοπτρον ἀπεργάζομαι ὁ ὑπερκόσμιος , ἵνα διά ὁ κατ´ αὐτός πνευματικός ὡρία , ὡς διά τις θαυμάσιος κλῖμαξ πρός ἐκεῖνος φθάνω . ἐντίθημι ἐγώ ἔμφυτος νόμος , οἶος τις στάθμη ἀπαρέγκλιτος , καί κριτής ἀνεξαπάτητος , καί διδάσκαλος ἀπαραλόγιστος ὁ οἰκεῖος ἐν ἕκαστος συνείδησις , εἄν ἐν ἐγώ αὐτός γίγνομαι ὁ διάνοια , διδάσκαλος ἕτερος πρός ὁ ὁ ἀγαθός κατανόησις οὖον δήω · εἄν ἔξω ὁ αἴσθησις ἄν . Λῶς διαπορθμεύω ὁ νόος , ὁ ἀόρατος ὁ Θεός ὁ ποίημα νοέω καθοράω , φημί ὁ ἀπόστολος . ὁ φύσις οὖν καί ὁ κτίζω ὁ διδασκαλεῖον ἀνοίγω ὁ ἀρετή , ἄγγελος ἐφίστημι φύλαξ , Πατέρας καί προφήτης εἰς ποδηγία ἀνεγείρω , δείκνυμι σημεῖον καί τέρας πρός πίστις ενάγων , δίδωμι ἐγώ ὁ γραπτός νόμος , πῃ βοηθός ὁ παρά ὁ λογικός ἐγώ φύσις νόμος καί ὁ παρά ὁ κτίσις διδασκαλία . Τέλος , ἐπεί πᾶς ἡλογήσαμεν , ὦ καί ὁ ἐγώ ῥᾳθυμία ! καί ὁ ὁ διαφερόντως ἐγώ φιλέω μακροθυμία ὁμοῦ καί κηδεμονία ! ἑαυτοῦ ἐγώ δίδωμι ὑπέρ ἐγώ , καί ὁ ὁ θεότης κενόω πλοῦτος εἰς ὁ ἡμέτερος ἐσχατιά , ὁ ἡμέτερος προσλαμβάνω φύσις , καί καθ´ ἐγώ γίγνομαι ἄνθρωπος , διδάσκαλος ἐγώ χρηματίζω · καί αὐτός ἐγώ διδάσκω περί ὁ μέγεθος ὁ ἴδιος φιλανθρωπία , ἔργον καί λόγος οὗτος ὑποδείκνυμι , ἅμα καί πρός μίμησις ἐνάγω ὁ συμπάθεια , καί ὁ ἀσυμπαθής γνώμη ἀπάγω ὁ ὑπακούω . ἐπεί δέ φίλτρον ἐγγίγνομαι μέν καί ὁ ἐπιμελητής ὁ πρᾶγμα , ὡς καί ὁ ὁ πρόβατον ποιμήν , ἔτι δέ καί ὁ δεσπότης εἰμί ὁ ἴδιος κτῆμα , οὖον τοσοῦτος δέ ὅσος ὁ καθ´ αἷμα καί συγγένεια προσοικειόω καί οὗτος μᾶλλον πατήρ πρός παῖς ὁ ἑαυτοῦ , ἀπό οὗτος ποιέω ὁ οἰκεῖος φιλανθρωπία ὁ ἔνδειξις , ἄνθρωπος λέγω ἑαυτοῦ καί πατήρ πᾶς ἐγώ · ἐπεί καί δις ἐγώ γίγνομαι ἄνθρωπος , καί διά ὁ θεῖον βάπτισμα καί ὁ ἐν αὐτός ὁ τίθημι ιiνευμα χάρις ἡμεῖς ἀναγεννάω . Ἄνθρωπος οὖν τις , φημί , ἔχω δύο υἱός · ὁ