cogPG.PG151 345
βῖϋ ποιμένα καὶ πολλὴν φροντίδα τοῦ ποιμνίου πεποιημένον , δυσχερείαις δ´ αὐθις οὐ μικραῖς περιπίπτει . καὶ τῆς πόλεως ἀπελαύνεται , καὶ τῆς τῶν δημοσίων νόσου παραπολαύει , τῆς ἀναφθείσης στάσεως ἐν τῷ τότε . Εἰ τις οἶδε τὴν πρὸς ἀλλήλους τῶν βασιλέων φιλονεικίαν καὶ τὴν διάστασιν , καὶ ὡς ἀλλήλοις ἐπολέμουν , τῆς ἀρχῆς ὄσον ἐξῆν ἐπισπασάμενοι μέρος , οἷδεν ὃ λέγω · καὶ ἐρημίας αὐθις ἀνερευνᾷ , καὶ τοὺς κατὰ μόνας τῷ Θεῷ ζῶντας πρὸς φιλοσοφίας ἐπίδοΚσιν ἐκκαλεῖται , καὶ τὸν καιρὸν τῶν πειρασμῶν καιρὸν ἐκεῖνος ἐμπορίας καὶ κέρδους ποιεῖται πνευματικοῦ . Οὔτως ἐκεῖνος ᾔδει καὶ τοῖς δοκοῦσιν ἐναντίοις ἐπωφελῶς κεχρῆσθαι καὶ συμφερόντως , ὥσπερ φασὶ τὴν μέλιτταν , πᾶσιν οἷς ἂν ἐντύχοι πρὸς ἐργασίαν μέλιτος καταχρῆσθαι . Ἀλλ´ ὁ τῶν πειρασμῶν χειμὼν καὶ αὖθις ἐδόκει διαλελῦσθαι , τοῦ Θεοῦ τὰ κατ´ αὐτὸν οὔτως οἰκονομοῦντος , καὶ διὰ τῶν λυπηρῶν ὁμοῦ καὶ χρηστοτέρων ἐξυφαίνοντος ἐκείνου τὸν βίον , ἵν´ ἐπὶ τέλει τῶν ἄθλων ἀνακηρύξῃ τὸν ἀθλητὴν , καὶ τῆς ὑπομονῆς καὶ καρτερίας ἀμείψηται φιλοτίμως · ὥσπερ δῆτα καὶ εἴργαστο , πολλοῖς αὐτὸν καὶ μετὰ τὴν σαρκὸς ἀποδημίαν κοσμήσας τοῖς θαυμασίοις , καὶ πφὸς τὴν ἰδίαν πόλιν μετακαλεῖται , καὶ τῆς καθέδρας ἀπολαύει μικρὸν , καὶ ἀγῶνες αὐτὸν ἕτεροι καὶ κάματοι διαδέχονται , καὶ τὸ ποίμνιον καταρτίζει λόγοις παιδεύων , καὶ διδασκαλίαις ἐκτρέφων ὁσημέραι πνευματικῶς , καὶ εὐεκτοῦν Θεῷ , καὶ σφόδρα πῖον , καὶ τῷ ἀρχιποίμενι Χριστῷ καλῶς ἑπόμενον παρεχόμενος . Ἐδόκει μὲν οὖν , ὥσπερ ἔφην , ὁ χειμὼν αὐτὸν διαλελῦσθαι τῶν πειρασμῶν · ἀρχὴν δ´ ἐλάμβανε [ μᾶλλον , οὐδὲ τῶν σαρκων αὐτοῦ φεισαμένου τοῦ πονηροῦ , ἀλλ´ ἐξῃτηκότος μὲν εἰς μείζονα πεῖραν ὑπὸ πολλῆς πονηρίας καὶ τοῦ πρὸς ἐκεῖνον ἀκράτου μίσους , συγκεχωρηκότος δὲ Θεοῦ ὡς ἂν κατὰ τὸν μέγαν ἀθλητὴν τῆς ὑπομονῆς ἐν πᾶσι καὶ διὰ πάντων θεράποντα τὸν οἰκεῖον ἄμεμπτον ἀποσείξῃ . Στέλλεται μὲν γὰρ εἰς Βυζάντιον αὖθις , τὰς κατ´ ἀλλήλων τοῖς βασιλεῦσι διαλύσων διαφοράς · πειραταῖς δὲ περιτυγχάνει βαρβάροις , καὶ ὅεσμώτης ὑπ´ αὐτῶν ἄγεται πρὸς Ἀσίαν , ἵνα κἀκεῖ πολλοὺς χρονίων λύση δεσμῶν , ἀφύκτοις τῆς ἁμαρτίας δεδεμένους σειραῖς · καὶ τῶν τῆς αἰχμαλωσίας καὶ τῆς δουλείας κακῶν πειρᾶται ὁ τῆς ἄνω Σιὼν τῆς ἐλευθέρας πολίτης γνήσιος , καὶ τὸ τῆς υἱοθεσίας ἀξίωμα καθόσον ἔξεστιν ἀνθρώπῳ διατηρήσας , καὶ τὸ κατ´ εἰκόνα Θεοῦ καὶ ὁμοίωσιν ἀκίβδηλον εἰς τέλος διαφυλάξας . « Ὅπως μὲν οὕν ταῖς κακοπραγίαις εἰς δέον , καθάπερ οἱ τῶν στρατηγῶν ἄριστοι ταῖς διδασκαλίαις , ἐχρήσατο τῶν καιρῶν , καὶ ὡς κἀκεῖ τὸν λόγον κηρύξας τῆς ἀληθείας , καὶ παῤῥησιασάμενος τὴν αὐσέβειαν , κατσχυνε μὲν τῆς Περσικῆς λατρείας τὴν ἀτοπίαν , τοὺς παρ´ ἐκείνοις καταπλήξας σοφοὺς , ὧπερῇρε δὲ τὰ ἡμέτερα , τῆς Περσικῆς ὠμότητος ἀμελήσας , καὶ ὡς ὑστέρησε τῶν μαρτυρικῶν ἀγώνων καὶ σκαμμάτων οὐδὲν , ὅσα γε εἰς ψυχῆς προθυμίαν ἦκει , πάντα παθεῖν ὑπὲρ τῆς εἰς Χριστὸν ὁμολογίας παρεσκευασμένος σαφῶς · τί γὰρ εἰ τῆς ἑτέρων ἔνεκα σωτηρίας , ὃ φιλεῖ Θεὸς ἀεὶ καὶ διὰ πάντων κατασκευάζειν , κἀκεῖνον ἤρπασε τῶν κινδύνων , ἵν εἴη πολλοῖς πρὸς σωτηρίας ὁδοὺς ἀλείπτης , καὶ ὁδηγὸς πλανωμένοις καὶ τοῖς ἐν σκότει καθημένοις τῆς ἀγνωσίας χειραγωγός ; Ταῦτα δὴ τὰ μεγάλα καὶ τῆς ἐκείνου ψυχῆς ἐπάξια , καὶ γνωρίσματα τῆς πρὸς Θεὸν παῤῥησίας , παρὰ τῆς καλῆς ἐκείνης γλώττης διηγουμένης ἀκούειν ἂν εἴη δίκαιον · ἐπειδὴ καὶ πράττειν ἐξήρκει μόνος . καὶ καταλλήλως τῇ πράξει τοῖς εἰσέπειτα διηγεῖσθαι . Ἡμᾶς δὲ τοσοῦτον ἀναγ καῖον μόνον εἰπεῖν , ὅτι ταῖς μὲν κατὰ τὸν βίον Ἀτέραις πράξεσι τῶν ὁποιδήποτε γῆς ἐκράτει , ἑαυτὸν δ´ ἐν τῆς αἰχμαλωσίας τοῖς καιροῖς ὅσον ἐν τοῖς ἄνω χρόνοις τοὺς ἄλλους ὑπερεβάλλετο · πάντα γὰρ τότε τοῖς τὴν Ἀσίαν οἰκοῦσιν ὥφθη πιστοῖς , διδάσκαλος εὐσεβείας , ὀρθοῦ βίου καθηγητὴς , λογίων θείων ἐξηγητὴς , ἀληθὴς θεολόγος τῶν τῆς Τριάδος ὁρθῶν δογμάτων · τὸ μέγιστον , χωρὶς αἵματος ἀθλητὴς τοῦ Χριστοῦ καὶ στεφανίτης δίχα βασάνων Τὴν μὲν οὖν αἰχμαλωσίαν οὕτω διατίθεται καλῶς , ῶσπερ δὴ καὶ τὴν πλάνην πρότερον , ἵνα μηδὲν τῶν κατὰ τὸν βίον ἐκείνῳ συμπεπτωκότων ἄδοξον ᾖ , ἀλλ´ ὥσπερ ἐαυτῷ στεφάνων καὶ ἀναῤῥήσεως παρὰ τῷ καλῷ τῶν ἡμετέρων ἀγωνοθέτῃ καὶ βραβευτῇ τῶν ἄθλων Χριστῷ , οὔτω δὴ καὶ τοῖς ὕστερον ἐπαίνων ἀφορμάς παρέχοιτο πανταχόθεν . Ἐπεὶ δὲ κατῃσχυμμένος διὰ πάντων ὁ πονηρὸς ὑπεχώρει , καὶ ἡττημένος καὶ τοῦ πρὸς ἐκεῖνον πολέμου καὶ τῶν ποικλων ἐπιφορῶν ἀπώνατο πλέον οὐδὲν , ὅτι μὴ γέλωτα ὧφλε , μᾶλλον δ´ ἀφανῶς οὐδὲν ἦττον ἐκεῖ νος , εἱ μὴ καὶ μᾶλλον εἰς πεῖραν ἧκε τῶν ἀλγεινῶν , λύεται μὲν ὁ τοῦ Θεοῦ ἄνθρωπος καὶ οἰκονόμος τῶν αὐτοῦ μυστηρίων τῆς βαρβαρικῆς ὠμότητος καὶ τῶν ἀδίκων δεσμῶν , τοῦ Θεοῦ ποθεν ἐκ γῆς ἑσχατιῶν τοὺς λυσομένους κεκινηκότος , δαψιλῶς καὶ φιλοτίμως καταβεβληκότων τὰ λύτρα , καὶ πάντων , εὐαγγελικῶς εἰπεῖν , ὧν εἶχον τὸν τίμιον μαργαρίτην ὡνησαμένων , ἐπάνεισι δ´ ἑκ τῆς ὑπερορίας , ἢ τῆς καλῆς ἐμπορίας ὁ ἀθλητής · οὕτω γὰρ ἐγὼ καλῶ τὴν ἐκείνου πρὸς τὴν Ἀσίαν ἐπιστασίαν ἢ ἀποδημίαν , ἢ τῶν ἐκεῖσε πιστῶν ἐπίσκεψιν ὑπὲρ τῆς Τριάδος γεγενημένην . Οὕτω δ´ ἀσμένως προσπίπτει τοῖς ἐν τῇ πόλει , μᾶλλον δὲ πᾶσι τοῖς περιοίκοις , καὶ Ἔλλησιν ὁμοῦ καὶ βαρβάροις εἰς ταυτὸ συνελθοῦσιν , ὥστε μηδὲν ἐκείνοις τῶν κατὰ τὸν βίον ἡδέων ἥδιον εὐρεῖν ἔχειν ἐκείνης τῆς εὐφροσύνης καὶ νομίζειν καὶ διηχεῖσθαι , Τοιγαροῦν οὐδὲ διέλιπεν εὐεργετῶν αὐτοὺς καὶ λόγοις καὶ πράγμασι , διδάσκων , νουθετῶν , νομοθετῶν , πᾶσαν διάνοιαν πρὸς ἑαυτὸν ἐπιστρέφων , τοῖς ὀρθοῖς ὑποστηρίζων δόγμασι τῆς Τριάδος · καὶ τοῖς μὲν καλῶς ἑστῶσι βάσις γενόμενος ἀπερίτρεπτος , τοῖς δὲ κλονουμένοις καὶ στασιάζουσι τὴν μαγνήτου φύσιν ἀποπληρῶν , οὐ βίᾳ φύσεως ὥσπερ ἐκείνῃ τὸν σίδηρον ἐφελκόμενος , ἀλλὰ λόγοις ἀληθείας , καὶ τῆ ἐνοικούσῃ χάριτι τοῦ Πνεύματος οἰκειούμενος , ἕως ἔπεισε πάντας , τὸν ἰὸν ἀποθεμένους τῆς δυσσεβείας , εἴ τι ; ἔτυχεν αὐτῶν ὑπὸ τῶν κακοδόξων καταχρανθεὶς , ἀμέμπτως καὶ καθαρῶς λατρεύειν Θεῷ . Καὶ
Lemmas: βῖϋ ποιμήν καί πολύς φροντίς ὁ ποίμνιον ποιέω , δυσχέρεια δδʹ αὖθις οὖον μικρός περιπίπτω . καί ὁ πόλις ἀπελαύνω , καί ὁ ὁ δημόσιος νόσος παραπολαύω , ὁ ἀνάπτω στάσις ἐν ὁ τότε . εἰμί τις οἶδα ὁ πρός ἀλλήλων ὁ βασιλεύς φιλονεικία καί ὁ διάστασις , καί ὡς ἀλλήλων πολεμέω , ὁ ἀρχή ὅσος ἔξεστι ἐπισπάω μέρος , οἶδα ὅς λέγω · καί ἐρημία αὖθις ἀνερευνάω , καί ὁ κατά μόνος ὁ Θεός ζῶ πρός φιλοσοφία ἐπίδοσις ἐκκαλέω , καί ὁ καιρός ὁ πειρασμός καιρός ἐκεῖνος ἐμπορία καί κέρδος ποιέω πνευματικός . οὔτως ἐκεῖνος οἶδα καί ὁ δοκέω ἐναντίος ἐπωφελῶς χράομαι καί συμφέρω , ὥσπερ φημί ὁ μέλισσα , πᾶς ὅς εἄν ἐντυγχάνω πρός ἐργασία μέλι καταχράομαι . Ἀλ ὁ ὁ πειρασμός χειμών καί αὖθις δοκέω διαλύω , ὁ Θεός ὁ κατ´ αὐτός οὔτως οἰκονομέω , καί διά ὁ λυπηρός ὁμοῦ καί χρηστός ἐξυφαίνω ἐκεῖνος ὁ βίος , ὅς ἐπί τέλος ὁ ἆθλος ανακήρυξη ὁ ἀθλητής , καί ὁ ὑπομονή καί καρτερία ἀμείβω φιλότιμος · ὥσπερ δῆτα καί ἐργάζομαι , πολύς αὐτός καί μετά ὁ σάρξ ἀποδημία κοσμέω ὁ θαυμάσιος , καί πίπτω ὁ ἴδιος πόλις μετακαλέω , καί ὁ καθέδρα ἀπολαύω μικρός , καί ἀγών αὐτός ἕτερος καί κάματος διαδέχομαι , καί ὁ ποίμνη καταρτίζω λόγος παιδεύω , καί διδασκαλία ἐκτρέφω ὁσημέραι πνευματικός , καί εὐεκτέω Θεός , καί σφόδρα πίων , καί ὁ αρχιποιμην Χριστός καλῶς ἕπω παρέχω . Ἐδόκης μέν οὖν , ὥσπερ φημί , ὁ χειμών αὐτός διαλύω ὁ πειρασμός · ἀρχή δδʹ λαμβάνω [ μᾶλλον , οὐδέ ὁ σάρξ αὐτός φείδομαι ὁ πονηρός , ἀλ ἐξαιτέω μέν εἰς μείζων πείρω ὑπό πολύς πονηρία καί ὁ πρός ἐκεῖνος ἄκρατος μῖσος , συγχωρέω δέ Θεός ὡς εἄν κατά ὁ μέγας ἀθλητής ὁ ὑπομονή ἐν πᾶς καί διά πᾶς θεράπων ὁ οἰκέω Ἄμεμπτον ἀποσείξῃ . στέλλω μέν γάρ εἰς Βυζάντιον αὖθις , ὁ κατ´ ἀλλήλων ὁ βασιλεύς διαλύω διαφορά · πειρατής δέ περιτυγχάνω βάρβαρος , καί ὅεσμώτης ὑπό αὐτός ἄγω πρός Ἀσία , ἵνα ἐκεῖ πολύς χρόνιος λύω δεσμός , ἄφυκτος ὁ ἁμαρτία δέω σειρά · καί ὁ ὁ αἰχμαλωσία καί ὁ δουλεία κακός πειράω ὁ ὁ ἄνω Σιών ὁ ἐλεύθερος πολίτης γνήσιος , καί ὁ ὁ υἱοθεσία ἀξίωμα καθόσον ἔξεστι ἄνθρωπος διατηρέω , καί ὁ κατ´ εἰκών Θεός καί ὁμοίωσις ἀκίβδηλος εἰς τέλος διαφυλάσσω . « ὅπως μέν οὖν ὁ κακοπραγία εἰς δήω , καθάπερ ὁ ὁ στρατηγός ἀγαθός ὁ διδασκαλία , χράω ὁ καιρός , καί ὡς ἐκεῖ ὁ λόγος κηρύσσω ὁ ἀλήθεια , καί παρρησιάζομαι ὁ αὐσέβειαν , κατσχυνε μέν ὁ Περσική λατρεία ὁ ἀτοπία , ὁ παρ´ ἐκεῖνος καταπλήσσω σοφός , ἔπερος δέ ὁ ἡμέτερος , ὁ Περσική ὠμότης ἀμελέω , καί ὡς ὑστερέω ὁ μαρτυρικός ἀγών καί σκάμμα οὐδείς , ὅσος γε εἰς Ψυχή προθυμία ἥκω , πᾶς πάσχω ὑπέρ ὁ εἰς Χριστός ὁμολογία παρασκευάζω σαφῶς · τίς γάρ εἰμί ὁ ἕτερος ἕνεκα σωτηρία , ὅς φιλέω θεός ἀεί καί διά πᾶς κατασκευάζω , ἐκεῖνος ἁρπάζω ὁ κίνδυνος , ἵνα εἰμί πολύς πρός σωτηρία ὁδός ἀλείπτης , καί ὁδηγός πλανάω καί ὁ ἐν σκότος κάθημαι ὁ ἀγνωσία χειραγωγός ; οὗτος δή ὁ μέγας καί ὁ ἐκεῖνος Ψυχή ἐπάξιος , καί γνώρισμα ὁ πρός θεός παρρησία , παρά ὁ καλός ἐκεῖνος γλῶσσα διηγέομαι ἀκούω εἄν εἰμί Δίκαιος · ἐπεί καί πράσσω ἐξαρκέω μόνος . καί κατάλληλος ὁ πρᾶξις ὁ εἰσέπειτα διηγέομαι . ἡμός δέ τοσοῦτος ἀνακ καίω μόνος εἶπον , ὅτι ὁ μέν κατά ὁ βίος ἕτερος πρᾶξις ὁ ὁποιδήποτε γῆ κρατέω , ἑαυτοῦ δδʹ ἐν ὁ αἰχμαλωσία ὁ καιρός ὅσος ἐν ὁ ἄνω χρόνος ὁ ἄλλος ὑπερβάλλω · πᾶς γάρ τότε ὁ ὁ Ἀσία οἰκέω ὁράω πιστός , διδάσκαλος εὐσέβεια , ὀρθός βίος καθηγητής , λόγιος θεῖον ἐξηγητής , ἀληθής θεολόγος ὁ ὁ Τριάς ὀρθός δόγμα · ὁ μέγας , Χωρὶς αἷμα ἀθλητής ὁ Χριστός καί στεφανίτης δίχα βάσανος ὁ μέν οὖν αἰχμαλωσία οὗτος διατίθημι καλῶς , ὥσπερ δή καί ὁ πλάνη πρότερος , ἵνα μηδείς ὁ κατά ὁ βίος ἐκεῖνος συμπίπτω ἄδοξος εἰμί , ἀλ ὥσπερ αὐτός στέφανος καί ανάρρηση παρά ὁ καλός ὁ ἡμέτερος ἀγωνοθέτης καί βραβευτής ὁ ἆθλος Χριστός , οὐτάω δή καί ὁ ὕστερος ἔπαινος ἀφορμή παρέχω πανταχόθεν . ἐπεί δέ καταισχύνω διά πᾶς ὁ πονηρός ὑποχωρέω , καί ἡσσάομαι καί ὁ πρός ἐκεῖνος πόλεμος καί ὁ πούκλα ἐπιφορά ἀπονίναμαι πλέω οὐδείς , ὅτι μή γέλως ὄφλω , μᾶλλον δδʹ ἀφανής οὐδείς ἀίσσω ἐκεῖ Μύκονος , εἰ μή καί μᾶλλον εἰς πείρω ἵημι ὁ ἀλγεινός , λύω μέν ὁ ὁ Θεός ἄνθρωπος καί οἰκονόμος ὁ αὐτός μυστήριον ὁ βαρβαρικός ὠμότης καί ὁ ἄδικος δεσμός , ὁ Θεός πόθεν ἐκ γῆ ἐσχατιά ὁ λύω κινέω , δαψιλής καί φιλότιμος καταβάλλω ὁ λύτρον , καί πᾶς , εὐαγγελικός εἶπον , ὅς ἔχω ὁ τίμιος μαργαρίτης ὠνέομαι , ἐπάνειμι δδʹ ἐκ ὁ ὑπερορία , ἢ ὁ καλός ἐμπορία ὁ ἀθλητής · οὗτος γάρ ἐγώ καλέω ὁ ἐκεῖνος πρός ὁ Ἀσία ἐπιστασία ἢ ἀποδημία , ἢ ὁ ἐκεῖσε πιστός ἐπίσκεψις ὑπέρ ὁ Τριάς γίγνομαι . οὕτως δδʹ ἄσμενος προσπίπτω ὁ ἐν ὁ πόλις , μᾶλλον δέ πᾶς ὁ περίοικος , καί Ἕλλην ὁμοῦ καί βάρβαρος εἰς τατός συνέρχομαι , ὥστε μηδείς ἐκεῖνος ὁ κατά ὁ βίος ἡδύς ἡδύς εὑρίσκω ἔχω ἐκεῖνος ὁ Εὐφρόσυνος καί νομίζω καί διηχέω , τοιγάρ οὐδέ διαλείπω εὐεργέτης αὐτός καί λόγος καί πρᾶγμα , διδάσκω , νουθετέω , νομοθέτης , πᾶς διάνοια πρός ἑαυτοῦ ἐπιστρέφω , ὁ ὀρθός ὑποστηρίζω δόγμα ὁ Τριάς · καί ὁ μέν καλῶς ἵστημι βάσις γίγνομαι ἀπερίτρεπτος , ὁ δέ κλονέω καί στασιάζω ὁ μαγνήτης φύσις ἀποπληρόω , οὖον βία φύσις ὥσπερ ἐκεῖνος ὁ σίδηρος ἐφέλκω , ἀλλά λόγος ἀλήθεια , καί τῆ ἐνοικέω χάρις ὁ πνεῦμα οἰκειόω , ἠώς πείθω πᾶς , ὁ ἰός ἀποτίθημι ὁ δυσσέβεια , εἰμί τίς ; τυγχάνω αὐτός ὑπό ὁ κακοδοξέω καταχράομαι , ἄμεμπτος καί καθαρός λατρεύω Θεός . καί