cogPG.PG151 572
δαψιλῶς ἔχων παρεπομένην , ὡς καὶ τοὺς πρὶν ἁγνωμονοῦντας εὔνους οὐδ´ ὅσον εἰπεῖν νῦν ἔχειν , καὶ τοὺς ἀδίκως τότε μισοῦντας νῦν φιλοῦντας δικαίως τοῦ κάκιστ´ ἀπολουμένου φθόνου , καὶ τοῦ ψεύδους κάλλιστ´ ἀπελαθέντων , καὶ εἰς ἑαυτὴν ὥσπερ ἐπανιούσης τῆς ἀληθείας . Καὶ τότε πρότερον μὲν οἱ ὑπὸ χεῖρα καὶ τὸ ὑπήκοον ὡς δεσπότην ἑαυτῶν προσκυνοῦντες ἦσαν , εἰ καὶ μὴ καθαρῶς πάντες διά γε τὰ προῤῥηθέντα,νῦν δὲ καὶ πάντες μὲν σχεδὸν καθαρῶς μετά γε τῆς καθηκούσης εὐνοίας τε καὶ τοῦ φίλτρου . Πρὸ δὲ πάντων καὶ ὑπὲρ πάντας καὶ βασιλεῖς καὶ βασιλίδες ὁμοῦ καὶ τὸ χρυσοῦν ἅπαν τουτὶ γένος , φιλοῦντες μὲν ὡς παῖδες πατέρας , μᾶλλον δὲ καὶ τὴν φύσιν αὐτὴν , καὶ τοὺς ἐκεῖθεν ἱμέρουςʹ καὶ τοὺς δεσμοὺς ὥσπερ σαριέναι φιλονεικοῦντες τῷ περιόντι τοῦ φίλτρου , τὰς δὲ τιμὰς καὶ τὴν αἰοὼ , καὶ τὸ σέβας , καὶ τὴν ὑπακοὴν , καὶ πάνθ´ ὁμοῦ τὰ τοιαῦτα , ἱσόθεά τινα καὶ παραδείγματος ἔξω παντὸς ἀονέμοντες , τί μὲν οὐ λέγοντες , τί δ´ οὐ ποιοῦντες , ἃ πρὸς θεραπείαν τε καὶ τιμὴν φέρει τὴν τούτου ; μᾶλλον δὲ πάντα μὲν ἐκεῖνα καὶ δρῶντες καὶ λέγοντες καθ´ ὑπερβολὴν , οὐδὲν δὲ τῶν ἀξίων οἰόμενοι λέγειν καὶ δρᾷν . Τοιοῦτός ἐστιν ὁ τῶν πραγμάτων νυνὶ σὺν Θεῷ βασιλεύς τε καὶ κύριος . Τοὺς γὰρ νῦν ὄντας πάντας ἀνθρώπους , καὶ φρονήσει καὶ ἀγχινοίᾳ , καὶ καλοκαγαθίᾳ καὶ χρηστότητι τρόπων , καὶ συγγνώμῃ τῇ πρὸς τοὺς πταίοντας , καὶ τῷ φιλσῥώρῳ τῆς γνώμης τε καὶ τῆς δεξιᾶς ἐκ πολλοῦ τοῦ περιόντος νικῶν , ὡς μηδὲ παραβάλλειν ἐξεῖναι , καλ τῇ πρὸς τὸν πατέρα καὶ βασιλέα θαυμαστῇ ταύτῃ γνώμῃ , καὶ τῇ αἰδοῖ καὶ τῷ περιόντι τοῦ φίλτρον ταὺς πρὸ αὐτοῦ φιλοτιμεῖται νικᾷν ὁμοῦ πρὸς τοὺς ἐξ ὀσφύος αὐτῷ καὶ μάλα δὴ λαμπρῶς ἀμιλλώμενος , καὶ τὸ κράτος κἀν τοῖς εἰρημένοις τούτοις ὥσπερ φιλονεικῶν φέρεσθαι κατὰ πάντων , καθάπερ δὴ κἀν τοῖς ἄλλοις , καὶ παράδειγμα θαυμαστὸν τοῖς ἐξ αὐτοῦ βασιλεῦσι , καὶ δὴ καὶ τοῖς τὰ δεύτερα φέρουσι τῆς βασιλείας τῶν παίδων ὁμοῦ πᾶσι προκεῖσθαι . Ἔρεισμα γοῦν τῆς ἀρχῆς , καὶ θείαν βουλὴν , καὶ ψυχήν τινα τῶν πραγμάτων καὶ τῆς ζωῆς , καὶ τῆς βασιλείας ἑαυτοῦ τε καὶ τῶν παίδων καὶ σπουδαστὴν καὶ προασπιστὴν , καὶ κηδεμόνα καὶ πατέρα καὶ φύλακα τοῦτον καὶ ἡγεῖται , καὶ τοὺς γνησίους ὁμοῦ πάντας ἡγεῖσθαι πείθει . Τοσοῦτόν εἰσι πρὸς ἀλλήλους θαυμαστοὶ οἱ βασιλεῖς , καὶ τοιούτοις δεσμοῖς ἀλλήλοις συνδέδενται φίλτρου , καὶ ὁμονοίας καὶ συμψυχίας , ἢ οὐκ οἰδ´ ὅ τι καὶ φῶ , φθόνου μὲν καὶ ζήλου καὶ μίσους καὶ τῆς οὐ καλῆς ὑπονοίας καὶ πάντων ὁμοῦ τῶν τοιούτων καλῶς ἀπεληλαμένων έκεῖθεν , τῆς δὲ των βασιλέων ἀρετῆς γυμνῆς ἅπασιν ἐκφανείσης ἀθρόον , καὶ τὸ παντοδαπὸν ἑαυτῆς κάλλος , καὶ τὴν ἰσχὺν ἅμα καὶ τὴν εὐπρέπειαν ἐκ πολλοῦ τοῦ περιόντρς ἐμφανιζουσης · οἰς οὐ καλῶς ὁ κακὸς ἐπεσκότει φθόνος , καὶ τὸ ψεῦδος ἐπὶ μακρὰ , δη καὶ τὴν φθορὰν , φεῦ ! τοῦ γένους ἡμῶν καὶ τὴν πανωλεθρίαν ἄνωθεν εἴργασται . ἅπερ καὶ Γρηγορᾶς οὑτοσὶ κάκιστα νενοσηκὼς , ὡς μὴ ὥφελεν , ἐπειδὴ καὶ τὴν ποθουμένῃν αὐτῷ διαφορὰν ἑώρα τύτε τῶν βασιλέων , ἅμα καὶ τοῦ φίλου δαιμονίου τὴν ἐνεργουμένην δι´ ἑαυτοῦ διαίρεσιν καὶ τὴν στάσιν , καὶ δὴ καὶ τὰ παρεπόμενα τούτοις ἐκεῖνον μυσταγωγοῦντος , τὰ μήτ´ ὅντα , μήτε γενησόμενα , ψεδως κατὰ τὴν ἑαυτῶν γνώμην προὔφησαν τότε . Τῆς δὲ τῶν πραγμάτων ἀληθείας ἦπερ ἔδει νῦν ἐκφανείσης , ψεῦσται καὶ ἀπατεῶνες , καὶ πλάνοι καὶ βασιλέων ἐχθροὶ , καθὰ καὶ Θεοῦ πρότερον , οὐκ ἀπεικότως ἂν οὖτοι καὶ ἄμφω παρὰ πάντων καλοῖντο . Καὶ τί χρὴ τἄλλα λέγειν , ὅπου γε καὶ ταῖς δυσσεβείαις αὐτοῦ τε καὶ τῶν κατ´ αὐτὸν συμμαχήσειν τε καὶ ὓπερμαχήσειν , καὶ προστήσεσθαι τὸν θαυμαστόν τε κραὶ φιλόχριστον ἤλπισε βασιλέα , τὸν μηδὲν ἧττον τῆς εὐσεβείας , καὶ τοῦ γ´ ὑπὲρ τῆς ἐκκλησίας τῆς ἱερᾶς πατρικοῦ ζήλου καὶ τῆς σπουδῆς , ἢ τοῦ διαδήματος καὶ τοῦ σκήπτρου κληρονόμον ὀφθέντα ; Ἀλλ´ ὁ γενναῖος οὑτοοὶ μετὰ τῆς πατρικῆς βασιλείας καὶ τὴν τοῦ Θεοῦ βασιλείαν κάλλιστά γε καὶ ὡς ἐχρῆν ἐπιγνούς , κἀκ τῶν ἀγκαλῶν τῆς θαυμαστῆς μητρός τε καὶ βασιλίδος , καὶ τὴν ταύτης εἰλικρινῆ πρὸς Θεὸν πίστιν , καὶ τὸν ὑπὲρ τοῦ ὀρθοῦ λόγου ζῆλον καθαπερεί τινα πανοπλίαν καὶ σκευὴν ἐνειμένος βασιλικὴν , τὴν πνευματικὴν καὶ μάλα καλῶς ἐπέγνω μητέρα , τὴν Χριστοῦ Ἐκκλησίαν φημί · καὶ τῶν ταύτης διδασκάλων εὐσεβῶς τε καὶ φιλοθέως ἄγαν ἐξηρτημένος , καὶ τούτοις καὶ κεφαλήν ὁμοῦ καὶ ψυχὴν ὑποτιθεὶς , καθάπερ ὁρῶμεν , τὰς θαυμαστὰς πρὸς αὐτὴν ὁμολογίας ἐκείνας λαμπρῶς ἐπὶ τῶν ἔργων ἐκφαίνει , τοὺς περὶ ἀκίνδυνον τε καὶ Γρηγορᾶν λύκους δεδειχώς μάτην χανόντας , καὶ πᾶσι τοῖς τὰκείνων φρονοῦσιν οἱμώζειν εἰπών . Ἀλλὰ τούτων μὲν ἄλις · Γρηγορίου ἄὲ πέρι τοῦ μεγάλου τῶν ἐμῶν φημι Θεσσαλονικέων διδάσκαλοι τε καὶ ποιμένος , καὶ ὧν ἡ τολμηρὰ καὶ βέβηλος γλῶττα κατὰ τῆς ἀληθείας καὶ ἀλήπτου ψυχῆς ἐκείνης ἀκολάστως τε καὶ μαχθηρῶς , καὶ ἀξίως ξαυτῆς δι´ ὀλίγων εἶπε κάν τούτοις ἐκεῖνο καὶ δὴ λέγω , ὡς πέμπει μὲν ὁ Θεὸς δι´ αἰχμαλωσίας πρὸς Ἀχαιμενίδας κἀκεῖνον , ὥσπερ δὴ καὶ τοὺς ἀποστόλους πάλαι πρὸς τὸ κήρυγμα , καὶ τὴν τῶν ἐβνῶν σωτηρίαν διὰ τοῦ τῆς Ἐκκλησίας διωγμοῦ δηλαδὴ τοῦ μετὰ τὴν ἀναίρεσιν Στεφάνου τοῦ θείου , διὰ τῶν ἐναντίων σοφῶς πλέκων τὰ ἐναντία , ἵνα καὶ θαυμασιώτερα , φησὶ , φαίνηται . Ἐκεῖ δ´ ὁ μέγας γενόμενος , λεγέτωσαν οἰ συνειδότες καὶ νῦν , οἷος ἐν ἔργοις τε καὶ λόγοις καὶ διαλέξεσι ταῖς πρὸς τοὺς σοφούς τε καὶ προὔχοντας Ἀχαιμενιδῶν ἀνεφάνη . Μᾶλλον δὲ καὶ λέγουσι καὶ γράφονσι , καὶ κηρύττουσι μάλα τρανῶς τὰς συνεχεῖς πρὸς ἡμετέρους διδασκαλίας καὶ παραινέσεις , τὴν μεγάλην τοῦ λόγου παραμυθίαν , τὰς λύσεις τῶν ἀμφισβητουμένων , τὰς τῶν Γραφῶν θαυμαστὰς ἐξηγήσεις , τοὺς τῆς καινῆς ἐκείνης αἱρέσεώς τε καὶ δυσσεβείας ἐλέγχους , τὴν θεολογίαν , τοὺς ὑπὲρ τῆς μιᾶς τρισυποστάτου θεότητος καινοὺς καὶ ὑπερφυεῖς λόγους , τοὺς περὶ πῆς θείας Χριυτοῦ γεννήσεως ; τῆς τε ἄνω καὶ ὑπὲρ χρόνον , καὶ δὴ καὶ τῆς ἐν χρόνρ καὶ κατὰ σάρκα , τοὺς περὶ σταυροῦ καὶ θείων εἰκόνων καὶ τύπων , καὶ Παλαιᾶς Διαθήκης καὶ Νέας , καὶ νόμου , καὶ περιτομῆς , καὶ ἱερωσύνης
Lemmas: δαψιλής ἔχω παρέπομαι , ὡς καί ὁ πρίν ἀγνωμονέω Εὔνους οὐδός ὅσος εἶπον νῦν ἔχω , καί ὁ ἄδικος τότε μισέω νῦν φιλέω δικαίως ὁ κάκιστ´ ἀπόλλυμι φθόνος , καί ὁ ψεῦδος κάλλιστος ἀπελαύνω , καί εἰς ἑαυτοῦ ὥσπερ ἐπανέρχομαι ὁ ἀλήθεια . καί τότε πρότερος μέν ὁ ὑπό χείρ καί ὁ ὑπήκοος ὡς δεσπότης ἑαυτοῦ προσκυνέω εἰμί , εἰμί καί μή καθαρός πᾶς διά γε ὁ προαιρέω δέ καί πᾶς μέν σχεδόν καθαρός μετά γε ὁ καθήκω εὔνοια τε καί ὁ φίλτρον . πρό δέ πᾶς καί ὑπέρ πᾶς καί βασιλεύς καί βασιλίς ὁμοῦ καί ὁ χρύσεος ἅπας οὗτος γένος , φιλέω μέν ὡς παῖς πατήρ , μᾶλλον δέ καί ὁ φύσις αὐτός , καί ὁ ἐκεῖθεν ἱμέρως καί ὁ δεσμός ὥσπερ σαριέναι φιλονεικέω ὁ περίειμι ὁ φίλτρον , ὁ δέ τιμή καί ὁ αἰοὼ , καί ὁ σέβας , καί ὁ ὑπακοή , καί πάνθος ὁμοῦ ὁ τοιοῦτος , ἰσόθεος τις καί παράδειγμα ἔξω πᾶς ἀονέμοντες , τίς μέν οὖον λέγω , τίς δδʹ οὖον ποιέω , ὁ πρός θεραπεία τε καί τιμή φέρω ὁ οὗτος ; μᾶλλον δέ πᾶς μέν ἐκεῖνος καί δράω καί λέγω καθ´ ὑπερβολή , οὐδείς δέ ὁ ἄξιος οἴομαι λέγω καί δράω . τοιοῦτος εἰμί ὁ ὁ πρᾶγμα νυνί σύν Θεός βασιλεύς τε καί κύριος . ὁ γάρ νῦν εἰμί πᾶς ἄνθρωπος , καί φρόνησις καί ἀγχίνοια , καί καλοκαγαθία καί χρηστότης τρόπος , καί συγγνώμη ὁ πρός ὁ πταίω , καί ὁ φιλσῥώρῳ ὁ γνώμη τε καί ὁ δεξιός ἐκ πολύς ὁ περίειμι Νίκη , ὡς μηδέ παραβάλλω ἔξεστι , καλστις ὁ πρός ὁ πατήρ καί βασιλεύς θαυμαστός οὗτος γνώμη , καί ὁ αἰδώς καί ὁ περίειμι ὁ φίλτρον ταῦ πρό αὐτός φιλοτιμέομαι νικάω ὁμοῦ πρός ὁ ἐκ ὀσφῦς αὐτός καί μάλα δή λαμπρῶς ἁμιλλάω , καί ὁ κράτος ἐν ὁ εἴρω οὗτος ὥσπερ φιλονεικέω φέρω κατά πᾶς , καθάπερ δή ἐν ὁ ἄλλος , καί παράδειγμα θαυμαστός ὁ ἐκ αὐτός βασιλεύς , καί δή καί ὁ ὁ δύο φέρω ὁ βασίλεια ὁ παῖς ὁμοῦ πᾶς πρόκειμαι . ἔρεισμα γοῦν ὁ ἀρχή , καί θεῖος βουλή , καί Ψυχή τις ὁ πρᾶγμα καί ὁ ζωή , καί ὁ βασίλεια ἑαυτοῦ τε καί ὁ παῖς καί σπουδαστής καί προασπιστής , καί κηδεμών καί πατήρ καί φύλαξ οὗτος καί ἡγέομαι , καί ὁ γνήσιος ὁμοῦ πᾶς ἡγέομαι πείθω . τοσοῦτόν εἰμί πρός ἀλλήλων θαυμαστός ὁ βασιλεύς , καί τοιοῦτος δεσμός ἀλλήλων συνδέω φίλτρον , καί ὁμόνοια καί συμψυχία , ἢ οὐ οἰδ´ ὅς τίς καί φημί , φθόνος μέν καί ζηλόω καί μῖσος καί ὁ οὖον καλός ὑπόνοια καί πᾶς ὁμοῦ ὁ τοιοῦτος καλῶς ἀπελαύνω ἐκεῖθεν , ὁ δέ ὁ βασιλεύς ἀρετή γυμνός ἅπας ἐκφαίνω ἀθρόος , καί ὁ παντοδαπός ἑαυτοῦ κάλλος , καί ὁ ἰσχύς ἅμα καί ὁ εὐπρέπεια ἐκ πολύς ὁ περιόντρς ἐμφανίζω · οἶς οὖον καλῶς ὁ κακός ἐπισκοτέω φθόνος , καί ὁ ψεῦδος ἐπί μακρός , δη καί ὁ φθορά , φεῦ ! ὁ γένος ἐγώ καί ὁ πανωλεθρία ἄνωθεν ἐργάζομαι . ὅσπερ καί Γρηγοράς οὗτος κακός νοσέω , ὡς μή ὀφείλω , ἐπεί καί ὁ ποθέω αὐτός διαφορά ὁράω τύτε ὁ βασιλεύς , ἅμα καί ὁ φίλος δαιμόνιος ὁ ἐνεργέω δις ἑαυτοῦ διαίρεσις καί ὁ στάσις , καί δή καί ὁ παρέπομαι οὗτος ἐκεῖνος μυσταγωγέω , ὁ μῆτε ὅντα , μήτε γίγνομαι , ψεδως κατά ὁ ἑαυτοῦ γνώμη προυφημι τότε . ὁ δέ ὁ πρᾶγμα ἀλήθεια ὅσπερ ἐσθίω νῦν ἐκφαίνω , ψεύστης καί ἀπατεών , καί πλάνος καί βασιλεύς ἐχθρός , καθά καί Θεός πρότερος , οὐ ἀπεικότως εἄν οὗτος καί ἄμφω παρά πᾶς καλέω . καί τίς χρή ἄλλος λέγω , ὅπου γε καί ὁ δυσσέβεια αὐτός τε καί ὁ κατ´ αὐτός συμμαχέω τε καί ὑπερμάχησις , καί προίστημι ὁ θαυμαστός τε Κρής φιλόχριστος ἐλπίζω βασιλεύς , ὁ μηδείς κακός ὁ εὐσέβεια , καί ὁ γγʹ ὑπέρ ὁ ἐκκλησία ὁ ἱερός πατρικός ζηλόω καί ὁ σπουδή , ἢ ὁ διάδημα καί ὁ σκῆπτρον κληρονόμος ὁράω ; Ἀλ ὁ γενναῖος οὗτος μετά ὁ πατρικός βασίλεια καί ὁ ὁ Θεός βασίλειος καλός γε καί ὡς χρή ἐπιγιγνώσκω , ἐκ ὁ ἀγκάλη ὁ θαυμαστός μήτηρ τε καί βασιλίς , καί ὁ οὗτος εἰλικρινής πρός θεός πίστις , καί ὁ ὑπέρ ὁ ὀρθός λόγος ζῆλος καθαπερεί τις πανοπλία καί σκευή ἐνειμένος βασιλικός , ὁ πνευματικός καί μάλα καλῶς ἐπιγιγνώσκω μήτηρ , ὁ Χριστός ἐκκλησία φημί · καί ὁ οὗτος διδάσκαλος εὐσεβής τε καί φιλόθεος ἄγαν ἐξαρτάω , καί οὗτος καί κεφαλή ὁμοῦ καί ψυχή ὑποτίθημι , καθάπερ ὁράω , ὁ θαυμαστός πρός αὐτός ὁμολογία ἐκεῖνος λαμπρῶς ἐπί ὁ ἔργον ἐκφαίνω , ὁ περί ἀκίνδυνος τε καί Γρηγορᾶς λύκος δείκνυμι μάτην χάσκω , καί πᾶς ὁ τακειναω φρονέω οἰμώζω εἶπον . ἀλλά οὗτος μέν ἅλις · Γρηγόριος ἀεί περί ὁ μέγας ὁ ἐμέω φημί Θεσσαλονικεύς διδάσκαλος τε καί ποιμήν , καί ὅς ὁ τολμηρός καί βέβηλος γλῶσσα κατά ὁ ἀλήθεια καί ἄληπτος Ψυχή ἐκεῖνος ἀκόλαστος τε καί μαχθηρῶς , καί ἀξίως ξαυος δις ὀλίγος εἶπον κἄν οὗτος ἐκεῖνος καί δή λέγω , ὡς πέμπω μέν ὁ θεός δις αἰχμαλωσία πρός Ἀχαιμενίδης ἐκεῖνος , ὥσπερ δή καί ὁ ἀπόστολος πάλαι πρός ὁ κήρυγμα , καί ὁ ὁ βαίνω σωτηρία διά ὁ ὁ ἐκκλησία διωγμός δηλαδή ὁ μετά ὁ ἀναίρεσις Στέφανος ὁ θεῖον , διά ὁ ἐναντίος σοφός πλέκω ὁ ἐναντίος , ἵνα καί θαυμάσιος , φημί , φαίνω . ἐκεῖ δδʹ ὁ μέγας γίγνομαι , λέγω ὁ σύνοιδα καί νῦν , οἷος ἐν ἔργον τε καί λόγος καί διάλεξις ὁ πρός ὁ σοφός τε καί προέχω Ἀχαιμενίδης ἀναφαίνω . μᾶλλος δέ καί λέγω καί γράφω , καί κηρύσσω μάλα τρανής ὁ συνεχής πρός ἡμέτερος διδασκαλία καί παραίνεσις , ὁ μέγας ὁ λόγος παραμυθία , ὁ λύω ὁ ἀμφισβητέω , ὁ ὁ Γραφής θαυμαστός ἐξήγησις , ὁ ὁ καινός ἐκεῖνος αἵρεσις τε καί δυσσέβεια ἔλεγχος , ὁ θεολογία , ὁ ὑπέρ ὁ εἷς τρισυπόστατος θεότης καινός καί ὑπερφυής λόγος , ὁ περί πῆς θεῖος χριυος γέννησις ; ὁ τε ἄνω καί ὑπέρ χρόνος , καί δή καί ὁ ἐν χρόνρ καί κατά σάρξ , ὁ περί σταυρός καί θεῖον εἰκών καί τύπος , καί Παλαιή διαθήκη καί Νέας , καί νόμος , καί περιτομή , καί ἱερωσύνη