cogPG.PG151 253
των κακῶν αἰτίαν · καὶ οὐχ οἱ παρ´ ἡμῖν ἄρχοντες μόνον , ἀλλὰ καὶ οἱ ἀγοραῖοι · πόσα γὰρ ἐπιζήμια τοῖς ἀγοράζουσιν οἱ παρ´ ἡμῖν κάπηλοι καὶ οἱ ἄλλοι ἔμποροι ἐπιτεχνῶνται , μηδὲ μέτροις καὶ σταθμοῖς δικαίοις , ὅτε δύνανται , χρώμενοι ! Διὰ ταῦτα καὶ τὰ τοιαῦτα παιδευόμεθα , καὶ ἔτι παιδευθησόμεθα · τὴν μὲν γὰρ τῶν ἐπηρειῶν λύσιν ποθοῦμέν τε καὶ ζητοῦμεν , τοῖς δὲ πταίσμασι δι´ ἃ παιδευόμεθα καὶ προστίθεμεν . Βούλεσθε μαθεῖν ὅσον ἡ πλεονεξία κακόν · Ἀπὸ τῆς πληγῆς , ἧς ἀρτίω · πάσνομεν , τοῦτο γνώσεσθε · πλεονεκτῆσαν γὰρ ἕν τῶν ἐν τοῖς σώμασι στοιχείων τὸ αἰμα , καθὼς ὁρᾶτε , τὸν θάνατον ἐπιφέρει τοῖς ἀποθνήσκουσιν Ὡς οὖν ἐν σώματι πλεονεξία διαφθείρει τὸ σῶμα , οὕτως ἡ ἐν τῇ ψυχῆ τὴν ψυχὴν διαφθείρει καὶ θανατοῖ , τὴν τοῦ Θεοῦ χάριν ζωὴν οὖσαν θειοτέραν ἀπ´ αὐτῆς ἐκδιώξασα . Προκαταλαμβάνει δὲ ἀεὶ ὁ τοιοῦτος τῆς ψυχῆς θάνατος τὸν ἐκ τῆς ἐγκαταλείψεως τοῦ Θεοῦ ἐπιγινόμενον τῷ σώματι θάνατον · ἐπεὶ καὶ τὴν ἀρχὴν ἐκ τῆς ἁμαρτίας καὶ τῆς ἀθετήσεως τῆς θείας ἐντολῆς ὁ θάνατος εἰς τὸν κόσμον εἰσῆλθεν , οὐκ ἀπέθανε δὲ ὁ ἄνθρωπος πάραυτα παραβὰς , τοῦ Θεοῦ καιρὸν μετανοίας αὐτῷ παρέχοντος . Ἠδύνατο δὲ καὶ πάντας ὁμοῦ τοὺς ἀνθρώπους ἐκ μὴ ὄντων παραγαγεῖν , ἐπεὶ καὶ τοὺς ἀγγέλους , τοὺς ἀρχαγγέλους , τὰς ἀρχὰς , τὰς δυνάμεις , τὰς ἐξουσίας , τὰς κυριότητας , τὰ Χερουβὶμ , τὰ Σεραφὶμ , τοὺς ἀνωτάτω θρόνους , ἐνενόησε μόνον , καὶ τὸ ἐννόημα ἔργον ἦν , καὶ ὁμοῦ παρήχθησαν ἄπαντες . Ἠδύνατο οὐν ἐν μιᾷ καιροῦ ῥοπῇ καὶ πάντων ἀνθρώπων τὸ γένος ποιῆσαι · καὶ πάλιν ἐν ἑνί τινι καὶ ὡρισμένῳ καιρῷ διὰ τοῦ θανάτου τούτους ἀπαλεῖψαι τῆς γῆς , ὡς καὶ ἐν τῷ κατακλυσμῷ πεποίηκε , τὸν Νῶς μετὰ των παίδων διαφυλάξας μόνον εἰς δευτέρας γενεᾶς γένεσιν . Ἀλλ´ οὐκ ἠθέλησε τοῦτο διὰ φιλανθρωπίαν · ψκονόμησε γὰρ ἐν ἄλλῳ , μᾶλλον δὲ πολλοῖς ἄλλοις οἰκείοις τε καθ´ αἷμα καὶ οὐκ οἰκείοις , βλέπειν ἡμῶν ἕκαστον τὸν ἀφεύκτως μλλοντα καταλήψεσθαι θάνατον , ἵνα διὰ τῆς αὐτοῦ θέας ἐναγώμεθα πρὸς μετάνοιαν καὶ μελέτην τῶν μετὰθάνατον . Ἐπεὶ δὲ νῦν ἡμᾶς παντάπασιν ἀμετανοήτους ζῶντας ὑρᾷ , καὶ μηδεμίαν τῶν μελλόντων ποιουμένους φροντίδα , τὸν θάνατον ἐπάγει σχεδὸν πᾶσιν ὁμοῦ δικαίως , μὴ ἀνεχόμενος ἐπὶ κακῷ ζῆν ἡμᾶς καὶ παρατάσει τῆς ἁμαρτιας . Καὶ οὗτός ἐστιν ἡ τελευταία ἐνταῦθα τῶν ἁμαρτανόντων πληγὴ , ὡς ἀπὸ τῶν Αἰγυπτιακῶν πληγῶν ἐδιδάχθημεν . Ἔστι τοίνον καὶ ἀπὸ τοῦ τρόπου τῆς ἐνδίκον ταύπης παιδείας καταλαβεῖν ἡμᾶς ὅσον ἡμάρτομεν εἰς Θεόν · ἀνθρώπου μὲν γὰρ παιδεύοντος , δυνατὸν καὶ χωρὶς αἰτίας δικαίας καὶ μικρᾶς ἀμαρτίας ἕνεκα μεγάλην ὑποστῆναι τὸν πταίσαντα τιμωρίαν διὰ τὴν ἀκρισίαν ἢ τὴν ἀπήνειαν τοῦ κολάζοντος , τὴν δέ γε ἀνωτάτω φιλανθρωπίαν οὐκ ἔστι πρὸς θυμὸν κινηθῆναι τοσοῦτον , καὶ πληγῶν θανατηφόρων ἐπαγωγὴν , ἅν μὴ μεγάλα ἁμάρτωμεν , καὶ ἀμαρτάνοντες ἀμετανόητο διαμένωμεν . Ἐπιγνῶμεν οὖν , ἀδελφοι , κἀντεῦθον τὸ πλῆθος καὶ τὸ μέγεθος τῶν ἡμετέρων ἁμαρτημάτων , καὶ ἐπιστραφήτω ἕκαστος ἀπὸ τῶν
Lemmas: ὁ κακός αἴτιος · καί οὐ ὁ παρ´ ἐγώ ἄρχω μόνος , ἀλλά καί ὁ ἀγοραῖος · πόσος γάρ ἐπιζήμιος ὁ ἀγοράζω ὁ παρ´ ἐγώ κάπηλος καί ὁ ἄλλος ἔμπορος ἐπιτεχνάομαι , μηδέ μέτρον καί σταθμός Δίκαιος , ὅτε δύναμαι , χράω ! Ζεύς οὗτος καί ὁ τοιοῦτος παιδεύω , καί ἔτι παιδεύω · ὁ μέν γάρ ὁ ἐπήρεια λύσις ποθέω τε καί ζητέω , ὁ δέ πταῖσμα δις ὁ παιδεύω καί προστίθημι . βούλομαι μανθάνω ὅσος ὁ πλεονεξία κακός · ἀπό ὁ πληγή , ὅς ἄρτιος · πάσχω , οὗτος γιγνώσκω · πλεονεκτέω γάρ εἷς ὁ ἐν ὁ σῶμα στοιχεῖον ὁ αἷμα , καθώς ὁράω , ὁ θάνατος ἐπιφέρω ὁ ἀποθνῄσκω ὡς οὖν ἐν σῶμα πλεονεξία διαφθείρω ὁ σῶμα , οὕτως ὁ ἐν ὁ Ψυχή ὁ ψυχή διαφθείρω καί θανατόω , ὁ ὁ Θεός χάρις ζωή εἰμί θεῖος ἀπ´ αὐτός ἐκδιώκω . προκαταλαμβάνω δέ ἀεί ὁ τοιοῦτος ὁ Ψυχή θάνατος ὁ ἐκ ὁ ἐγκατάλειψις ὁ Θεός ἐπιγίγνομαι ὁ σῶμα θάνατος · ἐπεί καί ὁ ἀρχή ἐκ ὁ ἁμαρτία καί ὁ αθέτηση ὁ θεῖος ἐντολή ὁ θάνατος εἰς ὁ κόσμος εἰσέρχομαι , οὐ ἀποθνῄσκω δέ ὁ ἄνθρωπος πάραυτα παραβαίνω , ὁ Θεός καιρός μετάνοια αὐτός παρέχω . δύναμαι δέ καί πᾶς ὁμοῦ ὁ ἄνθρωπος ἐκ μή εἰμί παράγω , ἐπεί καί ὁ ἄγγελος , ὁ ἀρχάγγελος , ὁ ἀρχή , ὁ δύναμις , ὁ ἐξουσία , ὁ κυριότης , ὁ χερουβίν , ὁ σεραφίμ , ὁ ἄνω2 θρόνος , ἐννοέω μόνος , καί ὁ ἐννόημα ἔργον εἰμί , καί ὁμοῦ παράγω ἀπάντομαι . δύναμαι ὀν ἐν εἷς καιρός ῥοπή καί πᾶς ἄνθρωπος ὁ γένος ποιέω · καί πάλιν ἐν εἷς τις καί ὁρίζω καιρός διά ὁ θάνατος οὗτος ἀπαλείφω ὁ γῆ , ὡς καί ἐν ὁ κατακλυσμός ποιέω , ὁ Νῶς μετά ὁ παῖς διαφυλάσσω μόνος εἰς δύο γενεά γένεσις . Ἀλ οὐ ἐθέλω οὗτος διά φιλανθρωπία · κόπτω γάρ ἐν ἄλλος , μᾶλλον δέ πολύς ἄλλος οἰκέω τε καθ´ αἷμα καί οὐ οἰκέω , βλέπω ἐγώ ἕκαστος ὁ ἀφεύκτως μέλλω καταλαμβάνω θάνατος , ἵνα διά ὁ αὐτός θέα ἐνάγω πρός μετάνοια καί μέλω ὁ μετὰθάνατον . ἐπεί δέ νῦν ἐγώ παντάπασι αμετανόητος ζῶ σύμμαρτυς , καί μηδείς ὁ μέλλω ποιέω φροντίς , ὁ θάνατος ἐπάγω σχεδόν πᾶς ὁμοῦ δικαίως , μή ἀνέχω ἐπί κακός ζῶ ἐγώ καί παράτασις ὁ ἁμαρτία . καί οὗτος εἰμί ὁ τελευταῖος ἐνταῦθα ὁ ἁμαρτάνω πληγή , ὡς ἀπό ὁ Αἰγυπτιακός πληγή διδάσκω . εἰμί τόνος καί ἀπό ὁ τρόπος ὁ ἔνδικος ταύπης παιδεία καταλαμβάνω ἐγώ ὅσος ἁμαρτάνω εἰς Θεός · ἄνθρωπος μέν γάρ παιδεύω , δυνατός καί Χωρὶς αἴτιος Δίκαιος καί μικρός ἁμαρτία ἕνεκα μέγας ὑφίστημι ὁ πταίω τιμωρία διά ὁ ἀκρισία ἢ ὁ ἀπήνεια ὁ κολάζω , ὁ δέ γε ἄνω2 φιλανθρωπία οὐ εἰμί πρός θυμός κινέω τοσοῦτος , καί πληγή θανατηφόρος ἐπαγωγή , ὅς μή μέγας ἁμαρτάνω , καί ἁμαρτάνω αμετανόητος διαμένω . ἐπιγιγνώσκω οὖν , ἀδελφός , ἐντίθημι ὁ πλῆθος καί ὁ μέγεθος ὁ ἡμέτερος ἁμάρτημα , καί ἐπιστρέφω ἕκαστος ἀπό ὁ