cogPG.PG151 325
ἡτις αὐτὸν μετὰ βραχὺ καὶ τῆς ζωῆς ὑπεξάγει . Ἀλλ´ ἐκεῖνος καὶ ταύτης ἀνώτερος ὦν , τῇ τε πρὸς . Θεὸν νεύσει καὶ τῇ λαμπρᾶ τοῦ ποιμνίου στοργῇ · ἐφίλει τε γὰρ ἀξίως καὶ ἀντεφιλεῖτο θαυμαστῶς ὑπ´ ἐκείνου , καθὰ δὴ καὶ φθάσας εἰρήκειν · τὰ θεῖα καὶ ὑψηλὰ συνήθως ἐκτελῶν οὐκ ἀνίει , διδάσκων , Τερουργῶν ταῖς ἱεραῖς τελεταῖς τῶν θείων μυστηρίων . ἐμπομπεύων τε καὶ πανηγυρίζων , καὶ διὰ πάντων τὸν ἑαυτοῦ καταρτίζων λαὸν καὶ καθαγιάζων . Ἀλλ´ ἐπεὶ κἀκεῖνον , ἄνθρωπον πεφυκότα , καὶ τῆς φύσεως ἐχρῆν ἡττηθῆναί ποτε , ἵνα μὴ καὶ θεία τις δόξῃ φύσις ὑποκρινομένη τὴν ἀνθρωπείαν , ἡττᾶται μόλις τῆς νόσου , καὶ κλινοπετὴς ὢν καὶ πρὸς τὴν ἔξοδον βλέπων , χρῆται καὶ αὖθις τὰ τελευταῖα τῇ θαυμαστῇ γλώττῃ · περὶ πειρασμῶν τε καὶ καρτερίας πρὸς τοὺς συνόντας φιλοσοφεῖ θαυμαστῶς , ἔκ τε τῶν θείων Γραφῶν καὶ λογισμῶν καὶ ἀποδείξεων ἀναγκαίων πολυτρόπως ὑποδεικνὺς τὸ ἐξ αὐτῶν κέρδος , καὶ τοὺς περὶ ζωῆς καὶ θανάτου καὶ ψυχῆς προστίθησι λόγους , καὶ οὕτω τὴν ἐκδημίαν ἐπκπᾶσι προλέγει , μυηθεὶς ἄνωθεν καὶ μυήσας , ὡς καὶ τὴν ήμέραν αὐτὴν ἐκείνην πολλαῖς πρότερον ἡμέραις προαγγεῖλαι τοῖς φίλοις , μετὰ τὴν τοῦ Χρυσοῤῥήμονος αὐτίκα θείαν τελετὴν καὶ τὴν κοίμησιν οὖσαν , ς δήπου καὶ πρὸς ἑαυτὸν ὡς ὁμότροπόν τε καὶ προσφιλῆ καὶ σύνοικον φθάσας ἐκάλει τὸν μέγαν · οὔτω καὶ γὰρ ὁ προῤῥηθείς μοι πρὸς αὐτὸν κατὰ τοὺς ὕπνους ἐδήλου θεῖος χρησμός . Ἔκειτο τοίνυν ὁ τοῦ Θεοῦ ἀρχιερεὺς ἤδη τὰ τελευταῖα πνέων , πρὸς οὐρανόν τε καὶ τὰ οὐράνια ἐπειγόμενος , καὶ οὐδέν τι τὸ παράπαν ἄλλο , πλὴν τῆς ἀπαγούσης ἐκεῖσε μελετῶν τε καὶ φανταζόμενος · οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ γλώττῃ τοῦτ´ αὐτὸ συνεχῶς ὑποψιθυρίζων , καὶ τοῖς συνοῦσι κἀντεῦθεν παραδεικνὺς , ποι δὴ καὶ τὴν τελευταίαν ταυτηνὶ στέλλεται · ὡς γὰρ οἱ παρόντες , τῇ καλῇ γλώττῃ , καθάπερ ἔφην , ὑποψιθυριζούσῃ τὰ τελευταῖα προσέσχον , οὐδενὸς κλλου πυκνὰ προσιόττος εἶχον ἀκούειν ἐκεῖθεν , εἰ μὴ τοῦ θαυμαστοῦ καὶ θείου γε ὄντος ἐκείνου λέξεσιν αὐταῖς οὑτωσί πως συντεθειμένου , τὰ ἐπουράνια εἰς τὰ ἐπουράνια · καὶ τοῦτο πυκνῶς καὶ πολλάκις , ὥσπερ ἐν περιόδῳ τινὶ καὶ στροφῇ κύκλου , ἕως ἡ ἐνοικοῦσα τῇ οὐρανίᾳ ψυχῇ θεία καὶ ὑπερουράνιος χάρις , τοῦ καταλειφθέντος χοὸς καὶ τῆς συμφυοῦς αὐτὴν διαλύσασα συζυγίας , τὴν καὶ διαθέσει καὶ πράξει πάλαι θαυμαστῶς ἐκείνων ἀπεῤῥωγυῖαν διὰ τῶν οὐρανίων ἀγγέλων εἰς οὐρανὸν ἀξίως μετέστησε καὶ τὰ ἐπουράνια · τρία μὲν ἔτη καὶ ἑξήκοντα τὰ πάντα συγγεγονυῖαν τῷ συμφύτῳ σαρκίῳ , δυοκαίδεκα δ´ ἐκ τούτων αὐτῶν κατὰ τὴν τῆς Ἐκκλησίας θαυμαστὴν προστασίαν ἐκείνῳ συνδιηγωνισμένην πρὸς τὸ ἥμισυ . Ἐπισημαίνει γε μὴν καὶ τοῖς ἐκτὸς ἐξαισίως ἡ παντουργὸς αὕτη τοῦ Πνεύματος χάρις κἀκεῖνα · φωτὶ μὲν περιλάμψασα τὸ τὸν νεκρὸν ἔχον ἐκείνου δωμάτιον , ἅμα τῇ ἐξόδῳ τῆς ψυχῆς ξένῳ · καταλάμψασα δὲ καὶ τὰ ἐκείνου πρόσωπα , καὶ καινῶς ἀλλοιώσασα τῷ περιόντι τῆς αἴγλης , καίτοι γε καὶ προικτετηκότα , καὶ προνεκρώσει καὶ τὸ πλεῖστον προαπονεκρωθέντα , ὡς μηδὲν ἀποδεῖν καὶ ταῦτα τῆς τοῦ μεγάλου Στεφάνου λαμπρᾶς καὶ θεοειδοῦς θέας ἐκείνης , ὁπηνίκα φημὶ περὶ Θεοῦ δημηγοροῦντος ἐν μέσῳ τῷ συνεδρίῳ τῶν Ἰουδαίων . Ἀτενίσαντες , φησὶν , εἶδον τὸ πρόσωπον αὐτοῦ , ὡσεὶ πρόσωπον ἀγγέλου · τοῦ γὰρ αὐτοῦ Πνεύματος , καὶ τῆς αὐτῆς ἐνεργείας ταῦτα κἀκεῖνα , κἂν οἱ σκοτεινοὶ περὶ τὸ φῶς , καὶ περὶ τὴν σοφίαν ἀπαίδευτοι , τούτοις τε κἀκείνοις πλήττωνται καὶ ἀντιλέγωσι πάλιν , τὰ μὲν τὸ παράπαν οὐδ´ εἶναι τοῦ Πνεύματος φανταζόμενοι , καὶ δι´ ἑκατέρων ἀναιροῦντες ἑκάτερα . Ἀλλ´ ἡ μὲν φανεῖσα κατ´ οἶκον ἐκείνη λαμπρότης , τῆς ψυχῆς δηλαδὴ τοῦ σώματος ἀπιούσης , δύο τῶν τῆς Ἐκκλησίας θεατὰς ἔσχε λογάδας , ἱερωσύνης τε ἀξιώματι καὶ ἀρετῇ παντοδαπῇ κεκοσμημένους , ὡν ἅτερος δήπου καὶ τοῦ σεμνοῦ τῶν μοναχῶν ἐστι καταλόγου , οῒ καὶ μηνυταὶ γεγόνασιν ὕστερον τοῖς ἄλλοις τῶν ὑπερφυῶς ὁραθέντων . Τῆς δὲ περὶ τὴν ὄψιν ὑπερφυοῦς αἴγλης μάρτυρες ἅπαν γένος καὶ ἡλικία σχεδὸν πᾶσα , καὶ ἁπλῶς ὅσους ἡ ἐκφορὰ καὶ ἡ κατάθεσις τοῦ ἱεροῦ ἐκείνοο νεκροῦ τότε πρὸς ἑαυτήν συνεκάλει · συνεκάλει δὲ ἄρα πᾶσαν ὁμοῦ τὴν πόλιν , ὡς καὶ τὸν ἱερὸν οἶκον ὅλον τά τ´ ἕνδον τά τ´ ἔξω στενοχωρεῖσθαι τοῖς πλήθεσιν · ἢ δὴ καὶ ἀχώριστος ἐκείνου διαμεμένηκε τὸ παράπαν , ὥσπερ τῆς ἱερᾶς ψυχῆς , οὔτω δὲ καὶ τῶν ὀστῶν καὶ τῆς κόνεως ἀδιαστάτου τῆς συνοίκου τοῦ Πνεύματος χάριτος εἰσάπαν διαμενούσης , καὶ θείου φωτὸς οἷκον , καὶ θαυμάτων πηγὴν , καὶ βρύσιν ἱερῶν χαρισμάτων , καὶ κοινὸν καὶ ἀδάπανον ἰατρεῖον , τὸν ἱερὸν ἐκείνου τάφον ἐργαζομένης . Ἃ δήπου καὶ ὁ λόγος ἡμῖν κατὰ τὴν ἐπαγγελίαν ἀπὸ μέρους ἤδη δηλώσει · οὔτε γὰρ ἐκείνοις ἑξῆς ἐπεξελθεῖν τῷ παρόντι λόγῳ σκοπὸς ὁμοῦ πᾶσι · πῶς γάρ ; καὶ αὐτὰ δὲ ταῦτα συντετμημένως , καθ´ ὅσον οἷόν τε , καὶ περιβολῆς δίχα πάσης προθήσει καὶ λογικῆς αὐξήσεως , τὸ μῆκος ὁμοῦ καὶ τὸν κόρον ἐκφεύγων . Μοναχός τις τῶν ἱερᾶσθαι λαχόντων Εν τινι τῶν κατὰ Θεσσαλονίκην φροντιστηρίων ἀσκούμενος , νόσῳ περιπίπτει δεινῇ , καὶ ἡ νόσος ἄλγος τῆς κεφαλῆς ἦν , οὔτω δή τοι σφοδρὸν , ὡς καὶ θάνατον εὐθὺς ἀπειλεῖν · ἀλλὰ τὸν μὲν θάνατον διαφεύγει , τό γε νῦν ἔχον , ἰατρικαῖς ἐπιμελείαις , ὡς ἔδοξε , τὴν ὀδύνην δὲ τῇς κεφαλῆς οὐδαμῶς · ἀλλὰ κατὰ περίοδον ἐπιοῦσα , πρῶτα μὲν ἑκάστου μηνὸς ἄπαξ . εἶτα τιῆ χρόνου προῖόντος , καὶ δὶς κατὰ μῆνα καὶ τρὶς καὶ πολλάκις καὶ πυκνότερον ἅμα καὶ ἀκμαιότερον κάκιστα διετίθει . ἕβδομος ἐνιαυτὸς ἐν τούτοις παρῄει , καὶ τὸ πάθος αἰεὶ προκόπτον ἐπὶ τὸ χεῖρον , καὶ μαίνεσθαι τὸν πάσχοντα καὶ ἀναισθητεῖν ἐποίει δοκεῖν τοῖς συνοῦσι , τῷ τῆς βοῆς ἀλλοκότῳ τε καὶ ἀήθει , καὶ τὸν θάνατον σφοδρότερον αὖθις ἠπείλει , πάσης περιφρονοῦν ἰατρικῆς ἐπιστήμης καὶ φαρμακείας . Τί τὸ ἐντεῦθεν ; Ἀπαγορεύει μὲν ὁ μοναχὸς τὴν ἐνταῦθα ζωὴν , τῆς δὲ μελλούσης γεγονὼς μόνης τῇ διανοίᾳ , καὶ πρὸς τὴν ἔξοδον ὡς ἤδη κατὰ κεφαλῆς ἐπιοῦσαν βλέπων , τἄλλα τε τῆς μεταμελείας καὶ τῆς πρὸς Θεὸν ἐπιστροφῆς μετὰ στεναγμῶν τε καὶ ὀδυρμῶν ἐφθέγγετο ῥήματα , καὶ τὴν
Lemmas: ὅστις αὐτός μετά βραχύς καί ὁ ζωή ὑπεξάγω . Ἀλ ἐκεῖνος καί οὗτος ἀνώτερος οὖν , ὁ τε πρός . θεός νέος καί ὁ λαμπρός ὁ ποίμνιον στοργή · φιλέω τε γάρ ἀξίως καί ἀντιφιλέω θαυμαστός ὑπό ἐκεῖνος , καθά δή καί φθάνω εἴρω · ὁ θεῖον καί ὑψηλός συνήθης ἐκτελέω οὐ ἀνίημι , διδάσκω , Τερουργῶν ὁ ἱερός τελετή ὁ θεῖον μυστήριον . ἐμπομπεύω τε καί πανηγυρίζων , καί διά πᾶς ὁ ἑαυτοῦ καταρτίζω λαός καί καθαγιάζω . Ἀλ ἐπεί ἐκεῖνος , ἄνθρωπος φύω , καί ὁ φύσις χρή ἡσσάομαι ποτός , ἵνα μή καί θεῖος τις δόξα φύσις ὑποκρίνομαι ὁ ἀνθρώπειος , ἡσσάομαι μόλις ὁ νόσος , καί κλινοπετής εἰμί καί πρός ὁ ἔξοδος βλέπω , χράω καί αὖθις ὁ τελευταῖος ὁ θαυμαστός γλῶσσα · περί πειρασμός τε καί καρτερία πρός ὁ σύνειμι φιλοσοφέω θαυμαστός , ἐκ τε ὁ θεῖον Γραφής καί λογισμός καί ἀπόδειξις ἀναγκαῖος πολύτροπος ὑποδείκνυμι ὁ ἐκ αὐτός κέρδος , καί ὁ περί ζωή καί θάνατος καί Ψυχή προστίθημι λόγος , καί οὗτος ὁ ἐκδημία ἐπιπάσσω προλέγω , μυέω ἄνωθεν καί μυέω , ὡς καί ὁ ἡμέρα αὐτός ἐκεῖνος πολύς πρότερος ἡμέρα προαγγέλλω ὁ φίλος , μετά ὁ ὁ Χρυσορήμων αὐτίκα θεῖος τελετή καί ὁ κοίμησις εἰμί , Σ δήπου καί πρός ἑαυτοῦ ὡς ὁμότροπος τε καί προσφιλής καί σύνοικος φθάνω καλέω ὁ μέγας · οὐτάω καί γάρ ὁ προρρηθείς ἐγώ πρός αὐτός κατά ὁ ὕπνος δηλόω θεῖος χρησμός . κεῖμαι τοίνυν ὁ ὁ Θεός ἀρχιερεύς ἤδη ὁ τελευταῖος πνέω , πρός οὐρανός τε καί ὁ οὐράνιος ἐπείγω , καί οὐδείς τίς ὁ παράπαν ἄλλος , πλήν ὁ ἀπάγω ἐκεῖσε μελέτη τε καί φαντάζω · οὖον μήv ἀλλά καί γλῶσσα τοῦτος αὐτός συνεχῶς ὑποψιθυρίζω , καί ὁ σύνειμι ἐντεῦθεν παραδείκνυμι , ποῖ δή καί ὁ τελευταῖος οὗτος στέλλω · ὡς γάρ ὁ πάρειμι , ὁ καλός γλῶσσα , καθάπερ φημί , ὑποψιθυρίζω ὁ τελευταῖος προσέχω , οὐδείς κλος πυκνός πρόσιος ἔχω ἀκούω ἐκεῖθεν , εἰμί μή ὁ θαυμαστός καί θεῖον γε εἰμί ἐκεῖνος λέξις αὐτός οὕτως πως συντίθημι , ὁ ἐπουράνιος εἰς ὁ ἐπουράνιος · καί οὗτος πυκνός καί πολλάκις , ὥσπερ ἐν περίοδος τις καί στροφή κύκλος , ἠώς ὁ ἐνοικέω ὁ οὐράνιος Ψυχή θεῖος καί ὑπερουράνιος χάρις , ὁ καταλείπω χοῦς καί ὁ συμφυής αὐτός διαλύω συζυγία , ὁ καί διάθεσις καί πρᾶξις πάλαι θαυμαστός ἐκεῖνος ἀπολήγω διά ὁ οὐράνιος ἄγγελος εἰς οὐρανός ἀξίως μεθίστημι καί ὁ ἐπουράνιος · τρεῖς μέν ἔτος καί ἑξήκοντα ὁ πᾶς συγγίγνομαι ὁ συμφύω σαρκίον , δώδεκα δδʹ ἐκ οὗτος αὐτός κατά ὁ ὁ ἐκκλησία θαυμαστός προστασία ἐκεῖνος συνδιαγωνίζομαι πρός ὁ ἥμισυς . ἐπισημαίνω γε μήv καί ὁ ἐκτός ἐξαίσιος ὁ παντουργός οὗτος ὁ πνεῦμα χάρις ἐκεῖνος · φάος μέν περιλάμπω ὁ ὁ νεκρός ἔχω ἐκεῖνος δωμάτιον , ἅμα ὁ ἔξοδος ὁ Ψυχή ξένος · καταλαμβάνω δέ καί ὁ ἐκεῖνος πρόσωπον , καί καινός ἀλλοιόω ὁ περίειμι ὁ αἴγλη , καίτοι γε καί προικτετηκότα , καί προνεκρωσις καί ὁ πλεῖστος προαπονεκρόω , ὡς μηδείς ἀποδέω καί οὗτος ὁ ὁ μέγας Στέφανος λαμπρός καί θεοειδής θέα ἐκεῖνος , ὁπηνίκα φημί περί Θεός δημηγορέω ἐν μέσος ὁ συνέδριον ὁ Ἰουδαῖος . ἀτενίζω , φημί , εἶδον ὁ πρόσωπον αὐτός , ὡσεί πρόσωπον ἄγγελος · ὁ γάρ αὐτός πνεῦμα , καί ὁ αὐτός ἐνέργεια οὗτος ἐκεῖνος , κἀν ὁ σκοτεινός περί ὁ φάος , καί περί ὁ σοφία ἀπαίδευτος , οὗτος τε ἐκεῖνος πλήσσω καί ἀντιλέγω πάλιν , ὁ μέν ὁ παράπαν οὐδός εἰμί ὁ πνεῦμα φαντάζω , καί δις ἑκάτερος ἀναιρέω ἑκάτερος . Ἀλ ὁ μέν φαίνω κατ´ οἶκος ἐκεῖνος λαμπρότης , ὁ Ψυχή δηλαδή ὁ σῶμα ἄπειμι , δύο ὁ ὁ ἐκκλησία θεατής ἔχω λογάς , ἱερωσύνη τε ἀξίωμα καί ἀρετή παντοδαπός κοσμέω , ὡς ἕτερος δήπου καί ὁ σεμνός ὁ μοναχός εἰμί κατάλογος , οἶς καί μηνυτής γίγνομαι ὕστερος ὁ ἄλλος ὁ ὑπερφυῶς ὁράω . ὁ δέ περί ὁ ὄψις ὑπερφυής αἴγλη μάρτυς ἅπας γένος καί ἡλικία σχεδόν πᾶς , καί ἁπλόος ὅσος ὁ ἐκφορά καί ὁ κατάθεσις ὁ ἱερός ἐκεῖνος νεκρός τότε πρός ἑαυτοῦ συγκαλέω · συγκαλέω δέ ἄρα πᾶς ὁμοῦ ὁ πόλις , ὡς καί ὁ ἱερόν οἶκος ὅλος ὁ τ ἔνδον ὁ τ ἔξω στενοχωρέω ὁ πλῆθος · ἢ δή καί ἀχώριστος ἐκεῖνος διαμένω ὁ παράπαν , ὥσπερ ὁ ἱερός Ψυχή , οὐτάω δέ καί ὁ ὀστέον καί ὁ κόνις ἀδιάστατος ὁ σύνοικος ὁ πνεῦμα χάρις εἰσάπαν διαμένω , καί θεῖον φάος οἶκος , καί θαῦμα πηγή , καί βρύσις ἱερός χάρισμα , καί κοινός καί ἀδάπανος ἰατρεῖον , ὁ ἱερόν ἐκεῖνος τάφος ἐργάζομαι . ἁ δήπου καί ὁ λόγος ἐγώ κατά ὁ ἐπαγγελία ἀπό μέρος ἤδη δήλωσις · οὔτε γάρ ἐκεῖνος ἑξῆς ἐπεξέρχομαι ὁ πάρειμι λόγος σκοπός ὁμοῦ πᾶς · πῶς γάρ ; καί αὐτός δέ οὗτος συντετμημένως , καθ´ ὅσος οἷος τε , καί περιβολή δίχα πᾶς προτίθημι καί λογικός αὔξησις , ὁ μῆκος ὁμοῦ καί ὁ κόρος ἐκφεύγω . Μοναχός τις ὁ ἱεράομαι λαγχάνω εν τις ὁ κατά Θεσσαλονίκη φροντιστήριο ἀσκέω , νόσος περιπίπτω δεινός , καί ὁ νόσος ἄλγος ὁ κεφαλή εἰμί , οὐτάω δή ὅς σφοδρός , ὡς καί θάνατος εὐθύς ἀπειλέω · ἀλλά ὁ μέν θάνατος διαφεύγω , ὁ γε νῦν ἔχω , ἰατρικός ἐπιμέλεια , ὡς δοκέω , ὁ ὀδύνη δέ ὅς κεφαλή οὐδαμῶς · ἀλλά κατά περίοδος ἔπειμι , πρῶτος μέν ἕκαστος μείς ἅπαξ . εἶτα τίη χρόνος προῖω , καί δίς κατά μείς καί τρίς καί πολλάκις καί πυκνός ἅμα καί ἀκμαῖος κακός διατίθημι . ἕβδομος ἐνιαυτός ἐν οὗτος πάρειμι , καί ὁ πάθος ἀεί προκόπτω ἐπί ὁ χείρων , καί μαίνομαι ὁ πάσχω καί ἀναισθητέω ποιέω δοκέω ὁ σύνειμι , ὁ ὁ βοή ἀλλόκοτος τε καί ἀήθης , καί ὁ θάνατος σφοδρός αὖθις ἀπειλέω , πᾶς περιφρονέω ἰατρικός ἐπιστήμη καί φαρμακεία . τις ὁ ἐντεῦθεν ; ἀπαγορεύω μέν ὁ μοναχός ὁ ἐνταῦθα ζωή , ὁ δέ μέλλω γίγνομαι μόνος ὁ διάνοια , καί πρός ὁ ἔξοδος ὡς ἤδη κατά κεφαλή ἔπειμι βλέπω , ἄλλος τε ὁ μεταμέλεια καί ὁ πρός θεός ἐπιστροφή μετά στεναγμός τε καί ὀδυρμός φθέγγομαι ῥῆμα , καί ὁ