cogPG.PG151 418
ἄντικρυς . Καὶ εἰ μὲν ὡς ἐπίκτητον καὶ ἔξωθεν , ἀλλ´ οὐ κατὰ φύσιν οὐδὲ κυρίως λέγοις αὐτὸ τὸν Θεὸν χειν , πόθεν , ὡ φιλόσοφε , καὶ παρὰ τίνος ὁ πάντων Δεσπότης καὶ Θεὸς δανεισάμενος ἔχει ; καὶ ταῦτα τὴν τοῦ ἔχειν αὐτὴν δύναμιν , καὶ οὐκ ἄλλο τι · Ἐκεῖνο γὰρ τὸ δεδωκὸς καὶ μετεχόμενον ἂν εἴη μᾶλλον Θεὸς , οὐ τὸ ἐνδεές καὶ μετέχον · τὸ μὲν γὰρ τῶν κτισμάτων , ἵδιον δὲ τὸ μετέχεσθαι τῆς θεότητος . Αιὸ καὶ Γρηγόριος ὁ τῆς θεολογίας ἐπώνυμος , Οὐκ ἐκ προσθήκης , φησί , τὸ τέλειον τῷ Θεῷ · οὐ γὰρ ἦν ὅτε ἄλογος ἦν , οὐδὲ ὅτε οὐκ ἀληθὴς , οὐδὲ ἄσοφος , ἢ ἀδύνατος , ἢ ζωῆς ἐνδεὴς , ἢ λαμπρότητος , ἢ ἀγαθότητος . Καὶ Κύριλλος μὲν ὁ σοφὸς ὁπὲρ τοῦ Υἱοῦ πρὸς Ἀρειανοὺς τὸν λόγον ποιούμενος , Εἰ μὴ ζωὴ κατὰ φύσιν ἐστὶν ὁ Υἱὸς , φησί , πῶς ἀληθεύσει λέγων , Ὁ Χιστεύων εἰς ἄμὲ ἔχει ζωὴν αἰώνιον ; Εἰ δὲ ὡς φύσει προσοῦσαν ἑαυτῷ τὴν ζωὴν , καὶ οὐσιωδῶς ὑπάρχουσαν , δώσειν τοῖς εἰς αὐτὸν πιστεύουσιν ἐπαγγέλλεται , πῶς ἐνδέχεται νοεῖν , οὐκ ἔχοντα τὸν Υἱὸν εἰληφέναι ταύτην παρὰ τοῦ Πατρός · Ἀλλ´ ὡς προείρηται , προελθὼν ἐκ Πατρὸς πάντα τὰ αὐτοῦ κατὰ φύσιν ἐπάγεται . Ἔν δὲ τῶν προσόντων τῷ Πατρὶ καὶ ἡ ζωή , Οὐκοῦν οὐκ ἐπείσακτος τῷ Υἱῷ ἡ ζωοποιὸς δύναμις , ἀλλὰ κατὰ φύσιν αὐτῷ προσοῦαα καὶ οὐσιωδῶς , ὥσπερ καὶ τῷ Πατρί . Ὁ δὲ ἑκ Δαμασκοῦ θεοῤῥήμων Ἰωάννης , Ἔχει , φησί , τῆς θείας καὶ πατρικῆς φύσεως ἰδιώματα ὁ Χριστὸς , τὸ Κἄκτιστον , τὸ θελητικὸν , τὸ ἑνεργητικὸν , τὸ παντοδύναμον , τὸ δημιουργικὸν , τὸ ἀμέτοχον · μεθεκτὸν ὲ τῆς ἐνεργείας , οὐ φύσεως , . Περὶ δὲ τοῦ ἀγίου Πνεύματος αὖθις ὁ τῆς θεολογίας ἐπώνυμος , Ἥν ἀεὶ , φησί , τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον μεταληπτὸν , οὐ μεταληπτικὸν , τελειοῦν , οὐ τελειούμενον , πληροῦν , οὐ πληρούμενον , ἀγιάζον , οὐχ ἀγιαζόμενον , θεοῦν , οὐ θεούμενον . Ὁ δὲ σύμπνους αὐτῷ Βασίλειος ὁ μέγας , φημί , Διαφορὰ , φησί , ταῖς ἁγίαις δυνάμεσι πρὸς τὸ Πνεῦμα τὸ ἄγιον αὔτη , ὅτι τῷ μὲν φύσις ἡ ἀγιωσύνη , ταῖς δὲ ἐκ μετουσίας ὑπάρχει τὸ ἀγιάζεσθαι . Τὸ δὴ λέγειν ἐκ μετοχῆς ἐκεῖνα τὸν Θεὸν ἔχειν , ἀλλ´ οὐκ ἐκ φύσεως , καὶ τῶν περὶ Ἄρειόν τε καὶ Μακεδόνιον ἀκριβῶς τὴν βλασφημίαν παρήλασεν . Οἱ μὲν γὰρ τὸν μονογενῆ τοῦ Θεοῦ Υλὸν , καὶ δὴ καὶ τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον , τῆς θείας οὐσίας τολμῶντες χωρίζειν , οὐ κυρίως οὐδὲ φυσικῶς , ἀλλ´ ἐπίκτητα καὶ κατὰ μετοχὴν ἑκ τοῦ Θεοῦ κεκτῆσθαι τὰ ἰδιώματα τῆς θείας φύσεως ἔλεγον , Λιὸ καὶ πρὸς αὐτοὺς ὁ μὲν τῆς θεολογίας στῦλος Ἀθανάσιος ὁ μέγας , Μὴ γένοιτό μοι , φησὶν , ἐπίκτητόν τι ἔπὶ τοῦ Πνεύματος εἰπεῖν . Οὕτε γὰρτὸ ἅγιον , οὔτε τὸ ἄφθαρτον , οὔτε τὸ ἀγαθὸν , οὔτε ἄλλο τι τῶν περὶ Θεὸν θεωρουμένων λέγω εἰναι ἐπίκτητον τῷ κγίῳ Πνεύματι , ἀλλὰ φύσει ἅγιον , φύσει ἀγαθὸν , φύσει ἀθάνατον , ὡς Πνεῦμα Θεοῦ καὶ ἐξ αὐτοῦ πηγάζον , εἰτουν ἐκπορευόμενον . Ἡ δὲ εῆς εὐσεβείας ἀπερίτρεπτος βάσις , ὁ μέγας , φημί , Βασίλειος , Ἐκεῖ , φησί , τὸ Πνεῦμα τὸ ἄγιον , ὅπου ὁ Υιὸς , καὶ ὅπου ὁ Πατὴρ , πάντα ἔχον καὶ αὐτὸ συνουσιωμένως κατὰ φύσιν , τὴν ἀγαθότηθα , τὴν εὐθύτητα , τὸν ἁγιασμὸν , τὴν ζωήν . Τούτων οὐδὲν ἐπίκτητον αὐτῷ , οὐδὲ ὄστερον ἐπιγενόμενόν ἐστι . Σὺ δὲ νῦν τὴν τρισυπόστατον ὁμοῦ θεότητα , τὴν μίαν καὶ παντοδύναμον , ἐπικτήτους καὶ οὐ κυρίως φῇς ἔχειν τὰς φυσικὰς ἰδιότητας , οὐκ οἶδα παρὰ τίνος Θεοῦ δανεισαμένην αὐτάς . Ἄλλως τε καὶ πῶς ὁ κατὰ τῆς Ἐκκλησίας καὶ τοῦ ταύτης ἱεροῦ τόμου μικρῷ προϊὼν ἔγκλημα συκοφαντῶν αὐτὸς φέρεις , καθάπερ ἠκούσαμεν ; Ἔφης καὶ γὰρ ἀμαθίας ἡμᾶς γράφεσθαι , καὶ γελᾷν , ὅτι τὴν μὲν αὐτοζωήν καὶ αὐτενέργειαν καὶ αὐτοδύναμιν ζωῆς καὶ δυνάμεως ἄμοιρον , ὡς αὐτὸς ἡμῶν καταψεύδῃ . δογματίζομεν , τὸ δ´ ἔξωθεν καὶ διάφορον ἔχον ἐνέρ . γειαν , καὶ ζωὴν , καὶ δύναμιν , ἐκεῖνο μᾶλλον εἶναι ζῶν , καὶ ἐνεργὲς , καὶ δυνατόν . Πῶς οὖν , ὅπερ ἡ σύνοδος καὶ ὁ ταύτης εὐσεβὴς ὅρος οὐκ εἶπε , μᾶλλον δὲ καὶ σφοδρῶς ἀπεῖπε , καὶ μεθ´ ὑπερβολῆς , οὐσιώδη , καὶ γάρ φησι , καὶ φυσικὴν κίνησιν τοῦ Θεοῦ , τὴν αὐτοῦ ἐνέργειαν οὖσαν εἰδότες , κατὰ τοὺς θεο . λόγους , ὡς ἐκ πηγῆς ἀεννάου φαμὲν τῆς θεία ; οὐσίας προέρχεσθαί τε καὶ πηγάζειν , καὶ ταύτης χωρὶς οὐδέποτε θεωρεῖσθαι , ἀλλ´ ἀδιαίρετον αὐτῆς ἀεὶ διαμένειν ; Τῆς γοῦν συνόδου πατρικῶς τε καὶ ἀποστολικῶς , καὶ τοῦτ´ αὐτὸ θεοπρεπῶς οὐτωσὶ θεολογησάσης τὰ θεῖα , αὐτὸς καθάπερ οἱ ναυτιῶντες , καὶ τὸν ἐγκέφαλον στρεφόμενοι , τὰ ἄνω κάτω , καὶ τούναντίον ἄνω τὰ κάτω παραβλέπων καὶ λογιζόμενος , ἐκεῖνα λέγεις , καὶ συκοφαντεῖς αὐτὴν δογματίζειν , ἅπερ οὕτω περιφανῶς ἀποφάσκει . Σὺ ἐκ τῶν σῶν λόγων εάλως ἀφύκτως αὐτὰ ταῦτα καὶ νοσῶν , καὶ δογματίζων , καὶ γράφων , ἂ κατὰ τῶν ὑγιαινόντων θεολόγων τῆς Ἐκκλησίας προφέρεις · καὶ τὸ μεῖζον εἰς προσθήκην κακοῦ , ὅτι καὶ κατὰ πόδας , κἀν τοῖς λόγοις αὐτοῖς , ἐν οἷς τὴν συκοφαντίαν καὶ τὴν ὕβριν κατ´ ἑκείνων τῶν ἱερῶν ἀνδρῶν πλέκεις . Καταχρηστικῶς γὰρ , καὶ ὀὸ κυρίως οὐδὲ φυσικῶς , ἀλλ´ ἔξωθεν καὶ ἐπίκτητον ἔφης τὸν Θεὸν τὴν δυνάμιν ἔχειν , μᾶλλον δὲ καὶ αὐτὸ τοῦτο τὸ ἔχειν . Τῶν γὰρ Πατέρων εἰρηκότων ἐν τῷ τόμῳ , ὧτι Εἰ τὸ μηδεμίαν δύναμιν ἔχον , ὅ φησιν ὁ ἱερὸς Διονύσιος , σὔτε ἕστιν , οὔτε τί ἐστιν , οὔτε ἔστι παντελῶς αὐτοῦ θέσις , ἐπεὶ τὸ ἔχον οὖ ἔχει διαφέρει κατά τι , οἱ μὴ διδόντες τὴν οἰανοῦν διαφορὰν τῇ θείᾳ οὐσίᾳ πρὸς τὴν ταύτης δύναμιν καὶ ἐνέργειαν οὔ φασιν ἔχειν αὐτὴν ἐνέργειαν , τὸ δὲ ἀνενέργητον καὶ ἀνύπαρκτον . Ταῦτα τοίνυν ἐνθέως εἰπόντων ἐκείνων , αὐτὸς ἀνακεκαλυμμένῃ κεφαλῇ μὴ ἔχειν φυσικὴν δύναμιν κυρίως τὸν Θεὸν ἔφης , μᾶλλον δὲ μηδ´ αὐτὸ καθάπαξ τὸ ἔχειν . Διὸ καὶ τοῦ σοῦ καταγέλωτος καὶ τῶν συχνῶν ὕβρεων καὶ τῆς αἰσχύνης ἐκείνης αὐτὸς ἂν εἴης κληρονομεῖν δίκαιος , παρ´ αὐτὸς σαυτοῦ , καὶ κατὰ σαυτοῦ τὰς ἀξίας ἐξενεγκὼν ψήφους , καὶ ἅπερ ἔφης αἰνίγματα πλέξας , καὶ ὅτι ψύχει τὸ πῦρ , διότι θερμὸν , ναὶ θερμαίνει ἡ χιὼν , διότι ψυχρὰ , καὶ ὅσα τῶν μακρῶν φληνάφων ἐκείνων , οὓς κατελίπομεν ἐν τοῖς σοῖς λόγοις , τοῦ τε
Lemmas: ἄντικρυς . καί εἰμί μέν ὡς Ἐπίκτητος καί ἔξωθεν , ἀλ οὖον κατά φύσις οὐδέ κύριος λέγω αὐτός ὁ θεός χέω , πόθεν , εἰμί φιλόσοφος , καί παρά τίς ὁ πᾶς Δεσπότης καί θεός δανείζω ἔχω ; καί οὗτος ὁ ὁ ἔχω αὐτός δύναμις , καί οὐ ἄλλος τίς · ἐκεῖνος γάρ ὁ δίδωμι καί μετέχω εἄν εἰμί μᾶλλον θεός , οὖον ὁ ἐνδεής καί μετέχω · ὁ μέν γάρ ὁ κτίσμα , ἴδιος δέ ὁ μετέχω ὁ θεότης . οἰδάνω καί Γρηγόριος ὁ ὁ θεολογία ἐπώνυμος , οὐ ἐκ προσθήκη , φημί , ὁ τέλειος ὁ Θεός · οὖον γάρ εἰμί ὅτε ἄλογος εἰμί , οὐδέ ὅτε οὐ ἀληθής , οὐδέ ἄσοφος , ἢ ἀδύνατος , ἢ ζωή ἐνδεής , ἢ λαμπρότης , ἢ ἀγαθότης . καί Κύριλλος μέν ὁ σοφός ὑπέρ ὁ υἱός πρός αρειανός ὁ λόγος ποιέω , εἰμί μή ζωή κατά φύσις εἰμί ὁ υἱός , φημί , πῶς ἀλήθευσις λέγω , ὁ χιστευμαι εἰς ἡμεῖς ἔχω ζωή αἰώνιος ; εἰμί δέ ὡς φύσις πρόσειμι ἑαυτοῦ ὁ ζωή , καί οὐσιωδῶς ὑπάρχω , δίδωμι ὁ εἰς αὐτός πιστεύω ἐπαγγέλλω , πῶς ἐνδέχομαι νοέω , οὐ ἔχω ὁ υἱός λαμβάνω οὗτος παρά ὁ πατήρ · Ἀλ ὡς προερέω , προέρχομαι ἐκ πατήρ πᾶς ὁ αὐτός κατά φύσις ἐπάγω . ἐν δέ ὁ πρόσειμι ὁ πατήρ καί ὁ ζωή , οὐκοῦν οὐ ἐπείσακτος ὁ υἱός ὁ ζωοποιός δύναμις , ἀλλά κατά φύσις αὐτός πρόσειμι καί οὐσιωδῶς , ὥσπερ καί ὁ πατήρ . ὁ δέ ἐκ Δαμασκός θεοῤῥήμων Ἰωάννης , ἔχις , φημί , ὁ θεῖος καί πατρικός φύσις ἰδίωμα ὁ Χριστός , ὁ Κἄκτιστον , ὁ θελητικός , ὁ ἐνεργητικός , ὁ παντοδύναμος , ὁ δημιουργικός , ὁ ἀμέτοχος · μεθεκτός ε ὁ ἐνέργεια , οὖον φύσις , . περι δέ ὁ ἅγιος πνεῦμα αὖθις ὁ ὁ θεολογία ἐπώνυμος , ὅς ἀεί , φημί , ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος μεταληπτός , οὖον μεταληπτικός , τελειόω , οὖον τελειόω , πληρόω , οὖον πληρόω , ἁγίζω , οὐ ἁγίζω , Θέουν , οὖον θεόω . ὁ δέ σύμπνους αὐτός Βασίλειος ὁ μέγας , φημί , διαφορά , φημί , ὁ ἅγιος δύναμις πρός ὁ πνεῦμα ὁ ἀγάω οὗτος , ὅτι ὁ μέν φύσις ὁ ἁγιωσύνη , ὁ δέ ἐκ μετουσία ὑπάρχω ὁ ἁγίζω . ὁ δή λέγω ἐκ μετοχή ἐκεῖνος ὁ θεός ἔχω , ἀλ οὐ ἐκ φύσις , καί ὁ περί ἄρειος τε καί Μακεδ ́νιος ἀκριβῶς ὁ βλασφημία παρελαύνω . ὁ μέν γάρ ὁ μονογενής ὁ Θεός ἰάλλω , καί δή καί ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος , ὁ θεῖος οὐσία τολμάω χωρίζω , οὖον κύριος οὐδέ φυσικός , ἀλ ἐπίκτητος καί κατά μετοχή ἐκ ὁ Θεός κτάομαι ὁ ἰδίωμα ὁ θεῖος φύσις λέγω , Λιός καί πρός αὐτός ὁ μέν ὁ θεολογία στῦλος Ἀθανάσιος ὁ μέγας , μή γίγνομαι ἐγώ , φημί , ἐπίκτητος τίς ἐπί ὁ πνεῦμα εἶπον . ἵημι γὰρτὸ ἅγιος , οὔτε ὁ ἄφθαρτος , οὔτε ὁ ἀγαθός , οὔτε ἄλλος τίς ὁ περί θεός θεωρέω λέγω εἰναι Ἐπίκτητος ὁ κγίῳ πνεῦμα , ἀλλά φύσις ἅγιος , φύσις ἀγαθός , φύσις ἀθάνατος , ὡς πνεῦμα Θεός καί ἐκ αὐτός πηγάζω , ειος ἐκπορεύω . ὁ δέ Εῆς εὐσέβεια ἀπερίτρεπτος βάσις , ὁ μέγας , φημί , Βασίλειος , ἐκεῖ , φημί , ὁ πνεῦμα ὁ ἀγάω , ὅπου ὁ υἱός , καί ὅπου ὁ πατήρ , πᾶς ἔχω καί αὐτός συνουσιωμένως κατά φύσις , ὁ ἀγαθότης , ὁ εὐθύτης , ὁ ἁγιασμός , ὁ ζωή . οὗτος οὐδείς Ἐπίκτητος αὐτός , οὐδέ ὄστερον ἐπιγίγνομαι εἰμί . σύ δέ νῦν ὁ τρισυπόστατος ὁμοῦ θεότης , ὁ εἷς καί παντοδύναμος , ἐπίκτητος καί οὖον κύριος φημί ἔχω ὁ φυσικός ἰδιότης , οὐ οἶδα παρά τίς Θεός δανείζω αὐτός . ἄλλος τε καί πῶς ὁ κατά ὁ ἐκκλησία καί ὁ οὗτος ἱερός τόμος μικρός προέρχομαι ἔγκλημα συκοφάντης αὐτός φέρω , καθάπερ ἀκούω ; φημί καί γάρ ἀμαθία ἐγώ γράφω , καί γελάω , ὅτι ὁ μέν αυτοζωη καί αὐτενέργεια καί αὐτοδύναμις ζωή καί δύναμις ἄμοιρος , ὡς αὐτός ἐγώ καταψεύδομαι . δογματίζω , ὁ δδʹ ἔξωθεν καί διάφορος ἔχω ἐνὲρ . γειαν , καί ζωή , καί δύναμις , ἐκεῖνος μᾶλλον εἰμί ζῶ , καί ἐνεργός , καί δυνατός . Πῶς οὖν , ὅσπερ ὁ σύνοδος καί ὁ οὗτος εὐσεβής ὅρος οὐ εἶπον , μᾶλλον δέ καί σφοδρός ἀπολέγω , καί μεθ´ ὑπερβολή , οὐσιώδης , καί γάρ φημί , καί φυσικός κίνησις ὁ Θεός , ὁ αὐτός ἐνέργεια εἰμί οἶδα , κατά ὁ τίθημι . λόγος , ὡς ἐκ πηγή ἀέναος φημί ὁ θεῖος ; οὐσία προέρχομαι τε καί πηγάζω , καί οὗτος Χωρὶς οὐδέποτε θεωρέω , ἀλ ἀδιαίρετος αὐτός ἀεί διαμένω ; ὁ γοῦν σύνοδος πατρικός τε καί ἀποστολικός , καί τοῦτος αὐτός θεοπρεπῶς οὕτως θεολογέω ὁ θεῖον , αὐτός καθάπερ ὁ ναυτιάω , καί ὁ ἐγκέφαλος στρέφω , ὁ ἄνω κάτω , καί τουναντίον ἄνω ὁ κάτω παραβλέπω καί λογίζομαι , ἐκεῖνος λέγω , καί συκοφαντέω αὐτός δογματίζω , ὅσπερ οὗτος περιφανής ἀποφάσκω . σύ ἐκ ὁ σός λόγος ἁλίσκομαι ἄφυκτος αὐτός οὗτος καί νοσέω , καί δογματίζω , καί γράφω , ὅς κατά ὁ ὑγιαίνω θεολόγος ὁ ἐκκλησία προφέρω · καί ὁ μείζων εἰς προσθήκη κακός , ὅτι καί κατά πούς , ἐν ὁ λόγος αὐτός , ἐν ὅς ὁ συκοφαντία καί ὁ ὕβρις κατ´ ἐκεῖνος ὁ ἱερός ἀνήρ πλέκω . καταχρηστικός γάρ , καί ὅς κύριος οὐδέ φυσικός , ἀλ ἔξωθεν καί Ἐπίκτητος φημί ὁ θεός ὁ δυνάμις ἔχω , μᾶλλον δέ καί αὐτός οὗτος ὁ ἔχω . ὁ γάρ Πατέρων λέγω ἐν ὁ τόμος , οὖς εἰμί ὁ μηδείς δύναμις ἔχω , ὅς φημί ὁ ἱερός Διονύσιος , Σύτε ἕστiν , οὔτε τίς εἰμί , οὔτε εἰμί παντελῶς αὐτός θέσις , ἐπεί ὁ ἔχω οὖον ἔχω διαφέρω κατά τίς , ὁ μή δίδωμι ὁ οιανεω διαφορά ὁ θεῖος οὐσία πρός ὁ οὗτος δύναμις καί ἐνέργεια οὖον φημί ἔχω αὐτός ἐνέργεια , ὁ δέ ἀνενέργητος καί ἀνύπαρκτος . οὗτος τοίνυν ἔνθεος εἶπον ἐκεῖνος , αὐτός ἀνακαλύπτω κεφαλή μή ἔχω φυσικός δύναμις κύριος ὁ θεός φημί , μᾶλλον δέ μηδ´ αὐτός καθάπαξ ὁ ἔχω . Διὸ καί ὁ σύ καταγέλως καί ὁ συχνός ὕβρις καί ὁ αἰσχύνη ἐκεῖνος αὐτός εἄν εἰμί κληρονομέω δίκαιος , παρ´ αὐτός σεαυτοῦ , καί κατά σεαυτοῦ ὁ ἄξιος ἐκφέρω ψῆφος , καί ὅσπερ φημί αἴνιγμα πλέκω , καί ὅτι ψύχω ὁ πῦρ , διότι θερμός , ναί θερμαίνω ὁ χιών , διότι ψυχρός , καί ὅσος ὁ μακρός φλήναφος ἐκεῖνος , ὅς καταλιμπάνω ἐν ὁ σός λόγος , ὁ τε