cogPG.PG151 504
εἰ καὶ τοῖ , τῶν θεολόγων προσποιεῖται πρὸς ἡμᾶς χρῆσθαι λόγοις ἀνθρωπείας εἵνεκα δόξης , καὶ τοῦ μὴ δόξαι παρανομεῖν εἰς τὰ θεῖα , εἰς αὐτά τε ταῦτα παρανομῶν προφανῶς καὶ πᾶσι θεολόγοις , καὶ διδασκάλοις , καὶ τῇ κοινῇ τοῦ Χριστοῦ Ἐκκλησίᾳ , καὶ λόγοις καὶ πράγμασιν ἀντιλέγων καὶ πολεμῶν σύν γε τοῖς αὐτοῦ μυσταγωγοίς καὶ πατράσιν , Ἀκινδύνῳ τέ φημι τῷ πρὸς τὴν οἰκουμενικὴν θείαν ἐξυβρικότι σύνοδον ἀνερυθριάστως , καὶ δὴ καὶ τοῖς ὁμιληταῖς καὶ μύσταις ἐκείνου , ὧν ἔνιοι καὶ λόγοις ἰδίοις , καὶ γράμμασι τὴν πρὸς τοὺς ἱεροὺς τῆς Ἐκκλησίας Πατέρας ὑποταγὴν καὶ συμφωνίαν ἀπεῖπον , οὐδὲν εἰρηκότες καινὸν , εἰ καὶ τοῖς ΙΙατράσιν ταῦθ´ οὕτως ἐλέχθη . Μηδὲ γὰρ πρὸς ἀνάγκης ἡμῖν φησιν εἶναι τὸ τοῖς ἐκείνων ἄγεσθαι πανταχοῦ λόγοις , ἐπεὶ μηδ´ εἰς τὸ ὄνομα , φησί , τῶν Πατέρων ἡμεῖς βεβαπτίσμεθα . Ἡμεῖς δὲ τῶν τοῦ κοινοῦ Δεσπότου καὶ Κυρίου ἡμῶν πρὸς τοὺς πρώτους αὐτοῦ μαθητὰς καὶ διδασκάλους ἡμῶν μεμνημένοι θείων ἐντολῶν τε καὶ διατάξεων , Πορευθέντες εἰς τὸν κόσμον ἄπαντα , λέγοντος , μαθητεύσατε πάντα τὰ ἔθνη , καὶ , Καθὼς ἀπέστειλέ με ὁ Πατὴρ , κἀγὼ πόμπω ὑμᾶς , καὶ , Ὁ λέγω ὑμῖν ἐν τῇ σκοτίᾳ , κηρύξατε εἰς τὸ φώς , καὶ , Ὅ πρὸς τὸ οὐς ἠκούσατε , κὴρύξατε ἐπὶ τῶν δωμάτων , καὶ ὅτι Ὑμεῖς ἐστε τὸ φώς τοῦ κόσμου , καὶ τὸ ἄλας τῆς γῆς , καὶ , Λαμύάτω τὸ φῶς ὑμῶν ἔμπροσθεν τῶν ἀνθρώπων , καὶ τὰ παραπλήσια τούτοις , καὶ δεχόμεθα καὶ προσκυνοῦμεν , καὶ ὅλῃ ψυχῇ τὴν αὐτῶν τε καὶ τῶν σεπτῶν ὁμιλητῶν τε καὶ διαδόχων αὐτῶν θείων Πατέρων καὶ διδασκάλων κατασπαῥόμεθα θεολογίαν , ἐκφαντορικὴν μεμαθηκότες αὐτὴν τῶν θείων λογίων , καὶ δι´ αὐτῆς ὁδηγηθέντες πρὸς τὴν ἀληθινὴν πίστιν τῆς ἀρχικῆς καὶ μακαρίας Τριάδος , τῆς μιᾶς τρισυποστάτου καὶ παντοδυνάμου Θεότητος , μεθ´ Χε καὶ πᾶν βέόηλον καὶ ἀλλόκοτον ἀπελαύνομεν περὶ Θεοῦ δόγμα τῶν ἀπὸ γῆς τε καὶ κοιλίας φωνούντων , τῶν τε παλαιῶν φημι πάντων , καὶ τούτων δὴ τῶν καινῶν καὶ προσφάτων , καὶ ὀπαδῶν ἐκείνων , οἱονεί τινων ἐπι λόγων καὶ ἀνακεφαλαιώσεων κοινῶν γενομένων ἐκείνων ἐπὶ λύμῃ καὶ διαφθορᾷ τοῦ μὲν κοινοῦ τῆς Ἐκκλησίας οὐκ ἂν εἴποιμι , οὐδὲ γὰρ ὁ τῆς κοινῆς τῶν πιστῶν σωτηρίας κηδόμενος τοῦτο συγκεχωρήκει , τῶν δε κακῶς ἐκείνοις , ὡς μὴ ὤρελεν , ἐπομένων , ὡς ἐν πεττοῖς καὶ κύβοις τισὶ τὰ τῆς εὐσεβείας τε καὶ τῆς σφετέρας αὐτῶν σωτηρίας στοεοόντων Δεῖ δὲ μηδ´ ἐκεῖνο τελέως ἡμᾶς ἐνταῦθα παραδραμεῖν , ὡς ἄν μὴ καὶ ὅόξη τι παρακερδαίνειν ἐκ τῆς σιωπῆς ὁ κατήγορος . Τοῦ γὰρ συνοδικοῦ τόμου σύν γε τοῖς προῤῥηθεῖσι καὶ τὸν μέγαν ἐν θεολογίᾳ προενεγκόντος Γρηγόριον , τοῖς περὶ Εὐνόμιον τὸ ἀγέννητον καὶ γεννητὸν οὐσίας εἶναι παραληροῦσι , κἀντεῦθεν τῆς θεότητος ἐκβάλλειν ἐπιχειροῦσι τὸν Υἱὸν διὰ τὸ τῆς οὐσίας δῆθεν ἀνόμοιον , τούτοις τοίνυν τῆς θεολογίας ἐπώνυμος ἀντικαθιστάμενος , καὶ δεῖ ξαι θέλων , ὡς οὐκ οὐσίαι τὸ ἀγέννητον καὶ τὸ νεκ νητὸν , ἀλλὰ περὶ τὴν αὐτὴν οὐσίαν καὶ ἄμφω , διὰ Ἀ τοῦ καὶ παρ´ ἐκείνοις ὁμολογουμένου ἀτόπου λύει τὸ πρόβλημα , τὰ τοῦ μεγάλου φημὶ Βασιλείου πρὸς τοὺς αὐτοὺς καὶ αὐτὸς ὡσαύτως λέγων ἐκεῖνα , Ἵ γὰρ , φησὶ , καὶ τὸ ἀθάνατον , καὶ τὸ ἄκακον , καὶ τὸ ἀναλλοίωτον οὐσία Θεοῦ · ἀλλ´ εἰ τοῦτο . πολλαὶ αὐσία . Θεοῦ , καὶ οὐ μία · ἢ σύνθετον ἐκ τούτων τὸ Θεῖον . Οὐ γὰρ ἀούνθέτως ταῦτα , εἴπερ οὐσίαι . Καὶ τοῖς μὲν περὶ Εὐνόμιον οὐδὲν τῶν ἀναφυομένων ἐντεῦθσἀ δυοῖν ἀτόπων ἐδόκει , εἰ καὶ περὶ τὸ ἀγέννητον καὶ τὸ γεννητὸν τέως ἑβλασφήμουν . Οὔτε γὰρ πολλὰς οὐσίας ἔχειν τὸν Πατέρα , ἢ τὸν Υἱὸν ἐβούλοντο , εἰ καὶ κατ´ οὐσίαν κακῶς αὐτοὺς ἀπ´ ἀλλήλων διαιροῦντες ἦσαν , οὔτε σύνθετον εἶναι τὴν μίαν ἐκ διαφόρων οὐσιῶν . Ὃ δὴ καὶ ὁ θεολόγος εὐθὺς αὐτοῖς ἐπιφέρει προσμαρτυρῶν , καὶ λέγων , Ταῦτα μὲν οὕ φασι · κοινὰ γὰρ καὶ ἄλλων · ὃ δὲ μόνον Θεοῦ καὶ ἴδιον , τοῦτο οὐσία . Ὁ δὲ φιλόσοφος οὑτοσὶ λόγοις μὲν ἁποῤῥίπτειν ἐκεῖνα δοκεῖ , καὶ εἰς δυσσεβοῦντας λέγει τελεῖν τοὺς ἢ πολλὰς οὐσίας ἢ σύνθετον τὴ τοῦ Θεοῦ μίαν οὐσίαν ἐκ πολλῶν λέγοντας · πράγμασι δ´ ἀλίσκεται ταῦτα φρονῶν ἄντικρυς , ἃ σὺν ἐκείνοι . ἀπαγορεύειν δοκεῖ . Ὁ γὰρ μηδὲν οὐσιῶδες καὶ φυ σηκὸν κατ´ αὐτὸν ἐπιθεωρεῖσθαι τῇ τοῦ Θεοῦ φάσκω · οὐσίᾳ ἢ τῇ τοῦ Θεοῦ ταῦτα οὐσίᾳ συνάπτει , ἢ ὡ , μέρη , ἢ ὡς οὐσίας , ἢ μηδὲν εἶναι ταῦτα φάσκει πλὴ ὀνομάτων ψιλῶν καὶ ψόφου ῥημάτων κενοῦ , ῥᾷστα τῷ ἀέρι συνδιαῤῥεόντων , ὃ δὴ καὶ πρὸ βραχέος ἑάλω συγγμαφόμενος ὁ φιλόσοφος , ὅπερ οὐδαμῶς τετόλμηται τοῖς περὶ τὸν αὐτοῦ φημι καθηγητὴν Εὐνόμιον ὡς ἐν τούτῳ τῷ μέρει γενξσθαι καὶ τὸν μαθητὴν ὑπὲρ τὸν διδάυκαλον . Ὁ γοῦν συνοδικὸς τόμος αὐτά τε ταῦτα τὸν Γρηγορᾶν ἐξελέγχων , καὶ ἅμα σὺν τοῖς θεολόγοις ἀποδεικνὺς , ὡς οὐχ οἱ λέγοντες τὸν Θεὸν φύσιν ἔχειν , καὶ φυσικὴν δύναμιν καὶ ἐνέργειαν , κα´ ἀπλῶς πάντα τὰ παρεπόμενα φυσικὰ καὶ οὐσιώδη τῆ θείᾳ φύσει , οὐκ ἐκεῖνοι ποιοῦσιν αὐτὸν σύνθετον φασιν οἱ θεολόγοι Πατέρες , ἀλλ´ οἱ κατ´ αὐτὸν αὐτὰ σαῦτ´ εἶναι δοξάζοντες τὴν οὐσίαν τοῦ Θεοῦ , καὶ μῃδηντινοῦν κατ´ ἐπίνοιαν διδόντες διαφορὰν τῇ οὐσίς . καὶ τοῖς περὶ αὐτὴν φυσικοῖς . Ταῦτα τοίνυν ὁἱερὸς φιλοσοφῶν τόμος , τούς τε λοιποὺς θεολόγους Πατέρας , καὶ δὴ καὶ Γρηγόριον τὸν μέγαν παρήγαγε ταῦτα σὺν ἐκείνοις θεολογοῦντα . Οἷς δὴ καὶ Γρηγορᾶς ἐν τυχών , βέλτιον μὲν ἄν πως ἐποίει καὶ ταῦτα σιγῆ παριὼν , ὡς ἔθος ἐν τοῖς τοιούτοις αὐτῷ , τοὺς περι φανεστέρους τε καὶ δραστικοὺς τῶν ἐλέγχων φεύ γοντι · νῦν δὲ καὶ τούτοις βουληθεὶς προσβαλεῖν εἰπεῖν μὲν οὐδοτιοῦν ἔσχε τῶν καιρίων φημὶ κα · χρησίμων , πῶς γάρ ; ἀλλ´ ἐκθέμενος ἄνωθεν τὴν τοῦ διδασκάλου πρὸς Εὐνόμιον ῥῆσιν μόνον , εἶτα κα τὸν σκοπὸν δὴθεν , καὶ ἐξήγησίν τινα προσειπὼν ταύ της , κατ´ αὐτὸς ἑαυτοῦ φημι καὶ τῆς αὐτοῦ δόξητ κὰκεῖνα καὶ ὑβρίσας καὶ συκοφαντήσας ὡς ἕθος , καὶ καταφλυαρήσας τῆς ἀληθείας τε καὶ ἡμῶν , τοῦτδὴ τὸ τισὶν εἰρημένον ἔλαθε καθ´ ἑαυτοῦ κεκινηκὼς τὸν ἀνάγυρον .
Lemmas: εἰμί καί τοῖ , ὁ θεολόγος προσποιέω πρός ἐγώ χράω λόγος ἀνθρώπειος ἕνεκα δόξα , καί ὁ μή δόξα παρανομέω εἰς ὁ θεῖον , εἰς αὐτός τε οὗτος παρανομέω προφανῶς καί πᾶς θεολόγος , καί διδάσκαλος , καί ὁ κοινός ὁ Χριστός ἐκκλησία , καί λόγος καί πρᾶγμα ἀντιλέγω καί πολεμέω σῦς γε ὁ αὐτός μυσταγωγός καί πατήρ , Ἀκίνδυνος τε φημί ὁ πρός ὁ οἰκουμενικός θεῖος ἐξυβρίζω σύνοδος ἀνερυθρίαστος , καί δή καί ὁ ὁμιλητής καί μύστης ἐκεῖνος , ὅς ἔνιοι καί λόγος ἴδιος , καί γράμμα ὁ πρός ὁ ἱερός ὁ ἐκκλησία Πατέρας ὑποταγή καί συμφωνία ἀπεῖπον , οὐδείς ἐρῶ καινός , εἰμί καί ὁ Ἰατράς ταῦθ´ οὕτως λέγω . μηδέ γάρ πρός ἀνάγκη ἐγώ φημί εἰμί ὁ ὁ ἐκεῖνος ἄγω πανταχοῦ λόγος , ἐπεί μηδ´ εἰς ὁ ὄνομα , φημί , ὁ Πατέρων ἐγώ βαπτίζω . ἐγώ δέ ὁ ὁ κοινός δεσπότης καί κύριος ἐγώ πρός ὁ πρῶτος αὐτός μαθητής καί διδάσκαλος ἐγώ μιμνήσκω θεῖον ἐντολή τε καί διάταξις , πορεύω εἰς ὁ κόσμος ἅπας , λέγω , μαθητεύω πᾶς ὁ ἔθνος , καί , καθώς ἀποστέλλω ἐγώ ὁ πατήρ , ἐγώ πομπός σύ , καί , ὁ λέγω σύ ἐν ὁ σκοτία , κηρύσσω εἰς ὁ φάος , καί , ὅς πρός ὁ οὖς ἀκούω , κηρύσσω ἐπί ὁ δῶμα , καί ὅτι σύ εἰμί ὁ φάος ὁ κόσμος , καί ὁ Ἄλας ὁ γῆ , καί , Λαμύάτω ὁ φάος σύ ἔμπροσθεν ὁ ἄνθρωπος , καί ὁ παραπλήσιος οὗτος , καί δέχομαι καί προσκυνέω , καί ὅλος Ψυχή ὁ αὐτός τε καί ὁ σεπτός ὁμιλητής τε καί διάδοχος αὐτός θεῖον Πατέρων καί διδάσκαλος κατασπάω θεολογία , ἐκφαντορικός μανθάνω αὐτός ὁ θεῖον λόγιος , καί δις αὐτός ὁδηγέω πρός ὁ ἀληθινός πίστις ὁ ἀρχικός καί μακάριος Τριάς , ὁ εἷς τρισυπόστατος καί παντοδύναμος θεότης , μεθ´ Χε καί πᾶς βοάω καί ἀλλόκοτος ἀπελαύνω περί Θεός δόγμα ὁ ἀπό γῆ τε καί κοιλία φωνέω , ὁ τε παλαιός φημί πᾶς , καί οὗτος δή ὁ καινός καί πρόσφατος , καί ὀπηδός ἐκεῖνος , οἱονεί τίνω ἐπι λόγος καί ἀνακεφαλαίωσις κοινός γίγνομαι ἐκεῖνος ἐπί λύμη καί διαφθορά ὁ μέν κοινός ὁ ἐκκλησία οὐ εἄν εἶπον , οὐδέ γάρ ὁ ὁ κοινός ὁ πιστός σωτηρία κήδω οὗτος συγχωρέω , ὁ δέ κακῶς ἐκεῖνος , ὡς μή ὄρνυμι , επομένη , ὡς ἐν πεσσός καί κύβος τις ὁ ὁ εὐσέβεια τε καί ὁ σφέτερος αὐτός σωτηρία στοεοειμι Δεύς δέ μηδ´ ἐκεῖνος τέλειος ἐγώ ἐνταῦθα παρατρέχω , ὡς ἄν μή καί ὅξος τίς παρακερδαίνω ἐκ ὁ σιωπή ὁ κατήγορος . ὁ γάρ συνοδικός τόμος σῦς γε ὁ προλέγω καί ὁ μέγας ἐν θεολογία προφέρω Γρηγόριος , ὁ περί Εὐνόμιον ὁ ἀγέννητος καί γεννητός οὐσία εἰμί παραληρέω , ἐντεῦθεν ὁ θεότης ἐκβάλλω ἐπιχειρέω ὁ υἱός διά ὁ ὁ οὐσία δῆθεν ἀνόμοιος , οὗτος τοίνυν ὁ θεολογία ἐπώνυμος ἀντικαθίστημι , καί δεῖ ξάγι ἐθέλω , ὡς οὐ οὐσία ὁ ἀγέννητος καί ὁ νεʹ νητός , ἀλλά περί ὁ αὐτός οὐσία καί ἄμφω , διά ὅς ὁ καί παρ´ ἐκεῖνος ὁμολογέω ἄτοπος λύω ὁ πρόβλημα , ὁ ὁ μέγας φημί Βασίλειος πρός ὁ αὐτός καί αὐτός ὡσαύτως λέγω ἐκεῖνος , ἵ γάρ , φημί , καί ὁ ἀθάνατος , καί ὁ ἄκακος , καί ὁ ἀναλλοίωτος οὐσία Θεός · ἀλ εἰμί οὗτος . πολύς αὔσιος . Θεός , καί οὖον εἷς · ἢ συντίθημι ἐκ οὗτος ὁ θεῖον . οὖον γάρ ἀούνθέτως οὗτος , εἴπερ οὐσία . καί ὁ μέν περί Εὐνόμιον οὐδείς ὁ ἀναφύσσω ἀνατίθημι δύο ἄτοπος δοκέω , εἰμί καί περί ὁ ἀγέννητος καί ὁ γεννητός τέως βλασφημέω . οὔτε γάρ πολύς οὐσία ἔχω ὁ πατήρ , ἢ ὁ υἱός βούλομαι , εἰμί καί κατ´ οὐσία κακῶς αὐτός ἀπ´ ἀλλήλων διαιρέω εἰμί , οὔτε συντίθημι εἰμί ὁ εἷς ἐκ διάφορος οὐσία . ὅς δή καί ὁ θεολόγος εὐθύς αὐτός ἐπιφέρω προσμαρτυρέω , καί λέγω , οὗτος μέν ἕ φημί · κοινός γάρ καί ἄλλος · ὅς δέ μόνος Θεός καί ἴδιος , οὗτος οὐσία . ὁ δέ φιλόσοφος οὗτος λόγος μέν ἀπορρίπτω ἐκεῖνος δοκέω , καί εἰς δυσσεβέω λέγω τελέω ὁ ἢ πολύς οὐσία ἢ συντίθημι ὅς ὁ Θεός εἷς οὐσία ἐκ πολύς λέγω · πρᾶγμα δδʹ ἁλίσκομαι οὗτος φρονέω ἄντικρυς , ὁ σύν ἐκεῖνος . ἀπαγορεύω δοκέω . ὁ γάρ μηδείς οὐσιώδης καί φύω σηκός κατ´ αὐτός ἐπιθεωρέω ὁ ὁ Θεός φάσκω · οὐσία ἢ ὁ ὁ Θεός οὗτος οὐσία συνάπτω , ἢ εἰμί , μέρος , ἢ ὡς οὐσία , ἢ μηδείς εἰμί οὗτος φάσκω Πλῆ ὄνομα ψιλός καί ψόφος ῥῆμα κενός , ῥᾳδίως ὁ ἀήρ συνδιαρρέω , ὅς δή καί πρό βραχύς ἁλίσκομαι συγγμαφόμενος ὁ φιλόσοφος , ὅσπερ οὐδαμῶς τολμάω ὁ περί ὁ αὐτός φημί καθηγητής Εὐνόμιον ὡς ἐν οὗτος ὁ μέρος γίγνομαι καί ὁ μαθητής ὑπέρ ὁ διδάυκαλον . ὁ γοῦν συνοδικός τόμος αὐτός τε οὗτος ὁ Γρηγορᾶς ἐξελέγχω , καί ἅμα σύν ὁ θεολόγος ἀποδείκνυμι , ὡς οὐ ὁ λέγω ὁ θεός φύσις ἔχω , καί φυσικός δύναμις καί ἐνέργεια , κα´ ἀπλόος πᾶς ὁ παρέπομαι φυσικός καί οὐσιώδης τῆ θεῖος φύσις , οὐ ἐκεῖνος ποιέω αὐτός συντίθημι φημί ὁ θεολόγος πατήρ , ἀλ ὁ κατ´ αὐτός αὐτός σαῦτ´ εἰμί δοξάζω ὁ οὐσία ὁ Θεός , καί μηδηντινοος κατ´ ἐπίνοια δίδωμι διαφορά ὁ οὖσις . καί ὁ περί αὐτός φυσικός . οὗτος τοίνυν ὁράω φιλοσοφέω τόμος , ὁ τε λοιπός θεολόγος Πατέρας , καί δή καί Γρηγόριος ὁ μέγας παράγω οὗτος σύν ἐκεῖνος θεολογέω . οἷς δή καί Γρηγοράς ἐν τυγχάνω , ἀγαθός μέν ἄν πως ποιέω καί οὗτος σιγή πάρειμι1 , ὡς ἔθος ἐν ὁ τοιοῦτος αὐτός , ὁ περί φανεστέρους τε καί δραστικός ὁ ἐλέγχω φεῦ γοντι · νῦν δέ καί οὗτος βούλομαι προσβάλλω εἶπον μέν οὐδοτιοῦν ἔχω ὁ καίριος φημί ἄν · χρήσιμος , πῶς γάρ ; ἀλ ἐκτίθημι ἄνωθεν ὁ ὁ διδάσκαλος πρός Εὐνόμιον ῥῆσις μόνος , εἶτα ἄν ὁ σκοπός δῆθεν , καί ἐξήγησις τις προσεῖπον ταῦ ὁ , κατ´ αὐτός ἑαυτοῦ φημί καί ὁ αὐτός δόξη ἐκεῖνος καί ὑβρίζω καί συκοφαντέω ὡς ἔθος , καί καταφλυαρέω ὁ ἀλήθεια τε καί ἐγώ , τοῦτδὴ ὁ τις εἴρω λανθάνω καθ´ ἑαυτοῦ κινέω ὁ ἀνάγυρος .