cogPG.PG151 45
την ἐργαζομένοις , ὅσον ἐστὶ τὸ ὄφελος , ἔδειξεν ἐ Μωϋσῆς , ὁ Ἡλίας , αὐτὸς ὁ Κύριος · Μωϋσῆς μὲν γὰρ πολυήμερον νηστείαν ἄγων . Ἀλλὰ διεγείρατε , παρακαλῶ , τὴν ὑμετέραν διάνοιαν , καὶ συνανυψώσατε νῦν , τοῦ καιροῦ διδόντος , ταῖς τοῦ Μωϋσέως ἐπ´ ὄρους πρὸς Θεὸν ἀναβάσεσιν , ἵνα δι´ αὐτῶν καθ´ οδὸν αὖθις ἐπαναβαίνοντες συνανυψωθῆτε Χριστῷ , μηκέτι πρὸς ὄρος , ἀλλὰ πρὸς οὐρανὸν ἀνιόντι καὶ ἡμᾶς συναπαίροντι . Μωϋσῆς μὲν οὗν τεσσαρακονθήμερον νηστείαν ἐπ´ ὄρος ἄγων , ἐν εἴδει καὶ οὐ δι´ αἰνιγμάτων , κατὰ τὸ γεγραμμένον , ὁρᾷ Θεόν · καὶ μιλεῖ τούτῳ καὶ προσλαλεῖ , καθάπερ εἴ τις λαλήσει πρὸς τὸν ἑαυτοῦ φίλον , καὶ μανθάνει παρὰ Θεοῦ , καὶ διδάσκει πάντας περὶ αὐτοῦ , ὡς αὐτός ἐστιν ὁ ἀεὶ ὢν , καὶ πρὸς τὸ μὴ ὃν οὐκ ἰὼν , ἀλλὰ καὶ τὰ μὴ ὄντα ὡς ὄντα καλῶν , καὶ ἐκ μὴ ὄντων τὰ πάντα παραγαγὼν , καὶ πρὸς τὸ μὴ ὃν διαπεσεῖν οὐκ ἐῶν . Ὁς πρῶτον μὲν νεύματι καὶ θελήματι μόνῳ τὴν αἰσθητὴν κτίσιν σύμπασαν ἀθρόαν ἐξ οὐκ ὄντων προήγαγεν · « Ἐν ἀρχῆ γὰρ , φησὶν , ἐποίησεν ὁ Θεὸς τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν · » οὐ διάκενον πάντως , οὐδ´ ἄνευ πάντη τῶν μεταξὺ πάντων · ὕδατι μὲν γὰρ ἀναμὶξ ἦν ἡ γῆ , κυοφόρον δὲ ἐκάτερον ἀέρος τε καὶ τῶν κατ´ εἶδος ζώων τε καὶ φυτῶν , ὁ δὲ οὐρανὸς τῶν διαφόρων φώτων τε καὶ πυρῶν , ἐν οἷς τὸ σύμπαν ὑφέστηκεν . Οὓτως οὖν ἐποίησεν ὁ Θεὸς ἐν ἀρχῇ τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν , οἶόν τινα ὕλην πανδεχῆ καὶ δυνάμει τὰ πάντα φέρουσαν , καλῶς πόῤῥωθεν ἀποῤῥαπίζων τοὺς καθ´ ἐαυτὴν προῦφεστηκέναι τὴν ὕλην κακῶς νομίζοντας . Εἶτα καλλιεργῶν καὶ τὸν κόσμον ἐπικοσμῶν , τὴν οἰκείαν ἑκάστῳ καὶ προσήκουσαν τάξιν τῶν προσόντων αὐτῷ καὶ συμπληρούντων τὸν αὐτοῦ κόσμον ἐν ἑξ ἡμέραις διένειμε , διακρίνων ἕκαστον προστάγματι μόνῳ , καὶ καθάπερ ἐκ θησαυρῶν ἀποθέτων ἐξάγων εἰς εἶναι · τὰ ἐντεθέντα · διατιθείς τε καὶ συντεθεὶς ἐναρμονίως ἄκρως καὶ προσφυῶς ἄλλο πρὸς ἄλλο τούτων , ἕκαστόν τε πρὸς πάντα , καὶ πρὸς ἕκαστον ἄπαντα . Καὶ τῇ μὲν ἀκινήτῳ γῇ καθάπερ τινὶ κέντρῳ περιτιθεὶς ἀνωτάτῳ κύκλῳ , καὶ συνδῶν πανεόφως διὰ τῶν μέσων τὸν ἀεικίνητον οὐρανὸν , ἵν´ ὁ αὐτὸς διαμένῃ κόσμος ἑστὼς ὁμοῦ καὶ κινούμενος · πάντη γὰρ κύκλῳ τῶν ἀεικινήτων καὶ ταχυκινήτων ἄγαν σωμάτων περιτεθέντων , τὸ ἀκίνητον ἐξ ἀνάγκης τὴν μέσην ἔλαχε χώραν , ἀντίῤῥοπον τῇ κινήσει τὴν στάσιν ἔχον , ὡς ΦΑ μὴ μεταχωρεῖν κυλίνδρου δίκην τὴν παγκόσμιον σφαῖραν . Τοιαύτην δὴ νείμας ὁ ἀριστοτέχνης τῶν τοῦ παντὸς περάτων ἑκατέρῳ τὴν θέσιν , τὸν σύμπαντα τοῦτον εὐκόσμως ὡς εἰπεῖν κόσμον καὶ ἔπηξε καὶ ἐκίνησε · τῶν δὲ μεταξὺ τῶν περάτων τούτων διανέμει πάλιν τὸ προσῆκον ἑκάστῳ , καὶ τὰ μὲν ἄνω τάττει , καὶ μετεωροπολεῖν ἐπιτάττει , καὶ συμπεριπολεῖν τῷ ἀνωτάτω τοῦ παντὸς ὅρῳ ταυτῶς καὶ κοσμίως εὖ μάλα τὸν ἀεὶ χρόνον , ὅσα κοῦφα καὶ δραστικὰ πρὸς τὸ χρήσιμον τῶν ὑποκειμένων ἐστί · τοσοῦτον ὑπερανεστηκότα τοῦ μέσου συνετῶς ἄγαν , ὡς καὶ τὴν ἐν τούτῳ τοῦ ψύχους ἀμετρίαν ἀποχρώντως
Lemmas: ὁ ἐργάζομαι , ὅσος εἰμί ὁ ὄφελος , δείκνυμι εἰ Μωϋσῆς , ὁ Ἡλίας , αὐτός ὁ Κύριος · Μωϋσῆς μέν γάρ πολυήμερος νηστεία ἄγω . ἀλλά διεγείρω , παρακαλέω , ὁ ὑμέτερος διάνοια , καί συνανυψώσατε νῦν , ὁ καιρός δίδωμι , ὁ ὁ Μωϋσῆς ἐπι ὄρος πρός θεός ἀνάβασις , ἵνα δις αὐτός καθ´ ὀδούς αὖθις ἐπαναβαίνω συνανυψωθῆτε Χριστός , μηκέτι πρός ὄρος , ἀλλά πρός οὐρανός ἀνέρχομαι καί ἐγώ συναπαίρω . Μωϋσῆς μέν ἐν τεσσαρακονθήμερος νηστεία ἐπι ὄρος ἄγω , ἐν εἶδος καί οὖον δις αἴνιγμα , κατά ὁ γράφω , ὁράω Θεός · καί Μιλέι οὗτος καί προσλαλέω , καθάπερ εἰμί τις λαλέω πρός ὁ ἑαυτοῦ φίλος , καί μανθάνω παρά Θεός , καί διδάσκω πᾶς περί αὐτός , ὡς αὐτός εἰμί ὁ ἀεί εἰμί , καί πρός ὁ μή ὅς οὐ εἶμι , ἀλλά καί ὁ μή εἰμί ὡς εἰμί καλός , καί ἐκ μή εἰμί ὁ πᾶς παράγω , καί πρός ὁ μή ὅς διαπίπτω οὐ ἐάω . ὅς πρῶτος μέν νεῦμα καί θέλημα μόνος ὁ αἰσθητός κτίσις σύμπας ἀθρόος ἐκ οὐ εἰμί προάγω · « ἐν ἀρχής γάρ , φημί , ποιέω ὁ θεός ὁ οὐρανός καί ὁ γῆ · » οὖον διάκενος πάντως , οὐδός ἄνευ πάντῃ ὁ μεταξύ πᾶς · ὕδωρ μέν γάρ ἀναμίξ εἰμί ὁ γῆ , κυοφόρος δέ ἐκάς ἀήρ τε καί ὁ κατ´ εἶδος ζῷον τε καί φυτός , ὁ δέ οὐρανός ὁ διάφορος φάος τε καί πυρά , ἐν ὅς ὁ σύμπας ὑφίστημι . οὕτως οὖν ποιέω ὁ θεός ἐν ἀρχή ὁ οὐρανός καί ὁ γῆ , οἶος τις ὕλη πανδεχής καί δύναμις ὁ πᾶς φέρω , καλῶς πόρρωθεν ἀπορραπίζω ὁ καθ´ ἑαυτοῦ προφητεύω ὁ ὕλη κακῶς νομίζω . εἶτα καλλιεργέω καί ὁ κόσμος ἐπικοσμέω , ὁ οἰκεῖος ἕκαστος καί προσήκω τάξις ὁ πρόσειμι αὐτός καί συμπληρόω ὁ αὐτός κόσμος ἐν ἕξ ἡμέρα διανέμω , διακρίνω ἕκαστος πρόσταγμα μόνος , καί καθάπερ ἐκ θησαυρός ἀποτίθημι ἐξάγω εἰς εἰμί · ὁ ἐντίθημι · διατίθημι τε καί συντίθημι ἐναρμόνιος ἄκρως καί προσφυῶς ἄλλος πρός ἄλλος οὗτος , ἕκαστος τε πρός πᾶς , καί πρός ἕκαστος ἅπας . καί ὁ μέν ἀκίνητος γῆ καθάπερ τις κέντρον περιτίθημι ἀνώτατος κύκλος , καί συνδέω πανεοφαος διά ὁ μέσος ὁ ἀεικίνητος οὐρανός , ὅς ὁ αὐτός διαμένω κόσμος ἵστημι ὁμοῦ καί κινέω · πάντῃ γάρ κύκλος ὁ ἀεικίνητος καί ταχυκίνητος ἄγαν σῶμα περιτίθημι , ὁ ἀκίνητος ἐκ ἀνάγκη ὁ μέσος λαγχάνω χώρα , αντιρροπως ὁ κινέω ὁ στάσις ἔχω , ὡς ΦΑ μή μεταχωρέω κύλινδρος δίκη ὁ παγκόσμιος σφαῖρα . τοιοῦτος δή νέμω ὁ ἀριστοτέχνης ὁ ὁ πᾶς πέρας ἑκάτερος ὁ θέσις , ὁ σύμπας οὗτος εὔκοσμος ὡς εἶπον κόσμος καί πήγνυμι καί κινέω · ὁ δέ μεταξύ ὁ πέρας οὗτος διανέμω πάλιν ὁ προσήκω ἕκαστος , καί ὁ μέν ἄνω τάσσω , καί μετεωροπολέω ἐπιτάσσω , καί συμπεριπολέω ὁ ἄνω2 ὁ πᾶς ὅρος ταυτῶς καί κόσμιος εὕω μάλα ὁ ἀεί χρόνος , ὅσος κοῦφος καί δραστικός πρός ὁ χρήσιμος ὁ ὑπόκειμαι εἰμί · τοσοῦτος ὑπερανίσταμαι ὁ μέσος συνετός ἄγαν , ὡς καί ὁ ἐν οὗτος ὁ ψῦχος ἀμετρία ἀποχρώντως