cogPG.PG151 586
καθ´ ἡμᾶς οἰκουμένην ἀφῖκται , οὐδ´ οὕτω μέντ´ ἂν τοῦ παγκοσμίου σεισμοῦ , καὶ τῆς οἱκουμενικῆς Κιταθέσεως καὶ τῆς βροντῆς ἐκείνης τῶν εὐαγγελικῶν φωνῶν ἀνήκοος ἦν . Ἐνεπλήσθη καὶ γὰρ , κατὰ τὸν μέγαν εἰπεῖν Ἡσαῖαν , ἡ σύμπασα γῆ τοῦ γνῶναι τὸν Κύριον , ὡς ὕδωρ πολὺ κατακαλύψαι θαλάσσας . Διὸ δήπου καὶ νῦν μὲν ὁ αὐτὸς ἐντεῦθεν ἐκ προσώπου φησὶ τοῦ Θεοῦ , Ἐπ´ ὅρους ὑύηλοῦ ἀνάβηθι , ὁ θαγγελιζόμενος Σιών . Ὑψωσον τῇ ἰσχύ´ τὴν φωνήν σου , ὁ εὐαγγελιζόμενος Ἰερουσαλὴμ , ὑψώσατε , μὴ φοβεῖσθε . Νῦν δ´ ἐκεῖθεν ὁ θεοπάτωρ αὖθις Δαβὶδ , αὐτὸς δι´ ἑαυτοῦ τὸ παγκόσμιον τουτὶ φθάσας προκαταγγέλλει λαμπρῶς κήρυγμα , Ἀκούσατε ἑαυτὰ , πάντα τὰ ἔθνη , βοῶν , ἐνωτίσασθε , πάντες οἱ κατοικοῦντες τὴν οἰκουμένην , οἷ τε γηγενεῖς καὶ οἱ υἱοὶ τῶν ἀνθρώπων , ἐπὶ τὸ αὐτὸ πλούσιος καὶ πένης . Ἀλλὰ μὴ τῶν προσηλύτων τίς ἐστιν ἐκεῖνος , καὶ τὸν οὐδόν ἄρτι πρώτως τῆς ἱερᾶς αὐλῆς ὑπερβεβηκώς καὶ νῦν ἀρχόμενος εἰς μυστήρια παρακύπτειν Θεοῦ , καὶ οὔπω τῶν θείων φωνῶν ἐκείνων ἐθὰς , οὐδ´ ἐν ἕξει τῶν ἱερῶν γεγονὼς , καὶ διὰ τοῦτο τὰς τῆς ψυχῆς αἰσθήσεις ἁγυμνάστους έχων ἔτι πρός γε τὴν τῶν τοιούτων ἀντίληψιν ; τοῦτο γάρ πως καὶ μᾶλλον ἔοικεν . Εἰ δέ γε τούτων φαίης οὐδέτερον , λείπεται πάντως ἑκόντα κακουργεῖν ἐθέλειν ἐκεῖνον , καὶ τῷ φωτὶ τὸ σκότος τολμηρῶς ἐπεισἀγειν , τῷ φωτί φημι τῷ ἀληθινῷ , κατὰ τὸν τῆς βροντῆς υἱὸν φάναι , τῷ φωτίζοντι πάντα ἄνθρωπον ἐρχόμενον εἰς τὸν κόσμον · καθὰ δήπου καὶ Βαρλαὰμ Ἀ ἐκ Καλαβρίας ἐκεῖνος τοὺς ἐκ τῆς μωρᾶς τῶν Ἐλλήνων σοφίας ὡρμημένους ἑαυτοῦ λόγους τοῖς θεοπνεύστοις λόγοις ἀντιστῆσαι τολμήσας , καὶ μωρὸς ὄντως καὶ ἀνόητος ὑπὸ τῆς Χριστοῦ Ἐκκλησίας ἐν παγκοσμίῳ θεάτρῳ σχεδὸν ἐξελεγχθείς σὺν ἐκείνοις , καὶ τὴν μὲν ἐπιστροφὴν , καὶ τὴν τῶν ὁρθῶν λόγων ὁμολογίαν προσποιησάμενος τέως πρὸς ὥραν , φόβῳ τε καὶ ἀπορίᾳ τοῦ κακῶς πρὸς τὴν ἀλήθειαν ἀντιλέγειν ἔχειν , πρὸς δὲ τὸν ἴδιον ἔμετον καὶ τὴν παλαιάν τε καὶ σύντροφον κακοδοξίαν ἐπανιὼν αἰσχρῶς αὖθις . Ἀλλὰ τούς γε τοιούτους τίς ἂν ὡφελήσειέ ποτε λόγος ; ποία δ´ ἂν καὶ φωνὴ καθικέσθαι δυνηθείη τῆς ψυχῆς , καὶ τῶν ὥτων ἐκείνων , πρὸς τὸν τῆς ἀληθείας λόγον ἑκοντὶ βεβυσμένων , κἀκεῖνα μονονοὺ πρὸς ἐκεῖνον λεγόντων · Ἀπόστησον ἀπ´ ἐμοῦ ἦχον ᾧλῶν σου , καὶ φωνὴν ὁργάνων σου οὐκ ἀκούσομαι ; Ἀλλ´ ἐγὼ σὴν χάριν , ὧ φίλος , οὐδὲ περὶ τούτων αὖθις λέγειν ὀκνήσω · οὐκ ἐγὼ δὲ μᾶλλον αὐτὸς , οὐδὲ γὰρ τὰ παρ´ ἐμαυτοῦ καὶ νῦν ἔρχομαι λέξων , ἀλλὰ τὰς εὐαγγελικάς τε καὶ πνευματικὰς σάλπιγγας Ἀκείνας αὖθις ἀνακινήσων , τὸ μέγα τε καὶ ἀξιάκουστον συνήθως ἐνηχούσας μέλος τοῖς ὧτα κεκτημένοις , ὥστε ἀκούειν κατὰ τοὺς ἐκεῖθεν ἱερούς φημι χρηΚσμοὺς καὶ τὰς ὑποθήκας . Ὁ ἔχων , καί γάρ φησιν , ὥτα ἀκούειν ἀκουέτω . Ἀλλὰ πρὶν τῶν εὐαγγελικῶν τε καὶ δεσποτικῶν ἅψασθαι και ἡμᾶς περὶ τούτου λόγων , ἐκεῖνο τὸν προσδιαλεγόμενον , ἢ διδάσκοντα ταῦτα ἡδέως αὐτὸς ἂν ἐροίμην · Εἰ πᾶν , ὡ θαυμάσιε , τὸ μὴ ὁρώμενον ἄκτιστον κατὰ σὲ , οὐδὲ ὁ ἄγγελος , ὡς ἄν αὐτὸς εἴποις , οὐδὲ ὁ δαίμων κτιστοί · ἀόρατοι γάρ · τί δὲ καὶ ὁ σὸς νοῦς καὶ ἡ ψυχήτ ἅρ´ ἐπειδὴ καὶ ταῦτα μὴ πέφυκας ὁρᾷν , ἄκτιστα δι´ αὐτὸ τοῦτο καὶ θεῖα ; Καὶ πῶς οἷόν τε ; εἰ μὴ καὶ τούτων βούλοιο τῆς δημιουργίας τὸν Θεὸν ἴσως αὐτὸς ἀφελέσθαι , μᾶλλον δὲ τὰ τοῦ Θεοῦ κτίσματα τῆς τοσαύτης ἀποστερῆσαι τιμῆς · οὐδὲ γὰρ μικρὸν αὐτοῖς οὐδὲ τοῦτο ἦπου σὺ καὶ τὴν ἐν ἀρχῇ τῆς κτίσεως σύν γε τῷ οὐρανῷ ποιηθεῖσαν γῆν ἄκτιστον κατὰ πολλὴν τὴν ἐξουσίαν ἐρεῖς , ἐπειδὴ καὶ ταύτην ἀόρατον ὁ τὰ περὶ τῆς τοῦ κόσμου φιλοσοφῶν γενέσεως ἔφησεν εἶναι τὸ τηνικαῦτα , εἴτε διὰ τὸ ἐπιπολάζον αὐτῇ σὺν τῇ ἀβύσσῳ σκότος τῇ τοῦ φωτὸς ἀπουσίᾳ , εἴτε διὰ τὸ μηδέπω τὸν ὁρῶντα παρεῖναι , ἢ καὶ δι´ ἄμφω ταῦτα . Ἀλλ´ οὐχ οὕτως ἔχει , σοφώτατε · οὔτε γὰρ ἄν τις ἄκτιστά ποτε τὰ Θεοῦ δηλαδὴ κτίσματα σωφρονῶν εἴποι , οὔτε πᾶν τὸ τοῖς ἀνθρωπίνοις ὀφθαλμοῖς ἀόρατον πάντως καὶ ἄκτιστον · ἀλλὰ τὸ μὲν ἄκτιστον καὶ ἀόρατον ἐξ ἀνάγκης ἐπειδὴ καὶ θεῖον , καὶ ὑπὲρ πᾶσαν γενητὸν , φύσιν ἄντικρυς · οὐ πᾶν δὲ τὸ ἀόρατον ἤὸη καὶ ἄκτιστον · οὐδὲ γὰρ ἀντιστρέφει · ἐπειδὴ καὶ τῶν κτισμάτων ἀόρατα πολλὰ πρὸς τοῖς εἰρημένοις κατὰ διαφόρους αἰτίας καὶ λόγους . Ἀλλὰ ταῦτα μὲν ὥστε καὶ τὴν δοκοῦσαν λογικὴν ταύτην ἔνστασιν καὶ τὴν σοφὴν τοῦ λόγου διαίρεσιν καὶ τὸν θεμέλιον σαθρὰ καὶ οὐκ ἀληθεύοντα δεῖξαι · ἐπὶ δὲ τὸ προκείμενον ἐπανέλθωμεν αὖθις . Ματθαῖος μὲν οῦν ὁ τῶν ἄλλων μαθητῶν πρῶτος ἢ ἐπὶ τὴν εὐαγγελικὴν ἐλθὼν συγγραφὴν πρὸς τὴν ἐξήγησιν ἥκων τοῦ μυστηρίου τῆς θείας μεταμορφώσεως , ἓξ πρότερον ἡμέραις τὸν αἴτιον τοῦ μυστηρίου Χριστὸν αὐτὸν ἐκεῖνον εἰσάγει περὶ ἑαυτοῦ τοῖς ἀποστόλοις οὕτω προλέγοντα · Ἀμὴν λέγω ὑμῖν εἰσί τινες τῶν ὡδε ἑστῶτες , οἵτινες οὐ μὴ γεόσωνται θανάτου , ἔως ἂν ἴδωσι τὸν Υλὸν τοῦ ἀνβρώπου ἐρχόμενον ἐν τῇ βασιλείᾳ αὐτοῦ . Ἥκουσας ; Ἔως ἂν ἴδωσι , φησὶ Χριστὸς ὁ ἀψευδὴς προφήτης καὶ Δεσπότης τοῦ μέλλοντος . Οὐκοῦν εἶδον · οὐδὲ γὰρ ἔνι τὴν αὐτοαλήθειαν τὴν ἐπαγγελίαν ποτὲ διαψεύσασθαι · οὔκουν οὐδὲ διέψευσται . Εαὶ μεθ´ ἡχμέρας , φησὶν , ἔξ παραλαμβάνει ὁ Ἰησοῦς τὸν Πέτρον καὶ Ἰάκωβον , καὶ Ἰωάννην τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ , καὶ ἀναφέρει αὐτοὺς εἰς ὄρος ὑψηλὸν κατ´ ἰδίαν , καὶ μετεμορφώθη ἔμπροσθεν αὐτῶν . Προσέσχες ; ἔμπροσθεν αὐτῶν , φησὶ , μετεμορφώθη · ἵνα τὴν δόξαν τῆς μεταμορφώσεως αὐτοῦ πάντως ἴδωσιν , οὐχ ἵνα μὴ ἴδωσι · τί γὰο ἔδει καὶ προλέγειν καὶ τῶν ἄλλων αὐτοὺς μαθητῶν ἐκλέγεσθαι , καὶ κατ´ ἰδίαν ἀναφέρειν εἰς τὸ ὄρος καὶ μεταμορφοῦσθαι ἔμπροσθεν αὐτῶν , εἴ γε τὴν τῆς μεταμορφώσεως ἑαυτοῦ δόξαν ἀποκρύπτειν αὐτῶν ἔμελλεν ; Ὅθεν δῆλον , ὅτι καὶ εἶδον τὰ τοῖς ἀνθρωπίνοις ἀθέατα ὄμμασι , καὶ τοῦ φρικτοῦ μυστηρίου κεκοινωνήκασι τῆς θεότητος , δι´ ὁ καὶ πάντα ἑκεῖνα γέγονεν . Ὅθεν καὶ καταβαινόντων αὐτῶν ἐκ τοῦ δρους , φησιν αὖθις ὁ αὐτὸς εὐαγγελιστὴς , ἐνετείλατο αὐτοῖς ὁ Ἰησοὺς λέγων , Μηδενὶ εἰπητε τὸ ὅραμα , ἔως οὖ ὁ Υἱθς τοῦ ἀνθρώπου ἐκνεκ ὥν
Lemmas: καθ´ ἐγώ οἰκέω ἀφικνέομαι , οὐδός οὗτος μέντε εἄν ὁ παγκόσμιος σεισμός , καί ὁ οἰκουμενικός Κιταθέσεως καί ὁ βροντή ἐκεῖνος ὁ εὐαγγελικός φωνή ἀνήκοος εἰμί . ἐμπίμπλημι καί γάρ , κατά ὁ μέγας εἶπον Ἠσαΐας , ὁ σύμπας γῆ ὁ γιγνώσκω ὁ κύριος , ὡς ὕδωρ πολύς κατακαλύπτω θάλασσα . Διὸ δήπου καί νῦν μέν ὁ αὐτός ἐντεῦθεν ἐκ πρόσωπον φημί ὁ Θεός , Ἐπ´ ὅρος υυαλεω ἀναβαίνω , ὁ θαγγελιζόμενος Σιών . ὑψόω ὁ ἰσχύς ὁ φωνή σύ , ὁ εὐαγγελίζω Ἱεροσόλυμα , ὑψόω , μή φοβέω . νῦν δδʹ ἐκεῖθεν ὁ θεοπάτωρ αὖθις Δαυίδ , αὐτός δις ἑαυτοῦ ὁ παγκόσμιος οὗτος φθάνω προκαταγγέλλω λαμπρῶς κήρυγμα , ἀκούω ἑαυτοῦ , πᾶς ὁ ἔθνος , βοῦς , ἐνωτίζομαι , πᾶς ὁ κατοικέω ὁ οἰκέω , οἷ τε γηγενής καί ὁ υἱός ὁ ἄνθρωπος , ἐπί ὁ αὐτός πλούσιος καί πένης . ἀλλά μή ὁ προσήλυτος τίς εἰμί ἐκεῖνος , καί ὁ οὐδός ἄρτι πρῶτος ὁ ἱερός αὐλή ὑπερβαίνω καί νῦν ἄρχω εἰς μυστήριον παρακύπτω Θεός , καί οὔπω ὁ θεῖον φωνή ἐκεῖνος ἐθάς , οὐδός ἐν ἔχω ὁ ἱερός γίγνομαι , καί διά οὗτος ὁ ὁ Ψυχή αἴσθησις αγύμναστος ἔχω ἔτι πρός γε ὁ ὁ τοιοῦτος ἀντίληψις ; οὗτος γάρ πως καί μᾶλλον ἔοικα . εἰμί δέ γε οὗτος φημί οὐδέτερος , λείπω πάντως ἑκών κακουργέω ἐθέλω ἐκεῖνος , καί ὁ φάος ὁ σκότος τολμηρός ἐπεισάγω , ὁ φάος φημί ὁ ἀληθινός , κατά ὁ ὁ βροντή υἱός φαίνω , ὁ φωτίζω πᾶς ἄνθρωπος ἔρχομαι εἰς ὁ κόσμος · καθά δήπου καί Βαρλαάμ ὅς ἐκ Καλαβρία ἐκεῖνος ὁ ἐκ ὁ μωρός ὁ Ἕλλην σοφία ὁρμάω ἑαυτοῦ λόγος ὁ θεόπνευστος λόγος ἀνθίστημι τολμάω , καί μωρός εἰμί καί ἀνόητος ὑπό ὁ Χριστός ἐκκλησία ἐν παγκόσμιος θέατρον σχεδόν ἐξελέγχω σύν ἐκεῖνος , καί ὁ μέν ἐπιστροφή , καί ὁ ὁ ὀρθός λόγος ὁμολογία προσποιέω τέως πρός ὥρα , φόβος τε καί ἀπορία ὁ κακῶς πρός ὁ ἀλήθεια ἀντιλέγω ἔχω , πρός δέ ὁ ἴδιος ἔμετος καί ὁ παλαιός τε καί σύντροφος κακοδοξία ἐπανέρχομαι αἰσχρῶς αὖθις . ἀλλά ὁ γε τοιοῦτος τίς εἄν ὠφελέω ποτός λόγος ; ποῖος δδʹ εἄν καί φωνή καθικνέομαι δύναμαι ὁ Ψυχή , καί ὁ οὖς ἐκεῖνος , πρός ὁ ὁ ἀλήθεια λόγος ἑκοντί βύας , ἐκεῖνος μονονού πρός ἐκεῖνος λέγω · ἀφίστημι ἀπ´ ἐγώ ἦχος ὅλος σύ , καί φωνή ὄργανον σύ οὐ ἀκούω ; Ἀλ ἐγώ σός χάρις , ἵημι φίλος , οὐδέ περί οὗτος αὖθις λέγω ὀκνέω · οὐ ἐγώ δέ μᾶλλον αὐτός , οὐδέ γάρ ὁ παρ´ ἐμαυτοῦ καί νῦν ἔρχομαι λέγω , ἀλλά ὁ εὐαγγελικός τε καί πνευματικός σάλπιγξ ακειναω αὖθις ἀνακινέω , ὁ μέγας τε καί ἀξιάκουστος συνήθης ἐνηχέω μέλος ὁ ἄτη κτάομαι , ὥστε ἀκούω κατά ὁ ἐκεῖθεν ἱερός φημί χρηΚσμοὺς καί ὁ ὑποθήκη . ὁ ἔχω , καί γάρ φημί , οὖς ἀκούω ἀκούω . ἀλλά πρίν ὁ εὐαγγελικός τε καί δεσποτικός ἅπτω και ἐγώ περί οὗτος λόγος , ἐκεῖνος ὁ προσδιαλέγομαι , ἢ διδάσκω οὗτος ἡδύς αὐτός εἄν εἴρω · εἰμί πᾶς , εἰμί θαυμάσιος , ὁ μή ὁράω ἄκτιστον κατά σύ , οὐδέ ὁ ἄγγελος , ὡς ἄν αὐτός εἶπον , οὐδέ ὁ δαίμων χτιστός · ἀόρατος γάρ · τίς δέ καί ὁ σός νόος καί ὁ ψυχήτ ὅρ ἐπεί καί οὗτος μή φύω ὁράω , ἄκτιστος δις αὐτός οὗτος καί θεῖον ; καί πῶς οἷος τε ; εἰμί μή καί οὗτος βούλομαι ὁ δημιουργία ὁ θεός ἴσως αὐτός ἀφαιρέω , μᾶλλον δέ ὁ ὁ Θεός κτίσμα ὁ τοσοῦτος ἀποστερέω τιμή · οὐδέ γάρ μικρός αὐτός οὐδέ οὗτος ἦπου σύ καί ὁ ἐν ἀρχή ὁ κτίσις σῦς γε ὁ οὐρανός ποιέω γῆ ἄκτιστον κατά πολύς ὁ ἐξουσία εἴρω , ἐπεί καί οὗτος ἀόρατος ὁ ὁ περί ὁ ὁ κόσμος φιλοσοφέω γένεσις φημί εἰμί ὁ τηνικαῦτα , εἴτε διά ὁ ἐπιπολάζω αὐτός σύν ὁ ἄβυσσος σκότος ὁ ὁ φάος ἀπουσία , εἴτε διά ὁ μηδέπω ὁ ὁράω πάρειμι , ἢ καί δις ἄμφω οὗτος . Ἀλ οὐ οὕτως ἔχω , σοφός · οὔτε γάρ ἄν τις ἄκτιστος ποτός ὁ Θεός δηλαδή κτίσμα σωφρονέω εἶπον , οὔτε πᾶς ὁ ὁ ἀνθρώπινος ὀφθαλμός ἀόρατος πάντως καί ἄκτιστον · ἀλλά ὁ μέν ἄκτιστον καί ἀόρατος ἐκ ἀνάγκη ἐπεί καί θέω , καί ὑπέρ πᾶς γενητός , φύσις ἄντικρυς · οὖον πᾶς δέ ὁ ἀόρατος ἦ καί ἄκτιστον · οὐδέ γάρ ἀντιστρέφω · ἐπεί καί ὁ κτίσμα ἀόρατος πολύς πρός ὁ εἴρω κατά διάφορος αἴτιος καί λόγος . ἀλλά οὗτος μέν ὥστε καί ὁ δοκέω λογικός οὗτος ἔνστασις καί ὁ σοφός ὁ λόγος διαίρεσις καί ὁ θεμέλιος σαθρός καί οὐ ἀληθεύω δείκνυμι · ἐπί δέ ὁ πρόκειμαι ἐπανέρχομαι αὖθις . Ματθαῖος μέν χύτρειος ὁ ὁ ἄλλος μαθητής πρῶτος ἢ ἐπί ὁ εὐαγγελικός ἔρχομαι συγγραφή πρός ὁ ἐξήγησις ἥκω ὁ μυστήριον ὁ θεῖος μεταμόρφωσις , ἓξ πρότερος ἡμέρα ὁ αἴτιος ὁ μυστήριον Χριστός αὐτός ἐκεῖνος εἰσάγω περί ἑαυτοῦ ὁ ἀπόστολος οὗτος προλέγω · ἀμήν λέγω σύ εἰμί τις ὁ ὧδε ἵστημι , ὅστις οὖον μή γίγνομαι θάνατος , ἔως εἄν ὁράω ὁ ἰάλλω ὁ ἀνβρώπου ἔρχομαι ἐν ὁ βασίλεια αὐτός . ἀκούω ; ἔως εἄν ὁράω , φημί Χριστός ὁ ἀψευδής προφήτης καί Δεσπότης ὁ μέλλω . οὐκοῦν εἶδον · οὐδέ γάρ ἐν ὁ αὐτοαλήθεια ὁ ἐπαγγελία ποτέ διαψεύδω · οὔκουν οὐδέ διαψεύδω . ἑός μεθ´ ἡχμέρας , φημί , ἐκ παραλαμβάνω ὁ Ἰησοῦς ὁ Πέτρος καί Ἰάκωβος , καί Ἰωάννης ὁ ἀδελφός αὐτός , καί ἀναφέρω αὐτός εἰς ὄρος ὑψηλός κατ´ ἴδιος , καί μεταμορφόω ἔμπροσθεν αὐτός . προσέχω ; ἔμπροσθεν αὐτός , φημί , μεταμορφόω · ἵνα ὁ δόξα ὁ μεταμόρφωσις αὐτός πάντως ὁράω , οὐ ἵνα μή ὁράω · τίς γάο ἐσθίω καί προλέγω καί ὁ ἄλλος αὐτός μαθητής ἐκλέγω , καί κατ´ ἴδιος ἀναφέρω εἰς ὁ ὄρος καί μεταμορφόω ἔμπροσθεν αὐτός , εἰμί γε ὁ ὁ μεταμόρφωσις ἑαυτοῦ δόξα ἀποκρύπτω αὐτός μέλλω ; ὅθεν δῆλος , ὅτι καί εἶδον ὁ ὁ ἀνθρώπινος ἀθέατος ὄμμα , καί ὁ φρικτός μυστήριον κοινωνέω ὁ θεότης , δις ὁ καί πᾶς ἐκεῖνος γίγνομαι . ὅθεν καί καταβαίνω αὐτός ἐκ ὁ δρους , φημί αὖθις ὁ αὐτός εὐαγγελιστής , ἐντέλλω αὐτός ὁ Ἰησούς λέγω , μηδείς εἶπον ὁ ὅραμα , ἔως οὖον ὁ Υἱθς ὁ ἄνθρωπος ἐκνέω ἀνά