cogPG.PG151 348
ἐτράπετο , ἀποφεύγων καὶ μὴ καττπειθὴς ὅλος γινόμενος εἰς τὴν σύνοδον ἀπαντῆσαι . καὶ τοῖς κατηγορηθεῖσι παρ´ αὐτοῦ μοναχοῖς ἐς λόγους ἐλθεῖν καὶ ἀντικαταστῆναι αὐτοῖς , ἐφ´ οἷς κατ´ αὐτων συνεγράψατο , πρόφασιν μὲν τῆς ἀποφυγῆς ποιούμενος τηνικαῦτα τὴν βασιλικὴν ἀποδημίαν , τῆ δ´ ἀληθείᾳ ἑαυτοῦ καταγνοὺς , καὶ τὸν ἐντεῦθεν ἔλεγχον δεδιώς . εʹ . Ἔπειτα συνόδου συγκροτηθείσης παρουσίᾳ καὶ τοῦ ἐκ Θεοῦ βασιλέως τοῦ ἀοιδίμου καὶ μακαρίτου ἐν τῷ περιωνύμῳ ναῳ τῆς τοῦ Θεοῦ Λόγου σοφίας , τῆς τε συγκλήτου καὶ οὐκ ὀλίγων ἀπό τε τῶν τιμιωτάτων ἀρχιμανδριτῶν καὶ καθηγουμένων , καὶ τῶν τῆς πολιτείας συνειλεγμένων , μεταπεμφθείς καὶ ὁ αὐτὸς Βαρλαὰμ , καὶ προτραπεὶς εἰπεῖν καὶ ἀποδεῖξαι εἴ τι εἰπεῖν ἔχει κατὰ τῶν καθ´ ἡσυχίαν ζώντων μοναχῶν . Παρόντων ἤδη καὶ αὐτῶν τῇ συνόδῳ , αὐτὸς ὡσπερεὶ τοῦ προκειμένου λήθην παθὼν , μάλιστα δὲ συγχέειν πειρώμενος τὰ τῆς ὑποθέσεως , εἰς ἐρωτήσεις καὶ ἀπορίας ἐχωρεῖτο δογματικάς , καὶ λύσεις τῶν ἀπορημάτων ἐζήτει . Εἰς ὃ καὶ ἐνιστάμενος καὶ ἰσχυριζόμενος μηδέν τι πρότερον εἰπεῖν , πρὶν ἂν τὴν ἐπὶ ταῖς ἐρωτήσεσι ταύταις ἀπόκρισιν καὶ λύσιν κομίσηται , ἐπειδὴ ἅπαξ καὶ δίς καὶ μετ´ ἐμβριθείας ἀποκρουσθεὶς , οὐκ ἐνεδίδου τῆς ἐνστάσεως ταύτης , οὐδὲ ἐπείθετο λέγειν περὶ τῆς τῶν προκειμένων ἐξετάσεως , τῆς κατὰ τῶν μοναχῶν δηλαδὴ ἐγγράφου παρ´ αὐτοῦ κατηγορίας . Κϛʹ . Ἐπέτρεψεν ἡ μετοιότης ἡμῶν ἀναγνωσθῆναι εἰς ἐπήκοον τῆς συνόδου τοὺς ἱεροὺς καὶ θείους κανόνας , δι´ ὧν ἀπηγόρευται καὶ οὐδαμῶς παρακεχώρηται , μὴ μόνον τοῖς κατ´ αὐτὸν , ἀλλὰ καὶ τοῖς ἄλλοις πᾶσι μηδέν τι περὶ δογμάτων κινεῖν , καὶ τοῖς ἅλλοις ἐντεῦθεν πάντως ἀνάγκην ἐπιτιοέναι , περὶ τοιούτων ἀπολογεῖσθαι , μηδὲ διδασκαλικὸν ἑαυτοῖς περιτιθέντας ἀξίωμα , διεξιέναι περί τινων ἐκκλησιαστικῶν ὑποθέσεων . Μόνοις γὰρ ἐδόθη τοῦτο τοῖς ἀρχιερεῦσι Θεοῦ παοὰ τῆς ἄνωθεν χάριτος , ὦησὶ νὰρ ὁ ξδ κανὼν τῆς ϛʹ συνόδου , Οὐ χρὴ λαῖκὸν δημοσίᾳ λόγον κινεῖν , ἢ διδάσκειν , ἀξίωμα διδασκαλικὸν ἐντεῦθεν περιποιούμενον , ἀλλ´ εἴκειν τῇ παρὰ τοῦ Κυρίου παραδοθείσῃ τάξει , καὶ τὸ οὗς τοῖς τὴν χάριν τοῦ διδασκαλικοῦ λόγου λαβοῦσι διανοίγειν , καὶ τὰ θεῖα παρ´ αὐτῶν ἐκδιδάσκεσθαι . Ἐν γὰρ τῆ μιᾷ Ἐκκλησίᾳ διάφορα μέλη πεποίηκεν ὁ Θεὸς , κατὰ τὴν τοῦ Ἀποστόλου φωνὴν ἡν ὁ Θεολόγος ἑρμηνεύων Γρηγόριος . σαφῶς τὴν ἐν τούτοις τάξιν παρίστησι λέγων · Ταύτην αἰδώμεθα τὴν τάξιν , ἀδελφοὶ , ταύτην φυλάττωμεν . Ὁ μὲν ἔστω τις ἀκοὴ , ὁ δὲ γλῶσσα , ὁ δὲ χεὶρ , ὁ δὲ ἄλλο τι · ὁ μὲν διδασκέτω , ῥ δὲ μανθανέτω · καὶ ὁ μανθάνων , ἐν εὐπειθείᾳ καὶ ὁ χορηγῶν ἐν ἱλαρότητι , καὶ ὀ ὑπουργῶν ἐν προθυμίᾳ . Μὴ πάντες ὧμεν γλῶσσα τὸ ἑτοιμότερον , μὴ πάντες ἀπόστολοι , μὴ πάντες προφῆται , μὴ πάντες διερμηνεύωμεν . Καὶ μετά τινα · Τί σεαυτὸν ποιεῖς ποιμένα , πρόβατον ὥν ; Τί γίνη κεφαλὴ , ποῦς τυγχάνων ; Γί στρατηγεῖν ἐπιχειρεῖς , τεταγμένος ἐν στρατιώταις ; Καὶ ἑτέρωθι ἡ Σοφία διακελεύεται · πένης ὥν πλουσίῳ . Μηδὲ ζήτει τῶν σοφῶν εἶνικ σοφώτερος . Εἰ δέ τις ἁλῷ τὸν παρόντα παρασαλεύων κανόνα , ἐπὶ ἡμέρας ἀφοριζέσθω τεσσαράκοντα . Καὶ πάλιν ὁ τῆς ἐν Χαλκηδόνι κανὼν ἐννέα καὶ δέκατος , Δεῖ τοὺς τῶν ἐκκλησιῶν προεστῶτας , ἐν πάσῃ μὲν ἡμέρᾳ , ἐξαιρέτως δὲ ταῖς Κυριακαῖς , πάντα τὸν κλῆρον καὶ τὸν λαὸν ἐκδιδάσκειν τοὺς τῆς εὐσεβείας λόγους , ἐκ τῆς θείας Γραφῆς ἀναλεγομένους τὰ τῆς ἀληθείας νοήματά τε καὶ ὁήαατα καὶ μὴ παραβαίνοντας τοὺς ἤδη τεθέντας ὅρους , ἢ τὴν ἐκ τῶν θεοφόρων Πατέρων παράδοσιν . Ἀλλὰ καὶ εἰ γραφικὸς ἀνακινηθείη λόγος , μὴ ἄλλως τοῦτον ἑρμηνευέτωσαν , ἢ ὡς ἂν οἱ τῆς Ἐκκλησίας φωστῆρες καὶ διδάσκαλοι διὰ τῶν οἰκείων συγγραμμάτων παρέθεντο . Καὶ μᾶλλον ἐν τούτοις εὐδοκιμείτωσαν , ἢ λόγους οἰ κείους συντάττοντες , ἔστιν ὅτε ἀπόρως ἔχοντες πρὸς τοῦτο , ἀποπίπτοιεν τοῦ προσήκοντος . Διὰ γὰρ τῆς τῶν προειρημένων Πατέρων διδασκαλίας οἱ λαοὶ ἐν γνώσει γινόμενοι τῶν τε σπουδαίων καὶ αἱρετῶν καὶ τῶν ἀσυμφόρων καὶ ἀποβλήτων , τὸν βίον μεταῤῥυθμίζουσι πρὸς τὸ βέλτιον , καὶ τὸ τῆς ἀγνοίας οὐχ ἀλίσκονται πάθει , ἀλλὰ προσέχοντες τῇ διδασκαλίᾳ , ἑαυτοὺς πρὸς τὸ μὴ κακῶς παθεῖν παραθήγουσι , καὶ φόβῳ τῶν ἐπηρτημένων τιμωριῶν τὴν σωτηρίαν αὐτοῖς ἐξεργάζονται . ζʹ . Μετὰ μέντοι τὴν ἀνάγνωσιν τῶν αὐτῶν ἱρῶν καὶ θείων κανόνων προσεκομίσθησαν ἐπὶ τοῦ μέσου ἃς ὁ Βαρλαὰμ φθάσας ἐποιήσατο ἁναφορὰς κατὰ τῶν μοναχῶν · καὶ ἀναγνωσθεισῶν τῶν τοιούτων ἀναφορῶν , προετράπη ὁ διαληφθείς ἱερομόναχος κὺρ Τρηγόριος ὁ Παλαμᾶς τὴν ἐπ´ αὐταῖς ποιήσασθαι ἀπολογίαν , ὡς αὐτοῦ μάλιστα καθαπτομέναις , ὅστις καὶ εἰπὼν ἐν προοιμίου λόγῳ , καὶ ἀπολογησὰμενος ὅσα εἰκὸς , ἔπειτα διηγήσατο καὶ ὡς ἐπισυνέβη τὰ τῆς αὐτῶν διαφορᾶς , προτέρου τοῦ αὐτοῦ Βαρλαὰμ συγγραψαμένου καὶ κατηγορήσαντος αὐτῶν ἂπερ ἀνωτέρω εἴρηται , καὶ ἐναντία τοῖς τῶν Πατέρων θείοις λόγοις , ὡς ἀπεδείχθη , ἐκθεμένου , καὶ ὡς ἐξ ἀνάγκης καὶ αὐτὸς πρὸς τὴν ἀπολογίαν καὶ ἀντίῤῥησιν κεκίνηται . ηʹ . Ἔπειτα ὡρίσθη ἐνεχθῆναι τὰ τοῦ Βαρλκὰμ συγγράμματα , ἃ καὶ πρὸς ἐξαπάτην τῶν ἀκουόνταν κατὰ Μασσαλιανῶν ἐπέγραφεν . Ἐν οἷς συγγράμμασιν ἔλεγε καὶ περὶ τοῦ ἀπροσίτου φωτὸς τῆς μεταμορφώσεως τοῦ Δεσπότου Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ , καὶ τῶν τῆς τοῦ φωτὸς τούτου θέας ἠξιωμένων προκρίτων μαθητῶν αὐτοῦ καὶ ἀποστόλων , λέξεσιν αὐταῖς τάδε · Τὴ ἐν Θαβωρίῳ λάμψαν φῷς θεότητος οὐκ ἀπρόσιτον ἦν , οὐδὲ κατὰ ἀλήθειαν ὑπῆρχε φῶς θεότητος , οὐδὲ ἀγγέλων ὅλως ἱέρώτα . ρον ἢ θειότερον , ἀλλὰ καὶ χεῖρον καὶ κατώτερον καὶ αὐτῆς τῆς ἡμετέρας νοήσεως . Πάντα γὰρ τά τε νοήματα καὶ τὰ νοούμενα σεμνότερά ἐστι τοῦ φωτὸς ἐκείνου , ὡς τῇ ὄψει διὰ τοῦ ἀέρος προσπίπτοντος , καὶ αἰσθητικῇ ὅυνάμει ὑποπίπτοντος , καὶ τὰ αἰσθητὰ μόνα δεικνύντος τοῖς ὁρῶσιν , ὑλικοῦ τε ὄντος καὶ ἐσχηματισμένου , καὶ ἐν τόπῳ καὶ ἐν χρόνω φαινο μένου καὶ τὸν ἀέρα χρωματίζοντος , καὶ νῦν μὲν
Lemmas: τρέπω , ἀποφεύγω καί μή καταπειθής ὅλος γίγνομαι εἰς ὁ σύνοδος ἀπαντάω . καί ὁ κατηγορέω παρ´ αὐτός μοναχός εἰς λόγος ἔρχομαι καί ἀντικαθίστημι αὐτός , ἐφίημι ὅς κατ´ αὐτῖς συγγράφω , πρόφασις μέν ὁ ἀποφυγή ποιέω τηνικαῦτα ὁ βασιλικός ἀποδημία , τῆ δδʹ ἀλήθεια ἑαυτοῦ καταγιγνώσκω , καί ὁ ἐντεῦθεν ἔλεγχος δείδω . εἰ . ἔπειτα σύνοδος συγκροτέω παρουσία καί ὁ ἐκ Θεός βασιλεύς ὁ ἀοίδιμος καί μακαρίτης ἐν ὁ περιώνυμος νάω ὁ ὁ Θεός Λόγος σοφία , ὁ τε σύγκλητος καί οὐ ὀλίγος ἀπό τε ὁ τίμιος ἀρχιμανδρίτης καί καθηγέομαι , καί ὁ ὁ πολιτεία συλλέγω , μεταπέμπω καί ὁ αὐτός Βαρλαάμ , καί προτρέπω εἶπον καί ἀποδείκνυμι εἰμί τίς εἶπον ἔχω κατά ὁ καθ´ ἡσυχία ζῶ μοναχός . πάρειμι ἤδη καί αὐτός ὁ σύνοδος , αὐτός ὡσπερεί ὁ πρόκειμαι λήθη πάσχω , μάλιστα δέ συγχέω πειράω ὁ ὁ ὑπόθεσις , εἰς ἐρωτάω καί ἀπορία χωρέω δογματικός , καί λύω ὁ ἀπόρημα ζητέω . εἰς ὅς καί ἐνίστημι καί ἰσχυρίζομαι μηδείς τίς πρότερος εἶπον , πρίν εἄν ὁ ἐπί ὁ ἐρώτησις οὗτος ἀπόκρισις καί λύσις κομίζω , ἐπεί ἅπαξ καί δίς καί μετέ ἐμβρίθεια ἀποκρούω , οὐ ἐνδίδωμι ὁ ἔνστασις οὗτος , οὐδέ πείθω λέγω περί ὁ ὁ πρόκειμαι ἐξέτασις , ὁ κατά ὁ μοναχός δηλαδή ἐγγράφω παρ´ αὐτός κατηγορία . κϛʹ . ἐπιτρέπω ὁ μετοιοτω ἐγώ ἀναγιγνώσκω εἰς ἐπήκοος ὁ σύνοδος ὁ ἱερός καί θεῖος κανών , δις ὅς ἀπαγορεύω καί οὐδαμῶς παραχωρέω , μή μόνος ὁ κατ´ αὐτός , ἀλλά καί ὁ ἄλλος πᾶς μηδείς τίς περί δόγμα κινέω , καί ὁ ἁλύς ἐντεῦθεν πάντως ἀνάγκη ἐπιτίθημι , περί τοιοῦτος ἀπολογέομαι , μηδέ διδασκαλικός ἑαυτοῦ περιτίθημι ἀξίωμα , διεξιέναι περί τίνω ἐκκλησιαστικός ὑπόθεσις . Μόνος γάρ δίδωμι οὗτος ὁ ἀρχιερεύς Θεός πηοός ὁ ἄνωθεν χάρις , ὠθέω νηρ ὁ ξδʹ κανών ὁ ϛυʹ σύνοδος , οὖον χρή λαϊκός δημόσιος λόγος κινέω , ἢ διδάσκω , ἀξίωμα διδασκαλικός ἐντεῦθεν περιποιέω , ἀλ εἴκω ὁ παρά ὁ κύριος παραδίδωμι τάξις , καί ὁ ὗς ὁ ὁ χάρις ὁ διδασκαλικός λόγος λαμβάνω διανοίγω , καί ὁ θεῖον παρ´ αὐτός ἐκδιδάσκω . ἐν γάρ τῆ εἷς ἐκκλησία διάφορος μέλος ποιέω ὁ θεός , κατά ὁ ὁ ἀπόστολος φωνή ἐάν ὁ Θεολόγος ἑρμηνεύω Γρηγόριος . σαφῶς ὁ ἐν οὗτος τάξις παρίστημι λέγω · οὗτος αἰδέομαι ὁ τάξις , ἀδελφός , οὗτος φυλάσσω . ὁ μέν ἵστημι τις ἀκοή , ὁ δέ γλῶσσα , ὁ δέ χείρ , ὁ δέ ἄλλος τίς · ὁ μέν διδάσκω , Ῥ δέ μανθάνω · καί ὁ μανθάνω , ἐν εὐπείθεια καί ὁ χορηγός ἐν ἱλαρότης , καί ὁ ὑπουργέω ἐν προθυμία . μή πᾶς ἵημι γλῶσσα ὁ ἑτοῖμος , μή πᾶς ἀπόστολος , μή πᾶς προφήτης , μή πᾶς διερμηνεύω . καί μετά τις · τις σαυτοῦ ποιέω ποιμήν , πρόβατον ἀνά ; τις γίγνομαι κεφαλή , Ποῦς τυγχάνω ; γία στρατηγέω ἐπιχειρέω , τάσσω ἐν στρατιώτης ; καί ἑτέρωθι ὁ Σοφία διακελεύομαι · πένης ἀνά πλούσιος . μηδέ ζητέω ὁ σοφός εἶνικ σοφός . εἰμί δέ τις ἁλίσκομαι ὁ πάρειμι παρασαλεύω κανών , ἐπί ἡμέρα ἀφορίζω τεσσαράκοντα . καί πάλιν ὁ ὁ ἐν Χαλκηδών κανών ἐννέα καί δέκατος , Δεύς ὁ ὁ ἐκκλησία προίστημι , ἐν πᾶς μέν ἡμέρα , ἐξαίρετος δέ ὁ κυριακός , πᾶς ὁ κλῆρος καί ὁ λαός ἐκδιδάσκω ὁ ὁ εὐσέβεια λόγος , ἐκ ὁ θεῖος γραφή ἀναλέγω ὁ ὁ ἀλήθεια νόημα τε καί ὁήαατα καί μή παραβαίνω ὁ ἤδη τίθημι ὅρος , ἢ ὁ ἐκ ὁ θεόφορος Πατέρων παράδοσις . ἀλλά καί εἰμί γραφικός ἀνακινέω λόγος , μή ἄλλως οὗτος ἑρμηνεύω , ἢ ὡς εἄν ὁ ὁ ἐκκλησία φωστήρ καί διδάσκαλος διά ὁ οἰκέω σύγγραμμα παρατίθημι . καί μᾶλλον ἐν οὗτος εὐδοκιμέω , ἢ λόγος ὁ Κείος συντάσσω , εἰμί ὅτε ἀπόρως ἔχω πρός οὗτος , ἀποπίπτω ὁ προσήκω . Ζεύς γάρ ὁ ὁ προερέω Πατέρων διδασκαλία ὁ λαός ἐν γνῶσις γίγνομαι ὁ τε σπουδαῖος καί αἱρετός καί ὁ ἀσύμφορος καί απόβλητος , ὁ βίος μεταρρυθμιζεω πρός ὁ ἀγαθός , καί ὁ ὁ ἄγνοια οὐ ἁλίσκομαι πάθος , ἀλλά προσέχω ὁ διδασκαλία , ἑαυτοῦ πρός ὁ μή κακῶς πάσχω παραθήγω , καί φόβος ὁ ἐπαρτάω τιμωρία ὁ σωτηρία αὐτός ἐξεργάζομαι . γῆ . μετά μέντοι ὁ ἀνάγνωσις ὁ αὐτός ἱερός καί θεῖον κανών προσκομίζω ἐπί ὁ μέσος ὅς ὁ Βαρλαάμ φθάνω ποιέω ἀναφορά κατά ὁ μοναχός · καί ἀναγιγνώσκω ὁ τοιοῦτος ἀναφορά , προτρέπω ὁ διαλαμβάνω ἱερομόναχος κῦρ Τρηγόριος ὁ Παλαμάς ὁ ἐπι αὐτός ποιέω ἀπολογία , ὡς αὐτός μάλιστα καθάπτω , ὅστις καί εἶπον ἐν προοίμιον λόγος , καί ἀπολογέομαι ὅσος εἰκός , ἔπειτα διηγέομαι καί ὡς ἐπισυμβαίνω ὁ ὁ αὐτός διαφορά , πρότερος ὁ αὐτός Βαρλαάμ συγγράφω καί κατηγορέω αὐτός Ἄπερ ἀνωτέρω εἴρω , καί ἐναντίος ὁ ὁ Πατέρων θεῖον λόγος , ὡς ἀποδείκνυμι , ἐκτίθημι , καί ὡς ἐκ ἀνάγκη καί αὐτός πρός ὁ ἀπολογία καί ἀντίρρησις κινέω . ἤ . ἔπειτα ὁρίζω φέρω ὁ ὁ Βαρλκὰμ σύγγραμμα , ὁ καί πρός ἐξαπάτη ὁ ακούω κατά Μασσαλιανός ἐπιγράφω . ἐν ὅς σύγγραμμα λέγω καί περί ὁ ἀπρόσιτος φάος ὁ μεταμόρφωσις ὁ δεσπότης Σωτήρ ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός , καί ὁ ὁ ὁ φάος οὗτος θέα ἀξιόω πρόκριτος μαθητής αὐτός καί ἀπόστολος , λέξις αὐτός ὅδε · ὅς ἐν Θαβωρίῳ λάμπω φάος θεότης οὐ ἀπρόσιτος εἰμί , οὐδέ κατά ἀλήθεια ὑπάρχω φάος θεότης , οὐδέ ἄγγελος ὅλως ἱερός . ἀντίμοιρος ἢ θεῖος , ἀλλά καί χείρων καί κατώτερος καί αὐτός ὁ ἡμέτερος νόησις . Πάν γάρ ὁ τε νόημα καί ὁ νοέω σεμνός εἰμί ὁ φάος ἐκεῖνος , ὡς ὁ ὁράω διά ὁ ἀήρ προσπίπτω , καί αἰσθητικός ὅυνάμει ὑποπίπτω , καί ὁ αἰσθητός μόνος δείκνυμι ὁ ὁράω , ὑλικός τε εἰμί καί σχηματίζω , καί ἐν τόπος καί ἐν χρόνος φαίνω μένω καί ὁ ἀήρ χρωματίζω , καί νῦν μέν