cogPG.PG151 503
τουτουὶ συκοφαντοῦντες , καὶ λέγοντες , ὅτι οὐχ ὡς φυσικὸν ἰδίωμα καὶ ἐνέργειαν λέγει προσεῖναι τῷ Θεῷ τὴν ζωήν , ἀλλ´ αὐτός ἐστι μόνος ἡ ζωὴ τοῦ Πατρὸς ὁ Υἱός ; Ἀκουέτωσαν , ὅτι φύσει πρόσεστι καὶ οὶσιωδῶς τῷ Υἱῷ ἡ ζωή - Ἄλλο δὲ , φασὶν οὗτοι , τὸ ὃν , καὶ ἄλλο τὸ προσὸν , κἀπὶ τοῦ Θεοῦ . Προελθὼν γὰρ , φησὶν , ἐκ τοῦ Πατρὸς ὁ Υἱὸς , πάντα τὰ αὐτοῦ κατὰ φόσιν ἐπάγεται . Ἔν δέ , φησί , τῶν προσόντων τῷ Ικτρὶ καὶ ἡ ζωή - Ὡς ἂν μὲν οὖν μὴ δόξῃ ἐπίκτητον καὶ κατὰ μετοχὴν ἔχειν καὶ αὐτὸς τὴν ζωὴν , καὶ ζωὴ καὶ αὐτοζωὴ θεολογεῖται · ἵνα δὲ μὴ δύναμις αὖθις νομισθεὶς , οὐκ ἐν ὑποστάσει τυγχάνων . ἰδʹᾳ καὶ ζωὴν ἔχειν τὴν αἰώνιον εἴρηται , διδόναι ταύτην τοῖς πιστεύουσιν εἰς αὐτόν · ὥσπερ δὴ καὶ σοφίαν ἔχων , καὶ ἀθανασίαν , καὶ φῶς οἰκῶν ἀπρόσιτον , καὶ αὐτοῦ χορηγὸς τοῖς ἀξίοις ὤν , αὐτός ἐστιν αὖθις ἡ τοῦ Θεοῦ σοφία καὶ δύναμις , καὶ ἡ ἀθανασία καὶ τὸ φῶς τὸ ἀληθινόν . Καὶ πάλιν ὁ αὐτὸς θεῖος Κύριλλος · Πάντων οὐν , ὅσα δὴ καὶ πρόσεστι τῷ Πατρὶ κατὰ φύσιν , καὶ ἐν Υἱῷ κειμένων φυσικῶς τε καὶ οὐσωδῆς , τίς οὐκ ἔσται , ποίημα λέγων αὐτὸν , τοῖς ἀφύκτοις τῆς δυσσεβείας ἐγκλήμασιν ἔνοχος ; Πῶς γὰρ οὐκ εἶεν ἀλλήλοις ὁμοφυῆ τὰ τῆς αὐτῆς ὄντα . φύσεώς τε καὶ οὐσιώδους ἐνεργείας ; Καὶ αὖθις ὁ αὐτός · Σοφὸν μὲν τὸ λέγειν μηδὲν συμβαίνειν τῇ οὐσίᾳ τοῦ Θεοῦ , διὰ τὸ ἔχειν αὐτὴν ἐξ αὐτῆς τὸ τέλειον · ὁρῶμεν δὲ ὅτι πολὺς ἡμᾶς ἀναγκάσει λόγος , ὡς συμβεβηκότα τὰ τοιαῦτανοεῖν ἐπὶ Θεοῦ , καὶ εἰ μὴ πάντως συνέβη . Τί γὰρ ἐροῦμεν ἐννοοῦντες , ὅτι πρὸ μὲν τῆς διακοσμήσεως τοῦδε τοῦ παντὸς ἦν μὲν κατ´ οὐσίαν δημιουργὸς , οὔπω δὲ τοῦτο τῇ ἐνεργείᾳ . δὰ τὸ μὴ τῶν ὄντων τι παρῆχθαι πρὸς γένεσιν · ἐπειδὴ δὲ ἐποιήθη τὸ πᾶν , γέγονεν ὥσπερ καὶ δημιουργὸς , καὶ τρόπον τινὰ συμβέβηκε τοῦτ´ αὐτῳ , καὶ ἐνεργεία ὁφθῆναι τοιοῦτον ; Εἰ τοίνυν νοεῖταί τινα´ τῶν πραγμάτων ὡς ἐπισυμβεβηκότα Θεῷ , τί μάτην περὶ τοῦ μὴ δεῖν συμβεβηκέναι λέγειν τῷ Θεῷ τὸ ἁγέννητν διατείνεσθε , ἐν τῷ τοιῷδε σχήματι φαινομένων τινῶν , ὅσαπέρ ἐστιν κατ´ οὐσίαν αὐτῷ ; Προσέσχες πῶς οὐ μίαν καὶ δύο , ἀλλὰ καὶ τρὶς καὶ πολλάκιᾳ , φυσικὰ μέν φησιν ὁ σοφὸς οὑτοσὶ θεολόγος , καὶ οὐσιώδη τὰ περὶ τὸν Θεὸν καὶ οὐκ ἐπείσακτα , ἀλλὰ φυσικῶς καὶ οὐσιωδῶς προσόντα , οὐ μὴν αὐτήν γε τὴν οὐσίαν ὄντα ταυτί , ὡς καὶ συμβεβηκότα νομίζειν οονεὶ ταῦτα τῇ τοῦ Θεοῦ οὐσίᾳ , εἰ καὶ μὴ συνέβη τέως ; Μὴ τῶν ἡμετέρων ταυτὶ λόγων τε καὶ τῆς διαγνώμης , ὥσπερ δήπου τὰ σά ; Αρ´ οὐχὶ Πατέρων ἰερῶν ταῦτα λόγοι καὶ θεολόγων , Πνεύματι θείῳ τὰς τοῦ Πνεύματος φθεγξαμένων , καὶ λόγῳ Θεοῦ τὴν τῶν λογίων ἱερὰν ποιησαμένων θεωρίαν τε καὶ ἀνάστος ξιν ; Ὥστ´ οὐ καθ´ ἡμῶν , ἀλλὰ κατὰ τούτων αὐτῶν μᾶλλον ἡ σὴ βλασφημία τε καὶ συκοφαντία , καθὰ δὴ καὶ προὔφην , καὶ τοῦ ἐν αὐτοῖς λαλήσαντος Πνεύματος , ἥτις οὐδέ ἀφεθήσεται , φησὶν ὁ Κύριος , οὔτε ἐν τῷ νῦν αἰῶνι οτε ἐν τῷ μέλλοντι , τοῖς μὴ μεταμελομένοις δηλαδὴ , μηδὲ ἐπιστρέφουσι , Καὶ πάλιν ὁ αὐτὸς θεῖος Κύριλλος ἐν τοῖς αὐτοῖς Θησαυροῖς · Εἰ σύνθετον οἴεσθε γίνεσθαι τὸν Θεὸν , διὰ τὴ φύσιν καὶ κρίσιν ἔχειν , ἥτοιθέλητιν , ὅοᾶτε καὶ τοῦτο · ἔχει τὸ γεννᾷν ὁ Πατὴρ φυσικῶς , ἔχει καὶ τὸ κτίζειν δι´ Υἱοῦ δημιουργικῶς · καὶ οὐ παρὰ τοῦτο σύνθετός ἐστι . Μιᾶς γὰρ φύσεως τὰ τοιαῦτα καρπός . Ὁ δὲ αὐτὸς κρατήσει λόγος ἐπί τε τοῦ ἀγαθοῦ , καὶ ἀφθάρτου , καὶ ἀοράτου , καὶ ὅσα πρόσεστι τῇ θείᾳ φύσει , Μάξιμός γε μὴν ὁ σοφὸς πρὸς Ἰωάννην ἐπίσκοπον περὶ τῶν ἐνεργειῶν τοῦ Χριστοῦ γράφων , Διὰ τοῦτο , φησί , δύο φύσεις οἱ θεοφόροι Πατέρες ἐκήρυξαν ἐπὶ τοῦ ἑνὸς Χριστοῦ , ἐπειδὴ τὰς οὐσιώδεις τῶν φύσεων ἑώρων ἐπ´ αὐτοῦ δυνάμεις τε καὶ ἐνεργείας · τῆς μὲν γὰρ θεότητος αὐτοῦ τὴν τῶν θαυμάτων ἐνέργειαν οὖσαν ἐγίνωσκον , τῆς δὲ τοῦ αὐτοῦ ἀνθρωπότητος τὴν τῶν παθημάτων ἐνέργειαν ὡσαύτως ἠπίσταντο . ἑκάτερα γὰρ φύσις τοῦ ἑνὸς Χριστοῦ καὶ Υἱοῦ τὴν ἰδίαν αὐτῆς καὶ φυσικὴν ἐνέργειαν ἔχουσα , φυσικῶς ὲνήργει , καὶ κατὰ φύσιν ἦν ἐνεργὴς , ἀλλ´ οὐδαμῶς ἀνενέργητος , ἢ ἀκίνητος . Ἡ γὰρ ἀκίνητος φύσις καὶ ἀνενέργητος οὐχ ὕπαρξιν ἔχει τὴν οἱανοῦν , οὐ φύσις βλως ἢ οὐσία καθέστηκεν . Οὐκοῦν εἰς πίστωτιν τῶν ἐπὶ Χριστοῦ φύσεων τὰς οὐσιώθεις τῶν φύσεων ἐνεργείας οἱ θεόσοφοι Πατέρες ἐκήρυξαν , ἵνα μηδεμίτν αὐτῶν νεκρὰν καὶ ἀνενέργητον δογματίσωσιν ἀλλὰ ζῶσαν κυρίως , καὶ ἐνεργῆ καὶ ἐνδύναμον . Ἰδοὺ καὶ τὰ Μονοφυσιτῶν νοσεῖν ὁ θεολόγος οὗτός φησι διαῤῥήδην τοὺς μὴ τὰς οὐσιώδεις καὶ φυσικὰς ἐνεργείαὁμολογοῦντας τοῦ Χριστοῦ , οὐ τὰς φύσεις μὲν αὐτὰς οὔσας , οὐ μὴν ἔξω τῶν φύσεων , ἀλλὰ φυσικὰς καὶ καταλλήλους ταῖς φύσεσιν , ὧν χωρὶς , φησὶν , οὐδ´ αἱ φύσεις ἂν εἶέν ποτε . Δὸ καὶ πάλιν φησὶ , Καταλλήλως ταῖς ἑαυτοῦ φύσεσιν ὁ Χριστὸς , ἥγουν ὡς ἑκάστη πέφυκεν , ἤθελε τε καὶ ἐνήργει . Δύο δὲ αἱ φύσεις αὐτοῦ · δύο οὗν πάντως καὶ τὰ φυσικὰ θελήματα , καὶ αἱ τούτων ἰσάριθμοι καὶ οὐσιώδεις ἐνέργειαι . Ὁ δὲ κοινὸς τῶν θεολόγων ὁμοῦ πάντων οἷον ἐξηγης πὴς καὶ διάδοχος , καὶ τῶν λόγων αὐτῶν ἑρμηνεὺς , καὶ γὸῶττα καθάπερ κοινὴ , Ἰωάννης ὁ Σύρος φημί , Ὡοπερ , φησὶ , τῶν τοῦ αὐτοῦ καὶ ἑνὸς Χριστοῦ φύσεων ὁ ἀριθμὸς , εὐσεβῶς νοούμενός τε καὶ λεγόμενος , οὐ διαιρεῖ τὸν ἔνα Χριστὸν , ἀλλὰ σωζομένην καὶ ἐν τῇ ἐνώσει παρίστησι τῶν φύσεων τὴν διαφορὰν , οὕτω καὶ ό ἀριθμὸς τῶν οὐσιωδῶς προσόντων ταῖς αὐτοῦ φύσεσι θελημάτων καὶ ἐνεργειῶν · κατ´ ἄμφω γὰρ τὰς φύσεις θελητικὸς ἦν , καὶ ἐνεργητικὸς τῆς ἡμῶν σωτηρίας · οὐ διαίρεσιν εἰσάγει , μὴ γένοιτο , ἀλλὰ τὴν αὐτῶν δηλοῖ καὶ μόνον κἀν τῇ ἑνώσει φυλακὴν καὶ σωτηρίαν . Φυσικὰ γὰρ καὶ οὐχ ὑποστατικά φαμεν τά τε θελήματα καὶ τὰς ἐνεργείας · λέγω δὴ αὐτὴν τὴν θελητικὴν καὶ ἐνεργητικὴν δύναμιν , καθ´ ἣν θέλει καὶ ἐνεργεῖ τά τε θέλοντα καὶ ἐνεργοῦντα . Καὶ πάλιν ὁ αὐτὸς , Ἐπὶ Πατρὸς , καὶ Υἱοῦ , καὶ ἁγίου Πνεύματο , φησὶν , ἐκ τῆς ταυτότητος τῆς ἐνεργείας , καὶ τοῦ θελήματος τὴν ταυτότητα τῆς φύσεως ἐπιγινώσκομεν . Καὶ αὖθις · Ὧν ἡ θέλησις καὶ ἡ ἐνέργεια ἡ αὐτὴ , τούτων καὶ ἡ οὐσία ἡ αὐτή · ὧν δὸ διάφορος ἡ θέλησις καὶ ἡ ἐνέργεια , τούτων καὶ ἡούσία διάφορος . Ἐκ δὴ τούτων καὶ τῶν τοιούτων , τί γὰρ ἔτι διῖ περιεργάζεσθαι καὶ προσδιατρίβειν ; δείκνυται Γρηγορᾶς ,
Lemmas: οὗτος συκοφαντέω , καί λέγω , ὅτι οὐ ὡς φυσικός ἰδίωμα καί ἐνέργεια λέγω πρόσειμι ὁ Θεός ὁ ζωή , ἀλ αὐτός εἰμί μόνος ὁ ζωή ὁ πατήρ ὁ υἱός ; ἀκούω , ὅτι φύσις πρόσειμι καί οὶσιωδῶς ὁ υἱός ὁ ζωή - ἄλλος δέ , φημί οὗτος , ὁ ὅς , καί ἄλλος ὁ πρόσειμι1 , ἐπί ὁ Θεός . προέρχομαι γάρ , φημί , ἐκ ὁ πατήρ ὁ υἱός , πᾶς ὁ αὐτός κατά Φόσι ἐπάγω . ἐν δέ , φημί , ὁ πρόσειμι ὁ Ικτρὶ καί ὁ ζωή - ὡς εἄν μέν οὖν μή δόξα Ἐπίκτητος καί κατά μετοχή ἔχω καί αὐτός ὁ ζωή , καί ζωή καί αὐτοζωή θεολογέω · ἵνα δέ μή δύναμις αὖθις νομίζω , οὐ ἐν ὑπόστασις τυγχάνω . ἰδʹᾳ καί ζωή ἔχω ὁ αἰώνιος εἴρω , δίδωμι οὗτος ὁ πιστεύω εἰς αὐτός · ὥσπερ δή καί σοφία ἔχω , καί ἀθανασία , καί φάος οἰκέω ἀπρόσιτος , καί αὐτός χορηγός ὁ ἄξιος εἰμί , αὐτός εἰμί αὖθις ὁ ὁ Θεός σοφία καί δύναμις , καί ὁ ἀθανασία καί ὁ φάος ὁ ἀληθινός . καί πάλιν ὁ αὐτός θεῖος Κύριλλος · Πάντων ὀν , ὅσος δή καί πρόσειμι ὁ πατήρ κατά φύσις , καί ἐν υἱός κεῖμαι φυσικός τε καί οὐσωδῆς , τίς οὐ εἰμί , ποίημα λέγω αὐτός , ὁ ἄφυκτος ὁ δυσσέβεια ἔγκλημα ἔνοχος ; Πῶς γάρ οὐ ἄγω ἀλλήλων ὁμοφυής ὁ ὁ αὐτός εἰμί . φύσις τε καί οὐσιώδης ἐνέργεια ; καί αὖθις ὁ αὐτός · Σοφός μέν ὁ λέγω μηδείς συμβαίνω ὁ οὐσία ὁ Θεός , διά ὁ ἔχω αὐτός ἐκ αὐτός ὁ τέλειος · ὁράω δέ ὅτι πολύς ἐγώ ἀναγκάζω λόγος , ὡς συμβεβηκός ὁ τοιαυτανοεν ἐπί Θεός , καί εἰμί μή πάντως συμβαίνω . τις γάρ εἴρω ἐννοέω , ὅτι πρό μέν ὁ διακόσμησις ὅδε ὁ πᾶς εἰμί μέν κατ´ οὐσία δημιουργός , οὔπω δέ οὗτος ὁ ἐνέργεια . δᾶ ὁ μή ὁ εἰμί τίς παράγω πρός γένεσις · ἐπεί δέ ποιέω ὁ πᾶς , γίγνομαι ὥσπερ καί δημιουργός , καί τρόπος τις συμβαίνω τοῦτος αὐτός , καί ἐνέργεια ὁράω τοιοῦτος ; εἰμί τοίνυν νοέω τινα´ ὁ πρᾶγμα ὡς ἐπισυμβαίνω Θεός , τίς μάτην περί ὁ μή δήω συμβαίνω λέγω ὁ Θεός ὁ ἁγέννητος διατείνω , ἐν ὁ τοιόσδε σχῆμα φαίνω τις , ὅσος εἰμί κατ´ οὐσία αὐτός ; προσέχω πῶς οὖον εἷς καί δύο , ἀλλά καί τρίς καί πολλάκιᾳ , φυσικός μέν φημί ὁ σοφός οὗτος θεολόγος , καί οὐσιώδης ὁ περί ὁ θεός καί οὐ ἐπείσακτος , ἀλλά φυσικός καί οὐσιωδῶς πρόσειμι , οὖον μήv αὐτός γε ὁ οὐσία εἰμί οὗτος , ὡς καί συμβεβηκός νομίζω οονεὶ οὗτος ὁ ὁ Θεός οὐσία , εἰμί καί μή συμβαίνω τέως ; μή ὁ ἡμέτερος οὗτος λόγος τε καί ὁ διαγνώμη , ὥσπερ δήπου ὁ σός ; Αρ οὐ Πατέρων ἱερός οὗτος λόγος καί θεολόγος , πνεῦμα θεῖον ὁ ὁ πνεῦμα φθέγγομαι , καί λόγος Θεός ὁ ὁ λόγιος ἱερά ποιέω θεωρία τε καί Ανάστος Ξιν ; Ὥστ´ οὖον καθ´ ἐγώ , ἀλλά κατά οὗτος αὐτός μᾶλλον ὁ σός βλασφημία τε καί συκοφαντία , καθά δή καί προφαίνω , καί ὁ ἐν αὐτός λαλέω πνεῦμα , ὅστις οὐδέ ἀφίημι , φημί ὁ Κύριος , οὔτε ἐν ὁ νῦν αἰών ὅτε ἐν ὁ μέλλω , ὁ μή μεταμέλομαι δηλαδή , μηδέ ἐπιστρέφω , καί πάλιν ὁ αὐτός θεῖος Κύριλλος ἐν ὁ αὐτός θησαυρός · εἰμί συντίθημι οἴομαι γίγνομαι ὁ θεός , διά ὅς φύσις καί κρίσις ἔχω , ἥτοιθέλητιν , ὅσος καί οὗτος · ἔχω ὁ γεννάω ὁ πατήρ φυσικός , ἔχω καί ὁ κτίζω δις υἱός δημιουργικός · καί οὖον παρά οὗτος σύνθετος εἰμί . μία γάρ φύσις ὁ τοιοῦτος καρπός . ὁ δέ αὐτός κρατέω λόγος ἐπί τε ὁ ἀγαθός , καί ἄφθαρτος , καί ἀόρατος , καί ὅσος πρόσειμι ὁ θεῖος φύσις , Μάξιμος γε μήv ὁ σοφός πρός Ἰωάννης ἐπίσκοπος περί ὁ ἐνέργεια ὁ Χριστός γράφω , Ζεύς οὗτος , φημί , δύο φύσις ὁ θεόφορος πατήρ κηρύσσω ἐπί ὁ εἷς Χριστός , ἐπεί ὁ οὐσιώδης ὁ φύσις ὁράω ἐπι αὐτός δύναμις τε καί ἐνέργεια · ὁ μέν γάρ θεότης αὐτός ὁ ὁ θαῦμα ἐνέργεια εἰμί γιγνώσκω , ὁ δέ ὁ αὐτός ἀνθρωπότης ὁ ὁ πάθημα ἐνέργεια ὡσαύτως ἐπίσταμαι . ἑκάτερος γάρ φύσις ὁ εἷς Χριστός καί υἱός ὁ ἴδιος αὐτός καί φυσικός ἐνέργεια ἔχω , φυσικός ἐνεργέω , καί κατά φύσις εἰμί ἐνεργός , ἀλ οὐδαμῶς ἀνενέργητος , ἢ ἀκίνητος . ὁ γάρ ἀκίνητος φύσις καί ἀνενέργητος οὐ ὕπαρξις ἔχω ὁ οιανεω , οὖον φύσις βλως ἢ οὐσία καθίστημι . οὐκοῦν εἰς πίστος ὁ ἐπί Χριστός φύσις ὁ οὐσιόω ὁ φύσις ἐνέργεια ὁ θεόσοφος πατήρ κηρύσσω , ἵνα μηδεμίτν αὐτός νεκρός καί ἀνενέργητος δογματίζω ἀλλά ζώννυμι κύριος , καί ἐνεργής καί ἐνδύναμος . ἰδέ καί ὁ μονοφυσίτης νοσέω ὁ θεολόγος οὗτος φημί διαρρήδην ὁ μή ὁ οὐσιώδης καί φυσικός ἐνεργείαὁμολογοῦντας ὁ Χριστός , οὖον ὁ φύσις μέν αὐτός εἰμί , οὖον μήv ἔξω ὁ φύσις , ἀλλά φυσικός καί κατάλληλος ὁ φύσις , ὅς Χωρὶς , φημί , οὐδός ὁ φύσις εἄν εἰμί ποτός . Δὸ καί πάλιν φημί , κατάλληλος ὁ ἑαυτοῦ φύσις ὁ Χριστός , ἤγουν ὡς ἕκαστος φύω , ἐθέλω τε καί ἐνεργέω . δύο δέ ὁ φύσις αὐτός · δύο ἐν πάντως καί ὁ φυσικός θέλημα , καί ὁ οὗτος ἰσάριθμος καί οὐσιώδης ἐνέργεια . ὁ δέ κοινός ὁ θεολόγος ὁμοῦ πᾶς οἷος ἐξηγέομαι Πης καί διάδοχος , καί ὁ λόγος αὐτός ἑρμηνεύς , καί γώς καθάπερ κοινός , Ἰωάννης ὁ Σύρος φημί , Ὡοπερ , φημί , ὁ ὁ αὐτός καί εἷς Χριστός φύσις ὁ ἀριθμός , εὐσεβής νοέω τε καί λέγω , οὖον διαιρέω ὁ νάω Χριστός , ἀλλά σῴζω καί ἐν ὁ ενώνω παρίστημι ὁ φύσις ὁ διαφορά , οὗτος καί ὅς ἀριθμός ὁ οὐσιωδῶς πρόσειμι ὁ αὐτός φύσις θέλημα καί ἐνέργεια · κατ´ ἄμφω γάρ ὁ φύσις θελητικός εἰμί , καί ἐνεργητικός ὁ ἐγώ σωτηρία · οὖον διαίρεσις εἰσάγω , μή γίγνομαι , ἀλλά ὁ αὐτός δηλόω καί μόνος ἐν ὁ ἕνωσις φυλακή καί σωτηρία . φυσικός γάρ καί οὐ υποστατικός φημί ὁ τε θέλημα καί ὁ ἐνέργεια · λέγω δή αὐτός ὁ θελητικός καί ἐνεργητικός δύναμις , καθ´ ὅς ἐθέλω καί ἐνεργέω ὁ τε ἐθέλω καί ἐνεργέω . καί πάλιν ὁ αὐτός , ἐπί πατήρ , καί υἱός , καί ἅγιος Πνεῦμα , φημί , ἐκ ὁ ταυτότης ὁ ἐνέργεια , καί ὁ θέλημα ὁ ταυτότης ὁ φύσις ἐπιγιγνώσκω . καί αὖθις · ὅς ὁ θέλησις καί ὁ ἐνέργεια ὁ αὐτός , οὗτος καί ὁ οὐσία ὁ αὐτός · ὅς δίδωμι διάφορος ὁ θέλησις καί ὁ ἐνέργεια , οὗτος καί ηουθεος διάφορος . ἐκ δή οὗτος καί ὁ τοιοῦτος , τίς γάρ ἔτι Διί περιεργάζομαι καί προσδιατρίβω ; δείκνυμι Γρηγοράς ,