cogPG.PG151 543
ὅτι ἥξει Χριστὸς μετὰ τοῦ σώματος , ὡς ὁ ἐμὸς λόγος · τοιοῦτος δὲ , οἷος ὤφθη τοῖς μαθηταῖς ἐν τῷ ὅρει , ἢ παρεδείχθη , ὑπερνικώσης τὸ σαρκίον τῆς θεότητος . Καὶ εἶδον , φησὶ , τὸ κάλλος αὐτοῦ Πέτρος καὶ οἱ οἷοί τῆς βροντῆς ἐν τῷ ὄρει ὑπερλάπον τὴν τοῦ ἡλίου λαμπρότητα , καὶ τὰ προοίμια τῆς ἐνδόξου αὐτοῦ παρουσίας ὁφθαλμοῖς λαβεῖν κατηξιώθησαν · καὶ ὅτι τὸ ἀπρόσιτον , φησί , καὶ ἄχρονον φῶς τὴν οἰκείαν σάρκα μεταμορφῶσαν , τῷ ὑπερβάλλοντι τῆς οἰκείσς φωτοβλυσίας ὑπερουσίως ἐλάμπρυνε.Τὴν γὰρ ἀκτῖνα τῆς ἀμώμου σαρκὸς ἐκείνης φέρειν οὐ δυνηθέντες , ἢ ἐκ τῆς τοῦ Λόγου θεότητος ὃς τῇ σαρκὶ καθ´ ὑπόστασιν ἥνωτο , διὰ ταύτης ὑπὲρ φύσιν ἐπήγαζε πίπτουσιν ἐπὶ πρόσωπον , ὢ τοῦ θαύματος ! Τί δὲ ὁ λέγων , Σήμερον φωτὸς ἀπροσίτου ἄβυσσος , σήμερον αἴγιλης θείας χύσις ἀπεριόριστος ἐν Θαβὼρ τῷ ὄρει τοῖς ἀποστόλοις αὐγάζεται , Ἰησοῦς Χριστὸς τὸ φίλον ἐμοὶ καὶ πρᾶγμα καὶ ὄνομα ; Καὶ μετά τινα · Ἀνάρχως μὲν γὰρ ἐκ τοῦ Πατρὸς ὁ Χριστὸς γεννηθεὶς , τὴν φυσικὴν ἀκτῖνα ἄναρχον κέκτηται τῆς θεότητος , οὐχ ὕστερον τὸ εἶναι , οὐδ´ αὐτὴν τὴν δόξαν προσλαμβανόμενος , ἐκ Πατρὸς μὲν γὰρ ἄναρχός ἐστιν , ἀλλ´ ἄχρονος , καὶ τὴν οἰκείαν κεκτημένος τῆς δόξης λαμπρότητα , καὶ σαρκωθεὶς ὁ αὐτός ἐστιν , ἐντὸς τῆς οἰκείας μένων φανότητος · καὶ δοξάζεται μὲν ἡσάρξ ἅμα τῇ ἐκτοῦ μὴόντος εἰς τὸ εἶναι παραγωγῇ , καὶ ἡ τῆς θεότητος δόξα δόξα καὶ τοῦ σώματος γίνεται . Εἶς γάρ ἐστι τοῦτο κἀκεῖνο Χριστὸς τῷ Πατρὶ ὁμοούσιος , καὶ ἡμῖν συμφυής καὶ ὁμόφυλος . Εἰ καὶ τοίνυν οὐδέποτε τὸ σῶμα τὸ ἅγιον ἀμέτοχον τῆς θείας δόξης ὑφέστηκεν , ἀλλ´ ἐξ ἄκρας ἐνώ σεως τῆς καθ´ ὑπόστασν τὴν δόξαν τῆς ἀοράτου θεότητος τελείας πεπλούτηκεν , ὡς μίαν καὶ τὴν αὐτὴν εἶναι δόξαν τοῦ ΛΑόγου καὶ τῆς σαρκὸς , ἀλλ´ ἀφανής ἡ δόξα ὑπάρχουσα ἐν τῷ φαινομένῳ σώματι τοῖς μὴ χωροῦσι τὰ καὶ ἀγγέλοις ἀθέατα , τῆς σαρκὸς δεσμίοις ἀόρατος ἐχρημάτιζε . Καὶ μετ´ ὁλίγα · Καὶ τὸ σῶμα λάμπει ὡς ὁ ἤλιος . Τοῦ γὰρ σώματος ἡ τοῦ φωτὸς ἔκλαμψις γέγονε . Κοινὰ γὰρ πάντα τοῦ ἑνὸς σεσαρκωμένου Θεοῦ Λόγου γεγένηνται , τά τε τῆς σαρκὸς , καὶ τῆς ἀπεριγράπτου θεότητος . Ἔτερον δὲ ἐξ οὗ τὰ τῆς δόξης αὐχήματα , καὶ ἕτερον , ἐξ οὗ κοινὰ τὰ πάθη γνωρίζεται . Ἐκνικᾷ δὲ τὸ θεῖον , καὶ μεταδίδωσι τῆς οἰκείας λαμπρότητος καὶ δόξης τῷ σώματι , καὶ ἐν πάθεσι πάθους μένον ἀμέτοχον Τιδ´ ἐκεῖνος ὁ τοῖς μὲν χρόνοις ἀρχαιότερος , τὴν δὲ θεολογίαν σύμπνους καὶ συνῳδὸς , ὡς τὸ αὐτῷ δηλαδὴ κινούμενος Πνεύματι ; Ἀναγαγὼν ὁ Χριστὸς , φησὶ , τοὺς μαθητὰς κάτωθεν ἄνω , οὐ τοσοῦτον το πικῶς , ὅσον θεωρητικῶς , τουτέστι χωρητικοὺς ποιήσας τῶν ὑπερβαλλουσων ἐλλάμψεων , τότε μετεμορφώθη ἔμπροσθεν αὐτῶν . Καὶ πάλαι μὲν γὰρ μετεμορφώθη Ἰησοῦς ὁ Σωτὴρ οὐκ ἐνώπιον ἀνθρώπων , ἀλλὰ τοῦ ἰδίου Πατρός · ὅτε οὐχ ἀρπαγμὸν ἡγήσατο τὸ εἶν αι ἵσα Θεῷ . Καὶ ἐκένωσεν ἑαυτὸν , μορφὸν δούλου λαβὼν , ὁ ἐν μορφῇ Θεοῦ ὑπάρχων . Τότε τοίνυν τνν θείαν μορφὴν μορφῇ δούλου μεταμορφωθεὶς περ εκαλυψε . λῦν δὲ τὴν μορφὴν τοῦ δούλου πρὸς τὴν φυσικὴν μορφὴν ἀποκαθίστησιν , οὐκ ἀποθέμενος μὲν τὴν οὐσίαν τὴν δουλικὴν , φαιδρύνας δὲ αὐτὴν τοῖς φυσικοῖς ἰδιώμασιν . ἄλλος δ´ αὖθις τῶν θεοφόρων ὡσαί τως , Ἀθρόον μεταμορφοῦται Χριστὸς , φησὶν , ἔμπροσθεν τῶν μαθητῶν , καὶ τὴν μορφὴν ἐξαλλάττεται , καὶ χιτῶνα φωτὸς ἐνδυσάμενος , θέαν ἀστράπτουσαν ἔδειξεν . Ὢ τοῦ θαύματος ! ἐξ ἀνθρωπίνης μορφῆς ἀκτῖνες ἐφέροντο θεῖκαῖς ἐνεργείαις πεμπόμεναι . Καὶ πάλιν · Οὗτός ἑοστι , φησὶν , ὁΥῖός μου ὁάγακητός . Ἐκείναυς δούλους ἔκτισα , τοῦτον Υἱὸν ἐκ τῆς οὐσίας ἐγέννησα . Ἐμάς ἐστιν Υἱὸς , κἂν δούλου μορφὴν δι´ ὑμᾶς περιβέβληται · ἀπρόσιτον ἔχει τὸ φῶς , κἂν δι´ ὑμᾶς τὰς ἀκτῖνας ἐμέτρησεν . Ὢ μακαρίων ὀμμάτων τὸν Χριστὸν νυμφικῶς ἐστολισμένον θεωρούντων ! Ὦ μακαρίων ὀφθαλμῶν τὴν φοβερὰν ἡμέραν τῆς κρίσεως ἐν ἡμέρῳ θεωρούντων τῷ σχήματι ! Ἄ γὰρ ἄγγελοι τρέμοντες ὄψονται , ταῦτα χαίροντες ἔβλεπον . Ὁ δέ γε τῷ ἐπιστηθίω Θεολόγῳ σοφώτατα τὸ ὑπόμνημα ξυντιθεὶς τοιάδε περὶ ἐκείνου φησὶ τῆς θείας τοῦ Χριστοῦ μεμνημένος μεταμορφώσεως · Πρὸς τὸ ὄρος τε ἁνιόντι Χριστῷ συνάνεισι , καὶ θέας ἀξιοῦται ὡς ὑπὲρ λόγον καὶ θαυμαστῆς , αὐτὴν τὴν τοῦ Λόγου θεότητα παραγυμνωθεῖσαν ἰδών , καὶ οὐρανίου φωνῆς ἀκούει . Οὕτως ἡμεῖς σὺν τοῖς θεολόγοις Πατράσι καὶ δοδασκάλοις τῆς Ἐκκλησίας Χριστοῦ τὰ τῆς θείας αὐτοῦ θεολογοῦμεν μεταμορφώσεως , οὐκ οἴκοθεν λογιαμοὺς ἐξευρίσκοντες καὶ ἀπὸ κοιλίας φωνοῦντες , ὅ φησιν Ἡσαΐας ὁ μέγαξ , κατά τε τὸν Ἀρειανὸν Εὐσέβιον , καὶ τοὺς ἐκείνῳ πεισθέντας Εἰκονομάχους , καὶ δὴ καὶ Γρηγορᾶν τουτονί , τοὺς μὲν κακῶς τε καὶ δυσσεβῶς εἰπόντας , ὅλην ἐξ ὅλου μεταβεβλῆσθαι τὴν ἀνθρωπείαν τοῦ Χριστοῦ φύσιν καὶ μεταπεποιῆσθαι ἐπὶ φῶς ἄῤῥητον καὶ ἀνεκδιήγητον , καὶ τῷ Θεῷ Αόγῳ πρέπον , οὐκ οἶδα τί καὶ ποῖον ἐκεῖνο τὸ φῶς , ὅπερ ἐν ἰδίᾳ ὑποστάσει τε καὶ οὐσίᾳ τερατεύονται παρὰ τὸν Θεὸν Λόγον · οὐδὲ γὰρ ἂν ἡ ἀνθρωπεία φύσις εἰς ποιότητα καὶ δύναμιν θείαν μετέβαλλε , μὴ καθ´ ἑαυτὴν , ἀλλ´ ἐν τῇ πηγαζούσῃ φύσει θεωρουμένην , οὐδ´ ἂν ἐν τῷ κόσμῳ ἦν , καὶ ἀνθρώποις συνῆν , καὶ τὰ τῆς θεότητος ἅμα , καὶ τῆς ἀνθρωπότητος φυσικῶς ἐνήργει · ἐῶ γὰρ λέγειν ὅτι καὶ ἔπασχε , καὶ ἐσταυροῦτο , καὶ ἔθνησκε , καὶ ἀνίστατο , καὶ χεροὶν ἐψηλαφᾶτο τῶν μαθητῶν , καὶ τὰς πληγὰς οἰκονομικῶς ἐν ἑαυτῷ ὑπεδείκνυ πιστούμενος τὸ ἀνθρώπινον Οὐ μὴν οὐδὲ κατὰ Γρηχορᾶν ἐκεῖνά φαμεν , οὐδ´ ὁριζόμεθα μορφὴν ἐπὶ μὲν Θεοῦ μόνου τὴν οὐσίαν αἶναι , ἐπὶ δὲ τῶν ἀνθρώπων οὐ τὴν οὐσίαν , ὡς ἐκεῖνός φησιν , ἀλλὰ τὸ περὶ τὴν ἐπιφάνειαν ποιὸν τῶπωμα , ἵνα μὴ μόνον ἡ τοῦ Θεοῦ μορφὴ , τὴν τοῦ δούλου μυρφὴν ἀνειληφυῖα , μὴ λέγοιτο , τοῦτο δέ φημι τῆς οἰκονομίας Χριστοῦ , καὶ τῆς σωτηρίας ἡμῶν τὸ κεφάλαιον , ἀλλ´ ἵνα καὶ φάσμα τι καὶ τερατῶδες εἴη τὸ συναγόμενον παρὰ τοῦ φιλοσόφου κακῶς , καὶ τοῖς τῶν φαντασιαστῶν καὶ Εἰκονομάχων δόγμασι σύμφωνον , ὅτι τὸ περὶ τὴν ἐπιφάνειαν ποιὸν τύπωμα τῆς ἀνθρωπείας οὐσίας καὶ ὑποστάσεως ὁ τοῦ Θεοῦ μονογενὴς Υἱός τε καὶ Λόγος μεθήμῶν δι´ ἡμᾶς γενόμενο . ἔλαβεν , ἡ ὅτι μηδὲν γέγονεν ὅλως ἡ τοῦ Χριστου μεταμόρφωσις , ἴα μὴ τροπή , φησὶ , καὶ ἀλλοίωσις ἐξ
Lemmas: ὅτι ἥκω Χριστός μετά ὁ σῶμα , ὡς ὁ ἐμός λόγος · τοιοῦτος δέ , οἷος ὁράω ὁ μαθητής ἐν ὁ ὁράω , ἢ παραδείκνυμι , ὑπερνικάω ὁ σαρκίον ὁ θεότης . καί εἶδον , φημί , ὁ κάλλος αὐτός Πέτρος καί ὁ οἷος ὁ βροντή ἐν ὁ ὄρος ὑπερλάπον ὁ ὁ ἥλιος λαμπρότης , καί ὁ προοίμιον ὁ ἔνδοξος αὐτός παρουσία ὀφθαλμός λαμβάνω καταξιόω · καί ὅτι ὁ ἀπρόσιτος , φημί , καί ἄχρονος φάος ὁ οἰκεῖος σάρξ μεταμορφόω , ὁ ὑπερβάλλω ὁ οἰκέω φωτοβλυσία ὑπερούσιος ἐλάμπρυνε.Τὴν γάρ ἀκτίς ὁ ἄμωμον σάρξ ἐκεῖνος φέρω οὖον δύναμαι , ἢ ἐκ ὁ ὁ Λόγος θεότης ὅς ὁ σάρξ καθ´ ὑπόστασις ἑνόω , διά οὗτος ὑπέρ φύσις πηγάζω πίπτω ἐπί πρόσωπον , ὦ ὁ θαῦμα ! τις δέ ὁ λέγω , σήμερον φάος ἀπρόσιτος ἄβυσσος , σήμερον αἴγιλος θεῖος χύσις ἀπεριόριστος ἐν Θαβώρ ὁ ὄρος ὁ ἀπόστολος αὐγάζω , Ἰησοῦς Χριστός ὁ φίλος ἐγώ καί πρᾶγμα καί ὄνομα ; καί μετά τις · ἄναρχος μέν γάρ ἐκ ὁ πατήρ ὁ Χριστός γεννάω , ὁ φυσικός ἀκτίς ἄναρχος κτάομαι ὁ θεότης , οὐ ὕστερος ὁ εἰμί , οὐδός αὐτός ὁ δόξα προσλαμβάνω , ἐκ πατήρ μέν γάρ ἄναρχος εἰμί , ἀλ ἄχρονος , καί ὁ οἰκεῖος κτάομαι ὁ δόξα λαμπρότης , καί σαρκόω ὁ αὐτός εἰμί , ἐντός ὁ οἰκεῖος Μένων φανότης · καί δοξάζω μέν ἡσάρξ ἅμα ὁ κτάομαι μόντος εἰς ὁ εἰμί παραγωγή , καί ὁ ὁ θεότης δόξα δόξα καί ὁ σῶμα γίγνομαι . Εἶς γάρ εἰμί οὗτος ἐκεῖνος Χριστός ὁ πατήρ ὁμοούσιος , καί ἐγώ συμφύω καί ὁμόφυλος . εἰμί καί τοίνυν οὐδέποτε ὁ σῶμα ὁ ἅγιος ἀμέτοχος ὁ θεῖος δόξα ὑφίστημι , ἀλ ἐκ ἄκρος νάω σέως ὁ καθ´ ὑφίστημι ὁ δόξα ὁ ἀόρατος θεότης τέλειος πλουτέω , ὡς εἷς καί ὁ αὐτός εἰμί δόξα ὁ Λόγος καί ὁ σάρξ , ἀλ ἀφανής ὁ δόξα ὑπάρχω ἐν ὁ φαίνω σῶμα ὁ μή χωρέω ὁ καί ἄγγελος ἀθέατος , ὁ σάρξ δέσμιος ἀόρατος χρηματίζω . καί μετέ ὀλίγος · καί ὁ σῶμα λάμπω ὡς ὁ ἥλιος . ὁ γάρ σῶμα ὁ ὁ φάος ἔκλαμψις γίγνομαι . κοινάν γάρ πᾶς ὁ εἷς σαρκόω Θεός Λόγος γίγνομαι , ὁ τε ὁ σάρξ , καί ὁ απερίγραπτος θεότης . ἕτερος δέ ἐκ ὅς ὁ ὁ δόξα αὔχημα , καί ἕτερος , ἐκ ὅς κοινός ὁ πάθος γνωρίζω . ἐκνικάω δέ ὁ θέω , καί μεταδίδωμι ὁ οἰκεῖος λαμπρότης καί δόξα ὁ σῶμα , καί ἐν πάθος πάθος μένω ἀμέτοχος Τιδ´ ἐκεῖνος ὁ ὁ μέν χρόνος ἀρχαῖος , ὁ δέ θεολογία σύμπνους καί συνῳδός , ὡς ὁ αὐτός δηλαδή κινέω πνεῦμα ; ἀνάγω ὁ Χριστός , φημί , ὁ μαθητής κάτωθεν ἄνω , οὖον τοσοῦτος ὁ πικῶς , ὅσος θεωρητικῶς , τουτέστι χωρητικός ποιέω ὁ υπερβάλλων ἔλλαμψις , τότε μεταμορφόω ἔμπροσθεν αὐτός . καί πάλαι μέν γάρ μεταμορφόω Ἰησοῦς ὁ Σωτήρ οὐ ἐνώπιος ἄνθρωπος , ἀλλά ὁ ἴδιος πατήρ · ὅτε οὐ ἁρπαγμός ἡγέομαι ὁ εἶμαι ὁ ἵζω Θεός . καί κενόω ἑαυτοῦ , μόρφνος δοῦλος λαμβάνω , ὁ ἐν μορφή Θεός ὑπάρχω . τότε τοίνυν τνν θεῖος μορφή μορφή δοῦλος μεταμορφόω περ καλύπτω . Λυν δέ ὁ μορφή ὁ δοῦλος πρός ὁ φυσικός μορφή ἀποκαθίστημι , οὐ ἀποτίθημι μέν ὁ οὐσία ὁ δουλικός , φαιδρύνω δέ αὐτός ὁ φυσικός ἰδίωμα . ἄλλος δδʹ αὖθις ὁ θεόφορος ὠθέω ὅς , ἀθρόος μεταμορφόω Χριστός , φημί , ἔμπροσθεν ὁ μαθητής , καί ὁ μορφή ἐξαλλάσσω , καί χιτών φάος ἐνδύω , θέα ἀστράπτω δείκνυμι . ὤ ὁ θαῦμα ! ἐκ ἀνθρώπινος μορφή ἀκτίς φέρω θεῖος ἐνέργεια πέμπω . καί πάλιν · οὗτος ἵημι , φημί , ὁΥῖός ἐγώ ὁάγακητός . ἐκεῖνος δοῦλος κτίζω , οὗτος υἱός ἐκ ὁ οὐσία γεννάω . ἐμός εἰμί υἱός , κἀν δοῦλος μορφή δις σύ περιβάλλω · ἀπρόσιτος ἔχω ὁ φάος , κἀν δις σύ ὁ ἀκτίς μετρέω . ὤ μακάριος ὄμμα ὁ Χριστός νυμφικός στολίζω θεωρέω ! ὦ μακάριος ὀφθαλμός ὁ φοβερός ἡμέρα ὁ κρίσις ἐν ἥμερος θεωρέω ὁ σχῆμα ! ὅς γάρ ἄγγελος τρέμω ὁράω , οὗτος χαίρω βλέπω . ὁ δέ γε ὁ ἐπιστήθιον θεολόγος σοφός ὁ ὑπόμνημα συντίθημι τοιόσδε περί ἐκεῖνος φημί ὁ θεῖος ὁ Χριστός μιμνήσκω μεταμόρφωσις · πρός ὁ ὄρος τε ἀνέρχομαι Χριστός συνάνειμι , καί θέα ἀξιόω ὡς ὑπέρ λόγος καί θαυμαστός , αὐτός ὁ ὁ Λόγος θεότης παραγυμνόω ὁράω , καί οὐράνιος φωνή ἀκούω . οὕτως ἐγώ σύν ὁ θεολόγος πατήρ καί δοδασκάλοις ὁ ἐκκλησία Χριστός ὁ ὁ θεῖος αὐτός θεολογέω μεταμόρφωσις , οὐ οἴκοθεν λογιαμοὺς ἐξευρίσκω καί ἀπό κοιλία φωνέω , ὅς φημί Ἠσαΐας ὁ μέγαξ , κατά τε ὁ Ἀρειανός Εὐσέβιος , καί ὁ ἐκεῖνος πείθω εικονομάχος , καί δή καί Γρηγορᾶς οὗτος , ὁ μέν κακῶς τε καί δυσσεβῶς εἶπον , ὅλος ἐκ ὅλος μεταβάλλω ὁ ἀνθρώπειος ὁ Χριστός φύσις καί μεταποιέω ἐπί φάος ἄρρητος καί ἀνεκδιήγητος , καί ὁ Θεός Αόγῳ πρέπω , οὐ οἶδα τίς καί ποῖος ἐκεῖνος ὁ φάος , ὅσπερ ἐν ἴδιος ὑπόστασις τε καί οὐσία τερατεύομαι παρά ὁ θεός Λόγος · οὐδέ γάρ εἄν ὁ ἀνθρώπειος φύσις εἰς ποιότης καί δύναμις θεῖος μεταβάλλω , μή καθ´ ἑαυτοῦ , ἀλ ἐν ὁ πηγάζω φύσις θεωρέω , οὐδός εἄν ἐν ὁ κόσμος εἰμί , καί ἄνθρωπος σύνειμι , καί ὁ ὁ θεότης ἅμα , καί ὁ ἀνθρωπότης φυσικός ἐνεργέω · ἐάω γάρ λέγω ὅτι καί πάσχω , καί σταυρόω , καί θνῄσκω , καί ἀνίστημι , καί χείρ ψηλαφάω ὁ μαθητής , καί ὁ πληγάς οἰκονομικός ἐν ἑαυτοῦ ὑποδείκνυμι πιστόω ὁ ἀνθρώπινος οὖον μήv οὐδέ κατά Γρηχορᾶν ἐκεῖνος φημί , οὐδός ὁρίζω μορφή ἐπί μέν Θεός μόνος ὁ οὐσία αἰνός , ἐπί δέ ὁ ἄνθρωπος οὖον ὁ οὐσία , ὡς ἐκεῖνος φημί , ἀλλά ὁ περί ὁ ἐπιφάνεια ποιός τῶπωμα , ἵνα μή μόνος ὁ ὁ Θεός μορφή , ὁ ὁ δοῦλος μυρφὴν ἀναλαμβάνω , μή λέγω , οὗτος δέ φημί ὁ οἰκονομία Χριστός , καί ὁ σωτηρία ἐγώ ὁ κεφάλαιος , ἀλ ἵνα καί φάσμα τίς καί τερατώδης εἰμί ὁ συνάγω παρά ὁ φιλόσοφος κακῶς , καί ὁ ὁ φαντασιαστής καί εικονομάχος δόγμα σύμφωνος , ὅτι ὁ περί ὁ ἐπιφάνεια ποιός τύπωμα ὁ ἀνθρώπειος οὐσία καί ὑπόστασις ὁ ὁ Θεός μονογενής υἱός τε καί Λόγος μεθίημι δις ἐγώ γίνομαι . λαμβάνω , ὁ ὅτι μηδείς γίγνομαι ὅλως ὁ ὁ Χριστός μεταμόρφωσις , εἷς μή τροπή , φημί , καί ἀλλοίωσις ἐκ