cogPG.PG151 549
προσώπῳ τὴν δόξαν Κυρίου κατοπτριζόμενοι , οὐ τὴν παυομένην ἐκείνην , ἀλλὰ τὴν μένουσαν , τὴν αὐτὴν εἰκόνα μεταμορφούμεθα ἀπὸ δόζης εἰς δόξαν , καθάπερ ἀπὸ Κυρίου Πνεύματος . Καὶ μετ´ ὀλίγον · Τί δέ ἐστι τὴν « δόξαν Κυρίου κατοπτριζόμενοι , τὴν αὐτὴν εἰκόνα μεταμορφούμεθα ; » Σαφέστερον μὲν τοῦτο ἐδείκνυτο , ἡνίκα τῶν σημείων τὰ χαρίσοατα ἐνήργει . Πλὴν οὐδὲ νῦν δύσκολον αὐτὸ κατιδεῖν τῷ πιστοὺς ὀφθαλμοὺς ἔχοντι . Ὁμοῦ τε γὰρ βαπτιζόμεθα . καὶ ὑπὲρ τὸν ἥλιον ἡ ψυχὴ λάμπει , τῷ Πνεύματι καθαιρομένη . Καὶ οὐ μόνον ὁρῶμεν εἰς τὴν δξαν τοῦ Θεοῦ , ἀλλὰ καὶ ἐκεῖθεν δεχόμεθά τινα αἴγλην . Ὥσπερ γὰρ εἰ ἄργυρος καθαρὸς πρὸς τὰς ἀκτῖνας κείμενος , καὶ αὐτὸς ἀκτῖνας ἐκπέμψειεν οὐκ ἀπὸ τῆς οἱκείας φύσεως μόνον , ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τῆς λαμπηδόνος τῆς ἡλιακῆς , οὕτω καὶ ἡ ψυχὴ καθαιρομένη , καὶ ἀργύρου λαμπροτέρα γινομένη , δέχεται ἀκτῖνα ἀπὸ τῆς δόξης τοῦ Πνεύματος , καὶ ταύτην ἀντιπέμπει . Διὸ καί φησι , « Κατοπτριζόμενοι , τὴν αὐτὴν εἰκόνα μεταμορφούμεθα ἀπὸ δόξης τοῦ Πνεύματος εἰς δόξαν τὴν ἡμετέραν τὴν ἐγγινομένην , καὶ τοιαύτην , οἷαν εἰκὸς ἀπὸ Κυρίου Πνεύματος . » Καὶ πάλιν · Βούλει σοι δείξω τοῦτο καὶ ἀπὸ τῶν ἀποστόλων αἰσθητικώτερον ; Ἐννόησον Παῦλον , οὗ τὰ ἱμάτια ἐνήργει · Πέτρον , οὗ αἱ σκιαὶ ἴσχυον · οὐ γὰρ ᾶν , εἰ μὴ Βασιλέως ἔφερον εἰκόνα καὶ ἀπρόσιτοι ησαν αὐτῶν αἱ μαρμαρυγαί , τοσοῦτον τὰ ἱμάτια αὐτῶν αἱ σκιαὶ ἐνήργησαν . Βασιλέως γὰρ καὶ τὰ ἱμάτια τοῖς λῃσταῖς ἐστι φοβερά . Θέλεις ἰδεῖν ταὶ διὰ τοῦ σώματος λάμπουσαν ταύτην ; Ἀτενίσαντες , φησὶν , εἰς τὸ πρόσωπον Στεφάνου , εἶδον ὡς πρόσωπον ἀγγέλου . Ἀλλ´ οὐδὲν τοῦτο πρὸς τὴν ἔνδοθεν ἀστράπτουσαν δόξαν . Ὅπερ γὰρ Μωϋσῆς ἐπὶ τοῦ προσώπου εἶχε , τοῦτο οὖτοι ἐπὶ τῆς ψυχῆς περιέφερον · μᾶλλον δὲ καὶ πολλῷ πλέον . Τὸ μὲν γὰρ Μωϋσέως αἰσθητικώτερον ἦν , τοῦτο δὲ ἀσώματον . Τούτῳ συνῳδὰ καὶ Βασίλειος ὁ μέγας φιλοσοφῶν περὶ τοῦ θείου τούτου φωτὸς , καὶ δεικνὺς ὡς αὐτὸ τοῦτ´ ἐστὶ τὸ μέγα τῆς μεγάλης Τριάδος καὶ ἀπρόσιτον φῶς ἡ φυσικὴ τοῦ Πνεύματος ἐνέργεια , ἡν ὁ Χριστὸς πρότερον μὲν τοῖς λογάσι τῶν ἀποστόλων ἐπὶ τοῦ ὄρους , ὕστερον δ´ ἐν τῷ ὑπερῴῳ τοῖς δυοκαίδεκα κατέπεμψεν ἐν εἴδει πυρίνων γλωσσῶν , ὃ δὴ καὶ ἀγγέλους καὶ προφήτας καὶ ἀποστόλους δι´ ἄῤψητον οἰκονομίαν τε καὶ φιλανθρωπίαν θεουργεῖ καὶ φωτίζει παρὸν , ἐν μὲν τοῖς ἀσκητικοῖς αὐτοῦ λόγοις , Ὦ σύμφωνος κοινωνία νύμφης πρὸς τὸν νυμφίον ! φησί . Μίμησαι ταύτην , ὧ τέκνον , μίμησκι , πρὸς μηδὲν ἕτερον ἀφορῶν ἢ πρὸς τὸν εἰπόντα , Πῆρ λθον βπλεῖν ἐπὶ τῆς γῆς , καὶ τί θέλω εἰ ᾔδη ἀνήφθη ; Ἔστι γὰρ πύρωσις Πνεύματος , ἀνα ζωπυροῦσα καρδίαν , διότι αὐλὸν καὶ θεῖον πῦρ φωτίζειν μὲν ψυχὰς εἴωθε , καὶ δοκιμάζειν ὥσπεο ἄδο λον χρυσίον ἐν καμίνῳ , κακίαν δὲ ἀναλίσκειν ὥσπερ ἀκάνθας καὶ καλάμην . Ὁ γὰρ Θεὸς ἡμῶν πῦρ καταναλίσκον ἐστὶ , διδοὺς ἐκδίκησιν ἐν φλογὶ πυρὸς τοῖς μὴ εἰδίσιν αὐτὸν , καὶ τοῖς μὴ ὑπακούουσι τῷ Εὐαγγελίῳ αὐτοῦ . Τοῦτο τὸ πῦρ ἐνήργησεν ἐν τοῖς ἀποστόλοις , ἡνίκα ἐλάλουν πυρίναις γλώσσαις . Τοῦτο τὸ πῦρ Παῦλον περιλάμψαν τὴν μὲν αἴσθησιν τῆς ὄψεως αὐτοῦ ἠμαύρωσε , τοὺς δὲ ὀφθαλμοὺς τῆς καρδίας ἐφώτισεν . Οὐ γὰρ χωρεῖ σαρκὸς ὅρασις ἐκείνου τοῦ φωτὸς τὴν δύναμιν . Τοῦτο τὸ πῦρ ὥφθη Μωϋσῆ ἐν τῇ βάτῳ . Τοῦτο ἐν εἴδει ὀχήματος τὸν Ἡλίαν ἐκ τῆς γῆς ἀνήρπασε . Τούτου τοῦ πυρὸς τὴν ἐνέργειαν ζητῶν ὁ μακάριος Δαβὶδ ἔλεγε , Δοκίμασόν με , Κύριε , καὶ πείρασόν με . Πόρωσον τοὺς νεφρούς μου καὶ τὴν καρδίαν μου . Τοῦτο τὸ πῦρ τὴν καρδίαν Κλεόπα καὶ τοῦ σὺν αὐτῷ ἐθέρμανε λαλοῦντος τοῦ Σωτῆρος αὐτοῖς μετὰ τὴν ἑκ νεκρῶν ἀνάστασιν . Καὶ οἱ ἄγγελοι δὲ καὶ τὰ λειτουργικὰ πνεύματα τούτου τοῦ πυρὸς μετέχουσι , κατὰ τὸ γεγραμμένον , Ὁ πριῶν τοὺς ἀγγέλους αὐτοῦ πνεύματα καὶ τοὺς λειτουργοὺς αὐτοῦ πυρὸς φλόγα . Τοῦτο τὸ πῦρ τὴν ἐν τῷ ὀφθαλμῷ δοκὸν κατακαῖον , καθαρὸν τὸν νοῦν ἀποκαθίστησιν , ἵνα τὸ κατὰ φύσιν ἀπολαβὸν διορατικὸν , μὴ τὸ ἐν τῷ ὀφθαλμῷ τοῦ ἀδελφοῦ κάοφος ὁρᾷ , ἀλλὰ διηνεκῶς τὰ τοῦ Θεοῦ θαυμάσια κα τανοῇ , κατὰ τὸν λέγοντα · Ἀποκάχυψον τοὺς ὀφθαλμοὺς μου , καὶ κατανοήσω τὰ θαυμάσια ἐ τοῦ νόμου σου . Τοῦτο τὸ πῦρ δαιμόνων ἐστὶ φυγαδευτήριον , καὶ κακίας πάσης ἀναλωτικὸν , ἀμαρτίας ἀναιρετικὸν , ἀναστάσεως δύναμις , καὶ ἀθανασίας ἐνέργεια , ψυχῶν ἀγίων φωτισμὸς , καὶ λογικῶν δυνάμεων σύστασις . Τοῦτο καὶ ἡμεῖς εὐξώμεθα φθάσαι καὶ εἰς ἡμᾶς , ἵνα πάντοτε ἐν τῷ φωτὶ περιπατοῦντες , μηδέποτε κἂν πρὸς βραχὺ προσκόψωμεν . Ἐν δὲ τῇ κατὰ τὸν προφήτην Ἡσαΐαν ἐξηγήσει τάδε φησίν · Ἡμέρα δέ ἐστιν αὔτη ἐν ᾗ ἑπιλάμψει ὁ Θεὸς μετὰ δόξης , αὐτὴ ἣν ποιεῖ ὁ τῆς δικαιοσύνης ἥλιος , ὁ Κύριος ἡμῶν , ὁ διδάσκων περὶ ἐαυτοῦ ὅτι ἔως ἐστὶν ἐν τῷ κόσμῳ φῶς τοῦ κόσμου ἐστὶ , διὸ καὶ παρῄνει ἐργάζεσθαι ἕως ἡμέρα ἐστί . Καὶ πάλιν · Λογιζόμεθα δὲ ταῦτα ἐπαγγέλλεσθαι τοῖς ἀξίοις τῆς ἀναπαύσεως , ἂτε πολλῶν μονῶν οὐτῶν ἐν τῇ οἰκίᾳ τοῦ Πατρὸς , καὶ διαφόρου κληροδοσίας ἀποκειμένης ἐν τῇ γῇ τῆς κληρονομίας , ἢν κληρονομήσουσιν οἱ πραεῖς . Τουτέστι τινὲς μὲν ἐν τῇ φαιδρότητι τῆς τοῦ Θεοῦ ἐπιφανείας , τινὲς δὲ ὑπὸ τὴν σκέπην τῶν οὐρανίων δυνάμεων ἀναπαύσονται . Καὶ ἄλλοι ἐν τῇ δέξῃ τῇ ἀπὸ τοῦ φωτὸς , ὡς ἀπὸ καπνοῦ καλυφθήσονται . Τάχα δὲ αὐτῇ μὲν τῇ Σιὼν ἐπιλάμψει τὸ φῶς , τὰ δὲ περικύκλῳ αὐτῆς ἐπιλάμψει νεφέλη ἡμέρας , ἤτις οὐκ ἄλλοθεν ἔχει τὴν γένεσιν ἡ ἀπ´ αὐτοῦ τοῦ φωτός . Καὶ μετ´ ὀλίγα · Ὁποία τις ἦν κατὰ τὴν μεταμόρφωσιν τοῦ Κυρίου ἡ φωτεινὴ νεφέλη τοὺς μαθητὰς περιστᾶσα . Καὶ αὖθις · Οὗτος τοίνυν ὁ λαὸς ὁ ἑν τῇ ἐθνικῇ ἀγνοίᾳ ἐσκοτωμένος εἶδε φῶς , οὐχ οἷον τὸ ἀπὸ πυρὸς , οὐδὲ οἷον τὸ ἀπὸ ἀστέρων ἢ σελήνης , οὐδὲ οἰον τὸ ἡλιακὸν ἢ ἀστραπαῖον , ἀλλὰ φῶς μέγα , ὃ καὶ νοη τοῖς ἐπιλάμπει καὶ αἰσθητοῖς , ὃ καὶ Πατρὶ σύνεστι , καὶ ἀγγέλους φωτίζει , καὶ ἀνθρώπους φαιδρύνει ,, καὶ πᾶσιν ἐπαρκεῖ , καὶ ἔτι ἐαυτοῦ τὰς αὐγὰς ἔχει ὑπερτεινομένας πρὸς τὸ πλεῖον . Ὁ δὲ θεῖος αὖθις Χρυσόστομος , Τὰ σώματα τῶν εὐηρεστηκότων τῷ Θεῷ , φησὶ , τοσαύτην ἐνδύσεται δόξαν , ὅσην οὐδὲν ἰδεῖν ἔνι τούτοις τοῖς ὀφθαλμοῖς . οοοο ΑΟΟϛί
Lemmas: πρόσωπον ὁ δόξα κύριος κατοπτρίζω , οὖον ὁ παύω ἐκεῖνος , ἀλλά ὁ Μένων , ὁ αὐτός εἰκών μεταμορφόω ἀπό δόζης εἰς δόξα , καθάπερ ἀπό κύριος πνεῦμα . καί μετέ ὀλίγος · τις δέ εἰμί ὁ « δόξα κύριος κατοπτρίζω , ὁ αὐτός εἰκών μεταμορφόω ; » σαφής μέν οὗτος δείκνυμι , ἡνίκα ὁ σημεῖον ὁ χαρίζω ἐνεργέω . πλήν οὐδέ νῦν δύσκολος αὐτός καθοράω ὁ πιστός ὀφθαλμός ἔχω . ὁμός τε γάρ βαπτίζω . καί ὑπέρ ὁ ἥλιος ὁ ψυχή λάμπω , ὁ πνεῦμα καθαίρω . καί οὖον μόνος ὁράω εἰς ὁ δαξ ὁ Θεός , ἀλλά καί ἐκεῖθεν δέχομαι τις αἴγλη . ὥσπερ γάρ εἰμί ἄργυρος καθαρός πρός ὁ ἀκτίς κεῖμαι , καί αὐτός ἀκτίς ἐκπέμπω οὐ ἀπό ὁ οἰκεῖος φύσις μόνος , ἀλλά καί ἀπό ὁ λαμπηδών ὁ ἡλιακός , οὗτος καί ὁ ψυχή καθαίρω , καί ἄργυρος λαμπρός γίγνομαι , δέχομαι ἀκτίς ἀπό ὁ δόξα ὁ πνεῦμα , καί οὗτος ἀντιπέμπω . Διὸ καί φημί , « κατοπτρίζω , ὁ αὐτός εἰκών μεταμορφόω ἀπό δόξα ὁ πνεῦμα εἰς δόξα ὁ ἡμέτερος ὁ ἐγγίγνομαι , καί τοιοῦτος , οἷος εἰκός ἀπό κύριος πνεῦμα . » καί πάλιν · βούλομαι σύ δείκνυμι οὗτος καί ἀπό ὁ ἀπόστολος αἰσθητικός ; ἐννοέω Παῦλος , ὅς ὁ ἱμάτιον ἐνεργέω · Πέτρος , ὅς ὁ σκιά ἰσχύω · οὖον γάρ ἄν , εἰμί μή βασιλίς φέρω εἰκών καί ἀπρόσιτος ἀείδω αὐτός ὁ μαρμαρυγή , τοσοῦτος ὁ ἱμάτιον αὐτός ὁ σκιά ἐνεργέω . Βασιλίς γάρ καί ὁ ἱμάτιον ὁ λῃστής εἰμί φοβερός . ἐθέλω ὁράω ὁ διά ὁ σῶμα λάμπω οὗτος ; ἀτενίζω , φημί , εἰς ὁ πρόσωπον Στέφανος , εἶδον ὡς πρόσωπον ἄγγελος . Ἀλ οὐδείς οὗτος πρός ὁ ἔνδοθεν ἀστράπτω δόξα . ὅπερ γάρ Μωϋσῆς ἐπί ὁ πρόσωπον ἔχω , οὗτος οὗτος ἐπί ὁ Ψυχή περιφέρω · μᾶλλον δέ καί πολύς πλέω . ὁ μέν γάρ Μωϋσῆς αἰσθητικός εἰμί , οὗτος δέ ἀσώματος . οὗτος συνῳδός καί Βασίλειος ὁ μέγας φιλοσοφέω περί ὁ θεῖον οὗτος φάος , καί δείκνυμι ὡς αὐτός τοῦτος εἰμί ὁ μέγας ὁ μέγας Τριάς καί ἀπρόσιτος φάος ὁ φυσικός ὁ πνεῦμα ἐνέργεια , ἐάν ὁ Χριστός πρότερος μέν ὁ λογάς ὁ ἀπόστολος ἐπί ὁ ὄρος , ὕστερος δδʹ ἐν ὁ ὑπερῷος ὁ δώδεκα καταπέμπω ἐν εἶδος πύρινος γλῶσσα , ὅς δή καί ἄγγελος καί προφήτης καί ἀπόστολος δις ἄψητος οἰκονομία τε καί φιλανθρωπία θεουργέω καί φωτίζω πάρειμι , ἐν μέν ὁ ἀσκητικός αὐτός λόγος , ὦ σύμφωνος κοινωνία νύμφη πρός ὁ νυμφίος ! φημί . μιμέομαι οὗτος , ἵημι τέκνον , μίμησκι , πρός μηδείς ἕτερος ἀφοράω ἢ πρός ὁ εἶπον , ΠΗΡ λανθάνω βλέπω ἐπί ὁ γῆ , καί τίς ἐθέλω εἰμί οἶδα ἀνάπτω ; εἰμί γάρ πύρωσις πνεῦμα , ἀνα ζωπυρέω Καρδία , διότι αὐλός καί θέω πῦρ φωτίζω μέν ψυχή εἴωθα , καί δοκιμάζω ὥσπεο ἄδος λος χρυσίον ἐν κάμινος , κακία δέ ἀναλίσκω ὥσπερ ἄκανθα καί καλάμη . ὁ γάρ θεός ἐγώ πῦρ καταναλίσκω εἰμί , δίδωμι ἐκδίκησις ἐν φλόξ πυρός ὁ μή ἴδισις αὐτός , καί ὁ μή ὑπακούω ὁ Εὐαγγέλιος αὐτός . οὗτος ὁ πῦρ ἐνεργέω ἐν ὁ ἀπόστολος , ἡνίκα λαλέω πύρινος γλῶσσα . οὗτος ὁ πῦρ Παῦλος περιλάμπω ὁ μέν αἴσθησις ὁ ὄψις αὐτός ἀμαυρόω , ὁ δέ ὀφθαλμός ὁ Καρδία φωτίζω . οὖον γάρ χωρέω σάρξ ὅρασις ἐκεῖνος ὁ φάος ὁ δύναμις . οὗτος ὁ πῦρ ὁράω Μωϋσῆς ἐν ὁ βάτος . οὗτος ἐν εἶδος ὄχημα ὁ Ἡλίας ἐκ ὁ γῆ ἀναρπάζω . οὗτος ὁ πυρός ὁ ἐνέργεια ζητέω ὁ μακάριος Δαυίδ λέγω , δοκιμάζω ἐγώ , κύριος , καί πειράω ἐγώ . πορωννυμι ὁ νεφρός ἐγώ καί ὁ Καρδία ἐγώ . οὗτος ὁ πῦρ ὁ Καρδία Κλεόπας καί ὁ σύν αὐτός θερμαίνω λαλέω ὁ Σωτήρ αὐτός μετά ὁ ἐκ νεκρός ἀνάστασις . καί ὁ ἄγγελος δέ καί ὁ λειτουργικός πνεῦμα οὗτος ὁ πυρός μετέχω , κατά ὁ γράφω , ὁ πρόειμι ὁ ἄγγελος αὐτός πνεῦμα καί ὁ λειτουργός αὐτός πυρός φλόξ . οὗτος ὁ πῦρ ὁ ἐν ὁ ὀφθαλμός δοκός κατακαίω , καθαρός ὁ νόος ἀποκαθίστημι , ἵνα ὁ κατά φύσις ἀπολαμβάνω διορατικός , μή ὁ ἐν ὁ ὀφθαλμός ὁ ἀδελφός κάφος ὁράω , ἀλλά διηνεκής ὁ ὁ Θεός θαυμάσιος ἄν Τανόη , κατά ὁ λέγω · Ἀποκάχυψον ὁ ὀφθαλμός ἐγώ , καί κατανοέω ὁ θαυμάσιος εἰ ὁ νόμος σύ . οὗτος ὁ πῦρ δαίμων εἰμί φυγαδευτήριον , καί κακία πᾶς ἀναλωτικός , ἁμαρτία ἀναιρετικός , ἀνάστασις δύναμις , καί ἀθανασία ἐνέργεια , Ψυχή Ἀγίων φωτισμός , καί λογικός δύναμις σύστασις . οὗτος καί ἐγώ εὔχομαι φθάνω καί εἰς ἐγώ , ἵνα πάντοτε ἐν ὁ φάος περιπατέω , μηδέποτε κἀν πρός βραχύς προσκόπτω . ἐν δέ ὁ κατά ὁ προφήτης Ἡσαΐας ἐξήγησις ὅδε φημί · Ἡμέρα δέ εἰμί οὗτος ἐν ὅς ἐπίλαμψις ὁ θεός μετά δόξα , αὐτός ὅς ποιέω ὁ ὁ δικαιοσύνη ἥλιος , ὁ Κύριος ἐγώ , ὁ διδάσκω περί ἑαυτοῦ ὅτι ἔως εἰμί ἐν ὁ κόσμος φάος ὁ κόσμος εἰμί , διό καί παραινέω ἐργάζομαι ἠώς ἡμέρα εἰμί . καί πάλιν · λογίζομαι δέ οὗτος ἐπαγγέλλω ὁ ἄξιος ὁ ἀνάπαυσις , αὔγ-ασμα πολύς μονή οὐτάω ἐν ὁ οἰκίον ὁ πατήρ , καί διάφορος κληροδοσία ἀπόκειμαι ἐν ὁ γῆ ὁ κληρονομία , εἄν κληρονομέω ὁ πρᾶος . τουτέστι τις μέν ἐν ὁ φαιδρότης ὁ ὁ Θεός ἐπιφάνεια , τις δέ ὑπό ὁ σκέπη ὁ οὐράνιος δύναμις ἀναπαύω . καί ἄλλος ἐν ὁ δέχομαι ὁ ἀπό ὁ φάος , ὡς ἀπό καπνός καλύπτω . Τάχα δέ αὐτός μέν ὁ Σιών ἐπίλαμψις ὁ φάος , ὁ δέ περίκυκλος αὐτός ἐπίλαμψις νεφέλη ἡμέρα , ὅστις οὐ ἄλλοθεν ἔχω ὁ γένεσις ὁ ἀπ´ αὐτός ὁ φάος . καί μετέ ὀλίγος · ὁποῖος τις εἰμί κατά ὁ μεταμόρφωσις ὁ κύριος ὁ φωτεινός νεφέλη ὁ μαθητής περιίστημι . καί αὖθις · οὗτος τοίνυν ὁ λαός ὁ ἑν ὁ ἐθνικός ἄγνοια σκοτόω ὁράω φάος , οὐ οἷος ὁ ἀπό πυρός , οὐδέ οἷος ὁ ἀπό ἀστήρ ἢ σελήνη , οὐδέ οἷος ὁ ἡλιακός ἢ ἀστραπαῖος , ἀλλά φάος μέγας , ὅς καί νοέω ὁ ἐπιλάμπω καί αἰσθητός , ὅς καί πατήρ σύνειμι , καί ἄγγελος φωτίζω , καί ἄνθρωπος φαιδρύνω ,, καί πᾶς ἐπαρκέω , καί ἔτι ἑαυτοῦ ὁ αὐγή ἔχω ὑπερτείνω πρός ὁ πλείων . ὁ δέ θεῖος αὖθις Χρυσόστομος , ὁ σῶμα ὁ εὐαρεστέω ὁ Θεός , φημί , τοσοῦτος ἐνδύω δόξα , ὅσος οὐδείς ὁράω ἐν οὗτος ὁ ὀφθαλμός . οἴομαι ΑΟΟϛί