cogPG.PG151 547
λὴς , καὶ ἀμέριστος . Λέγε τοιγαροῦν , ὦ φιλόσοφε , καὶ ὁρίζου , καὶ συλλογίζου , καὶ συμπέραινε ταῖς σαῖς ἐπιστημονικαῖς μεθόδοις , εἴ γε καὶ δύναιο , ὧν ἡμεῖς ἀμαθεῖς οἱ τοῦ Εὐαγγελίου τε καὶ σκηνοποιῶν καὶ ἀλιέων μαθηταὶ , πῶς δύναται τὰ τοιαῦτα καὶ εἶναι καὶ λέγεσθαι , ἵνα καὶ αὐτός που μετὰ Νικοδήμου τοῦ πάλαι νυκτερινοῦ μαθητοῦ παρὰ τῆς αὐτο σοφίας ἀκούσῃς , Σὺ εἶ ὁ τῆς τῶν οὐρανίων σωμάτων κινήσεως , καὶ τῶν μετεώρων , ὡς ἂν αὐτὸς εἴποις , φροντιστὴς καὶ δημαγωγύς . Καὶ ταῦτα οὐ γινώσκεις ; μᾶλλον δ´ ἐκεῖνος μὲν ἀπὸ νυκτερινοῦ τῆς ἡμέρας καὶ τοῦ φωτὸς καὶ μαθητὴς καὶ υἱὸς καλῶς γέγονεν , ἀπὸ τοῦ γράμματος ἀναβὰς ἐπὶ τὸ Πνεῦμα ταχέως , καὶ τῇ ἐνυποστάτῳ Θεοῦ σοφίᾳ τὴν ἀληθινὴν καὶ πρώτην σοφίαν μυσταγωγηθεὶς . καὶ ἀντὶ Φαρισαίου καὶ νομικοῦ μαθητὴς καὶ ὀπαδὸς ἀναδειχθεὶς τοῦ Χριστοῦ · σὺ δὲ τῇ σκιᾷ παρακαθήμενος ἔτι καὶ τῷ γράμματι , μᾶλλον δὲ καὶ τοὺς τύπους καὶ τὴν ἀλήθειαν ὁμοῦ διαστρέφων ἐκὼν , οὐκ ἄν ποτέ τι καίριον εἴποις , οὐδὲ τοῦ Πνεύματος ξιον . Ἀλλὰ δεῦρο καὶ τοῦ μυστηρίου τὸν λόγον ἐκπαιδεύου καὶ αὖθις παρ´ εὐαγγελιστῶν τε καὶ ἀποστολικῶν , καὶ τῶν τούτων ἐξηγητῶν τε καὶ θεολόγων , μᾶλλον δὲ ἀντὶ σοῦ πάλιν οἱ τὰ σὰ διαδεξάμενοι ταῦτα , καὶ ἀκούειν καὶ συνιέναι δυνάμενοι . Κατ´ οὐσίαν μὲν οὖν καὶ ὑπόστασιν , ὥσπερ ἄγνωστός τε καὶ ἄῤῥητος , οὕτω δὴ καὶ ἀμέριστος καὶ ἄληπτος ὁ Θεός · καὶ τοῦτο κοινὸν ἀξίωμα τῆς εὐσεβοῦς ἡμῶν πίστεως · κατὰ δὲ τὴν φυσικὴν αὐτοῦ χάριν καὶ ἐνέργειαν , καὶ τὴν παντοδαπὴν τῶν αὐτῷ φυσικῶς προσόντων θείαν πρόοδον , καὶ ποικίλην μετάδοσιν καὶ μερίζεται πολυειδῶς ὁ ἀμέριστος , καὶ ποικίλλεται ὁ ἀπλοῦς , ὥσπερ δὴ καὶ ῥητὸς καὶ ληπτὸς διὰ φιλανρωπίαν ἔστιν ὢς γίνεται . Πανταχοῦ μὲν ὅλος παρὼν , καὶ ὑπὲρ τὸ πᾶν ὥν , καὶ οὐσίᾳ καὶ ὑποστάσεσι , καὶ δυνάμεικαὶ ἐνεργείᾳ , ἀμέριστος γὰρ ὁαύτὸς κατὰ πάντα καὶ εἷς , σωζομένης ἐκάστῃ τῶν θεαρχικῶν υποστάσεων ἀσυγχύτου δηλονότι τῆς ἰδιότητος · ἓν γὰρ άληθῶς καὶ τρία τὰ προσκυνούμενα · μερίζεται δὲ καὶ ποικίλλεται , καὶ καλεῖται διαφόροις ὀνόμασι , καὶ μεταδίδοται κατ´ ἐκεῖνο δηλονότι , καθὸ καὶ ῥητός ἐστι διὰ φιλανθρωπίαν , καὶ ληπτός τε καὶ μεριστὸο , τὴν φυσικὴν δύναμιν φημὶ καὶ ἐνέργειαν καὶ χάριν . Ὅθεν καὶ Ἰωάννης ὁ τὴν γλῶτταν χρυσοῦς τὴν εὐαγγελικὴν ἐξηγούμενος ῥῆσιν ἐκείνην , τὴν λέγουσαν , Οὐκ ἐκ μέτρου δίδωσιν ὁ Θεὸς τὸ Πνεῦμα , Ἡμεῖς γὰρ πάντες , φησί , μέτρῳ τὴν ἐνέργειαν τοῦ Πνεύματος ἐλάβομεν . Πνεῦμα γὰρ ἐνταῦθα τὴν ἑνέργειαν λέγει . Αὕτη γάρ ἐστιν ἡ μεριζομένη . Οὗτος δὲ ἀμέτρητον ἔχει καὶ ὁλόκληρον πᾶσαν τὴν ἐνέργειαν . Εἰ δὲ ἡ ἐνέργεια ἀμέτρητος , πολλῷ μᾶλλον ἡ οὐσία . Ὁρᾷς καὶ τὸ Πνεῦμα ἄπειρον ; Ὁ τοίκυν πᾶσαν τοῦ Πνεύματος δεξάμενος τὴν ἐνέργειαν , ὁ τὰ τοῦ Θεοῦ εἰδὼς , ὁ λέγων , Ὃ ἡκούσαμεν λαλοῦν , καὶ ὃ ἐωράκαμεν μαρτυροῦμεν , πῶς ἂν εἴη ὀικαιος ὑποπτεύεσθαι ; Ἀν μὲν οὖν τῷ δεσποτικῷ ναφ , καθὰ δήπου καὶ Παῦλός φησιν ὁ μέγας , ἀπαν τὸ πλήρωμα κατῴκησε τῆς θεότητος , ὥσπερ κατ´ οὐσίαν ὅλος , καὶ καθ´ ὑπόστασιν ὅλος ὁ μονογενὴς Υἱὸς τοῦ Θεοῦ , οὕτω δὲ καὶ κατὰ τὰς δυνάμεις καὶ τὰς φυσικὰς ἐνεργείας ὅλος , καὶ ὅσα δηλαδὴ θεωρεῖται θεολογούμενα , καὶ ὑμνούμενα περὶ τὴν θείεν οὐσίαν , ἃ καὶ ἄθροισμα , καὶ πλήρωμα τῆς θεότητος οἱ θεολόγοι φασίν . Ἡμεῖς δὲ κατὰ τὸν εὐαγγελιστὴν Θεολόγον , Ἐκ τοῦ πληρώματος αὐτοῦ πάντες ἐλάβομεν . Ὅπερ ὁ αὐτὸς ἀναπτύσσων θεῖος Χρυσόστομος , οὐ μεθεκτήν φησιν ἔχειν τὴν διωρεὰν , ἀλλ´ αὐτοπηγὴ καὶ αὐτορίζα ἐστὶν πάντων τῶν καλῶν , αὐτοζωὴ καὶ αὐτόφως καὶ αὐτοαλήθεια , οὐκ ἐν ἑαυτῷ συνέχων τῶν ἀγαθῶν τὸν πλοῦτον , ἀλλὰ καὶ εἰς τοὺς Ἐλλους ἅπαντας ὑπερβλύζων αὐτὸν , καὶ μετὰ τὸ ὑπερβλύσαι μένει ὡς πλήρης , καὶ οὐδενὶ ἐλαττούμενος ἐκ τῆς εἰς ἑτέρους χορηγίας , ἀλλ´ ἀεὶ πηγάζων ,, καὶ πᾶσι τούτων μεταδιδοὺς τῶν καλῶν , ἐπὶ τῆς αὐτῆς μένει τελειότητος . Ὅ δὲ ἐγὼ φέρω , μεθεκτόν ἐστι . Παρ´ ἐτέρου γὰρ ἔλαβον αὐτὸ , καὶ μικρόν τι τοῦ παντὸς , καὶ οἱονεὶ σταγὼν εὐτελὴς πρὸς ἄβυσσον ἄφατον , καὶ πέλαγος ἄπειρον . Ἐν δὲ τῷ εἰς τὸ ἅγιον ΙΙνεῦμα λόγῳ πάλιν ὁ αὐτὸς μέγας τῆς Ἐκκλησίας διδάσκαλος τοιάδε φησί · Τοῦτο τὸ σῶμα τὸ Δεσποτικὸν , καὶ ἡ σὰρξ ἡ ἀγία λαβοῦσα τοῦ ἁγίου Πνεύματος τὴν ἐνέργειαν , οὐκ ἔλαβεν ὡς ἐπὶ τῶν ἀποστόλων καὶ τῶν προφητῶν μίαν χάριν ἢ δευτέραν . Ἄνθρωπος γὰρ πάντα χωρῆσαι οὐ δύναται Διὸ λέγει Παῦλος · Μὴ πάντες ἀπόστολοι , ἄὴ πάντες προφῆται ; Ἀὴ πάντες χαρίσματα ἔχουσιν ἰαμάτων ; Ἐφ´ ἡμῶν γὰρ μερίζεται τὰ δῶρα , Κἐν δὲ τῇ σαρκὶ τοῦ Χριστοῦ ὅλα τὰ χαρίσματα , ὅλαι αἱ δωρεαὶ ἦσαν κατὰ τὴν τῆς σαρκὸς οὐσίαν . Καὶ πρόσεχε . Ἐπλήρωσε πρῶτον τὸν ἴδιον ναὸν πάσης χάριτος . Εἶχε χάρισμα νοσοῦντας ἰᾶσθαι , δαίμονας ἐκβάλλειν , νεκροὺς ἐγείρειν , προφητεύειν , τὰ τῆς ἀληθείας ἐργάζεσθαι , πάντα ἐδύνατο , καὶ εἶχε τῶν χαρισμάτων τὸ πλήρωμα , ἀφʹ οὖ ἐπληρώθη ἡ σὰρξ ἡ Δεσποτικὴ πάντων τῶν χαρισμάτων , Χρεία δὲ ἡν πάντως ἡμᾶς λαμβάνειν ἐκ μέρους ὡς ἀπὸ δεξαμενῆς ἀπὸ τοῦ Κυριακοῦ σώματος · χορηγεῖται καὶ ἀποστόλοις καὶ προφήταις · ἐξ αὐτοῦ Ἰωάννης ἐμαρτύρει , ὅτι ἐν αὐτῷ ὅλον τὸ πλήρωμα , καὶ Παῦλος , Ἐν ᾧ κατῴκησε πᾶν τὸ πλιίρωμα τῆς θεότητος σωματικῶς . Οὐκ εἶπεν ἁπλῶς , Ἐν ᾦ κατῴκησεν ἡ θξότης , ἀλλὰ , τὸ πλήρωμα τῆς θεότητος , τουτέστι πᾶσα ἡ δωρεὰ τῆς θεότητος . Καὶ ἵνα μή τις νομίσῃ , ὅτι ἐν τῷ Θεῷ Λόγῳ κατῴκησε , λέγει , Ἐν ᾧ κατῴκησε πᾶν τὸ πλήρωμα τῆς θεότητος σωματικῶς . Ἐν τῇ σαρκὶ αὐτοῦ πᾶν τὸ πλήρωμα , σοφίας , συνέσεως , δυνάμεως , σημείων πάσης ἐνεργείας . Λοιπὸν ἀπὸ τοῦ πληρώματος δανειζόμεθα πάντες , Μαρτυρεῖ Ἰωάννης ὁ Βθαπτιστὴς , κἀγὼ οὐκ ἤόεν αὐτὸν , ἀλλ´ ὁ πέμψας με βαπτίζειν , ἐκεῖνός μοι εῖπεν , Ἐφ´ ὃν ἄν ἴδοις τὸ Πνεῦμα καταβανον καὶ μένον . Οὐκ εἶπε , Χαριζόμενον αὐτῶ δῶρον δν , ἀλλὰ , μένον ὁλον , οὖτός ἐστιν ὁ βακτίζων ἐν Πνεύματι ἀγίῳ . Εἰτα βουλόμενος δεῖξαι ὁ Ἰωάννης , ὅτι οὐχ ὡς ἄνθρωπος ἔλαβε χάριν ὁ Σωτὴρ λέγει · Οὐκ ἐκ μέτρου δίδωσιν ὁ Θεὸς τὸ πνέων α
Lemmas: Λῆς , καί ἀμέριστος . λέγω τοιγάρ , εἰμί φιλόσοφος , καί ὁρίζω , καί συλλογίζομαι , καί συμπεραίνω ὁ σός ἐπιστημονικός μέθοδος , εἰμί γε καί δύναμαι , ὅς ἐγώ ἀμαθής ὁ ὁ Εὐαγγέλιος τε καί σκηνοποιός καί ἀλιεύς μαθητής , πῶς δύναμαι ὁ τοιοῦτος καί εἰμί καί λέγω , ἵνα καί αὐτός ποῦ μετά Νικόδημος ὁ πάλαι νυκτερινός μαθητής παρά ὁ αὐτός σοφία ἀκούω , σύ εἰμί ὁ ὁ ὁ οὐράνιος σῶμα κίνησις , καί ὁ μετέωρος , ὡς εἄν αὐτός εἶπον , φροντιστής καί δημαγωγός . καί οὗτος οὖον γιγνώσκω ; μᾶλλον δδʹ ἐκεῖνος μέν ἀπό νυκτερινός ὁ ἡμέρα καί ὁ φάος καί μαθητής καί υἱός καλῶς γίγνομαι , ἀπό ὁ γράμμα ἀναβαίνω ἐπί ὁ πνεῦμα ταχέως , καί ὁ ἐνυπόστατος Θεός σοφία ὁ ἀληθινός καί πρῶτος σοφία μυσταγωγέω . καί ἀντί Φαρισαῖος καί νομικός μαθητής καί ὀπηδός ἀναδείκνυμι ὁ Χριστός · σύ δέ ὁ σκιά παρακάθημαι ἔτι καί ὁ γράμμα , μᾶλλον δέ καί ὁ τύπος καί ὁ ἀλήθεια ὁμοῦ διαστρέφω ἔκω , οὐ ἄν ποτός τίς καίριος εἶπον , οὐδέ ὁ πνεῦμα ξιον . ἀλλά δεῦρο καί ὁ μυστήριον ὁ λόγος ἐκπαιδεύω καί αὖθις παρ´ εὐαγγελιστής τε καί ἀποστολικός , καί ὁ οὗτος ἐξηγητής τε καί θεολόγος , μᾶλλον δέ ἀντί σύ πάλιν ὁ ὁ σός διαδέχομαι οὗτος , καί ἀκούω καί συνίημι δύναμαι . Κατς οὐσία μέν οὖν καί ὑπόστασις , ὥσπερ ἄγνωστος τε καί ἄρρητος , οὗτος δή καί ἀμέριστος καί ἄληπτος ὁ Θεός · καί οὗτος κοινός ἀξίωμα ὁ εὐσεβής ἐγώ πίστις · κατά δέ ὁ φυσικός αὐτός χάρις καί ἐνέργεια , καί ὁ παντοδαπός ὁ αὐτός φυσικός πρόσειμι θεῖος πρόοδος , καί ποικίλος μετάδοσις καί μερίζω πολυειδῶς ὁ ἀμέριστος , καί ποικίλλω ὁ Ἀπλοῦς , ὥσπερ δή καί ῥητός καί ληπτός διά φιλανρωπίαν εἰμί ὡς γίγνομαι . πανταχοῦ μέν ὅλος πάρειμι , καί ὑπέρ ὁ πᾶς ἀνά , καί οὐσία καί ὑπόστασις , καί δυναμικός ἐνέργεια , ἀμέριστος γάρ ὅς κατά πᾶς καί εἷς , σῴζω ἐκάστης ὁ θεαρχικός ὑπόστασις ἀσύγχυτον δηλονότι ὁ ἰδιότης · εἷς γάρ ἀληθής καί τρεῖς ὁ προσκυνέω · μερίζω δέ καί ποικίλλω , καί καλέω διάφορος ὄνομα , καί μεταδίδωμι κατ´ ἐκεῖνος δηλονότι , καθό καί ῥητός εἰμί διά φιλανθρωπία , καί ληπτός τε καί μεριστός , ὁ φυσικός δύναμις φημί καί ἐνέργεια καί χάρις . ὅθεν καί Ἰωάννης ὁ ὁ γλῶσσα χρύσεος ὁ εὐαγγελικός ἐξηγέομαι ῥῆσις ἐκεῖνος , ὁ λέγω , οὐ ἐκ μέτρον δίδωμι ὁ θεός ὁ πνεῦμα , ἐγώ γάρ πᾶς , φημί , μέτρον ὁ ἐνέργεια ὁ πνεῦμα λαμβάνω . πνεῦμα γάρ ἐνταῦθα ὁ ἐνέργεια λέγω . ἄτη γάρ εἰμί ὁ μερίζω . οὗτος δέ ἀμέτρητος ἔχω καί ὁλόκληρος πᾶς ὁ ἐνέργεια . εἰμί δέ ὁ ἐνέργεια ἀμέτρητος , πολύς μᾶλλον ὁ οὐσία . ὁράω καί ὁ πνεῦμα ἤπειρος ; ὁ τοίκυν πᾶς ὁ πνεῦμα δέχομαι ὁ ἐνέργεια , ὁ ὁ ὁ Θεός εἰδοί , ὁ λέγω , ὅς ἀκούω λαλέω , καί ὅς ὁράω μαρτυρέω , πῶς εἄν εἰμί ὀικαιος ὑποπτεύω ; εἰς μέν οὖν ὁ δεσποτικός ν , καθά δήπου καί Παῦλος φημί ὁ μέγας , ἅπας ὁ πλήρωμα κατοικέω ὁ θεότης , ὥσπερ κατ´ οὐσία ὅλος , καί καθ´ ὑπόστασις ὅλος ὁ μονογενής υἱός ὁ Θεός , οὗτος δέ καί κατά ὁ δύναμις καί ὁ φυσικός ἐνέργεια ὅλος , καί ὅσος δηλαδή θεωρέω θεολογώ , καί ὑμνέω περί ὁ τίθημι οὐσία , ὁ καί ἄθροισμα , καί πλήρωμα ὁ θεότης ὁ θεολόγος φημί . ἐγώ δέ κατά ὁ εὐαγγελιστής θεολόγος , ἐκ ὁ πλήρωμα αὐτός πᾶς λαμβάνω . ὅπερ ὁ αὐτός ἀναπτύσσω θεῖος Χρυσόστομος , οὖον μεθεκτός φημί ἔχω ὁ διωρεὰν , ἀλ αὐτοπηγή καί αὐτορίζα εἰμί πᾶς ὁ καλός , αὐτοζωή καί αὐτόφως καί αὐτοαλήθεια , οὐ ἐν ἑαυτοῦ συνέχω ὁ ἀγαθός ὁ πλοῦτος , ἀλλά καί εἰς ὁ ἐλλός ἅπας ὑπερβλύζω αὐτός , καί μετά ὁ ὑπερβλύζω μένω ὡς πλήρης , καί οὐδείς ἐλασσόω ἐκ ὁ εἰς ἕτερος χορηγία , ἀλ ἀεί πηγάζω ,, καί πᾶς οὗτος μεταδίδωμι ὁ καλός , ἐπί ὁ αὐτός μένω τελειότης . ὅς δέ ἐγώ φέρω , μεθεκτός εἰμί . Παρ´ ἔτερον γάρ λαμβάνω αὐτός , καί μικρός τίς ὁ πᾶς , καί οἱονεί σταγών εὐτελής πρός ἄβυσσος ἄφατος , καί πέλαγος ἤπειρος . ἐν δέ ὁ εἰς ὁ ἅγιος ΙΙνεῦμα λόγος πάλιν ὁ αὐτός μέγας ὁ ἐκκλησία διδάσκαλος τοιόσδε φημί · οὗτος ὁ σῶμα ὁ δεσποτικός , καί ὁ σάρξ ὁ ἅγιος λαμβάνω ὁ ἅγιος πνεῦμα ὁ ἐνέργεια , οὐ λαμβάνω ὡς ἐπί ὁ ἀπόστολος καί ὁ προφήτης εἷς χάρις ἢ δύο . Ἄνθρωπος γάρ πᾶς χωρέω οὖον δύναμαι Διὸ λέγω Παῦλος · μή πᾶς ἀπόστολος , ἀεί πᾶς προφήτης ; ἀεί πᾶς χάρισμα ἔχω ἴαμα ; Ἐφ´ ἐγώ γάρ μερίζω ὁ Δῶρα , ἄν δέ ὁ σάρξ ὁ Χριστός ὅλος ὁ χάρισμα , ὅλος ὁ δωρεά εἰμί κατά ὁ ὁ σάρξ οὐσία . καί προσέχω . πληρόω πρῶτος ὁ ἴδιος ναός πᾶς χάρις . ἔχω χάρισμα νοσέω ἰάομαι , δαίμων ἐκβάλλω , νεκρός ἐγείρω , προφητεύω , ὁ ὁ ἀλήθεια ἐργάζομαι , πᾶς δύναμαι , καί ἔχω ὁ χάρισμα ὁ πλήρωμα , ἀπό οὖον πληρόω ὁ σάρξ ὁ δεσποτικός πᾶς ὁ χάρισμα , χρέος δέ ἐάν πάντως ἐγώ λαμβάνω ἐκ μέρος ὡς ἀπό δεξαμενή ἀπό ὁ κυριακόν σῶμα · χορηγέω καί ἀπόστολος καί προφήτης · ἐκ αὐτός Ἰωάννης μαρτυρέω , ὅτι ἐν αὐτός ὅλος ὁ πλήρωμα , καί Παῦλος , ἐν ὅς κατοικέω πᾶς ὁ πλιιρωμη ὁ θεότης σωματικός . οὐ εἶπον ἁπλόος , ἐν οἶς κατοικέω ὁ θξοος , ἀλλά , ὁ πλήρωμα ὁ θεότης , τουτέστι πᾶς ὁ δωρεά ὁ θεότης . καί ἵνα μή τις νομίζω , ὅτι ἐν ὁ Θεός Λόγος κατοικέω , λέγω , ἐν ὅς κατοικέω πᾶς ὁ πλήρωμα ὁ θεότης σωματικός . ἐν ὁ σάρξ αὐτός πᾶς ὁ πλήρωμα , σοφία , σύνεσις , δύναμις , σημεῖον πᾶς ἐνέργεια . λοιπός ἀπό ὁ πλήρωμα δανείζω πᾶς , μαρτύρομαι Ἰωάννης ὁ βθαπτιιστημι , ἐγώ οὐ ἀείδω αὐτός , ἀλ ὁ πέμπω ἐγώ βαπτίζω , ἐκεῖνος ἐγώ εἶπον , Ἐφ´ ὅς ἄν ὁράω ὁ πνεῦμα καταβαίνω καί μένω . οὐ εἶπον , χαρίζομαι αὐτός δῶρον δν , ἀλλά , μένω ὅλος , οὗτος εἰμί ὁ βακτιζω ἐν πνεῦμα ἅγιος . εἶτα βούλομαι δείκνυμι ὁ Ἰωάννης , ὅτι οὐ ὡς ἄνθρωπος λαμβάνω χάρις ὁ Σωτήρ λέγω · οὐ ἐκ μέτρον δίδωμι ὁ θεός ὁ πνέω ὅς