cogPG.PG151 552
κοινὰς δυνάμεις τε καὶ ἐνεργείας τοῦ Πατρὸς καὶ τοῦ Υἱοῦ καὶ τοῦ ἁγίου Πνεύματος ἀφρόνως εἰς κτίσμα κατασπῶντας . Εἶτα μετ´ ὀλίγον καὶ περὶ τοῦ σκπρομνημονευθέντος συνοδικοῦ πρώτου τόμου προσπιθεὶς ὁ τῆς καθ´ ἡμᾶς οὖτος συνόδου τόμος ὧδέ πη φησί · Γαύτῃ τοι καὶ συνόδου συγκροτηθείσης δευ . τέρας , ἧς προεκάθητο καὶ ὁ νῦν κραταιὸς καὶ ἅγιος ἡμῶν αὐτοκράτωρ ὁ κῦρις λωάννης ὁ Καντακουζηνὸς , ἐξηλέγχθη ὁ Ἀκίνδυνος τὰ αὐτὰ καὶ φρονῶν καὶ λέγων , καὶ τῶν μοναχῶν κατηγορῶν · δι´ ἃ καὶ τὴν αὐτήν τῷ Βαρλαὰμ ἐπεσπάσατο καταδίκην . τόμου προβάντος συνοδικοῦ κατὰ τῶν τοῦ Βαρλαὰμ ἐκείνου βλασφημιῶν , δι´ οὖ παντὸς τοῦ Χριστιανικοῦ πληρώματος ἀποκέκο πται , ὡς αὐτὸς οὗτος ὁ συνοδικὸς τόμος διέξεισι , πολλῶν τε ἄλλων . ἔνεκεν , καὶ ὅτι τὸ φῶς τῆς τοῦ Κυρίου μεταμορφώσεως τὸ τοῖς συναναβᾶσιν αὐτῷ μακαρίοις μαθηταῖς καὶ ἀποστόλοις ῥφθὲν κτιστὸν ἐπεχείρει δεικνύναι καὶ περιγραπτὸν , καὶ τῶν αἰσθητῶν φώτων ἔχον πλέον οὐδέν . Οόχ οὖτος δὲ μόνον ὁ Βαρλαὰμ τῷ συνοδικῷ ἀποκεκήρυκται τόμῳ , τῷ πρώτῳ δηλαδὴ , ἀλλὰ ταῖς αὐταῖς ἐπιτιμίαις ἔνοχον ἑαυτὸν καθίστησι , καὶ εἴ τις ἐκείνῳ ἑπόμενος , τοῖς μοναχοῖς καὶ τῇ Ἐκκλησίᾳ τοῦ Θεοῦ πολεμεῖ . Καθὸ μὲν οὖν οἱ περὶ Βαρλαάμ τε καὶ Ἀκίνδυνον καὶ τὸν διάδοχον καὶ πρόμαχον αὐτῶν τουτονὶ Γρηγορᾶν οὐσίαν εἶναι Θεοῦ λέγουσι τὸ φῶς τῆς τοῦ Κυρίου μεταμορφώσεως , θατέρᾳ τῶν κατὰ διαίρεσιν τοῦ σοφοῦ φημι Θεοδώρου ἀναφυομένων ἀτόπων αἱρέσεων κατ´ Εὐσέβιον περιπίπτουσι . Πλὴν ὅσον οὐκ εἰς σῶμα τραπῆναι τὴν θείαν σὐσίαν καὶ οὗτοι κατ´ ἐκείνην φασὶ τὴν διαίρεσιν , ἀλλὰ συνανακραθεῖσαν οὐκ οἶδ´ ὅπως καὶ συγχυθεῖσαν τῇ τοῦ Κυρίου σαρκὶ , ἔπειτα καὶ ὁρατὴν δι´ ἐκείνης γενέσθαι . Ἔχουσι δέ τι καὶ πλέον ἐκείνων οὗτοι . τὴν κοινὴν οὐσίαν αὐτὴν τῆς τρισυποστάτου θεότητος εἶναιλ ἐγοντες τὴν συμφυρεῖσαν καὶ ὁραθεῖσαν ἐν τῷ Χριστοῦ σώματι , μὴ ταύτην ἐκείνων λεγόντων κατὰ τὸν τοῦ διδασκάλου λόγον , ἑτέραν τινὰ θείαν , εἰς ἡν καὶ μεταβεβλῆ σθαι κατ ἐκείνους τὸ ἀνθρώπινον τοῦ Χριστοῦ . Καθὸ δὲ πάλιν μὴ τῶν αἰσθητῶν τουτονὶ φώτων ἓν οἱ περὶ Ἀκίνδυνον τὸ τοῦ Χριστοῦ θεῖον φῶς λέγουσί τε καὶ γράφουσιν , οἰον ἡλιακὸν καὶ ἀστρῷον , ἢ ἀστραπαῖον , ἢ τῶν τοῦ περιγείου τούτου πυρὸς , ἀλλὰ θεῖον μέν τι φῶς , ὡς ἐκεῖνοί φασιν , οὐ μέντοι γε φυσικὸν καὶ συναὶδιον τῆ τοῦ Θεοῦ φύσει , ἀλλ´ ἠργμένον ἐκ Θαβωρίου τοτηνικαῦτα διὰ τοῦ Χριστοῦ σώματος , ἠργμένον οὐ τοῦ φαίνεσθαί φησι τοῖς ἀξίαις , ἀλλὰ τοῦ εἶναι καθάπαξ , ὃ δὴ καὶ συνδιαιωνίσειν κατ´ ἐκείνους , ἀτελεύτητα συνεσόμενον τῷ Χριστῷ , καὶ τούτου καὶ τοὺς θεοειδεῖς ἔσεσθαι μετόχους , τοιαύτης τῆς θεώσεώς τε καὶ θεότητος κατ´ ἐκεῖνον μετέχοντας , ἣν ἐπ´ ἐσχάτων τὸ τῆς θεολογίας σκότος ἀνέπλασεν Ἀκινδύνου , κατὰ δὴ ταῦτα τῆς ἑτέρας ἀντέχονται τῶν αἰρέσεων , ἃς ἁ θεῖος Θεόδωρος διαιρῶν , ὡς ἔφθην εἰπὼν , κατὰ τῶν Εἰκονομάχων προήνεγκεν . Οὐσίαν γάρ τινα καὶ ὑπόστασιν ἰδικήν φασιν ἐκεῖνο τὸ φῶς , καὶ τὴν θεότητα , οὐ συνυποστᾶσαν , ἀλλὰ παρυποστᾶσαν τότε πρώτως , ὡς αὐτοί φασιν , ἐν Θαβωρίῳ τῇ ὑποστάσει ἐξ ἐκείνου ἢ τριπλοῦν ἀντὶ διπλοῦ , διὰ τὴν κατὰ τὰς φύσεις διπλόην φημί , ἢ δύο ἀνθ´ ἑνὸς διὰ τὸ τῆς ὑποστάσεως μοναδικὸν , καὶ τετράδα τὴν θείαν καὶ ὑπερούσιον ἀναδειχθῆναι Τριάδα , τῇ προσθέσει τοῦ καινοῦ τούτου καὶ προσφάτου φωτός . Καὶ ὁρᾶτε , φησὶν ὀ σοφὸς αὖθις Θεόδωρος , ὡς φιλότιμος περὶ τὴν θείαν φύσιν Εὐσέβιος , ταυτὸ δ´ εἰπεῖν Ἀκίνδυνός τε καὶ Γρηγορᾶς , πληθύνοντες ἀφθονίᾳ ὑποστάσεων καὶ αὔξοντες τὰ ἀπλήθυντα καὶ ἁμείωτα , καὶ πάσης τῆς ὁπωσοῦν ὑφέσεως καὶ πλεονασμοῦ παντάπασιν ἀνεπίδεκτα . Ὅτι μὲν οὖν καὶ Ἀρειανοῖς καὶ Εἰκονομάχοις τὰ Γρηγορᾶ τε καὶ Ἀκινδύνου πολυτρόπως συμβαίνει , τὰ κατ´ ἐκείνων ἤση ῥηθέντα τῷ θαυμαστῷ Θεοδώρῳ δείκνυσιν ἐκδηλότατα , οὐ παρ´ ἡμῶν , ἀλλὰ παρ´ αὐτοῦ , φημί , Γρηγορᾶ καθ´ ἡμῶν τῷ λόγῳ παρεισαχθέντα , καθάπερ αὐτὸς οὖτος κακῶς ὑπείληφεν · ὅτι δὲ καὶ ὑπερβαίνει , δέδεικται μὲν ἤδη σὺν ἐκείνοις καὶ τοῦτο πολλάκις · δείκνυσι δ´ ὡς ἔνι τὸ κτίσμα μάλιστα πρόσφατον ἐκεῖνο τὸ φῶς κἀκ τοῦ Θαβωρίου ἠργμένον τῶν περὶ Ἀκίνδυνον διαῤῥήδην , ὡς ἔφην . εἰπόντων . Ὅθεν καὶ ἡ κτιστὴ θεότης καὶ τῶν κτισμάτων φεῦ ! ἡ δουλεία , καὶ ἡ δόξα τοῦ τῇ κτίσει κάκιστα λατρεύειν παρὰ τὸν κτίσαντα , τὰ παλαιγενῆ τῆς φύσεως ἡμῶν ἀῤῥωστήματα , ὡν ὁ τοῦ Θεοῦ μονογενὴς Λόγος , φιλανθρωπίας ὑπερβολῆ καθ´ ἡμᾶς γεγονὼς , ἡμᾶς ἡλευθέρωσε , κἀκείνου δὲ πῶς γράφων οὐκ ἤκουσας , ὧ φιλόσοφε , τοῦ φιλοσόφου τῷ ὄντι τουτουὶ Θεοδώρου τοῦ πάνυ φημὶ πρὸς Εὐσέβιον λέγοντος , ὅτι καὶ ἄγγελος φῶς , καὶ τοῦ πρώτου καὶ ἀνωτάτω φωτὸς μαρμαρυγὴ καὶ ἀπόλαμέις , μονονουχὶ τὰ τοῦ Θεολόγου Γρηγορίου διὰ βραχέων τινῶν φιλοσοφοῦντος ἐκεῖνα , Θεὸς μὲν ἔστι φῶς τὸ ἀπρόσιτον , καὶ ἀκρότατον , λέγοντος , οὕτε νῷ καταληπτὸν οὔτε λόγῳ ῥητὸν , πάσης φωτιστικὸν λογικῆς φύσεως , τοῦτο ἐν νοητοῖς , ὅπερ ἐν αἰσθητοῖς ἥλιος , ὅσον ἂν καθαιρώμεθα φανταζόμενον , καὶ ὅσον ἄν φαντασθῶμεν ἀγαπώμενον , καὶ ὅσον ἂν ἀγαπήσωμεν , αὗθις νοούμενον , αὐτὸ ἑαυτοῦ θεωρητικόν τε καὶ καταληπτικὸν ὀλίγα τοῖς ἔξω χεόμενον ; φῶς δὲ λέγω τὸ ἐν Πατρὶ καὶ Υἱῷ καὶ ἁγίῳ Πνεύματι θεωρούμενον , ὧν πλοῦτος ἡ συμφυΐα καὶ τὸ ἓν ἔξαλμα τῆς λαμπρότητος . Δεύτερον φῶς ἄγγελος , τοῦ πρύτου φωτὸς ἀποῤῥοή τις ἢ μετουσία , τῇ πρὸς αὐτὸν νεύσει καὶ ὑπουργίᾳ τὸν φωτισμὸν ἔχουσα , οὐκ οἶδα εἴτε τῇ τάξει τῆς στάσεως μεριζομένη τὸν φω τισμὸν , εἴτε τοῖς μέτροις τοῦ φωτισμοῦ τὴν τάξιν λαυβάνουσα . Καὶ πάλιν · Φῶς ἓν ἀπρόσιτον καὶ ἀ διάδοχον ὁ Θεὸς , οὔτε ἀρξάμενον , οὕτε παυσόμενον , οὔτε μετρούμενον , ὁλίγοις ὅσον ἐστὶ θεωρούμενον · οἶμαι δὲ , οὐδὲ ὀλίγοις . Καὶ φῶτα δεύτερα τοῦ πρώτου φωτὸς ἀπαυγάσματα αἱ περὶ αὐτὸν δυνάμεις καὶ τὰ λειτουργικὰ πνεύματα . Καὶ μετὰ μικρόν · Τοῖς μὲν ἀιδίοις αὐτός ἐστι φῶς καὶ οὐκ ἄλλο · τί γὰρ ἔδει φωτὸς δευτέρου τοίς τὸ μέγιστον ἔχουσι ; τοῖς κάτω δὲ περὶ ἡμᾶς πρώτην ἐκλάμπει τὴν τοῦ φωτὸς τούτου δύναμιν . Ἄρα οὖν ἐστι φῶς , κἂν οἱ περὶ τὸν Βαρλωάμ τε καὶ Ἀκίνδυνον , καὶ Γρηγορᾷν τουτονὶ
Lemmas: κοινός δύναμις τε καί ἐνέργεια ὁ πατήρ καί ὁ υἱός καί ὁ ἅγιος πνεῦμα ἄφρων εἰς κτίσμα κατασπάω . εἶτα μετέ ὀλίγος καί περί ὁ σκπρομνημονευθεω συνοδικός πρῶτος τόμος προσπίνω ὁ ὁ καθ´ ἐγώ οὗτος σύνοδος τόμος ὧδε πῇ φημί · Γαύτης ὅς καί σύνοδος συγκροτέω δήω . τέρας , ὅς προκάθημαι καί ὁ νῦν κραταιός καί ἅγιος ἐγώ αὐτοκράτωρ ὁ κύριος λωάννης ὁ Καντακουζηνός , ἐξελέγχω ὁ Ἀκίνδυνος ὁ αὐτός καί φρονέω καί λέγω , καί ὁ μοναχός κατηγορέω · δις ὁ καί ὁ αὐτός ὁ Βαρλαάμ ἐπισπάω δίκη . τόμος προβαίνω συνοδικός κατά ὁ ὁ Βαρλαάμ ἐκεῖνος βλασφημία , δις οὖον πᾶς ὁ Χριστιανικός πλήρωμα ἀποκόπτω πέτομαι , ὡς αὐτός οὗτος ὁ συνοδικός τόμος διέξειμι , πολύς τε ἄλλος . ἐνέλκω , καί ὅτι ὁ φάος ὁ ὁ κύριος μεταμόρφωσις ὁ ὁ συναναβαίνω αὐτός μακάριος μαθητής καί ἀπόστολος ῥέπω κτιστός ἐπιχειρέω δείκνυμι καί περιγράφω , καί ὁ αἰσθητής φάος ἔχω πλέω οὐδείς . Οόχ οὗτος δέ μόνος ὁ Βαρλαάμ ὁ συνοδικός ἀποκηρύσσω τόμος , ὁ πρῶτος δηλαδή , ἀλλά ὁ αὐτός ἐπιτιμία ἔνοχος ἑαυτοῦ καθίστημι , καί εἰμί τις ἐκεῖνος ἕπω , ὁ μοναχός καί ὁ ἐκκλησία ὁ Θεός πολεμέω . καθό μέν οὖν ὁ περί Βαρλαάμ τε καί Ἀκίνδυνος καί ὁ διάδοχος καί πρόμαχος αὐτός οὗτος Γρηγορᾶς οὐσία εἰμί Θεός λέγω ὁ φάος ὁ ὁ κύριος μεταμόρφωσις , ἕτερος ὁ κατά διαίρεσις ὁ σοφός φημί Θεόδωρος ἀναφύσσω ἄτοπος αἵρεσις κατ´ Εὐσέβιος περιπίπτω . πλήν ὅσος οὐ εἰς σῶμα τρέπω ὁ θεῖος σὐσίαν καί οὗτος κατ´ ἐκεῖνος φημί ὁ διαίρεσις , ἀλλά συνανακεράννυμαι οὐ οἶδα ὅπως καί συγχέω ὁ ὁ κύριος σάρξ , ἔπειτα καί ὁρατός δις ἐκεῖνος γίγνομαι . ἔχω δέ τίς καί πλέω ἐκεῖνος οὗτος . ὁ κοινός οὐσία αὐτός ὁ τρισυπόστατος θεότης εἶναιλ ἐγοντες ὁ συμφύρω καί ὁράω ἐν ὁ Χριστός σῶμα , μή οὗτος ἐκεῖνος λέγω κατά ὁ ὁ διδάσκαλος λόγος , ἕτερος τις θεῖος , εἰς ἐάν καί μεταβάλλω ἕπομαι κατά ἐκεῖνος ὁ ἀνθρώπινος ὁ Χριστός . καθό δέ πάλιν μή ὁ αἰσθητής οὗτος φάος εἷς ὁ περί Ἀκίνδυνος ὁ ὁ Χριστός θέω φάος λέγω3 τε καί γράφω , οἷος ἡλιακός καί ἀστρῷος , ἢ ἀστραπαῖος , ἢ ὁ ὁ περίγειος οὗτος πυρός , ἀλλά θέω μέν τίς φάος , ὡς ἐκεῖνος φημί , οὖον μέντοι γε φυσικός καί συναιδιος τῆ ὁ Θεός φύσις , ἀλ ἄρχω ἐκ Θαβωρίου τοτηνικαυτος διά ὁ Χριστός σῶμα , ἄρχω οὖον ὁ φαίνω φημί ὁ ἄξιος , ἀλλά ὁ εἰμί καθάπαξ , ὅς δή καί συνδιαιωνίζω κατ´ ἐκεῖνος , ἀτελεύτητος σύνειμι ὁ Χριστός , καί οὗτος καί ὁ θεοειδής εἰμί μέτοχος , τοιοῦτος ὁ θέωσις τε καί θεότης κατ´ ἐκεῖνος μετέχω , ὅς ἐπι ἔσχατος ὁ ὁ θεολογία σκότος ἀναπλάσσω Ἀκίνδυνος , κατά δή οὗτος ὁ ἕτερος ἀντέχω ὁ αἵρεσις , ὅς ὅς θεῖος Θεόδωρος διαιρέω , ὡς φθάνω εἶπον , κατά ὁ εικονομάχος προφέρω . οὐσία γάρ τις καί ὑπόστασις ἰδικός φημί ἐκεῖνος ὁ φάος , καί ὁ θεότης , οὖον συνυφίστημι , ἀλλά ὑποστάζω τότε πρῶτος , ὡς αὐτός φημί , ἐν Θαβωρίῳ ὁ ὑπόστασις ἐκ ἐκεῖνος ἢ τριπλόος ἀντί διπλόος , διά ὁ κατά ὁ φύσις διπλόος φημί , ἢ δύο ἄνθ εἷς διά ὁ ὁ ὑπόστασις μοναδικός , καί τετράς ὁ θεῖος καί ὑπερούσιος ἀναδείκνυμι Τριάς , ὁ πρόσθεσις ὁ καινός οὗτος καί πρόσφατος φάος . καί ὁράω , φημί ὁ σοφός αὖθις Θεόδωρος , ὡς φιλότιμος περί ὁ θεῖος φύσις Εὐσέβιος , τατός δδʹ εἶπον Ἀκίνδυνος τε καί Γρηγοράς , πληθύνω ἀφθονία ὑπόστασις καί αὐξάνω ὁ απλήθυντος καί αμείωτος , καί πᾶς ὁ ὁπωσοῦν ὕφεσις καί πλεονασμός παντάπασι ἀνεπίδεκτος . ὅτι2 μέν οὖν καί Ἀρειανός καί εἰκονομαχέω ὁ Γρηγορά τε καί Ἀκίνδυνος πολύτροπος συμβαίνω , ὁ κατ´ ἐκεῖνος ἵημι εἴρω ὁ θαυμαστός Θεόδωρος δείκνυμι ἔκδηλος , οὖον παρ´ ἐγώ , ἀλλά παρ´ αὐτός , φημί , Γρηγορά καθ´ ἐγώ ὁ λόγος παρεισάγω , καθάπερ αὐτός οὗτος κακῶς ὑπολαμβάνω · ὅτι δέ καί ὑπερβαίνω , δείκνυμι μέν ἤδη σύν ἐκεῖνος καί οὗτος πολλάκις · δείκνυμι δδʹ ὡς ἐν ὁ κτίσμα μάλιστα πρόσφατος ἐκεῖνος ὁ φάος ἐκ ὁ Θαβωρίου ἄρχω ὁ περί Ἀκίνδυνος διαρρήδην , ὡς φημί . εἶπον . ὅθεν καί ὁ κτιστός θεότης καί ὁ κτίσμα φεῦ ! ὁ δουλεία , καί ὁ δόξα ὁ ὁ κτίζω κακός λατρεύω παρά ὁ κτίζω , ὁ παλαιγενής ὁ φύσις ἐγώ ἀῤῥωστήματα , ὡς ὁ ὁ Θεός μονογενής Λόγος , φιλανθρωπία ὑπερβολή καθ´ ἐγώ γίγνομαι , ἐγώ ἐλευθερόω , ἐκεῖνος δέ πῶς γράφω οὐ ἀκούω , ἵημι φιλόσοφος , ὁ φιλόσοφος ὁ εἰμί οὗτος Θεόδωρος ὁ πάνυ φημί πρός Εὐσέβιος λέγω , ὅτι καί ἄγγελος φάος , καί ὁ πρῶτος καί ἄνω2 φάος μαρμαρυγή καί ἀπόλαμέις , μονονού ὁ ὁ Θεολόγου Γρηγόριος διά βραχύς τις φιλοσοφέω ἐκεῖνος , θεός μέν εἰμί φάος ὁ ἀπρόσιτος , καί ἄκρος , λέγω , ἵημι νάω καταληπτός οὔτε λόγος ῥητός , πᾶς φωτιστικός λογικός φύσις , οὗτος ἐν νοητός , ὅσπερ ἐν αἰσθητός ἥλιος , ὅσος εἄν καθαίρω φαντάζω , καί ὅσος ἄν φαντάζω ἀγαπάω , καί ὅσος εἄν ἀγαπάω , αὖθις νοέω , αὐτός ἑαυτοῦ θεωρητικός τε καί καταληπτικός ὀλίγος ὁ ἔξω χέω ; φάος δέ λέγω ὁ ἐν πατήρ καί υἱός καί ἅγιος πνεῦμα θεωρέω , ὅς πλοῦτος ὁ συμφυΐα καί ὁ εἷς ἔξαλμα ὁ λαμπρότης . δεύτερος φάος ἄγγελος , ὁ πρυος φάος απορροή τις ἢ μετουσία , ὁ πρός αὐτός νέος καί ὑπουργία ὁ φωτισμός ἔχω , οὐ οἶδα εἴτε ὁ τάξις ὁ στάσις μερίζω ὁ φημί τισμὸν , εἴτε ὁ μέτρον ὁ φωτισμός ὁ τάξις λαυβανω . καί πάλιν · Φάος εἷς ἀπρόσιτος καί ὅς διάδοχος ὁ θεός , οὔτε ἄρχω , ἵημι παύω , οὔτε μετρέω , ὀλίγος ὅσος εἰμί θεωρέω · οἴομαι δέ , οὐδέ ὀλίγος . καί φάος δύο ὁ πρῶτος φάος ἀπαύγασμα ὁ περί αὐτός δύναμις καί ὁ λειτουργικός πνεῦμα . καί μετά μικρός · ὁ μέν ἀίδιος αὐτός εἰμί φάος καί οὐ ἄλλος · τίς γάρ ἐσθίω φάος δύο ὅς ὁ μέγας ἔχω ; ὁ κάτω δέ περί ἐγώ πρῶτος ἐκλάμπω ὁ ὁ φάος οὗτος δύναμις . ἄρας οὖν εἰμί φάος , κἀν ὁ περί ὁ Βαρλωάμ τε καί Ἀκίνδυνος , καί Γρηγορᾶς οὗτος