cogPG.PG151 548
Ὁ Πατὴρ ἀγαπᾷ τὸν Υἱὸν , καὶ πάντα δέδωκεν ἐν τῇ χειρὶ αὐτοῦ . Ἡμεῖς οὗν πόθεν λαμβάνομεν · Καὶ ἐκ τοῦ πληρώματος αὐτοῦ ἡμεῖς πάντες ἐλάβομεν . Ἐκεῖνος τὸ πλήρωμα . Ἡμεῖς ἑκ τοῦ πληρώματος . Πῶς ; ἀφ´ οὗ ἐπλήρωσε τὴν Δεσποτικὴν σάρκα , ἀπ´ αὐτῆς ἤντλει ὡς ἀπὸ πηγῆς , καὶ ἐδάνειζε τοῖς ἀνθρώποις τὴν δωρεάν . Τίς οὖν ἐστιν αὕτη ἡ δωρεὰ , καὶ ἡ χάρις τοῦ Πνεύματος καὶ ἡ ἐνέργεια , Γρηγορᾶ , ἡ πληρώσασα τὸν ναὸν ἐκεῖνον , τὸ Δεσποτικόν φημι σῶμα ; Ἅρα ἡ οὐσία , καὶ ἡ ὑπό , στάσις ἐστι τοῦ ἀγίου Πνεύματος ; Καὶ μὴν ὁ διδάσκαλος οὐ βούλεται τοῦτο . Ἐφ´ ἡμῶν γὰρ , φησί , μερίζεται τὰ δῶρα . Ἄνθρωπος γὰρ πάντα χωρῆσαι οὐ δύναται . Ἐν δὲ τῇ σαρκὶ τοῦ Χριστοῦ ὅλα τὰ χαρίσματα , ὅλαι αἱ δωρεαὶ ἡσαν . Ἀ καὶ διερμηνεύων ἑξῆς , Εἶχε χάρισμα , φησί , νοσοῦντας ἰᾶσθαι , δαίμονας ἐκβάλλειν , νεκροὺς ἐγείρειν , καὶ ὅσα ἐξῆς . Ἄλλως τε καὶ ἡ οὐσία καὶ ἡ ὑπόστασις τοῦ Πνεύματος μία , καὶ οὐ πολλαὶ , τὰ δὲ οὐ πολλὰ μόνον , ἀλλὰ καὶ διαφέροντα ἀλλήλων Ἄπαν γὰρ τὸ πλήρωμα τῆς θεότητος σὺν τῷ Ἀποστόλῳ καὶ ὁ χρυσοῦς οὖτος διδάσκαλος λέγει ταῦτα , καθάπερ ἤκουσας · καὶ ὅτι οὐ πάντες προφῆται , οὐδὲ διδάσκαλοι , οὔτε πάντες χαρίσματα ἔχουσιν ἰαμάτων , καὶ ὅτι ἀφ´ οὗ , φησὶν , ἐπληρώθη τούτων ἡ Δεσποτικὴ σὰρξ , ὥσπερ ἀπὸ πηγῆς ἥντλει καὶ ἐδίδου καὶ ἀποστόλοις καὶ προφήταις ἐκεῖθεν . Πῶς ἅν οὖν οὐσία καὶ ὑπόστασις εἵη τὰ θεῖα ἐκεῖνα χαρίσματα , τὰ καθάπερ ἀπὸ δεξαμενῆς ἀντλούμενα τῆς Δεσποτικῆς σαρκὸς καὶ χορηγούμενα τοῖς ἁγίοις ; Ἀλλὰ μὴ σχέσις ἐστὶ ταῦτα καὶ οὐχὶ πράγματα , καθάπερ ἔφης , ἡ κτίσματα ; Περὶ μὲν οὖν τῆς σχέσεως αὐτόθεν κατάλαβε . Οὐδὲ γὰρ σκέψιν ἄν τις εἴποι ψιλὴν τὸ πλήρωμα τῆς θεότητος , ὃ κατῴκησεν ἐν τῷ Χριστῷ σωματικῶς , καὶ ὅθεν ὡς ἀπὸ πηγῆς ἀντλῶν ἐχορήγει καὶ ἀποστόλοις καὶ προφήταις , καθάπερ ἤκουσας . Καὶ Μάξιμος δὲ ὁ μέγας τῷ Πύῤῥῳ διαλεγόμενος , καθάπερ ἤκουσας , οὐ σχέσιν , ἀλλὰ πρᾶγμα τὴν τῆς θεότητος φυσικὴν ἐνέργειαν ἔφησεν , οὐδ´ ἐκείνου πρὸς τοῦτό γε ἀντειπόντος , ὡς καὶ παρὰ τοῖς ἐχθροῖς ὁμολογούμενον , εἰ καὶ ἡ χρῆσις τῆς ἐνεργείας ἤδη καὶ σχέσις ὄντως ἐστὶν , καὶ ἐνέργεια παρὰ τῶν θεολόγων εἴρηται , καθὰ δὴ καὶ εἰπόντες ἔφθημεν . Πρὸς δὲ τὸ κτίσμα τί ἂν εἴποιμι · Πλῆρες ἡμῖν τό τε σύγγραμμα καὶ ὁ σύλλογος γέγονε τῶν τοιούτων ἐρεσχελιῶν τε καὶ παραληρημάτων , καὶ μικροῦ καὶ τοῖς ναυτιῶσι καὶ ἱλιγγιῶσιν ερίκαμεν ὑπὸ τῆς συχνῆς ἀηδίας , καὶ τοῦ συνδυασμοῦ τῶν τὰ τοιαῦτα συνεχῶς ἐξεμούντων . Πρῶτον μὲν γὰρ ἐκεῖνο γελοῖον , μᾶλλον δὲ καὶ φρίκης καὶ συστολῆς οὐ τῆς τυχούσης ἄξιον ἂν εἴη , τὸ κτίσμασι τιμᾶσθαι τὸν δεσποτικὸν ναὸν τολμᾷν λέγειν , καὶ ἄπαν τὸ πλήρωμα τῆς θεότητος τὰ κτίσματα φάσκειν , καὶ ταῦτα τῇ ὑποστάσει τοῦ Θεοῦ Λόγου καὶ τοῦ Πνεύματος καθ´ ὑμᾶς συνταττόμενά πως καὶ συναριθμούμενα , τήν τε Δεσποτικὴν σάρκα πληροῦν , κἀκεῖθεν ὡς ἀπὸ πηγῆς προῖόντα , τῶν ποικίλων καὶ ταντοδαπῶν χαρισμάτων ἀποστόλους τε καὶ προφήτας πληροῦν . θἷτα καὶ τοῦ διδασκάλου τὸν Μαπτιστὸν Ἰωάννην παράγοντος ἤκουσας ἐκείνῳ μαρτυροῦντα καὶ λέγοντα , ὅτι Ὅ πέμψας βαπτίζειν , ἐκεῖν ός μοι εἶπεν , Ἐφ´ ὃν Δν ἴδοις τὸ Πνεῦμα καταβοῖνον καὶ μένον . Ὁ δὴ καὶ σαφηνίζων αὐτὸς ὁ διδάσκαλος αὖθις , Οὐκ εἶπε , φησί , χαριζόμενον αὐτῷ δῶρον ἐν , ἀλλὰ μένον ὅλον . Εἶθ´ ὥσπερ ἐπίτηδες ἀπάγων σε τῆς τῶν κτισμάτων ὑπονοίας ὁ διδάσκαλος , καὶ δεικνὺς ὅτι τὰ δῶρα ταῦτα τοῦ Πνεῦματος τὰ φυσικὰ τοῦ Θεοῦ ἐστι , καὶ διὰ τοῦτο καὶ Πνεῦμα ἅγιον εἴρηται , τὸν Εὐαγγελιστὴν Ἰωάννην ἐφίστησιν οὕτω λέγων · Εἶτα βουλόμενος δεῖξαι ὁ Ἰωάννης , ὅτι οὐχ ὡς ἄνθρωπος ἔλαβε χάριν ὁ Σωτὴρ , λέγει · Οὐκ ἐκ μέτρου δίδωσιν ὁ Θεὸς τὸ Πνεῦμα , καὶ , Ἐκ τοῦ πληρώματος αὐτοῦ ἡμεῖς κάντες ἐλάβομεν . Ἐκεῖνος τὸ πλήρωμα , ἡμεῖς ἐκ τοῦ πληρώματος . Πῶς ; ἀφ´ οὗ ἐπλήρωσε τὴν Δεσποτικὴν σάρκα , ἐξ αὐτῆς ἤντλει ὡς ἀπὸ πηγῆς , καὶ ἐδάνειζε τοῖς ἀνθρώποις τὴν δωρεάν . Ὁρᾷς , ὦ φιλόσοφε , ὅτι τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιῥν εἰσι ταῦτα , κατὰ τὰς φυσικὰς θείας ἐνεργείας , καὶ τὰ χαρίσματα μεριζόμενον ἀμερίστως καὶ ἀποστόλους καὶ προφήτας , καὶ διδασκάλους χειροτονοῦν δι´ αὐτῶν , ἀλλ´ οὐ κτίσματα ; Εἰ δὲ τὸ Πνεῦμα ταῦτά ἐστι , καθάπερ οὖν καὶ ἕστι , τῷ δὲ εἰς τὸ ἅγιον Πνεῦμα βλασφημοῦντι οὐκ ἀφεθήσεται οὔτε ἐν τῷ νῦν αἰῶνι , οὔτε ἐν τῷ μέλλοντι , Δεσποτικὴ τοῦτό φησιν ἀπόφασις , τὸ ἑξῆς αὐτὸς ἄν εἴη σκοπεῖν δίκαιος . Αὐτὰ γάρ εἰσι τὰ τῆς θείας φύσεως ἰδιώματα , τὰ φυσιφῶς τῷ ἁγίῳ Πνεύματι προσόντα χαρίσματα , περὶ ὧν ὁ μακάριος Παῦλος Κορινθίοις ἔλεγε γράφων , ὅτι Πάντα ἐνεργεῖ τὸ ἑν καὶ τὸ αὐτὸ Πνεῦμα , διαιροῦν ἰδίᾳ ἐκάστῳ καθὼς βούλεται . Καὶ οὗτός ἐστιν ὁ ἀῤῥαβὼν καὶ ὁ δακτύλιος , καὶ ἡ ἀπαρχὴ , καὶ τὸ μέρος τοῦ ὅλου τὸ καταμερισθὲν ἀποστόλοις τε καὶ προφήταις καὶ διδασκάλοις , καὶ παντὶ πνευματικῷ πληρώματι , δι´ οὐ πάντες εἰς ἐπίγνωσιν ἀληθείας καὶ θεογνωσίαν , καὶ θεῖον φωτισμὸν ἀνειλς κύσθημεν . Ὅπερ ἀρχὴν τῆς ἑαυτοῦ φανερώσεως καὶ πρὸς ἡμᾶς ἐπιδημίας λαβόν διὰ τῆς ὁμοθέου σαρκὸς τοῦ Θεοῦ Λόγου , εἰτα καὶ μετὰ τὴν αὐτοῦ πρὸς οὐρανοὺς ἄνοδον καὶ ἀποκατάστασιν , εἰς Σιὼν ἄνωθεν κατιὸν , καὶ χορείας ἀποστόλων ἀρξάμενον , ὅ φησί τις τῶν σοφῶν θεολόγων καὶ μελῳδῶν , ἐξ αὐτῶν κατὰ μέθεξιν τοῖς πιστοῖς τὴν χάριν ἐφήπλωσεν . Ἀλλ´ ἴσως ἐρεῖς , ὡς οὐ περὶ τοῦ θείου φωτὸς τῆς μεταμορφώσεως , οὐδὲ περι τῆς κατὰ τὴν Πεντηκοστὴν ἐπιδημίας τοῦ θείου Πνεύματος , εὐαγγελισταῖς τε καὶ ἀποστόλοις εἴρηται πάντ´ ἐκεῖνα , καὶ αὐτῷ φημι τῷ σεπτῷ Βαπτιστῇ . Περὶ ὧν δήπου καὶ Ἰωάννης ὁ τὴν γλῶτταν Χρυσοῦς ἄρτι τὸν πολὺν ἐποιεῖτο λόγον . Διὸ καὶ τοῦτον αὐτὸν ἀναγκαῖον σὺν τῷ μεγάλῳ καὶ αὖθις παρελθεῖν Παύλῳ , καὶ δείξαντα τὰ καὶ λόγοις ἰεροῖς , καὶ ἀσκήσει καὶ χρόνῳ καὶ μελέτῃ καὶ πείρᾳ , καὶ πρὸ τούτων ἀγίου Πνεύματος χάριτι προφητικῶς τε καὶ ἀποστολικῶς αὐτῷ ἐγνωσμένα , τὰ ῥηθέντα διὰ πολλῶν οὕτως ἐπισφραγίσαι . Τὰ γὰρ πρὸς Κορινθίους γεγραμμένα τῷ Ἀποστόλῳ σκοπούμενος , Ἰμεῖς , φησὶ , πάντες ἀακεκαλυμένῳ
Lemmas: ὁ πατήρ ἀγαπάω ὁ υἱός , καί πᾶς δίδωμι ἐν ὁ χείρ αὐτός . ἐγώ ἐν πόθεν λαμβάνω · καί ἐκ ὁ πλήρωμα αὐτός ἐγώ πᾶς λαμβάνω . ἐκεῖνος ὁ πλήρωμα . ἐγώ ἐκ ὁ πλήρωμα . Πῶς ; ἀφή ὅς πληρόω ὁ δεσποτικός σάρξ , ἀπ´ αὐτός ἀντλέω ὡς ἀπό πηγή , καί δανείζω ὁ ἄνθρωπος ὁ δωρεά . Τῖς οὖν εἰμί οὗτος ὁ δωρεά , καί ὁ χάρις ὁ πνεῦμα καί ὁ ἐνέργεια , Γρηγορά , ὁ πληρόω ὁ ναός ἐκεῖνος , ὁ δεσποτικός φημί σῶμα ; ἄρα ὁ οὐσία , καί ὁ ὑπό , στάσις εἰμί ὁ ἅγιος πνεῦμα ; καί μήv ὁ διδάσκαλος οὖον βούλομαι οὗτος . Ἐφ´ ἐγώ γάρ , φημί , μερίζω ὁ Δῶρα . Ἄνθρωπος γάρ πᾶς χωρέω οὖον δύναμαι . ἐν δέ ὁ σάρξ ὁ Χριστός ὅλος ὁ χάρισμα , ὅλος ὁ δωρεά ἡμι . ὅς καί διερμηνεύω ἑξῆς , ἔχω χάρισμα , φημί , νοσέω ἰάομαι , δαίμων ἐκβάλλω , νεκρός ἐγείρω , καί ὅσος ἑξῆς . ἄλλος τε καί ὁ οὐσία καί ὁ ὑπόστασις ὁ πνεῦμα εἷς , καί οὖον πολύς , ὁ δέ οὖον πολύς μόνος , ἀλλά καί διαφέρω ἀλλήλων ἅπας γάρ ὁ πλήρωμα ὁ θεότης σύν ὁ ἀπόστολος καί ὁ χρύσεος οὗτος διδάσκαλος λέγω οὗτος , καθάπερ ἀκούω · καί ὅτι οὖον πᾶς προφήτης , οὐδέ διδάσκαλος , οὔτε πᾶς χάρισμα ἔχω ἴαμα , καί ὅτι ἀφή ὅς , φημί , πληρόω οὗτος ὁ δεσποτικός σάρξ , ὥσπερ ἀπό πηγή ἀντλέω καί δίδωμι καί ἀπόστολος καί προφήτης ἐκεῖθεν . Πῶς ὅς οὖν οὐσία καί ὑπόστασις ἵημι ὁ θεῖον ἐκεῖνος χάρισμα , ὁ καθάπερ ἀπό δεξαμενή ἀντλέω ὁ δεσποτικός σάρξ καί χορηγέω ὁ ἅγιος ; ἀλλά μή σχέσις εἰμί οὗτος καί οὐ πρᾶγμα , καθάπερ φημί , ὁ κτίσμα ; περι μέν οὖν ὁ σχέσις αὐτόθεν καταλαμβάνω . οὐδέ γάρ σκέψις ἄν τις εἶπον ψιλός ὁ πλήρωμα ὁ θεότης , ὅς κατοικέω ἐν ὁ Χριστός σωματικός , καί ὅθεν ὡς ἀπό πηγή ἀντλέω χορηγέω καί ἀπόστολος καί προφήτης , καθάπερ ἀκούω . καί Μάξιμος δέ ὁ μέγας ὁ Πύρρος διαλέγω , καθάπερ ἀκούω , οὖον σχέσις , ἀλλά πρᾶγμα ὁ ὁ θεότης φυσικός ἐνέργεια φημί , οὐδός ἐκεῖνος πρός οὗτος γε ἀντεῖπον , ὡς καί παρά ὁ ἐχθρός ὁμολογέω , εἰμί καί ὁ χρῆσις ὁ ἐνέργεια ἤδη καί σχέσις εἰμί εἰμί , καί ἐνέργεια παρά ὁ θεολόγος εἴρω , καθά δή καί εἶπον φθάνω . πρός δέ ὁ κτίσμα τίς εἄν εἶπον · Πλήρης ἐγώ ὁ τε σύγγραμμα καί ὁ σύλλογος γίγνομαι ὁ τοιοῦτος ἐρεσχελία τε καί παραλήρημα , καί μικρός καί ὁ ναυτιάω καί ιλιγγιους ἐρίζω ὑπό ὁ συχνός ἀηδία , καί ὁ συνδυασμός ὁ ὁ τοιοῦτος συνεχῶς ἐξεμέω . Πρῶτος μέν γάρ ἐκεῖνος γελοῖος , μᾶλλον δέ καί φρίκη καί συστολή οὖον ὁ τυγχάνω ἄξιος εἄν εἰμί , ὁ κτίσμα τιμάω ὁ δεσποτικός ναός τολμάω λέγω , καί ἅπας ὁ πλήρωμα ὁ θεότης ὁ κτίσμα φάσκω , καί οὗτος ὁ ὑπόστασις ὁ Θεός Λόγος καί ὁ πνεῦμα καθ´ σύ συντάσσω πως καί συναριθμέω , ὁ τε δεσποτικός σάρξ πληρόω , ἐκεῖθεν ὡς ἀπό πηγή πρόειμι , ὁ ποικίλος καί ταντοδαπος χάρισμα ἀπόστολος τε καί προφήτης πληρόω . τίθημι καί ὁ διδάσκαλος ὁ Μαπτιστὸν Ἰωάννης παράγω ἀκούω ἐκεῖνος μαρτυρέω καί λέγω , ὅτι ὅς πέμπω βαπτίζω , ἐκεῖνος ὅς ἐγώ εἶπον , Ἐφ´ ὅς δν ὁράω ὁ πνεῦμα καταβοάω καί μένω . ὁ δή καί σαφηνίζω αὐτός ὁ διδάσκαλος αὖθις , οὐ εἶπον , φημί , χαρίζομαι αὐτός δῶρον ἐν , ἀλλά μένω ὅλος . Εἴθε ὥσπερ ἐπίτηδες ἀπάγω σύ ὁ ὁ κτίσμα ὑπόνοια ὁ διδάσκαλος , καί δείκνυμι ὅτι ὁ Δῶρα οὗτος ὁ πνεῦμα ὁ φυσικός ὁ Θεός εἰμί , καί διά οὗτος καί πνεῦμα ἅγιος εἴρω , ὁ εὐαγγελιστής Ἰωάννης ἐφίστημι οὗτος λέγω · εἶτα βούλομαι δείκνυμι ὁ Ἰωάννης , ὅτι οὐ ὡς ἄνθρωπος λαμβάνω χάρις ὁ Σωτήρ , λέγω · οὐ ἐκ μέτρον δίδωμι ὁ θεός ὁ πνεῦμα , καί , ἐκ ὁ πλήρωμα αὐτός ἐγώ Καντές λαμβάνω . ἐκεῖνος ὁ πλήρωμα , ἐγώ ἐκ ὁ πλήρωμα . Πῶς ; ἀφή ὅς πληρόω ὁ δεσποτικός σάρξ , ἐκ αὐτός ἀντλέω ὡς ἀπό πηγή , καί δανείζω ὁ ἄνθρωπος ὁ δωρεά . ὁράω , εἰμί φιλόσοφος , ὅτι ὁ πνεῦμα ὁ ἄγις εἰμί οὗτος , κατά ὁ φυσικός θεῖος ἐνέργεια , καί ὁ χάρισμα μερίζω ἀμέριστος καί ἀπόστολος καί προφήτης , καί διδάσκαλος χειροτονέω δις αὐτός , ἀλ οὖον κτίσμα ; εἰμί δέ ὁ πνεῦμα οὗτος εἰμί , καθάπερ οὖν καί εἰμί , ὁ δέ εἰς ὁ ἅγιος πνεῦμα βλασφημέω οὐ ἀφίημι οὔτε ἐν ὁ νῦν αἰών , οὔτε ἐν ὁ μέλλω , δεσποτικός οὗτος φημί ἀπόφασις , ὁ ἑξῆς αὐτός ἄν εἰμί σκοπέω δίκαιος . αὐτός γάρ εἰμί ὁ ὁ θεῖος φύσις ἰδίωμα , ὁ φυσιφαος ὁ ἅγιος πνεῦμα πρόσειμι χάρισμα , περί ὅς ὁ μακάριος Παῦλος Κορίνθιος λέγω γράφω , ὅτι Πάν ἐνεργέω ὁ ἑν καί ὁ αὐτός πνεῦμα , διαιρέω ἴδιος ἕκαστος καθώς βούλομαι . καί οὗτος εἰμί ὁ ἀρραβών καί ὁ δακτύλιος , καί ὁ ἀπαρχή , καί ὁ μέρος ὁ ὅλος ὁ καταμερίζω ἀπόστολος τε καί προφήτης καί διδάσκαλος , καί πᾶς πνευματικός πλήρωμα , δις οὖον πᾶς εἰς ἐπίγνωσις ἀλήθεια καί θεογνωσία , καί θέω φωτισμός ἀναιρέω κύω . ὅπερ ἀρχή ὁ ἑαυτοῦ φανέρωσις καί πρός ἐγώ ἐπιδημία λαμβάνω διά ὁ ὁμοθέω σάρξ ὁ Θεός Λόγος , εἶτα καί μετά ὁ αὐτός πρός οὐρανός ἄνοδος καί ἀποκατάστασις , εἰς Σιών ἄνωθεν κατέρχομαι , καί χορεία ἀπόστολος ἄρχω , ὅς φημί τις ὁ σοφός θεολόγος καί μελῳδέω , ἐκ αὐτός κατά μέθεξις ὁ πιστός ὁ χάρις ἐφαπλόω . Ἀλ ἴσως εἴρω , ὡς οὖον περί ὁ θεῖον φάος ὁ μεταμόρφωσις , οὐδέ περί ὁ κατά ὁ Πεντηκοστή ἐπιδημία ὁ θεῖον πνεῦμα , εὐαγγελιστής τε καί ἀπόστολος εἴρω πάντε ἐκεῖνος , καί αὐτός φημί ὁ σεπτός βαπτιστής . περι ὅς δήπου καί Ἰωάννης ὁ ὁ γλῶσσα Χρυσοῦς ἄρτι ὁ πολύς ποιέω λόγος . Διὸ καί οὗτος αὐτός ἀναγκαῖος σύν ὁ μέγας καί αὖθις παρέρχομαι Παῦλος , καί δείκνυμι ὁ καί λόγος ἱερός , καί ἀσκέω καί χρόνος καί μελέτη καί πείρω , καί πρό οὗτος ἅγιος πνεῦμα χάρις προφητικός τε καί ἀποστολικός αὐτός γιγνώσκω , ὁ εἴρω διά πολύς οὕτως ἐπισφραγίζω . ὁ γάρ πρός Κορίνθιος γράφω ὁ ἀπόστολος σκοπέω , Ἰμεῖς , φημί , πᾶς ἀακεκαλυμένῳ