cogPG.PG151 595
Τὰ πρὸς Κορινθίους γε μὴν αὖθις γεγραμμένα τῷ Ἀποστόλῳ λαμπρῶς ὁ λαμπρὸς Χρορόστομος ἐξηγούμενος , ἀκούσωμεν οἷα περὶ τῆς χάριτος καὶ τῆς μετοχῆς τοῦ θείου τούτου φωτὸς λέγει . ἡμεῖς δὲ πάντες ἀνακεκαλυμᾳιένῳ προσώπῳ τὴν δόξαν Κυρίου κατοκτριζόρενοι . Θὐ τὴν παυομένην ἐκείνην , ἀλλὰ καὶ τὴν μένουσαν τὴν αὐτὴν εἰκόνα μετατ μορφούμεθα ἀπὸ δόξης εἰς δόξαν , καθάπερ ἀπὸ Κυρίου νεύματος . Καὶ μετ´ ὁλίγον , Τί δέ ἐστι , τὴν δόξσν Κυρίου κατοπεριζόμενοι , τὴν ὐτὴν εἰκόνα μεταμορφούμεθα , σαφέστερον μὲν τοῦτο ἐδείκνυτο , ἡνίκα τῶν σημείων τὰ χαρίσματα ἐνήρἵει · πλὴν οὐδὲ νῦν δόσκολον αὐτὸ κατιδεῖν τῷν πιστοὺς ὀφθαλμοὺς ἔχοντι · ὁμοῦ τε γὰρ βαπτιζόμεθα καὶ ὑπὶρ τὸν Βλιον ψυχὴ λάμπει τῷ Πνεύματι καθαιρομένη . Καὶ οὐ μόνον ὁρῶμεν εἰς τὴν δόξαν τοῦ Θεοῦ , ἀλλὰ καὶ ἐκεῖθεν δεχόμεθά τινα αἴγλην . Ὢσπερ γὰρ ἄργυρος καθαρὸς πρὸς τὰς ἀκτῖνας κείμενος , καὶ αὐτὸς ἀκτὶνας ἐκπέμψειεν , αὐκ ἀπὸ τῆς οἰκείας φύσεως μόνον , ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τῆς λαμπηδόνος τῆς ἡλιακῆς · οὕτω καὶ ἡ ψυχὴ καθαιρομένη , καὶ ἀργύρου λαμπροτέρα γινομένη , δέχεται ἀκτῖνα ἀπὸ τῆς δόξης τοῦ Πνεύματος , καὶ ταύτην ἀντιπέμπει . Διὸ καὶ φησι , Κατοπτριζόμενει τὴν αὐτὴν εἰκόνα ἕίειμορφούμεθα ἀπὸ δόξης τοῦ Πνεύματος εἰς δόξαν τὴν ἡμετόραν τὴν ἐγγινομένην , καὶ τοιαύτην οἵαν εἰκὸς ἀπὸ τοῦ Κυρίου Πνεύματος . Καὶ πάλιν · Βούλει σοι δείξω τοῦτο καὶ ἀπὸ τῶν ἀποστόλων αἰσθητικώτερον ; Ἐννόησον Παῦλον , οῦ τὰ ἰμάτια ἐνήργει · Πέτρον , οὖ αἱ σκιαὶ ἴσχυον . Οὐ γὰρ ἂν , εἰ μὴ βασιλέως ἔφερον εἰκόνα , καὶ ἀπρόσινοι ἦσαν αὐτῶν αἱ μαρμαρυγαὶ , τοσοῦτον τὰ ἱμάτια αὐτῶν καὶ αἱ σκια ἐνήργησαν . Βασιλέως γὰρ καὶ τὰ ἱμάτια τοῖς λῃσταῖς ἐστι φοβερά . Θέλεις ἰδεῖν καὶ διὰ τοῦ σώματος λάμπουσαν ταύτην ; Ἀτενίσαντες , φησὶν , εἰς τὸ πρόσωπον Στεφάνου , εἶδον ὡς πρόσωκον ἀγγόλου . Ἀλλ´ οὐδὲν τοῦτο πρὸς τὴν ἔνδοθεν ἀστράπτουσαν δόξαν . Ὅπερ γὰρ Μωϋσῆς ἐπὶ τοῦ προσώπου εἶχε , τοῦτο οὗτοι ἐπὶ τῆς ψυχῆς περιέφερον · μᾶλλον δὲ καὶ πολλῷ πλέον . Τὸ μὲν γὰρ Μωϋσέως αἱσθητικώτερον ἦν · τοῦτο δὲ ἀσώματον . Καὶ καθάπερ πυραυγῆ σώματα , ἀπὸ τῶν λαμπρῶν σωμάτων ἐπὶ τὰ πλησίον ἀποῤῥέοντα , καὶ ἐκείνοις μεταδίδωσι τῆς οἰκείας αὐγῆς , οὕτω δὴ καὶ ἐπὶ τῶν πιστῶν συμβαίνει . Διὰ δὴ τοῦτο τῆς γῆς ἀπαλλάττονται οἱ τοῦτο πάσχοντες , καὶ τὰ ἐν οὐρανοῖς ἂνει ροπολοῦσινι Ομοι καλόν ἐστιν ἐνταῦθα καὶ στενάξαι πικρὸν , ὅτι τοσαύτης ἀπολαύοντες εὐεργεσίας οὐδὲ τὰ λεγόμενα ἴσμεν , διὰ τὸ ταχέως ἀπολλύναι αὰ πράγματα , καὶ πρὸς τὰ αἰσθητὰ ἐπτοῆσθαι . Αὕτη γὰρ ήδόξα ἡ ἀπόῤῥητος καὶ φρικώδης μέχρι μὲν μιᾶς καὶ δευτέρας ἡμέρας ἐν ἡμῖν μένει , λοιπὸν δὲ αὐτὴν κατασβέννυμεν , τὸν χειμῶνα ἐπάγοντες τῶν βιωτικῶν πραγμάτων , καὶ τῇ πυκνότητι τῶν νεφῶν ἀποκρουόμενοι τὰς ἀκτῖνας . Χειμὼν γὰρ τὰ βιωτικὰ , καὶ χειμῶνος σκυθρωπότερα . κουσας τῆς κοινῆς καὶ συμφώνου φιλοσοφίας τε καὶ θεολογίας ἐκ μέρους τῶν ἀποστολικῶν ἀνφυᾶ καὶ μαθόντων καὶ διδασκόντων · Μαθιτωσαν τοιγαροῦν σἱ καὶ νῦν επὶ κακῷ τῷ σφετέρῳ φιλονεικοῦντες , εἴγε μὴ συνέχουσι καὶ οὖτοι τὰ ὧοτα , κατὰ τὸν σοφὸν Γρηγόριον φάναι , καὶ θτι εἶδον ἐπὶ τοῦ ὄρους οἱ ἀπόστολοι ἐν Χριστῷ τὴν ἁπερφυᾷ τῆς θεότητος δόξαν αὐτοῦ . Καὶ γὰρ οὐκ ἀνθρωπείᾳ δυνάμει , οὐδὲ φυσικαῖς αἰσθήσεσιν , ἀλλὰ Πνεύματι θείῳ τὰ ὑπὲρ φύσιν εἶδον πρὸς τὴν αὐτοῦ χάριν ἀνακραθέντες , ἐπεὶ καὶ ἐν τούτῳ μόνῳ πέφυκε ταυτὶ καθορᾶσθαι . Καὶ διανοίξαντες πρὸς ταῦτα τὰ ὧτα , τὴν γλῶτταν συσχέτωσαν μᾶλλον , ὥστε διὰ μὲν ἐκείνων δένεσθαι τὰ εἰρημένα καὶ κατανοεῖν τὰ ἀποκαλυφθέντα , καθά φησιν ὁ χρυσοῦς Ἰωάννης , τῇ δέ τῆς γλώττης σιγῇ μὴ πολοπραγμονεῖν τὰ σεσιγημένα , μηδὲ περιεργάζεσθαι τὰ συγκεκαλυμμένα · διὰ τοῦτο γὰρ , φησὶ , συγκεκάλυπται · μηδὲ τὴν τοῦ πῶς ἐν τοῖς ὑπὲρ ἀνθρωπείαν καὶ διάνοιαν καὶ γλῶτταν ἐρώτησιν παρεισάγειν , ἵνα μὴ τῆς πίστεως τελείως ἐκπέσωσι κατὰ τὸν χρυσοῦν διδάσκαλον αὖθις . Οὕτος καὶ γὰρ τὰ παρὰ Νικοδήμου πρὸς Χριστὸν διαπορούμενα πάλαι διεξιὼν , Διδάσκαλον αὐτὸν καλεῖς , φησὶ , καὶ ἀπὸ Θεοῦ ἐληλυθέναι λέγεις , καὶ οὐ δέγῃ τὰ λεγόμενα , ἀλλὰ τὴν πολλοὺς θορύβους ἐπεισάγουσαν λέξιν φθέγγῃ πρὸς τὸν διδάσκαλον Τὸ φὰρ πῶς τοῦτο τῶν οὐ σφόδρα πιστευόντων ἐστὶν ἐπαπόρησις , τῶν ἀπὸ γῆς ὄντων ἔτι . Ἐπεὶ καὶ ἡ Σάῤῥα διὰ τοῦτο ἐγέλασεν , ἐπειδὴ τὸ πῶς εἶπε · καὶ ἄλλοι πολλοὶ τοῦτο ζητήσαντες , τῆς πίστεως ἐξέπεσον . Καὶ μετ´ ὀλίγον · Οὕτε δὲ τὸ πῶς εἶσονται οἱ ταῦτα ζητοῦντες , καὶ πίστεως ἐκπεσοῦνται τῆς ὁρθῆς . Διασοῦτο καὶ οὐτος δι´ ἀπορίαν τὸν τρόπον ἐπιζητεῖ Καὶ μετά τινα · Ὁρᾶτε πῶς ὅταν τοῖς οἰκείοις λογεσμοῖς ἐπιτρέπῃ τις τὰ πνευματικὰ , καταγέλαστ·τ φθέγγεται , καὶ ληρεῖν δοκεῖ καὶ μεθύειν , ὅταν περιεργάζηται παρὰ τὸ τῷ Θεῷ δοκοῦν τὰ εἰρημένα , καὶ μὴ δέχηται τὴν τῆς πίστεως συγκατάθεσιν ; Ὥκουσε γέννησιν , ἀλλὰ πνευματικὴν οὐκ ἐνόησεν , ἀλλ´ εἰς τὴν ταπεινότητα καθείλκυσε τῆς σαρκὸς τὸ εἰρημένον , καὶ τὸ μέγα δόγμα οὕτω καὶ ὑψηλὸν τῆς φυσικῆς ἀκολουθίας ἐξήρτησε . Διὰ τοῦτο ληρωδίας πλάττει λοιπὸν καὶ ἀπορίας καταγελάστους . Ἀλλ´ ὢ τῆς κακουργίας τοῦ πονηροῦ δαίμονος ! πῶς πανταχόθεν τὰς παγίδας ἵστησι καὶ τὰ θήρατρα ! πῶς ὡς λέων ὡρυόμενος , κατὰ τὸ εἰρημένον , πάντοθεν περιέρχεται , ζητῶν τίνα καταπίῃ ! Οἱμν ἀπειθοῦσι φανερῶς ἀντιλέγοντες , ἧπερ ἔφην , τῇ ἀληθείᾳ καὶ τοῖς ἱεροῖς αὐτῆς λόγοις καὶ θεολόγοις , καὶ πολυπραγμονοῦντες μὲν τὰ σεσιγημένα . καὶ περιεργαζόμενοι τὰ συγκεκαλυμμένα , μὴ δεχόμενοι δὲ τὰ εἰρημένα , μηδὲ κατανοοῦντες τὰ ἐποκαλυφθέντα , τὰ γὰρ αὐτὰ περὶ τῶν αὐτῶν καὶ αὖθις φθέγξομαι καὶ πολλάκις · οἱ δὲ μετὰ τῶν ἐχθρῶν μὲν , ὥς φασιν , οὐκ ἐθέλουσιν ἴστασθαι , οὐδὲ πολεμεῖν τοῖς ὑγιαίνουσι λόγοις , ἢ τοῖς προπολεμοῦσί τε καὶ προῖσταμένοις ἐκείνων , ἀλλὰ καὶ προπέτειαν , ὥς φααι , καὶ φλυαρίαν κατηγοροῦσι μακρὰν τῶν ἐκεῖνα πράττειν τε καὶ λέγειν προῃρημένων · συντελοῦσί γε μὴν οὐδὲ σμικρά τινα τῷ λόγῳ τῆς ἀηθείας , οὐδὲ τοῖς ἀγωνιξομένοις ὑπὲρ αὐτοῦ συναίρονται
Lemmas: ὁ πρός Κορίνθιος γε μήv αὖθις γράφω ὁ ἀπόστολος λαμπρῶς ὁ λαμπρός Χρορόστομος ἐξηγέομαι , ἀκούω οἷος περί ὁ χάρις καί ὁ μετοχή ὁ θεῖον οὗτος φάος λέγω . ἐγώ δέ πᾶς ἀνακαλύπτω πρόσωπον ὁ δόξα κύριος κατοκτριζόρενοι . θύω ὁ παύω ἐκεῖνος , ἀλλά καί ὁ Μένων ὁ αὐτός εἰκών μετατ μορφόω ἀπό δόξα εἰς δόξα , καθάπερ ἀπό κύριος νεῦμα . καί μετέ ὀλίγος , τις δέ εἰμί , ὁ δοκέω κύριος κατοπεριζομενω , ὁ ὐτὴν εἰκών μεταμορφόω , σαφής μέν οὗτος δείκνυμι , ἡνίκα ὁ σημεῖον ὁ χάρισμα ἐναίρω · πλήν οὐδέ νῦν δόσκολον αὐτός καθοράω τῷ πιστός ὀφθαλμός ἔχω · ὁμοῦ τε γάρ βαπτίζω καί ὑπέρ ὁ Βλιον ψυχή λάμπω ὁ πνεῦμα καθαίρω . καί οὖον μόνος ὁράω εἰς ὁ δόξα ὁ Θεός , ἀλλά καί ἐκεῖθεν δέχομαι τις αἴγλη . ὤσπερ γάρ ἄργυρος καθαρός πρός ὁ ἀκτίς κεῖμαι , καί αὐτός ἄκτινος ἐκπέμπω , αὐκ ἀπό ὁ οἰκεῖος φύσις μόνος , ἀλλά καί ἀπό ὁ λαμπηδών ὁ ἡλιακός · οὗτος καί ὁ ψυχή καθαίρω , καί ἄργυρος λαμπρός γίγνομαι , δέχομαι ἀκτίς ἀπό ὁ δόξα ὁ πνεῦμα , καί οὗτος ἀντιπέμπω . Διὸ καί φημί , κατοπτριζομενω ὁ αὐτός εἰκών ἕρπω ἀπό δόξα ὁ πνεῦμα εἰς δόξα ὁ ἡμετόραν ὁ ἐγγίγνομαι , καί τοιοῦτος οἷος εἰκός ἀπό ὁ κύριος πνεῦμα . καί πάλιν · βούλομαι σύ δείκνυμι οὗτος καί ἀπό ὁ ἀπόστολος αἰσθητικός ; ἐννοέω Παῦλος , ἀρτύω ὁ ἱμάτιον ἐνεργέω · Πέτρος , οὖον ὁ σκιά ἰσχύω . οὖον γάρ εἄν , εἰμί μή βασιλεύς φέρω εἰκών , καί απροσινοω εἰμί αὐτός ὁ μαρμαρυγή , τοσοῦτος ὁ ἱμάτιον αὐτός καί ὁ σκιά ἐνεργέω . Βασιλίς γάρ καί ὁ ἱμάτιον ὁ λῃστής εἰμί φοβερός . ἐθέλω ὁράω καί διά ὁ σῶμα λάμπω οὗτος ; ἀτενίζω , φημί , εἰς ὁ πρόσωπον Στέφανος , εἶδον ὡς πρόσοικος ἀγγόλου . Ἀλ οὐδείς οὗτος πρός ὁ ἔνδοθεν ἀστράπτω δόξα . ὅπερ γάρ Μωϋσῆς ἐπί ὁ πρόσωπον ἔχω , οὗτος οὗτος ἐπί ὁ Ψυχή περιφέρω · μᾶλλον δέ καί πολύς πλέω . ὁ μέν γάρ Μωϋσῆς αἱσθητικός εἰμί · οὗτος δέ ἀσώματος . καί καθάπερ πυραυγής σῶμα , ἀπό ὁ λαμπρός σῶμα ἐπί ὁ πλησίος απορρέων , καί ἐκεῖνος μεταδίδωμι ὁ οἰκεῖος αὐγή , οὗτος δή καί ἐπί ὁ πιστός συμβαίνω . Ζεύς δή οὗτος ὁ γῆ ἀπαλλάσσω ὁ οὗτος πάσχω , καί ὁ ἐν οὐρανός ἀνίημι ροπολουσινις ὁμός καλός εἰμί ἐνταῦθα καί στενάζω πικρός , ὅτι τοσοῦτος ἀπολαύω εὐεργεσία οὐδέ ὁ λέγω οἶδα , διά ὁ ταχέως ἀπόλλυμι ἀάω πρᾶγμα , καί πρός ὁ αἰσθητός πτοέω . ἄτη γάρ δοκέω ὁ ἀπόρρητος καί φρικώδης μέχρι μέν εἷς καί δύο ἡμέρα ἐν ἐγώ μένω , λοιπός δέ αὐτός κατασβέννυμι , ὁ χειμών ἐπάγω ὁ βιωτικός πρᾶγμα , καί ὁ πυκνότης ὁ νέφος ἀποκρούω ὁ ἀκτίς . χειμών γάρ ὁ βιωτικός , καί χειμών σκυθρωπός . Κουσᾶς ὁ κοινός καί σύμφωνος φιλοσοφία τε καί θεολογία ἐκ μέρος ὁ ἀποστολικός ἀναφυή καί μανθάνω καί διδάσκω · Μαθιτωσαν τοιγάρ βρόχος καί νῦν επὶ κακός ὁ σφέτερος φιλονεικέω , εἰ μή συνέχω καί οὗτος ὁ ὅσος , κατά ὁ σοφός Γρηγόριος φαίνω , καί θ εἶδον ἐπί ὁ ὄρος ὁ ἀπόστολος ἐν Χριστός ὁ ἁπερφυᾷ ὁ θεότης δόξα αὐτός . καί γάρ οὐ ἀνθρώπειος δύναμις , οὐδέ φυσικός αἴσθησις , ἀλλά πνεῦμα θεῖον ὁ ὑπέρ φύσις εἶδον πρός ὁ αὐτός χάρις ἀνακεράννυμι , ἐπεί καί ἐν οὗτος μόνος φύω οὗτος καθοράω . καί διανοίγω πρός οὗτος ὁ ἄτη , ὁ γλῶσσα συεχω μᾶλλον , ὥστε διά μέν ἐκεῖνος δένω ὁ εἴρω καί κατανοέω ὁ ἀποκαλύπτω , καθά φημί ὁ χρύσεος Ἰωάννης , ὁ δέ ὁ γλῶσσα σιγή μή πολοπραγμονεος ὁ σιγάω , μηδέ περιεργάζομαι ὁ συγκαλύπτω · διά οὗτος γάρ , φημί , συγκαλύπτω · μηδέ ὁ ὁ πῶς ἐν ὁ ὑπέρ ἀνθρώπειος καί διάνοια καί γλῶσσα ἐρώτησις παρεισάγω , ἵνα μή ὁ πίστις τέλειος ἐκπίπτω κατά ὁ χρύσεος διδάσκαλος αὖθις . οὗτος καί γάρ ὁ παρά Νικόδημος πρός Χριστός διαπορέω πάλαι διέξειμι , διδάσκαλος αὐτός καλέω , φημί , καί ἀπό Θεός ἔρχομαι λέγω , καί οὖον δέχομαι ὁ λέγω , ἀλλά ὁ πολύς θόρυβος ἐπεισάγω λέξις φθέγγομαι πρός ὁ διδάσκαλος ὁ φάρ πῶς οὗτος ὁ οὖον σφόδρα πιστεύω εἰμί ἐπαπόρησις , ὁ ἀπό γῆ εἰμί ἔτι . ἐπεί καί ὁ Σάρα διά οὗτος γελάω , ἐπεί ὁ πῶς εἶπον · καί ἄλλος πολύς οὗτος ζητέω , ὁ πίστις ἐκπίπτω . καί μετέ ὀλίγος · ἵημι δέ ὁ πῶς εἶμι ὁ οὗτος ζητέω , καί πίστις ἐκπίπτω ὁ ὀρθός . Διασοῦτο καί οὐτος δις ἀπορία ὁ τρόπος ἐπιζητέω καί μετά τις · ὁράω πῶς ὅταν ὁ οἰκέω λογεσμοῖς ἐπιτρέπω τις ὁ πνευματικός , καταγέλαστος φθέγγομαι , καί ληρέω δοκέω καί μεθύω , ὅταν περιεργάζομαι παρά ὁ ὁ Θεός δοκέω ὁ εἴρω , καί μή δέχομαι ὁ ὁ πίστις συγκατάθεσις ; ωκουω γέννησις , ἀλλά πνευματικός οὐ νοέω , ἀλ εἰς ὁ ταπεινότητα καθέλκω ὁ σάρξ ὁ εἴρω , καί ὁ μέγας δόγμα οὗτος καί ὑψηλός ὁ φυσικός ἀκολουθία ἐξαρτάω . Ζεύς οὗτος ληρωδίας πλάσσω λοιπός καί ἀπορία καταγέλαστος . Ἀλ ὦ ὁ κακουργία ὁ πονηρός δαίμων ! πῶς πανταχόθεν ὁ παγίς ἵστημι καί ὁ θήρατρον ! πῶς ὡς λέων ὠρύομαι , κατά ὁ εἴρω , πάντοθεν περιέρχομαι , ζητέω τίς καταπίνω ! Οἱμν ἀπειθέω φανερῶς ἀντιλέγω , ὁ φημί , ὁ ἀλήθεια καί ὁ ἱερός αὐτός λόγος καί θεολόγος , καί πολυπραγμονέω μέν ὁ σιγάω . καί περιεργάζομαι ὁ συγκαλύπτω , μή δέχομαι δέ ὁ εἴρω , μηδέ κατανοέω ὁ ἐπικαλύπτω , ὁ γάρ αὐτός περί ὁ αὐτός καί αὖθις φθέγγομαι καί πολλάκις · ὁ δέ μετά ὁ ἐχθρός μέν , ὅς φημί , οὐ ἐθέλω ἵστημι , οὐδέ πολεμέω ὁ ὑγιαίνω λόγος , ἢ ὁ προπολεμέω τε καί προΐστημι ἐκεῖνος , ἀλλά καί προπέτεια , ὅς φααι , καί φλυαρία κατηγορέω μακράν ὁ ἐκεῖνος πράσσω τε καί λέγω προαιρέω · συντελέω γε μήv οὐδέ μικρός τις ὁ λόγος ὁ ἀήθεια , οὐδέ ὁ ἀγωνίζομαι ὑπέρ αὐτός συναίρω