cogPG.PG151 460
Θεολόγον , ὃς ἐν τῷ Εὐαγγελίῳ περὶ τούτοι φησὶ , τινὲς μὲν , φησὶ λέγουσιν , ὅτι οὐ τὸ Πνεῦμα ἔδωκεν , ἀλλ´ ἐπιτηδείους αὐτοὺς πρὸς ὑποδοχὴν δι · ἐμφυσήματος κατεσκεύασεν . Οὐκ ἂν δέ τις ἁμάρτοι , καὶ τότε αὐτοὺς εἰληφέναι λέγων ἐξουσίαν τινὰ πνευματικὴν καὶ χάριν , ἐστε ἀφιέναι ἁμαρτήματα , διὸ ἐπήγαγεν , Ὡν ἀφῆτε , ἀφέωνται , δεικνὺς ποῖον εἰδος ἐνεργείας δίδωσι . Καὶ γὰρ ἄφατος ἡ τοῦ Πνεύματος χάρις , καὶ πολυειδὴς ἡ δωρεά . Τοῦτο δὲ γίνεται , ἵνα μάθῃς ὅτι Πατρὸς καὶ Υἱοῦ καὶ ἁγίου Πνεύματος μία ἡ δωρεὰ καὶ ἐξουσία · ἃ γὰρ δοκεῖ εἶναι ἐδιάζοντα τοῦ Πατρὸς , ταῦτα καὶ τοῦ Υἱοῦ εἶναι καὶ τοῦ Πνεύματος τοῦ ἁγίου φαίνεται · καὶ τὰς διαιρέσεις τῶν χαρισμάτων Πατρὸς , καὶ Υἱοῦ , καὶ ἀγίου Πνεύματος ὁρῶμεν οὔσας . Συνίης κἂν νῦν ἐκ τῆς θεολογίας τῶν οἰκουμενικῶν τουτωνὶ διδασκάλων καὶ ἀληθινῶς φιλοσόφων , φελόσοφε , μᾶλλον δὲ ἐξ αὐτοῦ τοῦ πρώτου καὶ μόνου καθηγητοῦ καὶ διδασκόλου πάντων Χριστοῦ , καὶ τῶν αὐτοῦ θείων Εὐαγγελίων , ὅτι τὸ τοῖς πιστοῖς χορηγούμενον καὶ ἐνοικοῦν θεῖον Πνεῦμα οὐχ ἡ τοῦ Πνεύματος ὑπόστασις , οὐχ ἡ οὐσία αὐτὴ τῆς ὑπερουσίου Τριάδος ἐστὶ , ὡς αὐτὸς κακῶς εἶπας , ἀλλὰ μοῖρά τις τῆς θείας χάριτος , καὶ ἐνέργεια καὶ δωρεὰ κοινὴ τῆς μιᾶς τρισυποστάτου θεότητος ἐν ὰγίῳ Πνεύματι διδρμένη , καὶ διὰ τοῦτ´ αὐτὸ καὶ Πνεῦμα ἅγιον λεγομένη ; Ἡ καὶ ἔτι τὴν τῆς ὑπερουσίου οὐσίας , καὶ τῆς τρισυποστάτου θεότητος ἐνοίκησίν τε καὶ μέθεξιν κακῶς μετὰ Μασαλιανῶν ὀνειροπολήσεις τε καὶ μυθολογήσεις , περιφράσεις τινὰς καὶ παραφράσεις καὶ παρεξηγήσεις κατὰ τῆς σεαυτοῦ κεφαλῆς ἀναπλάττων , μόνον ἵνα μὴ κατὰ θείαν ἐνέργειάν τε καὶ χάριν σὺν τοῖς κεχαριτωμένοις τουτοιοὶ θεολόγοις τὸν Θεὸν εἶναι μεθεκτὸν ὁμολογήσῃσι ἀλλὰ κατ´ οὐσίαν , ὡς αὐτὸς φὴς , ὑπὸ τῶν τοῦ Σατανᾶ μαθητῶν ἐκείνων . Βαρλαάμ τε καὶ Ἀκινδύνου κάκιστα μυηθεὶς καὶ διδάξας . Τοῦτο μὲν οὖν οὐκ εἰκάζειν , ἀλλὰ καὶ ὁρᾷν ἐναργῶς ἔστιν ἐν τοῖς σοῖς γράμμασιν , ὅτι τὸ δεύτερον εἴλου σὺν μεγίστῃ τῇ προθυμίᾳ , ὑπὲρ οὗ σοι καὶ ὁ μακρὸς οὑτοσὶ πόλεμος πρὸς ἡμᾶς καὶ τὴν τοῦ Χριστοῦ Ἑκκλησίαν . Ἀλλ´ ἡμεῖς , εἰ καὶ μὴ σοῦ , ἀλλὰ τῶν γε ὑπὸ σὲ τούτων χάριν , καὶ τῆς ὑπὲρ αὐτῶν ἀγαθῆς ἐλπίδος , καὶ τὰ λείποντα τοῖς εἰρημένοις προσθήσομεν . Φησὶ τοιγαροῦν ὁ συνοδικὸς τόμος καὶ πάλιν , καὶ ὁ θεῖος Δαμασκηνὸς ἐν τῷ περὶ προγνώσεως καὶ προορισμοῦ τῶν θεαλογικῶν αὐτοῦ κεφαλαίων , Τοῦτον φησὶ , τὸν ἄνθρωπον ὁ δημιουργὸς ἄῤῥενα κατεσκεύασε μεταδοὺς αὐτῷ τῆς ἑαυτοῦ θείας χάριτος , καὶ ἐν κοινωνίᾳ ἑαυτοῦ διὰ ταύτης αὐτὸν ποιησάμενος . Καὶ πάλιν ὁ μέγας Βασίλειος ἐν τοῖς πρὸς τὸν ἱερὸν Ἀμφιλόχιον , Τίς , φησὶν , οὕτως ἀνήκοος τῶν ἡτοιμασμένων ἀγαθῶν παρὰ Θεοῦ τοῖς ἀξίοις , ὡς , ἀγνοεῖν ὅτι τῶν ἁγίων ὁ στέφανος ἡ τοῦ Πνεύματός ἐστι χάρις , δαψιλεστέρα τότε καὶ τελεωτέρα παρεχομένη ; Τὰ δὲ τοῦ Χρυσοῤῥόου ῥεύματα τίνας οὐ κατακλύζει τῶν ἀντιθέτων οἰκοδομὰς , ἐπὶ ψάμμου καθρῶς τε καὶ ἀστηρίκτως παρ´ αὐτῶν οἰκοδομηβείσας Ποία , οὐκ ἄρδει καὶ καταχρυσοῖ τῶν εὐσεβῶς αὐτὰ δεχομένων ψυχάς ; Ὧν καὶ ὁ τῆς συνόδου όμος πλεῖστα λαβών ἔχει παρ´ ἑαυτῷ . Ἀλλ´ ἡμεῖς ὀλίγα λαβόντες ἐκεῖθεν διὰ τὸ μῆκος , οὐδὲν ἧττον κἀκ τούτων κοσμήσομεν καὶ καταχρυσώσομεν τὸν περὶ τοῦ Πνεύματος τουτονὶ λόγον . Τὴν γοῦν ἐν τῷ κατὰ Ἰωάννην Εὐαγγελίῳ θεσπεσίαν ἐκείνην διεξιὼν τοῦ Σωτῆρος φωνὴν , Ὁ πιστεύων εἰς ἐμέ , λέγουσαν , καθὼς εἶπεν ἡ Γραφὴ , ποταμοὶ ῥεύσουσιν ἐκ τῆς κοιλίας αὐτοῦ ὑδατος ζῶντος . Τοῦτο δὲ εἶπε , φησὶν ὁ Εὐαγγελιστὴς , περὶ τοῦ Πνεύματος , οὖ ἔμελλον λαμβάνειν οἱ πιστεύοντες εἰς αὐτόν · οὕπω γὰρ ῆν Πνεῦμα ἄγιον , δτι Ἰησοῦς οὐδέπω ἐδοξάσθη . Περὶ γοῦν τούτων τῶν θείων ῥημάτων ὁ μέγας οὑτοσὶ Πατήρ τινα προειπὼν , ἑξῆς ἐπιφέρει καὶ ταῦτα · Οὐκέτι προφήτης παρὰ τοῖς Ἰουδαίοις ἠν , οὐδὲ ἐπώπτευεν αὐτῶν τὰ ἅγια ἡ χάρις . Ἐπεὶ οὖν ἀνέσταλται μὲν τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον , ἔμελλε δὲ λοιπὸν ἑκχεῖσθαι δαψιλῶς , ταύτης δὲ τῆς διανομῆς ἀρχὴ μετὰ τὸν σταυρὸν ἐγένετο οὐ μόνον δαψιλείας , ἀλλὰ καὶ μειζόνων χαρισμάτων , καὶ γὰρ θαυμαστοτέρα ἦν ἡ δωρεὰ , ὡς ὅταν λέγῃ , Οὐκ οἴδατε ποίου Πνεύματός ἐστε , καὶ πάλιν , Οὐ γὰρ ἐλάβετε πνεῦμα δουλείας κάλιν εἰς φόβον , ἀλλ´ ἐλάβετε Πνεῦμα υἱοθεσίας · καὶ γὰρ καὶ οἱ παλαιοὶ καὶ αὐτοὶ μὲν Πνεῦμα εἶχον , ἄλλοις δὲ οὐ παρεῖχον , οἱ δὲ ἀπόστολοι μυριάδας νέπλησαν . Ἐπεὶ οὖν ταύτην ἔμελλον λαμβάνειν τὴν χάριν , οὔπω δὲ ἦν δοθεῖσα , διὰ τοῦτό φησιν , Οὔπω ἡν Πνεῦμα ἄγιον . Ἐπεὶ οὖν περὶ ταύτης λέγων τῆς χάριτος ὁ Εὐαγγελιστὴς , ἔλεγεν Οὔπω γὸρ ἡν Πνεῦμα ἄγιον , τουτέστι δοθὲν , ὅτο Ἰησοῦς οὐδέπω ἐδοξάσθη , δόξαν καλῶν τὸν σταυρὸν , ἐπειδὴ γὰρ ἐχθροὶ ἦμεν καὶ μαρτηκότες , καὶ ὑστερούμενοι τῆς δωρεᾶς τοῦ Θεοῦ , καὶ θεοστυγεῖς , ἡ δὲ χάρις καταλλαγῆς ἦν ἀπόδειξις , δῶρον δὲ οὐ τοῖς ἐχθροῖς , οὐδὲ τοῖς μισουμένοις , ἀλλὰ τοῖς φίλοις δίδοται καὶ τοῖς εὐηρεστηκόσιν · ἔδει πρότερον προσενεχθῆναι τὴν ὑπὲρ ἡμῶν θυσίαν , καὶ τὴν ἔχθραν ἐν τῇ σακρὶ καταλυθῆναι , καὶ γενέσθαι τοῦ Θεοῦ φίλους , καὶ τότε λαβεῖν τὴν δωρεάν . Εἰ γὰρ ἐπὶ τῆς ἐπαγγελίας τοῦτο γέγονε τῆς πρὸς Ἀβραὰμ , πολλῷ μᾶλλον ἐπὶ τῆς χάριτος . Καὶ πάλιν ὁ αὐτὸς ἐν ταῖς αὐταῖς εὐαγγελικαῖς ἐξηγήσεσι , Καὶ ἐφ´ ἡμῶν , φησὶν , οὐχ ἀπλῶς τὸ ὕδωρ ἐργάζεται , ἀλλ´ ὅταν τὴν τοῦ Πνεύματος χάριν δέξηται , ἅπαντα λύει τὰ ἁμαρτήματα · καὶ μετὰ βραχέα · Ἀλλὰ κἂν ἡ οἰκουμένη Ἀπασα ἔλθῃ , ἡ χάρις ἀναλίσκεται , οὐδὲ ἡ ἐνέργεια δαπανᾶται , ἀλλ´ ὁμοία μένει καὶ τοιαύτη , οἵα καὶ πρὸ τοῦ . Καὶ καθάπερ αἱ ἡλιακαὶ ἀκτῖνες καθ´ ἑκάστην φωτίζουσι τὴν ἡμέραν καὶ οὐ δαπανῶνται , οὐδὲ ἀπὸ τῆς πολλῆς χορηγίας ἔλαττον αὐταῖς γίνεται τὸ φῶς , οὕτω καὶ πολλῷ μᾶλλον ἡ τοῦ Πνεύματος ἐνέργεια οὐδὲν ἐλαττοῦται παρὰ τῶν ἀπολαυόντων αυτης . Ἔχε δὲ καὶ σκόπει . Ιδοὺ γὰρ ὁχρυσοῦς οὑτοσὶ θεολό γος πλεῖν ἢ ὀκτωκαίδεκα τοῦ Πνεύματος τοῦ ἀγίουμνησθεὶς ἕν γε ταῖς εὐαγγελικαῖς ταύταις ἐξηγήσεσι , νῦν μέν Πνεῦμαινῦν δὲ τοῦ Πνεύματος χάριν , ποτὲ δὲ δωρεὰν
Lemmas: θεολόγος , ὅς ἐν ὁ Εὐαγγέλιος περί οὗτος φημί , τις μέν , φημί λέγω , ὅτι οὖον ὁ πνεῦμα δίδωμι , ἀλ ἐπιτήδειος αὐτός πρός ὑποδοχή Ζεύς · ἐμφύσημα κατασκευάζω . οὐ εἄν δέ τις ἁμαρτάνω , καί τότε αὐτός λαμβάνω λέγω ἐξουσία τις πνευματικός καί χάρις , εἰμί ἀφίημι ἁμάρτημα , διό ἐπάγω , ὡς ἀφίημι , ἀφίημι , δείκνυμι ποῖος εἶδος ἐνέργεια δίδωμι . καί γάρ ἄφατος ὁ ὁ πνεῦμα χάρις , καί πολυειδής ὁ δωρεά . οὗτος δέ γίγνομαι , ἵνα μανθάνω ὅτι πατήρ καί υἱός καί ἅγιος πνεῦμα εἷς ὁ δωρεά καί ἐξουσία · ὁ γάρ δοκέω εἰμί διαζώννυμι ὁ πατήρ , οὗτος καί ὁ υἱός εἰμί καί ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος φαίνω · καί ὁ διαίρεσις ὁ χάρισμα πατήρ , καί υἱός , καί ἅγιος πνεῦμα ὁράω εἰμί . συνίημι κἀν νῦν ἐκ ὁ θεολογία ὁ οἰκουμενικός οὗτος διδάσκαλος καί ἀληθινός φιλόσοφος , φελοσοφος , μᾶλλον δέ ἐκ αὐτός ὁ πρῶτος καί μόνος καθηγητής καί διδασκόλου πᾶς Χριστός , καί ὁ αὐτός θεῖον Εὐαγγελίων , ὅτι ὁ ὁ πιστός χορηγέω καί ἐνοικέω θέω πνεῦμα οὐ ὁ ὁ πνεῦμα ὑπόστασις , οὐ ὁ οὐσία αὐτός ὁ υπερούσιος Τριάς εἰμί , ὡς αὐτός κακῶς εἶπον , ἀλλά μοῖρα τις ὁ θεῖος χάρις , καί ἐνέργεια καί δωρεά κοινός ὁ εἷς τρισυπόστατος θεότης ἐν ἅγιος πνεῦμα διδρμένη , καί διά τοῦτος αὐτός καί πνεῦμα ἅγιος λέγω ; ὁ καί ἔτι ὁ ὁ υπερούσιος οὐσία , καί ὁ τρισυπόστατος θεότης ἐνοίκησις τε καί μέθεξις κακῶς μετά Μασαλιανός ὀνειροπόλησις τε καί μυθολογέω , περίφρασις τις καί παράφρασις καί παρεξήγηση κατά ὁ σεαυτοῦ κεφαλή ἀναπλάσσω , μόνος ἵνα μή κατά θεῖος ἐνέργεια τε καί χάρις σύν ὁ χαριτόω τουτός θεολόγος ὁ θεός εἰμί μεθεκτός ὁμολογέω ἀλλά κατ´ οὐσία , ὡς αὐτός φημί , ὑπό ὁ ὁ Σατανᾶς μαθητής ἐκεῖνος . Βαρλαάμ τε καί Ἀκίνδυνος κακός μυέω καί διδάσκω . οὗτος μέν οὖν οὐ εἰκάζω , ἀλλά καί ὁράω ἐναργής εἰμί ἐν ὁ σός γράμμα , ὅτι ὁ δύο εἴλω σύν μέγας ὁ προθυμία , ὑπέρ ὅς σύ καί ὁ μακρός οὗτος πόλεμος πρός ἐγώ καί ὁ ὁ Χριστός ἐκκλησία . Ἀλ ἐγώ , εἰμί καί μή σύ , ἀλλά ὁ γε ὑπό σύ οὗτος χάρις , καί ὁ ὑπέρ αὐτός ἀγαθός ἐλπίς , καί ὁ λείπω ὁ εἴρω προστίθημι . φημί τοιγάρ ὁ συνοδικός τόμος καί πάλιν , καί ὁ θεῖος Δαμασκηνός ἐν ὁ περί πρόγνωσις καί προορισμός ὁ θεαλογικως αὐτός κεφάλαιος , οὗτος φημί , ὁ ἄνθρωπος ὁ δημιουργός ἄρσην κατασκευάζω μεταδίδωμι αὐτός ὁ ἑαυτοῦ θεῖος χάρις , καί ἐν κοινωνία ἑαυτοῦ διά οὗτος αὐτός ποιέω . καί πάλιν ὁ μέγας Βασίλειος ἐν ὁ πρός ὁ ἱερόν Ἀμφιλόχιος , Τῖς , φημί , οὕτως ἀνήκοος ὁ ἑτοιμάζω ἀγαθός παρά Θεός ὁ ἄξιος , ὡς , ἀγνοέω ὅτι ὁ ἅγιος ὁ στέφανος ὁ ὁ πνεῦμα εἰμί χάρις , δαψιλής τότε καί τέλειος παρέχω ; ὁ δέ ὁ χρυσορρόης ῥεῦμα τίς οὖον κατακλύζω ὁ ἀντίθετος οἰκοδομή , ἐπί ψάμμος καθαρός τε καί ἀστήρικτος παρ´ αὐτός οικοδομηβεισος Ποία , οὐ ἄρδω καί καταχρυσόω ὁ εὐσεβής αὐτός δέχομαι Ψυχή ; ὅς καί ὁ ὁ σύνοδος ὁμός πλεῖστος λαμβάνω ἔχω παρ´ ἑαυτοῦ . Ἀλ ἐγώ ὀλίγος λαμβάνω ἐκεῖθεν διά ὁ μῆκος , οὐδείς κακός ἐκ οὗτος κοσμέω καί καταχρυσόω ὁ περί ὁ πνεῦμα οὗτος λόγος . ὁ γοῦν ἐν ὁ κατά Ἰωάννης Εὐαγγέλιος θεσπέσιος ἐκεῖνος διέξειμι ὁ Σωτήρ φωνή , ὁ πιστεύω εἰς ἐγώ , λέγω , καθώς εἶπον ὁ γραφή , ποταμός ῥέω ἐκ ὁ κοιλία αὐτός ὑδατος ζῶ . οὗτος δέ εἶπον , φημί ὁ εὐαγγελιστής , περί ὁ πνεῦμα , οὖον μέλλω λαμβάνω ὁ πιστεύω εἰς αὐτός · οὔπω γάρ ἐάν πνεῦμα ἀγάω , δ Ἰησοῦς οὐδέπω δοξάζω . περι γοῦν οὗτος ὁ θεῖον ῥῆμα ὁ μέγας οὗτος Πατήρ τις προεῖπον , ἑξῆς ἐπιφέρω καί οὗτος · οὐκέτι προφήτης παρά ὁ Ἰουδαῖος ἐάν , οὐδέ ἐποπτεύω αὐτός ὁ ἅγιος ὁ χάρις . ἐπεί οὖν ἀναστέλλω μέν ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος , μέλλω δέ λοιπός ἐκχέω δαψιλής , οὗτος δέ ὁ διανομεύς ἀρχή μετά ὁ σταυρός γίγνομαι οὖον μόνος δαψίλεια , ἀλλά καί μείζων χάρισμα , καί γάρ θαυμαστός εἰμί ὁ δωρεά , ὡς ὅταν λέγω , οὐ οἶδα ποῖος πνεῦμα εἰμί , καί πάλιν , οὖον γάρ λαμβάνω πνεῦμα δουλεία Καλίν εἰς φόβος , ἀλ λαμβάνω πνεῦμα υἱοθεσία · καί γάρ καί ὁ παλαιός καί αὐτός μέν πνεῦμα ἔχω , ἄλλος δέ οὖον παρέχω , ὁ δέ ἀπόστολος μυριάς ἐμπίμπλημι . ἐπεί οὖν οὗτος μέλλω λαμβάνω ὁ χάρις , οὔπω δέ εἰμί δίδωμι , διά οὗτος φημί , οὔπω ἐάν πνεῦμα ἀγάω . ἐπεί οὖν περί οὗτος λέγω ὁ χάρις ὁ εὐαγγελιστής , λέγω οὔπω γόρ ἐάν πνεῦμα ἀγάω , τουτέστι δίδωμι , Ότο Ἰησοῦς οὐδέπω δοξάζω , δόξα καλός ὁ σταυρός , ἐπεί γάρ ἐχθρός εἰμί καί μαρτηκοαιρεω , καί ὑστερέω ὁ δωρεά ὁ Θεός , καί θεοστυγής , ὁ δέ χάρις καταλλαγή εἰμί ἀπόδειξις , δῶρον δέ οὖον ὁ ἐχθρός , οὐδέ ὁ μισέω , ἀλλά ὁ φίλος δίδωμι καί ὁ εὐαρεστέω · ἐσθίω πρότερος προσφέρω ὁ ὑπέρ ἐγώ θυσία , καί ὁ ἔχθρα ἐν ὁ σακρὶ καταλύω , καί γίγνομαι ὁ Θεός φίλος , καί τότε λαμβάνω ὁ δωρεά . εἰμί γάρ ἐπί ὁ ἐπαγγελία οὗτος γίγνομαι ὁ πρός Ἀβραάμ , πολύς μᾶλλον ἐπί ὁ χάρις . καί πάλιν ὁ αὐτός ἐν ὁ αὐτός εὐαγγελϊκός ἐξήγησις , καί ἐφίημι ἐγώ , φημί , οὐ ἀπλόος ὁ ὕδωρ ἐργάζομαι , ἀλ ὅταν ὁ ὁ πνεῦμα χάρις δέχομαι , ἅπας λύω ὁ ἁμάρτημα · καί μετά βραχύς · ἀλλά κἀν ὁ οἰκέω ἅπας ἔρχομαι , ὁ χάρις ἀναλίσκω , οὐδέ ὁ ἐνέργεια δαπανάω , ἀλ ὅμοιος μένω καί τοιοῦτος , οἷος καί πρό ὁ . καί καθάπερ ὁ ἡλιακός ἀκτίς καθ´ ἕκαστος φωτίζω ὁ ἡμέρα καί οὖον δαπανάω , οὐδέ ἀπό ὁ πολύς χορηγία μικρός αὐτός γίγνομαι ὁ φάος , οὗτος καί πολύς μᾶλλον ὁ ὁ πνεῦμα ἐνέργεια οὐδείς ἐλασσόω παρά ὁ ἀπολαύω αὐτός . ἔχω δέ καί σκοπέω . ἰδού γάρ οχρυσος οὗτος θεολό γος πλέω ἢ ὀκτωκαίδεκα ὁ πνεῦμα ὁ αγιουμιμνησκω εἷς γε ὁ εὐαγγελϊκός οὗτος ἐξήγησις , νῦν μέν Πνεῦμα δέ ὁ πνεῦμα χάρις , ποτέ δέ δωρεά