cogPG.PG151 438
ἢ περὶ θείας ἑνώσεώς τε καὶ διακρίσεως εἰς μνήμην Κούσας ἡμῖν εὐαγγελικάς τε καὶ ἁποστολικἀς ῥήσεις ὁ λόγος ἤδη προσθήσει . Εὐχῆς δʹ ἀν ἔργον εἴη καὶ τοῦτο , καὶ τῆς τῶν θεολόγων τουτωνί φημι προστασίας , τὸ μὴ πόῤῥω τῆς αὐτῶν διαγνώμης καὶ τῶν θεολογικῶν ἐκείνων ὑποτυπώσεων , μηδ´ ἔξω τοῦ σκοποῦ παντάπασιν ἄν τοῦτον βαλεῖν . Ἰωάννης τοιγαροῦν ὁ τῶν εὐαγγελιστῶν τε καὶνθεολόγων κορυφαῖος , μετὰ τὴν ὑψηλὴν ἐκείνην τοῦ Θεοῦ Λόγου θεολογίαν , τὸν Βαπτιστὶν Ἰωάννην εἰσάγων τῷ λόγῳ τῇ ἐκείνου θεότητι μαρτυροῦντα , τοιάδε πρὸς Ἱουδαίους αὐτὸν εἰρηκέναι φησίν · Οὗτος ἧν ὃν εἷπον , Ὁ ὀπίσω μου ἐρχόμενος ἔμπροσθέν μου γόγονεν , ὅτι κρῶτός μου ἧν · καὶ ἑκ τοῦ πληρώματος αὐτοῦ ἡμεῖς πάντες ἐλίβομεν , καὶ χάριν ἀντὶ χάριτος . Ὅπερ ὁ τούτων ὁμώνυμος , ὁ Χρυσόστομός φημι Πατὴρ , ἐξηγούμενος , Καὶ τί ποτέ ἐστι , φησι τὸ Ἐκ τοῦ πληρώματος αὐτοῦ ἡμεῖς πάντες ἐλάβομεν ; Οὐ μεθεκτὴν , φησὶν , ἔχει τὴν δωρεὰν , ἀλλ´ αὐτοπηγὴ , καὶ αὐτόριζα ἐστὶ πάντων τῶν καλῶν , αὐτοζωὴ , καὶ αὐτοφῶς , καὶ αὐτοαλήθεια , οὐκ ἐν ἑαυτῷ συνέχων τῶν ἀγαθῶν τὸν πλοῦτον , ἀλλὰ καὶ εἰς τοὺς ἄλλους ἅπαντας ὑπερβλύζων αὐτὸν , καὶ μετὰ τὸ ὑπερβλύσαι μένων πλήρης , καὶ οὐδενὶ ἐλαττούμενος ἐκ τῆς εἰς ἑτέρους χορηγίας , ἀλλ´ ἀεὶ πηγάζων , καὶ πᾶσι τούτοις μεταδιδοὺς τῶν καλῶν , ἐπὶ τῆς αὐτῆς μένει τελειότητος . Καὶ μετά τινα · Ὑποθώμεθα γὰρ εἶναι πυρὸς πηγὴν , εἶτα ἀπὸ τῆς πηγῆς ἐκείνης μυρίους ἀνάπτεσθαι λύχνους , καὶ δὶς τοσούτους , καὶ τρὶς , καὶ πολλάκις . Ἄρα οὐκ ἐπὶ τῆς αὐτῆς μένει πληρότητος τὸ πῦρ καὶ μετὰ τὸ μεταδοῦναι τοσούτοις τῆς ἐνεργείας αὐτοῦ ; Παντί που δῆλόν ἐστιν . Εἰ δὲ ἐπὶ τῶν σωμάτων τῶν μεριστῶν τῶν ἐλαττουμένων ὑπὸ τῆς ἀφαιρέσεως εὐρέθη τι τοιοῦτον , ὃ καὶ μετὰ τὸ παρασχεῖν ἐτέροις τὰ παρ´ ἑαυτοῦ οὐδὲν παραβλάπτεται , πολλῷ μᾶλλον ἐπὶ τῆς ἀσωμάτου καὶ ἀκηράτου δυνάμεως ἐκείνης τοῦτο συμβήσεται . Εἰ γὰρ ἔνθα οὐσία ἐσοὶ τὸ μεταλαμβανόμενον καὶ σῶμα , καὶ μερίζεται , καὶ οὐ μερίζεται , πολλῷ μᾶλλον ὅταν περὶ ἐνεργείας ὁ λόγος ᾖ , καὶ ἐνεργείας τῆς ἑκ τῆς ἀσωμάτου οὐ σίας , οὐδὲν εἰκὸς τοιοῦτον παθεῖν . Διὰ τοῦτο καὶ Ἰωάννης ἔλεγεν , Ἐκ τοῦ πληρώματος αὐτοῦ ἡμεῖς πάντες ἐλάβομεν . Περὶ τούτου τοῦ πληρώματος τῆς θεότητος καὶ ὁ ἀπόστολος Παῦλος Κολασαεῦσι γράφων ἔλεγε · Βλέπετε μή τις ὑμᾶς ἔστιαι ὁ συλαγωγῶν διὰ τῆς φιλοσοφίας , καὶ κενῆς ἀπάτης , κατὰ τὴν παράδοσιν τῶν ἀνόρώπων , κατὰ τὰ στοιχεῖα τοῦ κόσμου , καὶ οὐ κατὰ Χριστόν · ὅτι ἐν αὐτῷ κατοικεῖ πᾶν τὸ πλήρωμα τῆς θεότητες σωματικῶς , καὶ ἐστὲ ἐν αὐτῷ πεπληρωμένοι . Τούτου δὲ ἐξηγητὴς ὁ τῆς Ἐκκλησίας φωστὴρ Ἀθανάσιος ὁ μέγας ἡμῖν ἔσται , καθάπερ Ἰωάννης ἐκείνου . Τί οὗν ὃ κλεινός φησιν Ἀθανάσιος ; Ἑνα Θεὸν ἐν τρισὶν ἅποστάσεσι θεολογοῦμεν , μίαν ἔχοντα τὴν οὐσίαν , καὶ τὴν δύναμιν , καὶ τὴν ἐνέργειαν , καὶ ὅσα ἄλλα περ τὴν οὐσίαν θεωρεῖται θεολογούμενα καὶ ὑμνούμεκα · καὶ ἵνα τύπον δῶμεν τῷ λόγῳ , καὶ ἄθροισμα , ἢ πλήρωμα , τὰ κατὰ θεολογίαν ἔχομεν , τὸ ἄκτιστον , τὸ ἀσώματον , τὸ ἄχρονον , τὸ ἄναρχον , τὸ ἀίδιον , τὸ ἀτελεύτηνον , τὸ ἄπειρον , τὸ ἄγνωστον , τὸ ἁσχημάς τιστον , τὸ ἀνερμήνευτον , τὸ ἀνεξιᾳνίαστον , τὸ Θεὸν θεῶν λέγεσθαι ατὸν , τὸ ἱύριον κυρίων , τὸ Βασιλέα βασιλευόντων , τὸ Παντοκράτορα , τὸ ποιητὴν , τὸ δημιουργὸν , τὸ φῶς , τὸ ἄγιον , τὸ ζωὴν , τὸ ἀγαθὸν , τὸ ἀθάνατον , τὸ ἰσχυρὸν , τὸ παντοδύναμον , καὶ ὅσα ἄλλα κατά τε ὑπεροχὴν καὶ αἰτιολογίαν , οὐχ ἕκαστον σὐσία λέγεται , ἀλλὰ περὶ τὴν οὐσίαν ὡς ἑν δύο καὶ πλειόνων ἐπὶ ἓν ἔχοντα τὴν ἀναφορὰν κατὰ τὸ ἐπιμεριζόμενον , ὡς ἐμάθομεν . Ἃ καὶ ἄθροισμα καὶ πλήρωμα λέγεται τῆς θεότητος , κατὰ τὴν Γραφὴν , καθ´ ἑκάστην τῶν τριῶν ὑποστάσεων ἐπίσης θεωρούμενα καὶ θεολογούμενα . Πάντα γὰρ ὅσα » ἔχει ὁ Παεὰρ ἐμά ἐστι , καὶ δεδόξασμαι ἐν αὐτοῖς . Δήλη μὲν οὖν κἀκ τῶν νῦν οἰρημένων ἡ συμφωνία τῆς τοῦ μεγάλου φημὶ τούτου θεολογίας πρὸς τὴν προῤῥηθεῖσαν τοῦ θείου Δονυσίου . ταῦτα καὶ γὰρ ἐκείνῳ διὰ πάντων ὑπὲρ τῶν νῦν ἡμῖν προκειμένων θεολογεῖ , περὶ τὰς λέξεις , καὶ τὴν φράσιν μόνα τι διαλλάττων . Ἵνα δὲ καὶ ἐναργέστερον ἔτι τὰ τῆς συμφωνίας διαδειχθῇ , τὴν δεσποτικὴν ἑκείνην ῥῆσιν , ἧς ἐν τῷ τέλει τῆς προῤῥηθείσης θεολογίας ὁ μέγας οὕτος ἐμνήσθη , καὶ ἡμεῖς ἐνταῦθα προθῶμεν τῷ λόγῳ , ἐπεὶ καὶ τὰ τῶν λογίων ἄρτι σκοποῦμεν . Φησὶ τοίνυν ὁ Χριστὸς πρὸς τοὺς μαθητὰς τῇ πρὸ τοῦ πάθους ἑσπέρᾳ τὰ τελευταῖα διδάσκων , κατὰ σὸν Εὐαγγελιστὴν Ἰωάννην · Πάντα ὅσα ἔχει ὁ Πατὴρ ἐμά ἐστι · διὰ τοῦτο εἶπον ὅτι ἐκ τοῦ ἐμσῦ λαμβάνει , καὶ ἀναγγελεῖ ὑμῖν , περὶ τοῦ Παρακλήτου δηλαδὴ λέγων · παὶ πάλιν πρὸς τὸν ἑαυτοῦ Πατέρα · Τὰ ἐμὰ πάντα σά ἐστι , καὶ τὰ σὰ ἐμὰ , καὶ δεδόξασμαι ἐν αὐτοῖς . Ἐν γοῦν τῇ κατὰ Νίκαιαν μεγάλῃ συνόδῳ τοῖς περὶ Ἄρεον ὁ μέγας διαλεγόμενος οὗτος τοιάδε φησί · Πάντα ὅσα ἔχει ὁ Πατὴρ , ἐμά ὀστιν . Οὐχ ἕνεκεν κτιστῶν πραγμάτων τοῦτο ἔφη ὁ Σωτὴρ , τὸ ἰάντα ὅσα ἔχει ὁ Πατὴρ , ἀλλ´ ὅσα ἀνῆκε τῇ θεότητι τοῦ Πατρὸς , αὐτοῦ ἴδια ἔφη ὁ Κύριος · οἷον τὸ ἀθάνατον , τὸ ἄφθαρτον , τὸ ἄτρεπτον , τὸ ἀκατάληπτον , τὸ δυνατὸν , τὸ προγνωστικὸν , καὶ ὅσα ἐστὶν ὁ Πατὴρ , ταῦτα Πδια τοῦ Υἱοῦ τυγχάνειν . Καὶ πάλιν πρὸς τοὺς αὐτοὺς ὁ αὐτός · Πάντα ἄσα ἔχει ὁ Πατὴρ , ἐμά ἐστιν . Ἀνάγκη τοίνυν νοεῖν ἡμᾶς , ὅτι ἐστὶν ἐν τῷ Πατρὶ τὸ ἀδιον , τὸ αἰώνιον , πὸ ἀθάνατον · ἔστι δὲ αὐτοῦ οὐχ ὡς ἀλλότρια αὐτοῦ , ἀλλ´ ὡς ἐν πηγῇ ἐστιν ἐν αὐτῷ ἀναπαυόμενα . Ὅταν ταίνυν πεοὶ Υἱοῦ νοεῖν ἐθέλῃς , μαθὼν , τίνα ἐστὶ τὰ ἐν τῷ Πατρὶ , ταῦτα καὶ ἐν τῷ Υἱῷ εἶναι πίστευε . Καὶ αὖθις · Πάντα ὅσαέχει ὁ Πατήρ . Ἔει δὲ τὸ κτίζειν , τὸ δημιουργεῖν , τὸ ἀίδιον , τὸ εἶναι Παντοκράτωρ , τὸ ἄιρεπτον . Ἔχει ἐὲ ταῦτα καὶ ὁ Υἱὸς , οὐκ ἐξ ἀροτῆς , ὡς εἴπομεν , ἀλλὰ τῆς οὐσίας αὐτοῦ ἐστι . Ποῦ νῦν εἰσιν οἱ λέγοντες μὴ εἶναι τὰ εἰρημένο ἐν τῷ Θεῷ πράγματα , μηδὲ ἄκτιστόν τι τὸν Θεὸν ἔχειν ἐν ἑαυτῷ πλὴν τῆς οὐσίας ; Αἰσχυνέσθωσαν καὶ νῦν εἴπερ ποτὲ , τοῦ μεγάλου τούτου διδασκάλου , καὶ θεολόγου , καὶ πράγμ τα ταῦτα τρανῶς οὕτω λέγοντος
Lemmas: ἢ περί θεῖος ἕνωσις τε καί διάκρισις εἰς μνήμη Κούσας ἐγώ εὐαγγελικός τε καί ἀποστολικός ῥῆσις ὁ λόγος ἤδη προστίθημι . εὐχή δέ εἰς ἔργον εἰμί καί οὗτος , καί ὁ ὁ θεολόγος οὗτος φημί προστασία , ὁ μή πόρρω ὁ αὐτός διαγνώμη καί ὁ θεολογικός ἐκεῖνος ὑποτύπωσις , μηδ´ ἔξω ὁ σκοπός παντάπασι ἄν οὗτος βάλλω . Ἰωάννης τοιγάρ ὁ ὁ εὐαγγελιστής τε καινθεολογος κορυφαῖος , μετά ὁ ὑψηλός ἐκεῖνος ὁ Θεός Λόγος θεολογία , ὁ βαπτιειμι Ἰωάννης εἰσάγω ὁ λόγος ὁ ἐκεῖνος θεότης μαρτυρέω , τοιόσδε πρός Ἰουδαῖος αὐτός εἴρω φημί · οὗτος ἧμαι ὅς ἕπω , ὁ ὀπίσω ἐγώ ἐρχόμενος ἔμπροσθεν ἐγώ γόγονεν , ὅτι κράτος ἐγώ ἧμαι · καί ἐκ ὁ πλήρωμα αὐτός ἐγώ πᾶς λίβω , καί χάρις ἀντί χάρις . ὅπερ ὁ οὗτος ὁμώνυμος , ὁ Χρυσοστόμος φημί πατήρ , ἐξηγέομαι , καί τίς ποτός εἰμί , φημί ὁ ἐκ ὁ πλήρωμα αὐτός ἐγώ πᾶς λαμβάνω ; οὖον μεθεκτός , φημί , ἔχω ὁ δωρεά , ἀλ αὐτοπηγή , καί αὐτορίζα εἰμί πᾶς ὁ καλός , αὐτοζωή , καί αὐτόφως , καί αὐτοαλήθεια , οὐ ἐν ἑαυτοῦ συνέχω ὁ ἀγαθός ὁ πλοῦτος , ἀλλά καί εἰς ὁ ἄλλος ἅπας ὑπερβλύζω αὐτός , καί μετά ὁ ὑπερβλύζω Μένων πλήρης , καί οὐδείς ἐλασσόω ἐκ ὁ εἰς ἕτερος χορηγία , ἀλ ἀεί πηγάζω , καί πᾶς οὗτος μεταδίδωμι ὁ καλός , ἐπί ὁ αὐτός μένω τελειότης . καί μετά τις · ὑποτίθημι γάρ εἰμί πυρός πηγή , εἶτα ἀπό ὁ πηγή ἐκεῖνος μυρίος ἀνάπτω λύχνος , καί δίς τοσοῦτος , καί τρίς , καί πολλάκις . ἄρας οὐ ἐπί ὁ αὐτός μένω πληρότης ὁ πῦρ καί μετά ὁ μεταδίδωμι τοσοῦτος ὁ ἐνέργεια αὐτός ; Πᾶς ποῦ δῆλος εἰμί . εἰμί δέ ἐπί ὁ σῶμα ὁ μεριστός ὁ ἐλασσόω ὑπό ὁ ἀφαίρεσις εὑρίσκω τίς τοιοῦτος , ὅς καί μετά ὁ παρέχω ἕτερος ὁ παρ´ ἑαυτοῦ οὐδείς παραβλάπτω , πολύς μᾶλλον ἐπί ὁ ἀσώματος καί ἀκήρατος δύναμις ἐκεῖνος οὗτος συμβαίνω . εἰμί γάρ ἔνθα οὐσία ἕννυμι ὁ μεταλαμβάνω καί σῶμα , καί μερίζω , καί οὖον μερίζω , πολύς μᾶλλον ὅταν περί ἐνέργεια ὁ λόγος εἰμί , καί ἐνέργεια ὁ ἐκ ὁ ἀσώματος οὖον σία , οὐδείς εἰκός τοιοῦτος πάσχω . Ζεύς οὗτος καί Ἰωάννης λέγω , ἐκ ὁ πλήρωμα αὐτός ἐγώ πᾶς λαμβάνω . περι οὗτος ὁ πλήρωμα ὁ θεότης καί ὁ ἀπόστολος Παῦλος Κολασαεῦσι γράφω λέγω · βλέπω μή τις σύ ἑστία ὁ συλαγωγέω διά ὁ φιλοσοφία , καί κενός ἀπάτη , κατά ὁ παράδοσις ὁ ανορωψ , κατά ὁ στοιχεῖον ὁ κόσμος , καί οὖον κατά Χριστός · ὅτι ἐν αὐτός κατοικέω πᾶς ὁ πλήρωμα ὁ θεότης σωματικός , καί εἰμί ἐν αὐτός πληρόω . οὗτος δέ ἐξηγητής ὁ ὁ ἐκκλησία φωστήρ Ἀθανάσιος ὁ μέγας ἐγώ εἰμί , καθάπερ Ἰωάννης ἐκεῖνος . τις ἐν ὅς κλεινός φημί Ἀθανάσιος ; ἑνοι θεός ἐν τρεῖς ἀπόστασις θεολογέω , εἷς ἔχω ὁ οὐσία , καί ὁ δύναμις , καί ὁ ἐνέργεια , καί ὅσος ἄλλος περ ὁ οὐσία θεωρέω θεολογώ καί ὑμνέω · καί ἵνα τύπος δήω ὁ λόγος , καί ἄθροισμα , ἢ πλήρωμα , ὁ κατά θεολογία ἔχω , ὁ ἄκτιστον , ὁ ἀσώματος , ὁ ἄχρονος , ὁ ἄναρχος , ὁ ἀίδιος , ὁ ατελευτηνος , ὁ ἤπειρος , ὁ ἄγνωστος , ὁ ἁσχημάς τίνω , ὁ ἀνερμηνεύω , ὁ ανεξιανιαστος , ὁ θεός θεός λέγω Ατόν , ὁ ἱύριον κύριος , ὁ Βασιλεύς βασιλεύω , ὁ Παντοκράτορα , ὁ ποιητής , ὁ δημιουργός , ὁ φάος , ὁ ἀγάω , ὁ ζωή , ὁ ἀγαθός , ὁ ἀθάνατος , ὁ ἰσχυρός , ὁ παντοδύναμος , καί ὅσος ἄλλος κατά τε ὑπεροχή καί αἰτιολογία , οὐ ἕκαστος σὐσία λέγω , ἀλλά περί ὁ οὐσία ὡς ἑν δύο καί πλείων ἐπί εἷς ἔχω ὁ ἀναφορά κατά ὁ ἐπιμερίζω , ὡς μανθάνω . ἁ καί ἄθροισμα καί πλήρωμα λέγω ὁ θεότης , κατά ὁ γραφή , καθ´ ἕκαστος ὁ τρεῖς ὑπόστασις ἐπίσης θεωρέω καί θεολογώ . Πάν γάρ ὅσος » ἔχω ὁ Παεὰρ ἐμός εἰμί , καί δοξάζω ἐν αὐτός . Δήλη μέν οὖν ἐκ ὁ νῦν οἰρημένων ὁ συμφωνία ὁ ὁ μέγας φημί οὗτος θεολογία πρός ὁ προλέγω ὁ θεῖον Δονύσιος . οὗτος καί γάρ ἐκεῖνος διά πᾶς ὑπέρ ὁ νῦν ἐγώ πρόκειμαι θεολογέω , περί ὁ λέγω , καί ὁ φράσις μόνος τίς διαλλάσσω . ἵνα δέ καί ἐναργής ἔτι ὁ ὁ συμφωνία διαδείκνυμι , ὁ δεσποτικός ἐκεῖνος ῥῆσις , ὅς ἐν ὁ τέλος ὁ προερέω θεολογία ὁ μέγας οὗτος μιμνήσκω , καί ἐγώ ἐνταῦθα προτίθημι ὁ λόγος , ἐπεί καί ὁ ὁ λόγιος ἄρτι σκοπέω . φημί τοίνυν ὁ Χριστός πρός ὁ μαθητής ὁ πρό ὁ πάθος ἑσπέρα ὁ τελευταῖος διδάσκω , κατά σός εὐαγγελιστής Ἰωάννης · Πάν ὅσος ἔχω ὁ πατήρ ἐμός εἰμί · διά οὗτος εἶπον ὅτι ἐκ ὁ ἐμός λαμβάνω , καί ἀναγγέλλω σύ , περί ὁ Παράκλητος δηλαδή λέγω · πη πάλιν πρός ὁ ἑαυτοῦ πατήρ · ὁ ἐμός πᾶς σός εἰμί , καί ὁ σός ἐμός , καί δοξάζω ἐν αὐτός . ἐν γοῦν ὁ κατά Νίκαια μέγας σύνοδος ὁ περί ἀείρω ὁ μέγας διαλέγω οὗτος τοιόσδε φημί · Πάν ὅσος ἔχω ὁ πατήρ , ἐμός Όστιν . οὐχ ἕνεκα κτίστης πρᾶγμα οὗτος φημί ὁ Σωτήρ , ὁ ἰάντα ὅσος ἔχω ὁ πατήρ , ἀλ ὅσος ἀνίημι ὁ θεότης ὁ πατήρ , αὐτός ἴδιος φημί ὁ Κύριος · οἷος ὁ ἀθάνατος , ὁ ἄφθαρτος , ὁ ἄτρεπτος , ὁ ἀκατάληπτος , ὁ δυνατός , ὁ προγνωστικός , καί ὅσος εἰμί ὁ πατήρ , οὗτος Πδια ὁ υἱός τυγχάνω . καί πάλιν πρός ὁ αὐτός ὁ αὐτός · Πάν ἀσάω ἔχω ὁ πατήρ , ἐμός εἰμί . Ἀνάγκη τοίνυν νοέω ἐγώ , ὅτι εἰμί ἐν ὁ πατήρ ὁ ἀδιον , ὁ αἰώνιος , πόα ἀθάνατος · εἰμί δέ αὐτός οὐ ὡς ἀλλότριος αὐτός , ἀλ ὡς ἐν πηγή εἰμί ἐν αὐτός ἀναπαύω . ὅταν ταίνυν πεοὶ υἱός νοέω ἐθέλω , μανθάνω , τίς εἰμί ὁ ἐν ὁ πατήρ , οὗτος καί ἐν ὁ υἱός εἰμί πιστεύω . καί αὖθις · Πάν ὅσαέχει ὁ Πατήρ . Ἔει δέ ὁ κτίζω , ὁ δημιουργέω , ὁ ἀίδιος , ὁ εἰμί Παντοκράτωρ , ὁ ἄιρεπτον . ἔχις ἐέ οὗτος καί ὁ υἱός , οὐ ἐκ Ἀρότης , ὡς εἶπον , ἀλλά ὁ οὐσία αὐτός εἰμί . πός νῦν εἰμί ὁ λέγω μή εἰμί ὁ ειρημένος ἐν ὁ Θεός πρᾶγμα , μηδέ ἄκτιστος τίς ὁ θεός ἔχω ἐν ἑαυτοῦ πλήν ὁ οὐσία ; αἰσχύνω καί νῦν εἴπερ ποτέ , ὁ μέγας οὗτος διδάσκαλος , καί θεολόγος , καί πράγμα ὁ οὗτος τρανής οὗτος λέγω