cogPG.PG151 425
ῳ δὴ καὶ ὁ θεοφόοος συνάδων Κύριλλος , καθὰ δὴ καὶ αὐτὸν πρὸ βραχέος ἀνέγνως , Τὸ μὲν ποιεῖν , φησὶν . ἐνεργείας ἐστὶ , φύσεως δὲ τὸ γεννᾷν , φύσις δὲ καὶ ἐνέργεια οὐ ταυτόν . Καὶ σὺ δὲ αὐτὸς τὴν ἐναλλὰξ ἀναλογίαν εἰσάγων ἐν τοῖς σοῖς λόγοις , τῆς τε κτίσεως καὶ τῆς ποιήσεως ἐξίσου τὴν φυσικίν θέλησιν καὶ τὴν ἐνέργειαν διεῖλες , καὶ φύσιν οὐδόλως ἐτόλμησας αὐτὰς προσειπεῖν τοῦ Θεοῦ , τούς τε θεολόγους ἄμφω κατὰ πρόσωπον ἱσταμένους ἔχων , καὶ διαμαρτυρομένους ὡς οὐ ταυτόν ἐστι τῷ γεννᾷν τὸ ποιεῖν · ἦ γὰρ ἄν ὁ γεννῶν εἴη ποιῶν τὸ γεννώμμενον , καὶ ὁ ποιῶν γεννῶν τὸ ποιούμενον · καὶ ἅμα δεδοικὼς οὐσίας πολλὰς εἰπεῖν τοῦ Θεοῦ , μὴ καὶ λίθους ἑλκύσῃς κατὰ τῆς σεαυτοῦ κεφαλῆς , οὕτως ἀνακεκαλυμμένῃ κεφαλῇ καὶ Μακεδόνιον ἅμα καὶ Ἄρειον τῇ διαιρέσει καὶ κατατομῇ τῆς θείας φύσεως παρελαύνων . Τί δὲ καὶ περὶ τῆς θείας καὶ ἀνάρχου γεννήσεως φὴς τοῦ Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ , ὁ μόνην οὐσίαν μετ´ Εὐνομίου τὸν Θεὸν εἶναι λέγων , τῶν δὲ φυσικῶν αὐτοῦ , καὶ δὴ τῶν ὑποστατικῶν ὁμοῦ κατεξανιστάμενος πάντων , καὶ ποτὲ μὲν μηδὲ εἶναί τι λέγων ὅλως πλὴν όνομάτων ψιλῶν τε καὶ ἀνυπάρκτων , ἀλλὰ τρέποιτο κατὰ κεφαλῆς τῶν ἀρχηγῶν τῆς βλασφημίας ὁ λόγος , ποτὲ δὲ τοῖς κτίσμασιν αὐτὰ συναριθμῶν ; Ἡ γὰρ κτίσμα λέγεις ἐκείνην πάντως , ἢ οὐσίαν Θεοῦ , ἢ ὑπόστασιν , ἢ σχέσιν , ἣν αὐτὸς λέγεις · τί καὶ γὰρ ἂν εἴποις ἄλλο ; Ἀλλὰ κτίσμα μὲν οὐκ ἐρεῖς · ἄναρχον γὰρ καὶ ἁδιον τῶν θεολόγων ἀκούεις αὐτὴν λεγόντων , καὶ ἐκ τῆς οὐσίας τοῦ Θεοῦ προάγουσαν , τὸν ὁμοούσιον Υιὸν δηλονότι , ἵνα μὴ Θεὸς πρῶτος καὶ Θεὸς ὕστερος εἴη . Ἀλλ´ οὐδὲ οὐσίαν αὐτὴν φήσεις · κοινὴ καὶ γὰρ αὕτη ταῖς τρισὶν ὑποστάσεσιν · Κἡ δὲ γέννησις μόνου τοῦ Υἱοῦ . Οὗτος καὶ γὰρ ὁ Μονογενὴς μόνος . ἀλλως τε καὶ φύσεως ἔργον , ἀλλ´ οὐ φύσιν αὐτὴν τῶν θεολόγων εἰπόντων . Ἀλλ´ οὐδὲ ὑπόστασιν τὴν θείαν γέννησιν ἂν εἴποις ποτέ · τρεῖς γὰρ αἱ θεαρχικαὶ ὑποστάσεις , Πατὴρ δηλαδὴ , καὶ Υἱὸς , καὶ Πνεῦμα , καὶ οὐδὲν τῶν τριῶν γέννησις , ἀλλ´ ὁ · κὲν γεννῶν , ὁ δὲ γεννώμενος , τὸ δ´ ἑκπορευόμενον ἐκ Πατρός . Λείπεται τοιγαροῦν , σχέσιν σε ταύτην λέγειν , καὶ κίνησιν θεοπρεπη τοῖς ἄκροις μεσιτεύουσαν , καὶ φύσεως ἔργον , ὅ φασιν οἱ θεολόγοι , προάγουσαν ἐκ τοῦ ὁμοουσίου τὸ ὁμοούσιον Τίοὖν , διότι σχέσις οὐκ ἄναρχος καὶ ἀδιος ἢ ἀνύπαρκτος , δι´ αὐτὸ τοῦτο καὶ οὐδὲν ἄλλο πλὴν ἤχου , καὶ ψιλῶν ῥημάτων φωνῆς ; Οὕτω καὶ γὰρ προῖὼν αὐτὸς φιλοσοφεῖς περὶ ἦς φιλοσοφεῖς σχέσεως . Καίτοι γε καὶ ὁ Πατὴρ , καὶ ὁ Υἱς , σχέσεώς εἰσιν ὀνόματα , καθὰ δὴ καὶ πρὸς Ἀρειανούς φησιν ὁ τῆς θεολογίας ἐπώνυμος . Οὕτε οὐσίας γὰρ , φησὶν , ὄνομα ὁ Πατὴρ , ὦ σοφώτατοι , οὔτε ἐνεργείας , σχέσεως δὲ , καὶ τοῦ πῶς χει πρὸς τὸν Υἱὸν ὁ Πατὰο , καὶ ὁ Υἱὸς πρὸς τὸν Πατέρα . Καὶ τὸ Θεὸς δὲ , καὶ τὸ Κύριος , τῶν πρός τι λεγομένων ἐστὶν ὡσαύτως , ὡς ὁ αὐτὸς καὶ τοῦτό φησιν . Ἡ γὰρ τοῦ Θεοῦ , φησὶ , κλῆσις , καν ἀπὸ τοῦ θέειν , ἢ αἴθειν , ἠτυμολόγηται τοῖς περὶ ταῦτα κομψοῖς διὰ τὸ ἀεικίνητον καὶ δαπανητικὸν τῶν μοχθηρῶν ἕξεων , καὶ γὰρ πῶρ καταναλίοκον ἐντεῖθεν λέγεται , ἀλλ´ οὖν των πρός τι λεγομένων ἐστὶ , καὶ οὐκ ἄφετος , ὥσπερ καὶ ἡ Κύριος φωνὴ , ὄνομα εἰναι Θεοῦ καὶ αὐτὴ λεγομένη . Ἐγὼ γὰρ , φησὶ , Κύριος ὁ Θεός σου , τοῦτό μου ὄνομα . Καὶ Κύριος ὄνομα αὐτῷ . Τί οὖν , ἐπειδὴ ὀνόματα θεῖα τὸ Θεὸς καὶ τὸ Κύοιος , καὶ σχετικὰ , καὶ τῶν πρός τι κατὰ τοὺς θεολόγους τούτους , εἰς τὸ ἀνύπαρκτον παραπέμψομεν , ὧ φιλόσοφε , καὶ ταῦτα ; Τῆς ἀσεβείας ! Ἔστι μὲν οὖν ἡ ἄναρχος καὶ ἀίδιος τοῦ Θεοῦ γέννησις , καὶ σχέσις θεοπρεπὴς τοῦ Πατρὸς πρὸς τὸν Υἱόν . Ἀλλ´ αὐτή ἐστιν ἡ τῆς τοῦ μονογενοῦς Υίοῦ τοῦ Θεοῦ ὑποστάσεως ὕπαρξις , ἢ ὁ τρόπος αὐτῆς τῆς ὑπάρξεως , ἄγνωστος ὢν πάσῃ γενητῇ δηλαδὴ φύσει , καὶ ἀνερμήνευτος , καθ´ ὃν ἀλλήλων τὰ θεαρχικὰ καὶ ὁμοούσια πρόσωπα , τοῦ Πατρός φημι καὶ τοῦ Υἱοῦ , διακρίνεται , ὥσπερ καὶ τοῦ Πνεύματος ἡ ἐκπόρευσις , ἄλλος τρόπος ὑπάρξεως οὗτος , ὡσαύτως ἀκατάληπτός τε καὶ ἄῤῥητος , καθ´ ὃν τῶν ὁμοουσίων Πατρός τε καὶ Υἱοῦ διακρίνεται , καὶ οὕτω Τριὰς ἡμῖν ὁ εἶς τῶν ἁπάντων Θεὸς καὶ γινώσκεται , καὶ πεστεύεται Σὺ δὲ τῶν θείων Γραφῶν κατολιγωρῶν , βραχὺν δὲ ἢ καὶ οὐδένα τῆς τῶν κοινων διδασκάλων καὶ Πατέρων θεολογίας λόγον ποιούμενος ἀπὸ κοιλίας ἅπαντα φθέγγῃ , καὶ θεολογεῖν οἴει , τὰ τῆς σῆς διανοίας αἰσχρὰ καὶ εἰδεχθῆ προτιθεὶς ἀμβλωθρίδια , καὶ νῦν μὲν τὴν ἐναλλὰξ ἀναλογίαν , νῦν δὲ τὴν σχέσιν , καὶ πρὸ τούτων ὅτι τὸ ἔχειν ὁ Θεὸς οὐκ ἔχει , παιδαρίοις ἐπιδεικνύμενος , χθὲς καὶ πρότριτα τῆς σχολῆς τῶν ἐγκυκλίων καὶ μύθων καὶ ποιητῶν ἀποστᾶσι , καὶ χενναῖον μὲν ἐκεῖ καὶ ἄξιον λόγου κατωρθωκόσιν οὐ δὲν , πλὴν ὅσον ἀπηχήματά τινα καὶ φωνὰς τῶν προτελείων ἐκεῖθεν λαβεῖν παρὰ σοῦ , καὶ τὸ παιδευτὴν αὐχεῖν τὸν φιλόσοφον , τὰς δὲ πονηρὰς νῦν δόξας , ὑπὸ σοὶ μυσταγωγῷ , καὶ τὴν κατὰ Θεοῦ βλασφημίαν , καὶ τὴν τῆς αὐτοῦ Ἐκκλησίας ἀθέτησιν , καὶ πάνθ ὁμοῦ τὰ κακὰ κατὰ τῆς σφετέρας αὐτῶν κεφαλῆς ὁργιάζουσι , μᾶλλον δὲ καὶ θριαμβούουσιν ἀναίδην , καὶ πομπεύουσι κατὰ μέσης τῆς πόλεως . ΚΕἶτα τοῖς οὕτω κακῶς τε καὶ ἀναρμόστως καὶ πόῤῥω τῶν ἱερῶν εἰρημένοις λόγων , ὥσπερ οὐκ ὰρκεσθεὶς ὁ φιλόσοφος , καὶ μέμψιν ἑτέραν ὡς οἴεται , τῷ τῆς Ἐκκλησίας ἐπάγει τόμω . ὅτι φησὶν , Οὐ τῇς φύσεως εἰπε τὸ γεννώμενον , ἀλλ´ ἐκ τῆς φύσεως , παρ´ ἑαυτοῦ προστεθεικὼς ἐκείνῳ τὴν ἐκ , δι´ ἢν , φησὶν , ἡ οἰκουμένη ουγκέχυται , ἐπειδὴ βούλεται κατασκευάζειν ὁ τόμος δῆθεν τὴν ἐνέργειαν ὡς ἐξ αἰτίας εἶναι τῆς φύσεως , καὶ Υἱὸν αὐτὴν εἶναι συνάγει , καὶ τὸ τῆς εὐσεβείας ὅλον , φησὶν , ἀνατρέπει μυστήριον . Ἄμα δὲ , φησὶ , καὶ τοῖς Λατίνοις κατά γε τὴν προσθήκην ταύτην συνάδει , προστιθεῖσι ταῖς ἱεραῖς ῥήσεσι , ταῖς Πνεῦμα Χριστοῦ λεγούσαις τὸ Πνεῦμα τὸ ἄγιον παρ´ ἑαυτῶν καὶ τὴν ἑκ , καὶ οὕτω βλασφημοῦσιν αὐτὸ καὶ ἐκ τοῦ Υἱοῦ ἐκπορεύεσθαι · καὶ βλασφημῶν καὶ συκοφαντιῶν τούτοις σωροὺς ἐπιφέρει καὶ τὰς ἐξ ἁμαξῶν ἀναιδεῖς ὕβρεις · οὐδὲ γὰρ ἔχω κατὰ λέξιν ἐκεῖνα προφέρειν τοῦ καιρον καὶ τοῦ μήκους φειδόμενος . Ἅλλὰ τὰ μὲν τῆς πρὸς τοὺς Λατίνους συμφωνίας
Lemmas: ῳ δή καί ὁ θεοφόρος συνᾴδω Κύριλλος , καθά δή καί αὐτός πρό βραχύς ἀναγιγνώσκω , ὁ μέν ποιέω , φημί . ἐνέργεια εἰμί , φύσις δέ ὁ γεννάω , φύσις δέ καί ἐνέργεια οὖον αὐτός . καί σύ δέ αὐτός ὁ ἐναλλάξ ἀναλογία εἰσάγω ἐν ὁ σός λόγος , ὁ τε κτίσις καί ὁ ποίησις ἐξισόω ὁ φυσικός θέλησις καί ὁ ἐνέργεια διαιρέω , καί φύσις οὐδόλως τολμάω αὐτός προσεῖπον ὁ Θεός , ὁ τε θεολόγος ἄμφω κατά πρόσωπον ἵστημι ἔχω , καί διαμαρτυρόμενος ὡς οὖον αὐτός εἰμί ὁ γεννάω ὁ ποιέω · εἰμί γάρ ἄν ὁ γεννάω εἰμί ποιέω ὁ γεννάω , καί ὁ ποιέω γεννάω ὁ ποιέω · καί ἅμα δείδω οὐσία πολύς εἶπον ὁ Θεός , μή καί λίθος ἕλκω κατά ὁ σεαυτοῦ κεφαλή , οὕτως ἀνακαλύπτω κεφαλή καί Μακεδ ́νιος ἅμα καί Ἄρειος ὁ διαίρεσις καί κατατομή ὁ θεῖος φύσις παρελαύνω . τις δέ καί περί ὁ θεῖος καί ἄναρχος γέννησις φημί ὁ υἱός ὁ Θεός , ὁ μόνος οὐσία μετέ Εὐνόμιος ὁ θεός εἰμί λέγω , ὁ δέ φυσικός αὐτός , καί δή ὁ υποστατικός ὁμοῦ κατεξανίσταμαι πᾶς , καί ποτέ μέν μηδέ εἰμί τίς λέγω ὅλως πλήν ὄνομα ψιλός τε καί ἀνύπαρκτος , ἀλλά τρέπω κατά κεφαλή ὁ ἀρχηγός ὁ βλασφημία ὁ λόγος , ποτέ δέ ὁ κτίσμα αὐτός συναριθμέω ; ὁ γάρ κτίσμα λέγω ἐκεῖνος πάντως , ἢ οὐσία Θεός , ἢ ὑπόστασις , ἢ σχέσις , ὅς αὐτός λέγω · τίς καί γάρ εἄν εἶπον ἄλλος ; ἀλλά κτίσμα μέν οὐ εἴρω · ἄναρχος γάρ καί ἁδιον ὁ θεολόγος ἀκούω αὐτός λέγω , καί ἐκ ὁ οὐσία ὁ Θεός προάγω , ὁ ὁμοούσιος υἱός δηλονότι , ἵνα μή θεός πρῶτος καί θεός ὕστερος εἰμί . Ἀλ οὐδέ οὐσία αὐτός φημί · κοινός καί γάρ οὗτος ὁ τρεῖς ὑπόστασις · καί δέ γέννησις μόνος ὁ υἱός . οὗτος καί γάρ ὁ Μονογενής μόνος . ἀλλως τε καί φύσις ἔργον , ἀλ οὖον φύσις αὐτός ὁ θεολόγος εἶπον . Ἀλ οὐδέ ὑπόστασις ὁ θεῖος γέννησις εἄν εἶπον ποτός · τρεῖς γάρ ὁ θεαρχικός ὑπόστασις , πατήρ δηλαδή , καί υἱός , καί πνεῦμα , καί οὐδείς ὁ τρεῖς γέννησις , ἀλ ὁ · ἄν γεννάω , ὁ δέ γεννάω , ὁ δδʹ ἐκπορεύω ἐκ πατήρ . λείπω τοιγάρ , σχέσις σύ οὗτος λέγω , καί κίνησις Θεοπρεπή ὁ ἄκρος μεσιτεύω , καί φύσις ἔργον , ὅς φημί ὁ θεολόγος , προάγω ἐκ ὁ ὁμοούσιος ὁ ὁμοούσιος Τίων , διότι σχέσις οὐ ἄναρχος καί α̅δ̅ι̅ο̅ς̅ ἢ ἀνύπαρκτος , δις αὐτός οὗτος καί οὐδείς ἄλλος πλήν ἦχος , καί ψιλός ῥῆμα φωνή ; οὕτως καί γάρ προῖων αὐτός φιλοσοφέω περί εἰμί φιλοσοφέω σχέσις . καίτοι γε καί ὁ πατήρ , καί ὁ Υἱς , σχέσις εἰμί ὄνομα , καθά δή καί πρός αρειανός φημί ὁ ὁ θεολογία ἐπώνυμος . ἵημι οὐσία γάρ , φημί , ὄνομα ὁ πατήρ , εἰμί σοφός , οὔτε ἐνέργεια , σχέσις δέ , καί ὁ πῶς χέω πρός ὁ υἱός ὁ Πατὰο , καί ὁ υἱός πρός ὁ πατήρ . καί ὁ θεός δέ , καί ὁ Κύριος , ὁ πρός τίς λέγω εἰμί ὡσαύτως , ὡς ὁ αὐτός καί οὗτος φημί . ὁ γάρ ὁ Θεός , φημί , κλῆσις , καν ἀπό ὁ θέω , ἢ αἴθω , ἐτυμολογέω ὁ περί οὗτος κομψός διά ὁ ἀεικίνητος καί δαπανητικός ὁ μοχθηρός ἕξις , καί γάρ πίμπρημι καταναλίσκω ἐντίθημι λέγω , ἀλ οὖν ὁ πρός τίς λέγω εἰμί , καί οὐ ἄφετος , ὥσπερ καί ὁ Κύριος φωνή , ὄνομα εἰναι Θεός καί αὐτός λέγω . ἐγώ γάρ , φημί , Κύριος ὁ Θεός σύ , οὗτος ἐγώ ὄνομα . καί Κύριος ὄνομα αὐτός . τις οὖν , ἐπεί ὄνομα θεῖον ὁ θεός καί ὁ Κύοιος , καί σχετικός , καί ὁ πρός τίς κατά ὁ θεολόγος οὗτος , εἰς ὁ ἀνύπαρκτος παραπέμπω , ἵημι φιλόσοφος , καί οὗτος ; ὁ ἀσέβεια ! εἰμί μέν οὖν ὁ ἄναρχος καί ἀίδιος ὁ Θεός γέννησις , καί σχέσις θεοπρεπής ὁ πατήρ πρός ὁ υἱός . Ἀλ αὐτός εἰμί ὁ ὁ ὁ μονογενής υἱός ὁ Θεός ὑπόστασις ὕπαρξις , ἢ ὁ τρόπος αὐτός ὁ ὕπαρξις , ἄγνωστος εἰμί πᾶς γενητός δηλαδή φύσις , καί ἀνερμήνευτος , καθ´ ὅς ἀλλήλων ὁ θεαρχικός καί ὁμοούσιος πρόσωπον , ὁ πατήρ φημί καί ὁ υἱός , διακρίνω , ὥσπερ καί ὁ πνεῦμα ὁ ἐκπόρευσις , ἄλλος τρόπος ὕπαρξις οὗτος , ὡσαύτως ἀκατάληπτος τε καί ἄρρητος , καθ´ ὅς ὁ ὁμοούσιος πατήρ τε καί υἱός διακρίνω , καί οὗτος Τριάς ἐγώ ὁ εἰμί ὁ ἅπας θεός καί γιγνώσκω , καί πεστευετης σύ δέ ὁ θεῖον Γραφής κατολιγωρέω , βραχύς δέ ἢ καί οὐδείς ὁ ὁ κοινός διδάσκαλος καί Πατέρων θεολογία λόγος ποιέω ἀπό κοιλία ἅπας φθέγγομαι , καί θεολογέω οἴομαι , ὁ ὁ σός διάνοια αἰσχρός καί εἰδεχθής προτίθημι ἀμβλωθρίδιος , καί νῦν μέν ὁ ἐναλλάξ ἀναλογία , νῦν δέ ὁ σχέσις , καί πρό οὗτος ὅτι ὁ ἔχω ὁ θεός οὐ ἔχω , παιδάριον ἐπιδείκνυμι , χθές καί πρότριτα ὁ σχολή ὁ ἐγκύκλιος καί μῦθος καί ποιητής ἀφίστημι , καί χενναῖον μέν ἐκεῖ καί ἄξιος λόγος κατορθόω οὖον δέν , πλήν ὅσος ἀπήχημα τις καί φωνή ὁ προτέλεια ἐκεῖθεν λαμβάνω παρά σύ , καί ὁ παιδευτής αὐχέω ὁ φιλόσοφος , ὁ δέ πονηρός νῦν δόξα , ὑπό σύ μυσταγωγός , καί ὁ κατά Θεός βλασφημία , καί ὁ ὁ αὐτός ἐκκλησία ἀθέτησις , καί πᾶς ὁμοῦ ὁ κακός κατά ὁ σφέτερος αὐτός κεφαλή ὁργιάζω , μᾶλλον δέ καί θριαμβουω ἀναίδην , καί πομπεύω κατά μέσος ὁ πόλις . Κεϊτά ὁ οὗτος κακῶς τε καί ἀνάρμοστος καί πόρρω ὁ ἱερός εἴρω λόγος , ὥσπερ οὐ ἀρκέω ὁ φιλόσοφος , καί μέμψις ἕτερος ὡς οἴομαι , ὁ ὁ ἐκκλησία ἐπάγω τόμος . ὅτι φημί , οὖον ὅς φύσις εἶπον ὁ γεννάω , ἀλ ἐκ ὁ φύσις , παρ´ ἑαυτοῦ προστίθημι ἐκεῖνος ὁ ἐκ , δις εἄν , φημί , ὁ οἰκέω ουγκεχυος , ἐπεί βούλομαι κατασκευάζω ὁ τόμος δῆθεν ὁ ἐνέργεια ὡς ἐκ αἴτιος εἰμί ὁ φύσις , καί υἱός αὐτός εἰμί συνάγω , καί ὁ ὁ εὐσέβεια ὅλος , φημί , ἀνατρέπω μυστήριον . ἄμη δέ , φημί , καί ὁ Λατῖνος κατά γε ὁ προσθήκη οὗτος συνάδει , προστίθημι ὁ ἱερός ῥῆσις , ὁ πνεῦμα Χριστός λέγω ὁ πνεῦμα ὁ ἀγάω παρ´ ἑαυτοῦ καί ὁ ἐκ , καί οὗτος βλασφημέω αὐτός καί ἐκ ὁ υἱός ἐκπορεύω · καί βλασφημέω καί συκοφαντία οὗτος σωρός ἐπιφέρω καί ὁ ἐκ ἅμαξα ἀναιδής ὕβρις · οὐδέ γάρ ἔχω κατά λέξις ἐκεῖνος προφέρω ὁ καιρός καί ὁ μῆκος φείδομαι . ἀλλά ὁ μέν ὁ πρός ὁ Λατῖνος συμφωνία