cogPG.PG151 597
ὰποκηρύξασαν τὰ τοῦ Νεστορίου , οἱ Χαλκηδονῖται γοῦν , ἔλεγον καὶ ἐκεῖνοι , πρώην μὲν δύο τοῦ παρ´ αὐτοῖς ἑνὸς Υἱοῦ ἔλεγον ἐνεργείας , ὡς δὲ καὶ θελήματα πρὸς ταύταις διπλᾶ · εἶτα πρὸ ὁλίγου μεταβαλόντες ἀθρόοι , μίαν ἔφασκον ἐνέργειάν τε καὶ βέλησιν ἐκεῖνον κεκτῆσθαι . Νῦν δ´ αἰφνίδιον ἀπολωλεκότες καὶ ἄμφω , οὔτε δύο λέγεσθαι παρ´ οὐτινοσοῦν τῶν ἐν αὐτοῖς συγχωροῦσι τοπαράπαν ἔχειν ἐκεῖνον , ἀλλ´ οὐδεμίαν Καὶ ταῦτα μὲν ἐκεῖνοι τότε οἱ κακοὶ τῶν ἐκ διαμέτρου κακῶν δικαίως καταγελῶντες · σκοπεῖτε δὲ μὴ καὶ νῦν αὐτοὶ , καίτοι γε μὴ κατ´ ἐκείνους κακοὶ πεφηνότες , ἐπὶ τὸν ἴσον γέλωτα καὶ τὴν καταδίκην τοὺς προστάτας προκαλεῖσθε τοῦ ὁρθοῦ λόγου , σιωπᾶσθαι παραινοῦντες ὡσαύτως κατὰ ταυτὸ καὶ ταῦτα κἀκεῖνα . Τίς γὰρ οὐκ οἶδε τῶν πάντων , ὡς οἱ πλεῖστοι τῶν ἀντικειμένων τῷ καθ´ ἡμᾶς εὐσεβεῖ λόγῳ οὐ δυσσεβεῖς μόνον , ἀλλὰ καὶ ἀσεβεῖς φημι , ῥᾳδίως ἂν ἡμῖν ἐσπείσαντο καὶ πρὸς ὁμόνοιαν ἦλθον , εἰ σιωπῶντας ἡμᾶς μόνον ἔσχον , οὐ τὸ πᾶν Εὐαγγέλιον , οὐδὲ τὰς δογματικὰς φωνάς φημι πάσας ; Ἔπιτα τί καὶ ποιήσομεν τοῖς ἱεροῖς ἐκείνοις μελῳδοῖς τε καὶ θεολόγοις τοῦ μυστηρίου , πόῤῥωθεν ἡμᾶς πρὸς τὴν τελετήν καὶ τὴν λαμπρότητα καὶ τὴν κοινωνίαν τοῦ μεγάλου φωτὸς ἐκείνου λαμπρᾷ τῇ φωνῇ καλοῦσιν , οὐ τὴν διὰ λόγων φημὶ μόνον καὶ τῶν θεσπεσίων ᾠδῶν καὶ ὕμνων ἐκείνων , ἀλλὰ καὶ τὴν τούτων ὑψηλοτέραν ἔτι καὶ μείζω , τὴν δι´ αὐτῶν φημι τῶν πραγμάτων ; Ὁ μὲν γὰρ , ἔνθεν ἡμᾶς συγκαλούμενος πρὸς τὴν νοητὴν ἄνοδον τοῦ τῆς δεσποτικῆς μεταμορφώσεως ὄρους , Δεῦτε ἀναβῶμεν , φησὶν , εἰς τὸ ὄρος Κυρίου , καὶ θεασώμεθα τὴν δόξαν τῆς μεταμορφώσεως αὐτοῦ , δόξαν ὡς Μονογενοῦς παρὰ Πατρός . Φωτὶ προσλάβωμεν φῶς , καὶ μετάρσιοι γενόμενοι τῷ Πνεύματι , Τριάδα ὁμοούσιον ὑμνήσωμεν εἰς τοὺς αἰῶνας · ὡς ἐντεῦθεν προσγινο μένου μάλιστα καὶ τοῦ καθαρῶς σὺν τοῖς ἀὐλοις ἀγγέλοις Θεὸν ἀκαταπαύστως ὑμνεῖν , ἔν γε τοῖς άπεράντοις ἐκείνοις αἰῶσιν · ὁ δὲ αὖθις ἐκεῖθεν , δεῦτε μοι πείθεσθε λαοὶ ἀναβάντες εἰς τὸ ὄρος τὸ ἄγιον , τὸ ἐπουράνιον ἀθλως στῶμεν ἐν πόλει ζῶντος Θεοῦ , καὶ ἐποπτεύσωμεν νοῖ θεότητα ἄλον Πατρὸς καὶ Πνεύματος , ἐν Υἱῷ μονογενεῖ ἀπαστράπτουσαν . Καὶ πάλιν ὁ αὐτὸς πρὸς τὸν αἴτιον τοῦ μυστηρίου Χριστὸν τὸν ἑαυτοῦ λόγον στρέφων , καὶ τὰ αὐτῷ θεοπρεπῶς ἐπὶ τῇ οφετέρᾳ μεταμορφώσει τελεσθέντα μελῳδῶν καὶ διερμηνεύων , Ἵνα σου δείξῃς ἐμφανῶς , φησὶ , τὴν ἀπόρρητον δευτέραν κατάβασιν , ὅπως ὁ ὕψιστος Θεὶς ὀφθήσῃ ἑστὼς ἐν μέσῳ εῶν , τοῖς ἀποστόλοις ἐν Θαβὼρ , Μωσεῖ σὺν Ἡλίᾳ τε ἀῤῥήτως ἔλαμψας . Καὶ αὖθις · Ὁ χερσὶν ἀοράτοις πλάσας κατ´ εἰκόνα σου , Χριστὲ , τὸν ἄνθρωπον , ἐν τῷ πλάσματί σου τὸ ἀρχέτυπον κάλλος ὑπέδειξας , οὐχ ὡς ἐν εἰκόνι , ἀλλ´ ὡς αὐτὸς ὤν κατ οὐσίαν , ὁ Θεὸς χρηματίσας καὶ ἄνθρωπος Ὁ δὲ φίλος τούτῳ καὶ συνῳδὸς καὶ συνῳδὰ διὰ πάντων καὶ μελῳδῶν καὶ θεολογῶν καὶ φθεγγόμενος οὔτω πώς φησιν αὐτῷ τῷ μεταμορφωθέντι Χριστῷ , κατὰ τοὺς μακαρίους ἐκείνους θείῳ δηλαδὴ προσορῶν Πνεύματι · Ὅλον τὸν Ἀδὰμ φορέσας , Χριστὶ , τὴν ἀμαυρωθεῖσαν ἀμείψας ἐλάμπρυνας πάλαι φύσιν , καὶ ἀλλοιώσει τῆς μορφῆς σου ἐθεούργησας , Καὶ πάλιν · Ἡ ἀναλλοίωτος φύσις τῇ βροτείᾳ μιΧθεῖσα , τῆς ἐμφεροῦς ἀθλου θεότητος φῶς παραγυμνοῦσα , τοῖς ἀποστόλοις ἀποῤῥήτως ἐξέλαμψεν Ἀλλ´ ἐνναῦθα μικρόν τι καὶ αὖθις τοὺς ἐπηοιασνὰς ἐκείνους ἐρέσθαι βούλομαι τῆς θεότητος . Εʹ . πατε τοιγαροῦν , ὦ βέλτιστοι , ἆρ´ ἡ θεότης αὕτη , ἣν ὁ θεοφόρος Κοσμᾶς ἐνταῦθά φησι , τοῦ Χριστοῦ ἐστιν ἰδία καθὸ Θεοῦ , ἢ τίνος ἐρεῖτε ; Τοῦ Χριστοῦ πάντως . Περὶ γὰρ ἐκείνου γε καὶ ὁ λόγος , οὐ περὶ ἄλλου . Τί οὖν ἡ φύσις αὔτη Καὶ πῶς οἷόν τε ; εἰ μὴ καὶ φύσεις δύο καινοτομῆσαι θεῖκὰς βούλοισθε , καθάπερ δὴ καὶ τὰ ἄλλα . Περὶ γὰρ τῶν δύο φύσεων ὁ θεολόγος εἰπὼν οὖτος τοῦ Χριστοῦ πρότερον , Ἡ ἀναλλοίωτος καὶ γὰρ , φησὶ , φύσις ἡ θεῖκὴ ἂηλονότι , ἐκείνης καὶ γὰρ τὸ ἄτρεπτον μόνης , τῇ βροτείᾳ φύσει μιχθεῖσα , εἷτ´ ἐπάγει , Τῆς ἐμφεροῦς ἀθλου θεότητος φῶς παραγυμνοῦσα . Τί οὖν , ἐπεὶ μὴ φύσις ἡ θεότης αὔτη κατὰ τοῦτον τὸν θεολόγον , διὰ τοῦτο καὶ κτίσμα ; Καὶ μὴν αὐτῇ ἐστὶν ἡ τοῦ Χριστοῦ θεότης , καὶ ἐμφερῆ ταύτην ἀκούεις οὖσαν τῇ θεῖκῇ αὐτοῦ φύσει , καὶ τὸ φῶς αὐτῆς ἀποῤῥήτως τοῖς ἀποστόλοις ἐκλάμπον καὶ ἄχρονον καὶ ἀπρόσιτον , καὶ πατρικὸν τοῦτο τὸ φῶς τοῦ Χριστοῦ , μᾶλλον δὲ καὶ Πατρὸς καὶ Υἱοῦ καὶ Πνεύματος ἅμα , καὶ τὴν ἀνθρωπείαν ὑπερφυῶς θεουργῆσαν φύσεν , κατά τε τοὺς προῤῥηθέντας θεολόγους συμφώνως ταυτὶ διὰ πολλῶν εἰρηκότας , καὶ κατ´ αὐτὸν τοῦτον αὖθις , Ἐν ἀπροσίτῳ φωτὶ , λέγοντας , ὡς σὲ κατεῖδε Πέτρος Θαβὼρ ἐν ὄρει ἐξαστράψαντα , Χριστὲ , ἀνεβόησε Καὶ πάλιν · Ἐν τῇ ἀπροσίτῳ δόξῃ κατ´ ὄρος ἐκφανθὲν ἀποῤῥήτως Θαβὼρ τὸ ἄσχετον , καὶ ἄδυτον φῶς τοῦ Πατρὸς τὸ ἀπαύγασμα , τὴν κτίσιν φαιδρύναν , τοὺς ἀνθρώπους ἐθέμσε . Καὶ αὖθις · Ἱεροπρεπῶς Ἀστῶτες Μωσῆς τε καὶ Ἡλίας ἐν ὄρει Θαβὼρ , τῆς θείας χαρακτῆρα τρανῶς ὑποστάσεως Χριστὸν βλέποντες , ἐν πατρῴᾳ ἐξαστράψαντα δόξῃ ἀνέμελπον . Ταύτην οὗν , εἰπέ μοι , τοῦ Χριστοῦ τὴν θεότητα , τὴν πατρικὴν αὐτοῦ δόξαν τὴν ἀπρόσιτον , καὶ τὸ κατ´ αὐτὴν ἀπρόσιτον φῶς , κτίσμα λέγετε εἶναι ; Ἔνι δὲ καὶ θεότητα κτιστὴν ὅλως λέγειν ; Καὶ ἤκουσταί ποτε τοῦτο λεχθὲν ἐξ αἰῶνος παρὰ τοῖς εὐσεαῖν βουλομένοις , καὶ μὴ τῇ κτίσει λατρεύσουσιν , ἀλλὰ τῷ κτίστῃ καὶ Δεσπότῃ τῆς κτίσεως μᾶλλον ; Καὶ τίς ἂν τῆς τόλμης ἀνάσχοιτο ταύτης Ποία δὲ καὶ ἀκοὴ καὶ διάνοια μὴ φρίξει καὶ ἀποπηδήσει τούτων σῶν λόγων ; Ἀλλὰ περιττὸν οἶμαι τὸ πρὸς ἐκείνους πολλάκις τὰ αὐτά τε καὶ περὶ τῶν αὐτῶν λέγειν , ὥσπερ ἐπίτηδες μὴ συνιέντας τῶν λεγομένων . Πρὸς δὲ τοὺς ἀκούοντας ὑμᾶς αὗθις τρέψω τὸν λόγον . Ταῦτα σιγᾷν ἔστιν ὅλως , εἰπέ μοι , τὰ τὴν Χριστοῦ Ἐκκλησίαν τὴν ἀπ´ ἄκρων γῆς εἰς ἄκρα δεής κο σαν ὑπερφυῶς πάλαι περιλαβόντα , ἃ δὴ καὶ Ῥωμαῖοι , καὶ Σκύθαι , καὶ Πέρσαι καὶ Σαυρομάται , καὶ Γότθοι , καὶ Ἰνδοὶ , καὶ Αἰθίοπες , Βρετανοί τε .
Lemmas: ἀποκηρύσσω ὁ ὁ Νεστόριος , ὁ Χαλκηδονίτης γοῦν , λέγω καί ἐκεῖνος , πρώην μέν δύο ὁ παρ´ αὐτός εἷς υἱός λέγω ἐνέργεια , ὡς δέ καί θέλημα πρός οὗτος διπλόος · εἶτα πρό ὀλίγος μεταβάλλω ἀθρόος , εἷς φάσκω ἐνέργεια τε καί βάλλω ἐκεῖνος κτάομαι . νῦν δδʹ αἰφνίδιος ἀπόλλυμι καί ἄμφω , οὔτε δύο λέγω παρ´ ουτινοσεω ὁ ἐν αὐτός συγχωρέω τοπάλαι ἔχω ἐκεῖνος , ἀλ οὐδείς καί οὗτος μέν ἐκεῖνος τότε ὁ κακός ὁ ἐκ διάμετρος κακός δικαίως καταγελάω · σκοπέω δέ μή καί νῦν αὐτός , καίτοι γε μή κατ´ ἐκεῖνος κακός φαίνω , ἐπί ὁ ἴσος γέλως καί ὁ δίκη ὁ προστάτης προκαλέω ὁ ὀρθός λόγος , σιωπάω παραινέω ὡσαύτως κατά τατός καί οὗτος ἐκεῖνος . Τῖς γάρ οὐ οἶδα ὁ πᾶς , ὡς ὁ πλεῖστος ὁ ἀντίκειμαι ὁ καθ´ ἐγώ εὐσεβής λόγος οὖον δυσσεβής μόνος , ἀλλά καί ἀσεβής φημί , ῥᾳδίως εἄν ἐγώ σπένδω καί πρός ὁμόνοια ἔρχομαι , εἰμί σιωπάω ἐγώ μόνος ἔχω , οὖον ὁ πᾶς Εὐαγγέλιος , οὐδέ ὁ δογματικός φωνή φημί πᾶς ; πίσσα τίς καί ποιέω ὁ ἱερός ἐκεῖνος μελῳδός τε καί θεολόγος ὁ μυστήριον , πόρρωθεν ἐγώ πρός ὁ τελετή καί ὁ λαμπρότης καί ὁ κοινωνία ὁ μέγας φάος ἐκεῖνος λαμπρός ὁ φωνή καλέω , οὖον ὁ διά λόγος φημί μόνος καί ὁ θεσπέσιος ᾠδή καί ὕμνος ἐκεῖνος , ἀλλά καί ὁ οὗτος ὑψηλός ἔτι καί μείζων , ὁ δις αὐτός φημί ὁ πρᾶγμα ; ὁ μέν γάρ , ἔνθεν ἐγώ συγκαλέω πρός ὁ νοητός ἄνοδος ὁ ὁ δεσποτικός μεταμόρφωσις ὄρος , δεῦτε ἀναβαίνω , φημί , εἰς ὁ ὄρος κύριος , καί θεάομαι ὁ δόξα ὁ μεταμόρφωσις αὐτός , δόξα ὡς Μονογενώ παρά πατήρ . Φάος προσλαμβάνω φάος , καί μετάρσιος γίγνομαι ὁ πνεῦμα , Τριάς ὁμοούσιος ὑμνέω εἰς ὁ αἰών · ὡς ἐντεῦθεν προσγίγνομαι μένω μάλιστα καί ὁ καθαρός σύν ὁ αὐλός ἄγγελος θεός ἀκατάπαυστος ὑμνέω , ἐν γε ὁ ἀπέραντος ἐκεῖνος αἰών · ὁ δέ αὖθις ἐκεῖθεν , δεῦρο ἐγώ πείθω λαός ἀναβαίνω εἰς ὁ ὄρος ὁ ἀγάω , ὁ ἐπουράνιος ἄθλος ἵστημι ἐν πόλις ζῶ Θεός , καί ἐποπτεύω νόος θεότης Ἄλος πατήρ καί πνεῦμα , ἐν υἱός μονογενής ἀπαστράπτω . καί πάλιν ὁ αὐτός πρός ὁ αἴτιος ὁ μυστήριον Χριστός ὁ ἑαυτοῦ λόγος στρέφω , καί ὁ αὐτός θεοπρεπῶς ἐπί ὁ οφετέρᾳ μεταμορφόω τελέω μελῳδέω καί διερμηνεύω , ἵνα σύ δείκνυμι ἐμφανής , φημί , ὁ ἀπόρρητος δύο κατάβασις , ὅπως ὁ ὕψιστος τίθημι ὁράω ἵστημι ἐν μέσος εἰμί , ὁ ἀπόστολος ἐν Θαβώρ , Μωσῆς σύν Ἡλίας τε ἄρρητος λάμπω . καί αὖθις · ὁ χείρ ἀόρατος πλάσσω κατ´ εἰκών σύ , Χριστός , ὁ ἄνθρωπος , ἐν ὁ πλάσμα σύ ὁ ἀρχέτυπος κάλλος ὑποδείκνυμι , οὐ ὡς ἐν εἰκών , ἀλ ὡς αὐτός εἰμί κατά οὐσία , ὁ θεός χρηματίζω καί ἄνθρωπος ὁ δέ φίλος οὗτος καί συνῳδός καί συνῳδός διά πᾶς καί μελῳδέω καί θεολογέω καί φθέγγομαι οὐτάω πως φημί αὐτός ὁ μεταμορφόω Χριστός , κατά ὁ μακάριος ἐκεῖνος θεῖον δηλαδή προσοράω πνεῦμα · ὅλος ὁ Ἀδάμ φορέω , χριειμι , ὁ ἀμαυρόω ἀμείβω λαμπρύνω πάλαι φύσις , καί ἀλλοιόω ὁ μορφή σύ θεουργέω , καί πάλιν · ὁ ἀναλλοίωτος φύσις ὁ βρότειος μίγνυμι , ὁ ἐμφερής ἆθλος θεότης φάος παραγυμνόω , ὁ ἀπόστολος ἀπόρρητος ἐκλάμπω Ἀλ ἐνναῦθα μικρός τίς καί αὖθις ὁ ἐπηοιασνὰς ἐκεῖνος ἔρομαι βούλομαι ὁ θεότης . εἰ . πάτος τοιγάρ , εἰμί ἀγαθός , ἀείρω ὁ θεότης οὗτος , ὅς ὁ θεοφόρος Κοσμᾶς ἐνταῦθα φημί , ὁ Χριστός εἰμί ἴδιος καθό Θεός , ἢ τίς εἴρω ; ὁ Χριστός πάντως . περι γάρ ἐκεῖνος γε καί ὁ λόγος , οὖον περί ἄλλος . τις οὖν ὁ φύσις οὗτος καί πῶς οἷος τε ; εἰμί μή καί φύσις δύο καινοτομέω θεῖος βούλομαι , καθάπερ δή καί ὁ ἄλλος . περι γάρ ὁ δύο φύσις ὁ θεολόγος εἶπον οὗτος ὁ Χριστός πρότερος , ὁ ἀναλλοίωτος καί γάρ , φημί , φύσις ὁ θεῖος ἂηλονότι , ἐκεῖνος καί γάρ ὁ ἄτρεπτος μόνος , ὁ βρότειος φύσις μίγνυμι , ἵημι ἐπάγω , ὁ ἐμφερής ἆθλος θεότης φάος παραγυμνόω . τις οὖν , ἐπεί μή φύσις ὁ θεότης οὗτος κατά οὗτος ὁ θεολόγος , διά οὗτος καί κτίσμα ; καί μήv αὐτός εἰμί ὁ ὁ Χριστός θεότης , καί ἐμφερής οὗτος ἀκούω εἰμί ὁ θεῖος αὐτός φύσις , καί ὁ φάος αὐτός ἀπόρρητος ὁ ἀπόστολος ἐκλάμπω καί ἄχρονος καί ἀπρόσιτος , καί πατρικός οὗτος ὁ φάος ὁ Χριστός , μᾶλλον δέ καί πατήρ καί υἱός καί πνεῦμα ἅμα , καί ὁ ἀνθρώπειος ὑπερφυῶς θεουργέω φύζω , κατά τε ὁ προλέγω θεολόγος σύμφωνος οὗτος διά πολύς λέγω , καί κατ´ αὐτός οὗτος αὖθις , ἐν ἀπρόσιτος φάος , λέγω , ὡς σύ καθοράω Πέτρος Θαβώρ ἐν ὄρος ἐξαστράπτω , Χριστός , ἀναβοάω καί πάλιν · ἐν ὁ ἀπρόσιτος δόξα κατ´ ὄρος ἐκφαίνω ἀπόρρητος Θαβώρ ὁ ἄσχετος , καί ἄδυτος φάος ὁ πατήρ ὁ ἀπαύγασμα , ὁ κτίσις φαιδρύνω , ὁ ἄνθρωπος θεμόω . καί αὖθις · ἱεροπρεπῶς Ἀστῶτες Μωσῆς τε καί Ἡλίας ἐν ὄρος Θαβώρ , ὁ θεῖος χαρακτήρ τρανής ὑπόστασις Χριστός βλέπω , ἐν πατρῷος ἐξαστράπτω δόξα ἀναμέλπω . οὗτος ἐν , εἶπον ἐγώ , ὁ Χριστός ὁ θεότης , ὁ πατρικός αὐτός δόξα ὁ ἀπρόσιτος , καί ὁ κατ´ αὐτός ἀπρόσιτος φάος , κτίσμα λέγω εἰμί ; ἐν δέ καί θεότης κτίστης ὅλως λέγω ; καί ἀκούω ποτός οὗτος λέγω3 ἐκ αἰών παρά ὁ εὐσεαῖν βούλομαι , καί μή ὁ κτίζω λατρεύω , ἀλλά ὁ κτίστης καί δεσπότης ὁ κτίσις μᾶλλον ; καί τίς εἄν ὁ τόλμα ἀνέχω οὗτος Ποία δέ καί ἀκοή καί διάνοια μή φρίσσω καί ἀποπήδησις οὗτος σός λόγος ; ἀλλά περισσός οἴομαι ὁ πρός ἐκεῖνος πολλάκις ὁ αὐτός τε καί περί ὁ αὐτός λέγω , ὥσπερ ἐπίτηδες μή συνίημι ὁ λέγω . πρός δέ ὁ ἀκούω σύ αὖθις τρέπω ὁ λόγος . οὗτος σιγάω εἰμί ὅλως , εἶπον ἐγώ , ὁ ὁ Χριστός ἐκκλησία ὁ ἀπ´ ἄκρος γῆ εἰς ἄκρος δήω κ σάω ὑπερφυῶς πάλαι περιλαμβάνω , ὁ δή καί Ῥωμαῖος , καί Σκύθης , καί Πέρσης καί Σαυρομάτης , καί Γότθος , καί Ἰνδός , καί Αἰθίοψ , Βρετανός τε .