cogPG.PG151 507
οὐδεμίαν ἐκεῖνος προκο ιζει ποτὲ συναιρομένην ἀγίων αὐτῷ μαρτυρίαν , ἀλλ´ ὥσπερ χρησμοὺς δογματίζει τὰ δεδογμένα οἱ , καὶ ἀναγκάζει τυραννικῶς στέργεσθαι οἷς ἐντυγχάνει πᾶσι , καὶ μηδ´ ὑπ´ οὐδενὸς ἀντιλέγεσθαι οἰς ἀντιλέγει . Καὶ οὐχ ὅπος καὶ δεῖται συγκείμενος οὕτω , ἀλλὰ καὶ δυοῖν ἀλίσκεται θάτερον ἀεὶ δρῶν . Ἵ γὰρ πάντων ὁμοῦ καταψεύδεται τῶν ἁγίων , συμφωνεῖν μὲν αὐτοὺς ταῖς αὐτοῦ βλασφημίαις αὐθαδιζόμενος , τίνες δ´ ἐκεῖνοι καὶ πῶς καὶ ποῦ συμφωνοῦσιν οὐ λέγων · ἢ καὶ ἐνιαχοῦ προκομίζων ἔνια πρὸς μαρτυρίαν δῆθεν τῶν αὐτοῦ κενοφωνιῶν , εὑρίσκεται μηδαμοῦ νοῶν , ὡς καθ´ ἑαυτοῦ προκομίζων αὐτὰ φωρᾶται σαφῶς . Καὶ παρίημι τὸν ἐφεξῆς τῶν ῥηματίων αὐτοῦ κενὸν ὄχλον καὶ τὴν ἄπληστον φλυαρίαν , τῆς ὥρας καὶ τοῦ μήκου · τοῦ λόγου φειδόμενος · πλήν γε ὅτι κἀκ τῶν εἰρημένων ἔκδηλος πᾶσιν ἡ τοῦ φιλοσόφου κἀνταῦθα λογογραφία τε καὶ ἀντιλογία , καὶ ὅπως ἀληθείας τε καὶ τοῦ ὄντως ὄντος μόνου φροντίζει . Καὶ καινὸν οὐδὲν οὐδ´ ἀπᾷδον τῇ ψυχῇ , καὶ τοῖς αὐτοῦ τρόποις , τὸ τοιαῦτα καὶ συῤῥάπτειν καὶ γράφειν καὶ ψεύδεσθαι δημοσίᾳ μετὰ πολλῆς τινος καὶ λαμπρᾶς τῆς ἐπιμελείας . Ὁ γὰρ τοῦ Θεοῦ , καὶ τῆς κατ´ εὐσέβειαν ἀληθείας , οὕτω τοι καὶ λόγοις καὶ γράμμασι καὶ παντί γε τῷ δυναμένῳ , καὶ ζῶν , καὶ ἀπογεγονὼς κατακράτος ψευδόμενος , συκοφαντῶν , καὶ μηδεμίαν ὑπερβολὴν καταλείπων , πῶς ἄν ποτε τῶν ὲνεῖνα κηρυττόντων τε καὶ γραφόντων , καὶ καθ´ ρτιδηποτούνποτε φείσαιτο ; Τοῦτο γὰρ ἂν εἴη καὶ ἐναντιουμένου πως , καὶ ἀντιλέγοντος ἐαυτῷ , εἰ καὶ κατὰ τῆς αὐτὸς αὐτοῦ κεφαλῆς διὰ πάντων ἐκείνων περιφανῶς ῥίπτει τὰ βέλη . Τοῦτο καὶ γὰρ ἀτεχνῶς ἂν εἴη τὸ τοξεύειν εἰς οὐρανάν Ἀλλ´ ἐπειδὴ καὶ μαρτυριῶν ἱερῶν ἀπορίαν καὶ θεολογικῶν συμμαχίας ἔνδειαν λόγων ἡμῖν ἐγκαλεῖ ψευδόμενος , ἀνάγκη καὶ ἡμᾶς ὡσαύτως ἐπιδαψιλεύεσθαι ταῦτα , ἵνα καὶ μᾶλλον ὁ συκοφάντης αἰσχύνηται καὶ ἀλγῇ . Τουτο γὰρ δή με καὶ πέπεικεν ἄνωθεν πυκναῖς τε καὶ ἀλλεπαλλήλοις ταῖς τε τῶν λογίων , καὶ δὴ καὶ ταῖς τῶν σοφῶν ἐξηγητῶν τεκαὶ θεολόγων αὐτῶν μαρτυρίαις , καὶ πόῤῥω γε τοῦ συνήθους ἴσως κεχρῆσθαι διὰ παντὸς τοῦ βιβλίου , τῶν τε ἄλλων ἕνεκα , καὶ δὴ καὶ τοῦ καὶ ταύτην ἐκ περιουσίας ἀποκλεῖσαί φημι τῷ κατηγόρῳ τοῦ λόγου ϛὴν θύραν . Ἀλλὰ πρὶν παρελθελν τοὺς ἱεροὺς τῶν Σιδασκάλων λόγους ἐκείνους , ἀκούσωμεν , εἰ δοκεῖ , καὶ αὖθις τῶν τοῦ φιλοσύφου λόγων , καὶ τῆς κατ´ τιὺτῶν τε καὶ ἡμῶν ἐνστάσεως , καὶ τῆς καταδρομῆς καὶ τῶν συνήθων παροξηγήσεων , ἅτινα δή ποτε εἴη . Καίτοι γε παρὰ δικαίοις κριταῖς καὶ ἀπελαύνεσθαι τοῦτον ἔδει καὶ νῦν εἴπερ ποτὲ τοῦ ἀγῶνός ε καὶ τῶν λόγων , προφανῶς οὕτως ἐπὶ ψεύδεσι γαὶ συκοφαντίαις τηλικαύταις ἑαλωκότα , καὶ ταῦτ´ οὐ περὶ χρημάτων τε καὶ κτημάτων , καὶ πλέθρων τῆς καὶ ἀγρῶν , καὶ ξυνοικιῶν καὶ ὡντινωνοῦν ἀμθρωπίνων , ἀλλὰ περὶ Θεοῦ , καὶ τῶν Ὀλύμπου πραχμάτων ὅντος τοῦ λόγου . Ἀλλ´ ἔστω δὴ πρὸς τοῖς ἄλλοις καὶ ταῦτα , καὶ συγμωρείσθω καὶ αὐθις τὸν λόγον τε καὶ τὴν πάογενναιότερον τῷ τῆς ἀληθείας λόγῳ διελέγχοιτο τὰ τοῦ ψεύδους , Τοὺς μὲν οὖν περὶ μοναρχίας , καὶ μιᾶς θεότητος αὐτοῦ λόγους , οἱς δὴ καὶ τοὺς τῶν θεολόγων ἱεροὺς λόγους προσάγει , τῷ διακεκριμένῳ τῆς θεολογίας τὸ ἑνιαῖον ταύτης ἐπιστρατεύων , καὶ τοὺς ἱεροὺς διδασκάλους ἑαυτοῖς τε καὶ ἀλλήλοις ἐπανιστὰς , ὅσπερ δὴ τοῖς κακοδόξοις ἄνωθεν νόμος , παρήσειν μοι δοκῶ τό γε νῦν εἶναι , πολλάκις ἡμῖν ἐν τοῖς φθάσασιν ἰκανῶς ἐξετασθέντας ἤδη , καὶ τοὺς προήκοντας λόγους , καὶ τοὺς ἐλέγχους δεξαμένους τῆς ἀληθείας . Ἄλλως τε καὶ περιττὸν ἂν εἴη , καὶ τοῦ προσήκοντος ἔξω λόγου , τοῖς ἕνα καὶ μόνον εἰδόσε τρισυπόστατον Θεὸν παντοδύναμον , καὶ πλὴν αὐτοῦ μηδ´ ἐν ὁνείροις ποτὲ φαντασθεῖσι μηδένα , νῦν περὶ μοναρχίας μακρά τινα καὶ ἀτέλεστα σχεδὸν εἰσαεὶ διαλέγεσθαι , διὰ τὰς Γρηγορᾶ τουτουὶ δηλαδὴ καινοφωνίας , καίτοι γε μηδὲ τῶν ἀπίστων ἐθνῶν ἑνὸς μηδενὸς σχεδὸν , καθὰ δὴ καὶ προὔφην , μετὰ τὴν ἐπὶ γῆς Χριστοῦ παρουσίαν τὸν ἕνα τοῦ παντὸς Θεὸν τοπαράπαν ἠγνοηκότος , εἰ καὶ μὴ πάντων ὑγιῶς καὶ γνησίως · τοῦτο γὰρ δὴ μόνης τῆς τῶν ἀληθῶς εὐσεβούντων φατρίας , καὶ τοῦ καθ´ ἡμᾶς φημ κόμματος . Σκοπήσωμεν δ´ εἴ τι καὶ τῶν λόγου καὶ ἀπολογίας ἡστινοσοῦν ἀξίων εἶναι δοκούντων παρ´ αὐτοῦ λέγεται . Ἰiολλὰ τοίνυν περὶ μοναρχίας , καὶ τοῦ τῆς θεότητος , ᾑπερ ἔφην , ἐνιαίου προειπὼν Γρηγορᾶς , καὶ τοὺς θεολόγους καλέσας καὶ αὐτὸς δῆθεν εἰς μαρτυρίαν , ὡς ἂν ἀμφιβόλου κατ´ αὐτὸν τοῦ πράγματος ὄντος , καὶ πολλῆς δεομένου τῆς μαρτυρίας , ὥσπερ εἰ καὶ τὸν αἰσθητὸν τοῦτον ἥλιον διὰ κακῶν ἔσπευδεν ἐπιχειρημάτων τε καὶ μαρτυριῶν , ὡς εἶς ἐστιν ἀποδεῖξαι καὶ μόνος , ἢ καὶ ὅτι σφαιροειδὴς , ἀλλ´ οὐ τετράγωνος ἡ σελήνη , καὶ σκιαμαχήσας , καὶ μακρά τινα παραληρήσας καὶ ὑβρίσας ὡς ἔθος , εῖτ´ ἐπάγει κἀκεῖνα · Καὶ πρῶτός μοι , φησί , παρίτω Βασίλειος , δι´ αὐτῆς ἐκείνης τῆς πρὸς Εὐστάθιον ἐπιστολῆς τὴν τούτου συκοφαντίαν ἐλέγχων . Οὐ γὰρ περὶ ἀκτίστου ἐνεργείας ὁ μέγας ἐνταῦθά φησι Πασίλειος , ἀλλὰ περὶ τῶν ποικίλων ἐνεργημάτων τε καὶ θαυμάτων , ὡς αὐτὸς αὖ ἐν τῇ αὐτῇ ταύτη διέξεισιν ἐπιστολῇ λέγων , ὡς ἀνάγκη τῇ ταυτότητι τῆς ἐνεργείας τὸ ἡνωμένον τῆς φύσεως συλλογίΡεσθαι . Ἀγιάζει , ζωοποιεῖ , παρακαλεῖ , καὶ πάντα ποιεῖ τὰ τοιαῦτα ὁμοίως ὁ Πατὴρ καὶ ὁ Υἱὸς καὶ τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον . Ὁρᾷς οὕν , πῶς τὸν ἁγιασμὸν καὶ τὴν ζωοποίησιν , καὶ τὸν φωτισμὸν , καὶ τὴν παράκλησιν , καὶ τὰ τοιαῦτα τοῦ Θεοῦ ποιήματα . θεότητας ἀκτίστους φησὶ Παλαμᾶς ; Κἄπειτα οὐκ αἰδεῖται , πρὸς ἀπόδειξιν αὐτὰ δὴ ταῦτα προτείνων τῶν αὐτῷ βλασφημουμένων . Ἀλλὰ καὶ ταῦτα διεφοαρμένως κἀνταῦθα καὶ νενόηκας καὶ προῦθηκας , ὡ φιλόσοφε , καὶ τοῦτον τὸν μέγαν συκοφαντῶν ἄη πεο δὴ καὶ ἡμᾶς . Καὶ πρωτον ἐκεῖνο ψεῦδος εὐὑνς , ὅτι οὐ περὶ ἀκτίστου ἐνεργείας ὁ μέγας ἐν . ταῦόα φησι Πασίλειος , ἀλλὰ πεοὶ ἐνεργημάτων ἀποτελεσμάτων δηλαδὴ καὶ κτισμάτων , ὥσπεο αὐτὸς οομροοϛ
Lemmas: οὐδείς ἐκεῖνος Πρόκο ἵζω ποτέ συναίρω Ἀγίων αὐτός μαρτυρία , ἀλ ὥσπερ χρησμός δογματίζω ὁ δοκέω ὁ , καί ἀναγκάζω τυραννικός στέργω ὅς ἐντυγχάνω πᾶς , καί μηδ´ ὑπό οὐδείς ἀντιλέγω οἶς ἀντιλέγω . καί οὐ δρύοψ καί δήω σύγκειμαι οὗτος , ἀλλά καί δύο ἁλίσκομαι ἕτερος ἀεί δράω . ἵ γάρ πᾶς ὁμοῦ καταψεύδομαι ὁ ἅγιος , συμφωνέω μέν αὐτός ὁ αὐτός βλασφημία αὐθαδίζομαι , τίς δδʹ ἐκεῖνος καί πῶς καί ποῦ συμφωνέω οὖον λέγω · ἢ καί ἐνιαχοῦ προκομίζω ἔνιοι πρός μαρτυρία δῆθεν ὁ αὐτός κενοφωνία , εὑρίσκω μηδαμοῦ νοέω , ὡς καθ´ ἑαυτοῦ προκομίζω αὐτός φωράω σαφῶς . καί παρίημι ὁ ἐφεξῆς ὁ ῥημάτιον αὐτός κενός ὄχλος καί ὁ ἄπληστος φλυαρία , ὁ ὥρα καί ὁ Μήκου · ὁ λόγος φείδομαι · πλήν γε ὅτι ἐκ ὁ εἴρω Ἔκδηλος πᾶς ὁ ὁ φιλόσοφος ἐνταῦθα λογογραφία τε καί ἀντιλογία , καί ὅπως ἀλήθεια τε καί ὁ εἰμί εἰμί μόνος φροντίζω . καί καινός οὐδείς οὐδός ἀπᾴδω ὁ Ψυχή , καί ὁ αὐτός τρόπος , ὁ τοιοῦτος καί συρράπτω καί γράφω καί ψεύδω δημόσιος μετά πολύς τις καί λαμπρός ὁ ἐπιμέλεια . ὁ γάρ ὁ Θεός , καί ὁ κατ´ εὐσέβεια ἀλήθεια , οὗτος ὅς καί λόγος καί γράμμα καί πᾶς γε ὁ δύναμαι , καί ζῶ , καί ἀπογίγνομαι κατακράτος ψεύδω , συκοφάντης , καί μηδείς ὑπερβολή καταλείπω , πῶς ἄν ποτός ὁ ἔνειμι κηρύσσω τε καί γράφω , καί καθ´ ρτιδηποτούνποτε φείδομαι ; οὗτος γάρ εἄν εἰμί καί ἐναντιόομαι πως , καί ἀντιλέγω αὐτός , εἰμί καί κατά ὁ αὐτός αὐτός κεφαλή διά πᾶς ἐκεῖνος περιφανής ῥίπτω ὁ βέλος . οὗτος καί γάρ ἄτεχνος εἄν εἰμί ὁ τοξεύω εἰς οὐρανός Ἀλ ἐπεί καί μαρτυρία ἱερός ἀπορία καί θεολογικός συμμαχία ἔνδεια λόγος ἐγώ ἐγκαλέω ψεύδω , ἀνάγκη καί ἐγώ ὡσαύτως ἐπιδαψιλεύω οὗτος , ἵνα καί μᾶλλον ὁ συκοφάντης αἰσχύνω καί ἀλγέω . οὗτος γάρ δή ἐγώ καί πείθω ἄνωθεν πυκνός τε καί ἀλλεπάλληλος ὁ τε ὁ λόγιος , καί δή καί ὁ ὁ σοφός ἐξηγητής τεκαὶ θεολόγος αὐτός μαρτυρία , καί πόρρω γε ὁ συνήθης ἴσως χράομαι διά πᾶς ὁ βιβλίον , ὁ τε ἄλλος ἕνεκα , καί δή καί ὁ καί οὗτος ἐκ περιουσία ἀποκλείω φημί ὁ κατήγορος ὁ λόγος ϛὴν θύρα . ἀλλά πρίν παρέρχομαι ὁ ἱερός ὁ σιδασκαλος λόγος ἐκεῖνος , ἀκούω , εἰμί δοκέω , καί αὖθις ὁ ὁ φιλοσυφος λόγος , καί ὁ κατ´ τίω τε καί ἐγώ ἔνστασις , καί ὁ καταδρομή καί ὁ συνήθης παροξηγήσεων , ὅστις δή ποτός εἰμί . καίτοι γε παρά Δίκαιος κριτής καί ἀπελαύνω οὗτος ἐσθίω καί νῦν εἴπερ ποτέ ὁ ἀγών ε καί ὁ λόγος , προφανῶς οὕτως ἐπί ψεῦδος γαί συκοφαντία τηλικόσδε ἁλίσκομαι , καί ταῦ οὖον περί χρῆμα τε καί κτῆμα , καί πλέθρον ὁ καί ἀγρός , καί συνοικίζω καί ὅστις αμθρωπιναω , ἀλλά περί Θεός , καί ὁ Ὄλυμπος πραχμάτων εἰμί ὁ λόγος . Ἀλ ἵστημι δή πρός ὁ ἄλλος καί οὗτος , καί συγμωρείσθω καί αὖθις ὁ λόγος τε καί ὁ παογενναιοτερος ὁ ὁ ἀλήθεια λόγος διελέγχω ὁ ὁ ψεῦδος , ὁ μέν οὖν περί μοναρχία , καί εἷς θεότης αὐτός λόγος , οἱςστις δή καί ὁ ὁ θεολόγος ἱερός λόγος προσάγω , ὁ διακρίνω ὁ θεολογία ὁ ἑνιαῖος οὗτος ἐπιστρατεύω , καί ὁ ἱερός διδάσκαλος ἑαυτοῦ τε καί ἀλλήλων ἐπανίστημι , ὅσπερ δή ὁ κακοδοξέω ἄνωθεν νόμος , παρίημι ἐγώ δοκέω ὁ γε νῦν εἰμί , πολλάκις ἐγώ ἐν ὁ φθάνω ἱκανῶς ἐξετάζω ἤδη , καί ὁ προήκω λόγος , καί ὁ ἔλεγχος δέχομαι ὁ ἀλήθεια . ἄλλος τε καί περισσός εἄν εἰμί , καί ὁ προσήκω ἔξω λόγος , ὁ εἷς καί μόνος οἶδα τρισυπόστατος θεός παντοδύναμος , καί πλήν αὐτός μηδ´ ἐν ὄνειρος ποτέ φαντάζω μηδείς , νῦν περί μοναρχία μακρός τις καί ἀτέλεστος σχεδόν εἰσαεί διαλέγω , διά ὁ Γρηγορά οὗτος δηλαδή καινοφωνία , καίτοι γε μηδέ ὁ ἄπιστος ἔθνος εἷς μηδείς σχεδόν , καθά δή καί προφαίνω , μετά ὁ ἐπί γῆ Χριστός παρουσία ὁ εἷς ὁ πᾶς θεός τοπάλαι ἀγνοέω , εἰμί καί μή πᾶς ὑγιής καί γνήσιος · οὗτος γάρ δή μόνος ὁ ὁ ἀληθής εὐσεβέω φράτρα , καί ὁ καθ´ ἐγώ φημί κόμμα . σκοπέω δδʹ εἰμί τίς καί ὁ λόγος καί ἀπολογία ὅστις ἄξιος εἰμί δοκέω παρ´ αὐτός λέγω . Ἰόλλα τοίνυν περί μοναρχία , καί ὁ ὁ θεότης , ὅσπερ φημί , ενιαίος προεῖπον Γρηγοράς , καί ὁ θεολόγος καλέω καί αὐτός δῆθεν εἰς μαρτυρία , ὡς εἄν ἀμφίβολος κατ´ αὐτός ὁ πρᾶγμα εἰμί , καί πολύς δήω ὁ μαρτυρία , ὥσπερ εἰμί καί ὁ αἰσθητός οὗτος ἥλιος διά κακός σπεύδω ἐπιχείρημα τε καί μαρτυρία , ὡς εἰμί εἰμί ἀποδείκνυμι καί μόνος , ἢ καί ὅτι σφαιροειδής , ἀλ οὖον τετράγωνος ὁ σελήνη , καί σκιαμαχέω , καί μακρός τις παραληρέω καί ὑβρίζω ὡς ἔθος , εἶμι ἐπάγω ἐκεῖνος · καί πρότερος ἐγώ , φημί , πάρειμι Βασίλειος , δις αὐτός ἐκεῖνος ὁ πρός Εὐστάθιος ἐπιστολή ὁ οὗτος συκοφαντία ἐλέγχω . οὖον γάρ περί ἄκτιστος ἐνέργεια ὁ μέγας ἐνταῦθα φημί Πασίλειος , ἀλλά περί ὁ ποικίλος ἐνέργημα τε καί θαῦμα , ὡς αὐτός αὖος ἐν ὁ αὐτός οὗτος διεξέρχομαι ἐπιστολή λέγω , ὡς ἀνάγκη ὁ ταυτότης ὁ ἐνέργεια ὁ ἑνόω ὁ φύσις συλλογιρω . ἁγίζω , ζωοποιέω , παρακαλέω , καί πᾶς ποιέω ὁ τοιοῦτος ὁμοίως ὁ πατήρ καί ὁ υἱός καί ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος . ὁράω οὖν , πῶς ὁ ἁγιασμός καί ὁ ζωοποίησις , καί ὁ φωτισμός , καί ὁ παράκλησις , καί ὁ τοιοῦτος ὁ Θεός ποίημα . θεότης ἄκτιστος φημί Παλαμάς ; ἔπειτα οὐ αἰδέομαι , πρός ἀπόδειξις αὐτός δή οὗτος προτείνω ὁ αὐτός βλασφημέω . ἀλλά καί οὗτος διεφοαρμένως ἐνταῦθα καί νοέω καί προτίθημι , εἰμί φιλόσοφος , καί οὗτος ὁ μέγας συκοφάντης ἄημι πεο δή καί ἐγώ . καί πρῶτος ἐκεῖνος ψεῦδος εὐνή , ὅτι οὖον περί ἄκτιστος ἐνέργεια ὁ μέγας ἐν . ταῦόα φημί Πασίλειος , ἀλλά πεοὶ ἐνέργημα ἀποτέλεσμα δηλαδή καί κτίσμα , ὥσπεο αὐτός οομροοϛ