cogPG.PG151 434
ἐτε τῶν μετεχόντων ὁμνεῖται τὰ ἀμεθέκτως μετεχόμενα . Εἶτα περὶ μετοχῆς εἰπὸν θείας , καὶ δὴ καὶ περὶ τῆς κατὰ σάρκα τοῦ Χριστοῦ θείας οἰκονομίας , βραχά´ Αττα φιλοσοφήσας , ἐπιφέρει · Ἁλλὰ τούτιον μὲν τῶν ἐνώσεώο τε καὶ διακρίσεων , ὅσας ἐν τοῖς λογίοις θεοπρεπεῖς αἰτίας εὐρήκαμεν , ἐν ταῖς θεολογικαῖς ὑποτυπώσασιν ἰδίᾳ περὶ ἑκάστου διαλαβόντες , ὡς ἐφικτὸν ἐξεθέμεθα τὰ μὲν ἀνελίξαντες τῷ ἀληθεῖ λόγῳ , καὶ ἀναπτύξαντες , καὶ τὸν ἰερὸν καὶ ἀνεπιθόλωτον νοῦν ἐπὶ τὰ φανερὰ τῶν λογίων θεάματα προσαγαγόντες , τοῖς δὲ ὡς μυστικοῖς κατὰ τὴν θείαν παράδοσιν ὑπὲρ νοερὰν ἐνέργειαν ἐπιβαλόντες . Πάντα γὰρ τὰ θεῖα , καὶ ὅσα ἡμῖν ἐκπέφανται ταῖς μετοχαῖς μόναις γινώσκεται . Αὐτὰ δὲ ὁποῖά ποτέ ἐστι κατὰ τὴν οἰκείαν ἀρχὴν καὶ ἵδρυσιν ὑπὲρ νοῦν ἐστι καὶ πᾶσαν οὐσίαν καὶ γνῶσιν · οἷον , εἰ τὴν ὑπερούσιον κρυφιότητα Θεὸν , ἣ ζωὴν , ἢ φῶς , ἢ λόγον ὁνομάσαιμεν , οὐδὲν ἕτερον νοοῦμεν ἢ τὰς ἐξ αὐτῆς εἰς ἡμᾶς προαγομένας δυνάμεις , ἐκθεωτικὰς , ἢ οὑσιοποιοὺς , ἢ ζωογόνους , ἢ σοφοδώρους , αὐτῇ δὲ κατὰ τὴν πασῶν τῶν νοερῶν ἐνεργειῶν ἀπόλυσιν ἐπιβάλλομεν , οὐδεμίαν ὁρῶντες θέωσιν , ἢ ζωὴν , ἢ οὐσίαν , ἤτις ἀκριβῶς ἐμφερής ἐστι τῆ πάντων ἐξῃρημένῃ κατὰ πᾶσαν ὑπεροχὴν αἰτίᾳ . Εἰτα μεταξὺ πάλιν δι´ ὀλίγων τινῶν τὴν ὑπὲρ ἡμῶν διὰ σαρκὸς τοῦ Χριστοῦ θείαν οἰκονομίαν θεολογήσας , ἐπάγει κάκεῖνα · Ταῦτα δὲ ἡμῖν τε ἑν ἄλλοις ἱκανῶς εἴρηται , καὶ τῷ κλεινῷ καθηγεμόνι κατὰ τὰς θεολογικὰς αὐτοῦ στοιχειώσεις ὕμνηται λίαν ὑπερφυῶς . ἅπερ ἐκεῖνος , εἴτε πρὸς τῶν ἱερῶν θεολόγων παρείληφεν , εἴτε καὶ ἐκ τῆς ἐπιστημονικῆς τῶν λογίων ἐρεύνης συνεώρακεν , ἐκ τῆς πολλῆς περὶ αὐτὰ γυμνασίας καὶ τριβῆς , εἴτε καὶ ἔκ τινος ἐμυήθη θειοτέρας ἐπιπνοίας , οὐ μόνον μαθὼν , ἀλλὰ καὶ παθὼν τὰ θεῖα , κἀκ τῆς πρὸς αὐτὰ συμπαθείας , εἰ οὕτω χρὴ φάναι , πρὸς τὴν ἀδίδακτον αὐτῶν καὶ μυστικὴν ἀποτελεσθεὶς ἕνωσιν καὶ πίστιν . Τὸ μὲν οὖν ἡνωμένον καὶ διακεκριμένον τῆς θεότητος , κατὰ ταύτης φημὶ τὰς φυσικὰς αὐτῆς δυνάμις , καὶ μεταδόσεις . καὶ προόδους , καὶ μετοχὰς , καὶ προνοίας , καὶ ἀγαθότητας , καὶ δωρεὰς , τούτοις καὶ γὰρ ὁ θεολόγος περιεκτικῶς , καθάπερ ἠκούσαμεν , ὑμνεῖ πᾶσιν ὁμοῦ τοῖς ἱεροῖς ὀνόμασι τὰ τῆς θείας φύσεως ἰδιώματα , καὶ τὰς ἐνεργείας , ἃ δὴ καὶ κατὰ μέρος ἑξῆς ὑμνήσει καὶ θεολογήσει , καὶ οἰκείως τε καὶ θεοπρεπῶς τὴν ἀνάλογον ( καὶ συμφυῆ προσαρμόσει θεωνυμίαν ἑκάστῳ , τοῦτο καὶ γὰρ ὁ σκοπὸς αὐτῷ τοῦ παρόντος βιβλίσυ , αὐτόθεν ἔστι λαβεῖν , ἐκ τῶν ἤδη ῥηθέντων αὐτῷ . Τὰ ἡνωμένα καὶ γὰρ , φησὶ , τῆς ὅλης θεότητός εἰσι , τὸ ὑπεράγαθον , τὸ ὑπέρθεον , τὸ ὑπερούσιον , τὸ ὑπέρζωον , τὸ ἰπέρσοφον . Καὶ μετ´ ὀλίγον · Καὶ ὅσα ἐκ τῶν ἀγαθοπρεπῶν αὐτῆς δωρεῶν ἡ πάντων ἀγαθῶν αἰτία κατονομάζεται . Ἐν δέ γε τῆ ἀρχῇ τοῦ περὶ ἡνωμένης καὶ διακεκριμένης θεολογίας τουτουῒ φημι τοῦ λόγου οὔτω πώς φησι · Τοῦτο μὲν οὖν καὶ ἐν ἄλ λοις ἐξετασθὲν ἡμῖν ἀποδέδεικται , τὸ πάσας ἀεὶ τὰς θαοπρεπεῖς θεωνυμίας οὐ μερικῶς , ἀλλ´ ἐπὶ τῆς ὅλης , καὶ παντελοῦς , καὶ ὀλοκλήρου , καὶ πλήρους θεότητος ὑπὸ τῶν λογίων ὑμνεῖσθαι . Πάλιν , καὶ ἵνα συλλήβδην φαίη τις , αὐτὸς ὁ θεαρχικὸς Λόγος ἕφη , Ἐγὼ καὶ ὁ Πατὴρ ἔν ἐσμεν , καὶ , Πάντα ἔσα ἔχει ὁατὴρ ἐμά έστι , καὶ , Πάντα τὰ ἐμὰ σά ἐστι , καὶ πὰ σὰ ἐμά . Καὶ αὖθις · ὅσα ἐστὶ τοῦ Πατρὸς , καὶ αὐτοῦ τῷ θεαρχικῷ Πνεύματι κοινωνικῶς καὶ ἡνωμένως ἀνατίθησι . Καὶ μετ´ ὀλίγον · Ὁποίαν ἀναπτύξαι θεωνυμίαν ὀλικὴν ἐγχειρήσομεν , ἐπὶ τῆς ὅλης αὐτὴν θεότητος ἐκληπτέον . Οὕτω μὲν οὖν τὴν τῶν φυσικῶν τοῦ Θεοῦ ἕνωσιν ὁ θεολόγος ὑπέδειξεν , ὡς ἐν βραχεῖ καὶ ἡμᾶς δεῖξαι , ἀμέριστα καὶ κοινὰ ταῦτα φήσας τῆς θεαρχικῆς Τριάδος . Οὐ γὰρ τὸ μὲν τοῦδε τοῦ θείου προσπου , φησὶί , τὸ δὲ τοῦδε , ἀλλὰ κοινῶς , καὶ ἡνωμένως , καὶ ὀλικῶς , καὶ ἀδιαιοέτως πάντων ὁμοῦ πάντα , ὡς ἑνὸς καὶ τοῦ αὐτοῦῶ Θεοῦ . Καὶ εἰ μὴ περὶ τῆς ὅλης θεότητος φαίη τις ταῦτα εἰρῆσθαι , φησὶν ὁ αὐτὸς , βλασφημεῖν καὶ ἀτοσχίζειν ἀθέσμως τολμᾷ τὴν ὑπερηνωμένην ἑνάδα . Καὶ αὕτη ἐστὶ , καθάπερ εἴρηται , ἡ κατὰ τὰς ἐνεργείας ἡνωμένη θεολογία τῆς θεότητος . Καὶ τὸ ιακεκριμένον δ´ ὡσαύτως ἠκούσαμεν ταύτης , εὐδιακρίτως τοῦ θεολόγου καὶ σαφῶς καὶ εὐτάκτως ὁροθετήσαντος κατὰ τὴν ὑπόσχεσιν . Θεία καὶ γὰρ , φησὶ , διάκρισίς ἐστιν ἡ ἀγαθοπρεπὴς πρόοδος τῆς ἑνώσεως τῆς θείας , ὑπερηνωμένως ἑαυτὴν ἀγαθότητι πληθυνούσης τε καὶ πολυπλασιαζούσης . Καὶ πάλιυ · Πάντα γὰρ τὰ θεῖα καὶ ὅσα ἡμῖν ἐκπέφανται ταῖς μετοχαῖς μόναις γινώσκεται . αὐτὰ δὲ ὁποῖά ποτέ ἐστι κατὰ τὴν οἰκείαν ἀρχὴν καὶ ἵδρυσιν , ὑπὲρ νοῦν ἐστι καὶ πᾶσαν οὐσίαν καὶ γνῶσιν . Καὶ μικρῷ προῖών Μετὰ τὴν σεπτὴν δηλαδὴ τοῦ θείου Ἰεροθέου θεολογίαν διάκρισιν , φησὶν , θείαν εἶναί φαμεν , ὡσμῖρηται , τὰς ἀγαθοπρεπεῖς τῆς θεαρχίας προόδους . Δωρουμένη γὰρ πᾶσι τοῖς οὗσι , καὶ ὑπερχέουσα τὰς πῶν ὅλων ἀγαθῶν μετουσίας , ἡνωμένως μὲν διακρίνεται , πληθύνεται δὲ ἑνικῶς , καὶ πολλαπλασιάζεται ἀνεκφοιτήτως . ΚΚαὶ τοῦ πέμπτου δὲ κεφαλαίου τοῦ παρόντος ἀρχόμενος βιβλίου , καὶ περὶ τοῦ ὄντος μέλλων θεολογεῖν , Τῷ λόγῳ σκοπὸς , φησὶν , οὐ τὴν ὑπερούσιον οὐσίαν , ᾗ ὑπερούσιος ἐκφαίνειν · ἄῤῥητον γὰρ τοῦτο , καὶ ἄγνωστόν ἐστι , καὶ παντελῶς ἀνέκφαντον , καὶ αὐτὴν ὑπεραῖρον τὴν ἕνωσιν · ἀλλὰ τὴν οὐσιοποιὸν εἰς τὰ ὄντα πάντα τῆς θεαρχικῆς οὐσιαρχίας πρόοδον ὑμνῆσαι , καὶ τἄλλα , ὅσα παρὰ τοῦ θεολόγου τούτου λαβόντες ἡμεῖς ἐν τῷ τρίτῳ φθάσαντες ἤδη καττστρώσαμεν λόγῳ , ἡνίκα δὴ καὶ τὰ περὶ θείας δυνάμεως ἐσκοποῦμεν . Νῦν δὲ σκοπεῖν , οἷμαι , δεῖ πρὸ τῶν ἄλλων , τίνες οἱ διδάσκοντες οὗτοι , καὶ θεολογοῦντες ταυτὶ , καὶ πόθεν ἔχουσι τὰ τοιαῦτα μαθόντες , καὶ εἰ δεῖ πείθεσθαι τούτοις ἀναμφιβόλως , ἢ μή . Πρῶτον μὲν οὖν τοσαύτη τίς ἐστιν ἡ τῶν ἀνδρῶν ἀρετὴ , καὶ σοφία , καὶ θεολογικὴ ἐπιστήμη , καὶ θεωρία , καὶ τὸ διδασκαλικὸν μετὰ τοὺς ἐγκρίτους τῶν ἀποστόλων κατὰ πάντων σχεδὸν κράτος , ὃ δὴ καὶ ἀρχόμενος εἶπον τοῦ λόγου , ὡς εἰ καὶ μὴ τὸ μαθητεῦσαι τοῖς κορυφαίοις τῶν ἀποστόλων καὶ
Lemmas: ἵημι ὁ μετέχω ὀμνέω ὁ ἀμέθεκτος μετέχω . εἶτα περί μετοχή εἶπον θεῖος , καί δή καί περί ὁ κατά σάρξ ὁ Χριστός θεῖος οἰκονομία , βραχάς τις φιλοσοφέω , ἐπιφέρω · ἀλλά τούτιον μέν ὁ νοέω τε καί διάκρισις , ὅσος ἐν ὁ λόγιος θεοπρεπής αἴτιος εὑρίσκω , ἐν ὁ θεολογικός ὑποτυπόω ἴδιος περί ἕκαστος διαλαμβάνω , ὡς ἐφικτός ἐκτίθημι ὁ μέν ἀνελίσσω ὁ ἀληθής λόγος , καί ἀναπτύσσω , καί ὁ ἱερός καί ἀνεπιθόλωτος νόος ἐπί ὁ φανερός ὁ λόγιος θέαμα προσάγω , ὁ δέ ὡς μυστικός κατά ὁ θεῖος παράδοσις ὑπέρ νοερός ἐνέργεια ἐπιβάλλω . Πάν γάρ ὁ θεῖον , καί ὅσος ἐγώ ἐκφαίνω ὁ μετοχή μόνος γιγνώσκω . αὐτός δέ ὁποῖος ποτός εἰμί κατά ὁ οἰκεῖος ἀρχή καί ἵδρυσις ὑπέρ νόος εἰμί καί πᾶς οὐσία καί γνῶσις · οἷος , εἰμί ὁ ὑπερούσιος κρυφιότης θεός , ὅς ζωή , ἢ φάος , ἢ λόγος ὀνομάζω , οὐδείς ἕτερος νοέω ἢ ὁ ἐκ αὐτός εἰς ἐγώ προάγω δύναμις , ἐκθεωτικός , ἢ οὐσιοποιός , ἢ ζωογόνος , ἢ σοφόδωρος , αὐτός δέ κατά ὁ πᾶς ὁ νοερός ἐνέργεια ἀπόλυσις ἐπιβάλλω , οὐδείς ὁράω θέω , ἢ ζωή , ἢ οὐσία , ὅστις ἀκριβῶς ἐμφερής εἰμί τῆ πᾶς ἐξαιρέω κατά πᾶς ὑπεροχή αἴτιος . εἶτα μεταξύ πάλιν δις ὀλίγος τις ὁ ὑπέρ ἐγώ διά σάρξ ὁ Χριστός θεῖος οἰκονομία θεολογέω , ἐπάγω ἐκεῖνος · οὗτος δέ ἐγώ τε ἑν ἄλλος ἱκανῶς εἴρω , καί ὁ κλεινός καθηγεμών κατά ὁ θεολογικός αὐτός Στοιχειώσεις ὑμνέω λίαν ὑπερφυῶς . ὅσπερ ἐκεῖνος , εἴτε πρός ὁ ἱερός θεολόγος παραλαμβάνω , εἴτε καί ἐκ ὁ ἐπιστημονικός ὁ λόγιος ἔρευνα συνοράω , ἐκ ὁ πολύς περί αὐτός γυμνασία καί τριβή , εἴτε καί ἐκ τις μυέω θεῖος ἐπίπνοια , οὖον μόνος μανθάνω , ἀλλά καί πάσχω ὁ θεῖον , ἐκ ὁ πρός αὐτός συμπάθεια , εἰμί οὗτος χρή φαίνω , πρός ὁ ἀδίδακτος αὐτός καί μυστικός ἀποτελέω ἕνωσις καί πίστις . ὁ μέν οὖν ἑνόω καί διακρίνω ὁ θεότης , κατά οὗτος φημί ὁ φυσικός αὐτός δύναμις , καί μετάδοσις . καί πρόοδος , καί μετοχή , καί πρόνοια , καί αγαθότητα , καί δωρεά , οὗτος καί γάρ ὁ θεολόγος περιεκτικώς , καθάπερ ἀκούω , ὑμνέω πᾶς ὁμοῦ ὁ ἱερός ὄνομα ὁ ὁ θεῖος φύσις ἰδίωμα , καί ὁ ἐνέργεια , ὁ δή καί κατά μέρος ἑξῆς ὑμνέω καί θεολογώ , καί οἰκεῖος τε καί θεοπρεπῶς ὁ ἀνάλογος ( καί συμφυής προσαρμόζω θεωνυμία ἕκαστος , οὗτος καί γάρ ὁ σκοπός αὐτός ὁ πάρειμι βιβλίσυ , αὐτόθεν εἰμί λαμβάνω , ἐκ ὁ ἤδη εἴρω αὐτός . ὁ ἑνόω καί γάρ , φημί , ὁ ὅλος θεότης εἰμί , ὁ ὑπεράγαθος , ὁ ὑπερθέω , ὁ ὑπερούσιος , ὁ ὑπέρζωος , ὁ ἰπέρσοφον . καί μετέ ὀλίγος · καί ὅσος ἐκ ὁ ἀγαθοπρεπής αὐτός δωρεά ὁ πᾶς ἀγαθός αἰτία κατονομάζω . ἐν δέ γε τῆ ἀρχή ὁ περί ἑνόω καί διακρίνω θεολογία οὗτος φημί ὁ λόγος οὐτάω πως φημί · οὗτος μέν οὖν καί ἐν ἄλμα Λόϊς ἐξετάζω ἐγώ ἀποδείκνυμι , ὁ πᾶς ἀεί ὁ θαοπρεπω θεωνύμιο οὖον μερικός , ἀλ ἐπί ὁ ὅλος , καί παντελής , καί ολόκληρος , καί πλήρης θεότης ὑπό ὁ λόγιος ὑμνέω . πάλιν , καί ἵνα συλλήβδην φημί τις , αὐτός ὁ θεαρχικός Λόγος φημί , ἐγώ καί ὁ πατήρ ἐν εἰμί , καί , Πάν Έσα ἔχω ὅς ἐμός εἰμί , καί , Πάν ὁ ἐμός σός εἰμί , καί πη σός ἐμός . καί αὖθις · ὅσος εἰμί ὁ πατήρ , καί αὐτός ὁ θεαρχικός πνεῦμα κοινωνικός καί ἡνωμένως ἀνατίθημι . καί μετέ ὀλίγος · ὁποῖος ἀναπτύσσω θεωνυμία ὀλικός ἐγχειρέω , ἐπί ὁ ὅλος αὐτός θεότης ἐκληπτέον . οὕτως μέν οὖν ὁ ὁ φυσικός ὁ Θεός ἕνωσις ὁ θεολόγος ὑποδείκνυμι , ὡς ἐν βραχύς καί ἐγώ δείκνυμι , ἀμέριστος καί κοινός οὗτος φημί ὁ θεαρχικός Τριάς . οὖον γάρ ὁ μέν ὅδε ὁ θεῖον προεπω , φημί , ὁ δέ ὅδε , ἀλλά κοινῶς , καί ἡνωμένως , καί ὀλικός , καί αδιαιοετος πᾶς ὁμοῦ πᾶς , ὡς εἷς καί ὁ αὐτός Θεός . καί εἰμί μή περί ὁ ὅλος θεότης φημί τις οὗτος εἴρω , φημί ὁ αὐτός , βλασφημέω καί ατοσχιζω ἄθεσμος τολμάω ὁ ὑπεραινέω ἑνάς . καί οὗτος εἰμί , καθάπερ εἴρω , ὁ κατά ὁ ἐνέργεια ἑνόω θεολογία ὁ θεότης . καί ὁ ιακεκριμενω δδʹ ὡσαύτως ἀκούω οὗτος , ευδιακρίτως ὁ θεολόγος καί σαφῶς καί εὔτακτος ὁροθετέω κατά ὁ ὑπόσχεσις . Θεία καί γάρ , φημί , διάκρισις εἰμί ὁ ἀγαθοπρεπής πρόοδος ὁ ἕνωσις ὁ θεῖος , ὑπερηνωμένως ἑαυτοῦ ἀγαθότης πληθύνω τε καί πολυπλασιάζω . καί πάλιος · Πάν γάρ ὁ θεῖον καί ὅσος ἐγώ ἐκφαίνω ὁ μετοχή μόνος γιγνώσκω . αὐτός δέ ὁποῖος ποτός εἰμί κατά ὁ οἰκεῖος ἀρχή καί ἵδρυσις , ὑπέρ νόος εἰμί καί πᾶς οὐσία καί γνῶσις . καί μικρός πρόειμι μετά ὁ σεπτός δηλαδή ὁ θεῖον Ιεροθέου θεολογία διάκρισις , φημί , θεῖος εἰμί φημί , ωσμιρητος , ὁ ἀγαθοπρεπής ὁ θεαρχία πρόοδος . δωρέω γάρ πᾶς ὁ εἰμί , καί ὑπερχέω ὁ ποῦ ὅλος ἀγαθός μετουσία , ἡνωμένως μέν διακρίνω , πληθύνω δέ ἑνικός , καί πολλαπλασιάζομαι ἀνεκφοίτητος . Κία ὁ πέμπτος δέ κεφάλαιος ὁ πάρειμι ἄρχω βιβλίον , καί περί ὁ εἰμί μέλλω θεολογέω , ὁ λόγος σκοπός , φημί , οὖον ὁ ὑπερούσιος οὐσία , ὅς ὑπερούσιος ἐκφαίνω · ἄρρητος γάρ οὗτος , καί ἄγνωστος εἰμί , καί παντελῶς ἀνακάπτω , καί αὐτός ὑπεραίρω ὁ ἕνωσις · ἀλλά ὁ οὐσιοποιός εἰς ὁ εἰμί πᾶς ὁ θεαρχικός οὐσιαρχία πρόοδος ὑμνέω , καί ἄλλος , ὅσος παρά ὁ θεολόγος οὗτος λαμβάνω ἐγώ ἐν ὁ τρίτος φθάνω ἤδη καταστρώνω λόγος , ἡνίκα δή καί ὁ περί θεῖος δύναμις σκοπέω . νῦν δέ σκοπέω , οἴομαι , δεῖ πρό ὁ ἄλλος , τίς ὁ διδάσκω οὗτος , καί θεολογέω οὗτος , καί πόθεν ἔχω ὁ τοιοῦτος μανθάνω , καί εἰμί δεῖ πείθω οὗτος ἀναμφιβόλως , ἢ μή . Πρῶτος μέν οὖν τοσοῦτος τίς εἰμί ὁ ὁ ἀνήρ ἀρετή , καί σοφία , καί θεολογικός ἐπιστήμη , καί θεωρία , καί ὁ διδασκαλικός μετά ὁ έγκριτος ὁ ἀπόστολος κατά πᾶς σχεδόν κράτος , ὅς δή καί ἄρχω εἶπον ὁ λόγος , ὡς εἰμί καί μή ὁ μαθητεύω ὁ κορυφαῖος ὁ ἀπόστολος καί