cogPG.PG151 583
αὐτοζωὴν εἰπεῖν τὸν Θεὸν καὶ τῆς αὐτοζοῆς ἢ εἰρήνης ἢ δυνάμειως ὑποστάτην . Τὰ μὲν γὰρ ἐκ τῶν ὄντων , καὶ μάλιστα ἐκ τῶν πρώτως ὄντων , ὡς αἴτιος πάντων τῶν ὄντων λέγεται · αὐτοδύναμις , φησί καὶ αὐτοζωὴ , καὶ ὅσα τοιαῦτα παρ´ ἡμῶν ὁ Θεὸς λίγεται , ὡς αἴτιος τῆς ὁπάρξεως αὐτῶν τούτων , ἀλλὰ δὴ καὶ τῶν δευτέρως καὶ κατακαηστικῶς λεγομένων ὄντων πάντων , δηλαδὴ τῶν κτισμάτων · αὐτὸς καὶ γὰρ μόνος ἐστὶν ὑποστάτης καὶ αἰτίας τῶν τε εἰρημένων μετοχῶν , δηλονότι τῶν δονάμειων καὶ ἐνεργειῶν ἑαυτοῦ , καὶ τῶν μετεχόντων αὐτῶν , λέγω δὴ τῶν κτισμάτων · τὰ δὲ , φησί , λέγεται , ὡς ὑπὲρ πάντα καὶ τὰ πρώτως ὄντα ὑπερψν ὑπερουσίως . Τῆς αὐτοζωῆς δὲ , φησίς κάλιν καὶ αὐτοειρήνης καὶ αὐτοδυνάμεας ὁ Θεὸς λέγεται ὑποστάτης , ὡς μὴ ταῦτα κατ´ οὐσίαν ὢν , ἀλλ´ ὑπὰρ ταῦτα μᾶλλον . Ἀιὰ τοῦτο καὶ γὰρ τὸ ὑπερὼν ὑπερουσίως προσέθηκεν , ἵνʹ ἐμφήνῃ ὡς ὐτὰ μὲν ὄυτα καθ´ ὕπαρξιν , αὐτὸς δὲ ὑπερὼν μᾶλλον ὡς ὑπερούσιος καὶ αἴτιος αὸτῶν . Ζητεῖς δὲ , φησὶ , τί ὅλως λέγομεν ὑπάρχειν τὸ αὐτοεῖναι ἢ τὴν αὐτοζωὴν , καὶ ὅσα λέγομεν ἐκ Θεοῦ πρώτως ὑφεστηκέναι , καὶ ἀπολύτως καὶ ἀρχηγικῶς εἶναι ; Τὸ δὲ , φαμὲν , οὐκ ἔστιν ἀγκύλον , τουτέστιν αἰνιγματῶδές τι καὶ δυσνόητον , ἀλλ´ εὐθὺ . καὶ ἁπλῆν τὴν διασάφησιν ἔχον . Ταῦτα δέ φησνν ᾤ ιδάσκαλος , ὅεικνὺς ὅτι τὸ μὲν εἶναι καὶ ἡ ζωὴ τῶν κτισμάτων πάντων , τῶν τε λογικῶν φημι καὶ ἀλόγων , καὶ δὴ καὶ τῶν ἄλλων , οὐκ ἀπολελυμένως ἔχει τὸ εἶναι , καὶ ζωὴ εἶναι , ὡς ἢ πρότερα ταῦτα ἐκείνων εἶναι , ὧν ἐστιν ὕπαρξις καὶ ζωὴ δηλονότι , ἢ δύνασθαι καὶ ὁπωσοῦν ἄνευ ἐκείνων τῶν δεκτικῶν αὐτῶν ὅλως καθ´ ἑαυτὰ ζῇν ἢ ὑπάρχειν . Αἱ δὲ τοῦ Θεοῦ δωρεαὶ καὶ φυσικαὶ δυνάμεις ἐκεῖναι αἱ ὑπ´ . αθτοῦ πρὸς μετοχὴν τῶν κτισμάτων προβαλλόμεναι οὐ συμπεπλεγμένως τινὶ τῶν μετεχόντων κτισμάτων ἔχουσι τὸ εἶναι , ἀλλ´ ἐν τῇ οὐσίᾳ τοῦ Θεοῦ θεωρούμεναι , καθάπερ εἴρηται , ἀπολελυμένως εἰσὶν ὡς φοσικὰ τοῦ Θεοῦ · ἀναίτια γὰρ ὥσπερ ἡ φύσις τοῦ θεοῦ , ὡς δέ καὶ τὰ αὐτοῦ φυσικὰ κατὰ τὸ τελικὸν λεγόμενον αἴτιον . Οὐκ ἀπολύτως δὲ μόνον , ἀλλὰ καὶ ἀρχηγικῶς ἔχουσι τὸ εἶναι καὶ τὴν ζωήν , καὶ τἄλλα πάντα ὅσαπέρ εἰσιν , ὡς τὴν ἁρχὴν ἔχοντα πάντων τῶν ὄντων καὶ ζώντων , μεθεκτῶς ἐχόντων ἐκεῖθεν ταῦτα , κτὶ ἀποτελεσμάτον ὄντων τῶν θείον ἐνεργειῶν , καὶ δυνάμεων ἐκείνων . Τούτων καὶ γλρ τῶν μετοχών , ὸ αὐτὸς οὗτός φησι θεολόγος , τὰ ὄντα οἰκείως ἑαυτοῖς μετέχοντα , καὶ ὄντα καὶ ζῶντα καὶ ἔνθεα καὶ ἔστι καὶ λέγεται , καὶ τἄλλα ὡσαύτως · ὡσὰν εἰ καὶ τὴν οἰκίαν ἀποτέλετμά τις λέγοι τῆς τοῦ οἰκοδόμου τέχνης , καὶ τὸν πρίονα καὶ τὸ τρύπανον τῆς χαλκευτικῆς ὡσαύτως , τῶν μὲν τεχνῶν δηλονότι προῦπαρχουτῶν ἐν τῇ διανοίᾳ καὶ τῇ ψυχῇ τοῦ τεχνίτου , προαγομένων δ´ ἐκεῖθεν εἰς ἐνέργειαν , ὁπόταν ἐκεῖνος δηλαγὴ βουληθῆ , κἀν τῇ ἐνεργεία δὲ καὶ μετὰ τὸ ἀποτέλεσμα παρὰ τῷ κεκτημένῳ τεχνίτῃ μενουσῶν οὐδὲν ἦττον ὠσαύτως . ὑπὲρ τὰ προῤῥηθέντα . Αὐτῆς γὰρ ἐκείνης τῆς τοῦ Θεοῦ φυσικῆς ἐνεργείας καὶ τῆς χάριτος μετέχουσιν ἐναργῶς οἱ κεχαριτωμένοι τε καὶ τεθαωμένοι · διὸ καὶ ὁμοίωσις εἴρηται Θεοῦ τοῦτο , καὶ θεοὶ χρηματίζουσι κατ´ αὐτήν γε τὴν χάριν οἱ Πνεύματι καταἘούμενοι τῆς ὑπορφυοῦς ὅωρεᾶς ταύτης , καὶ πρὸς ἐτέρους ἐκπέμπουσι ταύτην , ὡς καὶ ὁ μέγας φησὲ περὶ τούτου Βασίλειος ἔν γε τοῖς ὅπερ τοῦ θείου Πνεύματος λόγοις . Αἰ πνευματοφόροι ψυχαὶ γὰρ , σησὶν , ἐλλαμφθεῖσαι παρὰ τοῦ Πνεύματος , αὗται τε ἀπστελοῦνται Πνεύματι , καὶ εἰς ἑτέρους τὴν χάριν ἔξαποστέλλουσι . Καὶ αζθις · Ὡς ἡ δύναμις τοῦ ὁρᾷς ἐν τῷ ὑγιαίνοντι ὀφθαλμῷ οὕτως ἡ ἐνέργεια τοῦ Πνεύματος ἐν τῇ κεκαθαρμένῃ ψυχῇ · καὶ ὡς ἡ τέχνη ἄν τῷ ἀναλαβόντι αὐτὴν , οὕτως ἡ χάρις τοῦ Πνεόματος ἐν τῷ ὑποδεξαμένο , ἀεὶ μὲν συμπαροῦσα , σύχὶ δὲ καὶ ἐνεργοῦσα διηνεκῶς . Ετα κατασκευάζων αὖθις τὸν λόγον ὁ ἱερὸς Διονύσιος , καὶ δεικνὺς πῶς εὐνύς ἐστι καὶ ἁπλῆν τὴν διασάφησιν ἔχων , ἐπάγει · Οὐ γὰρ οὐσίαν τινὰ θείαν ἢ ἀγγελικὴν εἶναί φαμεν τὸ αὐτοεῖναι , τοῦ εἶναι τὰ ὄντα πάντα αἰτίαν · μόνον γὰρ τοῦ εἶναι πάντα τὰ ὄντα , καὶ αὐτὸ τὸ εἶναι , τὸ ὑπερούσιον , ἀρχὴ , οὐσία καὶ αἴτισν · καὶ ὅσα τούτων ξῆς ἤδη φθάσας ὁ διδάσκαλος εἴρηκε , τὸν μὲν Ἐλληνικὸν ὕθλον τῆς πολυθεὶας μετὰ τῶν Πλατωνικῶν ἰδεῶν ἐκβάλλων , καὶ πρός γε ἔτι τὴν τῶν Ἀγγελετῶν λεγομένην αἵρεσιν , ἀγγέλοις τὸ πᾶν ὡς θεοῖς τιτιν ὑποκεῖσθαι ληροῦσαν , ἦν γὰρ τότε καὶ ταῦτα , τὸ δ´ αἴτιον πάντων καὶ ὑπερούσιον καὶ ἀμέθεκτον τοῦ Θεοῦ κατ´ αὐτό γε τοῦτο διδάσκων , καὶ τὸ μεθεκτὸν ὡσαύτως αὐτοῦ καὶ κοινωνικὸν ἐν τοῖς κτίσμασι , κατὰ τὰς ἐκδεδομένας ἐξ αὐτοῦ προνοητικὰς δυνάμεις καὶ αὐτομετοχὰς ταύτας , ὡν . φησί , τὰ ὄντα οἰκείως ἑαυτοῖς μετέχοντα καὶ ὄντα καὶ ζῶντα καὶ ἔνθεα καὶ ἔστι καὶ λέγεται καὶ τἄλλα ὡσαύτως . Οὕτω κάλλιστα καὶ σοφώτατα τῷ ὄντι τοὺς ἑαυτοῦ λόγους ὁ σοφὸς ἐξηγήσατό τε καὶ ἐδίδαξεν αὐτόν τε τὸν ἐρωτῶντα , καὶ μετ´ ἐκεῖνον πάντας τοὺς βουλομένους , ὡς μηδέν τι γρῖφον καὶ ἀσαφὲς αὐτοῖς ἐναφεῖναι μηδοπωστιοῦν , κατὰ τὸν ἑαυτοῦ λόγον . Σὺ δὲ τί φῇς , ὦ ἑταῖρε , πρὸς ταῦτα ; Συνῆκας νῦν γοῦν καὶ αὐτὸς τῶν σαφῶς τε καὶ εὐθέως , ὡς αὐτός φησι , παρ´ αὐτοῦ λεγομένωνς ἢ τὸ ὑπέστησε καὶ τὸ ὑπεστήσατο καὶ τὸν ὑποστάτην ἀντὶ τοῦ κείστου λαβάνων , καὶ αὖθις περὶ τὰ αὐτὰ στρέφῃ καὶ ὡς πεμὰ κτισμάτων ἔτι διανοῇ τῶν θείων τούτων καὶ ὑψηλῶν ὀνομάτων τοῦ Θεοῦ καὶ πραγμάτων , καὶ οὐδ´ αὐνὸ τοῦτό σε πρὸς εὐλάβειαν ἄγει τέως , τὸ καὶ ὀνόματα τοῦ πάντων Θεοῦ ταυτὶ προσειρῆσθαι , καὶ ὅτι καὶ θεῖα ταῦτα συνεχῶς ἀποκαλεῖ , καὶ τοὺς περὶ αὐτὸν λόγους ὕμνους πολλάκις ὁ μέγας οὖτος προσαγορεύει , καὶ οὐχ ἁπλῶς ὕμνους , ἀλλ´ ὕμνους αὐτῆς τῆς μακαρίας καὶ πάντων κυρίας Τριάδος , ἢν μόνην ὡς δεσπότιν ἡξύμπασα τῶν νοητῶν τε καὶ αἰσθητῶν ὑμνεῖ κτίσις ; ὲ τῶν κτιστῶν αὐτὸ καθ´ ἑαυτὸ θεῖόν τις ἤκουσε καλούμενον , εἰπέ μοι , ποτὲ καὶ θεοπρεπῶς ἀνυμνούμενον πρὸς τῶν ἱερῶν θεολόγων ; ΓΙῶς δὲ καὶ κτισμάτων κατὰ σὲ τὰ ὄντα μετέχοντα , ὅντα καὶ ζῶντα ,
Lemmas: αὐτοζωή εἶπον ὁ θεός καί ὁ αυτοεζομαι ἢ εἰρήνη ἢ δυνάμυις ὑποστάτης . ὁ μέν γάρ ἐκ ὁ εἰμί , καί μάλιστα ἐκ ὁ πρῶτος εἰμί , ὡς αἴτιος πᾶς ὁ εἰμί λέγω · αὐτοδύναμις , φημί καί αὐτοζωή , καί ὅσος τοιοῦτος παρ´ ἐγώ ὁ θεός λίγω , ὡς αἴτιος ὁ ὁπάρξεως αὐτός οὗτος , ἀλλά δή καί ὁ δύο καί κατακαηστικῶς λέγω εἰμί πᾶς , δηλαδή ὁ κτίσμα · αὐτός καί γάρ μόνος εἰμί ὑποστάτης καί αἴτιος ὁ τε εἴρω μετοχή , δηλονότι ὁ δονάμειων καί ἐνέργεια ἑαυτοῦ , καί ὁ μετέχω αὐτός , λέγω δή ὁ κτίσμα · ὁ δέ , φημί , λέγω , ὡς ὑπέρ πᾶς καί ὁ πρῶτος εἰμί ὑπερψν ὑπερούσιος . ὁ αὐτοζωή δέ , φημί Καλίν καί αὐτοειρήνη καί αὐτοδύναμος ὁ θεός λέγω ὑποστάτης , ὡς μή οὗτος κατ´ οὐσία εἰμί , ἀλ ὑπάρ οὗτος μᾶλλον . Αἶα οὗτος καί γάρ ὁ ὑπεῖπον ὑπερούσιος προστίθημι , ἵνα ἐμφαίνω ὡς ὐτὰ μέν οὐτάω καθ´ ὕπαρξις , αὐτός δέ ὑπεῖπον μᾶλλον ὡς ὑπερούσιος καί αἴτιος αὸτῶν . ζητέω δέ , φημί , τίς ὅλως λέγω ὑπάρχω ὁ αυτοειμι ἢ ὁ αὐτοζωή , καί ὅσος λέγω ἐκ Θεός πρῶτος ὑφίστημι , καί ἀπόλυτος καί ἀρχηγικός εἰμί ; ὁ δέ , φημί , οὐ εἰμί ἀγκύλος , τουτέστιν αινιγματώδης τίς καί δυσνόητος , ἀλ εὐθύς2 . καί ἁπλόος ὁ διασάφησις ἔχω . οὗτος δέ φημί ᾤ ιδάσκαλος , ὅς ὅτι ὁ μέν εἰμί καί ὁ ζωή ὁ κτίσμα πᾶς , ὁ τε λογικός φημί καί ἄλογος , καί δή καί ὁ ἄλλος , οὐ ἀπολελυμένως ἔχω ὁ εἰμί , καί ζωή εἰμί , ὡς ἢ πρότερος οὗτος ἐκεῖνος εἰμί , ὅς εἰμί ὕπαρξις καί ζωή δηλονότι , ἢ δύναμαι καί ὁπωσοῦν ἄνευ ἐκεῖνος ὁ δεκτικός αὐτός ὅλως καθ´ ἑαυτοῦ ζάω ἢ ὑπάρχω . ὁ δέ ὁ Θεός δωρεά καί φυσικός δύναμις ἐκεῖνος ὁ ὑπό . αθτοῦ πρός μετοχή ὁ κτίσμα προβάλλω οὖον συμπεπλεγμένως τις ὁ μετέχω κτίσμα ἔχω ὁ εἰμί , ἀλ ἐν ὁ οὐσία ὁ Θεός θεωρέω , καθάπερ εἴρω , ἀπολελυμένως εἰμί ὡς φοσικας ὁ Θεός · ἀναίτιος γάρ ὥσπερ ὁ φύσις ὁ θεός , ὡς δέ καί ὁ αὐτός φυσικός κατά ὁ τελικός λέγω αἴτιος . οὐ ἀπόλυτος δέ μόνος , ἀλλά καί ἀρχηγικός ἔχω ὁ εἰμί καί ὁ ζωή , καί ἄλλος πᾶς ὅσος εἰμί , ὡς ὁ ἀρχή ἔχω πᾶς ὁ εἰμί καί ζῶ , μεθεκτός ἔχω ἐκεῖθεν οὗτος , κτίς ἀποτέλεσμα εἰμί ὁ θεῖον ἐνέργεια , καί δύναμις ἐκεῖνος . οὗτος καί γλρ ὁ μετοχή , ο αὐτός οὗτος φημί θεολόγος , ὁ εἰμί οἰκεῖος ἑαυτοῦ μετέχω , καί εἰμί καί ζῶ καί ἔνθεος καί εἰμί καί λέγω , καί ἄλλος ὡσαύτως · ὡσάν εἰμί καί ὁ οἰκίον ἀποτέλεσμα τις λέγω ὁ ὁ οἰκοδόμος τέχνη , καί ὁ πρίων καί ὁ τρύπανον ὁ χαλκευτικός ὡσαύτως , ὁ μέν τέχνη δηλονότι προυπαρχουος ἐν ὁ διάνοια καί ὁ Ψυχή ὁ τεχνίτης , προάγω δδʹ ἐκεῖθεν εἰς ἐνέργεια , ὁπόταν ἐκεῖνος δηλαγὴ βούλομαι , ἐν ὁ ἐνέργεια δέ καί μετά ὁ ἀποτέλεσμα παρά ὁ κτάομαι τεχνίτης Μένων οὐδείς ἀίσσω ὡσαύτως . ὑπέρ ὁ προλέγω . αὐτός γάρ ἐκεῖνος ὁ ὁ Θεός φυσικός ἐνέργεια καί ὁ χάρις μετέχω ἐναργής ὁ χαριτόω τε καί θεάομαι · διό καί ὁμοίωσις εἴρω Θεός οὗτος , καί θεός χρηματίζω κατ´ αὐτός γε ὁ χάρις ὁ πνεῦμα καταεουμενοω ὁ ὑπορφυοῦς ὅρος οὗτος , καί πρός ἕτερος ἐκπέμπω οὗτος , ὡς καί ὁ μέγας φημί περί οὗτος Βασίλειος ἐν γε ὁ ὅσπερ ὁ θεῖον πνεῦμα λόγος . ὁ πνευματοφόρος ψυχή γάρ , σός , ἐλλάμπω παρά ὁ πνεῦμα , οὗτος τε ἀποστέλλω πνεῦμα , καί εἰς ἕτερος ὁ χάρις ἐξαποστέλλω . καί αζθις · ὡς ὁ δύναμις ὁ ὁράω ἐν ὁ ὑγιαίνω ὀφθαλμός οὕτως ὁ ἐνέργεια ὁ πνεῦμα ἐν ὁ κκ́γαθαρμαι Ψυχή · καί ὡς ὁ τέχνη ἄν ὁ ἀναλαμβάνω αὐτός , οὕτως ὁ χάρις ὁ πνεομα ἐν ὁ ὑποδείκνυμι , ἀεί μέν συμπάρειμι , σύχὶ δέ καί ἐνεργέω διηνεκής . ἔτης κατασκευάζω αὖθις ὁ λόγος ὁ ἱερός Διονύσιος , καί δείκνυμι πῶς εὐνύς εἰμί καί ἁπλόος ὁ διασάφησις ἔχω , ἐπάγω · οὖον γάρ οὐσία τις θεῖος ἢ ἀγγελικός εἰμί φημί ὁ αυτοειμι , ὁ εἰμί ὁ εἰμί πᾶς αἴτιος · μόνος γάρ ὁ εἰμί πᾶς ὁ εἰμί , καί αὐτός ὁ εἰμί , ὁ ὑπερούσιος , ἀρχή , οὐσία καί αἴτις · καί ὅσος οὗτος ξέω ἤδη φθάνω ὁ διδάσκαλος εἴρω , ὁ μέν Ἑλληνικός ὕθλος ὁ πολυθεΐα μετά ὁ πλατωνικός ἰδέα ἐκβάλλω , καί πρός γε ἔτι ὁ ὁ ἀγγέλλω λέγω αἵρεσις , ἄγγελος ὁ πᾶς ὡς θεός τιτίς ὑπόκειμαι ληρέω , εἰμί γάρ τότε καί οὗτος , ὁ δδʹ αἴτιος πᾶς καί ὑπερούσιος καί ἀμέθεκτος ὁ Θεός κατ´ αὐτός γε οὗτος διδάσκω , καί ὁ μεθεκτός ὡσαύτως αὐτός καί κοινωνικός ἐν ὁ κτίσμα , κατά ὁ ἐκδίδωμι ἐκ αὐτός προνοητικός δύναμις καί αὐτομετοχή οὗτος , ὡς . φημί , ὁ εἰμί οἰκεῖος ἑαυτοῦ μετέχω καί εἰμί καί ζῶ καί ἔνθεος καί εἰμί καί λέγω καί ἄλλος ὡσαύτως . οὕτως καλῶς καί σοφός ὁ εἰμί ὁ ἑαυτοῦ λόγος ὁ σοφός ἐξηγέομαι τε καί διδάσκω αὐτός τε ὁ ἐρωτάω , καί μετέ ἐκεῖνος πᾶς ὁ βούλομαι , ὡς μηδείς τίς γρῖφος καί ἀσαφής αὐτός ἐναφίημι μηδοπωστιοῦν , κατά ὁ ἑαυτοῦ λόγος . σύ δέ τίς φημί , εἰμί ἑταῖρος , πρός οὗτος ; συνίημι νῦν γοῦν καί αὐτός ὁ σαφῶς τε καί εὐθύς , ὡς αὐτός φημί , παρ´ αὐτός λέγω ἢ ὁ ὑφίστημι καί ὁ ὑφίστημι καί ὁ ὑποστάτης ἀντί ὁ κείστου λάβανος , καί αὖθις περί ὁ αὐτός στρέφω καί ὡς Πέμα κτίσμα ἔτι διανοέομαι ὁ θεῖον οὗτος καί ὑψηλός ὄνομα ὁ Θεός καί πρᾶγμα , καί οὐδός αὐνὸ οὗτος σύ πρός εὐλάβεια ἄγω τέως , ὁ καί ὄνομα ὁ πᾶς Θεός οὗτος προσλέγω , καί ὅτι καί θεῖον οὗτος συνεχῶς ἀποκαλέω , καί ὁ περί αὐτός λόγος ὕμνος πολλάκις ὁ μέγας οὗτος προσαγορεύω , καί οὐ ἁπλόος ὕμνος , ἀλ ὕμνος αὐτός ὁ μακάριος καί πᾶς κύριος Τριάς , εἄν μόνος ὡς δεσπότις ἡξύμπασα ὁ νοητός τε καί αἰσθητής ὑμνέω κτίσις ; ε ὁ κτίστης αὐτός καθ´ ἑαυτοῦ θεῖος1 τις ἀκούω καλέω , εἶπον ἐγώ , ποτέ καί θεοπρεπῶς ἀνυμνέω πρός ὁ ἱερός θεολόγος ; Γῶς δέ καί κτίσμα κατά σύ ὁ εἰμί μετέχω , ὅντα καί ζῶ ,