cogPG.PG151 17
προσέχουσι · τὴν μὲν γὰρ ὑπὲρ ἀφέσεως ἀμαρτημάτων προσευχήν τε καὶ δέησιν ἀνύσιμον μὲν ποιεῖ μετὰ τὴν ἀποχὴν τῶν κακῶν ἡ πίστις καὶ ἡ κατάνυξις , ἀνήνυτον δὲ ἡ ἀπόγνωσις καὶ ἡ πώρωσις . Τὴν δὲ ὑπὲρ ὧν εὖ παρὰ Θεοῦ πεπόνθαμεν εὐχαριστίαν εὐπρόσδεκτον μὲν ἡ ταπείνωσις ποιεῖ , καὶ τὸ μὴ κατεπαίρεσθαι τῶν οὐκ ἐχόντων , ἀπρόσδεκτον δὲ ἡ ἐπὶ τούτοις ἔπαρσις , ὡς οἰκείᾳ σπουδῇ καὶ γνώσει προσγινομένοις , καὶ ἡ πρὸς τοὺς μὴ κεκτημένους κατάκρισις . ἅπερ ἄμφωνοσῶν , ὀ Φαρισαῖος , παρὰ´ ἑαυτοῦ καὶ τῶν οἰκείων λόγων ἐλέγχεται · ἀναβὰς γὰρ εἰς τὸ ἱερὸν , εὐχαριστήσων , οὐ δεησόμενος , ἔπαρσιν καὶ κατάκρισιν ἀφρόνως τε καὶ ἀθλίως τῇ πρὸς Θεὸν εὐχαριστίᾳ κατέμιξε . « Σταθεὶς γὰρ φησὶν , οὗτος πρὸς ἐαυτὸν ταῦτα ποοσηύχετο · Ὁ Θεος , εὐχαριστῶ σοι , ὅτι οὐκ εἰμὶ ὥσπερ οἱ λοιποὶ τῶν ἀνθρώπων , ἅρπαγες , ἄδικοι , μοιχοί . » Τὸ στῆναι τὸν Φαρισαῖον οὐ τὴν δουλικὴν παράστασιν , ἀλλὰ τὴν ἀπηρυθριασμένην ἀνάτασιν δηλοῖ , τὴν ἀντικειμένην τῷ μηδὲ τοὺς ὀφθαλμοὺς θαῤῥοῦντι πρὸς οὐρανὸν ὑπὸ ταπεινώσεως ἆραι . Εἰκότως δὲ πρὸς ἑαυτὸν ὃ Φαρισαῖος προσηύχετο · οὐ γὰρ ἀνέβαινε πρὸς τὸν Θεὸν , εἰ καὶ οὐκ ἐλάνθανε τὸν καθήμενον ἐπὶ τῶν Χερουβὶμ , καὶ ἐπιβλέποντα τὰ ἔσχατα τῶν ἀβύσσων . Ἡ αὐτοῦ τοιαύτη προσευχή · Εὐχαριστῶ σοι γὰρ , εἰπὼν , οὐκ ἐπήνεγκεν , ὅτι δωρεὰν , ὡς ἀσθενῆ πρὸς ἀντιπαράταξιν , ἐλεήσας ἔδωκάς μοι τὴν ἁπὸ τῶν τοῦ πονηροῦ παγίδων ἐλευθερίαν · ἀνδρεῖον γάρ ἐστι κατὰ ψυχὴν , ἀδελφοί , τὸ κρατηθέντα ταῖς τοῦ ἐχθροῦ πάγαις , καὶ περιπασόντα τοῖς βρόχοις τῆς ἀμαρτίας , δυνηθῆναι τῇ μετανοίᾳ διαφυγεῖν . Διὰ τοῦτο προνοίᾳ μείζονι τὰ καθ´ ἡμᾶς διευθύνεται , καὶ πολλάκις μικρὸν ἡ μὴ δὲν σπουδάσαντες , πολλῶν καὶ μεγάλων παθῶν ἀνώτεροι σὐν Θεῷ διεμείναμεν , συμπαθῶς κουφισθέντες διὰ τὴν ἡμετέραν ἀσθένειαν · καὶ δεῖ τῆς δωρεᾶς ἐπιγνώμονας ἡμᾶς εἶναι , καὶ ταπεινοῦσθαι τοῦ παρασχόντος ἐνώπιον , ἀλλὰ μὴ ἐπαίρεσθαι . Ὁ δὲ φαρισαῖος , Εὐχαριστῶ σοι , φησὶν , ὁ Θεός · οὐχ ὅτι ἔλαβον βοήθειάν τινα παρὰ σοῦ , ἀλλ´ ὅτι οὐκ εἰμὶ ὥσπερ οἱ λοιποὶ τῶν ἀνθρώπων · ὡς ἂν οἵκοθεν καὶ παρὰ´ ἑαυτοῦ , καὶ ἐξ οἰκείας ἔχων δυνάμεως τὸ μὴ εἶναι ἅρπαξ , καὶ μοιχὸς καὶ ἄδικος , εἴπερ ἄρα οὐκ ἦν · οὐ γὰρ προσεῖχεν ἑαυτῷ , ἵνα δίκαιος εἴη πιστεύεσθαι περὶ ἐαυτοῦ λέγων , ἀλλὰ πάντας μᾶλλον ἔβλεπεν ἢ ἑαυτὸν , καὶ πάντας , ὢ τῆς ἀπονοέας ! ἐξουδενῶν , ἕνα μόνον ὤετο δίκαιον εἶναι καὶ σώφρονα , ἑαυτόν · « Οὐκ εἰμὶ γὰρ , φησίν , ὥσπερ οἱ λοιποὶ τῶν ἀνθρώπων , ἅρπαγες , ἄδικοι , μοιχοί , ἢ καὶ ὡς οὗτος ὁ Τελώνης » Τῆς ἀνοίας , εἶπεν ἄν τις πρὸς αὐτόν · καὶ εἰ πλὴν σοῦ πάντες ἄδικοί τε καὶ ἄρπαγες , τίς ὁ τὴν ἁρπαγὴν καὶ τὴν κάκωσιν ὑφιστάμενος ; τί δὲ καὶ ὁ Τελώνης οὐτος ; καὶ ἡ τούτου κατ´ ἐξοχὴν προσθήκη ; οὐχ εἰς ὤν ἁπάντων μετὰ τῶν λοιπῶν καὶ οὗτος τῇ παρὰ σοῦ κοινῆς καὶ ὡς εἰπεῖν οἰκουμενικῇ κατακρίσει συμπεριείληπται ; ἢ διπλασίας ἔδει τούτῳ τῆς καταδίκης , ὡς ὑπὸ τοὺς ὡαρισαϊκοὺς σοὺς ὀφθαλμοὺς , εἰ καὶ μακρὰν ἑστῶἄδικον
Lemmas: προσέχω · ὁ μέν γάρ ὑπέρ ἄφεσις ἁμάρτημα προσευχή τε καί δέησις ἀνύσιμος μέν ποιέω μετά ὁ ἀποχή ὁ κακός ὁ πίστις καί ὁ κατάνυξις , ἀνήνυτος δέ ὁ ἀπόγνωσις καί ὁ πώρωσις . ὁ δέ ὑπέρ ὅς εὕω παρά Θεός πάσχω εὐχαριστία εὐπρόσδεκτος μέν ὁ ταπείνωσις ποιέω , καί ὁ μή κατεπαίρω ὁ οὐ ἔχω , ἀπρόσδεκτος δέ ὁ ἐπί οὗτος ἔπαρσις , ὡς οἰκεῖος σπουδή καί γνῶσις προσγίγνομαι , καί ὁ πρός ὁ μή κτάομαι κατάκρισις . ὅσπερ αμφωνοσος , ὁ Φαρισαῖος , παρά ἑαυτοῦ καί ὁ οἰκέω λόγος ἐλέγχω · ἀναβαίνω γάρ εἰς ὁ ἱερόν , εὐχαριστέω , οὖον δήω , ἔπαρσις καί κατάκρισις ἄφρων τε καί ἄθλιος ὁ πρός θεός εὐχαριστία καταμείγνυμι . « ἵστημι γάρ φημί , οὗτος πρός ἑαυτοῦ οὗτος ποοσηύχετο · ὁ θεός , εὐχαριστέω σύ , ὅτι οὐ εἰμί ὥσπερ ὁ λοιπός ὁ ἄνθρωπος , ἅρπαξ , ἄδικος , μοιχός . » ὁ ἵστημι ὁ Φαρισαῖος οὖον ὁ δουλικός παράστασις , ἀλλά ὁ ἀπερυθριάω ἀνάτασις δηλόω , ὁ ἀντίκειμαι ὁ μηδέ ὁ ὀφθαλμός ῥαθαίνω πρός οὐρανός ὑπό ταπείνωσις ἀείρω . εἰκότως δέ πρός ἑαυτοῦ ὅς Φαρισαῖος προσεύχομαι · οὖον γάρ ἀναβαίνω πρός ὁ θεός , εἰμί καί οὐ λανθάνω ὁ κάθημαι ἐπί ὁ χερουβίν , καί ἐπιβλέπω ὁ ἔσχατος ὁ ἄβυσσος . ὁ αὐτός τοιοῦτος προσευχή · εὐχαριστέω σύ γάρ , εἶπον , οὐ ἐπιφέρω , ὅτι δωρεά , ὡς ἀσθενής πρός ἀντιπαράταξις , ἐλεέω δίδωμι ἐγώ ὁ ἀπό ὁ ὁ πονηρός παγίς ἐλευθερία · ἀνδρεῖος γάρ εἰμί κατά ψυχή , ἀδελφός , ὁ κρατέω ὁ ὁ ἐχθρός πάγη , καί περιπάσσω ὁ βρόχος ὁ ἁμαρτία , δύναμαι ὁ μετάνοια διαφεύγω . Ζεύς οὗτος πρόνοια μείζων ὁ καθ´ ἐγώ διευθύνω , καί πολλάκις μικρός ὁ μή δέν σπουδάζω , πολύς καί μέγας πάθος ἀνώτερος σῦς Θεός διαμένω , συμπαθής κουφίζω διά ὁ ἡμέτερος ἀσθένεια · καί δεῖ ὁ δωρεά ἐπιγνώμων ἐγώ εἰμί , καί ταπεινόω ὁ παρέχω ἐνώπιος , ἀλλά μή ἐπαίρω . ὁ δέ Φαρισαῖος , εὐχαριστέω σύ , φημί , ὁ Θεός · οὐ ὅτι λαμβάνω βοήθεια τις παρά σύ , ἀλ ὅτι οὐ εἰμί ὥσπερ ὁ λοιπός ὁ ἄνθρωπος · ὡς εἄν οἴκοθεν καί παρά ἑαυτοῦ , καί ἐκ οἰκεῖος ἔχω δύναμις ὁ μή εἰμί ἅρπαξ , καί μοιχός καί ἄδικος , εἴπερ ἄρα οὐ εἰμί · οὖον γάρ προσέχω ἑαυτοῦ , ἵνα δίκαιος εἰμί πιστεύω περί ἑαυτοῦ λέγω , ἀλλά πᾶς μᾶλλον βλέπω ἢ ἑαυτοῦ , καί πᾶς , ὦ ὁ ἀπονοέω ! ἐξουδενέω , εἷς μόνος οἴομαι Δίκαιος εἰμί καί σώφρων , ἑαυτοῦ · « οὐ εἰμί γάρ , φημί , ὥσπερ ὁ λοιπός ὁ ἄνθρωπος , ἅρπαξ , ἄδικος , μοιχός , ἢ καί ὡς οὗτος ὁ Τελώνης » ὁ ἄνοια , εἶπον ἄν τις πρός αὐτός · καί εἰμί πλήν σύ πᾶς ἄδικος τε καί ἅρπαξ , τίς ὁ ὁ ἁρπαγή καί ὁ κάκωσις ὑφίστημι ; τίς δέ καί ὁ Τελώνης οὐτος ; καί ὁ οὗτος κατ´ ἐξοχή προσθήκη ; οὐ εἰς εἰμί ἅπας μετά ὁ λοιπός καί οὗτος ὁ παρά σύ κοινός καί ὡς εἶπον οἰκουμενικός κατάκρισις συμπεριλαμβάνω ; ἢ διπλάσιος ἐσθίω οὗτος ὁ καταδίκη , ὡς ὑπό ὁ ωαρισαικα σός ὀφθαλμός , εἰμί καί μακράν ἑστῶἄδικον