cogPG.PG151 134
Ἀλλὰ καὶ τὸ μεταξὺ κείμενον · « Υμεῖς προσκυνεῖτε ὃ οὐκ οἴδατε , ἡμεῖς προσκυνοῦμεν ὃ οἴδαμεν , ὅτι ἡ σωτηρία ἐκ τῶν Ἰουδαίων ἐστί · » πρὸς μὲν τὸν ἐκείνης λόγον ὡς ἀπόκρισίς ἐστιν , ἅμα δὲ καὶ τοῖς οἰκείοις λόγοις ἐστὶν ἀκόλουθον · τοῦτο γάρ φησιν ὡς ἡμεῖς οἱ Ἰουδαῖοι · συντάττει γὰρ καὶ ἑαυτὸν ἐκείνοις , ὡς ἐξ ἐκείνων ὄντα κατὰ σάρκα . Ἡμεῖς οὖν , φησὶν , οἱ μὴ καταψευδόμενοι τοῦ ὀνόματος , ἀλλ´ ἐπιγινώσκοντες τὰ ἡμέτερα , τοῦτο κατὰ τὴν προσκύνησιν ὑμῶν τῶν Σαμαρειτῶν διαφέρομεν , ὅτι γινώσκομεν διὰ τοῦτο τὴν προσκύνησιν ἐν Ἰουδαίᾳ τελεῖσθαι νομιζομένην , ὅτι ἐκ τῶν Ἰουδαίων ἡ σωτηρία παντὸς τοῦ κόσμου , τουτέστιν ὁ Χριστὸς ἐλεύσεται . Ὅτι δὲ οὐκέτι μέλλει , αὐτὸς γὰρ ἣν , οὐκ εἶπεν ὅτι Ἡ σωτηρία ἐκ τῶν Ἰουδαίων ἔσται , ἀλλ´ ὅτι ἔστιν . « Ἀλλ´ ἔρχεται , φησὶν , ὥρα καὶ νῦν ἔστι . » Καὶ ταῦτα προφητικά · τὸ μὲν γὰρ ἔρχεται , ὅτι οὔπω ἐτελέσθη , τελεσθήσεται δέ · τὸ δὲ νῦν ἔστιν , ἐπειδήπερ ἑώρα ταύτην ὅσον οὔπω πιστεύουσαν , καὶ πνευματικῶς καὶ ἀληθῶς προσκυνοῦσαν · « Ἔρχεται οὕν , φησὶν , ὥρα καὶ νῦν ἔστιν , ὅτε οἱ ἀληθινοὶ προσκυνηταὶ προσκυνήσουσι τῷ Πατρὶ ἐν πνεύματι καὶ ἀληθείᾳ · » ὁ γὰρ ἀνωτάτω καὶ προσκυνητὸς Πατὴρ Πατὴρ αὐτοαληθείας ἐστὶ , δηλονότι τοῦ μονογενοῦς Χίου , καὶ πνεῦμα ἀληθείας ἔχει , τὸ Πνεῦμα τὸ ἀγιον , καὶ οἱ ἐν αὐτοῖς τοῦτον προσκυνοῦντες , καὶ ὡς οὖτω πιστεύοντες καὶ ὡς διὰ τούτων ἐνεργούμενοι Τὸ Πνεῦμα γάρ ἐστι , φησὶν ὁ Ἀπόστολος , δι´ οὗ προσκυνοῦμεν , καὶ δι´ οὗ προσευχόμεθα · » καὶ · « Οὐδεὶς ἔρχεται πρὸς τὸν Πατέρα , εἰ μὴ δι´ ἐμοῦ , » ὁ τοῦ Θεοῦ Μονογενής φησιν . Οἱ οὖν οὕτως ἐν πνεύματι τὸν ἀνωτάτω Πατέρα προσκυνοῦντες , οὗτοί εἰσιν οἱ ἀληθινοὶ προσκυνηταί . Ἐπεὶ δὲ καὶ τὰ Ἰεροσόλυμα , καὶ τὴν Σαμάρειαν ἐξέβαλεν , ἵνα μή τις νομίσῃ τόπον ἔτερον ἀντεισαχθήσεσθαι μέλλειν , διὰ τῶν ἑξῆς ἀπάγει πάλιν τὸν ἀκροώμενον πάσης σωματικῆς ἐννοίας καὶ τόπου καὶ προσκυνήσεως , « Πνεῦμα , λέγων , ὁ Θεὸς , καὶ τοὺς προσκυνοῦντας αὐτὸν ἐν πνεύματι καὶ ἀληθείᾳ δεῖ προσκυνεῖν · » τουτέστιν , ἐκτὸς σωμάτων πάντη τὸν ἀσώματον ἐννοοῦντας · οὔτω γὰρ καὶ ἀληθῶς . βψονται τοῦτον πανταχοῦ ἐν τῷ πνεύματι καὶ τῇ ἀληθείᾳ αὐτοῦ · ὡς μὲν γὰρ πνεῦμα ὑπάρχων ὁ Θεὸς ἀσώματός ἐστι · τὸ δὲ ἀσώματον Χ Πῷ οὐκ ἐν τόπῳ ἐστὶν , οὐδὲ τοπικοῖς ὅροις περιγρόφεται · οὐκοῦν ὁ λέγων ἐν τοῖς ὅροις μόνοις τῶν Ἰεροσολύμων ἢ τοῦ τῆς Σαμαρείας ὄρους , ἢ ἐν ἄλλῳ τινὶ τῶν ἀπανταχοῦ γῆς καὶ οὐρανοῦ τόπων δεῖν προσκυνεῖσθαι τὸν Θεὸν , οὐκ ἀληθῶς φησιν , οὐδ´ ἀληθῶς προσκυνεῖ . Ἀλλ´ ὡς μὲν ἀσώματος ὁ Θεὸς οὐδαμοῦ , ὡς δὲ Θεὸς πανταχοῦ · εἰ γὰρ ἔστιν ὄρος , ἢ τόπος , ἢ κτίσις , οὗ μὴ ἔστιν ὁ Θεὸς , πάλιν εὑρεθήσεται περιγραφόμενος ἔν τινι · πανταχοῦ οὖν καὶ ἐν πᾶσιν ὁ Θεός , Πῶς οὖν πανταχοῦ καὶ ἐν πᾶσιν , ὡς οὐχ ὑπὸ μέρους , ἀλλ´ ὑπὸ τοῦ παντὸς περιεχόμενος ; Οὕμενουν · σῶμα γὰρ ἔσται πάλιν . Οὐκοῦν ὡς τὸ πᾶν καὶ συνέχων καὶ περιέχων αὐτός ἐστιν ἐν ἑαυτῷ , πανταχοῦ τε καὶ ὑπὲρ τὸ πᾶν προσκυνούμενος παρὰ τῶν ἀληθινῶν προσκυνητῶν ἐν τῷ πνεύματι καὶ τῆ ἀληθείᾳ
Lemmas: ἀλλά καί ὁ μεταξύ κεῖμαι · « ὑμεῖς προσκυνέω ὅς οὐ οἶδα , ἐγώ προσκυνέω ὅς οἶδα , ὅτι ὁ σωτηρία ἐκ ὁ Ἰουδαῖος εἰμί · » πρός μέν ὁ ἐκεῖνος λόγος ὡς ἀπόκρισις εἰμί , ἅμα δέ καί ὁ οἰκέω λόγος εἰμί ἀκόλουθος · οὗτος γάρ φημί ὡς ἐγώ ὁ Ἰουδαῖος · συντάσσω γάρ καί ἑαυτοῦ ἐκεῖνος , ὡς ἐκ ἐκεῖνος εἰμί κατά σάρξ . ἐγώ οὖν , φημί , ὁ μή καταψεύδομαι ὁ ὄνομα , ἀλ ἐπιγιγνώσκω ὁ ἡμέτερος , οὗτος κατά ὁ προσκύνησις σύ ὁ Σαμαρείτης διαφέρω , ὅτι γιγνώσκω διά οὗτος ὁ προσκύνησις ἐν Ἰουδαῖος τελέω νομίζω , ὅτι ἐκ ὁ Ἰουδαῖος ὁ σωτηρία πᾶς ὁ κόσμος , τουτέστιν ὁ Χριστός ἔρχομαι . ὅτι2 δέ οὐκέτι μέλλω , αὐτός γάρ ὅς , οὐ εἶπον ὅτι ὁ σωτηρία ἐκ ὁ Ἰουδαῖος εἰμί , ἀλ ὅτι εἰμί . « Ἀλ ἔρχομαι , φημί , ὥρα καί νῦν εἰμί . » καί οὗτος προφητικός · ὁ μέν γάρ ἔρχομαι , ὅτι οὔπω τελέω , τελέω δέ · ὁ δέ νῦν εἰμί , ἐπεί ὁράω οὗτος ὅσος οὔπω πιστεύω , καί πνευματικός καί ἀληθής προσκυνέω · « ἔρχομαι οὖν , φημί , ὥρα καί νῦν εἰμί , ὅτε ὁ ἀληθινός προσκυνητής προσκυνέω ὁ πατήρ ἐν πνεῦμα καί ἀλήθεια · » ὁ γάρ ἄνω2 καί προσκυνητός πατήρ πατήρ αὐτοαλήθεια εἰμί , δηλονότι ὁ μονογενής Χίος , καί πνεῦμα ἀλήθεια ἔχω , ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος , καί ὁ ἐν αὐτός οὗτος προσκυνέω , καί ὡς οὗτος πιστεύω καί ὡς διά οὗτος ἐνεργέω ὁ πνεῦμα γάρ εἰμί , φημί ὁ ἀπόστολος , δις ὅς προσκυνέω , καί δις ὅς προσεύχομαι · » καί · « οὐδείς ἔρχομαι πρός ὁ πατήρ , εἰμί μή δις ἐγώ , » ὁ ὁ Θεός Μονογενής φημί . ὁ οὖν οὕτως ἐν πνεῦμα ὁ ἄνω2 πατήρ προσκυνέω , οὗτος εἰμί ὁ ἀληθινός προσκυνητής . ἐπεί δέ καί ὁ Ἱερουσαλήμ , καί ὁ Σαμάρεια ἐκβάλλω , ἵνα μή τις νομίζω τόπος ἕτερος ἀντεισάγω μέλλω , διά ὁ ἑξῆς ἀπάγω πάλιν ὁ ἀκροάομαι πᾶς σωματικός ἔννοια καί τόπος καί προσκύνησις , « πνεῦμα , λέγω , ὁ θεός , καί ὁ προσκυνέω αὐτός ἐν πνεῦμα καί ἀλήθεια δεῖ προσκυνέω · » τουτέστιν , ἐκτός σῶμα πάντῃ ὁ ἀσώματος ἐννοέω · οὐτάω γάρ καί ἀληθής . βάπτω οὗτος πανταχοῦ ἐν ὁ πνεῦμα καί ὁ ἀλήθεια αὐτός · ὡς μέν γάρ πνεῦμα ὑπάρχω ὁ θεός ἀσώματος εἰμί · ὁ δέ ἀσώματος Χ πω οὐ ἐν τόπος εἰμί , οὐδέ τοπικός ὅρος περιγράφω · οὐκοῦν ὁ λέγω ἐν ὁ ὅρος μόνος ὁ Ἱερουσαλήμ ἢ ὁ ὁ Σαμάρεια ὄρος , ἢ ἐν ἄλλος τις ὁ ἀπαντηχέω γῆ καί οὐρανός τόπος δήω προσκυνέω ὁ θεός , οὐ ἀληθής φημί , οὐδός ἀληθής προσκυνέω . Ἀλ ὡς μέν ἀσώματος ὁ θεός οὐδαμοῦ , ὡς δέ θεός πανταχοῦ · εἰμί γάρ εἰμί ὄρος , ἢ τόπος , ἢ κτίσις , ὅς μή εἰμί ὁ θεός , πάλιν εὑρίσκω περιγράφω ἐν τις · πανταχοῦ οὖν καί ἐν πᾶς ὁ Θεός , Πῶς οὖν πανταχοῦ καί ἐν πᾶς , ὡς οὐ ὑπό μέρος , ἀλ ὑπό ὁ πᾶς περιέχω ; ουμενω · σῶμα γάρ εἰμί πάλιν . οὐκοῦν ὡς ὁ πᾶς καί συνέχω καί περιέχω αὐτός εἰμί ἐν ἑαυτοῦ , πανταχοῦ τε καί ὑπέρ ὁ πᾶς προσκυνέω παρά ὁ ἀληθινός προσκυνητής ἐν ὁ πνεῦμα καί τῆ ἀλήθεια