cogPG.PG151 306
δυσσέβειαν ἐξελέγξαι , καὶ τὸν τῆς εὐσεβείας ἄοιστα βεβαιῶσαι λόγον . Καὶ οὕτω μετὰ τῆς μεγάλης καὶ ὑπερφυοῦς ἐκείνης ὁμολογίας τε καὶ θεολογίας ὁ θαυμαστὸς Ἀνδρόνικος τὸν ἐνταῦθα καλῶς μεταλλάξαι βʹον , τὴν γῆν καταλιπὼν , καὶ πρὸς Θεὸν μεταβάς · καὶ τοῦτό γε ἀντὶ πάσης καὶ ὑπὲρ πᾶσαν τὴν ἐπίγειον βασιλείαν εἴπερ τις τῶν πρὸ αὐτοῦ βασιλέων ἐντεῦθεν λαβών . Ἀλλὰ μήπω τοῦτο · δεῖ γὰρ μηδ´ ἐκεῖνα τῷ λόγῳ παραλιπεῖν , τηλικαῦτά τε ὄντα , καὶ τῶν εἰρημένων μεταξὺ κείμενα . Ἀνήει μὲν ἐκ Θεσσαλονίκης , καθὰ δὴ καὶ φθάσας ἔφην , σὺν τοῖς περὶ αὐτὸν ὁ θεῖος Γρηγόριος εἰς τὴν τῶν πόλεων βασιλεύουσαν · Θράκης δ´ ἐπιβεβηκὼς βδη , καὶ ἐν Ὀδρυσοῖς αὐτοῦ που καὶ Ὁρεστιάδι , γρνόμενος , πάρεργον ὡσανεὶ τῆς ὁδοῦ καὶ τοῦ προκειμένου ποιεῖται · καὶ τὸ τὸν ἐμὸν Δαβὶδ καὶ τὴν ἐν αὐτῷ χάριν μετὰ τῆς θαυμαστῆς σοφίας τε καὶ τῆς γλώττης μετακαλέσασθαι , κοινωνὸν ὄντα πάλαι καὶ ἀσκήσεως καὶ λόγων καὶ τρόπων καὶ γνώμης , καὶ τῶν φίλων αὐτῷ συγκατειλεγμένον τοῖς πρώτοις . Γράφει τοιγαροῦν καὶ μετακαλεῖται πρὸς ἑαυτὸν καὶ τὸν ἀγῶνα τὸν ἄνδρα , μεταξὺ Θρᾴκης τε καὶ Σκυθῶν ἐν ὄρεσί που καυ´ ἡσυχίαν σκηνούμενον · ἔνθα δὴ καὶ Γρηγόριος ὁ θαυμαστὸς ἐκεῖνος ἐν ἡσυχίᾳ μετὰ τὴν ἀπὸ Σιναίου μεταβὰς κάθοδον , θείας τε φιλοσοφίας ἐκεῖ συνίστησι φροντιστήριον , καὶ τὴν ἐκ Σινᾶ προσγενομένην αὐτῷ προσηγορίαν ἐξ αυτοῦ τε καὶ δι´ αὐτοῦ τῷ χώρῳ καὶ τῶ φροντιστηρίῳ δίδωσιν . Ἀλλ´ ἐκεῖνος καὶ τὰ γράμματα τοῦ μεγάλου φθάνει , μᾶλλον δὲ Θεὸς αὐτὸν ἄνωθεν ἐξάγει φθάσας τῆς ἐρημίας καὶ τῆς καλύβης , καὶ τῷ γεν . ναίῳ τῆς εὐσεβείας ἀγωνιστῇ τὸν καλὸν συναγωνιστήν τε καὶ ὑπασπιστὴν ὀξέως παρ´ ἐλπίδα συνίστησι · τρίτη καὶ γὰρ ἦν εἰσιόντι Γρηγορίῳ τὴν Κωνσταντίνου , κἀκεῖνος εὐθὺς ἐκ τοῦ ὄρους παρῆν , ἡδονὴν ὑπερφυᾶ τινα καὶ θαυμαστὴν ἐνθεὶς τῇ τοῦ διδασκάλου ψυχῇ , καὶ οἴαν οὐκ ἄν τις ἐξεῖπε ῥᾳδίως , καὶ τῶν τῆς θείας φιλοσοφίας κοινωνῶν τε καὶ σπουδαστῶν ἐκείνῳ συγκατιόντων · ὑποψία καὶ γάρ . τις ἐφόδου βαρβαρικῆς τῆς μηδὲ τὴν ἀρχὴν οὔσης αὐτοὺς ἐκεῖθεν ἐξήλασεν · οὕτω θαυμαστῶς τῆς θείας προνοίας , καθὰ δὴ καὶ φθάσαντες ἔφημεν , τὰ τῆς αὐτῶν παρουσίας ἀναγκαίας οὕσης ἄνωθεν οἰκονομησάσης . Ἐκείνων τοιγαροῦν κατιόντων ἐκεῖθεν , καὶ Διονύσιος σὺν αὐτοῖς ἦν ὁ φίλος · τῆς μὲν βασιλευούσης ταυτησὶ πάλαι πολίτης καὶ τῶν εὐπατριδῶν , ἡσυχίας δ´ ἐραστὴς καὶ τὴς κατὰ Χριστὸν φιλοσοφίας εἴπερ τις , δι´ ἡν ἄρα καὶ τῆς πατρίδος παρὰ πᾶσαν τὴν ζωὴν ἄποικος διαγεγονὼς , ἐν ἐρήμοις καὶ ὕρέσι διατρίβων ἦν , καὶ τὰ πλεῖστα τῷ χρηστῷ Δαβνδ ἐκεῖ συγγινόμενος . Τούτῳ καταλαβόντι , καθάπερ ἔφην , τὴν Κωνσταντίνου σὺν τοῖς λοιποῖς , καὶ μήπω μὲν εἰς ὄψιν ἐλθόντι τῷ σοφῷ Γρηγορίῳ · οὐδὲ γὰρ οὐδὲ πρότερον ὁραθεὶς ἔτυχεν ὅλως · παρὰ δὲ τοῖς ἑταίροις σύν γε τοῖς ἄλλοις ἐνταυθοῖ καταλύσαντι , ὄψις εὐθὺς ὑπνοῦντι κατὰ τὴν πρώτην γε τῶν νυκτῶν τοιάδε παρίσταται . Ἀπήειμεν εἰς τὸν ἐν Βλαχέρναις τῆς Θεομήτορος θείον νεὼν , ὁσχρησιός φησι Διονύσιος , ὁμοῦ προσκυνήσοντες πάντες καὶ τὸν ἱερὸν δηλαδὴ Γρηγόριον ἔχοντες μέσον ἡμῶν · ἐπεὶ δὲ καὶ τὸν νεὼν εἰσιόντες μετὰ βραχὺ , καὶ ποοσκυνήσαντες ὡς ἔθος , ἅμα πρὸ τῶν τοῦ θείου ἀδύτου θυρῶν ἔστημεν , ἄνδρας τινὰς λαμπροὺς ὁμοῦ καὶ τὴν ὄψιν καὶ τὴν στολὴν ἐδόκουν ἐξιόντας ἐκεῖθεν ὁρᾷν . Οἶ καὶ στολήν τινα λαμπρὰν ἐνδύσαντες τὸν Γρηγόριον , καὶ ῥάβδον ὁμοίαν αὐτῷ ἐγχειρίζουσιν , ἣν ἐκεῖνος λαβὼν ἐν χεροῖν καὶ τὸν νεὼν πάντα περιιὼν , καὶ ἡμῶν ἑπομένων πάντων , ἀνθρωπί.σκων ἐδόκει τι σμῆνος ἐλαύνειν ἐκεῖθεν αἰσχρὰν ὁμοῦ πάντων κεκτημένων τὴν ὄψιν καὶ μέλαιναν Εἶτ´ ἐκεῖθεν ἐπανιὼν , τῶν αὐτῶν ἐδόκει καὶ πάλιν ἔχεσθαι , εἴ που καί τινες ἔτυχον ἔνδον σκότει καὶ γωνίᾳ παραβύσαντες ἑαυτοὺς , κἀκείνους ἀνιχνεύων μετὰ πολλῆς τῆς σπουδῆς , καὶ τῶν ἱερῶν ἀπελαύνων ὡσαύτως καὶ πόῤῥω τιθεὶς . Οἱ δ´ ἐξιόντες ἐκεῖθεν . ἐπεὶ μηδ´ ἀντιβλέπειν μηδὲ ἵστασθαι τὸ παράπαν ἐδύναντο , φεύγοντες ἠπείλουν ὑπ´ ἀπορίας . ὡς ὰαυνοῦνται δηλαδὴ καὶ πράγμασι καὶ λόγοις ἐκεῖ νον οὑτωσὶ διωκόμενοι , καὶ τῶν κατ´ αὐτοῦ βλασφημιῶν οὐδέποτε παύσονται . Ἀλλ´ ἐκείνους οἰμώζειν φησὶν ὁ μέγας ἀφεὶς , ἐπανελθὼν σὺν ἡμῖν αὖθις πρὸ τῶν ἀδύτων τῆς προτέρας εἴχετο στάσεως · οἱ δὲ τὰς λαμπρὰς ἐκεῖνοι περιβεβλημένοι στολὰς ἐξιόντες καὶ πάλιν ἐκεῖθεν , θρόνῳ τὸν μέγαν ἐγκαθιδρύουσι , τρὶς τὸ , Ἄξιος , ἐπειπόντες συνήθως σὺν θαυμαστῇ τινι τῇ βοῇ . Καὶ τὰ μὲν ὁραθέντα τότε τοιαῦτα , σύμβολα τῶν μετὰ ταῦτα γεγονότων σαφῆ , καὶ οἷα μηδὲ τοῦ έξηγουμένου δεῖσθαι καὶ ὁδηγοῦντος · εἴτε γὰρ τοὺς ὑπὸ δαιμόνων ἐνεργουμένους , καὶ τῇ τοῦ Χριστοῦ πολυτρόπως ἐπιβουλεύσαντας Ἐκκλησίᾳ , Βαρλαὰμ καὶ ἀκίνδυνον φημι καὶ τὴν ἐξάγιστον καὶ πονηρὰν περὶ αὐτοὺς συμμορίαν , τοὺς μέλανας ἀνθρωπίσκους τῖποις ἐκείνους · εἴτε τὴν τῶν δαιμονίων αὐτῶν ἐκείνων πληθὺν , τὴν τῶν αἱρέσεων πρώτην αἰτίαν · εἴτε καὶ ἄμφω τούτους ὁμοῦ κἀκείνους , πολλάκις ὁ Γρηγόριος ὦπται καὶ λόγοις καὶ γράμμασι καὶ κοινῇ καὶ ἰδίᾳ θαυμαστῶς τῆς Ἐκκλησίας αὐτοὺς ἐξελάσας , καὶ δυνόμει θείᾳ τὸ κατ´ ἐκείνων ὑπερφυὲς λαβὼν κράτος εἴπερ τις , καὶ τοῖς εὐσεβέσι λαμπράν τινα δι´ ἑαυτοῦ δεδωκὼς τὴν νίκην · ἐπισημαίνει γε μὴν θαυμαστῶς ἡ θεία ὄψις κἀκεῖνα , ὡς δίς τε κατὰ τῶν αὐτῶν ἐπ´ ἱκκλησίας τὸν κυριώτερον ἆθλον ἀγωνιεῖται , τὸν μὲν πρὸ τῆς καθέδρας τῆς ἱερᾶς καὶ τῆς προστασίας τῆς ἐκκλησίας , τὸν κατὰ τοῦ Βαρλαάμ φημι τουτονὶ , καὶ τῶν τῆς αἰρέσεως πρώτων ἀρχῶν τε καὶ συγγραμμάτων · τὸν δὲ κατὰ τοῦ πὴν αἵρεσιν ταυτηνὶ κάκιστα διαδεξαμένου Ἀκινδύνου φημὶ τοῦ φίλου καὶ ἐπιβούλου , καὶ φοιτητοῦ καὶ προδότου , κατὰ τὸν ἀρχαῖον ἐκεῖνον , καὶ τῆς μιαρᾶς αὐτοῦ συμμορίας , μετὰ τὴν χειροτονίαν τε καὶ τὸν θρόνον · καὶ ὅτι τὴν ἱεοὰν ταυτηνὶ περὶ αὐτὸν τελετὴν καὶ χειροτονίαν ὁ τῆς Θεομήτορος ἐκεῖνος θεῖος νεὼς ἐν ἑαυτῷ τελεσθησομνην ἕξει , κἀκεῖ τὸ , Ἄξιος , αἰσθητῶς τε καὶ νοητῶ ὁπό γε τῆς νοητῆς ὁμοῦ καὶ τὴς αἰσθητῆς Ἐκκληοέας ἐπὶ τὸν ἔξιον ὄντως Πνεύματι θείῳ μετ´ ὀλόγον
Lemmas: δυσσέβεια ἐξελέγχω , καί ὁ ὁ εὐσέβεια αοιστημι βεβαιόω λόγος . καί οὗτος μετά ὁ μέγας καί ὑπερφυής ἐκεῖνος ὁμολογία τε καί θεολογία ὁ θαυμαστός Ἀνδρόνικος ὁ ἐνταῦθα καλῶς μεταλλάσσω βον , ὁ γῆ καταλείπω , καί πρός θεός μεταβαίνω · καί οὗτος γε ἀντί πᾶς καί ὑπέρ πᾶς ὁ ἐπίγειος βασίλειος εἴπερ τις ὁ πρό αὐτός βασιλεύς ἐντεῦθεν λαμβάνω . ἀλλά μήπω οὗτος · δεῖ γάρ μηδ´ ἐκεῖνος ὁ λόγος παραλείπω , τηλικοῦτος τε εἰμί , καί ὁ εἴρω μεταξύ κεῖμαι . ἀνήκω μέν ἐκ Θεσσαλονίκη , καθά δή καί φθάνω φημί , σύν ὁ περί αὐτός ὁ θεῖος Γρηγόριος εἰς ὁ ὁ πόλις βασιλεύω · Θρᾴκη δδʹ ἐπιβαίνω βδέω , καί ἐν οδρυσος αὐτός ποῦ καί Ὁρεστιάς , γρνόμενος , πάρεργον ὡσανεί ὁ ὁδός καί ὁ πρόκειμαι ποιέω · καί ὁ ὁ ἐμός Δαυίδ καί ὁ ἐν αὐτός χάρις μετά ὁ θαυμαστός σοφία τε καί ὁ γλῶσσα μετακαλέω , κοινωνός εἰμί πάλαι καί ἄσκησις καί λόγος καί τρόπος καί γνώμη , καί ὁ Φίλων αὐτός συγκαταλέγω ὁ πρῶτος . γράφος τοιγάρ καί μετακαλέω πρός ἑαυτοῦ καί ὁ ἀγών ὁ ἀνήρ , μεταξύ Θρᾴκη τε καί Σκύθης ἐν ὄρος ποῦ καυ ἡσυχία σκηνόω · ἔνθα δή καί Γρηγόριος ὁ θαυμαστός ἐκεῖνος ἐν ἡσυχία μετά ὁ ἀπό Σιναῖον μεταβαίνω κάθοδος , θεῖος τε φιλοσοφία ἐκεῖ συνίστημι φροντιστήριον , καί ὁ ἐκ Σινᾶ προσγίγνομαι αὐτός προσηγορία ἐκ αὐτός τε καί δις αὐτός ὁ χῶρος καί ὁ φροντιστήριον δίδωμι . Ἀλ ἐκεῖνος καί ὁ γράμμα ὁ μέγας φθάνω , μᾶλλον δέ θεός αὐτός ἄνωθεν ἐξάγω φθάνω ὁ ἐρημία καί ὁ καλύβη , καί ὁ γε . νάω ὁ εὐσέβεια ἀγωνιστής ὁ καλός συναγωνιστής τε καί ὑπασπιστής ὀξύς παρ´ ἐλπίς συνίστημι · τρίτος καί γάρ εἰμί εἴσειμι Γρηγόριος ὁ Κωνσταντῖνος , ἐκεῖνος εὐθύς ἐκ ὁ ὄρος πάρειμι , ἡδονά ὑπερφυής τις καί θαυμαστός ἐντίθημι ὁ ὁ διδάσκαλος Ψυχή , καί οἶος οὐ ἄν τις ἐξεῖπον ῥᾳδίως , καί ὁ ὁ θεῖος φιλοσοφία κοινωνός τε καί σπουδαστής ἐκεῖνος συγκάτειμι · ὑποψία καί γάρ . τις ἔφοδος βαρβαρικός ὁ μηδέ ὁ ἀρχή εἰμί αὐτός ἐκεῖθεν ἐξελαύνω · οὗτος θαυμαστός ὁ θεῖος πρόνοια , καθά δή καί φθάνω φημί , ὁ ὁ αὐτός παρουσία ἀναγκαῖος ὗσις ἄνωθεν οἰκονομέω . ἐκεῖνος τοιγάρ κατέρχομαι ἐκεῖθεν , καί Διονύσιος σύν αὐτός εἰμί ὁ φίλος · ὁ μέν βασιλεύω οὗτος πάλαι πολίτης καί ὁ εὐπατρίδης , ἡσυχία δδʹ ἐραστής καί σής κατά Χριστός φιλοσοφία εἴπερ τις , δις ἐάν ἄρα καί ὁ πατρίς παρά πᾶς ὁ ζωή ἄποικος διαγίγνομαι , ἐν ἐρῆμος καί ὕρέσι διατρίβω εἰμί , καί ὁ πλεῖστος ὁ χρηστός Δαβνδ ἐκεῖ συγγίγνομαι . οὗτος καταλαμβάνω , καθάπερ φημί , ὁ Κωνσταντῖνος σύν ὁ λοιπός , καί μήπω μέν εἰς ὄψις ἔρχομαι ὁ σοφός Γρηγόριος · οὐδέ γάρ οὐδέ πρότερος ὁράω τυγχάνω ὅλως · παρά δέ ὁ ἑταῖρος σῦς γε ὁ ἄλλος ἐνταυθοῖ καταλύω , ὄψις εὐθύς ὑπνόω κατά ὁ πρῶτος γε ὁ νύξ τοιόσδε παρίστημι . ἄπειμι εἰς ὁ ἐν Βλαχέρναις ὁ Θεομήτωρ θεῖον ναός , ὁσχρησιός φημί Διονύσιος , ὁμοῦ προσκυνέω πᾶς καί ὁ ἱερόν δηλαδή Γρηγόριος ἔχω μέσος ἐγώ · ἐπεί δέ καί ὁ ναός εἰσέρχομαι μετά βραχύς , καί ποοσκυνήσαντες ὡς ἔθος , ἅμα πρό ὁ ὁ θεῖον ἄδυτος θύρα ἵστημι , ἀνήρ τις λαμπρός ὁμοῦ καί ὁ ὄψις καί ὁ στολή δοκέω ἔξειμι ἐκεῖθεν ὁράω . οἶς καί στολή τις λαμπρός ἐνδύω ὁ Γρηγόριος , καί ῥάβδος ὅμοιος αὐτός ἐγχειρίζω , ὅς ἐκεῖνος λαμβάνω ἐν χείρ καί ὁ ναός πᾶς περίειμι1 , καί ἐγώ ἕπομαι πᾶς , ἀνθρωπίσκος δοκέω τίς σμῆνος ἐλαύνω ἐκεῖθεν αἰσχρός ὁμοῦ πᾶς κτάομαι ὁ ὄψις καί μέλας Εἶτε ἐκεῖθεν ἐπανέρχομαι , ὁ αὐτός δοκέω καί πάλιν ἔχω , εἰμί ποῦ καί τις τυγχάνω ἔνδον σκότος καί γωνία παραβύω ἑαυτοῦ , ἐκεῖνος ἀνιχνεύω μετά πολύς ὁ σπουδή , καί ὁ ἱερός ἀπελαύνω ὡσαύτως καί πόρρω τίθημι . ὁ δδʹ ἔξειμι ἐκεῖθεν . ἐπεί μηδ´ ἀντιβλέπω μηδέ ἵστημι ὁ παράπαν δύναμαι , φεύγω ἀπειλέω ὑπό ἀπορία . ὡς ααυνεομαι δηλαδή καί πρᾶγμα καί λόγος ἐκεῖ νοῦς οὑτωσί διώκω , καί ὁ κατ´ αὐτός βλασφημία οὐδέποτε παύω . Ἀλ ἐκεῖνος οἰμώζω φημί ὁ μέγας ἀφίημι , ἐπανέρχομαι σύν ἐγώ αὖθις πρό ὁ ἄδυτος ὁ πρότερος ἔχω στάσις · ὁ δέ ὁ λαμπρός ἐκεῖνος περιβάλλω στολή ἔξειμι καί πάλιν ἐκεῖθεν , θρόνος ὁ μέγας ἐγκαθιδρύω , τρίς ὁ , Ἄξιος , ἐπιλέγω συνήθης σύν θαυμαστός τις ὁ βοή . καί ὁ μέν ὁράω τότε τοιοῦτος , σύμβολον ὁ μετά οὗτος γίγνομαι σαφής , καί οἷος μηδέ ὁ εξηγουμενοω δήω καί ὁδηγέω · εἴτε γάρ ὁ ὑπό δαίμων ἐνεργέω , καί ὁ ὁ Χριστός πολύτροπος ἐπιβουλεύω ἐκκλησία , Βαρλαάμ καί ἀκίνδυνος φημί καί ὁ ἐξάγιστος καί πονηρός περί αὐτός συμμορία , ὁ μέλας ἄνθρωπος τῖποις ἐκεῖνος · εἴτε ὁ ὁ δαιμόνιος αὐτός ἐκεῖνος πληθύς , ὁ ὁ αἵρεσις πρῶτος αἴτιος · εἴτε καί ἄμφω οὗτος ὁμοῦ ἐκεῖνος , πολλάκις ὁ Γρηγόριος ὁράω καί λόγος καί γράμμα καί κοινός καί ἴδιος θαυμαστός ὁ ἐκκλησία αὐτός ἐξελαύνω , καί δυνομευς θεῖος ὁ κατ´ ἐκεῖνος ὑπερφυής λαμβάνω κράτος εἴπερ τις , καί ὁ εὐσεβής λαμπρός τις δις ἑαυτοῦ δίδωμι ὁ Νίκη · ἐπισημαίνω γε μήv θαυμαστός ὁ θεῖος ὄψις ἐκεῖνος , ὡς δίς τε κατά ὁ αὐτός ἐπι ἱκκλησίας ὁ κύριος ἆθλος ἀγωνίζομαι , ὁ μέν πρό ὁ καθέδρα ὁ ἱερός καί ὁ προστασία ὁ ἐκκλησία , ὁ κατά ὁ Βαρλαάμ φημί οὗτος , καί ὁ ὁ αἵρεσις πρῶτος ἀρχή τε καί σύγγραμμα · ὁ δέ κατά ὁ πῆν αἵρεσις οὗτος κακός διαδέχομαι Ἀκίνδυνος φημί ὁ φίλος καί ἐπίβουλος , καί φοιτητής καί προδότης , κατά ὁ ἀρχαῖος ἐκεῖνος , καί ὁ μιαρός αὐτός συμμορία , μετά ὁ χειροτονία τε καί ὁ θρόνος · καί ὅτι ὁ ἱεοὰν οὗτος περί αὐτός τελετή καί χειροτονία ὁ ὁ Θεομήτωρ ἐκεῖνος θεῖος ναός ἐν ἑαυτοῦ τελέω ἔχω , ἐκεῖ ὁ , Ἄξιος , αἰσθητός τε καί νοητός ὁπὸ γε ὁ νοητός ὁμοῦ καί σής αἰσθητός εκκληοεαω ἐπί ὁ ξέω εἰμί πνεῦμα θεῖον μετέ ολογος