cogPG.PG151 413
ἔΖει , οὐδὲ ὅσα ἔχει φυσικῶς τε ἄμα καὶ δεσποτικῶς · τοιοῦτον καὶ γὰρ τὸ μὴ κυρίως . Ἐνδέχεται γοῦν καὶ ἀποβαλεῖν αὐτά , Καὶ σκόπει δὴ τὰ ἑπόμενα , τούτου κατὰ τὸν φιλόσοφον τοῦ λόγου κρατοῦντος . Ἕχει βασιλείαν ὁ Θεὸς , καὶ κυριότητα , καὶ δύναμιν . ιασιλεὺς γὰρ τῶν βασιλευόντων , καὶ Κύριος τῶν υρίων , καὶ μόνος κραταιὸς καὶ δυνατὸς παρὰ τῆς θεολογίας ὑμνεῖται , καὶ ζωῆς αἰωνίου χορηγὸς , καὶ μόνος ἔχων ἀθανασίαν , φῶς οἰκῶν ἀπρόσιτον . Εἰ οὖν οὐ κυρίως ἔχει ταῦτα , καθά φησιν ὁ κενὸς οὑτοσὶ θεολόγος , πῶς τοῖς ἄλλοις αὐτὰ δίδωσι , βασιλέας , καὶ κυρίους καὶ ἀθανάτους ποιῶν · Τί δὲ , οὐδὲ τοὺς ἀγγέλους ἔχει κυρίως , οἷς ἔργον ἄληκτόν τε καὶ ἀκατάπαυστον ὁ ὕμνος ἐκείνου · τοῦτο γὰρ ἡ θεολογία ταῖς φύσεσιν ἐκείναις ἐξαιρέτως προσμαρτυρεῖ , καὶ προσέτι τὸ , δυνατοὶ ἰσχύτ ποιοῦντες τὸν λόγον αὐτοῦ , τοῦ ἀκοῦσαι τῆς ρωνῆς τῶν λόγων αὐτοῦ . Ἡ οὐδὲ τὴν αἰσθητὴν ταύτην , καὶ ὁρωμένην ἔχει ξύμπασαν κτίσιν , ἡν πάλαι παραγαγὼν ἐξ οὐκ ὄντων , εἰσέτι καὶ νῦν τὴν αὐτῆς ἐργάζεται πρόνοιαν καὶ οἰκονομίαν . Ὁ Πατήρ μου , καὶ γάρ φησιν , ἔως ἄρτι ἐργάζεται , κἀγὼ ἐργάζομαι . Ἡ ἔχειν μὲν φὴς ταῦτα τὸν Θεὸν , ἵνα τι καὶ συγκατέλθωμεν τοῖς σοῖς λόγοις , οὐ λέγεσθαι δὲ κυρίως ἔχειν αὐτά . Τῆς αἰσχύνης ! Διατί καὶ γὰρ , εἰπέ μοι , ἢ πόθεν ἔχεις μαθὼν τὴν καινὴν ταύτην καὶ τερατώδη θεολογίαν ; Ὅτι οὐ βούλεται , φησὶν , ἡ φιλόσοφος κατηγορία ἐκείνη τοῦτο , καὶ ὁ τοῦ ἔχειν λόγος . ἔδει μὲν οὖν μηδὲ ἀποκρίσεως ἡστινοσοῦν ἀξιρῦν σε πρὸς ταῦτα , ἀλλὰ τὴν δεσποτικὴν μόνην φωνὴν ἐπειπόντα , ἣν δὴ καὶ Βασίλειος ὁ μέγας Εὐνομίῳ προήνεγκε τὰ τοιαῦτα ληροῦντι , τὴν , Ὅταν λαλῇ τὸ ψεῦδος , ἐκ τῶν ἰδίων λαλῇ , καὶ ὅτι ψεύστης ἐστὶ καὶ ὁ πατὴρ αὐτοῦ , ἐπὶ τὴν τῆς ἀληθείας θεολογίαν τρέψαι τὸν λόγον . Ὡς ἂν δὲ μὴ δόξαιμεν καὶ ἡμεῖς δι´ ἀπορίαν ταυτὶ παρατρέχειν , ὅ φησιν ὁ μακάριος ἐκεῖνος , εἰπὲ δή μοι , φιλόσοφε · οὐδὲ ὡς κτήτορα λέγεις γοῦν τὸν Θεὸν ἔχειν τόν τε νοητὸν καὶ αἰσθητὸν κόσμον ; ἐπεὶ καὶ τοῦτο ἓν τῶν τοῦ ἔχειν σημαινομένων ἡ σὴ φιλοσοφία φησί . Λεγόμεθα γὰρ , φησὶν , ἔχειν ἀγρὸν , καὶ ἴππον , καὶ παῖδα , καίτοι γε τῶν ἀνθρώπων οἱ ταῦτα κεκτημένοι οὐ δημιουργοὶ τῶν τοιούτων εἰσί . Καὶ διὰ τοῦτο οὐδὲ κυρίως , ἅπερ ἔχουσιν , οὐδὲ δεσπόται κυρίως ἐκείνων εἰσὶν , ὑπὸ τὴν αὐτὴν ὄντες δεσποτείαν ἐκείνοις , εἰ καὶ κατὰ φιλοτιμίαν ἐκείνου καὶ χάριν πρὸς καιρὸν κτισμάτων αὐτοῦ τινων ἄρχουσιν Ὁ δὲ Θεὸς καὶ θημιουργὸς , καὶ ποιητὴς τῶν ὄντων ἐκ τοῦ μὴ ὄντος , καὶ διὰ τοῦτο καὶ κυρίως ἔχων πάντα , καὶ βασιλεύων , καὶ δεσπόζων ἁπάντων κυρίως , Τῆς γὰρ βασιλείας αὐτοῦ οὐκ ἔσται τέλος . Μᾶλλον δὲ τί χρὴ περὶ τῶν ζώντων πυνθάνεσθαι τὰ νεκρά ; Τοιαῦτα καὶ γὰρ τὰ τῆς ματαίας καὶ κενῆς τῷ βντι σοφίας , ἀλλὰ μὴ τῆς ἑνυποστάτου Θεοῦ σοφίας , τοῦ μόνου καθηγητού καὶ διδασκάλου πάντων ἀκούειν Χριστοῦ λέγοντος · Καὶ ἄλλα πρόβατα ἔχω , ἃ οὐκ Κστιν ἐκ της ὕλης ταύτης , κἀκεῖνά με δεῖ ἀγαγεῖν , καὶ , Ἐξουσίαν ἔχω θεῖναι τὴν ψυχήν μου , καὶ ἐξουσίαν ἔχω πάλιν Παέεῖν αὐτήν ΚΚαὶ πρὸς αὐτῷ δὲ τῷ σταυρῷ καὶ τῷ θανάτῳ γενόμενος , πρὸς τοὺς ἰδίους μαθητὰς ἔλεγε , Πολλὰ ἔχω λέγειν ὑμῖν , ἀλλ´ οὐ δύνασθε βαστάζειν ἄρτι . Καὶ πρὸς τὸν ἴδιον δὲ Πατέρα , Καὶ νῶν δόξασόν με σὺ , φησὶ , Πάτερ , τῇ δόξῃ , ᾗ εἶχον πρὸ τοῦ τὸν κόσμον εἶναι παρὰ σοί . Τὸ δὴ ταῦτα καὶ τὰ τοιαῦτα μὴ κυρίως ἔχειν τὸν Θεὸν λέγειν , ἢ μὴ κυρίως λέγεσθαι ἔχειν , ὅπερ ἡ κενὴ τοῦ Γρηγορᾶ σοφία φησί , πῶς οὐ ψεύδεσθαι τὴν αὐτοαλήθειαν λέγειν ἐστίν ; ὅπερ ὁ τῶν ἀσεβειῶν ἄντικρυς κολοφών , καὶ οὐδὲ Χριστιανῶν ἀκοαῖς γοῦν φορητόν . Ἀλλ ἐπανακτέον αὖθις τὸν λόγον ἐπὶ τὰ πρῶτα καὶ ὄντως ὄντα μόνα καὶ ὑψηλότατα . Οὐδὲ τρεῖς ὑποστάσεις ὁ Θεὸς ἔχει κυρίως , ὦ καλὲ Γρηγορᾶ , οὐδὲ Υἱλν ὁ Πατὴρ , οὐδὲ Πνεῦμα ἔχει ; Ὁμοούσια καὶ γὰρ , ἀλλ´ οὐχ ὡς οὐσία περὶ οὐσίαν ταῦτα , οὐδ´ ὡς συμβεβηκός περὶ τὴν οὐσίαν , οὐδὲ ὡς κτίσμα καὶ κτῆμα τοῦ ἕχοντος , ἅπερ ἡ σὴ μόνη σοφία περὶ τοῦ ἔχειν βούλεται , καὶ διὰ τοῦτ´ ἐπὶ τῶν κτισμάτων αὐτὸ μόνον , ἀλλ´ οὐκ ὲπὶ Θεοῦ λέγεσθαι βούλεται . Καὶ εἰ ταῦθ´ οὔτω φῇς ἔχειν , τίνος χάριν Σαβέλλιον μόνον ἐλαύνομεν ; Αὐτὰ καὶ γὰρ ταῦτα κἀκεῖνός φησι , καὶ οὐχ ἕτερα , ὥσπερ οὐσίαν μίαν , οὕτω δὲ καὶ πρόσωπον ἓν λέγων , καὶ μηδένα τῶν ὑποστάσεων λόγον ποιούμενος . Ἐῶ γὰρ νῦν λέγειν , ὅτι καὶ τὴν Εὔνομίου τε καὶ Ἀρείου δόξαν ὑπερβαίνει κακῶς τὰ τοιαῦτα . Πρόθυμοι καὶ γὰρ ἂν εἶπον ἐκεῖνοι τῇ περὶ τοῦ ἔχειν συντρέχοντες σῇ φιλοσοφίᾳ , ὅτι καὶ Υἱὸν ὁ Πατὴρ καὶ Πνεῦμα λέγεται ἔχειν , ὡς οὐσία περὶ οὐσίαν , ἐπειδὴ τὰς τρεῖς ὑποστάσεις ἀνομοίους ἀλλήλαις καὶ ἐτεροουσίους δοξάζοντες ἦσαν . Ὅπερ ἵνα μὴ πάθῃς αὐτὸς , ὡς ἔοικε , μηδὲ κάμῃς συνιστάμενος τοῖς ὑπὲρ Θεοῦ λόγοις , τῇ μὲν οὐσίᾳ , συνάπτων , ταῖς δ´ ὑποστάσεσι διαιρῶν , εὐσεβῶς τε καὶ ἀποστολικῶς ἄμφω , ἑνὶ λόγῳ τὸ πᾶν διὰ τῆς σῆς θαυμαστῆς φιλοσοφίας ἀνεῖλες , καὶ τοῖς ἐχθροῖς , κατὰ τὸν εἰπόντα προδέδωκας τὸ ζητούμενον , μήτε Υτὸν ἔχειν μήτε Πνεῦμα τὸν Πατέρα κατασκευάσας , ἑπειδὴ τὸ ἔχειν οὐ κυρίως προσήκει Θεῷ , οὔτε τὸν Πατέρα τιμήσας ὡς ἀρχὴν ἄναρχον ὄντα τῶν ἐξ αὐτοῦ , καὶ ἀτιμάσας , μᾶλλον δ´ ὅσον τὸ ἐπὶ σοὶ , καὶ ἀνελὼν καὶ ταῦτα κἀκεῖνον . Ἡ διὰ τὸ , πρός τι , καὶ ἀναφορικὰ πρὸς τῶν σῶν κατηγοριῶν ταυτὶ λόγεσθαι , τὸ ἔχειν οὐ δώσεις ἄλληλα τούτοις , ἵνα μή τι περὶ ταύτας παρανομήσῃς , καίτοι γε τοῦ Πνεύματος μηδ´ ἑκεῖνα ὄντος , οὐδὲ γὰρ τῶν ἀναφορικῶν κατὰ τὸν Υἱὸν καὶ τοῦτο , πλὴν καὶ τοῦ Πατρὸς , καὶ τοῦ Υἱοῦ , ἀιδίως τε καὶ συνανάρχως ὡς ἴδιον ἐχόντων τοῦτο καὶ ὁμοούσιον . Τῶν ληρημάτων Οὕτως ὁ φιλόσοφος οὐ μόνον ἀσεβείας καὶ ἀμαθίας , οὐδὲ κλοπῆς καὶ βωμολοχία ; , καὶ δὴ καὶ συκοφαντίας πρὸς τούτοις , ὡς αὐτός φησιν , οὐχ εἰλε τοὺς ἐκδεδωκότας τὸν τόμον , ἀλλὰ πρός γε τῷ ψεύδεσθαι περιφανῶς καὶ ἀναισχυντεῖν κἀκεῖνα πάνό´ ὁμοῦ , μᾶλλον δὲ καὶ τὰ πολλῷ χείριστα καὶ ἀτοπώτατα νοσῶν ἐκ περιουσίας αὐτὸς ἀνεφάνη , ὅπερ οοσορΟΙ
Lemmas: ζέω , οὐδέ ὅσος ἔχω φυσικός τε ἄμη καί δεσποτικός · τοιοῦτος καί γάρ ὁ μή κύριος . ἐνδέχομαι γοῦν καί ἀποβάλλω αὐτός , καί σκοπέω δή ὁ ἕπομαι , οὗτος κατά ὁ φιλόσοφος ὁ λόγος κράτος . ἕχω βασίλειος ὁ θεός , καί κυριότης , καί δύναμις . ιασιλαας γάρ ὁ βασιλεύω , καί Κύριος ὁ ὑρία , καί μόνος κραταιός καί δυνατός παρά ὁ θεολογία ὑμνέω , καί ζωή αἰώνιος χορηγός , καί μόνος ἔχω ἀθανασία , φάος οἰκέω ἀπρόσιτος . εἰμί οὖν οὖον κύριος ἔχω οὗτος , καθά φημί ὁ κενός οὗτος θεολόγος , πῶς ὁ ἄλλος αὐτός δίδωμι , βασιλεύς , καί κύριος καί ἀθάνατος ποιέω · τις δέ , οὐδέ ὁ ἄγγελος ἔχω κύριος , ὅς ἔργον ἄληκτος τε καί ἀκατάπαυστος ὁ ὕμνος ἐκεῖνος · οὗτος γάρ ὁ θεολογία ὁ φύσις ἐκεῖνος ἐξαίρετος προσμαρτυρέω , καί προσέτι ὁ , δυνατός ἰσχύς ποιέω ὁ λόγος αὐτός , ὁ ἀκούω ὁ Ρώνης ὁ λόγος αὐτός . ὁ οὐδέ ὁ αἰσθητός οὗτος , καί ὁράω ἔχω σύμπας κτίσις , ἐάν πάλαι παράγω ἐκ οὐ εἰμί , εἰσέτι καί νῦν ὁ αὐτός ἐργάζομαι πρόνοια καί οἰκονομία . ὁ Πατήρ ἐγώ , καί γάρ φημί , ἔως ἄρτι ἐργάζομαι , ἐγώ ἐργάζομαι . ὁ ἔχω μέν φημί οὗτος ὁ θεός , ἵνα τίς καί συγκατέρχομαι ὁ σός λόγος , οὖον λέγω δέ κύριος ἔχω αὐτός . ὁ αἰσχύνη ! διατί καί γάρ , εἶπον ἐγώ , ἢ πόθεν ἔχω μανθάνω ὁ καινός οὗτος καί τερατώδης θεολογία ; ὅτι2 οὖον βούλομαι , φημί , ὁ φιλόσοφος κατηγορία ἐκεῖνος οὗτος , καί ὁ ὁ ἔχω λόγος . ἐσθίω μέν οὖν μηδέ ἀπόκρισις ὅστις ἀξιρῦν σύ πρός οὗτος , ἀλλά ὁ δεσποτικός μόνος φωνή ἐπιλέγω , ὅς δή καί Βασίλειος ὁ μέγας Εὐνόμιος προφέρω ὁ τοιοῦτος ληρέω , ὁ , ὅταν λαλέω ὁ ψεῦδος , ἐκ ὁ ἴδιος λαλέω , καί ὅτι ψεύστης εἰμί καί ὁ πατήρ αὐτός , ἐπί ὁ ὁ ἀλήθεια θεολογία τρέπω ὁ λόγος . ὡς εἄν δέ μή δοκέω καί ἐγώ δις ἀπορία οὗτος παρατρέχω , ὅς φημί ὁ μακάριος ἐκεῖνος , εἶπον δή ἐγώ , φιλόσοφος · οὐδέ ὡς κτήτωρ λέγω γοῦν ὁ θεός ἔχω ὁ τε νοητός καί αἰσθητός κόσμος ; ἐπεί καί οὗτος εἷς ὁ ὁ ἔχω σημαίνω ὁ σός φιλοσοφία φημί . λέγω γάρ , φημί , ἔχω ἀγρός , καί ἵππος , καί παῖς , καίτοι γε ὁ ἄνθρωπος ὁ οὗτος κτάομαι οὖον δημιουργός ὁ τοιοῦτος εἰμί . καί διά οὗτος οὐδέ κύριος , ὅσπερ ἔχω , οὐδέ δεσπότης κύριος ἐκεῖνος εἰμί , ὑπό ὁ αὐτός εἰμί δεσποτεία ἐκεῖνος , εἰμί καί κατά φιλοτιμία ἐκεῖνος καί χάρις πρός καιρός κτίσμα αὐτός τίνω ἄρχω ὁ δέ θεός καί θημιουργὸς , καί ποιητής ὁ εἰμί ἐκ ὁ μή εἰμί , καί διά οὗτος καί κύριος ἔχω πᾶς , καί βασιλεύω , καί δεσπόζω ἅπας κύριος , ὁ γάρ βασίλεια αὐτός οὐ εἰμί τέλος . μᾶλλος δέ τίς χρή περί ὁ ζῶ πυνθάνομαι ὁ νεκρός ; τοιοῦτος καί γάρ ὁ ὁ μάταιος καί κενός ὁ βντι σοφία , ἀλλά μή ὁ ενυπόστατος Θεός σοφία , ὁ μόνος Καθηγητού καί διδάσκαλος πᾶς ἀκούω Χριστός λέγω · καί ἄλλος πρόβατον ἔχω , ὁ οὐ Κστιν ἐκ ὁ ὕλη οὗτος , ἐκεῖνος ἐγώ δεῖ ἄγω , καί , Ἐξουσία ἔχω τίθημι ὁ Ψυχή ἐγώ , καί ἐξουσία ἔχω πάλιν Παέεῖν αὐτός Κία πρός αὐτός δέ ὁ σταυρός καί ὁ θάνατος γίγνομαι , πρός ὁ ἴδιος μαθητής λέγω , Πολύς ἔχω λέγω σύ , ἀλ οὖον δύναμαι βαστάζω ἄρτι . καί πρός ὁ ἴδιος δέ πατήρ , καί νάω δοξάζω ἐγώ σύ , φημί , πατήρ , ὁ δόξα , ὅς ἔχω πρό ὁ ὁ κόσμος εἰμί παρά σύ . ὁ δή οὗτος καί ὁ τοιοῦτος μή κύριος ἔχω ὁ θεός λέγω , ἢ μή κύριος λέγω ἔχω , ὅσπερ ὁ κενός ὁ Γρηγορά σοφία φημί , πῶς οὖον ψεύδω ὁ αὐτοαλήθεια λέγω εἰμί ; ὅσπερ ὁ ὁ ἀσέβεια ἄντικρυς κολοφών , καί οὐδέ Χριστιανός ἀκοή γοῦν φορητός . ἀλλά ἐπανακτέον αὖθις ὁ λόγος ἐπί ὁ πρῶτος καί εἰμί εἰμί μόνος καί ὑψηλός . οὐδέ τρεῖς ὑπόστασις ὁ θεός ἔχω κύριος , εἰμί καλός Γρηγορά , οὐδέ Υἱλν ὁ πατήρ , οὐδέ πνεῦμα ἔχω ; ὁμοούσιος καί γάρ , ἀλ οὐ ὡς οὐσία περί οὐσία οὗτος , οὐδός ὡς συμβεβηκός περί ὁ οὐσία , οὐδέ ὡς κτίσμα καί κτῆμα ὁ ἔχω , ὅσπερ ὁ σός μόνος σοφία περί ὁ ἔχω βούλομαι , καί διά τοῦτος ἐπί ὁ κτίσμα αὐτός μόνος , ἀλ οὐ έπι Θεός λέγω βούλομαι . καί εἰμί ταῦθ´ οὐτάω φημί ἔχω , τίς χάρις Σαβέλλιος μόνος ἐλαύνω ; αὐτός καί γάρ οὗτος ἐκεῖνος φημί , καί οὐ ἕτερος , ὥσπερ οὐσία εἷς , οὗτος δέ καί πρόσωπον εἷς λέγω , καί μηδείς ὁ ὑπόστασις λόγος ποιέω . ἀίω γάρ νῦν λέγω , ὅτι καί ὁ Εὔνομος τε καί Ἄρειος δόξα ὑπερβαίνω κακῶς ὁ τοιοῦτος . Πρόθυμος καί γάρ εἄν εἶπον ἐκεῖνος ὁ περί ὁ ἔχω συντρέχω σός φιλοσοφία , ὅτι καί υἱός ὁ πατήρ καί πνεῦμα λέγω ἔχω , ὡς οὐσία περί οὐσία , ἐπεί ὁ τρεῖς ὑπόστασις ἀνόμοιος ἀλλήλων καί ἐτεροουσίους δοξάζω εἰμί . ὅπερ ἵνα μή πάσχω αὐτός , ὡς ἔοικα , μηδέ κάμνω συνίστημι ὁ ὑπέρ Θεός λόγος , ὁ μέν οὐσία , συνάπτω , ὁ δδʹ ὑπόστασις διαιρέω , εὐσεβής τε καί ἀποστολικός ἄμφω , εἷς λόγος ὁ πᾶς διά ὁ σός θαυμαστός φιλοσοφία ἀναιρέω , καί ὁ ἐχθρός , κατά ὁ εἶπον προδίδωμι ὁ ζητέω , μήτε Υτὸν ἔχω μήτε πνεῦμα ὁ πατήρ κατασκευάζω , ἐπειδή ὁ ἔχω οὖον κύριος προσήκω Θεός , οὔτε ὁ πατήρ τιμάω ὡς ἀρχή ἄναρχος εἰμί ὁ ἐκ αὐτός , καί ἀτιμάζω , μᾶλλον δδʹ ὅσος ὁ ἐπί σύ , καί ἀναιρέω καί οὗτος ἐκεῖνος . ὁ διά ὁ , πρός τίς , καί ἀναφορικός πρός ὁ σός κατηγορία οὗτος λόγεσθαι , ὁ ἔχω οὖον δίδωμι ἀλλήλων οὗτος , ἵνα μή τίς περί οὗτος παρανομέω , καίτοι γε ὁ πνεῦμα μηδ´ ἐκεῖνος εἰμί , οὐδέ γάρ ὁ ἀναφορικός κατά ὁ υἱός καί οὗτος , πλήν καί ὁ πατήρ , καί ὁ υἱός , ἀίδιος τε καί συνανάρχως ὡς ἴδιος ἔχω οὗτος καί ὁμοούσιος . ὁ λήρημα οὕτως ὁ φιλόσοφος οὖον μόνος ἀσέβεια καί ἀμαθία , οὐδέ κλοπή καί βωμολοχία ; , καί δή καί συκοφαντία πρός οὗτος , ὡς αὐτός φημί , οὐ αἱρέω ὁ ἐκδίδωμι ὁ τόμος , ἀλλά πρός γε ὁ ψεύδω περιφανής καί ἀναισχυντέω ἐκεῖνος πάνος ὁμοῦ , μᾶλλον δέ καί ὁ πολύς κακός καί ἄτοπος νοσέω ἐκ περιουσία αὐτός ἀναφαίνω , ὅσπερ οοσορος