cogPG.PG151 319
πάντας τῆς σοφῆς ἀνηρτήσατο γλώττης , καὶ τοῖς ἐκείνου χείλεσι καὶ τῷ ῥεύματι τῶν λόγων ὅπως προσεῖχον , μικροῦ καὶ ἑαυτῶν ἔξω γιγνόμενοι , τῇ θείᾳ κατοχῇ καὶ τῷ ἔρωτι καὶ τῇ βακχείᾳ τῇ πρὸς ἐκεῖνα , πῶς ἄν τις ἐξείποι ; Μόνον ἂν εἴη τῶν πεπειραμένων ἐκείνων τὸ γε ἀκριβῶς ἔχειν εἰδέναι · τοιαῦτα τὰ τοῦ ἀγῶνος ἦν καὶ τῶν λόγων ἐκείνων , ὡς ἐξ ὀνύχων φασὶν ὑποδεῖξαι . Εἰ δέ τι καὶ λήμης ῥ τούτων ἐξηγητής τε καὶ γραφεὺς τῷ τῆς εὐσεβείας κήρυκι συνηγωνίσατο Πέτρῳ , καὶ λέγων ἅμα καὶ γράφων , Πέτρῳ λογιστέον δήπου κἀκεῖνα , τῷ καὶ προελομένῳ καὶ λόγοις καὶ γράμμασι καὶ ψήφοις τὸ τελευταῖον , καὶ κοινωνὸν τῶν κατ´ αὐτὸν εἰργασμένῳ · ἐν τούτοις μὲν καὶ τὰ τῆς τελευταίας ἱερᾶς ταύτης συνόδου . Ἐπεὶ δὲ καὶ πρὸς Θεσσαλονίκην ὑποστρέφειν πρὸς ἀνάγκης αὖθις ἦν τῷ μεγάλῳ , καὶ μὴ τῆς Ἐκκλησίας ἐπὶ πλεῖστον ἀποδημεῖν , ἐπιβαίνει μὲν σὺν τοῖς μετ´ αὐτοῦ τοῦ πελάγους · τοσούτου δ´ ἐπειράθησαν τοῦ κλύδωνος καὶ τῆς τρικυμίας καὶ τοῦ κατὰ Οάλατταν κυκεῶνος · καὶ γὰρ καὶ τῆς ὥρας ἔπλεον ἔξω , καὶ ἀνιόντες ὡσαύτως καὶ κατιόντες · ὡς ὑπερβαλέσθαι μὲν καθ´ ὑπερβολὴν τὰ τοῦ κατάπλου κακὰ τὸ ἀνάπλουν , ἀπαγορεῦσαι δ´ οὐ τοὺς ἐμπλέοντας μόνον , ἀλλὰ καὶ ναύτας ἂμα καὶ κυβερνήτην , καὶ τὸν περὶ ψυχῆς ὁμοῦ θέειν πάντας , τὰ ἔσχατα προσειπόντας ἀλλήλους , καὶ Θεῷ δι´ ἐξομολογήσεως , οἷα πρὸς ταῖς ἐσχάταις ὄντες ἀναπνοαῖς , εκυτοὺς ὡς ἔθος παραθεμένους . Ἀλλ´ ὁ τοῦ Θεοῦ μέγας ἀρχιερεὺς οὐκ ἀνακτώμενος ἦν αὐτοὺς μόνον τῶν ἐλπίδων ταῖς χρηστοτέραις , καὶ πρὸς Θεὸν ἐπεστράφθαι πάντας ὁμοῦ δι´ εὐχῆς διδάσκων , ἀλλὰ καὶ πρὸ τῶν ἄλλων αὐτὸς τοῦ ἀξιώματος ἑαυτοῦ καὶ τῆς τάξεως εἴπερ ποτὲ γενόμενος ὅλος , καὶ μέσον ἐεοῦ τε καὶ τῶν συνόντων ἑαυτὸν στήσας , οἷα μεσίτης ἀληθινὸς Θεοῦ καὶ ἀνθρώπων , καὶ ἀλαλήτοις τοῦ νοῦ δεόσεσι καὶ τῇ συνήθει χρησάμενος παῤῥηοίᾳ , τήν τε καταιγίδα κοιμίζει , καὶ καταπαύει τὸν κλύδωνα , καὶ τοῦ ναυαγίου πάντας ὁμοῦ διασώζει παρὰ πάσας ἀνθρωπίνας ἐλπίδας . Καὶ τὰ μὲν τοῦ πελάγους αὐτοῖς οὕτω παραδόξως ἠρέμει καὶ ὑπεχώρει τὸ κῦμα , καὶ πρὸς τοὺς ἰδίους καὶ τὴν πόλιν ἡμέρως ἄγαν παρέπεμπεν · ἡ δὲ τῶν πειρασμῶν καταιγὶς οὐμενοῦν οὐκ ἠρέμει · ὡς γὰρ τῷ τῆς πόλεως προσέσχον λιμένι , κἀκείνης ἡδέως πως ἂν εἴποις ἔμελλον ἐπιβαίνειν , ὁ βασιλεὺς τὴν εἴσοδον ἐκείνοις ἀπείργει · τῆς μὲν πρὸς τὸν κηδεστήν τε καὶ βασιλέα διαστάσεως ἤδη μελετωμένης , συνθηκῶν δέ τινων καὶ λόγων οὐκ οἷδ´ ὡντινωνοῦν ἂν καὶ φαίην πρὸς τὸν προῤῥηθέντα τῶν Τριβαλλῶν ἄρχοντα Στέφανον τηνικαῦτα τῷ βασιλεῖ κοινουμένων , δι´ ἃ δήπου καὶ τῷ τοῦ Θεοῦ ἀρχιερεῖ τὴν πάροδον ἀποκλείει , τὰ πιστὰ τῷ Στεφάνῳ κἀντεῦθεν δῆθεν κατασκευάζων , μὴ καὶ δόξῃ πλάττεσθαι τὰς συνθήκας τὰς πρὸς ἐκεῖνον , καὶ ἀπάτην τινὰ συσκευάζειν , ὃ δὴ καὶ πρὸς ἀλήθειαν ἦν , σοφῶς παρακρουσαμένου τοῦ βασιλέως ἐκεῖνον , ὡς ἡ πεῖρα σαφῶς παρέστησεν ὕστερον . Ο μὲν οὖν ὑπενόστει πάλιν ἀπήει · τᾶν δ´ ὄπηρετῶν τε καὶ φίλων ἔστιν ὧν ἐπὶ τούτοις δυσχεραινόντων καὶ πρὸς τὸ τῶν πειρασμῶν συνεχές ὁκλαζόντων , ἐκεῖνος τοὐναντίον μὲν οὖν ἅπαν ἔλεγε , καὶ ἥδεσθαι καὶ χαίρειν ἐπὶ τούτοις προσῆκε , καὶ μεγίστας ὁμολογεῖν τῷ Θεῷ τὰς χάριτας , ὅτι καὶ ἡμεῖς κατά τι κοινωνεῖν ἠξιώμεθα τοῖς μεγάλοις ἐκείνοις διδασκάλοις καὶ ἀρχιερεῦσιν αὐτοῦ , οἶ καὶ σωτῆρες καὶ πατέρες καὶ εὐεργέται τῶν ὑπερφυῶν χρηματίζοντες τοῖς τότε κρατοῦσιν , ὡς κακοῦργοί τινες καὶ μιαροὶ καὶ πολεμιώτατοι παρὰ πάντα τὸν τῆς ζωῆς ἠλαύνοντο χρόνον , καὶ θανάτου τιμώντων ἐκείνων τοῖς πλείστοις τὸ τελευταῖον · καὶ ταῦτα λέγων συνῳδὰ τοῖς λόγοις ἐπεδείκνυτο καὶ τὰ πράγματα , μέγας τις καὶ ὑψηλὸς καθ´ ὑπερβολὴν τὴν διάνοιαν καὶ τὴν ψυχὴν ἐν τοῖς πειρασμοῖς αὐτὸς ὢν , καὶ μακρῷ τῶν ὁρωμένων ὑπεράνω κεκτημένος τὸ φρόνημα . Ἀλλ´ ὁ σὺν τῷ πειρασμῷ ποιῶν Θεὸς καὶ τὴν ἔκβασιν , κατὰ τὸν μακάριον Παῦλον , τοῦ δύνασθαι ἡμᾶς ὑπενεγκεῖν , καὶ τοῦτον μετὰ βραχὺ διαλύει τὸν πειρασμόν · μηνῶν γὰρ μεταξὺ παραῤῥυέντων τριῶν , καὶ ἡ θαυμαστὴ καὶ φιλόχριστος βασιλὶς ἐπιστᾶσα φρονήματι γενναίῳ τε καὶ βασιλικῷ , καὶ τὰς τοῦ υἱοῦ καὶ βασιλέως πρὸς τὸν Στέφανον διαῤ ῥήγνυσι συνθήκας ἐκείνας , μᾶλλον δὲ τὰ τῶν συνθηκῶν ἱνδάλματα καὶ τὰς προσποιήσεις , καὶ τὸν ἀρχιερέα σύν γε τῷ βασιλεῖ τε καὶ υἱεῖ παρὰ τὴν Ἐκκλησίαν τε καὶ τὴν πόλιν ἀξίως μετακαλοῦντα ·· ἐπεὶ καὶ βασιλεὺς αὐτὸς οὐδὲν ἧττον εἰ μὴ καὶ μᾶλλον δι´ αἰδοῦς ὅτι πλείστης ἦγε τὸν μέγαν , σοφός τε καὶ φιλόχριστος ὢν , καὶ γνώμης καὶ καλοκὰγαθίας καὶ τρόπων χρηστῶν ἀντιποιούμενος , εἴπερ τις τῶν πρὸ αὐτοῦ βεβασιλευκότων , εἰ καὶ τὸ τῶν πραγμάτων τε καὶ τῶν καιρῶν δυσχερὶς καὶ ἀντίξουν ἀπεῖργεν αὐτὸν καὶ πρότερον , ἑαυτῷ καὶ τοῖς τῆς φύσεως προτερήμασι κατὰ γνώμην οἰκείαν κεχρῆσθαι . Ὑποστρέφει τοιγαροῦν ὁ ἀρχιερεὺς εἰς τὴν Ἐκκλησίαν καὶ αὖθις · αὐτός τε ταύτην ἤδιστα προσορᾷ καὶ ὑπ´ ἐκείνης ὡσαύτως ὁρᾶται , τὸ φίλτρον ἀντιδιδόντες ἀλλήλοις , καὶ τὰ παρ´ ἀλλήλων καρπούμενοι · ὁ μὲν τὴν ἐκείνης ὑπακοὴν πρὸς τὰ θεῖα , ἡ δὲ τὴν παντοδαπὴν ἐκείνου τῶν λόγων τε καὶ τὼν ἔργων ὠφέλειαν · καὶ δῆλον κἀντεῦθεν . Φροντιστήριόν ἐστι μοναζουσῶν μέγα καὶ πολυάνθρωπον ἐν Θεσσαλονίκῃ , βασιλικὸν καὶ δι´ αὐτὸ τοῦτ´ , οἶμαι , καλούμενον · ὑπιρέχει καὶ γὰρ ἐκεῖ πάντων ὁμοῦ τῶν τοιούτων . Ἐν τούτῳ μοναχή τις τῶν εὐλαβῶν ἦν καὶ κοσμίων , Ἐλεοδώρα τὴν κλῆσιν · αὕτη μοχθηροῦ τινος καὶ νοσώδους χυμοῦ καταῤῥεύσαντος ἄνωθεν , πονήρως εἶχε τοῦ εὐωνύμου τῆς κεφαλῆς μέρους , τοῦ δὲ ῥεύματος μάλιστα τῷ ὀφθαλμῷ ἐνοχλοῦντος , κἀκεῖ τὸ τῆς ὀδύνης συνάγοντος πλεῖστον , ἀφόρητον μὲν ἦν καὶ κατ´ αὐτὸ τοῦτο τὸ πάθος , καὶ οἷον μηδὲ παραβεβλῆσθαι · προσῆν δ´ ὑποψία καὶ τῶν ἔτι μεγίστων , μὴ καὶ τῆς φυσικῆς ἔδρας ὁ ὀφθαλμὸς ἐκκρουσθεὶς δηλαδὴ φθάσῃ τῷ σφοδρῷ τῆς ὀδύνης · ἰατρῶν μὲν οὖν τῶν τε ἡμεδαπῶν καὶ ἐπηλύδων ὁμοίως ἀπηλέγχετο πᾶσα τέχνη τῷ μεγέθει τοῦ πάθους · ἡμερῶν δ´ ἐφεξῆς
Lemmas: πᾶς ὁ σοφός ἀναρτάω γλῶσσα , καί ὁ ἐκεῖνος χεῖλος καί ὁ ῥεῦμα ὁ λόγος ὅπως προσέχω , μικρός καί ἑαυτοῦ ἔξω γίγνομαι , ὁ θεῖος κατοχή καί ὁ Ἔρως καί ὁ βακχεία ὁ πρός ἐκεῖνος , πῶς ἄν τις ἐξεῖπον ; μόνος εἄν εἰμί ὁ πειράω ἐκεῖνος ὁ γε ἀκριβῶς ἔχω οἶδα · τοιοῦτος ὁ ὁ ἀγών εἰμί καί ὁ λόγος ἐκεῖνος , ὡς ἐκ ὄνυξ φημί ὑποδείκνυμι . εἰμί δέ τίς καί λήμη Ῥ οὗτος ἐξηγητής τε καί γραφεύς ὁ ὁ εὐσέβεια κῆρυξ συναγωνίζομαι Πέτρος , καί λέγω ἅμα καί γράφω , Πέτρος λογίζομαι δήπου ἐκεῖνος , ὁ καί προαιρέω καί λόγος καί γράμμα καί ψῆφος ὁ τελευταῖος , καί κοινωνός ὁ κατ´ αὐτός ἐργάζομαι · ἐν οὗτος μέν καί ὁ ὁ τελευταῖος ἱερός οὗτος σύνοδος . ἐπεί δέ καί πρός Θεσσαλονίκη ὑποστρέφω πρός ἀνάγκη αὖθις εἰμί ὁ μέγας , καί μή ὁ ἐκκλησία ἐπί πλεῖστος ἀποδημέω , ἐπιβαίνω μέν σύν ὁ μετέ αὐτός ὁ πέλαγος · τοσοῦτος δδʹ πειράω ὁ κλύδων καί ὁ τρικυμία καί ὁ κατά Οάλατταν κυκεών · καί γάρ καί ὁ ὥρα πλέω ἔξω , καί ἀνέρχομαι ὡσαύτως καί κατέρχομαι · ὡς ὑπερβάλλω μέν καθ´ ὑπερβολή ὁ ὁ κατάπλοος κακός ὁ ἀνάπλοος , ἀπαγορεύω δδʹ οὖον ὁ ἐμπλέω μόνος , ἀλλά καί ναύτης ἄμη καί κυβερνήτης , καί ὁ περί Ψυχή ὁμοῦ θέω πᾶς , ὁ ἔσχατος προσλέγω ἀλλήλων , καί Θεός δις ἐξομολόγησις , οἷος πρός ὁ ἔσχατος εἰμί ἀναπνοή , κύτος ὡς ἔθος παρατίθημι . Ἀλ ὁ ὁ Θεός μέγας ἀρχιερεύς οὐ ἀνακτάομαι εἰμί αὐτός μόνος ὁ ἐλπίς ὁ χρηστός , καί πρός θεός ἐπιστρέφω πᾶς ὁμοῦ δις εὐχή διδάσκω , ἀλλά καί πρό ὁ ἄλλος αὐτός ὁ ἀξίωμα ἑαυτοῦ καί ὁ τάξις εἴπερ ποτέ γίγνομαι ὅλος , καί μέσος ἑός τε καί ὁ σύνειμι ἑαυτοῦ ἵστημι , οἷος μεσίτης ἀληθινός Θεός καί ἄνθρωπος , καί ἀλάλητος ὁ νόος δεόσεσι καί ὁ συνήθης χράω παῤῥηοίᾳ , ὁ τε καταιγίς κοιμίζω , καί καταπαύω ὁ κλύδων , καί ὁ ναυάγιον πᾶς ὁμοῦ διασῴζω παρά πᾶς ἀνθρώπινος ἐλπίς . καί ὁ μέν ὁ πέλαγος αὐτός οὗτος παράδοξος ἠρεμέω καί ὑποχωρέω ὁ κῦμα , καί πρός ὁ ἴδιος καί ὁ πόλις ἥμερος ἄγαν παραπέμπω · ὁ δέ ὁ πειρασμός καταιγίς οὐμενοῦν οὐ ἠρεμέω · ὡς γάρ ὁ ὁ πόλις προσέχω λιμήν , κά̓κες ἡδύς πως εἄν εἶπον μέλλω ἐπιβαίνω , ὁ βασιλεύς ὁ εἴσοδος ἐκεῖνος ἀπείργω · ὁ μέν πρός ὁ κηδεστής τε καί βασιλεύς διάστασις ἤδη μελετάω , συνθήκη δέ τίνω καί λόγος οὐ ὅδε ὅστις εἄν καί φημί πρός ὁ προλέγω ὁ Τριβαλλός ἄρχω Στέφανος τηνικαῦτα ὁ βασιλεύς κοινόω , δις ὁ δήπου καί ὁ ὁ Θεός ἀρχιερεύς ὁ πάροδος ἀποκλείω , ὁ πιστόν ὁ Στέφανος ἐντεῦθεν δῆθεν κατασκευάζω , μή καί δόξα πλάσσω ὁ συνθήκη ὁ πρός ἐκεῖνος , καί ἀπάτη τις συσκευάζω , ὅς δή καί πρός ἀλήθεια εἰμί , σοφός παρακρούω ὁ βασιλεύς ἐκεῖνος , ὡς ὁ πείρω σαφῶς παρίστημι ὕστερος . ὁ μέν οὖν ὑπονοστέω πάλιν ἄπειμι · ὅς δδʹ ὄπηρετῶν τε καί Φίλων εἰμί ὅς ἐπί οὗτος δυσχεραίνω καί πρός ὁ ὁ πειρασμός συνεχής ὀκλάζω , ἐκεῖνος ἐναντίος μέν οὖν ἅπας λέγω , καί ἥδομαι καί χαίρω ἐπί οὗτος προσήκω , καί μέγας ὁμολογέω ὁ Θεός ὁ χάρις , ὅτι καί ἐγώ κατά τίς κοινωνέω ἀξιόω ὁ μέγας ἐκεῖνος διδάσκαλος καί ἀρχιερεύς αὐτός , οἶς καί σωτήρ καί πατήρ καί εὐεργέτης ὁ ὑπερφυής χρηματίζω ὁ τότε κρατέω , ὡς κακοῦργος τις καί μιαρός καί πολέμιος παρά πᾶς ὁ ὁ ζωή ἐλαύνω χρόνος , καί θάνατος τιμάω ἐκεῖνος ὁ πλεῖστος ὁ τελευταῖος · καί οὗτος λέγω συνῳδός ὁ λόγος ἐπιδείκνυμι καί ὁ πρᾶγμα , μέγας τις καί ὑψηλός καθ´ ὑπερβολή ὁ διάνοια καί ὁ ψυχή ἐν ὁ πειρασμός αὐτός εἰμί , καί μακρός ὁ ὁράω ὑπεράνω κτάομαι ὁ φρόνημα . Ἀλ ὁ σύν ὁ πειρασμός ποιέω θεός καί ὁ ἔκβασις , κατά ὁ μακάριος Παῦλος , ὁ δύναμαι ἐγώ ὑποφέρω , καί οὗτος μετά βραχύς διαλύω ὁ πειρασμός · μείς γάρ μεταξύ παραρρέω τρεῖς , καί ὁ θαυμαστός καί φιλόχριστος βασιλίς ἐφίστημι φρόνημα γενναῖος τε καί βασιλικός , καί ὁ ὁ υἱός καί βασιλεύς πρός ὁ Στέφανος διαίρω ῥήγνυμι συνθήκη ἐκεῖνος , μᾶλλον δέ ὁ ὁ συνθήκη ίνδαλμα καί ὁ προσποιέω , καί ὁ ἀρχιερεύς σῦς γε ὁ βασιλεύς τε καί υἱός παρά ὁ ἐκκλησία τε καί ὁ πόλις ἀξίως μετακαλέω ·· ἐπεί καί βασιλεύς αὐτός οὐδείς κακός εἰμί μή καί μᾶλλον δις αἰδώς ὅτι πλεῖστος ἄγω ὁ μέγας , σοφός τε καί φιλόχριστος εἰμί , καί γνώμη καί καλοκαγαθία καί τρόπος χρηστός ἀντιποιέω , εἴπερ τις ὁ πρό αὐτός βασιλεύω , εἰμί καί ὁ ὁ πρᾶγμα τε καί ὁ καιρός δυσχερής καί ἀντίξοος ἀπείργω αὐτός καί πρότερος , ἑαυτοῦ καί ὁ ὁ φύσις προτέρημα κατά γνώμη οἰκεῖος χράομαι . ὑποστρέφω τοιγάρ ὁ ἀρχιερεύς εἰς ὁ ἐκκλησία καί αὖθις · αὐτός τε οὗτος ήδιστος προσοράω καί ὑπό ἐκεῖνος ὡσαύτως ὁράω , ὁ φίλτρον ἀντιδίδωμι ἀλλήλων , καί ὁ παρ´ ἀλλήλων καρπόω · ὁ μέν ὁ ἐκεῖνος ὑπακοή πρός ὁ θεῖον , ὁ δέ ὁ παντοδαπός ἐκεῖνος ὁ λόγος τε καί ὅς ἔργον ὠφέλεια · καί δῆλος ἐντεῦθεν . φροντιστήριον εἰμί μονάζων μέγας καί πολυάνθρωπος ἐν Θεσσαλονίκη , βασιλικός καί δις αὐτός τοῦτος , οἴομαι , καλέω · ὑπερέχω καί γάρ ἐκεῖ πᾶς ὁμοῦ ὁ τοιοῦτος . ἐν οὗτος μοναχός τις ὁ εὐλαβής εἰμί καί κόσμιος , Ελεοδώρα ὁ κλῆσις · οὗτος μοχθηρός τις καί νοσώδης χυμός καταῤῥεύσαντος ἄνωθεν , πονηρός ἔχω ὁ εὐώνυμος ὁ κεφαλή μέρος , ὁ δέ ῥεῦμα μάλιστα ὁ ὀφθαλμός ἐνοχλέω , ἐκεῖ ὁ ὁ ὀδύνη συνάγω πλεῖστος , ἀφόρητος μέν εἰμί καί κατ´ αὐτός οὗτος ὁ πάθος , καί οἷος μηδέ παραβάλλω · πρόσειμι δδʹ ὑποψία καί ὁ ἔτι μέγας , μή καί ὁ φυσικός δράω ὁ ὀφθαλμός ἐκκρούω δηλαδή φθάνω ὁ σφοδρός ὁ ὀδύνη · ἰατρός μέν οὖν ὁ τε ἡμεδαπός καί ἔπηλυς ὁμοίως ἀπελέγχω πᾶς τέχνη ὁ μέγεθος ὁ πάθος · ἡμέρα δδʹ ἐφεξῆς