cogPG.PG151 570
ἐνέργειαν , καὶ τὸ παντοδύναμον βλασφημοῦντες , ὄσῳ ὅεινότερά τε καὶ ἀτοπώτερα κακουργοῦσιν ἑκείνων ; Οὐ μὴν ἀλλ´ εἰ καὶ Γρηγόριον οὖτοι τὸν ἰερὸν , ὥσπερ ἐκεῖνοι τότε Χριστὸν κακῶς ἔγνωσαν λέγειν , ὡς Οὐκ ἔστιν ἐκ τοῦ Θεοῦ , ὅτι τὸ Ἐάββατον οὐ τηρεῖ , καὶ δαιμόνιον ἔχει , τί αὐτοῦ ἀκούετε ; καὶ τὰ παραπλήσια τούτοις , ἀλλ´ ἔδει μὴ διὰ τὴν πρὸς ἐκεῖνον ἔχθραν τε καὶ τὴν ἔριν καὶ τὸ Πνεῦμα τοῦ Θεοῦ βλασφημεῖν , καὶ τὴν ὑπερφυᾷ δύναμιν τούτου καὶ τὴν ἐνέργειαν φαριοαῖκῶς ἀνάγειν , ἢ κατάγειν μᾶλλον εἰς δαίμονας . Οὕτω γὰρ Κἄν καὶ παραίτησίς τις ἴσως προσῆν . Νῦν δʹ ἐπέκεινα πάσης συγγνώμης τὰ τῆς εἰς Θεὸν βλασφημίας κατὰ τὸν Χριστοῦ λόγον μὴ μεταμελομένοις ἀξίως . Καὶ σκαιὸν μέντοι γε καὶ φαῦλον ἄλλως , καὶ διανοίας ἀνοήτου καὶ λογισμῶν . καὶ οὐδὲ σχῆμα γοῦν ἀποσῶζόν τι λόγου τὸ δαίμονας ἐν ταῖς τῶν ἀπεχομένων σοροῖς θαύματα διενεργεῖν ὅλως οἵεαθαί τε καὶ λέγειν , ἀνθρώπους ὁσημέραι μετὰ τοσαύτης ἐκεῖ τῆς σπουδῆς θεραπεύοντας τὰ δειτότατα πάσχοντας , ὧν γε καὶ τὴν ἐξώλειαν ἡδέως ἀν μᾶλλον ἐπρίαντο τοῦ παντὸς , ὅπως τὸν ἐκεῖ κείμενον ἀνακηρυχθῆναι τοῖς πᾶσι γένοιτο , ὡς ἂν οἱ κερὶ Γρηγορᾶν εἴποιεν οὗτοι · Ἦνα τί γένηται · καὶ τί τοῖς δαιμονίοις ᾖ πρὸς κέρδους ἐντεῦθεν : συνιδεῖν οὐκ ἔχω . Γόησι μὲν γὰρ καὶ φαρμακοῖς τε , καὶ μάγοις ἔτι παριοῦσιν , ἐαυτοὺς ἐπιδιδόντας τοὺς δαίμονας ἴσμεν , οὐχ ὑπὲρ ἀνθρώπων , πῶς γάρε ἀλλὰ κατ´ ἀνθρώπων μᾶλλον , ὡς ἂν αὐτούς τε τούτους , δι´ ὧν ἐνεργοῦσι τὰ οἰκεῖα , κακῶς ὑφ´ ἑαυτοὺς ἔχοιεν , καὶ δι´ αὐτῶν ἐτέροις , ἡ τὸν τῆς ψυχῆς ἢ τὸν τοῦ σώματος κίνδυνον , ἢ καὶ ἄμφω ταῦτα κατασκευάζοιεν . Τοῦτο καὶ γὰρ αὐτοῖς , ἧπερ ἔφην , εἶναι τὸ προὐργιαίτατον · ἀνθρώποις δ´ ἀπιοῦσιν ἐντεῇθεν , καὶ νεκρὰ μὲν ἐπὶ τῶν σορῶν καταλιποῦσι τὰ σώματα , ταῖς δὲ ψυχαῖς πρὸς ἐτέραν λῆξιν μεταχωρήσασιν , οὔτ´ ἂν ἔχοιεν ὥσπερ τοῖς ζῶσιν ἐκείνοις κεχρῆσθαι · οὐδὲ γὰρ δυνατὸν ὅλως καὶ πολλοῦ γε δεῖ καὶ ὑφ´ ἑαυτοὺς ἐκείνους ἔχειν ποιεῖσθαι , ἢ καὶ διὰ τούτων ἐτέρους κακοῦν . Εἰ δὲ τοῖς μὲν οὐδὲ προσλαλεῖν , οὐδὲ κεχρῆσθαι τούτοι καθάπαξ οἰόν τε , ταῖς δὲ σοροῖς , ὡς οὗτοί φασι , προσεδρεύοντες τῶν ὀστῶν , ἀνθρώπους μὲν εὖ ποιοῦσι καθ´ ἑκάστην πονήρως ἔχοντας τῶν σωμάτων , ἔστι δ´ ὅτε καὶ τῶν ψυχῶν , ὅπερ οὐκ ἄν ποτ´ εἴη , ὡς οὐδὲ τὸ σκότος φῶς , οὐδὲ γλυκὺ τὸ πικρὸν , μήτε γὰρ βούλεσθαι ταυτὶ τοὺς τῶν ἀνθρώπων τούτοις ἐχθροὺς , μήτε δύνασθαι τὸ παράπαν , τελευτᾷ δ´ αὐτοῖς καὶ ἡ τῶν νοσούντων θεραπεία πρὸς δόξαν καὶ αἶνον Θεοῦ , ἱλαθον οἱ δαίμονες τολοιπὸν κατὰ Γρηγορᾶν αὖθις ἐφ´ ἑαυτοὺς μερισθέντες καὶ σφᾶς αὐτοὺς ἐκβάλλοντες τῆς ἰδίας ἀρχῆς , τῷ τοῖς μὲν ἀνθρώποις , κατὰ τοῦτον αὐτόν φημι , πορίζειν τὴν σωτηρίαν σὺν πολλῇ τῇ σπουδῇ , τῷ δὲ Θεῷ πανταχόθεν τὴν δόξαν καὶ τὸ κράτος , καὶ τὸν αἶνον συνάγειν ὥσπερ ἐπίτηδες , καὶ μετὰ πολλῆς τῆς ἀγωνίας τὰ τῆς ἀρχῆς αὐτῷ συγκροτεῖν Καὶ εἰ ὁ δατανᾶς αὐτὸς ἑαυτὸν ἐκβάλλει , καὶ ἐφ´ εαυτὸν ἐμερίσθη , κατὰ τὸν Δεσποτικὸν λόγου , πῶς ἢ αὐτοῦ βασιλεία σταθήδεται ; Οὔτως οὐ μόνον ἱερῶν ἀλλότρια , καὶ προσέτι καὶ βλασφημίας καὶ δυσσεβείας μεστὰ τὰ κατὰ τῶν ἁγίων τῶν τε περιόντων φημὶ τούτων , καὶ δὴ καὶ τῶν ἀπιόντων κἀν σούτοις λεχθέντα τοῖς περὶ Γρηγορᾶν , ἀλλὰ καὶ λογισμῶν , ᾖπερ ἔφην , ὑγιαινόντων καὶ διανοίας μακρὰν , καὶ μηδὲ σώζοντα λόγον ἴσχοντα τοπαράπαν , μηδ´ ἑαυτὰ γοῦν , μηδὲ τοὺς λέγοντας αὐτοὺς δυνάμενα ὃτείθειν . Καιρὸς δ´ ἂν εἴη λοιπὸν κατὰ τὴν ὑπόσχεσιν καὶ ὑπεύθυνον εἶναι δεῖξαι τὸν αὐτὸν ἐκ τῶν αὐτοῦ λόγων τά γε τοιαῦτα , ὁνείροις τε καὶ φάσμασι πονηρῶν δαιμονίων τὰ μήτε ὄντα μήτ´ ἐσόμενα μυσταγωγούμενον , καὶ τὴν αἵρεσιν ὥσπερ ἐξ ἀρχῆς ἠσπάσατο μυσταγωγηθεῖς ὑπ´ αὐτῶν , οὕτω δὴ καὶ σπουδάζειν ἔπειτα καὶ τὰ ἐπιόντα δυσχερῆ φέρειν ὑπὲρ αὐτῆς διδασκόμενον ὑπ´ ἐκείνων αὐτῶν αὖθις , ὡς πολλὴν μὲν οὕσαν τὴν ἀποκειμένην ἐντεῦθεν ἀμοιὴν αὐτῷ , καὶ τοῖς κατ´ αὐτὸν , πλείστην δ´ ὅσην ἐξ ἀντιστρόφου τοῖς εὐσεβέσι τὴν δυσπάθειαν , ὡς κὐτός φησι , μετὰ τῆς καταστροφῆς . Φησὶ τοιγαροῦν πρὸς τὸν ἑαυτοῦ μύστην τε καὶ μυσταγωγὸν Ἀγαθάγγελον ἐν ἐπιλόγοις τοῦ κατὰ τῆς εὐσεβείας αὐτοῦ συγγράμματος ὡδὶ Ερηγορᾶς · Ἐπεὶ δὲ πόῤόω νυκτῶν τὰ τῆς ὁμιλίας ἡμῖν , ὡς ὁρᾷς , ἐκτέτακται , καὶ δέον ἀπιέναι σε , καθευδόντων , οἷς τὰ τῆς ἡμετέρας ἐπιτέτραπται φυλακῆς , φέρε καὶ περὶ τῶν συμθησομένων βραχέα τὸν ἐνόντα διέλθωμεν τρόπονιΟὐ γὰρ ἄξιον οὔτε σέ γε ἀγνοεῖν , οὔθ´ οἷς μέλλεις φίλοις ἡμῶν ὁμιλεῖν καὶ συνάθλοις , ἵνα μὴ πρὸς τὸ τῆς ἐλπίδος ἀποβλέποντες ἄδηλον , ἄχθωνται . τετύχηκε γάρ μοι ῥιφέντι πρὸς δεσμωτήριον ἤδη τουτὶ περικεχύσθαι μακρὰν ἀθυμίαν , πάνυ κεντοῦσαν καὶ ὀδυνῶσάν μου τὸ λογιζόμενον τῆς ψυχῆς · οὐχ ὅτι πάσχων αὐτὸς διετέλουν εἰργόμενος , ἀλλὰ τοὺς τῆς Ἐκκλησίας ὁρῶν ὑψουμένους χειμῶνας κατὰ τῶν θείων δογμάτων , καὶ τὸ πλῆθος ἀεὶ ἐλαυνόμενον , καὶ τὸ μὲν δεσμούμενον , τὸ δ´ ἐξόριστον γινόμενον · καὶ τὸ μὲν κάμπτον γόνυ τῇ Βάαλ ὄιὰ τὸ τοῦ λιμοῦ βίαιον , καὶ τὴν τῶν οἰκείων ἀφαίρεσιν , καὶ τὸ σῶζον ἦν οὐδαμοῦ . Τοιούτων τοίνυν τηνικαῦτα μεστὸς γενόμενος λογισμῶν , ἐνοακρυς τε γεγένημαι , καὶ πολλὰ τῷ Θεῷ προσευξάμενος καὶ καθίσας , κἀπὶ τῆς δεξιᾶς ἐρείσας τὴν κεφαλὴν , ὕπνῳ λεπτῷ συνεσχέθην , καί μοι ἔδοξεν ὄναρ τῶν φλων τις ἐπιστάς , xαῖρε , φάσκειν , καὶ μὴ ἀθύμει , Θεὸν , ὑπὲρ οὖ τοῖς ἄθλοις ἐγκαρτερεῖς τουτοισὶ , κράτιστον ἔχων ἐπίκουρον . ὄψει γὰρ οὐκ εἰς μακρὰν τουτουσὶ τοὺς τῆς αὐσεβείας διώκτας , οὐχ οἶα μόνον ὑμῖν ἐπήνεγκαν πάσχοντας τὰ δεινὰ , ἀλλὰ καὶ μακρῷ σχετλιώτερα . Ἐκπολεμωθήσονται γὰρ κατ´ ἀλλήλων , βασιλεὺς κατὰ πατριάρχου καὶ κατ´ ἐπισκόπων , καὶ αὖ κατ´ ἀλλήλων ἐπίσκοποι · καὶ τοῖς ἀλλήλων ἀναθεματισμοῖς καὶ τοῖς οἰκείοις περιπεσοῦνται · καὶ ἐξωσθήσεται μὲν τῶν θρόνων ὁ πατριάρχης , ἀντεισαχθήσεται δ´ ἕτερος . Καὶ μετ´ ὀλίγον · Τὰ ὅμοια πείσεται καὶ αὐτός . Καὶ ὁ βασιλεὺς τὴν βασιλείαν ἄμα ζημιώσεται σὺν ἀτιμίᾳ ποικίλῃ . Καὶ πρό γε τούτων ὁ
Lemmas: ἐνέργεια , καί ὁ παντοδύναμος βλασφημέω , ὅσος ὅς τε καί ἄτοπος κακουργέω ἐκεῖνος ; οὖον μήv ἀλ εἰμί καί Γρηγόριος οὗτος ὁ ἱερός , ὥσπερ ἐκεῖνος τότε Χριστός κακῶς γιγνώσκω λέγω , ὡς οὐ εἰμί ἐκ ὁ Θεός , ὅτι ὁ Ἐάββατον οὖον τηρέω , καί δαιμόνιον ἔχω , τίς αὐτός ἀκούω ; καί ὁ παραπλήσιος οὗτος , ἀλ ἐσθίω μή διά ὁ πρός ἐκεῖνος ἔχθρα τε καί ὁ Ἔρις καί ὁ πνεῦμα ὁ Θεός βλασφημέω , καί ὁ ὑπερφυής δύναμις οὗτος καί ὁ ἐνέργεια φαριοαῖκῶς ἀνάγω , ἢ κατάγω μᾶλλον εἰς δαίμων . οὕτως γάρ κἀν καί παραίτησις τις ἴσως πρόσειμι . νῦν δέ ἐπέκεινα πᾶς συγγνώμη ὁ ὁ εἰς θεός βλασφημία κατά ὁ Χριστός λόγος μή μεταμέλομαι ἀξίως . καί σκαιός μέντοι γε καί φαῦλος ἄλλως , καί διάνοια ἀνόητος καί λογισμός . καί οὐδέ σχῆμα γοῦν ἀποσῴζω τίς λόγος ὁ δαίμων ἐν ὁ ὁ ἀπέχω σορός θαῦμα διενεργέω ὅλως οἷος τε καί λέγω , ἄνθρωπος ὁσημέραι μετά τοσοῦτος ἐκεῖ ὁ σπουδή θεραπεύω ὁ δειτότατα πάσχω , ὅς γε καί ὁ ἐξώλεια ἡδύς εἰς μᾶλλον ὠνέομαι ὁ πᾶς , ὅπως ὁ ἐκεῖ κεῖμαι ἀνακηρύσσω ὁ πᾶς γίγνομαι , ὡς εἄν ὁ κερί Γρηγορᾶς εἶπον οὗτος · ἀπτήν τίς γίγνομαι · καί τίς ὁ δαιμόνιος εἰμί πρός κέρδος ἐντεῦθεν : συνοράω οὐ ἔχω . γόης μέν γάρ καί φαρμακός τε , καί μάγος ἔτι πάρειμι , ἑαυτοῦ ἐπιδίδωμι ὁ δαίμων οἶδα , οὐ ὑπέρ ἄνθρωπος , πῶς γάρος ἀλλά κατ´ ἄνθρωπος μᾶλλον , ὡς εἄν αὐτός τε οὗτος , δις ὅς ἐνεργέω ὁ οἰκεῖος , κακῶς ὑφ´ ἑαυτοῦ ἔχω , καί δις αὐτός ἕτερος , ὁ ὁ ὁ Ψυχή ἢ ὁ ὁ σῶμα κίνδυνος , ἢ καί ἄμφω οὗτος κατασκευάζω . οὗτος καί γάρ αὐτός , ὁ φημί , εἰμί ὁ πρ́ουργιος · ἄνθρωπος δδʹ ἄπειμι ἐντίθημι , καί νεκρός μέν ἐπί ὁ σορός καταλείπω ὁ σῶμα , ὁ δέ Ψυχή πρός ἕτερος λῆξις μεταχωρέω , οὔτ´ εἄν ἔχω ὥσπερ ὁ ζῶ ἐκεῖνος χράομαι · οὐδέ γάρ δυνατός ὅλως καί πολύς γε δεῖ καί ὑφ´ ἑαυτοῦ ἐκεῖνος ἔχω ποιέω , ἢ καί διά οὗτος ἕτερος κακόω . εἰμί δέ ὁ μέν οὐδέ προσλαλέω , οὐδέ χράομαι οὗτος καθάπαξ οἷος τε , ὁ δέ σορός , ὡς οὗτος φημί , προσεδρεύω ὁ ὀστέον , ἄνθρωπος μέν εὕω ποιέω καθ´ ἕκαστος πονηρός ἔχω ὁ σῶμα , εἰμί δδʹ ὅτε καί ὁ Ψυχή , ὅσπερ οὐ ἄν ποτ εἰμί , ὡς οὐδέ ὁ σκότος φάος , οὐδέ γλυκύς ὁ πικρός , μήτε γάρ βούλομαι οὗτος ὁ ὁ ἄνθρωπος οὗτος ἐχθρός , μήτε δύναμαι ὁ παράπαν , τελευτάω δδʹ αὐτός καί ὁ ὁ νοσέω θεραπεία πρός δόξα καί αἶνος Θεός , ἱλάσκομαι ὁ δαίμων τολοιπος κατά Γρηγορᾶς αὖθις ἐφίημι ἑαυτοῦ μερίζω καί σφεῖς αὐτός ἐκβάλλω ὁ ἴδιος ἀρχή , ὁ ὁ μέν ἄνθρωπος , κατά οὗτος αὐτός φημί , πορίζω ὁ σωτηρία σύν πολύς ὁ σπουδή , ὁ δέ Θεός πανταχόθεν ὁ δόξα καί ὁ κράτος , καί ὁ αἶνος συνάγω ὥσπερ ἐπίτηδες , καί μετά πολύς ὁ ἀγωνία ὁ ὁ ἀρχή αὐτός συγκροτέω καί εἰμί ὁ δατανᾶς αὐτός ἑαυτοῦ ἐκβάλλω , καί ἐφίημι ἑαυτοῦ μερίζω , κατά ὁ δεσποτικός λόγος , πῶς ἢ αὐτός βασίλειος ἵστημι ; οὔτως οὖον μόνος ἱερός ἀλλότριος , καί προσέτι καί βλασφημία καί δυσσέβεια μεστός ὁ κατά ὁ ἅγιος ὁ τε περίειμι φημί οὗτος , καί δή καί ὁ ἄπειμι ἐν σούτος λέγω ὁ περί Γρηγορᾶς , ἀλλά καί λογισμός , ὅσπερ φημί , ὑγιαίνω καί διάνοια μακράν , καί μηδέ σῴζω λόγος ἴσχω τοπάλαι , μηδ´ ἑαυτοῦ γοῦν , μηδέ ὁ λέγω αὐτός δύναμαι οτειθεω . Καιρός δδʹ εἄν εἰμί λοιπός κατά ὁ ὑπόσχεσις καί ὑπεύθυνος εἰμί δείκνυμι ὁ αὐτός ἐκ ὁ αὐτός λόγος ὁ γε τοιοῦτος , ὄνειρος τε καί φάσμα πονηρός δαιμόνιος ὁ μήτε εἰμί μῆτε εἰμί μυσταγωγέω , καί ὁ αἵρεσις ὥσπερ ἐκ ἀρχή ἀσπάζομαι μυσταγωγέω ὑπό αὐτός , οὗτος δή καί σπουδάζω ἔπειτα καί ὁ ἔπειμι δυσχερής φέρω ὑπέρ αὐτός διδάσκω ὑπό ἐκεῖνος αὐτός αὖθις , ὡς πολύς μέν εἰμί ὁ ἀπόκειμαι ἐντεῦθεν ἀμόω αὐτός , καί ὁ κατ´ αὐτός , πλεῖστος δδʹ ὅσος ἐκ ἀντίστροφος ὁ εὐσεβής ὁ δυσπάθεια , ὡς κύτος φημί , μετά ὁ καταστροφή . φημί τοιγάρ πρός ὁ ἑαυτοῦ μύστης τε καί μυσταγωγός Ἀγαθάγγελος ἐν ἐπίλογος ὁ κατά ὁ εὐσέβεια αὐτός σύγγραμμα ὡδί ερηγοηρα · ἐπεί δέ πορόω νύξ ὁ ὁ ὁμιλία ἐγώ , ὡς ὁράω , ἐκτάσσω , καί δήω ἀφίημι σύ , καθεύδω , ὅς ὁ ὁ ἡμέτερος ἐπιτρέπω φυλακή , φέρω καί περί ὁ συμβαίνω βραχύς ὁ ἔνειμι διέρχομαι τρόπονιΟὐ γάρ ἄξιος οὔτε σός γε ἀγνοέω , οὔθ´ ὅς μέλλω φίλος ἐγώ ὁμιλέω καί συναθλέω , ἵνα μή πρός ὁ ὁ ἐλπίς ἀποβλέπω ἄδηλος , ἄχθομαι . τυγχάνω γάρ ἐγώ ῥίπτω πρός δεσμωτήριον ἤδη οὗτος περιχέω μακράν ἀθυμία , πάνυ κεντέω καί οδυνοεω ἐγώ ὁ λογίζομαι ὁ Ψυχή · οὐ ὅτι πάσχω αὐτός διατελέω εἴργω , ἀλλά ὁ ὁ ἐκκλησία ὁράω ὑψόω χειμών κατά ὁ θεῖον δόγμα , καί ὁ πλῆθος ἀεί ἐλαύνω , καί ὁ μέν δεσμέω , ὁ δδʹ ἐξόριστος γίγνομαι · καί ὁ μέν κάμπτω γόνυ ὁ Βάαλ οἶος ὁ ὁ λιμός βίαιος , καί ὁ ὁ οἰκέω ἀφαίρεσις , καί ὁ σῴζω εἰμί οὐδαμοῦ . τοιοῦτος τοίνυν τηνικαῦτα μεστός γίγνομαι λογισμός , ἐνοακρυς τε γίγνομαι , καί πολύς ὁ Θεός προσεύχομαι καί καθίζω , ἐπί ὁ δεξιός ἐρείδω ὁ κεφαλή , ὕπνος λεπτός συνέχω , καί ἐγώ δοκέω ὄναρ ὁ φλέω τις ἐφίστημι , ὅς , φάσκω , καί μή ἀθυμέω , θεός , ὑπέρ οὖον ὁ ἆθλος ἐγκαρτερέω οὗτος , ἀγαθός ἔχω ἐπίκουρος . ὁράω γάρ οὐ εἰς μακράν οὗτος ὁ ὁ αὐσεβείας διώκτης , οὐ οἶος μόνος σύ ἐπιφέρω πάσχω ὁ δεινός , ἀλλά καί μακρός σχέτλιος . Ἐκπολεμόω γάρ κατ´ ἀλλήλων , βασιλεύς κατά πατριάρχης καί κατ´ ἐπίσκοπος , καί αὖος κατ´ ἀλλήλων ἐπίσκοπος · καί ὁ ἀλλήλων ἀναθεματισμός καί ὁ οἰκέω περιπίπτω · καί ἐξωθέω μέν ὁ θρόνος ὁ πατριάρχης , ἀντεισάγω δδʹ ἕτερος . καί μετέ ὀλίγος · ὁ ὅμοιος πείθω καί αὐτός . καί ὁ βασιλεύς ὁ βασίλειος ἄμη ζημιόω σύν ἀτιμία ποικίλος . καί πρό γε οὗτος ὁ