cogPG.PG151 571
παλαμᾶς τοῖς βαρβάροις ἁλώσεται · καὶ μὴ ὅτι τὰ ἔχθιστα , ὅτι μὴ τὰ αἴσχιστα πείσεται . Οἱ δὲ πλείους τῶν ἐπισκόπων , σεισμῷ κλονηθείσης τῆς Ῥωμαίων γῆς βιαίῳ , αὐταῖς ἐπισκοπαῖς καὶ οἰκίαις συγχωσθήσονται , καὶ αὐτάνδροις φάναι ταῖς πόλεσι . Καὶ τοῦτ´ ἂν εἴη καθαίρεσις ἐκ Θεοῦ σφίσι δικαία , ἀνθ´ ὧν αὐτοὶ καθεῖλον ἀδίκως , ὑπὲρ εὐσεβείας ἁγωνισαμένων ὀρθῶς ἐπισκόπων καὶ πρεσβυτέρων καὶ σοφῶν , καὶ ὅσοι ὁμότροποι τὴν εὐσέβειαν , Οὕτω Γρηγορᾶς ὑπὸ τῷ κακῶς φιλιωθέντι πάλαι φιλοψευδεῖ δαίμονι , ὥσπερ τὴν αἵρεσιν πρὶν , οὔτω δὴ καὶ τὰ ψευδῇ ταῦτα παραληρήματα ψευδῶς μυσταγωγηθεὶς , ἐν γὰρ τούτῳ τέως ἀληθεύων ὁρᾶται , ὅτι παρὰ τοῦ φίλου δαιμονίου τοὺς προφοιβασμοὺς καὶ τὰς ψευδοπροφητείας ταύτας δι´ ὀνείρων ἔχει μαθὼν , ἐκεῖνα προφανῶς ἐάλω νοσῶν , ἃ τοῖς θεοφόροις ἐκείνοις ἐγκαλῶν αὐτὸς ἔφη ψευδῶς · καὶ ταῖς αὐτὸς ἑαοτοῦ ψήφοις , καὶ ταῖς ἀποφάσεσι καὶ τῇ καταδίκῃ , ικαίος ὑπεύθυνος γίνεται . Μέθης καὶ γὰρ καὶ ἀδδηφαγίας καὶ πλάνης Μασαλιανῆς αὐτὸς τοὺς καθ´ ὕπνους χρησμοὺς καὶ τὰς προῤῥήτεις ἔφη , τοὺς μακαρίους συκοφαντῶν ἐκείνους . Εἰ γοῦν οὕτω ταῦτα καὶ κατὰ τὰς σὰς ἔχει , φιλόσοφε , ψήφους , καὶ οὐδεὶς ἀντερεῖ , σὺ δ´ , ὡς αὐτὸς φῇς πρὸς τοὺς σοὺς ἑταίρους , Οπνῳ καὶ ὀνείροις τισὶ παρὰ τοῦ φίλου δαιμονίου τοὺς προῤῥηθέντας ψευδεῖς ἐμυσταγωγήθης χρησμοὺς , πῶς οὐχ ὅπερ αὐτὸς λέγω μετὰ πολλοῦ πάνυ τοῦ περιόντος γίγνεται , καὶ ταῖς αὐτὸς σαυτοῦ ψήφοις καὶ ταῖς ἀποφάσεσιν ὑπεύθυνον σεαυτὸν καθιστᾷς ; Μᾶλλον δ´ εἰ μὲν ἀδδηφαγίᾳ καὶ γαστρὸς ἐνισχημένος κόρῳ καὶ τρυφῇ καὶ οἰνοφλυγίᾳ , καὶ ὕπνῳ βαθεῖ , καὶ κάρῳ τὰ τοιαῦθ´ ὁ φιλόσοφος ὀνειροπολῶν ἐφαντάζετο , ἦν ἂν καὶ τὸ τῆς γαστρὸς κόρῳ καὶ τῇ μέθῃ ταῦτα λογίσασθαι , τῆς αὐτόθεν ἀναδιδομένης ἀχλύος τῷ φανταστικῷ τὴν σύγχυσιν ἐμποιούσης , καὶ τὰ μὴ ὄντα καὶ ἁρᾷν καὶ ἀκούειν ὥσπερ ποιούσης αὐτόν · ἐπεὶ δʹ ὡς αὐτός φησι , καὶ πενθῶν καὶ δακρύων ἦν , καὶ τῷ κτιστῷ , καὶ γνωστῷ , καὶ περιγράπτῳ καὶ ὁρατῷ , καὶ κατ´ οὐσίαν αὐτοῦ Θεῷ κατὰ τὸν σοφὸν φάναι Θεόδωρον , μετ´ Εὐσεβίου δι´ εὐχῆς προσιὼν , εὔδηλον ὡς παρὰ τῆς τοῦ φιλοσόφου μόνης ἐνεργείας τουτουσὶ δεδεγμένους ἀναπέφηνε τοὺς χρησμοὺς , πνεύματι πλάνης συναπαχθεὶς κακῶς , ὡς μὴ ὤφελε , καὶ τῆς ἐναντίας ἐνεργείας χωρητικὸν ἐαυτὸν κατασκευάσας ὅλον , ὡς ἔφην , ἐπειδὴ τὴν παντουργὸν ἀπωσάμενος τοῦ Πνεύματος ὅλην ἐνέργειαν , τὰ δυσσεβῆ καὶ παράνομα πάντ´ ἐκεῖνα γνώμης ἀκρασίᾳ καὶ γλώττης , ὡς οὐκ οἶδ´ εἴ τις ἄλλος τῶν κατ´ αὐτὸν τολμηρῶς καὶ θρασέως ἄγαν εἰς αὐτὴν ἐξύβρισε τὴν θεότητα . Καὶ ὅρα μοι καὶ τοῦ χρησμοδοτοῦντος αὐτῷ δαιμονίου τὴν ἀμαθίαν καὶ τὸ φιλοψευδές . Τὴν μὲν γὰρ διαφορὰν πρὸς ἀλλήλους τῶν ἐπισκόπων ἤθη , μᾶλλον δ´ οὐ τῶν ἐπισκόπων , εἰ χρὴ τἀληθὲς εἰπεῖν , πρὸς ἀλλήλους ἦν ἡ διαφορὰ , ἀλλὰ τῆς συνόδου πρὸς τὸν πατριάρχην μόνον ἐκεῖνον , συναπαχθέντα κουφότητι , καὶ γνώμης προπετείᾳ καὶ θράσει καὶ τῇ των πολιτικῶν πραγμάτων καινοτομίᾳ , καὶ τῇ κατά τινων ἀπεχθείᾳ πρὸς ἃ μὴ ἐχρῆν ἐξολισθήσαντα · ἐφ´ ᾧ δὲ ταῦτ´ ἐγένετο σιωπᾷ . Καὶ ὅτι μὲν οἱ πατριάρχαι τῶν θρόνων ἀπελαθήσονται , τὸν ἑαυτοῦ μυσιαγωγὸν , ὡς αὐτὸς οὗτός φησιν ὁ μυσταγωγούμενος , διδάσκει · ὅτι δ´ ἐπανελεύσονται πάλιν , καὶ λόγοις καὶ ἔργοις καὶ συγγράμμασι τὴν αὐτοῦ στηλιτεύσουσιν αρεσιν , τοῦτο δ´ οὐδὲ μνήμης οὐδέ γέ τινος ἀξιοῖ . Καίτοι γʹ ἐχρῆν , Γρηγορᾶ , καὶ τοῦτ´ ἐκείνοις προσκεῖσθαι , ἵνα σώζων ᾗ καὶ ἄρτιος ὁ λόγος τῷ σῷ διβασκάλῳ , καὶ μὴ ὥσπερ ἐξ ἡμισείας τὰ τῆς διδασκαλίας ὄντα τυγχάνῃ , καὶ πλανῶντα μᾶλλον ἢ διδάσκοντα τὸν μυσταγωγούμενον . Νῦν δὲ τὰ μὲν γιγνόμενα τότε καὶ ὁρώμενα λέγεις , εἴτε καὶ ὁ σὸς πλάνος ἐκεῖνος , ὡς αὐτὸς ἔφησθα δήπου , εἴτε καὶ σὺ κἀκεῖνος ὁμοῦ · περὶ δὲ τῶν μελλόντων , ὃ δὴ καὶ φθάσας ὁ σὸς φίλος τε καὶ διδάσκαλος ἐπηγγείλατο , τοπαράπαν οὐδὲν ὑγιὰς , ὥσπερ δὴ καὶ τὰ κατὰ τοῦ σοφοῦ βασιλέως ἑκεῖνα , καὶ δὴ καὶ κατὰ τοῦ μεγάλου Γρηγορίου φημὶ τοῦ Πατρὸς ὄντα τοῦ ψεύδους ἄντικρυς , καὶ ποίαν οὐχ ὑπεραίροντα συκοφαντίας ὑπερβολήν ; Μᾶλλον δ´ ὁ μὲν σὸς καθηγητὴς τὰ τοιαῦτα καὶ φίλος ἐκεῖνος , οὐδὲν οὐδοτιοῦν ἐκ πρεγνώσεως εἰδέναι δεδυνημένος · Ποία καὶ γὰρ κοινυνία φωτί πρὸς σκότος ; Παῦλός φησιν ὁ πεφωτισμένος , ἀλλὰ στοχασμοῖς τισιν ἐκ τῶν φαινομένων τὰ μέλλοντα τεκμαιρόμενος , κἀκ τούτου ψευδόμενος τὰ πολλὰ , τοῦτ´ αὐτό φημι τὸ κάνταῦθα σύνηθες πέπονθε , κακῶς , ἧπερ´ ἔφης , καὶ σὺν ἀτιμίᾳ ποικλῃ τὸν τετιμημένον τουτονὶ ζημιώσεσθαι προσδοκήσας τὴν βασιλείαν , εἴπερ καὶ μὴ σόν ἐστι πλάσμα τὸ πᾶν καὶ τοῦ σοῦ φθόνου , καὶ τῆς φιλοψευδοῦς καὶ φιλολοιδόρου γλώττης , ἐκ τῆς πρὸς ἀλλήλους διαφορᾶς τῶν βασιλέων τὰ μὴ ὄντα κακῶς συμπλαττοόσης , καὶ προλέγειν προσποιουμένης τὰ σοὶ κατ´ εὐχήν τε καὶ βούλησιν · ὁ δὲ θαυμαστὸς οὑτοσὶ βασιλεὺς πάλαι τῷ θείῳ πόθῳ καὶ τῷ τῆς ἁναχωρήσεως ἔρωτι κάτοχος ὤν , ὡς ἄλλοι τε πλεῖστοι τῶν φίλων , καὶ αὐτοὶ τῶν ἄλλων μάλιστα σύνισμεν ἑν τοῖς μάλιστα πεφηνότες αὐτῶν , ὃ μηδὲ σύ γ´ αὐτὸς ἀγνοεῖς , οἷμαι , καὶ κοινωνοὶ τοῦ περὶ τῆς ἀναχωρήσεώς τε καὶ ἡσυχίας ὄντες αὐτῷ καὶ πράγματος καὶ βουλεύματος , σύν γε Νικολάῳ τῷ πάνυ φημί · τοὺς γοῦν τοιούτους λογισμοὺς , ὅπερ ἔφην ἄνωθεν , παρ´ αὐτῷ κεκυρωμένους ὥσπερ φέρων ὁ βασιλεὺς , καὶ διὰ τοῦτ´ ἄρα καὶ τοῖς τῆς ἀρχῆς πράγμασι πάνυ τοι δυσχεραίνων , καὶ πῶς ἂν εἴποις ἀχθόμενος , εἰ καὶ ἄλλως τὰ τηνικαῦτα συμπεσόντα , τῷ σκοπῷ καὶ τῷ τῆς ψυχῆς βουλομένῳ προσιστατο , καιροῦ καταλλήλου λαβόμενος , τὸ πάλαι σπουδαζόμενόν τε καὶ φιλούμενον , καὶ πρὸς πέρας ἐξήνεγκε θαυμαστὸν , οὐ μόνον τὴν τῆς ἀρχῆς καὶ τῆς κοινῆς τῶν πραγμάτων οἰκονομίας καὶ διεξαγωγῆς ἀπόθεσιν ζημίαν οὐχ ἡγησάμενος , ἀλλὰ καὶ ζημίαν διὰ τὴν Ἰσοῦ νέκρωσιν , καὶ τὸν πρὸς τὴν ἀναχώρησιν ἔρωτα πάντα μᾶλλον ἐκεῖνα καλῶς ἡγησάμενος , ἃ κατὰ κόσμου αὐτῷ πρὸς κέρδους εἶναι καὶ δόξης νενόμιστο · καὶ οὐ μόνον ἀδοξίαν ἡνδητινοῦν ἐντεῦθεν οὐ προστριψάμενος ἑαυτῷ , ἀλλὰ πρός γε τῇ ἀληθινὴ καὶ πρώτῃ παρὰ Θεοῦ δόξη καὶ τὴν κάτω καὶ ἀνθρωπείαν οὕτω
Lemmas: Παλαμάς ὁ βάρβαρος ἁλίσκομαι · καί μή ὅτι ὁ ἐχθρός , ὅτι μή ὁ αἰσχρός πείθω . ὁ δέ πλείων ὁ ἐπίσκοπος , σεισμός κλονέω ὁ Ῥωμαῖος γῆ βίαιος , αὐτός ἐπισκοπή καί οἰκίον συγχώννυμι , καί αὔτανδρος φαίνω ὁ πόλις . καί τοῦτος εἄν εἰμί καθαίρεσις ἐκ Θεός ὅς Δίκαιος , ἄνθ ὅς αὐτός καθαιρέω ἄδικος , ὑπέρ εὐσέβεια ἁγωνίζομαι ὀρθῶς ἐπίσκοπος καί πρέσβυς καί σοφός , καί ὅσος ὁμότροπος ὁ εὐσέβεια , οὕτως Γρηγοράς ὑπό ὁ κακῶς φιλιόω πάλαι φιλοψευδής δαίμων , ὥσπερ ὁ αἵρεσις πρίν , οὐτάω δή καί ὁ ψευδής οὗτος παραλήρημα ψευδής μυσταγωγέω , ἐν γάρ οὗτος τέως ἀληθεύω ὁράω , ὅτι παρά ὁ φίλος δαιμόνιος ὁ προφοιβασμός καί ὁ ψευδοπροφητεία οὗτος δις ὄνειρος ἔχω μανθάνω , ἐκεῖνος προφανῶς ἀλίσκομαι νοσέω , ὁ ὁ θεοφορέω ἐκεῖνος ἐγκαλέω αὐτός φημί ψευδής · καί ὁ αὐτός εαοος ψῆφος , καί ὁ ἀπόφασις καί ὁ καταδίκη , ικαίος ὑπεύθυνος γίγνομαι . Μέθη καί γάρ καί ἀδδηφαγία καί πλάνης Μασαλιανός αὐτός ὁ καθ´ ὕπνος χρησμός καί ὁ προαιρέω φημί , ὁ μακάριος συκοφάντης ἐκεῖνος . εἰμί γοῦν οὗτος οὗτος καί κατά ὁ σός ἔχω , φιλόσοφος , ψῆφος , καί οὐδείς ἀντιλέγω , σύ δδʹ , ὡς αὐτός φημί πρός ὁ σός ἑταῖρος , Οπνῳ καί ὄνειρος τις παρά ὁ φίλος δαιμόνιος ὁ προλέγω ψευδής μυσταγωγέω χρησμός , πῶς οὐ ὅσπερ αὐτός λέγω μετά πολύς πάνυ ὁ περίειμι γίγνομαι , καί ὁ αὐτός σεαυτοῦ ψῆφος καί ὁ ἀπόφασις ὑπεύθυνος σαυτοῦ καθιστάω ; μᾶλλος δδʹ εἰμί μέν ἀδηφαγία καί γαστήρ ἐνέχω κόρος καί τρυφή καί οἰνοφλυγία , καί ὕπνος βαθύς , καί κάρος ὁ τοιαῦθ´ ὁ φιλόσοφος ὀνειροπολέω φαντάζω , εἰμί εἄν καί ὁ ὁ γαστήρ κόρος καί ὁ μέθη οὗτος λογίζομαι , ὁ αὐτόθεν ἀναδίδωμι ἀχλύς ὁ φανταστικός ὁ σύγχυσις ἐμποιέω , καί ὁ μή εἰμί καί ἀρά καί ἀκούω ὥσπερ ποιέω αὐτός · ἐπεί δέ ὡς αὐτός φημί , καί πένθος καί δάκρυ εἰμί , καί ὁ χτίζω , καί γνωστός , καί περίγραπτος καί ὁρατός , καί κατ´ οὐσία αὐτός Θεός κατά ὁ σοφός φαίνω Θεόδωρος , μετέ Εὐσέβιος δις εὐχή προσέρχομαι , εὔδηλος ὡς παρά ὁ ὁ φιλόσοφος μόνος ἐνέργεια οὗτος δέχομαι ἀναφαίνω ὁ χρησμός , πνεῦμα πλάνης συναπάγω κακῶς , ὡς μή ὀφείλω , καί ὁ ἐναντίος ἐνέργεια χωρητικός ἑαυτοῦ κατασκευάζω ὅλος , ὡς φημί , ἐπεί ὁ παντουργός ἀπωθέω ὁ πνεῦμα ὅλος ἐνέργεια , ὁ δυσσεβής καί παράνομος πάντε ἐκεῖνος γνώμη ἀκράτεια καί γλῶσσα , ὡς οὐ οἶδα εἰμί τις ἄλλος ὁ κατ´ αὐτός τολμηρός καί θρασύς ἄγαν εἰς αὐτός ἐξυβρίζω ὁ θεότης . καί ὁράω ἐγώ καί ὁ χρησμοδοτέω αὐτός δαιμόνιος ὁ ἀμαθία καί ὁ φιλοψευδής . ὁ μέν γάρ διαφορά πρός ἀλλήλων ὁ ἐπίσκοπος ἦθος , μᾶλλον δδʹ οὖον ὁ ἐπίσκοπος , εἰμί χρή ἀληθής εἶπον , πρός ἀλλήλων εἰμί ὁ διαφορά , ἀλλά ὁ σύνοδος πρός ὁ πατριάρχης μόνος ἐκεῖνος , συναπάγω κουφότης , καί γνώμη προπέτεια καί θράσος καί ὁ ὁ πολιτικός πρᾶγμα καινοτομία , καί ὁ κατά τίνω ἀπέχθεια πρός ὁ μή χρή ἐξολισθάνω · ἐφίημι ὅς δέ ταῦ γίγνομαι σιωπάω . καί ὅτι μέν ὁ πατριάρχης ὁ θρόνος ἀπελαύνω , ὁ ἑαυτοῦ μυσιαγωγος , ὡς αὐτός οὗτος φημί ὁ μυσταγωγέω , διδάσκω · ὅτι δδʹ ἐπανέρχομαι πάλιν , καί λόγος καί ἔργον καί σύγγραμμα ὁ αὐτός στηλιτεύω ἄρεσις , οὗτος δδʹ οὐδέ μνήμη οὐδέ γε τις ἀξιόω . καίτοι γε χρή , Γρηγορά , καί τοῦτος ἐκεῖνος πρόσκειμαι , ἵνα σῴζω ὅς καί ἄρτιος ὁ λόγος ὁ σός διβασκάλῳ , καί μή ὥσπερ ἐκ ἥμισυς ὁ ὁ διδασκαλία εἰμί τυγχάνω , καί πλανάω μᾶλλον ἢ διδάσκω ὁ μυσταγωγέω . νῦν δέ ὁ μέν γίγνομαι τότε καί ὁράω λέγω , εἴτε καί ὁ σός πλάνος ἐκεῖνος , ὡς αὐτός φημί δήπου , εἴτε καί σύ ἐκεῖνος ὁμοῦ · περί δέ ὁ μέλλω , ὅς δή καί φθάνω ὁ σός φίλος τε καί διδάσκαλος ἐπαγγέλλω , τοπάλαι οὐδείς ὑγιής , ὥσπερ δή καί ὁ κατά ὁ σοφός βασιλεύς ἐκεῖνος , καί δή καί κατά ὁ μέγας Γρηγόριος φημί ὁ πατήρ εἰμί ὁ ψεῦδος ἄντικρυς , καί ποῖος οὐ ὑπεραίρω συκοφαντία ὑπερβολή ; μᾶλλος δδʹ ὁ μέν σός καθηγητής ὁ τοιοῦτος καί φίλος ἐκεῖνος , οὐδείς οὐδοτιοῦν ἐκ πρεγνώσεως οἶδα δύναμαι · Ποία καί γάρ κοινυνία φάος πρός σκότος ; Παῦλος φημί ὁ πεφωτισμένος , ἀλλά στοχασμός τις ἐκ ὁ φαίνω ὁ μέλλω τεκμαίρομαι , ἐκ οὗτος ψεύδω ὁ πολύς , τοῦτος αὐτός φημί ὁ κάνταῦθα συνήθης πάσχω , κακῶς , ὅς φημί , καί σύν ἀτιμία Ποικλή ὁ τιμάω οὗτος ζημιόω προσδοκάω ὁ βασίλειος , εἴπερ καί μή σός εἰμί πλάσμα ὁ πᾶς καί ὁ σύ φθόνος , καί ὁ φιλοψευδής καί φιλολοίδορος γλῶσσα , ἐκ ὁ πρός ἀλλήλων διαφορά ὁ βασιλεύς ὁ μή εἰμί κακῶς συμπλάσσω , καί προλέγω προσποιέω ὁ σύ κατ´ εὐχή τε καί βούλησις · ὁ δέ θαυμαστός οὗτος βασιλεύς πάλαι ὁ θεῖον πόθος καί ὁ ὁ ἀναχώρησις Ἔρως κάτοχος εἰμί , ὡς ἄλλος τε πλεῖστος ὁ Φίλων , καί αὐτός ὁ ἄλλος μάλιστα σύνοιδα ἑν ὁ μάλιστα φαίνω αὐτός , ὅς μηδέ σῦς γγʹ αὐτός ἀγνοέω , οἴομαι , καί κοινωνός ὁ περί ὁ ἀναχώρησις τε καί ἡσυχία εἰμί αὐτός καί πρᾶγμα καί βούλευμα , σῦς γε Νικόλαος ὁ πάνυ φημί · ὁ γοῦν τοιοῦτος λογισμός , ὅσπερ φημί ἄνωθεν , παρ´ αὐτός κυρωμένος ὥσπερ φέρω ὁ βασιλεύς , καί διά τοῦτος ἄρα καί ὁ ὁ ἀρχή πρᾶγμα πάνυ ὅς δυσχεραίνω , καί πῶς εἄν εἶπον ἄχθομαι , εἰμί καί ἄλλως ὁ τηνικαῦτα συμπίπτω , ὁ σκοπός καί ὁ ὁ Ψυχή βούλομαι προσίστημι , καιρός κατάλληλος λαμβάνω , ὁ πάλαι σπουδάζω τε καί φιλέω , καί πρός πέρας ἐκφέρω θαυμαστός , οὖον μόνος ὁ ὁ ἀρχή καί ὁ κοινός ὁ πρᾶγμα οἰκονομία καί διεξαγωγή ἀπόθεσις ζημία οὐ ἡγέομαι , ἀλλά καί ζημία διά ὁ Ἴσος νέκρωσις , καί ὁ πρός ὁ ἀναχώρησις Ἔρως πᾶς μᾶλλον ἐκεῖνος καλῶς ἡγέομαι , ὁ κατά κόσμος αὐτός πρός κέρδος εἰμί καί δόξα νομίζω · καί οὖον μόνος ἀδοξία ηνδητινοος ἐντεῦθεν οὖον προστρίβω ἑαυτοῦ , ἀλλά πρός γε ὁ ἀληθινός καί πρῶτος παρά Θεός δόξα καί ὁ κάτω καί ἀνθρώπειος οὗτος