cogPG.PG151 83
ἢ πονηρῶν αὕτη λογισμῶν γέμῃ , τῆς θείας ἀποστροφῆς ἄξιος ὁ ἄνθρωπος γίνεται ἐκεῖνος . Διὸ καὶ πάλιν ὁ Ἀπόστολος παραινεῖ χωρὶς ὀργῆς καὶ διαλογισμῶν ἡμᾶς ποιεῖσθαι τὰς εὐχάς . σπουδάζειν δὲ ἡμᾶς ὁ Κύριος διδάσκων εἰς τὴν ἐν πνεύματι τῆς καρδίας περιτομὴν , μακαρίζει μὲν τοὺς καθαροὺς τῇ καρδίᾳ , καὶ τοὺς πτωχοὺς τῷ πνεύματι . Καὶ τῆς μὲν καθαρότητος ταύτης τὴν θεοπτίαν ἔπαθλον εἶναι διατείνεται , τοῖς δὲ πτωχοῖς τὴν τῶν οὐρανῶν βασιλείαν ἐπαγγέλλεται · πτωχοὺς δέ φησι τοὺς ἐν ἐνδείᾳ καὶ εὐτελείᾳ ζῶντας . Οὐχ ἁπλῶς δὲ τοὺς τοιούτους μακαρίζει , ἀλλὰ τοὺς ἐν πνεύματι τοιούτους , τουτέστι τοὺς διὰ τὴν ἔνδον αὐτῶν καὶ ἐν καρδίᾳ ταπείνωσιν καὶ ἀγαθὴν προαίρεσιν , οὕτω καὶ τὰ ἔξω διαθέντας , Ἀπαγορεύει δὲ οὐ τὸν φόνον μόνον , ἀλλὰ καὶ τὴν ὁργὴν , καὶ ἀφιέναι τοῖς εἰς ἡμᾶς πταίουσιν ἀπὸ τῶν καρδιῶν προστάττει , καὶ οὐ τὸ παρ´ ἡμῶν προσφερόμενον δέχεται δῶρον , ἐὰν μὴ προδιαλλαγῶμεν , καὶ τὴν ὀργὴν ἀφῶμεν . Ὡσαύτως δὲ καὶ ἐπὶ τῶν πορνικῶν παθῶν · καὶ αὐτὴν γὰρ τὴν ἐκ περιέργου θέαν καὶ τὴν ἐξ αὐτῆς ἐπιθυμίαν ἐν καρδίᾳ μοιχείαν οὖσαν ἀπεφήνατο · καὶ καθολικώτερον ὅτι περὶ τούτων διαλαμβάνων φησίν · « Εἰ τὸ φῶς τὸ ἐν σοὶ . τουτέστιν ὁ νοῦς καὶ ἢ διάνοια , σκότος ἐστί , τῶν ἀλαμπῶν προσβολῶν τῶν ἀρχόντων τοῦ σκότους γέμοντα , πόσῳ μᾶλλον τὸ σκότος ; » δηλαδὴ τὸ σῶμα καὶ ἡ αἴσθησις , ἅτινα παρ´ ἑαυτῶν οὐκ ἔχει φέγγος νοερὸν , γεννητικὸν ἀληθείας τε καὶ ἀπαθείας , Ἐὰν δὲ τὸ ἐν σοὶ φῶς καθαρὸν ᾖ . τῶν σαρκικῶν φρονημάτων οὐκ ἐπισκοτούντων , ἔσῃ φωτεινὸς κατὰ ψυχὴν ὅλως , ὡς ὅταν ἃ λύχνος τῇ ἀστραπῇ φωτίσῃ σε . Τοιαύτη ἡ τῆς καρδίας ἐν πνεύματι περιτομὴ , δι´ ἧς ἐπλήρωσεν ὁ Κύριος τὴν κατὰ νόμον ἐν σαρκὶ περιτομὴν , ἥτις ἐδόθη τοῖς Ἰουδαίοις ὡς ἐκείνην σημαίνουσα , καὶ πρὸς ἐκείνην ἐνάγουσα , μὴ κτήσασθαι δὲ ταύτην σπουδασάντων , ἡ περιτομὴ , καθὼς φησι Παῦλος , αὐτῶν ἀκροβυστία γέγονε , καὶ ἀπηλλοτριώθησαν τοῦ μὴ βλέποντος εἰς πρόσωπον Θεοῦ , τουτέστιν εἰς τὰ φανερὰ τῆς σαρκὸς δικαιώματα , ἀλλὰ εἰς τὴν καρδίαν ὁρῶντος , εἰς τὰ ἀφανῆ δηλαδὴ καὶ ἐν ἡμῖν τῶν λογισμῶν κινήματα . Προσέχωμεν οὖν καὶ ἡμεῖς , ἀδελφοί , παρακαλῶ , καὶ καθάρωμεν ἀπὸ παντὸς μολυσμοῦ τὰς ἑαυτῶν καρδίας , ἵνα μὴ τοῖς κατακριθεῖσιν ἐκείνοις συμπαραῤῥυῶμεν · εἰ γὰρ ὁ διὰ Μωσέως λαληθεὶς νόμος ἐγένετο βέβαιος , καὶ πᾶσα παράβασις καὶ παρακοὴ ἔλαβεν ἔνδικον μισθαποδοσίαν , πῶς ἡμεῖς ἐκφευήόμεθα , τῆς ἡμετέρας ἀμελήσαντες σωτηρίας , ἤτις ἀρχὴν λαβοῦσα λαλεῖσθαι παρὰ τοῦ Κυρίου , διὰ τῶν ἀκουσάντων πρὸς ἡμᾶς ἐβεβαιώθη , συνεπιμαρτυροῦντος τοῦ Θεοῦ σημείοις καὶ τέρασι καὶ ποικίλαις δυνάμεσι , καὶ Πνεύματος ἁγίου μερισμοῖς ; Φοβηθῶμεν οὖν τὸν ἐτάζοντα καρδίας καὶ νεφρούς · ἐξιλεωσώμεθα τὸν τῶν ἐκδικήσεων Κύριον · ἐνοικίσωμεν ἡμῖν αὐτοῖς τὴν εἰρήνην , τὸν ἁγιασμὸν , τὴν ἐν κατανύξει προσευχὴν , ὧν χωρὶς οὐδεὶς ὄψεται τὸν Κύριον · ποθήσωμεν ἐν πληροφορίᾳ πίστεως τὴν ἐπηγγελμένην ἐκείνην θέαν τοῖς καθαροῖς τὴν καρδίαν ,
Lemmas: ἢ πονηρός οὗτος λογισμός γέμω , ὁ θεῖος ἀποστροφή ἄξιος ὁ ἄνθρωπος γίγνομαι ἐκεῖνος . Διὸ καί πάλιν ὁ ἀπόστολος παραινέω Χωρὶς ὀργή καί διαλογισμός ἐγώ ποιέω ὁ εὐχή . σπουδάζω δέ ἐγώ ὁ Κύριος διδάσκω εἰς ὁ ἐν πνεῦμα ὁ Καρδία περιτομή , μακαρίζω μέν ὁ καθαρός ὁ Καρδία , καί ὁ πτωχός ὁ πνεῦμα . καί ὁ μέν καθαρότης οὗτος ὁ θεοπτία ἔπαθλον εἰμί διατείνω , ὁ δέ πτωχός ὁ ὁ οὐρανός βασίλειος ἐπαγγέλλω · πτωχός δέ φημί ὁ ἐν ἔνδεια καί εὐτέλεια ζῶ . οὐχ ἁπλόος δέ ὁ τοιοῦτος μακαρίζω , ἀλλά ὁ ἐν πνεῦμα τοιοῦτος , τουτέστι ὁ διά ὁ ἔνδον αὐτός καί ἐν Καρδία ταπείνωσις καί ἀγαθός προαίρεσις , οὗτος καί ὁ ἔξω διατίθημι , ἀπαγορεύω δέ οὖον ὁ φόνος μόνος , ἀλλά καί ὁ ὀργή , καί ἀφίημι ὁ εἰς ἐγώ πταίω ἀπό ὁ Καρδία προστάσσω , καί οὖον ὁ παρ´ ἐγώ προσφέρω δέχομαι δῶρον , ἐάν μή προδιαλλάσσω , καί ὁ ὀργή ἀφίημι . ὡσαύτως δέ καί ἐπί ὁ πορνικός πάθος · καί αὐτός γάρ ὁ ἐκ περίεργος θέα καί ὁ ἐκ αὐτός ἐπιθυμία ἐν Καρδία μοιχεία εἰμί ἀποφαίνω · καί καθολικός ὅτι περί οὗτος διαλαμβάνω φημί · « εἰμί ὁ φάος ὁ ἐν σύ . τουτέστιν ὁ νόος καί ἢ διάνοια , σκότος εἰμί , ὁ αλαμπής προσβολή ὁ ἄρχω ὁ σκότος γέμω , πόσος μᾶλλον ὁ σκότος ; » δηλαδή ὁ σῶμα καί ὁ αἴσθησις , ὅστις παρ´ ἑαυτοῦ οὐ ἔχω φέγγος νοερός , γεννητικός ἀλήθεια τε καί ἀπάθεια , ἐάν δέ ὁ ἐν σύ φάος καθαρός εἰμί . ὁ σαρκικός φρόνημα οὐ ἐπισκοτέω , εἰμί φωτεινός κατά ψυχή ὅλως , ὡς ὅταν ὁ λύχνος ὁ ἀστραπή φωτίζω σύ . τοιοῦτος ὁ ὁ Καρδία ἐν πνεῦμα περιτομή , δις ὅς πληρόω ὁ Κύριος ὁ κατά νόμος ἐν σάρξ περιτομή , ὅστις δίδωμι ὁ Ἰουδαῖος ὡς ἐκεῖνος σημαίνω , καί πρός ἐκεῖνος ἐνάγω , μή κτάομαι δέ οὗτος σπουδάζω , ὁ περιτομή , καθώς φημί Παῦλος , αὐτός ἀκροβυστία γίγνομαι , καί ἀπαλλοτριόω ὁ μή βλέπω εἰς πρόσωπον Θεός , τουτέστιν εἰς ὁ φανερός ὁ σάρξ δικαίωμα , ἀλλά εἰς ὁ Καρδία ὁράω , εἰς ὁ ἀφανής δηλαδή καί ἐν ἐγώ ὁ λογισμός κίνημα . προσέχω οὖν καί ἐγώ , ἀδελφός , παρακαλέω , καί καθαίρω ἀπό πᾶς μολυσμός ὁ ἑαυτοῦ Καρδία , ἵνα μή ὁ κατακρίνω ἐκεῖνος συμπαραρρυειμι · εἰμί γάρ ὁ διά Μωσῆς λαλέω νόμος γίγνομαι βέβαιος , καί πᾶς παράβασις καί παρακοή λαμβάνω ἔνδικος μισθαποδοσία , πῶς ἐγώ ἐκφεύγω , ὁ ἡμέτερος ἀμελέω σωτηρία , ὅστις ἀρχή λαμβάνω λαλέω παρά ὁ κύριος , διά ὁ ἀκούω πρός ἐγώ βεβαιόω , συνεπιμαρτυρέω ὁ Θεός σημεῖον καί τέρας καί ποικίλος δύναμις , καί πνεῦμα ἅγιος μερισμός ; φοβέω οὖν ὁ ἐτάζω Καρδία καί νεφρός · ἐξιλεόω ὁ ὁ ἐκδίκησις κύριος · ἐνοικίζω ἐγώ αὐτός ὁ εἰρήνη , ὁ ἁγιασμός , ὁ ἐν κατάνυξις προσευχή , ὅς Χωρὶς οὐδείς ὁράω ὁ κύριος · ποθέω ἐν πληροφορία πίστις ὁ ἐπαγγέλλω ἐκεῖνος θέα ὁ καθαρός ὁ Καρδία ,