cogPG.PG151 576
καὶ τῶν ἱερῶς καθ´ ἡσυχίαν ἀσκούντων τὰ τῆς εὐαγγελικῆς πολιτείας βεβαιότερα συντεθεὶς , καὶ συκοφάντην καὶ βλάσφημον καὶ ὑβριστὴν ἄτοπον τῶν ἁγίων κἀν τούτοις τὸν Γρηγορᾶν ἐξελέγχει , καθάπερ δὴ κἀν τοῖς ἄλλοις · καὶ οὐ τοῦτο μόνον , ἀλλὰ καὶ ὑπεύθυνον πάντ´ ἐκεῖνά γε ἀκριβῶς , ὅσα τῶν ἀγίων ψευδῶς κατηγορεῖ , πεπλανημένους καὶ ψευδοπροφήτας , καὶ Μασαλιανοὺς τούτους ἀποκαλῶν . Εἶτα καὶ ὑπὲρ τῶν θειοτάτων ἀπολογησάμενος βασιλέων , οὐδὲ γὰρ οὐδὲ τούτων ἡ φιλοψευδὴς καὶ φιλολοίδορος ἀπέσχενο γλῶσσα , οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ ὑπὶρ Γρηγορίου τοῦ καθ´ ἡμᾶς φημι Θεολόγου καὶ κοινοῦ τῆς Ἐκκλησίας Χριστοῦ διδασκάλου , καὶ δὴὴ καὶ τῆς εἰς Ἀσίαν αἰχμαλωσίας , καὶ ἔῶν ἱερῶν αὐτοῦ θαυμάτων βραχέ´ ἄττα διαλεχθεὶς , ἔν γε τῇ ἀνακεφαλαιώσει ταύτῃ καταπαύει τὸν δρόμον , μικρά τινα καθάπερ ἐν ἐπιλόγῳ πρός γε τὸν θαυμαστὸν εἰπὼν βαόιλέα , τὸν καὶ τὴν ἀρχὴν πρὸς ταῦτα κεκινηκότα . Τοιαῦτα τὰ πρὸς Γρηγορᾶν ἡμῖν καὶ τὰ ἐκεῖναι κατὰ τῆς εὐσεβείας καὶ τῆς ὁρθῆς περὶ Θεοῦ δόξης καὶ τῶν ταύτης προαγωνιστῶν τε καὶ προμάχων , θοιότατε βασιλεῦ · δεῖ με καὶ γὰρ ὥσπερ ἀρχόμενον , οὕτω καὶὶ λήγοντα τοῦ λογικοῦ τούτου δρόμου , κρὸς σὲ καὶ αὖθις ἀπιδεῖν τὸν αἴτιον τούτων , καὶ τῇ πάντ ἀρίστῳ σοὶ τὸ πᾶν ἐπιγράψαι · εἰ μὲν ἀρκούντως καὶ κατὰ σὴν ἔχοντα γνώμην . τοῦ καλῶς πρὸς ταῦτα προτρεψαμένου , τῷ Θεῷ χάρις , καὶ σοὶ τῷ καλέσαντι · εἰ δὲ τῆς ἐλπίδος ἐνδεέστερον , καὶ οὕτω χάρις . Οὐ γὰρ ψεκτῶς εὖ οἶδα γραφικοῖς τε καὶ θεολογικοῖς ὡπλισμένα πάντοθεν λόγοις , καὶ τὰ τῶν ἀντιθέτων οὐκ ἀποστρέφοντα καὶ Σιαλύοντα μόνον ἐκ πολλοῦ πάνυ τοῦ περιόντος , ἀλλὰ καὶ κατὰ τῆς αὐτῶν περιτρέποντα κεφαλῆς , κὐπερίτρεπτα μὲν καὶ σαθρὰ πεφυκότα τῇ τε λαμπρᾷ τοῦ ψεύδους ὑπερβολῇ καὶ τῷ νωχελεῖ καὶ ἀμαθεῖ καὶ κούφῳ τοῦ ταῦτα συγγραψαμένου , ἐξ ἀνιστρόφου δὲ τὸ δυσχερὲς καὶ οὐ πάνυ τοι ῥᾷστον ἄλλως πρὸς τὴν ἀπαίτησιν ἔχσντα , τῇ τε ἀταξίᾳ φημὶ καὶ ἀναρμοστίᾳ τῶν προβλημάτων τε καὶ συλλογισμῶν τοῦ φιλοσόφου , καὶ τῇ συκοφαντίᾳ καὶ τῷ συχνῷ ψεύδει κατά τε τῶν θεολογικῶν τε καὶ πατρικῶν λόγων , καὶ τῆς συνόδου καὶ πάντων ἡμῶν · οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ τῷ πᾶσαν ὡς εἰπεῖν αἴρεσιν ἐνταῦθα συνειλοχέναι , καὶ μηδὲ Ἰουδαῖσμοῦ καὶ δοξῶν Ἑλληνικῶν φείσασθαι , τοῦ μὴ καὶ τούτων οἷς λέγει τε καὶ φρονεῖ κοινωνεῖν , ἃ δὴ καὶ ὁ λόγος ἡμῖν ἐν τοῖς φθάσασιν ἔδειξεν · ὡς καὶ θαυμάζειν τοὺς μετ´ ἐπιστήμης ἐντυγχάνοντας τῷ βιβλίῳ , ὅτι καὶ συναγαγεῖν ἐδυνήθημεν τὸν σκοπὸν καὶ τὴν πρόθεσιν ἐκ τῶν γεγραμμένων τῴ φιλοσόφῳ , καὶ τάξιν τινὰ δοῦναι τέως τῆ τοσαύτη γε ἀταξίᾳ καὶ συγχύσει , καὶ οὕτω καὶ κατ´ ἐκείνων σύν γε τοῖς γραφικοῖς καὶ θεολογικοῖς λόγοις χωρῆσαι , καὶ σασθαι , τὸ καὶ δόξαι τι λέγειν ὅλως ἐκεῖνον κατὰ τοῦ λόγου τῆς ἀληθείας , καὶ ἀντιλέγειν ὁπωσοῦν οἷς δήπου καὶ προὔθετο , ὅπερ οὐκ ἂν , φησίν , εὐχερῶς τις λαβεῖν δυνηθείη , τὰ ἐκείνου γε μόνα διεξιὼν καθ´ αὐτά . Ἀλλ´ ἐπειδὴ Γρηγορᾶς πρὸς ταῖς συχναῖς καὶ ἀλλεπαλλήλοις αὐτοῦ καθ´ ἡμῶν συκοφαντίαις καὶ μαρτυριῶν ἰερῶν ἀπορίαν καὶ συμμαχίαν θεολογικῶν λόγων πυκνὰ μετὰ πολλῆς τῆς ἀναισχυντίας ἡμῖν ἐγκαλεῖ τὴν ἀμαθίαν οὐ τῆς ἔξω παιδεύσεως καὶ σοφίας μόνον , ἀλλὰ καὶ τῆς ἡμετέρας ταύτης καὶ ἱερᾶς περιάπτων , ὧν ἐκεῖνος τῆς μὲν καὶ καθάπαξ ἀμύητός τε καὶ ἄγευστος ἀναπέφηνε , τὴν δὲ πλημμελῶς τε καὶ ἀμαθῶς μελετήσας , ὡς ἐκ τῶν αὐτοῦ δήπου δέδεικται λόγων , οὐδὲ ταύτης ἀπώνατό τι τῶν ἐπαινετῶν καὶ χρησίμων , πρὸς ἀνάγκης ἡμῖν ὠσπερ [ έγονε τά τε τοῦ τόυου . καὶ δὴ καὶ τὰ τῶν θεολογικῶν τε καὶ πατρικῶν λόγων εἰς πλάτος ἐν τοῖς λόγοις , καὶ πέρα τοῦ συνήθους ἴσως ἐκθέσθαι , ὑπὲρ οὗ καὶ οὐδεὶς ἂν ἡμῖν , οἷμαι , νεμεσήσαι δικαίως , πρός τε Γρηγορᾶν καὶ τὸν ἐκείνου κατὰ τῆς ἀληθείας καὶ ἡμῶν σκοπὸν βλέπων . Ἐγὼ μὲν οὗν οἶμαι καὶ τὰς παρὰ Γρηγορᾶ πρὸς ἀντιλογίαν δῆθεν εἰσαχθείσας τοῦ τῆς ἀληθείας λόγου θεολογικὰς ῥήσεις πάσας , ἢ τὰς ἀναγκαιοτέρας ἐκείνων , τὰς μὲν ἤδη λελύσθαι παρὰ τοῦ λόγου , τὰς δέ γε πλείους ἐκείνων , καὶ κατὰ τῆς κεφαλῆς τοῦ κακῶς χρησαμένου τετράφθαι , καθὰ ὃὴ καὶ προὔφην , καὶ μηδὲ τοπαράπαν ἐνδεῖν . Εἰ δέ πού τι καὶ παραλέλειπται τῶν ἐξετάσεως δεομένων ἴσως , οὐδ´ ἐκείνοις ἐπεξελθεῖν ὁ λόγος Κπειτα κατοκνήσει , τῆς προσηκούσης σχολῆς καὶ αὖθις λαβόμενος , καὶ τοῦτο διὰ τήν τινων ἔριν δηλαδὴ καὶ τὴν ἔνστασιν . Ἱκανῶς γὰρ ἡμῖν ἄλλως ὁ λόγος ἔχει , κατ´ αὐτόν φημι τὸν τῆς ἀληθείας σκοπόν τε ] καὶ λόγον Ἐἰ δέ που καὶ τοῦ σχήματος , καὶ τοῦ καθ´ ἡμᾶς βουλομένου παρεκβαίνειν τὰ τοῦ λόγου δοκεῖ , κατὰ τοῦ φιλοσόφου καὶ τῆς ἀναισχυντίας ἐκείνου χωροῦντα , καινὸν οὐδὲν οὐδ´ ἔξω τοῦ λόγου , φιλόχριστε βασιλεῦ , εἰ διὰ τοσούτου καὶ τοιούτου βορβόρου τῶν ἐκείνου φημὶ λόγων ὁ λόγος ἡμῖν παριὼν , ὀλέγα τινὰ ῥαντίζοιτο . Καὶ τοῦτ´ εἴσεται καλῶς ὁ τῷ βιβλίῳ τῷ κατὰ τῆς ὑγιοῦς πίστεως ἐντυγχάνων ἐκείνου · ὃς οὐ τοῦτο μᾶλλον , ἀλλ´ ἐκεῖνο καὶ λίαν ἐπαινέσεται καὶ θαυμάσει , τὸ μετρίως ἡμᾶς οὐτωσὶ καὶ κατὰ πολὺ τῶν κατ´ ἐκεῖνον πραγμάτων ἐνδεέστερόν πως τῷ λόγῳ χρήσασθαι , ὡς μηδὲ παραβάλλειν ἐξεῖναι , Χριστοῦ δηλαδὴ καὶ τῆς ἐκείνου σπεύδοντας ἱερᾶς εἶναι φατρίας , καὶ τῶν ἐκείνου μεμνημένους ἱερῶν παραινέσεών τε καὶ λόγων , Μακάριοι , λεγόντων , ἐστέ , ὅταν ὀνειδίσωσιν ὑμᾶς καὶ διώξωσι καὶ εἴπωσι πᾶν πονηρὸν ῥῆμα ααθ´ ὑμῶν ψευδόμενοι ἔνεκεν ἐμοῦ . Αὐτῷ ἡ δόξα σὺν τῷ Πατρὶ καὶ τῷ ἁγίῳ Πνεύματι νῦν καὶ ἀεὶ καὶ εἰς τοὺς
Lemmas: καί ὁ ἱερός καθ´ ἡσυχία ἀσκέω ὁ ὁ εὐαγγελικός πολιτεία βέβαιος συντίθημι , καί συκοφάντης καί βλάσφημος καί ὑβριστής ἄτοπος ὁ ἅγιος ἐν οὗτος ὁ Γρηγορᾶς ἐξελέγχω , καθάπερ δή ἐν ὁ ἄλλος · καί οὖον οὗτος μόνος , ἀλλά καί ὑπεύθυνος πάντε ἐκεῖνος γε ἀκριβῶς , ὅσος ὁ Ἀγίων ψευδής κατηγορέω , πλανάω καί ψευδοπροφήτης , καί Μασαλιανός οὗτος ἀποκαλέω . εἶτα καί ὑπέρ ὁ θεῖος ἀπολογέομαι βασιλεύς , οὐδέ γάρ οὐδέ οὗτος ὁ φιλοψευδής καί φιλολοίδορος ἀπέχω γλῶσσα , οὖον μήv ἀλλά καί ὑπέρ Γρηγόριος ὁ καθ´ ἐγώ φημί Θεολόγου καί κοινός ὁ ἐκκλησία Χριστός διδάσκαλος , καί δήω καί ὁ εἰς Ἀσία αἰχμαλωσία , καί εἰμί ἱερός αὐτός θαῦμα βραχύς τις διαλέγω , ἐν γε ὁ ἀνακεφαλαίωσις οὗτος καταπαύω ὁ δρόμος , μικρός τις καθάπερ ἐν ἐπίλογος πρός γε ὁ θαυμαστός εἶπον βαοιλαος , ὁ καί ὁ ἀρχή πρός οὗτος κινέω . τοιοῦτος ὁ πρός Γρηγορᾶς ἐγώ καί ὁ ἐκεῖνος κατά ὁ εὐσέβεια καί ὁ ὀρθός περί Θεός δόξα καί ὁ οὗτος προαγωνιστής τε καί πρόμαχος , θοιοτατος βασιλεύς · δεῖ ἐγώ καί γάρ ὥσπερ ἄρχω , οὗτος καί λήγω ὁ λογικός οὗτος δρόμος , Κρος σύ καί αὖθις ἀπό-ἰδέω ὁ αἴτιος οὗτος , καί ὁ πᾶς ἀγαθός σύ ὁ πᾶς ἐπιγράφω · εἰμί μέν ἀρκούντως καί κατά σός ἔχω γνώμη . ὁ καλῶς πρός οὗτος προσρέπω , ὁ Θεός χάρις , καί σύ ὁ καλέω · εἰμί δέ ὁ ἐλπίς ἐνδεής , καί οὗτος χάρις . οὖον γάρ ψεκτός εὕω οἶδα γραφικός τε καί θεολογικός ὁπλίζω πάντοθεν λόγος , καί ὁ ὁ ἀντίθετος οὐ ἀποστρέφω καί σιαλυειμι μόνος ἐκ πολύς πάνυ ὁ περίειμι , ἀλλά καί κατά ὁ αὐτός περιτρέπω κεφαλή , εὐπερίτρεπτος μέν καί σαθρός φύω ὁ τε λαμπρός ὁ ψεῦδος ὑπερβολή καί ὁ νωχελής καί ἀμαθής καί κοῦφος ὁ οὗτος συγγράφω , ἐκ ανιστροφος δέ ὁ δυσχερής καί οὖον πάνυ ὅς ῥᾴδιος ἄλλως πρός ὁ ἀπαίτησις ἔχω , ὁ τε ἀταξία φημί καί ἀναρμοστία ὁ πρόβλημα τε καί συλλογισμός ὁ φιλόσοφος , καί ὁ συκοφαντία καί ὁ συχνός ψεύδω κατά τε ὁ θεολογικός τε καί πατρικός λόγος , καί ὁ σύνοδος καί πᾶς ἐγώ · οὖον μήv ἀλλά καί ὁ πᾶς ὡς εἶπον αἵρεσις ἐνταῦθα συλλέγω , καί μηδέ Ἰουδαϊσμός καί δόξα Ἑλληνικός φείδομαι , ὁ μή καί οὗτος ὅς λέγω τε καί φρονέω κοινωνέω , ὁ δή καί ὁ λόγος ἐγώ ἐν ὁ φθάνω δείκνυμι · ὡς καί θαυμάζω ὁ μετέ ἐπιστήμη ἐντυγχάνω ὁ βιβλίον , ὅτι καί συνάγω δύναμαι ὁ σκοπός καί ὁ πρόθεσις ἐκ ὁ γράφω ὁ φιλόσοφος , καί τάξις τις δίδωμι τέως τῆ τοσοῦτος γε ἀταξία καί σύγχυσις , καί οὗτος καί κατ´ ἐκεῖνος σῦς γε ὁ γραφικός καί θεολογικός λόγος χωρέω , καί σάω , ὁ καί δόξα τίς λέγω ὅλως ἐκεῖνος κατά ὁ λόγος ὁ ἀλήθεια , καί ἀντιλέγω ὁπωσοῦν ὅς δήπου καί προθέω , ὅσπερ οὐ εἄν , φημί , εὐχερής τις λαμβάνω δύναμαι , ὁ ἐκεῖνος γε μόνος διέξειμι καθ´ αὐτός . Ἀλ ἐπεί Γρηγοράς πρός ὁ συχνός καί ἀλλεπάλληλος αὐτός καθ´ ἐγώ συκοφαντία καί μαρτυρία ἱερός ἀπορία καί συμμαχία θεολογικός λόγος πυκνός μετά πολύς ὁ ἀναισχυντία ἐγώ ἐγκαλέω ὁ ἀμαθία οὖον ὁ ἔξω παίδευσις καί σοφία μόνος , ἀλλά καί ὁ ἡμέτερος οὗτος καί ἱερός περιάπτω , ὅς ἐκεῖνος ὁ μέν καί καθάπαξ αμύητος τε καί ἄγευστος ἀναφαίνω , ὁ δέ πλημμελής τε καί ἀμαθής μελετάω , ὡς ἐκ ὁ αὐτός δήπου δείκνυμι λόγος , οὐδέ οὗτος ἀπονίναμαι τίς ὁ ἐπαινετός καί χρήσιμος , πρός ἀνάγκη ἐγώ ὠσπερ [ γόνος ὁ τε ὁ τόυου . καί δή καί ὁ ὁ θεολογικός τε καί πατρικός λόγος εἰς πλάτος ἐν ὁ λόγος , καί πέρα ὁ συνήθης ἴσως ἐκτίθημι , ὑπέρ ὅς καί οὐδείς εἄν ἐγώ , οἴομαι , νεμεσάω δικαίως , πρός τε Γρηγορᾶς καί ὁ ἐκεῖνος κατά ὁ ἀλήθεια καί ἐγώ σκοπός βλέπω . ἐγώ μέν ἐν οἴομαι καί ὁ παρά Γρηγορά πρός ἀντιλογία δῆθεν εισάγω ὁ ὁ ἀλήθεια λόγος θεολογικός ῥῆσις πᾶς , ἢ ὁ ἀναγκαῖος ἐκεῖνος , ὁ μέν ἤδη λύω παρά ὁ λόγος , ὁ δέ γε πλείων ἐκεῖνος , καί κατά ὁ κεφαλή ὁ κακῶς χράω τρέπω , καθά οηʹ καί προφαίνω , καί μηδέ τοπάλαι ἐνδέω . εἰμί δέ πού τίς καί παραλείπω ὁ ἐξέτασις δήω ἴσως , οὐδός ἐκεῖνος ἐπεξέρχομαι ὁ λόγος Κπειτα κατοκνέω , ὁ προσήκω σχολή καί αὖθις λαμβάνω , καί οὗτος διά ὁ τίνω Ἔρις δηλαδή καί ὁ ἔνστασις . ἱκανός γάρ ἐγώ ἄλλως ὁ λόγος ἔχω , κατ´ αὐτός φημί ὁ ὁ ἀλήθεια σκοπός τε ] καί λόγος εἰμί δέ ποῦ καί ὁ σχῆμα , καί ὁ καθ´ ἐγώ βούλομαι παρεκβαίνω ὁ ὁ λόγος δοκέω , κατά ὁ φιλόσοφος καί ὁ ἀναισχυντία ἐκεῖνος χωρέω , καινός οὐδείς οὐδός ἔξω ὁ λόγος , φιλόχριστος βασιλεύς , εἰμί διά τοσοῦτος καί τοιοῦτος βόρβορος ὁ ἐκεῖνος φημί λόγος ὁ λόγος ἐγώ πάρειμι1 , ὀλέγα τις ῥαντίζω . καί τοῦτος εἶμι καλῶς ὁ ὁ βιβλίον ὁ κατά ὁ ὑγιής πίστις ἐντυγχάνω ἐκεῖνος · ὅς οὖον οὗτος μᾶλλον , ἀλ ἐκεῖνος καί λίαν ἐπαινέω καί θαυμάζω , ὁ μέτριος ἐγώ οὕτως καί κατά πολύς ὁ κατ´ ἐκεῖνος πρᾶγμα ἐνδεής πως ὁ λόγος χράω , ὡς μηδέ παραβάλλω ἔξεστι , Χριστός δηλαδή καί ὁ ἐκεῖνος σπεύδω ἱερός εἰμί φράτρα , καί ὁ ἐκεῖνος μιμνήσκω ἱερός παραίνεσις τε καί λόγος , Μακάριος , λέγω , εἰμί , ὅταν ὀνειδίζω σύ καί διώκω καί εἶπον πᾶς πονηρός ῥῆμα ἀάω σύ ψεύδω ἐνέλκω ἐγώ . αὐτός ὁ δόξα σύν ὁ πατήρ καί ὁ ἅγιος πνεῦμα νῦν καί ἀεί καί εἰς ὁ