cogPG.PG151 546
καταβάλλων τῆς εὐσεβείας , καθάπερ ἀροηρ ἄριστος τὸ ἄροτρον ἔχων τῆς διδασκαλίας . Ποῦ ἦλθε · Πρὸς Θρᾷκας , πρὸς Σκύθας , πρὸς Ἰνδοὺς , πρὸς Μαύρους , πρὸς Γότθους , πρὸς θηρία , καὶ μετέβαλε πάντας , Πόθεν ; Ἀπὸ τοῦ ἀῤῥαβῶνος . Πῶς ἤρκεσεν ἡ τοῦ Πνεύματος χάρις · ἰδιώτης , γυμνὸς , ἀνυπόδετος , ὁ δοὺς τὸν ἀῤῥαβῶνα τοῦ Πνεύματος . Διὰ τοῦτο λέγει . Κεὶ πρὸς ταῦτα τίς ἱκανὸς ; Ἀλλ ἡ ἰκανότης ἡμῶν ἐκ τοῦ Θεοῦ , ὃς καὶ ἰκάκωσεν ἡμᾶς διακόνους καινῆς διαθήκηις , οὐ γράμματος , ἀλλὰ Πνεύματρς . Εἰδες τὸ Πνεῦμα πόσα ἐποίησεν · Ἐν δὲ τῷ περὶ τῆς ἐκ νεκρῶν ἀναστάσεως πάλιν ὁ αὐτὸς , Διὰ τοῦτο , φησί , καὶ ὁ Παῦλος ποιήσας ἀξιόπιστον τὸν περὶ τῆς ἀναστάσεως λόγον , ἀπὸ τῆς τοῦ Χριστοῦ ἀναστάσεως , ἀπὸ τοῦ Θεὸν εἶναι τὸν δημιουργοῦντα ἐπάγει καὶ τοῦτο τὸ ῥητὸν , λέγων , ὅτι Καὶ ἀῤῥαβῶνα ἡμῖν ἔδωκεν οὐ χρημάτων , οὐδὲ χρυσοῦ καὶ ἀργάρου , ἀλλ ἀῤῥαβῶνα Πνεύματος . Ὁ δὲ ἀῤῥαβὼν μέρος ἐστὶ τοῦ παντὸς , καὶ ὑπὲρ τοῦ παντὸς πιστός . Καθάπερ γὰρ ἐπὶ τῶν συμβολαίων ὁ τὸν ἀῤῥαβῶνα δεξάμενος ὑπὲρ τοῦ παντὸς θαῤῥεῖ λοιπὸν καὶ πεπίστευκεν , οὕτω καὶ σὺ λαβὼν ἀῤῥαβῶνα τοῦ Πνεύματος , τὰ χαρίσματα λέγω , μηκέτι ἀμφίβαλε περὶ τῶν ἀποκειμένων ἀγαθῶν . Καὶ μετ´ ὀλίγον · Πλὴν ἀλλ´ οὔτε σὺ τῆς τοῦ Πνεύματος ἔρημος γέγονας χάριτος , ἀλλὰ πολλὰ καὶ ἔτι νῦν μένει τῆς δωρεᾶς ἐκείνης τὰ σύμβολα , αὐτῶν τούτων τῶν ἀπηριθμημένων πολλῷ μείζονα καὶ θαυμαστότερα . Οὐ γάρ ἐστιν ἴσον σῶμα τελευτῆσαν ἀναστῆσαι , καὶ ψυχὴν νεκρωθεῖσαν ὑπὸ τῶν ἁμαρτημάτων ἀπαλλάξαι τῆς ἀπωλείας ἐκείνης , ὃ διὰ τοῦ βαπτίσματος γίνεται . Οὐκ ἔστιν ἱσον νόσημα ἀπελάσαι σαρκὸς , καὶ ἁμαρτιῶν φορτίον καταποντίσαι · οὐκ ἔστιν ἴσον ὄμμα πεπηρωμένονδιορθῶσαι , καὶ ψυχήν ἐσκοτισμένην φωτὶ καταλάμψαι . Εἰ γὰρ μὴ ἦν ἀῤῥαβών τοῦ Πνεύματος καὶ νῦν , οὐκ ἂν συνέστη τὸ βάπτισμα , οὐκ ἂν ἁμαρτημάτων ἄφεσις ἐγένετο , οὐκ ἂν δικαιοσύνη καὶ ἁγιασμὸς , οὐκ ἂν υἱοθεοίαν ἐλάβομεν , οὐκ ἂν μυστηρίων ἀπελαύσα μεν · σῶμα γὰρ καὶ αἶμα μυστικὸν οὐκ ἄν ποτε γένοιτο τῆς τοῦ Πνεύματος χάριτος χωρίς · οὐκ ἂν ἱερέας ἐσχήκαμεν . Οὐδὲ γὰρ ταύτας δυνατὸν τὰς χειροτονίας ἄνευ ἐκείνης τῆς ἐπιφοιτήσεως γίνεσθαι . Καὶ ἄλλα δὲ πολλὰ ἔχοι τις ἂν εἰπεῖν τῆς τοῦ Πνεύματος χάριτος σύμβολα . Ὥστε καὶ σὺ ἀῤῥαβῶνα τοῦ Πνεύματος ἔχεις · καὶ νέκρωσιν ἀπέθου ψυχῆς , καὶ πήρωσιν λογισμῶν καὶ τὸν ἀκάθαρτον ἀπεδύσω βίον , Ἀκούεις , Γρηγορᾶ , καὶ ἀποστόλων , τῶν φιλοσόφων φημὶ καὶ σοφῶν τουτωνὶ τὴν ἀληθινὴν καὶ πρώτην σοφίαν , ὅσα περὶ τοῦ ἀῤῥαβῶνος καὶ τῆς ἀπαρχῆς τοῦ Πνεύματος τοῦ θείου φιλοσοφοῦσιν , οὐ τεχνικαῖς ἐπιστήμαις καὶ μεθόδοις ἀνθρωπίνης σοφίας ταυτὶ διδαχθέντες , ἀλλ´ ἐπόπται καὶ μέτοχοι χρηματίσαντες τῆς τοῦ Θεοῦ φυσικῆς δόξης καὶ χάριτος , καὶ τοῦ μεγαλείου ἐκείνου μετὰ Πέτρου φημὶ καὶ τῶν υἱῶν τῆς βροντῆς , εἰ δὲ βούλει καὶ παντὸς τοῦ προὔχοντος τάγματος τῶν ἀποστόλων , τῆς μακαρίας ὁμοῦ δωδεκάδος ἐν εἴδει πυρίνων τότε γλωσσῶν τὴν ἐξ ὕψους ἐνδεδυκότων δύναμιν κατὰ τὴν μεγάλην πρὸς αὐτοὺς τοῦ Σωτῆρος ἐπαγγελίαν , δι´ ἦς κόσμον καταωτισαντεε ἅπαντα , πρὸς Θεὸν τὴν τῶν ἀπαυγασμάτων πηγὴν ἐκ τοῦ ζόφου τῆς ἀγνωσίας καὶ τῆς πλάνης ἐπανήγαγον τῶν εἰδώλων ; Τί γοῦν σοι περὶ τούτου τοῦ θείου ἀῤῥαβῶνος δοκεῖ , τοῦ πᾶσιν ἀποστόλοις τε καὶ διδασκάλοις καταμερισθέντος , καθάπερ ἀκούεις , καὶ τὰ ὑπερφυᾶ καὶ λόγον ἅπαντα καὶ φύσιν νικῶντα , καὶ ἐνεργήσαντος καὶ ἐνεργοῦντος ; Κτίσμα μὲν οὖν Θεοῦ τοῦτον οὐκ ἂν εἴποις ποτὲ , εἰ μὴ μέμηνας προφανῶς καὶ παραπαίεις , δι´ αὐτά τέ φημι ταῦτα τὰ παρ´ αὐτοῦ θεοπρεπῶς ὑπὲρ φύσιν τελούμενα , καὶ ὅτι οὐ τοῦ Πνεύματος μόνον εἶναι τὸν ἀῤῥαβῶνα , ἀλλά καὶ Πνεῦμα ἅγιον εἶναι τὸν αὐτὸν τῆς ἱερᾶς θεολογίας ἀκούεις λεγούσης . Πῶς ἂν οὖν μετὰ Μακεδονίου κτίσμα καὶ αὐτὸς νῦν οὕτω φανερῶς βλασφημῆσαι τολμήσῃς τὸ Πνεῦμα τοῦ Θεοῦ ; Ἀλλὰ τίτὴν οὐσίαν ἢ τὴν δπόστασιν τοῦ Πνεύματος τοῦτον ἐρεῖς ; Ἀλλ´ οὐχ οἷόν τε . Μᾶλλον γὰρ ἂν εἰπών σφαιροειδῆ τὴν γῆν , καὶ κῶνον τὸν οὐρανὸν ὄντα , κέντρου λόγον πρὸς ἐκείνην ἔχειν τὴν σφαῖραν , ἢ τὸν λαμπρὸν ὀφθαλμὸν τουτονὶ τῆς ἡμέρας τὸν ἥλιον , οὐκ οἴκοθεν , ἀλλ´ ἐκ τῆς σελήνης λέγων ἔχειν τὸ φῶς δόξαις ἄν τισί τι λέγειν ἴσως , ἢ τὰ τοιαῦτα . Καὶ παρίημι λέγειν νῦν , ὅτι οὐχὶ οὐσία τοῦ Θεοῦ , οὐδὲ ἡ ὑπόστασίς ἐστι τὸ διδόμενον . Οὐδ´ ἐκείνων οἱ μετέχοντες πεφύκασιν ὅλως μετέχειν , ἀλλὰ τῆς χάριτος καὶ τῆς ἐνεργείας . Διὸ καὶ ἐκεῖνο δίδοται ἡμῖν , ὃ καὶ λαμβάνομεν τῇ δυνάμει τοῦ Πνεύματος , οἱ θεολόγοι καὶ τοῦτό φασι . Τοῦτο τοίνυν οὐ προτίθημι νῦν τέως , καίτοι γε καὶ κοινὸν ἀξίωμα πάλαι τῆς Ἐκκλησίας Χριστοῦ . Ὅτι τε ἱκανῶς ἡμῖν , καὶ διὰ πολλῶν ἐν τοῖς φθάσασιν εἴρηταί τε καὶ ἀποδέδεικται ταῦτα , καὶ ἵνα μὴ συκοφαντήσῃς ἡμᾶς αὖθις , ὅτι τὰ ἐν ἀρχῇ ζητούμενα λαμβάνομεν ὡς ὁμολογούμενα . Οὕτω καὶ γὰρ ἡ σὴ θεολογία τε καὶ σοφία περὶ τῶν ἀξιωμάτων διασκοπεῖται , ζητούμενά τε ταῦτα , καὶ οὐχ ὁμολογούμενά τε καὶ κείμενα φανταζομένη κακῶς . Κείσθω μὲν οὖν τοῦτο , ἐκεῖνό γε μὴν ἐρέσθαι τέως ἐνταῦθα τὸν φιλόσοφον βούλομαι . Καὶ εἰ ὁ τοῦ Πνεύματος ἀῤῥαβὼν ἡ οὐσία καὶ ἡ ὑπόστασίς ἐστι τοῦ Πνεύματος , ὡς ἂν αὐτὸς φαίης , ἀλλ´ οὐχ ἡ χάρις καὶ ἡ ἐνέργεια , πῶς ἐστιν ἀῤῥαβών ; Καὶ ποῖον ἄρα ἐστὶ τὸ ὅλον , οὗτινος ἀῤῥαβών ἐστιν ὁ ἀῤῥαβὼν , ὃν σὺ λέγεις αὐτὴν τὴν οὐσίαν καὶ τὴν ὑπόστασιν εἶναι τοῦ Πνεύματος ; Ὁ μὲν γὰρ » Ἀπόστολος ἀῤῥαβῶνα τοῦ Πνεύματος εἶπε τοῦτο καὶ ἀπαρχὴν τοῦ Πνεύματος · Ἕχομεν γὰρ , φησὶ , τὴν ἀπαρχήν · οἱ δὲ τοῦτον ἐξηγούμενοι θεολόγοι , καθάπερ ἤκουσας , καὶ ἀπαρχὴν τῶν αἰωνίων ἀγαθῶν , καὶ ἀῤῥαβῶνα , καὶ δακτύλιον , καὶ μέρος τοῦ ἄλου , καὶ πιστὸν ὑπὲρ τοῦ προσδοκωμένου παντὸς . καὶ ἀσφαλῆ φασι τοῦτον ἀῤῥαβῶνα . Ἄμα δὲ καὶ μερισθῆναι τοῦτον πᾶσι παρὰ τοῦ δεδωκότος φασὶν ἀποστόλοις καὶ διδασκάλοις , καὶ τοῦτον αὐτὸν ἐν ἐκείνοις ἐνηργηκέναι τε , καὶ ἐνεργεῖν πάντα τὰ καινὰ καὶ ὑπερφυᾶ , καὶ Θεῷ δυνατὰ μόνῳ . Τὴν δὲ οὐσίαν καὶ τὴν ὑπόστασιν τοῦ Πναύματος ἀμήχανον ἀῤῥαβῶνα τινὸς εἶναι · τίνος καὶ γάρ ; ἀλλ´ οὐδὲ μέρος τοῦ ὅλου · οὔτε γὰρ μερίζεται κατ´ οὐσίαν καὶ ὑπόστασιν ὁ Θεός · ἀλλὰ καὶ ἐκάστη τῶν θεαρ
Lemmas: καταβάλλω ὁ εὐσέβεια , καθάπερ ἀροήρ ἀγαθός ὁ ἄροτρον ἔχω ὁ διδασκαλία . πός ἔρχομαι · πρός Θρᾷξ , πρός Σκύθης , πρός Ἰνδός , πρός Μαῦρος , πρός Γότθος , πρός θηρίον , καί μεταβάλλω πᾶς , πόθεν ; ἀπό ὁ ἀρραβών . Πῶς ἀρκέω ὁ ὁ πνεῦμα χάρις · ἰδιώτης , γυμνός , ἀνυπόδετος , ὁ δίδωμι ὁ ἀρραβών ὁ πνεῦμα . Ζεύς οὗτος λέγω . κύ πρός οὗτος τίς ἱκανός ; ἀλλά ὁ ἱκανότης ἐγώ ἐκ ὁ Θεός , ὅς καί ἰκάκωσεν ἐγώ διάκονος καινός διαθήκη , οὖον γράμμα , ἀλλά Πνεύματρς . ὁράω ὁ πνεῦμα πόσος ποιέω · ἐν δέ ὁ περί ὁ ἐκ νεκρός ἀνάστασις πάλιν ὁ αὐτός , Ζεύς οὗτος , φημί , καί ὁ Παῦλος ποιέω ἀξιόπιστος ὁ περί ὁ ἀνάστασις λόγος , ἀπό ὁ ὁ Χριστός ἀνάστασις , ἀπό ὁ θεός εἰμί ὁ δημιουργέω ἐπάγω καί οὗτος ὁ ῥητός , λέγω , ὅτι καί ἀρραβών ἐγώ δίδωμι οὖον χρῆμα , οὐδέ χρυσός καί ἀργάρου , ἀλλ' ἀρραβών πνεῦμα . ὁ δέ ἀρραβών μέρος εἰμί ὁ πᾶς , καί ὑπέρ ὁ πᾶς πιστός . καθά γάρ ἐπί ὁ συμβόλαιος ὁ ὁ ἀρραβών δέχομαι ὑπέρ ὁ πᾶς θαρσέω λοιπός καί πιστεύω , οὗτος καί σύ λαμβάνω ἀρραβών ὁ πνεῦμα , ὁ χάρισμα λέγω , μηκέτι ἀμφιβάλλω περί ὁ ἀπόκειμαι ἀγαθός . καί μετέ ὀλίγος · πλήν ἀλ οὔτε σύ ὁ ὁ πνεῦμα ἐρῆμος γίγνομαι χάρις , ἀλλά πολύς καί ἔτι νῦν μένω ὁ δωρεά ἐκεῖνος ὁ σύμβολον , αὐτός οὗτος ὁ ἀπαριθμέω πολύς μείζων καί θαυμαστός . οὖον γάρ εἰμί ἴσος σῶμα τελευτάω ἀνίστημι , καί ψυχή νεκρόω ὑπό ὁ ἁμάρτημα ἀπαλλάσσω ὁ ἀπώλεια ἐκεῖνος , ὅς διά ὁ βάπτισμα γίγνομαι . οὐ εἰμί ἴσος νόσημα ἀπελαύνω σάρξ , καί ἁμαρτία φορτίον καταποντίζω · οὐ εἰμί ἴσος ὄμμα πηρόω , καί Ψυχή σκοτίζω φάος καταλάμπω . εἰμί γάρ μή εἰμί ἀρραβών ὁ πνεῦμα καί νῦν , οὐ εἄν συνίστημι ὁ βάπτισμα , οὐ εἄν ἁμάρτημα ἄφεσις γίγνομαι , οὐ εἄν δικαιοσύνη καί ἁγιασμός , οὐ εἄν υιοθεοεις λαμβάνω , οὐ εἄν μυστήριον ἀπολαύω μέν · σῶμα γάρ καί αἷμα μυστικός οὐ ἄν ποτός γίγνομαι ὁ ὁ πνεῦμα χάρις χωρίς · οὐ εἄν ἱερεύς ἔχω . οὐδέ γάρ οὗτος δυνατός ὁ χειροτονία ἄνευ ἐκεῖνος ὁ ἐπιφοίτησις γίγνομαι . καί ἄλλος δέ πολύς ἔχω τις εἄν εἶπον ὁ ὁ πνεῦμα χάρις σύμβολον . ὥστε καί σύ ἀρραβών ὁ πνεῦμα ἔχω · καί νέκρωσις ἀποτίθημι Ψυχή , καί πήρωσις λογισμός καί ὁ ἀκάθαρτος ἀποδύω βίος , ἀκούω , Γρηγορά , καί ἀπόστολος , ὁ φιλόσοφος φημί καί σοφός οὗτος ὁ ἀληθινός καί πρῶτος σοφία , ὅσος περί ὁ ἀρραβών καί ὁ ἀπαρχῆς ὁ πνεῦμα ὁ θεῖον φιλοσοφέω , οὖον τεχνικός ἐπιστήμη καί μέθοδος ἀνθρώπινος σοφία οὗτος διδάσκω , ἀλ ἐπόπτης καί μέτοχος χρηματίζω ὁ ὁ Θεός φυσικός δόξα καί χάρις , καί ὁ μεγαλεῖος ἐκεῖνος μετά Πέτρος φημί καί ὁ υἱός ὁ βροντή , εἰμί δέ βούλομαι καί πᾶς ὁ προέχω τάγμα ὁ ἀπόστολος , ὁ μακάριος ὁμοῦ δωδεκάς ἐν εἶδος πύρινος τότε γλῶσσα ὁ ἐκ ὕψος ἐνδύω δύναμις κατά ὁ μέγας πρός αὐτός ὁ Σωτήρ ἐπαγγελία , δις εἰμί κόσμος καταωτισαντεε ἅπας , πρός θεός ὁ ὁ απαύγασμα πηγή ἐκ ὁ ζόφος ὁ ἀγνωσία καί ὁ πλάνης ἐπανάγω ὁ εἴδωλον ; τις γοῦν σύ περί οὗτος ὁ θεῖον ἀρραβών δοκέω , ὁ πᾶς ἀπόστολος τε καί διδάσκαλος καταμερίζω , καθάπερ ἀκούω , καί ὁ ὑπερφυής καί λόγος ἅπας καί φύσις Νίκη , καί ἐνεργέω καί ἐνεργέω ; κτίσμα μέν οὖν Θεός οὗτος οὐ εἄν εἶπον ποτέ , εἰμί μή μαίνομαι προφανῶς καί παραπαίω , δις αὐτός τε φημί οὗτος ὁ παρ´ αὐτός θεοπρεπῶς ὑπέρ φύσις τελέω , καί ὅτι οὖον ὁ πνεῦμα μόνος εἰμί ὁ ἀρραβών , ἀλλά καί πνεῦμα ἅγιος εἰμί ὁ αὐτός ὁ ἱερός θεολογία ἀκούω λέγω . Πῶς εἄν οὖν μετά Μακεδόνιος κτίσμα καί αὐτός νῦν οὗτος φανερῶς βλασφημέω τολμάω ὁ πνεῦμα ὁ Θεός ; ἀλλά Τιτάν οὐσία ἢ ὁ δίδωμι ὁ πνεῦμα οὗτος εἴρω ; Ἀλ οὐ οἷος τε . μᾶλλος γάρ εἄν εἶπον σφαιροειδής ὁ γῆ , καί κῶνος ὁ οὐρανός εἰμί , κέντρον λόγος πρός ἐκεῖνος ἔχω ὁ σφαῖρα , ἢ ὁ λαμπρός ὀφθαλμός οὗτος ὁ ἡμέρα ὁ ἥλιος , οὐ οἴκοθεν , ἀλ ἐκ ὁ σελήνη λέγω ἔχω ὁ φάος δόξα ἄν τις τίς λέγω ἴσως , ἢ ὁ τοιοῦτος . καί παρίημι λέγω νῦν , ὅτι οὐ οὐσία ὁ Θεός , οὐδέ ὁ ὑπόστασις εἰμί ὁ δίδωμι . Οὐδ ἐκεῖνος ὁ μετέχω φύω ὅλως μετέχω , ἀλλά ὁ χάρις καί ὁ ἐνέργεια . Διὸ καί ἐκεῖνος δίδωμι ἐγώ , ὅς καί λαμβάνω ὁ δύναμις ὁ πνεῦμα , ὁ θεολόγος καί οὗτος φημί . οὗτος τοίνυν οὖον προτίθημι νῦν τέως , καίτοι γε καί κοινός ἀξίωμα πάλαι ὁ ἐκκλησία Χριστός . ὅτι2 τε ἱκανῶς ἐγώ , καί διά πολύς ἐν ὁ φθάνω εἴρω2 τε καί ἀποδείκνυμι οὗτος , καί ἵνα μή συκοφαντέω ἐγώ αὖθις , ὅτι ὁ ἐν ἀρχή ζητέω λαμβάνω ὡς ὁμολογέω . οὕτως καί γάρ ὁ σός θεολογία τε καί σοφία περί ὁ ἀξίωμα διασκοπέω , ζητέω τε οὗτος , καί οὐ ὁμολογέω τε καί κεῖμαι φαντάζω κακῶς . κέω μέν οὖν οὗτος , ἐκεῖνος γε μήv ἔρομαι τέως ἐνταῦθα ὁ φιλόσοφος βούλομαι . καί εἰμί ὁ ὁ πνεῦμα ἀρραβών ὁ οὐσία καί ὁ ὑπόστασις εἰμί ὁ πνεῦμα , ὡς εἄν αὐτός φημί , ἀλ οὐ ὁ χάρις καί ὁ ἐνέργεια , πῶς εἰμί ἀρραβών ; καί ποῖος ἄρα εἰμί ὁ ὅλος , ὅστις ἀρραβών εἰμί ὁ ἀρραβών , ὅς σύ λέγω αὐτός ὁ οὐσία καί ὁ ὑπόστασις εἰμί ὁ πνεῦμα ; ὁ μέν γάρ » ἀπόστολος ἀρραβών ὁ πνεῦμα εἶπον οὗτος καί ἀπαρχή ὁ πνεῦμα · ἔχω γάρ , φημί , ὁ ἀπαρχή · ὁ δέ οὗτος ἐξηγέομαι θεολόγος , καθάπερ ἀκούω , καί ἀπαρχή ὁ αἰώνιος ἀγαθός , καί ἀρραβών , καί δακτύλιος , καί μέρος ὁ Ἄλος , καί πιστόν ὑπέρ ὁ προσδοκάω πᾶς . καί ἀσφαλής φημί οὗτος ἀρραβών . ἄμη δέ καί μερίζω οὗτος πᾶς παρά ὁ δίδωμι φημί ἀπόστολος καί διδάσκαλος , καί οὗτος αὐτός ἐν ἐκεῖνος ἐνεργέω τε , καί ἐνεργέω πᾶς ὁ καινός καί ὑπερφυής , καί Θεός δυνατός μόνος . ὁ δέ οὐσία καί ὁ ὑπόστασις ὁ πναυμα ἀμήχανος ἀρραβών τις εἰμί · τίς καί γάρ ; ἀλ οὐδέ μέρος ὁ ὅλος · οὔτε γάρ μερίζω κατ´ οὐσία καί ὑπόστασις ὁ Θεός · ἀλλά καί ἐκάδιος ὁ θεαρ