cogPG.PG151 356
Ινεύματι ἀγαπητοῦ ἀδελφοῦ καὶ συλλειτουργοῦ τῆς ἡμων μετριότητος , ἠρωτήθη πῶς διάκειται περὶ τὰ τῆς Ἐκκλησίας δόγματα , καὶ πῶς ἔχει περὶ τὴν καταστροφὴν τοῦ Βαρλαὰμ καὶ Ἀκινδύνου , καὶ τὴν ἀποβολὴν , καὶ τὸν ἀναθεματισμὸν τῆς ἐκείνων κακοδοξίας καὶ τῶν συγγραμμάτων , καὶ τίνα τὴν γνώμην ἔχει περὶ τοῦ ἱεροῦ τῆς συνόδου τόμου , καὶ τοῦ κατ´ αὐτὸν φρονήματος τῆς κοινῆς τοῦ Χριστοῦ Ἐκκλησίας , ἀμφιβολίαν μὲν ὡμολόγει ἔχειν ἐν τῇ « ῥυχῇ καὶ δισταγμὸν περὶ τὰ τοιαῦτα , ὅμως μὴ βούλεσθαι θαῤῥεῖν ἑαυτῷ ἔλεγεν , ἀλλὰ μᾶλλον ἕπεσθαι καὶ συμφωνεῖν τῇ τοῦ Χριστοῦ Ἐκκλησίᾳ · ἕπεσθαι δὲ , ἢ διδαχθεὶς δηλονότι περὶ ὧν , ὡς ἔλεγεν , ἀμφιβάλλων συνέγραψα , ἢ πίστει μόνῃ καὶ ὑποταγῇ μετὰ απλότητος τὰ τῆς Ἐκκλησίας δεξάμενος , ὅπως ἂν διακρίνῃ ἡ μετριότης ἡμῶν , καὶ ἡ τοῦ Χριστοῦ Ἐκκλησία , ὡς αὐτὸς ἔλεγεν . Ἡ δὲ μετριότης ἡμῶν πρς ἐκεῖνον εἶπεν , ὅτι πρὸς μὲν τὸ παρὸν ἀναμφιβόλως ὁφείλει δέξασθαι τὸν τόμον , καὶ τὴν ἐν ἐκείνῳ τῶν θείων Γραφῶν καὶ τὴν τῶν ἁγίων Πατέρων ὑγιᾶ καὶ ἀπλανῆ δόξαν . Εἶναι γὰρ ἐκεῖνα ἐξήγησιν μᾶλλον καὶ ἑρμηνείαν τῆς ἱερᾶς ἡμῶν πίστεως , καὶ λύσιν πρὸς ἅπαν τὸ ἀμφιβαλλόμενον , ἀλλ´ οὐκ ἀμφιβολίαν ἔχοντά τινα , ἢ ἑρμηνείας καὶ ἐξηγήσεως δεόμενα . Μετὰ δὲ τὴν αὐτοῦ καθαρὰν ὁμολογίαν καὶ τὴν ἀδίστακτον συμφωνίαν καὶ ἕνωσιν τὴν πρὸς τὴν Ἐκκλησίαυ , τότε εἰ καί τι ζητεῖται παρ´ αὐτοῦ , ἡμεῖς ἕτοιμοι πάλιν ἀπό τε τῶν θείων ἀποστόλων , καὶ τῶν αὐτῶν ἱερῶν Πατέρων διδασκαλικῶς τε καὶ πατρικῶς ὡς τῆς Ἐκκλησίας υἱῷ τε καὶ μαθητῇ , διαλῦσαι πᾶν τὸ ἀμφισβητούμενον . Ταῦτα μὲν οὖν ἔλεγον αὐτῷ , μήπω τοῖς ἐκείνου συγγράμμασιν ἐντετυχηκώς · ἐπεὶ δὲ καί τισι μέρεσιν ἑκείνων ἐνέτυχον , εὐθὺς ἀπὸ τῆς ἐπιγραφῆς ἔγνων πάσης ἀσεβείας εἶναι μεστά . ν γὰρ τοιαύτη · ἔλεγχος εἰς τὰς παραχρήσεις τῶν κειμένων ῥητῶν ἐν τῷ κατὰ τοῦ Ἐφέσου καὶ Γρηγορᾶ τόμῳ , τὸ δὲ τοῦ λόγου προοίμιον οἷον Ἐπειδήπερ ἡμῖν ἡ πάλη κατὰ Παῦλον οὐ πρὸς αῖμα καὶ σάρκα , ἀλλὰ πρὸς πᾶν ὕψωμα ἐπαιρόμενον κατὰ τῆς γνώσεως τοῦ Θεοῦ , δόξαν ἐλέγχειν τὰς κν τῷ κατὰ τοῦ Ἐφέσου καὶ Γρηγορᾶ τόμῳ παραχΡήσεις τῶν ἁγίων Γραφῶν , τοῦ μὲν συγγραφέως καὶ ὡν συνεγράψατο τὰς γνώμας ἀπωστέον · καὶ γὰρ συνήθεσι καὶ οἰκείοις τοῖς πολλοῖς αὐτῶν κατὰ τὸν βίον χρησάμενοι εἰκότα ἂν ποιοῖμεν καὶ μετὰ θάνατον αὐτῶν φειδόμενοι , καὶ ἀνεπαχθῆ τὴν μνήμην ἄγοντες , ἄλλως θ´ ὅτι μηδὲ βλασφημεῖν ἀνθρώπους , άλλὰ θεολογεῖν προειλόμεθα · αὐτοῦ δὲ τοῦ συγγράμματος ὅτι δοκεῖ πρὸς τὸν ἀρχαῖον ἐξάγειν τῶν δογμάτων κανόνα , καὶ πρὸς τὴν ἀλήθειαν ἐπανάγειν πειρατέον . Γένοιτο δ´ ἂν πρός τε τῶν τελευτηκότων αὐτῶν τὸ ἔργον , καὶ τῶν ἔτι περιόντων . ἐκεῖνοι τε γὰρ πραοτέρου τεύξσνται τοῦ κριτοῦ εἰς ἐλάττους χυθέντος τοῦ βλάβους , οὗτοί τε τῆς οὐκ ἀληθοῦς δόξης ἀποκαθαρθέντες , ἐν τῇ ἀποστολικῇ καὶ πατρικῇ πίστει ζήσαντες , τὴν προσήκουσαν ἀοιβὴν ἀπολήψονται . Ταῦτά τε οὖν εἰς τὴν συγγραφὴν ἐπῆρε καὶ μάλιστα ὁ τοῦ Θεοῦ ζῆλος . Εἰ μὲν γὰρ λογισμοῖς ἀνθρώπων τὸ ψεῦδος ἐῤῥάπτετο , ἦν ἂν φορητὸν ἀμηγέπη τὸ κακὸν , ἐπεὶ λογισμοὶ θνητῶν δειλοὶ καὶ ὰ πισφαλεῖς αἱ ἐπίνοιαι αὐτῶν , αὐτὸν δὲ τὸν Θεὸν συκοφάντην ἀνιστᾷν καθ´ ἑαυτοῦ καὶ καπηλεύειν αὑσοῆ τὰ καθαοώτερα χρυσοῦ λόγια , τίς ἂν ἀνάσχοιτο,ς εἰ καὶ μηδὲν ἡμῖν ἐκ τοῦ ἐλέ χειν συνέβαινε κέρδος ; Ἡ μὲν οὖν ἐπιγραφή καὶ τὸ προοίμιον τοιαῦτα . Τὰ δὲ ἐξῆς ὑπερβαίνοντα εἰς δυσσεβείας ὑπερβολὴν πολλῷ τῷ μέσῳ τὰ τοῦ Βαρλαὰμ καὶ Ἀκινδύνου κάκιστα συγράμματα , καὶ γὰρ ὁ πρὸς τὸ βάθος τῆς θεολογίας εἰσδὺς , ὁ τὸ διάφραγμα αἰδούμενος τοῦ οὐρανοῦ , ἔδειξε μὲν πρῶτον τίνας ἐκάλει καπήλους καὶ μαγείρους , οὐκ ἐνέλιπε δὲ παντοίας ἀσεβείας ὑπερβολήν · ὁ γὰρ παράχρησιν ἐμῖν ἐγκαλῶν τῶν θείων ῥητῶν , ἔλαθεν ἑαυτὸν δι´ ὧν ἐδοκίμασε συλλογιστικῶς ἐξηγήσασθαι ταῦτα , ὡς οὐ καθ´ ἡμῶν , ἀλλὰ κατ´ αὐτῶν τῶν ἀγίων τὸν πόλεμον ἤρατο . Τὰ γὰρ τῶν θεοφόρων Πατέρων ῥητὰ προθεὶς . οὐκ ἐχώρησε κατὰ τῆς ἡμῶν ἐπὶ τούτοις ἐξηγήσεως , ἀλλ´ ἀναίδην οὕτω κατὰ τῆς τῶν ἁγίων διανοίας φανερῶς ἐναντιούμενος αὐτοῖς . Τοῦ γὰρ θεοφόρου Πατρὸς Ἰωάννου τοῦ Δαμασκηνοῦ λέγοντος οὐτωσὶ ἱ αῤῥήδην . Ἰστέον ὡς ἄλλο ἐστὶν ἐνέργεια , καὶ ἄλλο ἐνεργητικὸν , καὶ ἄλλο ἐνέργημα , καὶ ἄλλο ἐνεργοῦν , ἐκεῖ νός φησιν , ὅτι ἐπὶ μὲν τῶν ὄντων ἀληθὲς τὸ ἄλλο , καὶ ἄλλο πράγματα διακρίνειν , οὐ διὰ τὸ ἄλλο καὶ ἄλλο ἀπλῶς , ἀλλὰ διὰ τὸ ἄλλο καὶ ἄλλο ταῦτα πρᾶγμα τυγχάνειν · οὐδὲ γὰρ εἴ τι ἄλλο καὶ ἄλλο κατὰ τὸν λόγον , καὶ κατὰ τὸ πρᾶγμα ἄλλο καὶ ἄλλο . ὥσπερ οὐκ εἰ ἄνθρωπος καὶ ἐπιστητὸν ἄλλο καὶ ἄλλο κατὰ τὸν λόγον , ἂν τύχῃ τὸ αὐτὸ ὃν καὶ ἄνθρωπος καὶ ἐπιστητὸν , ἤδη τὸ αὐτὸ καὶ κατὰ τὸ πρᾶγμα ἄλλο καὶ ἄλλο . Διὸ δὴ καὶ ἐπὶ τοῦ Θεοῦ , οὐχὶ εἰ ἄλλο καὶ ἄλλο ἡ ἐνέργεια καὶ τὸ ἐνεργητικὸν , καὶ τὸ ἐνεργοῦν κατὰ τὸν λόγον , ἤδη καὶ κατὰ τὸ πρᾶγμα ἄλλο καὶ ἄλλο . Οὐ γὰρ ἐκ τοῦ δυνάμει πρόεισιν ὁ Θεὸς εἰς τὸ ἐνεργείᾳ , Γνα ἄλλο ἦ τὸ ἐνεργητικὸν κατὰ τὸ πρᾶγμα , καὶ ἄλλο τὸ ἐνεργοῦν . Μεταβάλλει γὰρ καὶ πρόεισιν ἀπὸ τοῦ ἀτελοῦς ἐπὶ τὸ τέλειον . Καὶ πάλιν ἐν ἑτέρῳ δεῖξαι βουλόμενος ὅτι οὐκ ἔχει ὁ Θεὸς ἐνέργειαν φυσικὴν καὶ οὐσιώδη , ἀλλ´ οὐσία μόνον ἐστὶ , μετὰ πολλὰ λέγει καὶ τοῦτο , ὅτι ὥσπερ εἰ μὴ ἀπέχρη ἡ οὐσία τοῦ Πνεύματος πρὸς πάντα , ἀλλ´ ἔδει ταύτῃ τινῶν ἐνεργειῶν ὑποδεεστέρων πρὸς τὴν τῶν ὄντων γένεσιν . Καὶ ἀλλαχοῦ , μηδαμῶς τοῦ Θεοῦ μετέχειν τοὺς ἀνθρώπους κατασκευάζων , τοιάδε φησίν , Οὕτ´ οὖν τὰ προτεινόμενα παρ´ αὐτῶν ῥητὸ δεικνύουσι καθ´ αὐτὸ τὴν κοινωνίαν τοῦ Πνεύματος . οὔτε ἀκτίστου τινὸς μετέχειν ἡμᾶς , οὔτε εἰ ἄλλο οὐσία , καὶ ἄλλο ἐνέργεια . Ἀφ´ ὧν ὁ μυρίος ἔπεται τῶν βλασφημιῶν ἐσμὸς , καὶ τὸ κατατέμνον εἰς ἄπειρα ἄνισα τὴν θεότητα , καὶ ἐκ μυρίων ἀνίσων συντιθέναι , καὶ τὰ μὲν εἶναι μεθεκτὰ , τὰ δὲ ἀμέθεκτα . Καὶ τὰ ἐξ ὧν ὁ Θεὸς , τὰ μὲν ὄντα , τὰ δὲ ὑπερόντα , καὶ τὰ μὲν καταληπτὰ , τὰ δὲ ἀκατάληπτα , καὶ ὅσα αἱ τίτθαι τοῖς παιδαρίοις κἂν ἐρυθριάσαιεν διαλέγεσθαι . Ἰοῦ δὲ θείου Χρυσοστόμου
Lemmas: Ινεύματι ἀγαπητός ἀδελφός καί συλλειτουργός ὁ Ἡμων μετριότης , ἐρωτάω πῶς διάκειμαι περί ὁ ὁ ἐκκλησία δόγμα , καί πῶς ἔχω περί ὁ καταστροφή ὁ Βαρλαάμ καί Ἀκίνδυνος , καί ὁ ἀποβολή , καί ὁ ἀναθεματισμός ὁ ἐκεῖνος κακοδοξία καί ὁ σύγγραμμα , καί τίς ὁ γνώμη ἔχω περί ὁ ἱερός ὁ σύνοδος τόμος , καί ὁ κατ´ αὐτός φρόνημα ὁ κοινός ὁ Χριστός ἐκκλησία , ἀμφιβολία μέν ὁμολογέω ἔχω ἐν ὁ « ῥύχη καί δισταγμός περί ὁ τοιοῦτος , ὅμως μή βούλομαι θαρσέω ἑαυτοῦ λέγω , ἀλλά μᾶλλον ἕπω καί συμφωνέω ὁ ὁ Χριστός ἐκκλησία · ἕπω δέ , ἢ διδάσκω δηλονότι περί ὅς , ὡς λέγω , ἀμφιβάλλω συγγράφω , ἢ πίστις μόνος καί ὑποτάσσω μετά απλότητα ὁ ὁ ἐκκλησία δέχομαι , ὅπως εἄν διακρίνω ὁ μετριότης ἐγώ , καί ὁ ὁ Χριστός ἐκκλησία , ὡς αὐτός λέγω . ὁ δέ μετριότης ἐγώ ΠΡΣ ἐκεῖνος εἶπον , ὅτι πρός μέν ὁ πάρειμι ἀναμφιβόλως ὀφείλω δέχομαι ὁ τόμος , καί ὁ ἐν ἐκεῖνος ὁ θεῖον Γραφής καί ὁ ὁ ἅγιος Πατέρων ὑγιής καί ἀπλανῆ δόξα . εἰμί γάρ ἐκεῖνος ἐξήγησις μᾶλλον καί ἑρμηνεία ὁ ἱερός ἐγώ πίστις , καί λύσις πρός ἅπας ὁ ἀμφιβάλλω , ἀλ οὐ ἀμφιβολία ἔχω τις , ἢ ἑρμηνεία καί ἐξήγησις δήω . μετά δέ ὁ αὐτός καθαρός ὁμολογία καί ὁ ἀδίστακτος συμφωνία καί ἕνωσις ὁ πρός ὁ Ἐκκλησία , τότε εἰμί καί τίς ζητέω παρ´ αὐτός , ἐγώ ἑτοῖμος πάλιν ἀπό τε ὁ θεῖον ἀπόστολος , καί ὁ αὐτός ἱερός Πατέρων διδασκαλικός τε καί πατρικός ὡς ὁ ἐκκλησία υἱός τε καί μαθητής , διαλύω πᾶς ὁ ἀμφισβητέω . οὗτος μέν οὖν λέγω αὐτός , μήπω ὁ ἐκεῖνος σύγγραμμα ἐντυγχάνω · ἐπεί δέ καί τις μέρος ἐκεῖνος ἐντυγχάνω , εὐθύς ἀπό ὁ ἐπιγραφή γιγνώσκω πᾶς ἀσέβεια εἰμί μεστός . Ν γάρ τοιοῦτος · ἔλεγχος εἰς ὁ κατάχρηση ὁ κεῖμαι ῥητός ἐν ὁ κατά ὁ Ἔφεσος καί Γρηγορά τόμος , ὁ δέ ὁ λόγος προοίμιον οἷος ἐπειδήπερ ἐγώ ὁ πάλη κατά Παῦλος οὖον πρός αἷμα καί σάρξ , ἀλλά πρός πᾶς ὕψωμα ἐπαίρω κατά ὁ γνῶσις ὁ Θεός , δόξα ἐλέγχω ὁ ΚΝ ὁ κατά ὁ Ἔφεσος καί Γρηγορά τόμος κατάχρηση ὁ ἅγιος Γραφής , ὁ μέν συγγραφεύς καί ὡς συγγράφω ὁ γνώμη ἀπωστέον · καί γάρ συνήθης καί οἰκέω ὁ πολύς αὐτός κατά ὁ βίος χράω εἰκός εἄν ποιέω καί μετά θάνατος αὐτός φείδομαι , καί ἀνεπαχθής ὁ μνήμη ἄγω , ἄλλως θʹ ὅτι μηδέ βλασφημέω ἄνθρωπος , ἀλλά θεολογέω προαιρέω · αὐτός δέ ὁ σύγγραμμα ὅτι δοκέω πρός ὁ ἀρχαῖος ἐξάγω ὁ δόγμα κανών , καί πρός ὁ ἀλήθεια ἐπανάγω πειρατέον . γίγνομαι δδʹ εἄν πρός τε ὁ τελευτάω αὐτός ὁ ἔργον , καί ὁ ἔτι περίειμι . ἐκεῖνος τε γάρ πρᾶος τεύχω ὁ κριτής εἰς μικρός χέω ὁ βλάβος , οὗτος τε ὁ οὐ ἀληθής δόξα ἀποκαθαίρω , ἐν ὁ ἀποστολικός καί πατρικός πίστις ζάω , ὁ προσήκω αοιβη ἀπολαμβάνω . ταῦτα τε οὖν εἰς ὁ συγγραφή ἐπαίρω καί μάλιστα ὁ ὁ Θεός ζῆλος . εἰμί μέν γάρ λογισμός ἄνθρωπος ὁ ψεῦδος ῥάπτω , εἰμί εἄν φορητός ἀμῃγέπος ὁ κακός , ἐπεί λογισμός θνητός δειλός καί ά πισφαλλω ὁ ἐπίνοια αὐτός , αὐτός δέ ὁ θεός συκοφάντης ἀνίστημι καθ´ ἑαυτοῦ καί καπηλεύω εὕω ὁ καθαοώτερα χρυσός λόγιος , τίς εἄν ἀνέχω εἰμί καί μηδείς ἐγώ ἐκ ὁ ἐλὲ χέω συμβαίνω κέρδος ; ὁ μέν οὖν ἐπιγραφή καί ὁ προοίμιον τοιοῦτος . ὁ δέ ἑξῆς ὑπερβαίνω εἰς δυσσέβεια ὑπερβολή πολύς ὁ μέσος ὁ ὁ Βαρλαάμ καί Ἀκίνδυνος κακός σύγραμμα , καί γάρ ὁ πρός ὁ βάθος ὁ θεολογία εἰσδύνω , ὁ ὁ διάφραγμα αἰδέομαι ὁ οὐρανός , δείκνυμι μέν πρῶτος τίς καλέω κάπηλος καί μάγειρος , οὐ ἐλλείπω δέ παντοῖος ἀσέβεια ὑπερβολή · ὁ γάρ παράχρησις ἐγώ ἐγκαλέω ὁ θεῖον ῥητός , λανθάνω ἑαυτοῦ δις ὅς δοκιμάζω συλλογιστικός ἐξηγέομαι οὗτος , ὡς οὖον καθ´ ἐγώ , ἀλλά κατ´ αὐτός ὁ Ἀγίων ὁ πόλεμος ἔραμαι . ὁ γάρ ὁ θεόφορος Πατέρων ῥητός προτίθημι . οὐ χωρέω κατά ὁ ἐγώ ἐπί οὗτος ἐξήγησις , ἀλ ἀναίδην οὗτος κατά ὁ ὁ ἅγιος διάνοια φανερῶς ἐναντιόομαι αὐτός . ὁ γάρ θεόφορος πατήρ Ἰωάννης ὁ Δαμασκηνός λέγω οὕτως Ι αῤῥήδην . ἰστέον ὡς ἄλλος εἰμί ἐνέργεια , καί ἄλλος ἐνεργητικός , καί ἄλλος ἐνέργημα , καί ἄλλος ἐνεργέω , ἐκεῖ Μύκονος φημί , ὅτι ἐπί μέν ὁ εἰμί ἀληθής ὁ ἄλλος , καί ἄλλος πρᾶγμα διακρίνω , οὖον διά ὁ ἄλλος καί ἄλλος ἀπλόος , ἀλλά διά ὁ ἄλλος καί ἄλλος οὗτος πρᾶγμα τυγχάνω · οὐδέ γάρ εἰμί τίς ἄλλος καί ἄλλος κατά ὁ λόγος , καί κατά ὁ πρᾶγμα ἄλλος καί ἄλλος . ὥσπερ οὐ εἰμί ἄνθρωπος καί ἐπιστητός ἄλλος καί ἄλλος κατά ὁ λόγος , εἄν τυγχάνω ὁ αὐτός ὅς καί ἄνθρωπος καί ἐπιστητός , ἤδη ὁ αὐτός καί κατά ὁ πρᾶγμα ἄλλος καί ἄλλος . Διὸ δή καί ἐπί ὁ Θεός , οὐ εἰμί ἄλλος καί ἄλλος ὁ ἐνέργεια καί ὁ ἐνεργητικός , καί ὁ ἐνεργέω κατά ὁ λόγος , ἤδη καί κατά ὁ πρᾶγμα ἄλλος καί ἄλλος . οὖον γάρ ἐκ ὁ δύναμις πρόειμι ὁ θεός εἰς ὁ ἐνέργεια , ΓΝΑ ἄλλος εἰμί ὁ ἐνεργητικός κατά ὁ πρᾶγμα , καί ἄλλος ὁ ἐνεργέω . μεταβάλλω γάρ καί πρόειμι ἀπό ὁ ἀτελής ἐπί ὁ τέλειος . καί πάλιν ἐν ἕτερος δείκνυμι βούλομαι ὅτι οὐ ἔχω ὁ θεός ἐνέργεια φυσικός καί οὐσιώδης , ἀλ οὐσία μόνος εἰμί , μετά πολύς λέγω καί οὗτος , ὅτι ὥσπερ εἰμί μή ἀποχράω ὁ οὐσία ὁ πνεῦμα πρός πᾶς , ἀλ ἐσθίω οὗτος τις ἐνέργεια ὑποδεέστερος πρός ὁ ὁ εἰμί γένεσις . καί ἀλλαχοῦ , μηδαμῶς ὁ Θεός μετέχω ὁ ἄνθρωπος κατασκευάζω , τοιόσδε φημί , Οὕτ´ οὖν ὁ προτείνω παρ´ αὐτός ρητός δείκνυμι καθ´ αὐτός ὁ κοινωνία ὁ πνεῦμα . οὔτε ἄκτιστος τις μετέχω ἐγώ , οὔτε εἰμί ἄλλος οὐσία , καί ἄλλος ἐνέργεια . Ἀφή ὅς ὁ μυρίος ἔπω ὁ βλασφημία ἑσμός , καί ὁ κατατέμνω εἰς ἤπειρος ἄνισος ὁ θεότης , καί ἐκ μυρίος ἄνισος συντίθημι , καί ὁ μέν εἰμί μεθεκτός , ὁ δέ ἀμέθεκτος . καί ὁ ἐκ ὅς ὁ θεός , ὁ μέν εἰμί , ὁ δέ ὑπέρειμι , καί ὁ μέν καταληπτός , ὁ δέ ἀκατάληπτος , καί ὅσος ὁ τίτθη ὁ παιδάριον κἀν ἐρυθριάω διαλέγω . ἰόν δέ θεῖον χρυσόστομος