cogPG.PG151 562
φῶς , τὸ τῶν ὁρεκτῶν ἔσχατον , τὴν ὑπερφυᾷ καὶ ἀπόρρητον θέωσιν , τὰ γὰρ αὐτοῦ τε καὶ τῶν πρὸ αὐτοῦ καὶ αὐθις ἐρῶ πρὸς τὰ κτίσματα κακῶς κατασπῶντα , καὶ διὰ´ αὐτῶν τε καὶ σὺν αὐτοῖς τὴν θείαν οὐσίαν ἦς ἀδιάσπαστα ταῦτα , ἀλλὰ καὶ Θεὸν εἰσάγοντα κτιστὸν ἀπλῶς μετ´ Εὐσεβίου τε καὶ τῶν Ἀρειανῶν , ὃν ἐκδέχονται , Θεόδωρος ἂν εἰπεν ὁ θεῖος , πρόσωπον πρὸς πρόσωπον κατ´ αὐτὴν ἰδεῖν τὴν οὐσίαν , ἅτε δὴ καὶ κτίσμα πεφυκότα , φησί , καὶ οὕτως ὁρώμενον . Καὶ τί ἂν γένοιτο ταύτης ἐπιδοξότερόν τε καὶ λαμπρότερον τῆς θαυμαστῆς νίκης ; Τί δ´ ἄν τις ἔτι προσδιατρίβοι καὶ περιεργάζοιτο τὰ κατὰ τοῦ Δεσποτικοῦ φωτὸς , καὶ τῆς ὑπερφυοῦς Ἐνταῦθά με βουλόμενον στῆσαι τὸν λόγον , ὃ δὴ κἄν τοῖς φθάσασι προὔφην , ἡ κατὰ τῶν ἐμῶν τουτωνὶ φιλοσόφων καὶ θεοφόρων ἄτοπος μανία καὶ λαμπρὰ τοῦ ψευδοσόφου τουτουὶ μάχη , θεομαχία δʹ εἰπεῖν οἰκειότερον μᾶλλον , ἐπέσχε , τῶν Ναζιραίων Θεῷ , κατὰ τὴν θείαν φάναι Γραφὴν , τῶν ἑσταυρωκότων τὴν σάρκα σὺν τοῖς παθήμασι καὶ ταῖς ἐπιθυμίαις , τῶν συνεσταυρωμένων Χριστῷ μετὰ Παύλου δηλαδὴ τοῦ σκεύους τῆς ἐκλογῆς , ὡς καὶ σὺν ἐκείνῳ δύνασθαι δήπου λέγειν ἕκαστον τούτων , Χριστῷ συνεσταύρωμαι · . ζῶ δὲ οὐκέτι ἑγὼ , ζῇ δέ ἐν ἐμοὶ Χριστός . Ὅ δὲ νῦν ζῶ ἐν σαρκὶ , ἐν κίστει ζῶ τῇ τοῦ Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ , τοῦ ἁγαπήσαντός με καὶ παραδόντος ἑαυτὸν ὑπὲρ ἐμοῦ · καὶ ὃτι εὐχαριστοῦμεν τῷ Πατρὶ τῷ ἰκανώσαντι ἡμᾶς εἰς τὴν μερίδα τοῦ κλήρου τῶν ἀγίων ἐν τῷ φωτὶ , ὃς ἐρρύσατο ἡμᾶς ἐκ τῆς ἐξουσίας τοῦ σκότους · καὶ μετέστησεν εἰς τὴν βασιλείαν τοῦ Υἱοῦ τῆς ἀγάπης αὐτοῦ . Δι´ ὃ δὴ καὶ μᾶλλον ὁ τοῦ θείου φωτὸς καὶ τῆς βασιλείας τοῦ Θεοῦ πολέμιος οὑτοσὶ τὸν ἀκήρυκτον τουτονὶ κατὰ τῶν φωτοειδῶν καὶ θεοσιδύν ἐκείνων ὡς ἐξ ἄλλης ἀρχῆς ἐκραγῆναι πεποίηκε πόλεμον . Βαρλαάμ τε μιμούμενος ἐκεῖνον τὸν πρῶτον πολέμιον τοῦ θείου τούτου αωτὸς , καὶ ἀρχηγὸν τῆς ποικίλης καὶ παντοδαπῆς ταύτης αἱρέσεως · μᾶλλον δ´ ὁ μὲν Καλαβρὸς Βαρλαὰμ παρὰ τῇ τῶν Λατίνων Ἐκκλησίᾳ καὶ φὺς καὶ τραφεὶς , ἀπεῤῥωγυίᾳ πάλαι κακῶς τῆς ὄντως Χριστοῦ Ἐκκλησίας , ἀξίου δηλαδὴ περὶ τὴν ἀποστολικήν τε καὶ πατρικὴν νεωτερίσασα πίστιν , ὑπεροψίᾳ καὶ τύφῳ καὶ τῷ τῆς γνύμης αὐθεκάστῳ τε καὶ θρασεῖ τὰς οὐ καλὰς ἐκείνας καινοφωνίας τῇ θείᾳ θεολογίᾳ τολμηρῶς ἐπεισήγαγε · παρ´ ἐκείνοις τοιγαροῦν Βαρλαὰμ , ὅπερ ἔφην , καὶ ἀγωγῆς καὶ παιδείας τυχὼν , οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ λόγους ἐκμελετήσας τοὺς ἔξωθεν οὐ παρέργως , ὡς τούτοις ἐνευδοκιμεῖν . ἢ τοῖς . ἱεροῖς ἔχειν μᾶλλον , οὐς οὐδὲ τὴν ἀρχὴν ὁρθῶς ἣσαησε , καινὸν ἐκεῖθεν θεώσεως παραληρήματα τοῦ κενοῦ φιλοσόφου , ὅταν ὁ πρὸς τὴν καθ´ ἡμῶν μαρτυρίαν τε καὶ τὰς κατηγορίας . ὑπ´ ἐκείνου προβληθεὶς οὑτοσὶ μάρτυς καὶ ὁμολογητὴς τῆς Χριστοῦ ἀληθείας , ὑπεύθυνον ἐκ πολλῆς περιουσίας τοῦτον αὐτὸν ἐξελέγχῃ πάντα ἐκεῖνα , καὶ τὸν χορὸν τῶν παρ´ ἡμῶν εἰσαχθέντων ἱερῶν θεολόγων εἰς μαρτυρίαν ὁμοῦ πάντα συνῳδὸν ἔχων , μᾶλλον δ´ ἐκείνοις αὐτὸς ὁμοῦ πᾶσι συνηχῶν καὶ συνάδων τὸ τῆς θεολογίας παναρμόνιον μέλος , τῇ δυνάμει καὶ ἐνεργείᾳ καὶ χάριτι τοῦ παντοδυνάμου καὶ προσκυνητοῦ Πνεύματος ; Ἀμήν . αύδὲν , οὐδ´ ἔξω τοῦ κατ´ αὐτὸν , ὡς ἐγώ φημι , λόγου τε καὶ τοῦ πράγματος , εἴγε τοῖς ἡμῶν ἱεροῖς δολερῶς τε καὶ κακομηχάνως ἐμπαῖξαι βουληθεῖς μετὰ τοῦ προσωπείου τε καὶ τοῦ σχήματος , τῶν μὲν παρὰ τῶν ἡμῶν ἀληθινῶς σοφῶν τε καὶ φιλοσόφων καὶ λόγοις καὶ γράμμασι καὶ συνόδοις ἱεραῖς ὅλαις ἀπογεγύμνωται , πρὸς δὲ ταῖς Λατινικαῖς καὶ πατρίοις δόξαις , ἔτι καὶ τὰ τῶν Ἑλλήνων πονηρά τε καὶ ἄθεα δόγματα , μετὰ Σωκράτους τε καὶ Πλάτωνος καὶ τῶν ἀπὸ τῆς στοᾶς κάκιστα νοσῶν ἐλεγχθείς , αἰσχρῶς ἐπανῆλθε πρὸς τοὺς ἰδίους , παθὼν ἅπερ ἤλπισε δράσειν ἑτέρους , καὶ τὴν ἦτταν καὶ τὴν αἰσχύνην , καὶ τὸν πάνδημον ἐκεῖνον οὐκ ἐνεγκὼν θρίαμβον · Γρηγορᾶς δ´ οὐτοσὶν ἐκ βαρβάρων παρὰ τὴν τῶν πόλεων βασιλίδα ταυτηνὶ , καὶ τὴν μεγάλην ἐλθὼν τῶν ἐκκλησιῶν Χριστοῦ μητέρα · τῆς γὰρ Παφλαγόνων ὥρμητο γῆς , καὶ ἀγωγῆς καὶ παιδείας ἐνταῦθα , καὶ μούσης Ἐλληνικῆς μετασχὼν , ὡς καὶ τῶν μετεώρων ἀσκῇσαί τινα δόξαι , καὶ ὀνόματος εὐμοιρῆσαί τινος , μᾶλλον δὲ καὶ πολλῷ τοῦ κατ´ αὐτὸν πράγματος ὑψηλοτέρου καὶ μείζονος , τὸ μὲν βάρβαρον ἦθος ἀμηγέπη καὶ τὴν φωνὴν ἀποβαλεῖν ἔσχε , τῶν δὲ τρόπων τε καὶ τῆς γνώμης τὸ βάρβαρον οὐ μόνον οὐκ ἔσχεν ἀποβαλεῖν , ἀλλὰ καὶ προσεξειργάσατο καὶ προσέθηκεν ἐκ πάνυ τοι πολλοῦ τοῦ περιόντος τῶν ὁμοφύλων χείρων πὰν τοιαῦτα φανεὶς , ὡς μηδὲ παραβάλλειν ἐξεῖναι · μᾶλλον δ´ ἐκεῖνοι μὲν , εἰ καὶ βάρβαροι τὴκ γλῶτταν ἄλλως καὶ τὸ ἦθος ἄντες τυγχάνουσι , τῆς ἀγωγῆς τε καὶ τῶν πατρίων οὕτω ταυτὶ χορηγούντων , ἀλλὰ καὶ τρόπον εἰσὶ χρηστῶν καὶ καλοκαγαθίας καὶ ἀρετῆς φροντισταὶ καθόσον οἶόν τε , εὐσεβείας τε πρὸ τῶν ἄλλιον , καὶ τῶν ἀποστολικῶν τε καὶ πατρικῶν δογμάτων σπουδασταί τε καὶ φύλακες ὡς καὶ αὐτῆς ὑπὲρ τούτων μετὰ πλείστης γε τῆς φιλοτιμίας ἐν τῷ τοῦ καιροῦ παρασχόντι πῶς ἂν εἴποις ἡδέως ἀφίστασθαι τῆς ψυχῆς · ὁ δὲ καὶ κἀτεξακέατη
Lemmas: φάος , ὁ ὁ ὀρεκτός ἔσχατος , ὁ ὑπερφυής καί ἀπόρρητος θέω , ὁ γάρ αὐτός τε καί ὁ πρό αὐτός καί αὖθις εἴρω πρός ὁ κτίσμα κακῶς κατασπάω , καί διά αὐτός τε καί σύν αὐτός ὁ θεῖος οὐσία εἰμί αδιάσπαστα οὗτος , ἀλλά καί θεός εἰσάγω κτιστός ἀπλόος μετέ Εὐσέβιος τε καί ὁ Ἀρειανός , ὅς ἐκδέχομαι , Θεόδωρος εἄν εἶπον ὁ θεῖος , πρόσωπον πρός πρόσωπον κατ´ αὐτός ὁράω ὁ οὐσία , ἅτε δή καί κτίσμα φύω , φημί , καί οὕτως ὁράω . καί τίς εἄν γίγνομαι οὗτος ἐπίδοξος τε καί λαμπρός ὁ θαυμαστός Νίκη ; τις δδʹ ἄν τις ἔτι προσδιατρίβω καί περιεργάζω ὁ κατά ὁ δεσποτικός φάος , καί ὁ ὑπερφυής ἐνταῦθα ἐγώ βούλομαι ἵστημι ὁ λόγος , ὅς δή ἄν ὁ φθάνω προφαίνω , ὁ κατά ὁ ἐμέω οὗτος φιλόσοφος καί θεόφορος ἄτοπος μανία καί λαμπρός ὁ ψευδόσοφος οὗτος μάχη , θεομαχία δέ εἶπον οἰκεῖος μᾶλλον , ἐπέχω , ὁ ναζιραῖος Θεός , κατά ὁ θεῖος φαίνω γραφή , ὁ ἵστημι ὁ σάρξ σύν ὁ πάθημα καί ὁ ἐπιθυμία , ὁ συσταυρόω Χριστός μετά Παῦλος δηλαδή ὁ σκεῦος ὁ ἐκλογή , ὡς καί σύν ἐκεῖνος δύναμαι δήπου λέγω ἕκαστος οὗτος , Χριστός συσταυρόομαι · . ζῶ δέ οὐκέτι ἑγώ , ζῶ δέ ἐν ἐγώ Χριστός . ὅς δέ νῦν ζῶ ἐν σάρξ , ἐν κίστης ζῶ ὁ ὁ υἱός ὁ Θεός , ὁ ἀγαπάω ἐγώ καί παραδίδωμι ἑαυτοῦ ὑπέρ ἐγώ · καί ὅτι εὐχαριστέω ὁ πατήρ ὁ ἱκανόω ἐγώ εἰς ὁ μερίς ὁ κλῆρος ὁ Ἀγίων ἐν ὁ φάος , ὅς ῥύομαι ἐγώ ἐκ ὁ ἐξουσία ὁ σκότος · καί μεθίστημι εἰς ὁ βασίλειος ὁ υἱός ὁ ἀγάπη αὐτός . Δις ὅς δή καί μᾶλλον ὁ ὁ θεῖον φάος καί ὁ βασίλεια ὁ Θεός πολέμιος οὗτος ὁ ἀκήρυκτος οὗτος κατά ὁ φωτοειδής καί θεοσιδυο ἐκεῖνος ὡς ἐκ ἄλλος ἀρχή ἐκρήγνυμι ποιέω πόλεμος . Βαρλαάμ τε μιμέομαι ἐκεῖνος ὁ πρῶτος πολέμιος ὁ θεῖον οὗτος ἄωτον , καί ἀρχηγός ὁ ποικίλος καί παντοδαπής οὗτος αἵρεσις · μᾶλλον δδʹ ὁ μέν Καλαβρός Βαρλαάμ παρά ὁ ὁ Λατῖνος ἐκκλησία καί φύω καί τρέφω , ἀπολήγω πάλαι κακῶς ὁ εἰμί Χριστός ἐκκλησία , ἄξιος δηλαδή περί ὁ ἀποστολικός τε καί πατρικός νεωτερίζω πίστις , ὑπεροψία καί τῦφος καί ὁ ὁ γνυμεις αὐθέκαστος τε καί θρασύς ὁ οὖον κάλως ἐκεῖνος καινοφωνία ὁ θεῖος θεολογία τολμηρός ἐπεισάγω · παρ´ ἐκεῖνος τοιγάρ Βαρλαάμ , ὅσπερ φημί , καί ἀγωγή καί παιδεία τυγχάνω , οὖον μήv ἀλλά καί λόγος ἐκμελετάω ὁ ἔξωθεν οὖον πάρεργον , ὡς οὗτος ἐνευδοκιμέω . ἢ ὁ . ἱερός ἔχω μᾶλλον , οὖς οὐδέ ὁ ἀρχή ὀρθῶς ἀσάω , καινός ἐκεῖθεν θέωσις παραλήρημα ὁ κενός φιλόσοφος , ὅταν ὁ πρός ὁ καθ´ ἐγώ μαρτυρία τε καί ὁ κατηγορία . ὑπό ἐκεῖνος προβάλλω οὗτος μάρτυς καί ὁμολογητής ὁ Χριστός ἀλήθεια , ὑπεύθυνος ἐκ πολύς περιουσία οὗτος αὐτός ἐξελέγχω πᾶς ἐκεῖνος , καί ὁ χορός ὁ παρ´ ἐγώ εἰσάγω ἱερός θεολόγος εἰς μαρτυρία ὁμοῦ πᾶς συνῳδός ἔχω , μᾶλλον δδʹ ἐκεῖνος αὐτός ὁμοῦ πᾶς συνηχών καί συνᾴδω ὁ ὁ θεολογία παναρμόνιος μέλος , ὁ δύναμις καί ἐνέργεια καί χάρις ὁ παντοδύναμος καί προσκυνητής πνεῦμα ; ἀμήν . αὐδάω , οὐδός ἔξω ὁ κατ´ αὐτός , ὡς ἐγώ φημί , λόγος τε καί ὁ πρᾶγμα , εἰ ὁ ἐγώ ἱερός δολερός τε καί κακομήχανος ἐμπαίζω βούλομαι μετά ὁ προσωπεῖον τε καί ὁ σχῆμα , ὁ μέν παρά ὁ ἐγώ ἀληθινός σοφός τε καί φιλόσοφος καί λόγος καί γράμμα καί σύνοδος ἱερός ὅλος ἀπογυμνόω , πρός δέ ὁ Λατινικός καί πάτριος δόξα , ἔτι καί ὁ ὁ Ἕλλην πονηρός τε καί ἄθεος δόγμα , μετά Σωκράτης τε καί Πλάτων καί ὁ ἀπό ὁ στοά κακός νοσέω ἐλέγχω , αἰσχρῶς ἐπανέρχομαι πρός ὁ ἴδιος , πάσχω ὅσπερ ἐλπίζω δράω ἕτερος , καί ὁ ασσα καί ὁ αἰσχύνη , καί ὁ πάνδημος ἐκεῖνος οὐ φέρω θρίαμβος · Γρηγοράς δδʹ οὗτος ἐκ βάρβαρος παρά ὁ ὁ πόλις βασιλίς οὗτος , καί ὁ μέγας ἔρχομαι ὁ ἐκκλησία Χριστός μήτηρ · ὁ γάρ Παφλαγών ὁρμέω γῆ , καί ἀγωγή καί παιδεία ἐνταῦθα , καί Μοῦσα Ἑλληνικός μετέχω , ὡς καί ὁ μετέωρος ἀσκέω τις δόξα , καί ὄνομα εὐμοιρέω τις , μᾶλλον δέ καί πολύς ὁ κατ´ αὐτός πρᾶγμα ὑψηλός καί μείζων , ὁ μέν βάρβαρος ἦθος ἀμῃγέπος καί ὁ φωνή ἀποβάλλω ἔχω , ὁ δέ τρόπος τε καί ὁ γνώμη ὁ βάρβαρος οὖον μόνος οὐ ἔχω ἀποβάλλω , ἀλλά καί προσεξεργάζομαι καί προστίθημι ἐκ πάνυ ὅς πολύς ὁ περίειμι ὁ ὁμόφυλος χείρων πούς τοιοῦτος φαίνω , ὡς μηδέ παραβάλλω ἔξεστι · μᾶλλον δδʹ ἐκεῖνος μέν , εἰμί καί βάρβαρος Τηκ γλῶσσα ἄλλως καί ὁ ἦθος ἀνθίημι τυγχάνω , ὁ ἀγωγή τε καί ὁ πάτριος οὗτος οὗτος χορηγέω , ἀλλά καί τρόπος εἰμί χρηστός καί καλοκαγαθία καί ἀρετή φροντιστής καθόσον οἶος τε , εὐσέβεια τε πρό ὁ ἄλλιος , καί ὁ ἀποστολικός τε καί πατρικός δόγμα σπουδαστής τε καί φύλαξ ὡς καί αὐτός ὑπέρ οὗτος μετά πλεῖστος γε ὁ φιλοτιμία ἐν ὁ ὁ καιρός παρέχω πῶς εἄν εἶπον ἡδύς ἀφίστημι ὁ Ψυχή · ὁ δέ καί κἀτεξακέατη