cogPG.PG151 321
καὶ τῆς πίστεως μέρος οὐ τὸ σμικρότατον . Ἀλλ´ ἐπὶ τὸ προκείμενον ἐπανίωμεν αὖθιξ . Ἐνιαυτὸς ὅλος ἤνυστο τῷ γενναίῳ αἱχμαλωσίᾳ τε καὶ τοῖς τῆς αἰχμαλωσίας δεινοῖς προσταλαιπωροῦντι · καὶ νῦν μὲν τοὺς εὐσεβεῖς πρὸς ὑπομονὴν ὑπαλείφοντι καὶ ἀνδρίαν καὶ τῆς ἄλλης πάσης ἀρετῆς ἄσκησιν , τῇ τε τῶν μελλόντων ἐλπίδι , καὶ μάλιστα τῷ καθ´ ἑαυτὸν ὑποδείγματι · νῦν δὲ τοὺς ἀσεβεῖς ἐξελέγχοντι , καὶ τὸ μυστήριον τὸ τῆς πλάνης διὰ πολλῶν μάλα λαμπρῶς θριαμβεύοντι , δι´ ἃ δήπου καὶ πληγὰς ὑπομείνας διαφόρους καὶ θλίψεις , καθὰ δὴ καὶ πρὸ βραχέος ἔφθη δείξας ὁ λόγος , μάρτυς ἀναίμακτος καὶ τῆς εὐσεβείας λαμπρὸς ἀθλητὴς ἦν . Τῶν δὲ κοινῶν πραγμάτων ὥσπερ ἐν κύβων στροφαῖς αὗθις μεταπεσόντων Ῥωμαίοις , μεταβολῆς τε προσγενομένης ἄμα τῇ βασιλειᾳ καὶ τῆ κοινῆ Ἐκκλησία , καὶ τῶν σφόδρα σπουδαζόντων ὑπὲρ τῆς ἐλευθερίας ἐκείνου πόῤῥω γεγονότων τῆς ἀρχῆς ἤδη καὶ τῆς τῶν κοινῶν πρυτανείας , τηνικαῦτα παρὰ πάσας ἐλπίδας λύεται τῆς αἰχμαλωσίας , ὅτε καὶ τὰ τῶν ἐλπίδων αὐτῶν εἰσάπαν ἐῤῥύη , Θεοῦ κεκινηκότος ἐξ ὑπερορίας δυτικῆς Τριβαλλούς τινας ἢ Δαλμάτας , ἄνδρας καλοὺς κἀγαθοὺς , καὶ ὑπὲρ τὸ σφέτερον αὐτῶν γένος , οἶ καὶ πόῤῥωθεν ὄντες , τά τε χρήματα δαψιλῶς κατεβάλοντο τοῖς βαρβάροις , καὶ τὸν ἄγιον ἀνεσώσαντο , ἵν´ εἴη καὶ τοῦτο καθαρῶς τῶν περὶ αὐτὸν τοῦ Θεοῦ θαυμάτων , τοῦ πάντα κατὰ τὸ εἰρημένον ποιοῦντός τε καὶ μετασκευάζοντος μόνῳ τῷ βούλεσθαι . Ἐν δὲ τῇ τῶν πόλεων βασιλίδι γενόμενος αὖθις , πόν τε πρὸς Λατίνους περὶ τῆς τοῦ θείου Πνεύματος ἐκπορεύσεως ἐν βιβλίοις δυσὶ θαυμαστῶς ἐκδίδωσι λόγον , καινόν τινα καὶ ὑπερφυᾶ , καὶ οἷον οὐδέπω πρότερον ὑπὲρ τῶν τοιούτων ἡ καθ´ ἡμᾶς ἑώρακεν Ἐκκλησία · μᾶλλον δ’ , ἵν´ εἴπω τἀληθὲς , ἔξω παντὸς προκαλύμματός τε καὶ προσωπείου , οἷον τοὺς πρὸ αὐτοῦ πρὸς Λατίνους ὁμοῦ πάντας παιδιὰν ἀποδεῖξαι καὶ πρόσχημα διαλέξεως . Ταῦτά τε τοίνυν οὕτω θαυμαστῶς καὶ ἀξίως ἑξενεγκὼν ἑαυτοῦ καὶ τοῦ λαλοῦντος ἐν αὐτῷ Πνεύματος , καὶ τῶν ὀπαδῶν Παρλαάμ τε καὶ Ἀκινδύνου , τοῖς ἔτι περιοῦσι , τὰς ἐσχάτας οἱονεὶ πληγὰς δεδωκὼς , ἔν τε λόγοις καὶ γράμμασι καὶ διαλόγοις αὐτοπροσώποις , καὶ βασιλέως αὐτοῦ καὶ πολλῶν τῶν ἐν τέλει παρόντων , ὡς μηδὲν Χττον αὐτὸν παρὰ πάντων θαυμασθῆναι κἀν τούτοις , εἰς Θεσσαλονίκην τὴν ἰδίαν ὑποστρέφει καὶ αὔθις , διψῶσάν πως ἂν εἴποις τοῦτόν τε καὶ τὰ τούτου , καὶ σφοδρῶς ἐκκαιομένην τῷ πόθῳ . Ἐπεὶ δὲ καὶ ὑδάτων τῶν ἄνωθεν οἱσθητῶς διψῶσαν οὐδὲν ἦττον αὐτὴν εὖρε , καὶ αὐχμῷ τηκομένην , λύει μὲν αὐτῇ τὰ τῆς αἰσθητῆς ἀνομβρίας εὐθὺς , εὐχαῖς καὶ δεήσεσι τὸν Δημιουργὸν δυσωπήσας , ποτίζει δ´ ἀφθόνως καὶ τὸν εὐφραίνοντα καρδίαν ζωτικόν λόγον , τοὺς πλεῖστον ἤδη χρόνον τοῦτον διψῶντας , θεραπεύει δὲ συνήθως καὶ αὖθις σὺν ταῖς ψυχαῖς καὶ τὰ σώματα ῥάους ποιῶν ἀμφοτέρωθεν . Μοναχός τις καὶ γὰρ τὴν ἀξίαν πρεσβύτερος , τὴν κλῆσιν Πορφύριος , τῷ τοῦ Ὕπομιμνήσκοντος ἐνοικῶν σεμνίῳ , καὶ θύων ἐν τούτῳ τὰ μυστικὰ , οὐτος εὐλαβής τε καὶ συνετὸς ὤν , καὶ τῷ ἀγίῳ συνήθης ἦν , καὶ πυκνὰ πρὸς αὐτὸν ἐφοίτα , καὶ τῶν ποτίμων τῆς γλώττης αὐτοῦ μετεῖχε ῥευμάτων ἡδέως . Τῆς δὲ δεσποτικῆς Μεταμορφώσεώς ποτε τελουμένης αὐτοῖς , ὡς ἔθος , καθ´ ἤν ἄρα καὶ τὸν Πορφύριον καὶ διανυκτερεύειν σὺν τοῖς λοιποῖς μοναχοῖς ἔδει , καὶ ερατικῶς ἐξυπηρετεῖσθαι , ἀθρόον ὀδύνη τις αὐτῷ κατὰ τὴν εὐώνυμον πλευρὰν προσβαλοῦσα , καὶ τῆς ἱερᾶς ὑπηρεσίας καὶ τῆς ἀγρυπνίας ὁμοῦ , καὶ τῆς ἐν τῷ ναῷ στάσεως ἐκεῖνον ἀπεῖρξε · μᾶλλον δὲ τὴν μὲν ἱερὰν ἀφείλετο τελετὴν καὶ τὴν ἐν τῷ ναῷ προσεδρείαν , τῇ δ´ ἀγρυπνία καὶ προσέθηκε πλεῖστον , ὡς μηδὲ συγχωρεῖν ἐπὶ κλίνης ἀνακεῖσθαι τελείως τῷ σφοδρῷ καὶ ἀκμαίῳ τοῦ πάθους . Ἡ νὺξ ἐκείνη παρῄει , καὶ τὰ τῆς ὀδύνης οὐδοτιοῦν ἐνεδίδου · ἐπεὶ δ´ ὁτῶν μυστηρίων καιρὸς προσιὼν , τὸν ἀρχιερέα τοῦ Θεοῦ πρὸς ἱερουργίαν ἐκάλει , καὶ ὁ Πορφύριος ώς εἶχεν εὐθὺς τῷ τοῦ σεμνείου παρεπόμενος προεστῶτι , εἰς τοὺς ὑπ´ ἐκεῖνον ἐπισκόπους τελοῦντι , καὶ συνιερουργεῖν προσκεκλημένῳ συνήθως , τῆς τε μυστικῆς ἱερουργίας ἐπόπτης γίνεται καὶ ἀκροατὴς . ἑστὼς αὐτοῦ που παρὰ τῷ ἱερῷ θυσιαστηρίῳ , καὶ τῶν μυστικῶν τελεσθέντων , πρόσεισιν εὐθὺς τῷ ἀνίῳ , τήν τε πιέζουσαν ὀδυνηρῶς ἀπαγγέλλων ὀδύνην , καὶ τὴν θεραπείαν ὡς τάχιστα διὰ τῆς αὐτοῦ χειρός τε καὶ τῆς εὐχῆς ἐξαιτῶν . Ὁ δὲ πρῶτα μὲν ἀνεβάλλετο , καὶ τὴν ἀξίωσιν εὐλαβῶς διωθεῖτο , μηδὲ δεδυνῆσθαι διενεργεῖν αὐτὸς τὰ τοιαῦτα λέγων , μηδὲ τοιαύτας τὸν Πορφύριον ἔχειν τὰς ὑπολήψεις περὶ αὐτοῦ ἀξιῶν · ὡς δ´ ἐκεῖνος ἐπέκειτο μᾶλλον τὴν ἱερὰν ἐπιζητῶν τῆς χειρὸς ἐκείνου σφραγῖδα καὶ τὴν εὐχὴν , τῇ τοῦ πάσχοντος ὁ μέγας εἴξας ἀνάγκῃ , τοὺς μὲν ὀφθαλμοὺς πρὸς Χριστὸν , τὴν δὲ χεῖρα τῆ τοῦ πρεσβυτέρου πλευρᾷ σταυρικῶς ἐπιθεὶς , τὰ τοῦ θείου καὶ ἱεροῦ μέλους ἐκείνου περιπαθῶς ἔλεγε · « Σταυρούμενος , Δέσποτα , τοῖς μὲν ἥλοις τὴν ἀρὰν τὴν καθ´ ἡμῶν ἐξήλειψας , τῇ δὲ λόγχῃ νυττόμενος τὴν πλευρὰν , Ἀδὰμ τὸ χειρόγραφον διαῤῥήξας , τὸν κόσμον ἠλευθέρωσας · » εῖτα , καὶ τὸ τοῦ κορυφαίου τῶν ἀποστόλων ἐκεῖνο πρὸς τὸν παράλυτον ἐπειπών , . τὸ « ἰᾶται σε Ἰησοῦς ὁ Χριστὸς , » τῆς πικρᾶς ὀδύνης ἐκείνης οὐ σχολῇ καὶ κατὰ μικρὸν , ἀλλὰ τελείως εὐθὺς ἀπαλλάττει τὸν πάσχοντα ὡς καὶ πρὸς τὴν οἰκίαν τε καὶ τὸ φροντιστήρον ὅλον ὑγιᾶ τε καὶ ἐῤῥωμένον παραδόξως ἐπανελθεῖν Ἡμέραι μετὰ τοῦτο παρῆλθόν τινες , ὁ αὐτὸς Πορφύριος ἔλεγε , καὶ νόσος ἐπιγίγνεταί μοι τῷ σώματί τις , ἧ καὶ προσταλαιπωρήσας ἡμέρας συχνὰς , ὅτε καὶ πρὸς παρακμήν τε καὶ ἀπαλλαγὴν ταύτης ἔβλεπον ἤδη , τότε δὴ καὶ σφοδροτάτης καθ´ ὑπερβολὴν ἐκείνης πειρῶμαι · τὸ γὰρ ἐνοχλοῦν ἅπακν τῆς ὕλης , ὥσπερ ἐπίτηδες ἀθρόον κατὰ τοῦ λάρυγο γος ῥεῦσαν , ὡσανεί τινα παιδιὰν ἐδείκνυ τὰ πρόσθεν · τόν τε γὰρ φυσικὸν τῆς τροφῆς ἀπέκλεισς πόρον , ὡς μηδὲ ὕδατος γοῦν ἐφ´ ὅλαις ἡμέραις ὀκτὼ , μηδὲ βραχύ τι τὸ παράπαν προσέσθαι , καὶ χαλεπὸν τὸν δι´ ἀγχόνης ἠπείλει θάνατον . Ἐπεὶ δὲ πᾶσα μὲν ἐκινεῖτο πρὸς θεραπείαν ἐπίνοια , πᾶσα δ´ ὡσαύτως
Lemmas: καί ὁ πίστις μέρος οὖον ὁ μικρός . Ἀλ ἐπί ὁ πρόκειμαι ἐπανίημι αὖθιξ . Ἐνιαυτός ὅλος ἀνύω ὁ γενναῖος αἰχμαλωσία τε καί ὁ ὁ αἰχμαλωσία δεινός προσταλαιπωρέω · καί νῦν μέν ὁ εὐσεβής πρός ὑπομονή ὑπαλείφω καί ἀνδρεία καί ὁ ἄλλος πᾶς ἀρετή ἄσκησις , ὁ τε ὁ μέλλω ἐλπίς , καί μάλιστα ὁ καθ´ ἑαυτοῦ ὑπόδειγμα · νῦν δέ ὁ ἀσεβής ἐξελέγχω , καί ὁ μυστήριον ὁ ὁ πλάνης διά πολύς μάλα λαμπρῶς θριαμβεύω , δις ὁ δήπου καί πληγάς ὑπομένω διάφορος καί θλῖψις , καθά δή καί πρό βραχύς φθάνω δείκνυμι ὁ λόγος , μάρτυς ἀναίμακτος καί ὁ εὐσέβεια λαμπρός ἀθλητής εἰμί . ὁ δέ κοινός πρᾶγμα ὥσπερ ἐν κύβος στροφή αὖθις μεταπίπτω Ῥωμαῖος , μεταβολεύς τε προσγίγνομαι ἄμη ὁ βασίλεια καί τῆ κοινῆ ἐκκλησία , καί ὁ σφόδρα σπουδάζω ὑπέρ ὁ ἐλευθερία ἐκεῖνος πόρρω γίγνομαι ὁ ἀρχή ἤδη καί ὁ ὁ κοινός πρυτανεία , τηνικαῦτα παρά πᾶς ἐλπίς λύω ὁ αἰχμαλωσία , ὅτε καί ὁ ὁ ἐλπίς αὐτός εἰσάπαν ῥέω , Θεός κινέω ἐκ ὑπερορία δυτικός Τριβαλλός τις ἢ Δαλμάτης , ἀνήρ καλός ἀγαθός , καί ὑπέρ ὁ σφέτερος αὐτός γένος , οἶς καί πόρρωθεν εἰμί , ὁ τε χρῆμα δαψιλής καταβάλλω ὁ βάρβαρος , καί ὁ ἀγάω ἀνασῴζω , ὅς εἰμί καί οὗτος καθαρός ὁ περί αὐτός ὁ Θεός θαῦμα , ὁ πᾶς κατά ὁ εἴρω ποιέω τε καί μετασκευάζω μόνος ὁ βούλομαι . ἐν δέ ὁ ὁ πόλις βασιλίδι γίγνομαι αὖθις , πως τε πρός Λατῖνος περί ὁ ὁ θεῖον πνεῦμα εκπόρευση ἐν βιβλίον δύο θαυμαστός ἐκδίδωμι λόγος , καινός τις καί ὑπερφυής , καί οἷος οὐδέπω πρότερος ὑπέρ ὁ τοιοῦτος ὁ καθ´ ἐγώ ὁράω ἐκκλησία · μᾶλλον δέ , ὅς εἶπον ἀληθής , ἔξω πᾶς προκάλυμμα τε καί προσωπεῖον , οἷος ὁ πρό αὐτός πρός Λατῖνος ὁμοῦ πᾶς παιδιά ἀποδείκνυμι καί πρόσχημα διάλεξις . ταῦτα τε τοίνυν οὗτος θαυμαστός καί ἀξίως ἐκφέρω ἑαυτοῦ καί ὁ λαλέω ἐν αὐτός πνεῦμα , καί ὁ ὀπηδός Παρλαμά τε καί Ἀκίνδυνος , ὁ ἔτι περίειμι , ὁ ἔσχατος οἱονεί πληγάς δίδωμι , ἐν τε λόγος καί γράμμα καί διάλογος αὐτοπροσωπέω , καί βασιλεύς αὐτός καί πολύς ὁ ἐν τέλος πάρειμι , ὡς μηδείς Χττον αὐτός παρά πᾶς θαυμάζω ἐν οὗτος , εἰς Θεσσαλονίκη ὁ ἴδιος ὑποστρέφω καί αὖθις , διψάω πως εἄν εἶπον οὗτος τε καί ὁ οὗτος , καί σφοδρός ἐκκαίω ὁ πόθος . ἐπεί δέ καί ὕδωρ ὁ ἄνωθεν οἱσθητῶς διψάω οὐδείς ἀίσσω αὐτός εὖρος , καί αὐχμός τήκω , λύω μέν αὐτός ὁ ὁ αἰσθητός ἀνομβρία εὐθύς , εὐχή καί δέησις ὁ Δημιουργός δυσωπέω , ποτίζω δδʹ ἄφθονος καί ὁ εὐφραίνω Καρδία ζωτικός λόγος , ὁ πλεῖστος ἤδη χρόνος οὗτος διψάω , θεραπεύω δέ συνήθης καί αὖθις σύν ὁ Ψυχή καί ὁ σῶμα ῥᾴδιος ποιέω ἀμφοτέρωθεν . Μοναχός τις καί γάρ ὁ ἄξιος πρέσβυς , ὁ κλῆσις Πορφύριος , ὁ ὁ Ὕπομιμνήσκοντος ἐνοικέω σεμνίῳ , καί θύω ἐν οὗτος ὁ μυστικός , οὐτος εὐλαβής τε καί συνετός εἰμί , καί ὁ ἅγιος συνήθης εἰμί , καί πυκνός πρός αὐτός φοιτάω , καί ὁ πότιμος ὁ γλῶσσα αὐτός μετέχω ῥεῦμα ἡδύς . ὁ δέ δεσποτικός Μεταμόρφωσις ποτός τελέω αὐτός , ὡς ἔθος , καθ´ ἐάν ἄρα καί ὁ Πορφύριον καί διανυκτερεύω σύν ὁ λοιπός μοναχός ἐσθίω , καί ερατικῶς ἐξυπηρετέω , ἀθρόος ὀδύνη τις αὐτός κατά ὁ εὐώνυμος πλευρά προσβάλλω , καί ὁ ἱερός ὑπηρεσία καί ὁ ἀγρυπνία ὁμοῦ , καί ὁ ἐν ὁ ναός στάσις ἐκεῖνος ἀπείργω · μᾶλλον δέ ὁ μέν ἱερά ἀφαιρέω τελετή καί ὁ ἐν ὁ ναός προσεδρεία , ὁ δδʹ ἀγρυπνία καί προστίθημι πλεῖστος , ὡς μηδέ συγχωρέω ἐπί κλίνη ἀνάκειμαι τέλειος ὁ σφοδρός καί ἀκμαῖος ὁ πάθος . ὁ νύξ ἐκεῖνος πάρειμι , καί ὁ ὁ ὀδύνη οὐδοτιοῦν ἐνδίδωμι · ἐπεί δδʹ εἰκός μυστήριον καιρός προσέρχομαι , ὁ ἀρχιερεύς ὁ Θεός πρός ἱερουργία καλέω , καί ὁ Πορφύριος οὖς ἔχω εὐθύς ὁ ὁ σεμνεῖον παρέπομαι προίστημι , εἰς ὁ ὑπό ἐκεῖνος ἐπίσκοπος τελέω , καί συνιερουργέω προσκαλέω συνήθης , ὁ τε μυστικός ἱερουργία Ἐπόπτης γίγνομαι καί ἀκροατής . ἵστημι αὐτός ποῦ παρά ὁ ἱερός θυσιαστήριον , καί ὁ μυστικός τελέω , πρόσειμι εὐθύς ὁ ἀνίημι , ὁ τε πιέζω ὀδυνηρός ἀπαγγέλλω ὀδύνη , καί ὁ θεραπεία ὡς ταχύς διά ὁ αὐτός χείρ τε καί ὁ εὐχή ἐξαιτέω . ὁ δέ πρῶτος μέν ἀναβάλλω , καί ὁ ἀξίωσις εὐλαβής διωθέω , μηδέ δύναμαι διενεργέω αὐτός ὁ τοιοῦτος λέγω , μηδέ τοιοῦτος ὁ Πορφύριον ἔχω ὁ ὑπόληψις περί αὐτός ἄξιος · ὡς δδʹ ἐκεῖνος ἐπίκειμαι μᾶλλον ὁ ἱερά ἐπιζητέω ὁ χείρ ἐκεῖνος σφραγίς καί ὁ εὐχή , ὁ ὁ πάσχω ὁ μέγας ἔοικα ἀνάγκη , ὁ μέν ὀφθαλμός πρός Χριστός , ὁ δέ χείρ τῆ ὁ πρέσβυς πλευρά σταυρικῶς ἐπιτίθημι , ὁ ὁ θεῖον καί ἱερός μέλος ἐκεῖνος περιπαθῶς λέγω · « σταυρόω , δεσπότης , ὁ μέν ἧλος ὁ ἀρή ὁ καθ´ ἐγώ ἐξαλείφω , ὁ δέ λόγχη νύσσω ὁ πλευρά , Ἀδάμ ὁ χειρόγραφον διαρρήγνυμι , ὁ κόσμος ἐλευθερόω · » εἶτα , καί ὁ ὁ κορυφαῖος ὁ ἀπόστολος ἐκεῖνος πρός ὁ παράλυτος ἐπεῖπον , . ὁ « ἰάομαι σύ Ἰησοῦς ὁ Χριστός , » ὁ πικρός ὀδύνη ἐκεῖνος οὖον σχολή καί κατά μικρός , ἀλλά τέλειος εὐθύς ἀπαλλάσσω ὁ πάσχω ὡς καί πρός ὁ οἰκίον τε καί ὁ φροντιστήρον ὅλος ὑγιής τε καί ῥώννυμι παράδοξος ἐπανέρχομαι Ἡμέραι μετά οὗτος παρέρχομαι τις , ὁ αὐτός Πορφύριος λέγω , καί νόσος ἐπιγίγνομαι ἐγώ ὁ σῶμα τις , ἧ καί προσταλαιπωρέω ἡμέρα συχνός , ὅτε καί πρός παρακμή τε καί ἀπαλλαγή οὗτος βλέπω ἤδη , τότε δή καί σφοδρός καθ´ ὑπερβολή ἐκεῖνος πειράω · ὁ γάρ ἐνοχλέω ἅπαξ ὁ ὕλη , ὥσπερ ἐπίτηδες ἀθρόος κατά ὁ λάρυγο γος ῥέω , ὡσανεί τις παιδιά δείκνυμι ὁ πρόσθεν · ὁ τε γάρ φυσικός ὁ τροφή ἀποκλείω πόρος , ὡς μηδέ ὕδωρ γοῦν ἐφίημι ὅλος ἡμέρα ὀκτώ , μηδέ βραχύς τίς ὁ παράπαν προσίημι , καί χαλεπός ὁ δις ἀγχόνη ἀπειλέω θάνατος . ἐπεί δέ πᾶς μέν κινέω πρός θεραπεία ἐπίνοια , πᾶς δδʹ ὡσαύτως