cogPG.PG151 577
Οὓς ἀντιφέρουσι πρὸς τοὺς ὀρθοδόξους τινὲς τῆς μοίρας ὄντες τοῦ Ἀκινδύνου ὧν ὁ μὲν πρῶτός ἐστι περὶ ῥήσεώς τινος τοῦ ἁγίου Βασιλείου , ὁ δὲ δεύτερος περὶ τοῦ ὁποῖον ἠν τὸ ὁραθὲν φῶς τοῖς ἀποστόλοις ἐν τῷ ὄρει Θαβώρ . Ο Π ΡΩΤΟΣ ΛΟΓΟΣ . Ἄγε δὴ καὶ πάλιν , φίλων ἀνδρῶν εὐγενέστατε καὶ φιλομαθέστατε , πρὸς τὰς λύσεις ἵωμεν τῶν σῶν ζητημάτων , μᾶλλον δὲ ταῖς τῶν ἀντιλεγόντων μηχαναῖς καὶ προβλήμασι καὶ ταῖς δοκούσαις καθ´ ἡμῶν ἐνστάσεσι καὶ λαβαῖς , τοὺς τοῦ λόγου τεχνίτας τε καὶ στρατηγοὺς συνήθως καὶ ἡμεῖς ἀντιστήσωμεν , ὑπερβαίνοντας , καθάπερ πάλαι , καὶ νῦν τῇ δυνάμει τοῦ Πνεύματος μηχανάς τε καὶ τείχη καὶ ὁχυρώματα καὶ πᾶν ὕψωμα τῶν ἐναντίων , ἀποστολικῶς εἰπεῖν , κατὰ τῆς γνώσεως τοῦ Θεοῦ ἐπαιρόμενον , καθαιροῦντας δ´ οἰκειότερον εἰπεῖν μᾶλλον ταῦτα καὶ καταστρέφοντας τῷ κτύπῳ καὶ τῇ βροντῇ τῆς ἑκείνου νοητῆς σάλπιγγος , οὐδὲν ἦττον ἢ τὰ Ἱεριχούντια τείχη σάλπιγξιν ἑπτὰ καὶ ἱερεῦσι καὶ ἡμέραις καὶ περιόδοις Ἰησοῦς ὁ μέγας τοῦ Θεοῦ στρατηγὸς πάλαι μετὰ Μωσέα φημὶ τὸν ἀοίδιμον , ἃ δηλαδὴ καὶ τὴν ἐσύστερον ἐκλάμψασαν τῶν ἑπτὰ τοῦ Πνεύματος χαρισμάτων ὑπερφυᾶ συνδρομὴν προσφυῶς ὑπεσήμαινε , τὰ τῆς πλάνης ὀχυρώματα πάντα καὶ τείχη τε καὶ προβλήματα , καὶ πάλαι καὶ νῦν θεοπρεπῶς καταστρέφουσαν . Ἡ σχέτλιον ἂν εἴη κομιδῆ , καὶ οὐχ ὅπως γε θείας δυνάμεως , ἀλλὰ καὶ τοῦ σώζοντος , ὡς ἄν τις φαίη , λόγου τοπαράπαν ἀνάξιον , τοὺς μὲν τὰ τοῦ Πνεύματος λαλεῖν κατὰ τὸν εἰπόντα χωρὶς Πνεύματος , τὰ δὲ τοῦ Πνεύματος ὄργανα , τοὺς θεολόγους φημὶ τούτους , ἐν παραβύστῳ καὶ γωνίᾳ τὰ τοῦ Πνεύματος λέγειν δοκεῖν , καὶ ὑπὸ τὸν μόδιον ὡσανεὶ τῆς ἡμῶν σιωπῆς τὸν τῆς διδασκαλίας αὐτῶν πυρσὸν καὶ τὸ θεῖον φῶς κρύπτεσθαι . Διττῶν τοιγαροῦν ὄντων τῶν τηνικαῦτα προτεθέντων παρ´ ὑμῶν προβλημάτων , ἃ παρὰ τῶν ἀντικειμένων , ὡς ἔφητε , τῷ καθ´ ἡμᾶς ἠκούσατε λόγῳ , φέρε τὸ πρότερον ἐκείνων καὶ ἡμεῖς τῷ λόγῳ πρῶτον εἰς μέσον ἑλκύσωμεν . Ἔφης τὰ ἡμέτερα , μᾶλλον δ´ αὐτοὺς ἡμᾶς διασύρειν ἐκείνους , τοῖς τῶν θεολόγων δῆθεν ἐπιτιθεμένους πολλαχοῦ λόγοις , ώς καὶ μεταποιεῖν καὶ διαστρέφειν ἐνίους φανερῶς πρὸς τὸ βουλόμενον ἡμῶν τῆς γνώμης καὶ τὴν δόξαν μετασκευάζοντας , ὥσπερ δὴ καὶ τὸ τοῦ θαυμαστοῦ Βασιλείου φησὶν ἐκεῖνο , ὃ πρὸς Εὐνόμιον ἀντικαθιστάμενος εἴρηκεν , ἀνόμοιον εἶναι κατ´ οὐσίαν τῷ Πατρὶ τὸν Υἱὸν φάσκοντα , Ὁ γὰρ τετοκὼς βώλους δρόσου φήσας κατὰ τὸν Ἰὼβ λόγον , οὐχ ὁμοίως τάς τε βώλους καὶ τὸν Υἱὸν ὑπεστήσατο . Ἀλλ´ ὡς μὲν οὐχ ἡμῖν , ἀλλ´ ἐκείνοις ἄνωθεν ἔθος ταυτὶ μάλιστα τοῖς οὐκ ὀρθῶς καθ´ ἡμῶν ἐκεῖνα Κπροῖσχομένοις , ἔλεγχοι κατ´ αὐτῶν ἰσχυροὶ τά τε καθ ἡμῶν καὶ τῆς εὐσεβείας αὐτῆς συγγραφέντα ποότερον , καὶ δὴ καὶ τὰ διαστραφέντα παρ´ ἐκεῖναν βιβλία τῶν θεολόγων , μέχρι τοῦ δεῦρο παρόντα τε καὶ ὁρώμενα . Ὅθεν οὐδὲ λόγων οὐδ´ ἐπιχειρημάτων ὑπὲρ τῶν τοιούτων ἡμῖν δεῖ , παρ´ ἑαυτῶν κακτημένων τὸν ἔλεγχον . Ἐπὶ δὲ τὴν τοῦ προτεθέν . τος ἐξέτασιν ῥητοῦ μᾶλλον ἔλθωμεν . Τοῦ μεγάλου Βασιλείου ἐκεῖνο κατὰ λέξιν οὗτας εἰπόντος · Ὁ γὰρ τετοκὼς βώλους ὅρόσου , κατὰ τὸν Ἱὼβ λόγον , οὐχ ὁμοίως τάς τε βώλους καὶ τὸν Υἱὸν ἐτεκνώσατο , περὶ τὸ ῥητὸν ἡμᾶς οὐ σμικράν τινα τὴν ἐπιβουλὴν καὶ τὴν κακουργίαν εἰργάσθαι , τὴν μὲν ἐτεκνώσατο τελευταίαν λέξιν ἐξελόντας ἐκεῖθεν , ταύτης δ´ ἀντεισαγαγόντας τὴν ὑπεστήσατο , ἵνα διὰ τῆς τοῦ Μονογενοῦς προαιωνίου καὶ ἀκτίστου θεόσεως δῆθεν , τὸ καὶ ἐπὶ τῶν ἀκτίστων λέγεσθαι ταύτην αὐτοὺ συγκατασκευάσωμεν ἐπὶ τῶν ἠργαένοχρονικῶς καὶ κτιστῶν ἀεὶ τιθεμενην μόνων , ὅπερ ἐκεῖνοι νομίζουσιν . Οἱ μὲν οὐν τὰ τοῦ Θεοῦ φυστεὰ ἰδιώματα καὶ τὰς ἱερὰς τούτων θεωνυμίας , ἅπερ ὁ τῆς θεολογίας γνώμων θεοπρεπῶς ἀνυμνῶν Διονύσιος , δυνάμεις Θεοῦ καὶ προόδους καὶ ἐνεργείας καὶ μετοχὰς καὶ μεταδόσεις καὶ ἐλλάμψεις , καὶ εἰ τι θεῖον καὶ ὑψηλὸν κατὰ τοὺς αὐτὸν μυσταγωγήσαντας θεολόγους , ὡς αὐτὸς ἐκεῖνός φησι , προσηγόρευσε · ταῦτ´ οὖν ἐκεῖνοι σπεύδοντες τολμηρᾷ γνώμη καὶ γλώττῃ κατασπᾷν εἰς τὰ κτίσματα , καὶ ταύτῃ δὴ τῇ λέξει τῇ ὑπεστήσατο κακῶς ἐπιφύονται , τὸ ἔκτισε σημαίνειν αὐτὴν πανταχοῦ λέγοντες , καὶ ὑποστάτην τὸν κτίστην ὡσαύτως ἀεὶ λέγεσθαι , καὶ μηδὲν ἄλλο παραδηλοᾶ τοὔνομα , ἐπειδή γε καὶ τούτοις αὐτοῖς ὁ σεπτὸς ἐκεῖνος θεολόγος καθ´ ὅλον τοῦ σεπτοῦ βιβλίου ἐκείνου φαίνεται χρώμενος · καὶ νῦν μὲν ὑπεστήσατο καὶ ὑπέστησε λέγων,νῦν δ´ ὑποστάτην αὐτὸν ἐκεῖνον ὀνομάζων ἑκάστης ὡς οἰκείας ἐνεργείας τε καὶ δυνάμεως καὶ προνοίας ἐξ αὐτοῦ προβεβλημένης , πρὸς μετοχὴν τῶν κατὰ λόγον οἰκεῖον ἑκάστοτε Θεοῦ κατ´ αὐτὴν μετεχόντων φημὶ δὴ τῶν κτισμάτων , ὅσα τε νοητὰ καὶ ὅσα ὑτὸ τὴν αἴσθησιν ἡμεῖς δὲ τὸ μὲν ἄκτιστόν τε καὶ ἄχρονον τῶν φυαικῶν τουτωνὶ δυνάμεων καὶ προνοιῶν τοῦ θεοῦ , καίτοι γε διὰ πολλῶν ἐν πολλοῖς ἤδη πρότεοον δείξαντες οὐ παρέργως , κἀνταῦθα δι´ ὀλίγων αὐτίκα . τῷ λόγῳ γνωρίσομεν , τοὺς τούτων ἐξηγητάς τε καὶ θεολόγους ἀγαγόντες αὖθις εἰς μέσον καθόσον οἴόν τε · πρὸς δὲ τοὺς τὴν λέξιν καὶ τὴν ταύτης διαστροφὴν καὶ τὴν μετάθεσιν ἡμῖν ἐγκαλοῦντας τέως τὸν λόγον τρέψωμεν . Λέγετε τοιγαροῦν ἠμῖν , ὦ μακάριοι , πόθεν κἀν
Lemmas: ὅς ἀντιφέρω πρός ὁ ὀρθόδοξος τις ὁ μοῖρα εἰμί ὁ Ἀκίνδυνος ὅς ὁ μέν πρότερος εἰμί περί ῥῆσις τις ὁ ἅγιος Βασίλειος , ὁ δέ δύο περί ὁ ὁποῖος ἐάν ὁ ὁράω φάος ὁ ἀπόστολος ἐν ὁ ὄρος Θαβώρ . ὁ Π Ρωτός Λόγος . ἄγω δή καί πάλιν , Φίλων ἀνήρ ευγενέστατος καί φιλομαθής , πρός ὁ λύω ἔρχομαι ὁ σός ζήτημα , μᾶλλον δέ ὁ ὁ ἀντιλέγω μηχανή καί πρόβλημα καί ὁ δοκέω καθ´ ἐγώ ἔνστασις καί λαβή , ὁ ὁ λόγος τεχνίτης τε καί στρατηγός συνήθης καί ἐγώ ἀνθίστημι , ὑπερβαίνω , καθάπερ πάλαι , καί νῦν ὁ δύναμις ὁ πνεῦμα μηχανή τε καί τεῖχος καί ὀχύρωμα καί πᾶς ὕψωμα ὁ ἐναντίος , ἀποστολικός εἶπον , κατά ὁ γνῶσις ὁ Θεός ἐπαίρω , καθαιρέω δδʹ οἰκεῖος εἶπον μᾶλλον οὗτος καί καταστρέφω ὁ κτύπος καί ὁ βροντή ὁ ἑκεῖνος νοητός σάλπιγξ , οὐδείς ἀίσσω ἢ ὁ Ἱεριχούντιος τεῖχος σάλπιγξ ἑπτά καί ἱερεύς καί ἡμέρα καί περίοδος Ἰησοῦς ὁ μέγας ὁ Θεός στρατηγός πάλαι μετά Μωσῆς φημί ὁ ἀοίδιμος , ὁ δηλαδή καί ὁ ἐσύστερον ἐκλάμπω ὁ ἑπτά ὁ πνεῦμα χάρισμα ὑπερφυής συνδρομή προσφυῶς ὑποσημαίνω , ὁ ὁ πλάνης ὀχύρωμα πᾶς καί τεῖχος τε καί πρόβλημα , καί πάλαι καί νῦν θεοπρεπῶς καταστρέφω . ὁ σχέτλιος εἄν εἰμί κομιδῇ , καί οὐ ὅπως γε θεῖος δύναμις , ἀλλά καί ὁ σῴζω , ὡς ἄν τις φημί , λόγος τοπάλαι ἀνάξιος , ὁ μέν ὁ ὁ πνεῦμα λαλέω κατά ὁ εἶπον Χωρὶς πνεῦμα , ὁ δέ ὁ πνεῦμα ὄργανον , ὁ θεολόγος φημί οὗτος , ἐν παράβυστος καί γωνία ὁ ὁ πνεῦμα λέγω δοκέω , καί ὑπό ὁ μόδιος ὡσανεί ὁ ἐγώ σιωπή ὁ ὁ διδασκαλία αὐτός πυρσός καί ὁ θέω φάος κρύπτω . δισσός τοιγάρ εἰμί ὁ τηνικαῦτα προτίθημι παρ´ σύ πρόβλημα , ὁ παρά ὁ ἀντίκειμαι , ὡς φημί , ὁ καθ´ ἐγώ ἀκούω λόγος , φέρω ὁ πρότερος ἐκεῖνος καί ἐγώ ὁ λόγος πρῶτος εἰς μέσος ἕλκω . φημί ὁ ἡμέτερος , μᾶλλον δδʹ αὐτός ἐγώ διασύρω ἐκεῖνος , ὁ ὁ θεολόγος δῆθεν ἐπιτίθημι πολλαχοῦ λόγος , οὖς καί μεταποιέω καί διαστρέφω ἔνιοι φανερῶς πρός ὁ βούλομαι ἐγώ ὁ γνώμη καί ὁ δόξα μετασκευάζω , ὥσπερ δή καί ὁ ὁ θαυμαστός Βασίλειος φημί ἐκεῖνος , ὅς πρός Εὐνόμιον ἀντικαθίστημι εἴρω , ἀνόμοιος εἰμί κατ´ οὐσία ὁ πατήρ ὁ υἱός φάσκω , ὁ γάρ τίκτω βῶλος δρόσος φημί κατά ὁ Ἰώβ λόγος , οὐ ὁμοίως ὁ τε βῶλος καί ὁ υἱός ὑφίστημι . Ἀλ ὡς μέν οὐ ἐγώ , ἀλ ἐκεῖνος ἄνωθεν ἔθος οὗτος μάλιστα ὁ οὐ ὀρθῶς καθ´ ἐγώ ἐκεῖνος κπροιεχω , ἔλεγχος2 κατ´ αὐτός ἰσχυρός ὁ τε καθά ἐγώ καί ὁ εὐσέβεια αὐτός συγγράφω ποοτερος , καί δή καί ὁ διαστράπτω παρ´ κεῖνος βιβλίον ὁ θεολόγος , μέχρι ὁ δεῦρο πάρειμι τε καί ὁράω . ὅθεν οὐδέ λόγος οὐδός ἐπιχείρημα ὑπέρ ὁ τοιοῦτος ἐγώ δεῖ , παρ´ ἑαυτοῦ κακτημένων ὁ ἔλεγχος . ἐπί δέ ὁ ὁ προτίθημι . ὅς ἐξέτασις ῥητός μᾶλλον ἔρχομαι . ὁ μέγας Βασίλειος ἐκεῖνος κατά λέξις οὐτάω εἶπον · ὁ γάρ τίκτω βῶλος ὅρος , κατά ὁ Ἰώβ λόγος , οὐ ὁμοίως ὁ τε βῶλος καί ὁ υἱός τεκνόω , περί ὁ ῥητός ἐγώ οὖον μικρός τις ὁ ἐπιβουλή καί ὁ κακουργία ἐργάζομαι , ὁ μέν τεκνόω τελευταῖος λέξις ἐξαιρέω ἐκεῖθεν , οὗτος δδʹ ἀντεισάγω ὁ ὑφίστημι , ἵνα διά ὁ ὁ Μονογενώ προαιώνιος καί ἄκτιστος θεόσεως δῆθεν , ὁ καί ἐπί ὁ ἄκτιστος λέγω οὗτος αὐτου συγκατασκευάζω ἐπί ὁ ηργαενοχρονικος καί κτίστης ἀεί τίθημι μόνος , ὅσπερ ἐκεῖνος νομίζω . ὁ μέν ὀν ὁ ὁ Θεός φυστεύς ἰδίωμα καί ὁ ἱερή οὗτος θεωνύμιο , ὅσπερ ὁ ὁ θεολογία γνώμων θεοπρεπῶς ἀνυμνέω Διονύσιος , δύναμις Θεός καί πρόοδος καί ἐνέργεια καί μετοχή καί μετάδοσις καί ἐλλάμπω , καί εἰμί τίς θέω καί ὑψηλός κατά ὁ αὐτός μυσταγωγέω θεολόγος , ὡς αὐτός ἐκεῖνος φημί , προσαγορεύω · ταῦ οὖν ἐκεῖνος σπεύδω τολμηρός γνώμη καί γλῶσσα κατασπάω εἰς ὁ κτίσμα , καί οὗτος δή ὁ λέγω ὁ ὑφίστημι κακῶς ἐπιφύω , ὁ κτίζω σημαίνω αὐτός πανταχοῦ λέγω , καί ὑποστάτης ὁ κτίστης ὡσαύτως ἀεί λέγω , καί μηδείς ἄλλος παραδηλόω ὄνομα , ἐπειδή γε καί οὗτος αὐτός ὁ σεπτός ἐκεῖνος θεολόγος καθ´ ὅλος ὁ σεπτός βιβλίον ἐκεῖνος φαίνω χράω · καί νῦν μέν ὑφίστημι καί ὑφίστημι λέγω δδʹ ὑποστάτης αὐτός ἐκεῖνος ὀνομάζω ἕκαστος ὡς οἰκεῖος ἐνέργεια τε καί δύναμις καί πρόνοια ἐκ αὐτός προβάλλω , πρός μετοχή ὁ κατά λόγος οἰκέω ἑκάστοτε Θεός κατ´ αὐτός μετέχω φημί δή ὁ κτίσμα , ὅσος τε νοητός καί ὅσος ὑτὸ ὁ αἴσθησις ἐγώ δέ ὁ μέν ἄκτιστος τε καί ἄχρονος ὁ φυαικη οὗτος δύναμις καί πρόνοια ὁ θεός , καίτοι γε διά πολύς ἐν πολύς ἤδη προτίθημι δείκνυμι οὖον πάρεργον , ἐνταῦθα δις ὀλίγος αὐτίκα . ὁ λόγος γνωρίζω , ὁ οὗτος ἐξηγητής τε καί θεολόγος ἄγω αὖθις εἰς μέσος καθόσον οἷος τε · πρός δέ ὁ ὁ λέξις καί ὁ οὗτος διαστροφή καί ὁ μετάθεσις ἐγώ ἐγκαλέω τέως ὁ λόγος τρέπω . λέγω τοιγάρ ἡμεῖς , εἰμί μακάριος , πόθεν ἐν