cogPG.PG151 463
φησὶν , Ἐκχεῶ ἀπὸ τοῦ Πνεύματός μου ἵνα ἀπὸ τῆς ταυτότητος τῆς ἐνεργείας , καὶ τὸ ταυτὸν τῆς οὐσίας παραστήσῃ . Εἰ μὲν γὰρ , Ἐκχεῶ τὸ Πνεῦμά μου , ἔφασκεν , ἴσως ἂν ὑπέλαβέ τις αὐτὸν τὸν Παράκλητον ἔκ τε τοῦ Πατρὸς καὶ τοῦ Υἱοῦ αὐτοῦ προχεόμενον · ἐπεὶ δὲ , ἐκ τοῦ Πνεύματος , ἔφησε , καὶ τὴν αἰτίαν προσέθηκε παρ´ αὐτὰ , ἐπὶ πᾶσαν σάρκα , εἰπὼν , οὐ τὴν ὑπόστασιν , ἀλλὰ τὴν χάριν , ὡς ἔθημεν , παρεστήσατο · ὅτι μηδὲ ἐκείνης ἐσμὲν δεκτικοὶ , ἀλλὰ ταύτης , ἠς δῆτα καὶ κατὰ τὸ μᾶλλον καὶ ἦττον μετέχομεν , καθὼς πίστεως καὶ καθαρότητος ἔκαστος ἔχομεν . Ἐκείνη γὰρ ἡ ἐκπορευομένη ἐκ τοῦ Πατρὸς οὐκ ἔστιν οὐδεμιᾷ οὐσίᾳ κατὰ τὸ μᾶλλον καὶ ἡττον ληπτή τε καὶ μεριστή . Διὸ τὴν χάριν καὶ τὴν ἐνέργειαν καὶ τὴν ἔλλαμψιν καὶ τὴν δύναμιν , ἥν φαμεν ἐκ τῆς θείας οὐσίας πηγαζομένην εἶναι , πιστεύομεν . Εἰ γὰρ μή ἐστιν ἀνενέργητος καθ´ ἑαυΚτὴν ἡ θεία οὐσία , καὶ ἀχαρίτωτος , ἀλαμπὴς , καὶ ἀδύναμος , ἔστι δὲ καὶ ἐπίκτητος ἡ τοιαύτη χάρις , ἀλλὰ μὴν οὐδὲν ἐπίκτητον αὐτῇ τῇ θείᾳ οὐσίᾳ καὶ κατὰ συμβεβηκός . Ἀλλὰ καλὸν ἂν εἴη , φησίν ὁ θεῖος Γερμανὸς αὖθις , καὶ τὰς προβαλλομένας παρὰ Λατίνων χρήσεις παραθέσθαι τῶν Πατέρων ἡμῶν . Καὶ γοῦν αὐτίκα τοῦ μεγάλου Ἀθανασίου ἐν τῷ περὶ τῆς ἐνσάρκου ἐπιφανείας τοῦ Θεοῦ Λόγου . Τῷ εὐαγγελίῳ , φησὶν , ὁ ἱησοῦς ἐπαγγέλλεται διδόναι ὕδωρ τοῖς πιστοῖς ἐν δίς ῃ , λέγων τῇ Σαμαρείτιδι περὶ τοῦ ἁγίου Πνεύματος · Εἰ ἤδεις τὴν δωρεὰν τοῦ Θεοῦ , καὶ τίς ἐστιν ὁ λέγων σοι , Δός μοι ὕδωρ πιεῖν σὺ ἂν ὄτησας αὔτὸν , καὶ ἔδωκεν ἄν σοι ὑδωρ ζῶν . Καὶ μετ´ ὀλίγα λέγει αὐτῇ · Πᾶς ὁπίνων ἐκ τούτου τοῦ ὑδατος διψήσῃ πάλν . Ὅς δ´ ἂν πίῃ ἐκ τοῦ ὑδατος , οὖ ἐγὼ δώσω αὐτῷ , γρνήσεται ἐν αὐτῷ πηγὴ βδατος ἀλλομένου εἰς ζωὴν αἰώνιον . Καὶ διὰ τοῦτο ψάλλει Δαβὶδ ἐν τῷ Θεῷ λέγων , Ὅτι παρὰ σοὶ πηγὴ δωής , ἐν τῷ φωτίσου ὁνόμεθα φῶς . Οἶδε γὰρ παρὰ τῷ Θεῷ καὶ Πατρὶ ὄντα τὸν Υἱὸν , τὴν πηγὴν τοῦ ἁγίου Πνεύματος , ὡς καὶ διὰ Ἱερεμίου ὁ Υἱὸς λέγει · Δύο καὶ πονηρὰ ἐποίησεν ὁ υἱός μου · ἐμὲ ἐγκατέλιπε πηγὴν θδατος ζῶντος , καὶ ἄρυξεν ἑαυτῷ λάκκους συντετρμμένους , οἱ οὐ δυνήσονται ὑδωρ συνέχειν . Καὶ πάλιν · Τοῦ Πατρὸς ὄντος πηγῆς , αὸῦ δὲ Υἱοῦ ποταμοῦ λεγομένου , πίνειν λεγόμεθα τὸ Πνεῦμα . Λέγουσιν οὖν οἱ τὰ Λατίνων δηλονότι φρονοῦντες , Ὁ σοφὸς αὖθίς φησι Γερμανὸς , ὅτι τῆς τοῦ iαρακλήτου ὑποστάσεώς ἐστι πηγὴ ὁ Υἱὸς , καὶ ἡμῖν τοῖς διψῶσιν ἀνθρώποις ταύτην πηγάζει , καὶ ὡς ὕδωρ λαμβάνομεν καὶ πίνομεν οἱ πιστεύοντες . Ἀλλ´ οὐ τῆς οὐσίας ἐσμὲν , φησί , δεκτικοὶ , ἦ γὰρ ἂν ἐκ θεότητος καὶ ἀνθρωπότητος ἦμεν συγκείμενοι , ἀλλὰ τῆς θείας χάριτος καὶ δωρεᾶς . Ὅπερ ὁ Κύριος ἐδήλωσεν ἐκ τοῦ , Εἰ ᾔδεις τὴν δωρεὰν τοῦ Θεοῦ , ἧς οὐ μόνον ὁ Πατὴρ καὶ ὁ Υἱὸς πηγὴ , ἀλλὰ καὶ αὐτὸς ὁ Παράκλητος . Καὶ τοῦτο αὐτὸ ὁ προβληθεὶς ἐν τῷ δευτέρῳ κεφαλαίῳ λέγων · Λέγει γὰρ ὁ προφήτης , Ἐμέ ἐγκατέλιπον πηγὴν ὑδατος ζῶντος , σου ὀψόμεθα φῶς . Ὁρᾷς ὅτι ὁ Πατὴρ πηγὴ ἐκλήθη καὶ ὁ Υἱὸς , ὁμοίως καὶ τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον ; κουσον δὲ καὶ τῶν παρ´ αὐτοῦ τοῦ μεγάλου ἀνωτέρω μικρόν . Φησὶ γὰρ αὐτὸς ὁ Κύριος · Ὁ πιστεύων εἰς ἐμὲ , ποταμοὶ ῥεύσουσιν ἐκ τῆς κοιλίας αὐτοῦ . Τοῦτο δὲ ἔλεγε περὶ τοῦ Πνεύματος , οὗ ἔμελλον λαμβάνειν οἱ πιστεύοντες εἰς αὐτόν . Καὶ ἐν τῷ Ἰωὴλ ἐκ προσώπου τοῦ Πατρὸς , Ἐκχεῶ ἀπὸ τοῦ Πνεύματός μου . Καὶ διὰ τοῦτο ἐμφυσᾷ εἰς τὸ πρόσωπον τῶν μαθητῶν , λέγων , Λάβετε νεβμα ἀγιον , ἵνα μάθωμεν , ὅτι ἐκ τοῦ πληρώματος τῆς θεότητός ἐστι τὸ διδόμενον ἅγιον Πνεῦμα . Ἐν Χριστῷ γὰρ , φησὶ , κατοικεῖ πᾶν τὸ πλήρωμα τῆς θεότητος σωματικῶς , τουτέστιν ἐν τῇ σαρκὶ αὐτοῦ , καθὰ καὶ ὁ Εὐαγγελιστὴς λέγει · Ὡμεῖς ἐκ τοῦ πληρώματος αὐτοῦ πάντες ἐλάβομεν . Τοῦτο δέ φησιν ὁ ἱερὸς Γερμανὸς ἀναπτύσσων , ἢ ἐπεξεργαζόμενος δηλονότι τὰ εἰρημένα , καὶ τὸ ἐκχεῶ , καὶ τὸ ἐμφυσῶ , καὶ τὸ ἐκ τοῦ πληρόματος , καὶ τὸ ἡμεῖς αύποῦ · Πάντα ταῦτα τῆς θείας χάριτος καὶ ἐλλάμψεως καὶ ἐνεργείας τῆς ἀγίας Τριάδος εἰσὶ δηλωτικά . Εἶτα τοῦ Χρυσοστόμου Πατρὸς μνησθεὶς ὁ σοφὸς Γερμανὸς καὶ αὖθις , νῦν μὲν ἐν τῇ εἰς τὴν ἐνανθρώπησιν τοῦ Κυρίου ὁμιλίᾳ λέγοντος , ἦλθεν ὁ Χριστὸς πρὸς ἡμᾶς , ἔδωκεν ἡμῖν τὸ ἑαυτοῦ Πνεῦμα , καὶ ἔλαβε τὸ ἡμέτερον σῶμα , νῦν δὲ ἐν τῷ πρὸς ... πρώτῳ λόγῳ , Καὶ οὕτως ὑμᾶς φυλάξει τὸ παρὰ Χριστοῦ Πνεῦμα εἰς τὴν ἡμέραν τῆς μελλούσης ἀπολυτρώσεως , ἐπάγει τὰ παρ´ ἑαυτοῦ , λέγων οὕΚτως · Οὐκ ἔστι δὲ , ὧ οὗτοι , τὸ παρ´ αὐτοῦ καὶ ἐκ τοῦ Χριστοῦ ἡ οὐσία καὶ ὕπαρξις , ἀλλ´ ἡ χάρις καὶ ἡ δωρεὰ , ἧς καὶ ἡμεῖς ἐσμεν δεκτικοί . Καὶ Πνεῦμα Χριστοῦ καὶ ταύτην μεμαθήκαμεν , κατ´ αὐτὸ , ΕΙ δέ τις Πνεῦμα Χριστοῦ οὐκ ἔχει , οὐκ ἑστιν αὐτοῦ . Ἔδωκε δὲ τοῦτο , ὅτε ἐνεφύσησε τοῖς μαθηταῖς . Δέδωκε δὲ πάλιν τελεώτερον , καὶ ἡνίκα ὁ Παράκλητος διεμέρισε τὰς ἑαυτοῦ δωρεὰς ἐν τοῖς ἀποστόλοις . Εἰ γὰρ καὶ οὕτος διεμέριζεν , ἀλλ´ οὖν καὶ ὁ Υἱὸς καὶ ὁ Πατήρ . Μία γάρ ἐστιν ἡ χάρις . Δέδωκε δὲ πάλιν μετὰ τοῦ Πατρὸς καὶ τοῦ Πνεύματος καὶ ὅτε ἐπεφοίτησεν ἐπὶ τὴν ἁγίαν Παρθένον καὶ Θεοτόκον κατὰ τὴν τοῦ ἀγγέλου φωνήν , Πνεῦμα ἄγιον ἐπελεύσεται ἐπὶ σὲ , ὥσπερ δῆτα καὶ ὁ ἱερὸς Ἀθανάσιος ἐν τῷ εἰς τὸν Εὐαγγελισμὸν παριὁστᾷ . Ὁδὲ μέγας , φησὶν , Ἀθανάσιος ἐν τῷ κατὰ Ἀρείαι τρίτῳ τάδε φησί · διδόντος τοῦ Πνεύματος χάριν καὶ εἰρήνην , αὐτὴν καὶ ὁ Υἱὸς δίδωσι . Μία γὰρ καὶ αὔτη παρὰ Πατρὸς δι´ Υἱοῦ , ὡς ἔστιν ἓν τὸ φῶς τοῦ ἡλίου καὶ τοῦ ἀπαυγάσματος , καὶ τὸ φωτίζειν τὸν ἥλιον διὰ τοῦ ἀπαυγάσματος γίνεται . Καὶ μετά τινα · Γράφει τοίνυν ὁ Ἰωάννης , Ἐν τούτῳ γινώσκομεν ὅτι ἐν αὐτῷ μένομεν , καὶ αὐτὸς ἐν ἡμῖν , ὅτι ἐκ τοῦ Πνεύματος αὐτοῦ ἔδωκεν ήμῖν . Οὐκοῦν διὰ τὴν διδομένην ἡμῖν χάριν τοῦ Πνεύματος ἡμεῖς τε ἐν αὐτῷ γινόμεθα , καὶ αὐτὸς ἐν ἡμῖν . Καὶ ἐπειδὴ τὸ Πνεῦμα τοῦ Θεοῦ ἐστι , διὰ τοῦτο τούτου γενομένου ἐν ἡμῖν , εἰκότως , ὡς ἔχοντες
Lemmas: φημί , ἐκχέω ἀπό ὁ πνεῦμα ἐγώ ἵνα ἀπό ὁ ταυτότης ὁ ἐνέργεια , καί ὁ τατός ὁ οὐσία παρίστημι . εἰμί μέν γάρ , ἐκχέω ὁ πνεῦμα ἐγώ , φάσκω , ἴσως εἄν ὑπολαμβάνω τις αὐτός ὁ Παράκλητος ἐκ τε ὁ πατήρ καί ὁ υἱός αὐτός προχέω · ἐπεί δέ , ἐκ ὁ πνεῦμα , φημί , καί ὁ αἴτιος προστίθημι παρ´ αὐτός , ἐπί πᾶς σάρξ , εἶπον , οὖον ὁ ὑπόστασις , ἀλλά ὁ χάρις , ὡς τίθημι , παρίστημι · ὅτι μηδέ ἐκεῖνος εἰμί δεκτικός , ἀλλά οὗτος , εἰμί δῆτα καί κατά ὁ μᾶλλον καί ἀίσσω μετέχω , καθώς πίστις καί καθαρότης ἔκαστος ἔχω . ἐκεῖνος γάρ ὁ ἐκπορεύω ἐκ ὁ πατήρ οὐ εἰμί οὐδείς οὐσία κατά ὁ μᾶλλον καί κακός ληπτός τε καί μεριστός . Διὸ ὁ χάρις καί ὁ ἐνέργεια καί ὁ ἔλλαμψις καί ὁ δύναμις , ὅς φημί ἐκ ὁ θεῖος οὐσία πήγνυμι εἰμί , πιστεύω . εἰμί γάρ μή εἰμί ἀνενέργητος καθ´ εαυκτεινω ὁ θεῖος οὐσία , καί ἀχαρίτωτος , ἀλαμπής , καί ἀδύναμος , εἰμί δέ καί Ἐπίκτητος ὁ τοιοῦτος χάρις , ἀλλά μήv οὐδείς Ἐπίκτητος αὐτός ὁ θεῖος οὐσία καί κατά συμβεβηκός . ἀλλά καλός εἄν εἰμί , φημί ὁ θεῖος Γερμανός αὖθις , καί ὁ προβάλλω παρά Λατῖνος χρῆσις παρατίθημι ὁ Πατέρων ἐγώ . καί γοῦν αὐτίκα ὁ μέγας Ἀθανάσιος ἐν ὁ περί ὁ ἔνσαρκος ἐπιφάνεια ὁ Θεός Λόγος . ὁ εὐαγγέλιον , φημί , ὁ Ἰησοῦς ἐπαγγέλλω δίδωμι ὕδωρ ὁ πιστός ἐν δίς ὁ , λέγω ὁ Σαμαρείτης περί ὁ ἅγιος πνεῦμα · εἰμί οἶδα ὁ δωρεά ὁ Θεός , καί τίς εἰμί ὁ λέγω σύ , δίδωμι ἐγώ ὕδωρ πίνω σύ εἄν ὄτησας αὔτως , καί δίδωμι ἄν σύ ὕδωρ ζῶ . καί μετέ ὀλίγος λέγω αὐτός · Πᾶς οπιναω ἐκ οὗτος ὁ ὑδατος διψάω πάλλω . ὅς δδʹ εἄν πίνω ἐκ ὁ ὑδατος , οὖον ἐγώ δίδωμι αὐτός , γρνήσεται ἐν αὐτός πηγή ὕδωρ αλλομενω εἰς ζωή αἰώνιος . καί διά οὗτος ψάλλω Δαυίδ ἐν ὁ Θεός λέγω , ὅτι2 παρά σύ πηγή δίδωμι , ἐν ὁ φωτίζομαι ὄνομαι φάος . οἶδα γάρ παρά ὁ Θεός καί πατήρ εἰμί ὁ υἱός , ὁ πηγή ὁ ἅγιος πνεῦμα , ὡς καί διά Ἱερεμίας ὁ υἱός λέγω · δύο καί πονηρός ποιέω ὁ υἱός ἐγώ · ἐγώ ἐγκαταλείπω πηγή θδατος ζῶ , καί ἄρχω ἑαυτοῦ λάκκος συντρέπω , ὁ οὖον δύναμαι ὕδωρ συνόχωκα . καί πάλιν · ὁ πατήρ εἰμί πηγή , άου δέ υἱός ποταμός λέγω , πίνω λέγω ὁ πνεῦμα . λέγω οὖν ὁ ὁ Λατῖνος δηλονότι φρονέω , ὁ σοφός αὖθις φημί Γερμανός , ὅτι ὁ ὁ iαρακλήτου ὑπόστασις εἰμί πηγή ὁ υἱός , καί ἐγώ ὁ διψάω ἄνθρωπος οὗτος πηγάζω , καί ὡς ὕδωρ λαμβάνω καί πίνω ὁ πιστεύω . Ἀλ οὖον ὁ οὐσία εἰμί , φημί , δεκτικός , εἰμί γάρ εἄν ἐκ θεότης καί ἀνθρωπότης εἰμί σύγκειμαι , ἀλλά ὁ θεῖος χάρις καί δωρεά . ὅπερ ὁ Κύριος δηλόω ἐκ ὁ , εἰμί οἶδα ὁ δωρεά ὁ Θεός , ὅς οὖον μόνος ὁ πατήρ καί ὁ υἱός πηγή , ἀλλά καί αὐτός ὁ Παράκλητος . καί οὗτος αὐτός ὁ προβάλλω ἐν ὁ δύο κεφάλαιος λέγω · Λέγος γάρ ὁ προφήτης , ἐγώ ἐγκαταλείπω πηγή ὑδατος ζῶ , σύ ὁράω φάος . ὁράω ὅτι ὁ πατήρ πηγή καλέω καί ὁ υἱός , ὁμοίως καί ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος ; κουω δέ καί ὁ παρ´ αὐτός ὁ μέγας ἀνωτέρω μικρός . φημί γάρ αὐτός ὁ Κύριος · ὁ πιστεύω εἰς ἐγώ , ποταμός ῥέω ἐκ ὁ κοιλία αὐτός . οὗτος δέ λέγω περί ὁ πνεῦμα , ὅς μέλλω λαμβάνω ὁ πιστεύω εἰς αὐτός . καί ἐν ὁ Ἰωήλ ἐκ πρόσωπον ὁ πατήρ , ἐκχέω ἀπό ὁ πνεῦμα ἐγώ . καί διά οὗτος ἐμφυσάω εἰς ὁ πρόσωπον ὁ μαθητής , λέγω , λαμβάνω νεβμα ἅγιος , ἵνα μανθάνω , ὅτι ἐκ ὁ πλήρωμα ὁ θεότης εἰμί ὁ δίδωμι ἅγιος πνεῦμα . ἐν Χριστός γάρ , φημί , κατοικέω πᾶς ὁ πλήρωμα ὁ θεότης σωματικός , τουτέστιν ἐν ὁ σάρξ αὐτός , καθά καί ὁ εὐαγγελιστής λέγω · ὠμῶ ἐκ ὁ πλήρωμα αὐτός πᾶς λαμβάνω . οὗτος δέ φημί ὁ ἱερός Γερμανός ἀναπτύσσω , ἢ ἐπεξεργάζομαι δηλονότι ὁ εἴρω , καί ὁ ἐκχέω , καί ὁ ἐμφυσάω , καί ὁ ἐκ ὁ πλήρωμα , καί ὁ ἐγώ αύποῦ · Πάν οὗτος ὁ θεῖος χάρις καί ἔλλαμψις καί ἐνέργεια ὁ Ἀγίας Τριάς εἰμί δηλωτικός . εἶτα ὁ Χρυσόστομος πατήρ μιμνήσκω ὁ σοφός Γερμανός καί αὖθις , νῦν μέν ἐν ὁ εἰς ὁ ἐνανθρώπησις ὁ κύριος ὁμιλία λέγω , ἔρχομαι ὁ Χριστός πρός ἐγώ , δίδωμι ἐγώ ὁ ἑαυτοῦ πνεῦμα , καί λαμβάνω ὁ ἡμέτερος σῶμα , νῦν δέ ἐν ὁ πρός ... πρῶτος λόγος , καί οὕτως σύ φυλάσσω ὁ παρά Χριστός πνεῦμα εἰς ὁ ἡμέρα ὁ μέλλω ἀπολύτρωσις , ἐπάγω ὁ παρ´ ἑαυτοῦ , λέγω Κοῦτος · οὐ εἰμί δέ , ἵημι οὗτος , ὁ παρ´ αὐτός καί ἐκ ὁ Χριστός ὁ οὐσία καί ὕπαρξις , ἀλ ὁ χάρις καί ὁ δωρεά , ὅς καί ἐγώ εἰμί δεκτικός . καί πνεῦμα Χριστός καί οὗτος μανθάνω , κατ´ αὐτός , ΕΙ δέ τις πνεῦμα Χριστός οὐ ἔχω , οὐ εἱμί αὐτός . δίδωμι δέ οὗτος , ὅτε ἐμφυσάω ὁ μαθητής . δίδωμι δέ πάλιν τέλειος , καί ἡνίκα ὁ Παράκλητος διαμερίζω ὁ ἑαυτοῦ δωρεά ἐν ὁ ἀπόστολος . εἰμί γάρ καί οὗτος διαμερίζω , ἀλ οὖν καί ὁ υἱός καί ὁ Πατήρ . Μία γάρ εἰμί ὁ χάρις . δίδωμι δέ πάλιν μετά ὁ πατήρ καί ὁ πνεῦμα καί ὅτε ἐπιφοιτάω ἐπί ὁ ἅγιος παρθένος καί Θεοτόκος κατά ὁ ὁ ἄγγελος φωνή , πνεῦμα ἀγάω ἐπέρχομαι ἐπί σύ , ὥσπερ δῆτα καί ὁ ἱερός Ἀθανάσιος ἐν ὁ εἰς ὁ εὐαγγελισμός παρίστημι . ὁδός μέγας , φημί , Ἀθανάσιος ἐν ὁ κατά Ἄρειος τρίτος ὅδε φημί · δίδωμι ὁ πνεῦμα χάρις καί εἰρήνη , αὐτός καί ὁ υἱός δίδωμι . Μία γάρ καί οὗτος παρά πατήρ δις υἱός , ὡς εἰμί εἷς ὁ φάος ὁ ἥλιος καί ὁ ἀπαύγασμα , καί ὁ φωτίζω ὁ ἥλιος διά ὁ ἀπαύγασμα γίγνομαι . καί μετά τις · γράφος τοίνυν ὁ Ἰωάννης , ἐν οὗτος γιγνώσκω ὅτι ἐν αὐτός μένω , καί αὐτός ἐν ἐγώ , ὅτι ἐκ ὁ πνεῦμα αὐτός δίδωμι ἡμεῖς . οὐκοῦν διά ὁ δίδωμι ἐγώ χάρις ὁ πνεῦμα ἐγώ τε ἐν αὐτός γίγνομαι , καί αὐτός ἐν ἐγώ . καί ἐπεί ὁ πνεῦμα ὁ Θεός εἰμί , διά οὗτος οὗτος γίγνομαι ἐν ἐγώ , εἰκότως , ὡς ἔχω