cogPG.PG151 333
λου παραλιπόντες τῷ λόγῳ καινά θαύματα , πῶς οὐχὶ μετὰ τοῦ λόγου καὶ τὸ τῆς ἐκκλησίας κοινὸν ζημιώσομεν ; ὅσῳ καὶ πολέμιος ταύτης ἐκεῖνος ἄνωθεν ὧν , καὶ φίλος καὶ μαθητὴς γέγονε δι´ αὐτά φημι ταῦτα , καὶ καλῶς οὕτω καὶ γνησίως πρὸς αὐτὴν ἔγων , τὸ τελευταῖον πρὸς Θεὸν ἄπεισι . Λεγέσθω τοιγαροῦν ἐν ἐπιτόμῳ κἀκεῖνα , καὶ ὑπ´ ὄψιν οἷον ἀγέσθω καὶ πιστοῖς ὁμοῦ καὶ ἀπίστοις , καὶ μάλιστα τούτοις . ἐκεῖνος τοιγαροῦν τῶν εὖ γεγονότων · καὶ συνετῶν Ἐν . περὶ ἓν τοῦτο κακῶς τε καὶ ἀναξίως ὦπται περὶ αὐτοῦ βουλευσάμενος · Ἀκινδύνῳ καὶ γὰρ τῷ κάκιστ´ ἀπολουμένῳ πάλαι μαθητεύσας ἐν τῇ πατρίδι Ὡεῤῥοίᾳ , καὶ μικρὰ μέν τινα τῶν τῆς γραμματικῆς προτελείων ὑπ´ αὐτοῦ διδαχθεὶς , τὴν δὲ τῶν αἱρέσεων πονηράν τε καὶ βορβορώδη κύλικα πᾶσαν ἐς ὕστερον παρ´ αὐτοῦ ἐκπιὼν , ἄλλος Ἀκίνδυνος τὴν δυσσέβειαν ἄντικρυς ἦν · πλεῖστα μὲν καὶ μέγιστα παρά τε τοῦ θαυμαστοῦ Γρηγορίου περιόντος ἔτι τῷ βίῳ κατὰ Θεσσαλονίκην , καὶ δὴ καὶ κατὰ τὴν Κωνσταντίνου , παρ´ ἡμῶν τε καὶ τῶν ἐνταῦθα Πατέρων τε καὶ διδασκάλων περὶ θείας ἐνεργείας καὶ χάριτος πολλόκις ἀκηκους , ἀναίσθητος δ´ ἐπὶ μακρὸν τῶν ἱερῶν ἐκείνων διαγεγονὼς λόγων , καὶ τὴν ἔνστασιν καὶ τὴν ἔριν καὶ τὸ ψεῦδος ἑκοντὶ κατὰ τῆς ἀληθείας αἰεὶ προῖσχόμενος , ὡς καὶ γράφειν καὶ λογογραφεῖν δῆθεν κατὰ τῆς εὐσεβείας μὴ εἰδὼς , ἀποστολικῶς εἰπεῖν , καὶ αὐτὸς κατὰ τὸν οἰκεῖον μυσταγωγὸν , μήτς ἃ λέγει , μήτε περὶ τίνων διαβεβαιοῦται . Ἔμελλε δὲ ἄρα καὶ τοῦτον ἡ θεία δεξιὰ μεταπλάττειν ἔσχατον τοῖς μεγάλοις τουτοισὶ θαύμασι Γρηγορίου , καὶ ταῖς σωματικαῖς εὐεργεσίαις θαυμαστῶς συνθεραπεύειν καὶ τὴν ψυχήν · ἔσχε γὰρ οὕτω . Παιδίον ἄῤῥεν ἦν τῷ ἀνδρί · τούτῳ νόσος τις προσβαλοῦσα , πρὸς θάνατον ἤπειγεν · ἔκειτο τοιγαροῦν , παρὰ πάντων ἁπαγορευθείσης αὐτῷ τῆς ζωῆς , πνέον ἤδη τὰ λοίσθια . Ὁ μέντοι πατὴρ ὑπὸ τῆς λύπης ὥσπερ καταπτοηθεὶς , ὑπεχώρει μὲν , καὶ αὐτήν πως τὴν τοῦ παιδὸς ἀποτρεπόμενος θέαν καὶ τὸ προσορᾷν αὐτὸν τῆς ψυχῆς χωριζόμενον · καθ´ ἑαυτὸν δὲ καθεσθεὶς αὐτοῦ που , καὶ τοῖς μὲν γόνασι τὴν ἐαυτοῦ δεξιὰν , τῇ δεξιᾷ δ´ αὖθις τὴν κεφαλὴν ἐπιθεὶς , ῥποῖα δὴ τὰ τῶν πενθούντων ἤθη καὶ σχήματα , νῦν ἔλεγεν ὑποψιθυρίζων καθ´ ἑαυτὸν , Εἰ θαυμάτων ἦν ἀληθῶς ἐργάτης , ὥς φασιν , ὁ Γρηγόριος , καὶ τὰ τοιαῦτα πορίζειν δυνάμενος , ἔδειξεν ἂν τοῦτο καὶ ἐφ´ ἡμῖν , τοῦ θανάτου τε καὶ τῆς νόσου διασώσας τὸν υἱὸν κινδυνεύοντα . Ταῦτα σὺν σφοδρᾷ τινι λογιζομένῳ τῇ λύπῃ , καὶ πειράζοντι μᾶλλον ἢ δεομένῳ , καὶ ὕπνος τις ὑπὸ πολλῆς τῆς ἀδημονίας εὐθὺς ἐπιγίνεται · καὶ ὁ ὕπνος τὸν θεῖον αὐτῷ παρεδείκνυ Γρηγόριον , ὢ τοῦ καινοῦ θαύματος ! τὴν ἱεράν τε στολὴν περιβεβλημένον , καὶ φιλανθρώπως πρὸς τὸν μηδ´ εὐξάμενον , μηδὲ πιστεύσαντα τέως οὐτωσὶ λέγοντα · ἥκομεν , ὡς ὁρᾷς , ἐπειδή γε αὐτὸς ἡμᾶς κέκληκας · ὁ δ´ εὐθέως τὸν βραχὺν ἐκεῖνον ἐκτιναξάμενος ὕπνον , καὶ παρὰ τὸ κινδυνεῦον ἤδη παιδίον γενόμενος . οὐ τοῦ προσδοκηθέντος θανάτου μόνον , ἀλλὰ καὶ τῆς βαρείας ἐκείνης νόσου τῇ τοῦ ἐπιστάντος θείᾳ δυνάμει παραδόξως εὖρεν ἀνώτερον . Τοῦτο παραδόξως βῆ οὐτωσὶ γεγονὸς , τῇ μὲν Ἐκκλησίᾳ προσάγει τὸν ἄνδρα , τὸν ὀρθὸν τῆς εὐσεβείας ἀσπασάμενον λόγον καὶ φίλον αὐτῆς τε καὶ Γρηγορίου τοῦ μεγάλου προστάτον ταύτης ἀντ´ ἐχθροῦ χρηματίσαντακατὰ δὲ τῶν ἐναντίων ὁπλίζει , καὶ περιφανῆ τῆς Βαρλαάμ τε καὶ Ἀκινδύνου πονηρᾶς πλάνης πολ·μιον εὐθὺς ἀναδείκνυσιν · ὅθεν καὶ τῷ πυρὶ παραδοὺς τὰ κατὰ τῆς ὀρθῆς δόξης , καὶ δὴ καὶ τῶν ταύτης προμάχων πάνθ ὁμοῦ βιβλία τε καὶ συγγράμματα , τὴν ὑγιᾶ πίστιν ἀπταίστως ὁμολογεῖ , καὶ ταύτῃ μετὰ χρόνον τῶν ἐνταῦθα λυθεὶς , πρὸς Θεὸν καλῶς συναπέρχεται . xρόνος οὐ συχνός τις παρήει μετὰ τὴν τελευτὴν τοῦ ἀνδρὸς , καὶ νόσῳ βαρείᾳ τὸ προῤῥηθὲν παιδίον αὖθις κάτοχον γεγονὸς , ἔκειτο προσδοκῶν καὶ πάλιν ὁμοίως τὸν θάνατον · καὶ ἐπεὶ πᾶσα μὲν περιῄρητο ἀνθρωπεία ἐλπὶς , βοήθεια δ´ ἦν οὐδαμοῦ , πρὸς τὸν συνήθη καὶ πάλιν ἰατρὸν ἡ μήτηρ δι´ εὐχῆς καταφεύγει , καὶ τὴν ἐκεῖθεν ἐξαιτεῖ περιπαθῶς θείαν βοήθειαν · καὶ ὃς αὐτίκα παρῆν , οὐδὲν ἀναδὺς , οὐδ´ ἀναβαλόμενος · καὶ ὑπνούσῃ τῇ γυναικὶ παραστὰς , Θάῤῥει , φησί , γύναι · οὐ γὰρ ἀποθανεῖται σου τὸ παιδίον . Καὶ ὁ λόγος ἦν ἔργον εὐθύς · καὶ μετὰ τοῦ προσδοκηθέντος θανάτου καὶ ἡ νόσος εὐθέως ἀπῆν , καὶ πρὸς ὑγείαν ὁ νοσῶν ἐπανήρχετο . Προσκείσθω καὶ τρίτον ἐφεξῆς τοῦ μεγάλου θαῦμα κατὰ τὸν οἶκου τούτου δὴ τοῦ Τζιμισχῆ γεγονὸς , ἱν ἔχοιμεν ἔτι κρεῖττον εἰδέναι , πῶς ὁ τοῦ Χριστοῦ μιμητὴς καὶ φίλους ἤδη γεγονότας τοὺς πρὶν πολεμίους πλουσίως ἄγαν ἀμείβεται . Νόσος ἐπιγίγνεται τῇ ἀδελφῇ τῆς αὐτοῦ γυναικὸς , καὶ ἡ νόσος φοβερῶς ἠπείλει τὸν θάνατον · τῶν γοῦν ἀνθρωπίνων ἀπογνοῦσα πάντων ἡ ἀδελφὴ , ἐπὶ τὴν θείαν μόνην δεῖν ἔγνω καταφεύγειν βοήθειαν · καὶ δὴ νυκτῶν ἀωρὶ τῆς οἰκίας ὡς ἔτυχεν ἐξιοῦσα μόνη , τῳ τῆς ἀδελφῆς δηλαδὴ φίλτρῳ καὶ τῳ περιόντι τοῦ πάθους , ῶσπερ μεθύουσα , μέσην τὴν μεγίστην πόλιν διήει , ὡς καὶ τοῖς ἐντυγχάνουσι καθ´ ὁδὸν , μαινομένῃς τινὸς καὶ ἐξεστηκυίας δόξαν παρέχειν · ἡ δ´ ἀπει παρὰ τὸ σεπτὸν ἐκεῖνο τῶν μοναστῶν φροντιστήριον · Χώραν προσαγορεύουσιν ἄνωθεν , εἴτε τὴν τῶν ζώντων Χώραν , δηλαδὴ τὸν Χριστὸν , εἴτε τὴν τοῦ ἀχωρήτου Χώραν αὐτοῦ τούτου , φημί , τὴν Παρθένον Ἄμα καὶ Θεομήτορα · καὶ πλεῖστα τοῦ Χριστοῦ δεηθεῖσα , καὶ σὺν δάκρυσι πολλοῖς ὑπερευξαμένη τῆς ἀδελφῆς , εἰς τὸν οἶκον ὑποστρέφει καὶ αὐθις . Ἐπεὶ δ´ ὁ θάνατος κατὰ μικρὸν προσελαύνων ἀναμφιβόλως ἐπῄει τῇ γυναικὶ , τὸν Γρηγόριον ἡ ἀδελφὴ καὶ πάλιν ἐκάλει , καὶ τὴν σὺν αὐτῷ τε καὶ δι´ αὐτοῦ τὴν μεγάλην τοῦ Χριστοῦ δύναμιν . Ὁ δ´ αὐτίκα παρῆν ἑπόμενος τῷ Χριστῷ , τῇ γυναικὶ παραστὰς εἰς ὕπνον ἤδη τραπείσῃ · ἥκομεν σοι , φησίν , ὡς ὁρᾷς , ἐπειδή γε καὶ ἡμᾶς ἐκάλεσας φθάσασα · πλὴν ἔσο κἀκεῖνο , φησὶν , εἰδυῖα , ὡς οὐ τεθνήξεται τό γε νῦν ἔχον ἡ σὴ ἀδελφή . Τῆς δὲ γυναικὸς πυθομένης , Τίς δ´ ἄρ´ ἐστὶν οὗτος , ᾧπερ δὴ καὶ ἀκολουθεῖς αὐτός ; Ὁ κοινός ἐστι τῶν ἁπάντων Δεσπότης Χριστὸς , ὁ ἱερὸς ὑποφθάσας ἔρη Γρηγόριος , ὁ τὸ φροντιστήριον ἐκεῖνο τῆς Χώρας οἰκῶν . Ταῦτα καθ´ ὕπνους ἡ γυνὴ μυηθεῖσα ,
Lemmas: Λοῦ παραλείπω ὁ λόγος καινός θαῦμα , πῶς οὐ μετά ὁ λόγος καί ὁ ὁ ἐκκλησία κοινός ζημιώνω ; ὅσος καί πολέμιος οὗτος ἐκεῖνος ἄνωθεν ὅς , καί φίλος καί μαθητής γίγνομαι δις αὐτός φημί οὗτος , καί καλῶς οὗτος καί γνήσιος πρός αὐτός ἐγώ , ὁ τελευταῖος πρός θεός ἄπειμι . λέγω τοιγάρ ἐν ἐπίτομος ἐκεῖνος , καί ὑπό ὄψις οἷος ἄγω καί πιστός ὁμοῦ καί ἄπιστος , καί μάλιστα οὗτος . ἐκεῖνος τοιγάρ ὁ εὕω γίγνομαι · καί συνετός ἐν . περί εἷς οὗτος κακῶς τε καί ἀνάξιος ὁράω περί αὐτός βουλεύω · Ἀκίνδυνος καί γάρ ὁ κάκιστ´ ἀπόλλυμι πάλαι μαθητεύω ἐν ὁ πατρίς Ὡεῤῥοίᾳ , καί μικρός μέν τις ὁ ὁ γραμματικός προτέλεια ὑπό αὐτός διδάσκω , ὁ δέ ὁ αἵρεσις πονηρός τε καί βορβορώδης κύλιξ πᾶς εἰς ὕστερος παρ´ αὐτός ἐκπίνω , ἄλλος Ἀκίνδυνος ὁ δυσσέβεια ἄντικρυς εἰμί · πλεῖστος μέν καί μέγας παρά τε ὁ θαυμαστός Γρηγόριος περίειμι ἔτι ὁ βίος κατά Θεσσαλονίκη , καί δή καί κατά ὁ Κωνσταντῖνος , παρ´ ἐγώ τε καί ὁ ἐνταῦθα Πατέρων τε καί διδάσκαλος περί θεῖος ἐνέργεια καί χάρις πολλόκις ἀκούω , ἀναίσθητος δδʹ ἐπί μακρός ὁ ἱερός ἐκεῖνος διαγίγνομαι λόγος , καί ὁ ἔνστασις καί ὁ Ἔρις καί ὁ ψεῦδος ἑκοντί κατά ὁ ἀλήθεια ἀεί προΐσχω , ὡς καί γράφω καί λογογραφέω δῆθεν κατά ὁ εὐσέβεια μή εἰδοί , ἀποστολικός εἶπον , καί αὐτός κατά ὁ οἰκέω μυσταγωγός , μῆτος ὁ λέγω , μήτε περί τίνω διαβεβαιόω . μέλλω δέ ἄρα καί οὗτος ὁ θεῖος δεξιός μεταπλάσσω ἔσχατος ὁ μέγας οὗτος θαῦμα Γρηγόριος , καί ὁ σωματικός εὐεργεσία θαυμαστός συνθεραπεύω καί ὁ Ψυχή · ἔχω γάρ οὗτος . παιδίος ἄρσην εἰμί ὁ ἀνήρ · οὗτος νόσος τις προσβάλλω , πρός θάνατος ἐπείγω · κεῖμαι τοιγάρ , παρά πᾶς ἁπαγορεύω αὐτός ὁ ζωή , πνέω ἤδη ὁ λοίσθιος . ὁ μέντοι πατήρ ὑπό ὁ λύπη ὥσπερ καταπτοέω , ὑποχωρέω μέν , καί αὐτός πως ὁ ὁ παῖς ἀποτρέπω θέα καί ὁ προσοράω αὐτός ὁ Ψυχή χωρίζω · καθ´ ἑαυτοῦ δέ καθέζομαι αὐτός ποῦ , καί ὁ μέν γόνυ ὁ ἑαυτοῦ δεξιά , ὁ δεξιός δδʹ αὖθις ὁ κεφαλή ἐπιτίθημι , ῥοῖος δή ὁ ὁ πενθέω ἦθος καί σχῆμα , νῦν λέγω ὑποψιθυρίζω καθ´ ἑαυτοῦ , εἰμί θαῦμα εἰμί ἀληθής ἐργάτης , ὅς φημί , ὁ Γρηγόριος , καί ὁ τοιοῦτος πορίζω δύναμαι , δείκνυμι εἄν οὗτος καί ἐφίημι ἐγώ , ὁ θάνατος τε καί ὁ νόσος διασῴζω ὁ υἱός κινδυνεύω . οὗτος σύν σφοδρός τις λογίζομαι ὁ λύπη , καί πειράω μᾶλλον ἢ δήω , καί ὕπνος τις ὑπό πολύς ὁ ἀδημονία εὐθύς ἐπιγίγνομαι · καί ὁ ὕπνος ὁ θέω αὐτός παραδείκνυμι Γρηγόριος , ὦ ὁ καινός θαῦμα ! ὁ ἱερός τε στολή περιβάλλω , καί φιλάνθρωπος πρός ὁ μηδ´ εὔχομαι , μηδέ πιστεύω τέως οὕτως λέγω · ἥκω , ὡς ὁράω , ἐπειδή γε αὐτός ἐγώ καλέω · ὁ δδʹ εὐθύς ὁ βραχύς ἐκεῖνος ἐκτινάσσω ὕπνος , καί παρά ὁ κινδυνεύω ἤδη παιδίον γίγνομαι . οὖον ὁ προσδοκέω θάνατος μόνος , ἀλλά καί ὁ βαρύς ἐκεῖνος νόσος ὁ ὁ ἐφίστημι θεῖος δύναμις παράδοξος εὑρίσκω ἀνώτερος . οὗτος παράδοξος βαίνω οὕτως γίγνομαι , ὁ μέν ἐκκλησία προσάγω ὁ ἀνήρ , ὁ ὀρθός ὁ εὐσέβεια ἀσπάζομαι λόγος καί φίλος αὐτός τε καί Γρηγόριος ὁ μέγας προστάσσω οὗτος ἀντ´ ἐχθρός χρηματίζω δέ ὁ ἐναντίος ὁπλίζω , καί περιφανής ὁ Βαρλαάμ τε καί Ἀκίνδυνος πονηρός πλάνης πολ·μιον εὐθύς ἀναδείκνυμι · ὅθεν καί ὁ πῦρ παραδίδωμι ὁ κατά ὁ ὀρθός δόξα , καί δή καί ὁ οὗτος πρόμαχος πᾶς ὁμοῦ βιβλίον τε καί σύγγραμμα , ὁ ὑγιής πίστις ἄπταιστος ὁμολογέω , καί οὗτος μετά χρόνος ὁ ἐνταῦθα λύω , πρός θεός καλῶς συναπέρχομαι . Ὅρος οὖον συχνός τις πάρειμι μετά ὁ τελευτή ὁ ἀνήρ , καί νόσος βαρύς ὁ προλέγω παιδίον αὖθις κάτοχος γίγνομαι , κεῖμαι προσδοκάω καί πάλιν ὁμοίως ὁ θάνατος · καί ἐπεί πᾶς μέν περιλέγω ἀνθρώπειος Ἐλπὶς , βοήθεια δδʹ εἰμί οὐδαμοῦ , πρός ὁ συνήθης καί πάλιν ἰατρός ὁ μήτηρ δις εὐχή καταφεύγω , καί ὁ ἐκεῖθεν ἐξαιτέω περιπαθῶς θεῖος βοήθεια · καί ὅς αὐτίκα πάρειμι , οὐδείς ἀναδύνω , οὐδός ἀναβάλλω · καί ὑπνόω ὁ γυνή παραστὰς , θαρσέω , φημί , γυνή · οὖον γάρ ἀποθνῄσκω σύ ὁ παιδίον . καί ὁ λόγος εἰμί ἔργον εὐθύς · καί μετά ὁ προσδοκέω θάνατος καί ὁ νόσος εὐθύς ἄπειμι1 , καί πρός ὑγεία ὁ νοσέω ἐπανέρχομαι . πρόσκειμαι καί τρίτος ἐφεξῆς ὁ μέγας θαῦμα κατά ὁ οἶκος οὗτος δή ὁ Τζιμισχῆς γίγνομαι , ἐν ἔχω ἔτι ἀγαθός οἶδα , πῶς ὁ ὁ Χριστός μιμητής καί φίλος ἤδη γίγνομαι ὁ πρίν πολέμιος πλούσιος ἄγαν ἀμείβω . Νόσος ἐπιγίγνομαι ὁ ἀδελφός ὁ αὐτός γυνή , καί ὁ νόσος φοβερός ἀπειλέω ὁ θάνατος · ὁ γοῦν ἀνθρώπινος ἀπογιγνώσκω πᾶς ὁ ἀδελφή , ἐπί ὁ θεῖος μόνος δήω γιγνώσκω καταφεύγω βοήθεια · καί δή νύξ ἀωρί ὁ οἰκίον ὡς τυγχάνω ἔξειμι μόνος , ὁ ὁ ἀδελφός δηλαδή φίλτρον καί ὁ περίειμι ὁ πάθος , ὥσπερ μεθύω , μέσος ὁ μέγας πόλις διάω , ὡς καί ὁ ἐντυγχάνω καθ´ ὁδός , μαίνομαι τις καί ἐξίστημι δόξα παρέχω · ὁ δδʹ ἄπειμι παρά ὁ σεπτός ἐκεῖνος ὁ μοναστής φροντιστήριον · Χώρα προσαγορεύω ἄνωθεν , εἴτε ὁ ὁ ζῶ Χώρα , δηλαδή ὁ Χριστός , εἴτε ὁ ὁ αχώρητος Χώρα αὐτός οὗτος , φημί , ὁ παρθένος Ἄμη καί Θεομήτωρ · καί πλεῖστος ὁ Χριστός δήω , καί σύν δάκρυ πολύς ὑπερεύχομαι ὁ ἀδελφός , εἰς ὁ οἶκος ὑποστρέφω καί αὖθις . ἐπεί δδʹ ὁ θάνατος κατά μικρός προσελαύνω ἀναμφιβόλως ἔπειμι ὁ γυνή , ὁ Γρηγόριος ὁ ἀδελφή καί πάλιν καλέω , καί ὁ σύν αὐτός τε καί δις αὐτός ὁ μέγας ὁ Χριστός δύναμις . ὁ δδʹ αὐτίκα πάρειμι ἕπω ὁ Χριστός , ὁ γυνή παραστὰς εἰς ὕπνος ἤδη τέρπω · ἥκω σύ , φημί , ὡς ὁράω , ἐπειδή γε καί ἐγώ καλέω φθάνω · πλήν εἰμί ἐκεῖνος , φημί , οἶδα , ὡς οὖον θνῄσκω ὁ γε νῦν ἔχω ὁ σός ἀδελφός . ὁ δέ γυνή πυνθάνομαι , Τῖς δδʹ ἀείρω εἰμί οὗτος , ὅσπερ δή καί ἀκολουθέω αὐτός ; ὁ κοινός εἰμί ὁ ἅπας Δεσπότης Χριστός , ὁ ἱερός ὑποφθάνω ἔρομαι Γρηγόριος , ὁ ὁ φροντιστήριον ἐκεῖνος ὁ Χώρα οἰκέω . οὗτος καθ´ ὕπνος ὁ γυνή μυέω ,