cogPG.PG151 330
ἐαυτῆς νυμφίον ἀπέλαβε , συνίσταται μὲν αὐτῷ παρὰ τῶν συνήθων εἰς φιλίαν καὶ ὁ πρὶν ἰδεῖν φίλος οὐδὲν ἧττον αὐτοῦ τε καὶ τῆς ἀληθείας οὑτοσὶ , καθὰ δὴ καὶ προὔφην · καὶ τῶν τούτου ποτιμωτάτων ναμάτων τῆς διδασκαλίας γευσάμενος , ἐάλω τε κατάκρας τῷ ἔρωτι , καὶ μᾶλλον συνεδέθη τῷ φίλτρῳ , καὶ τὴν ψυχὴν ἀχώριστος ἦν · οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ τοῦ πρὸς τοὺς στασιαστὰς ἐκείνου λαμπροῦ ζήλου , καὶ τῆς ὑπὲρ ἀληθείας ἐνστάσεως τοῦ ἀνδρὸς διακούσας π ὸς τοῖς ἄλλοις ὁ μέγας ἐπαινεῖ τε τὰ εἰκότα , καὶ τοαύτην ἐπάγει τὴν εὐχὴν ἐπὶ τέλει · Τὸν ὑπὲρ ἀληθείας καὶ τοῦ καλοῦ σὸν ἀξιόλογον ζῆλον , ὦ φίλος , καὶ τὴν μεγάλην τῆς ψυχῆς ἔνστασιν Θεὸς ἀμειβόμενος ἔσται μόνος ἀξίως · ἡ γὰρ παρ´ ἡμῶν ἀμοιβὴ ὁποία ποτ´ ἂν ᾗ , σμικρά τις ἔσται καὶ οὐκ ἀνάλογος , τῆς ἀνθρωπείας φύσεως καὶ δυνάμεως οὗσα . Καὶ ταῦτα μὲν τὸτε , καὶ οὐδὲ πόῤῥω θείας τινὸς ἐπιπνοίας τε καὶ προῤῥήσεως , ὡς τὰ ἑξῆς τοῦ λόγου δηλώσει . Χρόνου δὲ συχνοῦ μεταξὺ διαγεγονότος , ὁ καλὸς οὑτοσὶ φίλος πάθει περιπίπτει τοιῷδε · τύλοι τὸν ἀριθμὸν ὁμοῦ τέτταρες κατὰ τὴν εὐώνυμον ἀναδίδονται τούτῳ παλάμην ἀθρόον , μέγιστοι μὲν τὸν ὄγκον , σκληροὶ δέ τινες καὶ ἀντίτυποι τὴν διάθεσιν , καὶ τραχεῖς καὶ ἀκανθώδεις τὰ τῆς προσβολῆς ἄκρα , ὡς μήτε πρὸς ἑαυτὴν κατὰ φύσιν εἰς πυγμὴν ἐᾷν συνάγεσθαι τὴν παλάμην , καὶ πρὸς ἀφὴν ἀνεπιτηδείαν αὐτῳ τε τούτῳ πεφηνέναι , καὶ τῷ καθάπαξ ἀνωμάλῳ καὶ τραχεῖ καὶ ἀκανθώδει τῶν δακτύλων , καθάπερ ἔφην · ἦν δὲ πρὸς τούτοις καὶ ἄλλως αἰσχρόν τι καὶ δυσειδὲς τοῦτο , καὶ ἀκοσμία τῷ παντὶ σώματι . Ἐνιαυτὸς ὄγδοος ἐν τούτοις παρῄει , καὶ θεραπείας ἐλπίς τις ἦν οὐδαμοῦ · τῶν δὲ κατὰ τὴν τοῦ μεγάλου σορὸν τελουμένων θαυμάτων αὐτόπτης τε καὶ αὐτήκοος γιγνόμενος καθ´ ἐκάστην , πρόσεισι καὶ αὐτὸς σὺν τοῖς ἄλλοις τῷ τάφῳ , καὶ προσκυνήσας ἵστατο , τὴν μὲν πάσχουσαν ἐπιτιθεὶς χεῖρα καὶ παρατρίβων τῷ λίθῳ , πρὸς δὲ τὸν θεῖον ὡσανεὶ ζῶντα βλέπειν δοκῶν Γρηγόριον διὰ τῆς εἰκόνος , καὶ τοιάδε φιλικῷ τινι καὶ ἀστείῳ τῷ ἤθει μετὰ πολλῆς τῆς εὐνοίας ὑποψιθυρίζων τε καὶ δεόμενος · Νῶν τῆς πρὸς Θεὸν παῤῥησίας τρανότερόν τε καὶ καθαρώτερον ἀπολαύων , ὦ φίλε Χριστοῦ γνήσιε σὺ , ῥᾷάτα τοῖς δεομένοις τὰς αἰτήσεις ἱσχύεις διδόναι , προῖστάμενος καὶ πρεσβεύων ὑπὲρ τούτων ἀμέσως · καιρὸς τοιγαροῦν καὶ ὑπὲρ ἐμοῦ καὶ τοῦ τῆς χειρὸς τοῦδε πάθους , τῇ πρὸς Θεὸν ταύτη χρήσασθαί σε παῤῥησίᾳ καὶ τῇ δυνάμει , καὶ τὸν Θεὸν ἵλεων ἀπεργάσασθαι κἀμοὶ καὶ σωτῆρα , μνησθέντα κατὰ καιρὸν τῶν σαυτοῦ λόγων καὶ τῆς ἐπαγγελίας ἐκείνης , ἢν πρὸς ἡμᾶς τοὺς ἀναξίους ἐποιοῦ τότε , τῷ βίῳ καὶ τῇ σαρκὶ περιὼν ἔτι · Θεὸς , λέγων , ἀξίως ἀμείψεταί σου τὸν ὑπὲρ ἀληθείας καὶ τοῦ καλοῦ ζῆλόν τε καὶ τὴν ἔνστασιν . Ταῦτα χαριέντως πως , ὅπερ ἔφην , καὶ οἷον ὑπομειδιῶσι τοῖς χείλεσι , τῷ περιόντι τοῦ πόθου τε καὶ τῆς πίστεως δεομένῳ τὰνδρὶ , τῶν τις προσεδρευόντων ἐκεῖ θεραπείας χάριν ἐξ ἀλλοδαπῆς ἤκων , μοναχὸς τὴν τάξιν , βάρβαρος μὲν τὴν φωνὴν καὶ τὸ ἧθος , ἀγαθὸς δέ τις μάλα καὶ σπουδαῖος τὸν τρόπον , τὸν ὀφθαλμὸν ἐπιβαλών ἐκείνῳ , καὶ τὸ ἦθος καὶ τὸν τῆς εὐχῆς ὑποπτεύσας τρόπον , ώς οὐ καλῶς δῆθεν , οὐδὲ μετὰ σπουδῆς γεγενημένα καὶ κατανύξεως , πρῶτα μὲν ἤρετο τὸν ἄνθρωπον , τί ποτε ἄρα καὶ πάσχει · ὡς δὲ τὸ πάθος ἐκεῖνος τὴν χεῖρα προτείνας ὑπέδειξεν , Εἰθ´ οὕτω κάκιστα νοσῶν , ὁ μοναχὸς αὖθις ἔφη , καὶ τὰ αἴσχιστα πάσχων , οὐ δάκρυσι καὶ κοπετοῖς τὴν πρὸς τὸν ἄγιον ἱκεσίαν συνείρεις , ἀλλ´ οὕτως ἀκκιζόμενός τε καὶ θρυπτόμενος τούτῳ προσέρχῃ , καὶ ὡσανεὶ παίζων ; Ὁ δ´ ὑπολαβών , Οἰδε , φησί , Πάτερ , οὗτος , τὸν ἅγιον ὑποδείξας , μεθ´ οἵων ἐγὸ τῶν λογισμῶν καὶ τῆς διανοίας τε καὶ τῆς διαθέσεως τὴν παρ´ αὐτοῦ βοήθειαν καὶ τὴν θεραπείαν αἰτοῦμαι . Ταῦτ´ εἰπὼν , φησὶν ὁ ἀνήρ πρὸς ἐκεῖνον , οἴκαδε ἐπανήκω , καὶ τῆς νυκτὸς προσαγούσης , τρέπομαι πρὸς ὕπνον συνήθως , τῇ τοῦ μεγάλου συνὼν μνήμῃ καὶ τῇ πρὸς αὐτὸν ἱκεσίᾳ τῆς διανοίας . Ἐπεὶ δὲ τῆς νυκτὸς πρὸς ὄρθρον ἰούσης ὁ καιρὸς εἴς τε τὸν ἱερὸν νεὼν καὶ τοὺς θείους ὕμνους ἐκάλει συνήθως , ἐξανίσταμαι τῆς στρωμνης , καὶ τὴν παιδίσκην ὕδωρ αἰτήσας , ἐφ´ ᾧ τῇ δεξιᾷ τέως ἀπονίψαι τὰ πρόσωπα · ἡ γὰρ ἐτέρα πάλαι πρὸς ταῦτ´ ἦν ἀργὸς , ὃ δήπου καὶ φθάσας ὁ λόγος ἔφη · ἐπεὶ μεταξὺ νιπτόμενος , καὶ τῆς λαιᾶς ἡψάμην , ὡς ἔθος , εὑρίσκω τὸ μὲν πάθος ἐκεῖνο , τῶν καινῶν σου , xριστέ , θαυμάτων ! τῆς χειρὸς δραπετεῦσαν ἀθρόον , ὡς μηδ´ ἴχνος αὐτοῦ παραμεῖναι , τὴν δὲ παλάμην ἀκωλύτως τε κινουμένην , καὶ εἰς πυγμὴν κατὰ φύσιν συναγομένην . Ταῦτα κατανοήσας , φῶτά τε παρὰ τῆς παιδίσκης εὐθέως αἰτῶ , καὶ τὴν ὁμόζυγον ἐμαυτοῦ καλέσας , καὶ αὐτῇ τε καὶ τοῖς συνοῦσιν ὑποδείξας τὸ θαῦμα , Θεὸν ἀνυμνοῦντες μετ´ ἐκπλήξεως ἦμεν καὶ τὸν μέγαν ἐκείνου θεράποντα . Τί τὸ ἑξῆσς Πρόσεισι μὲν ὁ ἀνὴρ τῆ τοῦ ἁγίου καὶ αὖθις σορῷ , τὴν τῆς μεγάλης ταύτης εὐεργεσίας εὐχαριστίαν ἀποδιδούς μετὰ τοῦ προτέρου σχήματος καὶ τοῦ χαρίεντος ἤθους · ὁ δέ γε προῤῥηθεὶς μοναχὸς ἐνιδὼν καὶ αὖθις , καὶ αὖθις ὀνειδίζων ὡσαύτως ἢν , καὶ τὴν διάχυσιν , ὡς ᾤετο , καὶ τὴν περιφρόνησιν ἐγκαλῶν . Ὁ δ´ ὑφαπλώσας εὐθέως τὴν ἰαθεῖσαν χεῖρα , καὶ σιωπῶν ἀνακηρύττει τὸ θαῦμα · ἣν κατιδόντι τῷ μοναχῷ καὶ ἐκπλήττεσθαι καὶ κροτεῖν , καὶ φωνῇ ιαπουσίῳ Θεὸν ἐποίει δοξάζειν , καὶ τὸν αὐτοῦ μεΙ ἱ τῇ τοὺ ἁγίου προσσχών εἰκόνι , Ἐγὼ μὲν , ἔλεγεν , ἄνθρωπε τοῦ Θεοῦ , μετ´ ἀμφιβόλων τινῶν τῶν λογισμῶν ἐς δεῦρο προσεδρεύων τῷ σῷ θείῳ τάφῳ , καὶ διὰ ταῦτ´ ἄρα καὶ τῆς αἰτήσεως , ὡς ἔοικε , καὶ τῆς θεραπείας ἀποτυγχάνων , ἤδη καὶ πρὸς τοὺς οἰκείους ὑποστρέφειν διενοούμην · ἀλλὰ νῦν οὐκ ἀφέξομαί σου καὶ τῶν σῶν χαρισμάτων · οὐ μὰ τοὺς ὑπὲρ ἀρετῆς σοὐς καμάτους καὶ τὰ μεγάλα ταυτὶ θαύματα · ἀλλ´ ἐνταῦθα δὴ καὶ παραμενῶ καὶ προσδιατρίψω , ἕως ἂν καὶ αὐτὸς διὰ σοῦ καὶ τῆς σῆς δηλαδὴ μεσιτείας παρὰ Θεοῦ τῶν αὐτῶν ἐπιτύχω . Καὶ οὐχ ἥμαρτέ γε τοῦ σκοποῦ , καλῶς οὐτωσὶ καὶ κρίνας καὶ δεηθείς · ἀλλὰ καὶ τυγχάνει μάλα ταχέως , καὶ τὴν θεραπείαν κομισάμενος ὡς ἐπόθει , σπουδῇ πρὸς τοὺς οἰκείους ἐπάνεισι . Καὶ δῆλον ἐκεῖθεν · Ἐξ ἐκείνου καὶ γὰρ , φησὶν , ὁ πρότερος ἰαθεὶς ἐκεῖνος τὴν χεῖρα , καθ´ ἑκάστην τῷ
Lemmas: ἑαυτοῦ νυμφίος ἀπολαμβάνω , συνίστημι μέν αὐτός παρά ὁ συνήθης εἰς φίλιος καί ὁ πρίν ὁράω φίλος οὐδείς κακός αὐτός τε καί ὁ ἀλήθεια οὗτος , καθά δή καί προφαίνω · καί ὁ οὗτος πότιμος νᾶμα ὁ διδασκαλία γεύω , ἀλίσκομαι τε κατάκρας ὁ Ἔρως , καί μᾶλλον συνδέω ὁ φίλτρον , καί ὁ ψυχή ἀχώριστος εἰμί · οὖον μήv ἀλλά καί ὁ πρός ὁ στασιαστής ἐκεῖνος λαμπρός ζηλόω , καί ὁ ὑπέρ ἀλήθεια ἔνστασις ὁ ἀνήρ διακούω π ὅς ὁ ἄλλος ὁ μέγας ἐπαινέω τε ὁ εἰκός , καί τοῦτος ἐπάγω ὁ εὐχή ἐπί τέλος · ὁ ὑπέρ ἀλήθεια καί ὁ καλός σός ἀξιόλογος ζῆλος , εἰμί φίλος , καί ὁ μέγας ὁ Ψυχή ἔνστασις θεός ἀμείβω εἰμί μόνος ἀξίως · ὁ γάρ παρ´ ἐγώ ἀμοιβή ὁποῖος ποτ εἄν ὅς , μικρός τις εἰμί καί οὐ ἀνάλογος , ὁ ἀνθρώπειος φύσις καί δύναμις ὕω . καί οὗτος μέν τότε , καί οὐδέ πόρρω θεῖος τις ἐπίπνοια τε καί πρόρρησις , ὡς ὁ ἑξῆς ὁ λόγος δήλωσις . Χρόνος δέ συχνός μεταξύ διαγίγνομαι , ὁ καλός οὗτος φίλος πάθος περιπίπτω τοιόσδε · Τύλος ὁ ἀριθμός ὁμοῦ τέσσαρες κατά ὁ εὐώνυμος ἀναδίδωμι οὗτος παλάμη ἀθρόος , μέγας μέν ὁ ὄγκος , σκληρός δέ τις καί ἀντίτυπος ὁ διάθεσις , καί τραχύς καί ἀκανθώδης ὁ ὁ προσβολή ἄκρος , ὡς μήτε πρός ἑαυτοῦ κατά φύσις εἰς πυγμή ἐάω συνάγω ὁ παλάμη , καί πρός ἀφή ἀνεπιτήδεια αὐτός τε οὗτος φαίνω , καί ὁ καθάπαξ ἀνώμαλος καί τραχύς καί ἀκανθώδης ὁ δάκτυλος , καθάπερ φημί · εἰμί δέ πρός οὗτος καί ἄλλως αἰσχρός τίς καί δυσειδής οὗτος , καί ἀκοσμία ὁ πᾶς σῶμα . Ἐνιαυτός ὄγδοος ἐν οὗτος πάρειμι , καί θεραπεία ἐλπίς τις εἰμί οὐδαμοῦ · ὁ δέ κατά ὁ ὁ μέγας σορός τελέω θαῦμα αὐτόπτης τε καί αὐτήκοος γίγνομαι καθ´ ἕκαστος , πρόσειμι καί αὐτός σύν ὁ ἄλλος ὁ τάφος , καί προσκυνέω ἵστημι , ὁ μέν πάσχω ἐπιτίθημι χείρ καί παρατρίβω ὁ λίθος , πρός δέ ὁ θέω ὡσανεί ζῶ βλέπω δοκέω Γρηγόριος διά ὁ εἰκών , καί τοιόσδε φιλικός τις καί ἀστεῖος ὁ ἠθέω μετά πολύς ὁ εὔνοια ὑποψιθυρίζω τε καί δήω · νάω ὁ πρός θεός παρρησία τρανός τε καί καθαρός ἀπολαύω , εἰμί φίλος Χριστός γνήσιος σύ , ῥάτος ὁ δήω ὁ αἰτέω ἰσχύω δίδωμι , προϊστάμενος καί πρεσβεύω ὑπέρ οὗτος ἀμέσως · καιρός τοιγάρ καί ὑπέρ ἐγώ καί ὁ ὁ χείρ ὅδε πάθος , ὁ πρός θεός οὗτος χράω2 σύ παρρησία καί ὁ δύναμις , καί ὁ θεός ἵλαος ἀπεργάζομαι ἐγώ καί σωτήρ , μιμνήσκω κατά καιρός ὁ σεαυτοῦ λόγος καί ὁ ἐπαγγελία ἐκεῖνος , εἄν πρός ἐγώ ὁ ἀνάξιος ποιέω τότε , ὁ βίος καί ὁ σάρξ περίειμι1 ἔτι · θεός , λέγω , ἀξίως ἀμείβω σύ ὁ ὑπέρ ἀλήθεια καί ὁ καλός ζῆλος τε καί ὁ ἔνστασις . οὗτος χαρίεις πως , ὅσπερ φημί , καί οἷος ὑπομειδιάω ὁ χεῖλος , ὁ περίειμι ὁ πόθος τε καί ὁ πίστις δήω ἀνήρ , ὁ τις προσεδρεύω ἐκεῖ θεραπεία χάρις ἐκ ἀλλοδαπός ἥκω , μοναχός ὁ τάξις , βάρβαρος μέν ὁ φωνή καί ὁ Ἧθος , ἀγαθός δέ τις μάλα καί σπουδαῖος ὁ τρόπος , ὁ ὀφθαλμός ἐπιβάλλω ἐκεῖνος , καί ὁ ἦθος καί ὁ ὁ εὐχή ὑποπτάω τρόπος , οὖς οὖον καλῶς δῆθεν , οὐδέ μετά σπουδή γίγνομαι καί κατάνυξις , πρῶτος μέν ἔρομαι ὁ ἄνθρωπος , τίς ποτός ἄρα καί πάσχω · ὡς δέ ὁ πάθος ἐκεῖνος ὁ χείρ προτείνω ὑποδείκνυμι , Εἰθ´ οὗτος κακός νοσέω , ὁ μοναχός αὖθις φημί , καί ὁ αἰσχρός πάσχω , οὖον δάκρυ καί κοπετός ὁ πρός ὁ ἀγάω Ἱκεσία συνείρω , ἀλ οὕτως ἀκκίζω τε καί θρύπτω οὗτος προσέρχομαι , καί ὡσανεί παίζω ; ὁ δδʹ ὑπολαμβάνω , οἶδα , φημί , πατήρ , οὗτος , ὁ ἅγιος ὑποδείκνυμι , μεθ´ οἷος ἐγό ὁ λογισμός καί ὁ διάνοια τε καί ὁ διάθεσις ὁ παρ´ αὐτός βοήθεια καί ὁ θεραπεία αἰτέω . Ταῦτ´ εἶπον , φημί ὁ ἀνήρ πρός ἐκεῖνος , οἴκαδε ἐπανήκω , καί ὁ νύξ προσάγω , τρέπω πρός ὕπνος συνήθης , ὁ ὁ μέγας σύνειμι μνήμη καί ὁ πρός αὐτός Ἱκεσία ὁ διάνοια . ἐπεί δέ ὁ νύξ πρός ὄρθρος εἶμι ὁ καιρός εἰς τε ὁ ἱερόν ναός καί ὁ θεῖος ὕμνος καλέω συνήθης , ἐξανίστημι ὁ στρωμνή , καί ὁ παιδίσκη ὕδωρ αἰτέω , ἐφίημι ὅς ὁ δεξιός τέως ἀπονίζω ὁ πρόσωπον · ὁ γάρ ἕτερος πάλαι πρός ταῦ εἰμί ἀργός , ὅς δήπου καί φθάνω ὁ λόγος φημί · ἐπεί μεταξύ νίπτω , καί ὁ λαιός ἅπτω , ὡς ἔθος , εὑρίσκω ὁ μέν πάθος ἐκεῖνος , ὁ καινός σύ , ὁριστός , θαῦμα ! ὁ χείρ δραπετεύω ἀθρόος , ὡς μηδ´ ἴχνος αὐτός παραμένω , ὁ δέ παλάμη ἀκωλύτως τε κινέω , καί εἰς πυγμή κατά φύσις συνάγω . οὗτος κατανοέω , φώς τε παρά ὁ παιδίσκη εὐθύς αἰτέω , καί ὁ ὁμόζυγος ἐμαυτοῦ καλέω , καί αὐτός τε καί ὁ σύνειμι1 ὑποδείκνυμι ὁ θαῦμα , θεός ἀνυμνέω μετέ ἔκπληξις εἰμί καί ὁ μέγας ἐκεῖνος θεράπων . τις ὁ ἑξής πρόσειμι μέν ὁ ἀνήρ τῆ ὁ ἅγιος καί αὖθις σορός , ὁ ὁ μέγας οὗτος εὐεργεσία εὐχαριστία ἀποδίδωμι μετά ὁ πρότερος σχῆμα καί ὁ χαρίεις ἦθος · ὁ δέ γε προρρηθείς μοναχός ἐνοράω καί αὖθις , καί αὖθις ὀνειδίζω ὡσαύτως εἄν , καί ὁ διάχυσις , ὡς οἴομαι , καί ὁ περιφρόνησις ἐγκαλέω . ὁ δδʹ ὑφαπλόω εὐθύς ὁ ἰάομαι χείρ , καί σιωπή ἀνακηρύσσω ὁ θαῦμα · ὅς καθοράω ὁ μοναχός καί ἐκπλήσσω καί κροτέω , καί φωνή ιαπουσειω θεός ποιέω δοξάζω , καί ὁ αὐτός Μέι Ι ὁ ὅς ἅγιος προσέχω εἰκών , ἐγώ μέν , λέγω , ἄνθρωπος ὁ Θεός , μετέ ἀμφίβολος τις ὁ λογισμός εἰς δεῦρο προσεδρεύω ὁ σός θεῖον τάφος , καί διά ταῦ ἄρα καί ὁ αἴτησις , ὡς ἔοικα , καί ὁ θεραπεία ἀποτυγχάνω , ἤδη καί πρός ὁ οἰκεῖος ὑποστρέφω διανοέομαι · ἀλλά νῦν οὐ ἀπέχω σύ καί ὁ σός χάρισμα · οὖον μά ὁ ὑπέρ ἀρετή εἰς κάματος καί ὁ μέγας οὗτος θαῦμα · ἀλ ἐνταῦθα δή καί παραμένω καί προσδιατρίβω , ἠώς εἄν καί αὐτός διά σύ καί ὁ σός δηλαδή μεσιτεία παρά Θεός ὁ αὐτός ἐπιτυγχάνω . καί οὐ ἁμαρτάνω γε ὁ σκοπός , καλῶς οὕτως καί κρίνω καί δήω · ἀλλά καί τυγχάνω μάλα ταχέως , καί ὁ θεραπεία κομίζω ὡς ποθέω , σπουδή πρός ὁ οἰκεῖος ἐπάνειμι . καί δῆλος ἐκεῖθεν · ἐς ἐκεῖνος καί γάρ , φημί , ὁ πρότερος ἰάομαι ἐκεῖνος ὁ χείρ , καθ´ ἕκαστος ὁ