cogPG.PG151 607
ὥσπερ ἡ οἰκοδόμησις τῶν οἰκοδομητῶν . Ὁ δὲ Θεός ἐστι πάντη ἀπαθής , καὶ ἀμετάβλητος . Παρ´ οὖ γὰρ , φησὶν , οὐκ ἔστι παραλλαγὴ ἢ τροπῆς ἀποσκίασμα . Οὐδὲν ἄρα ἔχει ἐκ τῆς παθητικῆς δυνάμεως . ζʹ . Ἔτι ὁρῶμέν τι ἐξιὸν ἐκ τοῦ δυνάμει εἰς τὸ ἐνεργείᾳ · καὶ ἐπεὶ τὸ δυνάμει ὃν οὔπω ἐστὶ , διὸ οὐδὲ ἐνεργεῖν δύναται , ἀνάγκην εἶναί τι ἄλλο πρότερον , δι´ οὖ εἰς τὸ ἐνεργείᾳ προαχθήσεται . Εἰ τοίνυν καὶ τοῦτο ἔξεισιν ἐκ τοῦ δυνάμει εἰς τὸ ἐνεργείᾳ , ἀνάγκη καὶ τούτου τι ἕτερον προῦποτιθέναι , προάγον αὐτὸ ἐκ τοῦ δυνάμει εἰς τὸ ἐνεργείᾳ . Καὶ ἐπεὶ ἐπ´ ἄπειρον προῖέναι οὐ δύναται , ἀνάγκη ἀπαντᾶν εἰς τὸ ἐνεργείᾳ μόνον , καὶ τοῦτο φαμὲν τὸν Θεόν . Οὐκ ἄρα , καὶ τὰ λοιπά.ηʹ . Ἔτι ἡ τοιαύτη δύναμίς ἐστί τι ἁτελές . Εἰ γὰρ ἕξει , εἴδει τελειοῦται . Οὐδὲν δὲ ἀτελές ἐν τῷ Θεῷ . Οὐδ´ ἄρα δύναμις τοιαύτη , Κᾶν λέγῃ τις τὴν τοιαύτην δύναμιν μηδέποτε εἶναι ἄνευ ἕξεως ἢ εἴδους , οὐδ´ οὕτως συμπεραίνει . Πᾶν γὰρ ὄ ἑτέρῳ τέλειόν ἐστι , καθ´ αὐτὸ θεωρούμενόν ἐστιν ἀτελές . , θʹ . Ἔτι ὁρῶμέν τι δυνάμει , καὶ ἐνεργείᾳ , ὥσπερ τὰ φυσικὰ , καὶ ἄλλο δυνάμει μόνον , ὥσπερ τὴν πρώτην ὕλην . Δεῖ ἄρα εἶναί τι καὶ ἐνεργείᾳ μόνον , ἄνευ τοῦ δυνάμει . Καὶ τοῦτο φαμὲν εἶναι τὸν Θεόν . Οὐκ ἄρα ἐστὶν ἐν τῷ Θεῷ δύναμις παθητική . ἐ . Ἔτι , εἰ ἔστι τις ἐν τῶ Θεῷ τοιαύτη δύναμις , ἔσται ὡς ἔχον πρὸς ἐχόμενον τὸ ἐνεργεία . Κατὰ ταύτην γάρ ἐστί τι δεκτικόν τινος . Τοῦτο δὲ ἀποτρέπει σαφῶς ὁ Βοήτιος ἐν τῇ παραμυθία . Εἰπὼν γὰρ πλήρη εἶναι τὸν Θεὸν τοῦ ἄκρου ἀγαθοῦ , ἐπάγει ἀπὸ τοῦ τῆς φιλοσοφίας προσώπου · « Ἀλλὰ γὰρ δέομαί σου , ὅπως ὁσίως καὶ πανάγνως τοῦτο δοκιμάζῃς , τὸ τοῦ ἄκρου ἀγαθοῦ τὸν ἄκρον ἀγαθὸν εἶναι πληρέστατον , ὡς ἂν μὴ τὸν τῶν ὄντων πατέρα πάντων ἐκεῖνο τὸ ἀγαθὸν οὖ πλήρης εἶναι μαρτυρεῖται , ἢ ἔξωθεν λαμβάνειν φρονεῖν τολμήσειας , ἢ φυσικῶς μὲν ἔχειν , διάφορα δ´ εἶνοι τὴν ὕπαρξιν , ὡς ἂν ἔχοντος τοῦ Θεοῦ , καὶ ἐχομένης μακαριότητος . Εἰ μὲν γὰρ ἔξωθεν εἰληφέναι ὑπολαμβάνεις , κρεῖττον τοῦ εἰληφότος τὸ δεδωκὸς οἴεσθαι δύνασαι . Ἀλλ´ ὑπερέχειν τοῦτον ἁπάντων ἀξίως ὁμολογοῦμεν . Εἰ δὲ τῇ φύσει μὲν ἔστιν , ἐν Κτῷ πράγματι δὲ διάφορα , ἐπειδὰν περὶ τοῦ τῶν ὄντων ἄρχοντος διαλεγόμεθα , ὁ δυνάμενος πλασάτω , τίς τὰ διάφορα ταῦτα συνῆψεν . » Οὐκ ἄρα ἐστί πως ἐν τῷ Θεῷ τοιαύτη δύναμις , ιαʹ . Ἔτι εἰ καὶ ἡ τοιαύτη δύναμις μὴ ἔχει ἐν ἐνίοις πρὸς ἄλλο εἰδος , ὥσπερ ἡ τῶν οὐρανίων σωμάτων , ἔχει μέντοι πρὸς τὸ μὴ ὄν . Καὶ γὰρ ἕκαστον ἐκ τοῦ μὴ ὄντος ταύτην ἐφέλκεται οἱονεί τι λείψανον τῆς ποτὲ μὴ ὀντότητος . Διὸ καὶ κατ´ αὐτὴν μηδέν ἐστιν ἕκαστον , εἴτε ἐαθείη τι ἐφ´ ἑαυτοῦ
Lemmas: ὥσπερ ὁ οἰκοδόμησις ὁ οἰκοδομητός . ὁ δέ Θεός εἰμί πάντῃ ἀπαθής , καί ἀμετάβλητος . Παρ´ οὖον γάρ , φημί , οὐ εἰμί παραλλαγή ἢ τροπή ἀποσκίασμα . οὐδείς ἄρα ἔχω ἐκ ὁ παθητικός δύναμις . γῆ . ἔτι ὁράω τίς ἐξέρχομαι ἐκ ὁ δύναμις εἰς ὁ ἐνέργεια · καί ἐπεί ὁ δύναμις ὅς οὔπω εἰμί , διό οὐδέ ἐνεργέω δύναμαι , ἀνάγκη εἰμί τίς ἄλλος πρότερος , δις οὖον εἰς ὁ ἐνέργεια προάγω . εἰμί τοίνυν καί οὗτος ἔξειμι ἐκ ὁ δύναμις εἰς ὁ ἐνέργεια , ἀνάγκη καί οὗτος τίς ἕτερος προϋποτίθημι , προάγω αὐτός ἐκ ὁ δύναμις εἰς ὁ ἐνέργεια . καί ἐπεί ἐπι ἤπειρος προΐημι οὖον δύναμαι , ἀνάγκη ἀπαντάω εἰς ὁ ἐνέργεια μόνος , καί οὗτος φημί ὁ Θεός . οὐ ἄρα , καί ὁ λοιπά.ηʹ . ἔτι ὁ τοιοῦτος δύναμις εἰμί τίς ἀτελής . εἰμί γάρ ἔχω , εἶδος τελειόω . οὐδείς δέ ἀτελής ἐν ὁ Θεός . Οὐδ ἄρα δύναμις τοιοῦτος , κἄν λέγω τις ὁ τοιοῦτος δύναμις μηδέποτε εἰμί ἄνευ ἕξις ἢ εἶδος , οὐδός οὕτως συμπεραίνω . Πᾶν γάρ ὅς ἕτερος τέλειος εἰμί , καθ´ αὐτός θεωρέω εἰμί ἀτελής . , ὁ . ἔτι ὁράω τίς δύναμις , καί ἐνέργεια , ὥσπερ ὁ φυσικός , καί ἄλλος δύναμις μόνος , ὥσπερ ὁ πρῶτος ὕλη . Δεύς ἄρα εἰμί τίς καί ἐνέργεια μόνος , ἄνευ ὁ δύναμις . καί οὗτος φημί εἰμί ὁ Θεός . οὐ ἄρα εἰμί ἐν ὁ Θεός δύναμις παθητικός . εἰ . ἔτι , εἰμί εἰμί τις ἐν ὁ Θεός τοιοῦτος δύναμις , εἰμί ὡς ἔχω πρός ἔχω ὁ ἐνέργεια . κατά οὗτος γάρ εἰμί τίς δεκτικός τις . οὗτος δέ ἀποτρέπω σαφῶς ὁ Βοητίος ἐν ὁ παραμυθία . εἶπον γάρ πλήρης εἰμί ὁ θεός ὁ ἄκρος ἀγαθός , ἐπάγω ἀπό ὁ ὁ φιλοσοφία πρόσωπον · « ἀλλά γάρ δέω2 σύ , ὅπως ὅσιος καί πανάγνως οὗτος δοκιμάζω , ὁ ὁ ἄκρος ἀγαθός ὁ ἄκρος ἀγαθός εἰμί πλήρης , ὡς εἄν μή ὁ ὁ εἰμί πατήρ πᾶς ἐκεῖνος ὁ ἀγαθός οὖον πλήρης εἰμί μαρτυρέω , ἢ ἔξωθεν λαμβάνω φρονέω τολμάω , ἢ φυσικός μέν ἔχω , διάφορος δδʹ εἵνω ὁ ὕπαρξις , ὡς εἄν ἔχω ὁ Θεός , καί ἔχω μακαριότης . εἰμί μέν γάρ ἔξωθεν λαμβάνω ὑπολαμβάνω , ἀγαθός ὁ λαμβάνω ὁ δίδωμι οἴομαι δύναμαι . Ἀλ ὑπερέχω οὗτος ἅπας ἀξίως ὁμολογέω . εἰμί δέ ὁ φύσις μέν εἰμί , ἐν κτείνω πρᾶγμα δέ διάφορος , ἐπειδάν περί ὁ ὁ εἰμί ἄρχω διαλέγω , ὁ δύναμαι πλάσσω , τίς ὁ διάφορος οὗτος συνάπτω . » οὐ ἄρα εἰμί πως ἐν ὁ Θεός τοιοῦτος δύναμις , ἰά . ἔτι εἰμί καί ὁ τοιοῦτος δύναμις μή ἔχω ἐν ἔνιοι πρός ἄλλος εἶδος , ὥσπερ ὁ ὁ οὐράνιος σῶμα , ἔχω μέντοι πρός ὁ μή εἰμί . καί γάρ ἕκαστος ἐκ ὁ μή εἰμί οὗτος ἐφέλκω οἱονεί τίς λείψανον ὁ ποτέ μή ὀντότης . Διὸ καί κατ´ αὐτός μηδείς εἰμί ἕκαστος , εἴτε ἐάω τίς ἐφίημι ἑαυτοῦ