cogPG.PG151 568
μετὰ τῆς ἀληθείας ἐξήλεγξεν ; Ἐκεῖνοι μὲν γὰρ , κᾶσαν ἄλλην ἱερὰν εὐχήν τε καὶ δέησιν , καὶ ψαλμῳδίαν ἀπαγορεύοντες θείαν , ᾗπερ ἔφην , μόνῃ τῇ σπουδαίᾳ προσανέχουσιν , ὥς φασι , προσευχῇ · οἱ δ´ ἡμέτεροι καὶ Θεοῦ οὗτοι προσεύχονται μὲν νοερῶς καὶ καθ´ ἑαντοὺς ἀεὶ δήποτε , καὶ τοῦτ´ ἔστιν αὐτοῖς φημι προὔργου μάλιστα τὸ ἀδιαλείπτως κροσεύχεσθαι , καθὰ δὴ καὶ φθάσας ὁ σοφὸς Παῦλος μετὰ Χριστοῦ τοὺς τὰ ἐκείνου πολιτευομένους τε καὶ σπουδάζοντας τούτους ἐδίδαξε . Συνεύχονται δὲ κατὰ πάντα καὶ ἀλλήλοις καὶ τῇ Ἐκκλησίᾳ Χριστοῦ , νῦν μὲν , Ὡς γλυκέα τῴ λάρυγγί μου τὰ λόγιά σου , ὑπὸρ μέλι τῷ στόματί μου , λέγοντες · καὶ , Τὸ στόμα μου λαλήσει σοφίαν καὶ ἡμελέτη τῆς καρδίσς μου σύνεσιν , καὶ ἀνοίξω ἀν κοραβολαῖς τὸ στόμα μου , φθέγξομαι προὄᾶήματα ἀπαρχῆς · νῦν ὃ αὖθις , Εὐ λόγει , ἡ ὑυχή ] μου , τὸν Κύριον , καὶ πάντα τὰ ἐντός μου , τὸ ὧνομα τὸ ἄγιον αὐτοῦ · καὶ , Ἐξηρεύξατο ἡ καρδία μου λόγον ἀγαθὸν , λέγω ἐγὼ τὰ ἔργα μου τῷ βασιλεῖ , καὶ , Αἴνεσιν Κυρίου λαλήσει τὸ στόμα μου , καὶ , Εὐλογείτω αᾶσα σὰρξ τὸ ὄνομα τὸ ἄγιον αὐτοῦ , καὶ ὅσα ἑξῆς τοῦ θαυμαστοῦ φημι τούτου προφήτου . Ὃν δὴ καὶ περιφέρουσιν ἐν τῇ γλώττῃ μάλιστα νύκτωρ καὶ μεθ´ ἡμέραν , καὶ τρυφήν τινα θείαν , καὶ ἀμβροσίαν καὶ νέκταρ ἱερὸν τὰ τούτου ποιοῦνται , νύκτας ὅλας ἐν τούτοις ἄγρυπνοι διαγιγνόμενοι συνεχῶς , καὶ μυστηρίοις ἱεροῖς καὶ ἀποστόλων καὶ μαρτύρων ὁμοῦ καὶ Πατέρων ἐμπανηγυρίζοντες μνήμαις , κροτοῦντές τε τὰ τῶν ἱερῶν ἐπ´ αὐτοῖς μελῳδῶν τε καὶ μουσικῶν τουτωνὶ , καὶ τίνας ἀνθρωπίνας ἑορτάς τε καὶ πανηγύρεις τῇ σπουδῇ καὶ συνδρομῇ καὶ ταῖς πνευματικαῖς οὐκ ἀποκρόπτοντες χάρισι ; καὶ Μασαλιανοὶ μὲν οἱ σοὶ καὶ Εὐχῖται , φιλόσοφε , οὕτως ἀφιλοσόφως καὶ τοῦτ´ αὐτὸ φαύλως τε καὶ μοχθηρῶς πρὸς τὴν μελέτην τῶν θείων Γραφῶν καὶ τῶν ἄλλων ἱερῶν πάντων ἴσχουσι λόγων , ὡς μὴ μόνον ἄχρηστόν τινα καὶ κενὴν , ἀλλὰ καὶ πονηρὰν ἀποκαλεῖν τὴν περὶ ταῦτα σπουδὴν καὶ μελέτην τὰ τοῦ πονηροῦ πλάσματα . Τοῖς ἄʹ ἡμετέροις τουτοισὶ σοφοῖς τε καὶ φελοσόφοις οἱονεί τις ψυχὴ καὶ ζωτικὴ δύναμις ἡ τούτων ἀνάγνωσις καὶ μελέτη διὰ βίου καθέστηκεν , ὡς Ἡγάπησα τὸν νόμον σου , Κύριε · ὅλην τὴν ἡμέραν μελέτη μού ἑστι , μετὰ τοῦ Δαβὶδ λέγουσι , καὶ , Αύχνος τοῖς ποσί μου ὁ νόμος σου , καὶ φῶς ταῖς τρίβοις μου , καὶ , Πεπυρωμένον τὸ λόγιόν σου σρόδρα , καὶ ὁ δοῦλός σου ἠγάπησεν αὐτό · καὶ μετὰ τοῦ σοφοῦ Σολομῶντος αὖθις · Σεόμα δικαίου ἀποστάζει σοφίαν , καὶ , Σοφία Κυρίου φωτιεῖ κρόσωπον συνετοῦ , καὶ τὰ παραπλήσια τούτοις . Οἷς δὴ καὶ οἱ τῆς Νέας ἐπόμενοι θεολόγοι , καὶ τῆς πράξεως ἅμα καὶ θεωρίας τουτοισὶ τοῖς ἡμετέροις διδάσκαλοι , ὁ μὲν , Ἡᾶύνθη μοι , φησὶ , τὰ τοῦ Θεοῦ λόγια ὡς κηρία μέλιτος , καὶ τὴν σύνεσιν ἐπεκαλεσάμην , καὶ τῇ σοσία ἔδωκα φωνήν μου · ὁ δ´ αὗ πρὸς τοῦτον αὐτὸν ἐπιστέλλων , Μεγίστη , φησὶίν , ὁδὸς πρὸς τὴν τοῦ καθήκοντος εὕρεσιν ἡ μελέτη τῶν θεοπνεύστων Γραφῶν . Ἐν ταύταις γὰρ καὶ αἱ τῶν πράξεων ὑποθῆκαι εὑρίσκονται , καὶ οἱ βίοι τῶν μακαρίων ἁνδρῶν ἀνάγραπτοι παραδιδόμενοι , οἷον εἰκόνες τινὲς ἔμψυχοι τῆς κατὰ Θεὸν πολιτείας τῷ μιμητῇ τῶν ἀγαθῶν ἔργων πρόκεινται . Καὶ τοίνυν περὶ ὅπερ ἂν ἕκαστος ἐνδεῶς ἔχοντος ἑαυτοῦ αἰσθάνηται ἐκείνῳ προσδιατρίβων ὁ νοῦς , οἷον ἀπὰ τινος κοινοῦ ἰατρείου τὸ πρόσφορον εὐρίσκει τῷ ἀῤῥωστήματι φάρμακον . Καὶ τοῖς μὲν Εὐχίταις τοῖς σοῖς , οἷα δὴ καὶ Ἐριννύς τις , καὶ κακὸς οἰωνὸς τὰ τῶν χειρῶν ἔργα λελόγισται , μηδὲ τοῦ Ἀποστόλου διακαύειν ἐθέλουσι , Θεσσαλονικεῦσι καὶ πᾶσιν ὁμοῦ τοῖς πιστοῖς δι´ ἐκείνων νομοθετοῦντος τὸ , Τὸν ἀργὸν μηδὲ βρωμάτων μὴδ´ ἑστιάσεως ἄπτεσθαι , καὶ ὅτι Ταῖς χρείαις μου καὶ τοῖς οὐσι αετ´ ἐμοῦ , φησὶ , διηκόνησων αἰ χεῖρες αὖται , καὶ , Πάντα ὑκέδειξα ὑμῖν , ὅτι οὓτω κοκιῶντας ἀν τιλαμβάνσσθαι δεῖ τῶν ἀσθενῶν . Πασίλειος δ´ αὖθις , ὁ τῆς ἀσκήσεώς τε καὶ ἡσυχίας μέγας διὸάσκαλος , Τί μακαριώτερον , φησὶ , τοῦ τὴν ἀγγέλων χορείαν ἐν γῇ μιμεῖσθαι , εὐθὺς μὲν . ἀρχομένης ἡμέρας εἰς εὐχὰς ὁρμῶντα , καὶ ὕμνοις καὶ ψδαῖς γεραίροντα τὸν ποιητὴν , εἶτα ἡλίου καθαρῶς λάμψαντος ἐπ´ ἔργα τρεπόμενον , πανταχοῦ αὐτῷ τῆς εὐχῆς συμπαρούσης , καὶ τυῖς ὕμνοις ὥσκερ ἅλατι παραρτύειν τὰς ἐργαοίας ; Τὸ γὰρ Ιλαρὸν καὶ ἄλυπον τῆς ψυχῆς κατάστημα αἱ πῶν ὕμνων παρηγορίαι χαρίζονται . ΟΙς δὴ καθαπερεί τινι στάθμῃ καὶ κανόνι τῆς φιλοσοφίας ἐκείνης οἱ καλοὶ σπουδασταὶ χρώμενοι , καὶ τιμῶσι τὴν αὐτουργίαν ἐν τῷ τῆς χρείας καλοῦντι , καὶ συζευγνύουσι ταύτῃ τοὺς ἱεροὺς ὕμνους τε καὶ τὴν προσευχὴν , ὡς καὶ αὐτοὶ δήπου πείρᾳ μαθόντες ἔχομεν παρ´ ἐκείνοις ὄντες πάλαι τοῖς μακαρίοις , καὶ τῆς ἀδιαλείπτου κατὰ νοῦν ἔχονται προσευχῆς ἴσα δὴ καὶ αὐτῆς τῆς πνοῆς κατά γε τὰ προΓῤηθέντα , ὡς μηδ´ ἑσθιόντων , μηδὲ κοιμωμένων ἀφίστασθαι τούτων , ἀλλὰ τοὺς μὲν διὰ τὴν τῆς φύσεως ἀνάγκην καθεύδειν , τὴν δὲ καρδίαν ἀποστολικῶς γρηγορεῖν διὰ τὴν συνοῦσαν ὑπερφυἄ καὶ ἀκάματον τοῦ Πνεύματος χάριν . Διὰ τοῦτο καὶ τοὺς μὲν ἀγάπη χαρακτηρίζει , καὶ χαρὰ , καὶ εἰρήνη , καὶ πραότης ὁμοῦ καὶ ἐγκράτεια , καὶ ἀπλῶς οἱ τοῦ Πνεύματος πάντες καρποὶ , δαψιλῶς ἐν αὐτοῖς βρύοντες · τῶν δὲ τῦφος , καὶ ὑπεροψία , καὶ ἀκρασία γαστρὸς , καὶ ὀφθαλμῶν πλάνη , καὶ ὑπόκρισις , καὶ ὀργὴ , καὶ θυμὸς , καὶ ἀταξία , καὶ προπέτεια γλώττης , καὶ ὕβρις , καὶ γέλωτες ἄσεμνοι , καὶ ὅσα τῆς τοῦ ἀντιθέτου πνεύματος ἐνεργείας γνωρίσματα πέφυκε . Ποία γοῦν κοινωνία φωτὶ πρὸς σκότος , ἢ τίς συμφώνησις Χριστῷ πρὸς Βελίαρ ; φησίν ὁ κοινὸς τῆς Ἐκκλησίας διδάσκαλος . Ὡς ῥᾷον ἂν ὁ πίθηκος ἄνθρωπος εἴη διὰ τὸ μιμεῖσθαί πως τὸν ἄνθρωπον , ἢ πάρδαλις ἡ γαλῆ διὰ τὸ τοῦ σχήματος ἀμυδρὸν , εἶπεν ἄν τις ἀπήχημα καὶ τὰ εἴδωλα τῶν ἀλμάτων , ἢ τοὺς Εὐχίτας ἐκείνους , οὕς φησι Γρηγορᾶς ἡσυχίας τινὸς ἐργάτας εἶναι καὶ προσευχῆς . Εἰεν . Ἀλλ´ ἐπειδὴ κάκεῖνα τοῖς θεοφόροις τούτοις Γρηγορᾶς ἀθέσμως προσεγκαλεῖν οἴεται δεῖν , οὐδεμίαν
Lemmas: μετά ὁ ἀλήθεια ἐξελέγχω ; ἐκεῖνος μέν γάρ , κάσα ἄλλος ἱερά εὐχή τε καί δέησις , καί ψαλμῳδία ἀπαγορεύω θεῖος , ὅσπερ φημί , μόνος ὁ σπουδαῖος προσανέχω , ὅς φημί , προσευχή · ὁ δδʹ ἡμέτερος καί Θεός οὗτος προσεύχομαι μέν νοερός καί καθ´ ἑαντοὺς ἀεί δήποτε , καί τοῦτος εἰμί αὐτός φημί προὔργου μάλιστα ὁ ἀδιαλείπτως κροσευχω , καθά δή καί φθάνω ὁ σοφός Παῦλος μετά Χριστός ὁ ὁ ἐκεῖνος πολιτεύω τε καί σπουδάζω οὗτος διδάσκω . συνεύχομαι δέ κατά πᾶς καί ἀλλήλων καί ὁ ἐκκλησία Χριστός , νῦν μέν , ὡς γλυκύς ὁ λάρυγξ ἐγώ ὁ λόγιον σύ , ὑπὸρ μέλι ὁ στόμα ἐγώ , λέγω · καί , ὁ στόμα ἐγώ λαλέω σοφία καί ἡμελέτη ὁ καρδίσς ἐγώ σύνεσις , καί ἀνοίγω εἰς κοραβολαῖς ὁ στόμα ἐγώ , φθέγγομαι προοαημα ἀπαρχῆς · νῦν ὅς αὖθις , εὕω λογεύς , ὁ ὑυχή ] ἐγώ , ὁ κύριος , καί πᾶς ὁ ἐντός ἐγώ , ὁ ὄνομα ὁ ἀγάω αὐτός · καί , ξηρεύγω ὁ καρδία ἐγώ λόγος ἀγαθός , λέγω ἐγώ ὁ ἔργον ἐγώ ὁ βασιλεύς , καί , αἴνεσις κύριος λαλέω ὁ στόμα ἐγώ , καί , εὐλογέω ἀάω σάρξ ὁ ὄνομα ὁ ἀγάω αὐτός , καί ὅσος ἑξῆς ὁ θαυμαστός φημί οὗτος προφήτης . ὅς δή καί περιφέρω ἐν ὁ γλῶσσα μάλιστα νύκτωρ καί μεθ´ ἡμέρα , καί τρυφή τις θεῖος , καί ἀμβρόσιος καί νέκταρ ἱερόν ὁ οὗτος ποιέω , νύξ ὅλος ἐν οὗτος ἄγρυπνος διαγίγνομαι συνεχῶς , καί μυστήριον ἱερός καί ἀπόστολος καί μάρτυς ὁμοῦ καί Πατέρων ἐμπανηγυρίζω μνήμη , κροτέω τε ὁ ὁ ἱερός ἐπι αὐτός μελῳδέω τε καί μουσικός οὗτος , καί τίς ἀνθρώπινος ἑορτή τε καί πανήγυρις ὁ σπουδή καί συνδρομή καί ὁ πνευματικός οὐ αποκροπτω χάρις ; καί Μασαλιανός μέν ὁ σύ καί Εὐχίτης , φιλόσοφος , οὕτως ἀφιλόσοφος καί τοῦτος αὐτός φαῦλος τε καί μοχθηρός πρός ὁ μέλω ὁ θεῖον Γραφής καί ὁ ἄλλος ἱερός πᾶς ἴσχω λόγος , ὡς μή μόνος ἄχρηστος τις καί κενός , ἀλλά καί πονηρός ἀποκαλέω ὁ περί οὗτος σπουδή καί μέλω ὁ ὁ πονηρός πλάσμα . ὁ ἄι ἡμέτερος οὗτος σοφός τε καί φελοσοφος οἱονεί τις ψυχή καί ζωτικός δύναμις ὁ οὗτος ἀνάγνωσις καί μελέτη διά βίος καθίστημι , ὡς ἀγαπάω ὁ νόμος σύ , κύριος · ὅλος ὁ ἡμέρα μελέτη ἐγώ εἰμί , μετά ὁ Δαυίδ λέγω , καί , Αύχνος ὁ πούς ἐγώ ὁ νόμος σύ , καί φάος ὁ τρίβω ἐγώ , καί , πυρόω ὁ λόγιον σύ σροδραω , καί ὁ δοῦλος σύ ἀγαπάω αὐτός · καί μετά ὁ σοφός Σολομών αὖθις · Σεόμα Δίκαιος ἀποστάζω σοφία , καί , Σοφία κύριος φωτίζω κρόσωπον συνετός , καί ὁ παραπλήσιος οὗτος . οἷς δή καί ὁ ὁ Νέας επόμενος θεολόγος , καί ὁ πρᾶξις ἅμα καί θεωρία οὗτος ὁ ἡμέτερος διδάσκαλος , ὁ μέν , Ἡᾶύνθη ἐγώ , φημί , ὁ ὁ Θεός λόγιος ὡς κειρία μέλι , καί ὁ σύνεσις ἐπικαλέω , καί ὁ σόσιος δίδωμι φωνή ἐγώ · ὁ δδʹ αὗ πρός οὗτος αὐτός ἐπιστέλλω , Μεγίστη , φησὶίν , ὁδός πρός ὁ ὁ καθήκω εὕρεσις ὁ μελέτη ὁ θεόπνευστος Γραφής . ἐν οὗτος γάρ καί ὁ ὁ πρᾶξις ὑποθήκη εὑρίσκω , καί ὁ βίος ὁ μακάριος ἀνδρών ἀνάγραπτος παραδίδωμι , οἷος εἰκών τις ἔμψυχος ὁ κατά θεός πολιτεία ὁ μιμητής ὁ ἀγαθός ἔργον πρόκειμαι . καί τοίνυν περί ὅσπερ εἄν ἕκαστος ἐνδεής ἔχω ἑαυτοῦ αἰσθάνομαι ἐκεῖνος προσδιατρίβω ὁ νόος , οἷος ἄπα τις κοινός ἰατρεῖον ὁ πρόσφορος εὑρίσκω ὁ ἀῤῥωστήματι φάρμακον . καί ὁ μέν Εὐχίτης ὁ σός , οἷος δή καί Ἐρινύς τις , καί κακός οἰωνός ὁ ὁ χείρ ἔργον λογίζομαι , μηδέ ὁ ἀπόστολος διακαίω ἐθέλω , Θεσσαλονικεύς καί πᾶς ὁμοῦ ὁ πιστός δις ἐκεῖνος νομοθετέω ὁ , ὁ ἀργός1 μηδέ βρῶμα μήδη ἑστίασις ἅπτω , καί ὅτι ὁ χρεία ἐγώ καί ὁ οὐ αετ´ ἐγώ , φημί , διακονέω ὁ χείρ αὔτης , καί , Πάν ὑκέδειξα σύ , ὅτι οὕτως κοκιῶντας εἰς τιλαμβάνσσθαι δεῖ ὁ ἀσθενής . Πασίλειος δδʹ αὖθις , ὁ ὁ ἄσκησις τε καί ἡσυχία μέγας διὸάσκαλος , τις μακάριος , φημί , ὁ ὁ ἄγγελος χορεία ἐν γῆ μιμέομαι , εὐθύς μέν . ἄρχω ἡμέρα εἰς εὐχή ὁρμή , καί ὕμνος καί ψίς γεραίρω ὁ ποιητής , εἶτα ἥλιος καθαρός λάμπω ἐπι ἔργον τρέπω , πανταχοῦ αὐτός ὁ εὐχή συμπάρειμι , καί τυῖς ὕμνος ὥσκερ ἅλς παραρτύω ὁ εργαοια ; ὁ γάρ Ιλαρόν καί ἄλυπος ὁ Ψυχή κατάστημα ὁ ποῦ ὕμνος παρηγορία χαρίζομαι . οἶς δή καθαπερεί τις στάθμη καί κανών ὁ φιλοσοφία ἐκεῖνος ὁ καλός σπουδαστής χράω , καί τιμάω ὁ αὐτουργία ἐν ὁ ὁ χρεία καλέω , καί συζευγνύω οὗτος ὁ ἱερός ὕμνος τε καί ὁ προσευχή , ὡς καί αὐτός δήπου πείρω μανθάνω ἔχω παρ´ ἐκεῖνος εἰμί πάλαι ὁ μακάριος , καί ὁ ἀδιάλειπτος κατά νόος ἔχω προσευχή ἴσος δή καί αὐτός ὁ πνοή κατά γε ὁ προΓῤηθέντα , ὡς μηδ´ ἐσθίω , μηδέ κοιμάω ἀφίστημι οὗτος , ἀλλά ὁ μέν διά ὁ ὁ φύσις ἀνάγκη καθεύδω , ὁ δέ Καρδία ἀποστολικός γρηγορέω διά ὁ σύνειμι ὑπερφυής καί ἀκάματος ὁ πνεῦμα χάρις . Ζεύς οὗτος καί ὁ μέν ἀγάπη χαρακτηρίζω , καί χαρά , καί εἰρήνη , καί πραότης ὁμοῦ καί ἐγκράτεια , καί ἀπλόος ὁ ὁ πνεῦμα πᾶς καρπός , δαψιλής ἐν αὐτός βρύω · ὁ δέ τῦφος , καί ὑπεροψία , καί ἀκράτεια γαστήρ , καί ὀφθαλμός πλάνη , καί ὑπόκρισις , καί ὀργή , καί θυμός , καί ἀταξία , καί προπέτεια γλῶσσα , καί ὕβρις , καί γέλως άσεμνος , καί ὅσος ὁ ὁ ἀντίθετος πνεῦμα ἐνέργεια γνώρισμα φύω . Ποία γοῦν κοινωνία φάος πρός σκότος , ἢ τίς συμφώνησις Χριστός πρός Βελίαρ ; φημί ὁ κοινός ὁ ἐκκλησία διδάσκαλος . ὡς ῥᾳδίως εἄν ὁ πίθηκος ἄνθρωπος εἰμί διά ὁ μιμέομαι πως ὁ ἄνθρωπος , ἢ πάρδαλις ὁ γαλέη διά ὁ ὁ σχῆμα ἀμυδρός , εἶπον ἄν τις ἀπήχημα καί ὁ εἴδωλον ὁ ἅλμα , ἢ ὁ Εὐχίτης ἐκεῖνος , ὅς φημί Γρηγοράς ἡσυχία τις ἐργάτης εἰμί καί προσευχή . ἄγω . Ἀλ ἐπεί ἐκεῖνος ὁ θεοφορέω οὗτος Γρηγοράς ἄθεσμος προσεγκαλέω οἴομαι δήω , οὐδείς