cogPG.PG151 362
ταῦτα , τί ἀθλιώτερον τῆς πίστεως τῶν Χριστιανῶν ; Τρίτον ὅτι τὸ ἐν Θαβωρίῳ φῶς οὐκ ἔστι κτιστὸν καὶ ἄκτιστον , θνητὸν καὶ ἀθάνατον , πρόσκαιρον καὶ αἰώνιον . Ἀγνοεῖτε γὰρ . ὡς φαίνεται , τὸ διττὸν τῆς φύσεως τοῦ Χριστοῦ καὶ τὸ ἑνιαῖον τῆς ὑποστάσεως . Ἐν δὲ τῷ τετάρτῳ ὅτε ἐλέγετε ὁρᾶσθαι τὴν ἐνέργειαν τοῦ Θεοῦ ὡς φῶς , πάντες ἐγέλασαν . Ἐπεὶ οὐδὲ ἐνόησαν τί λέγετε , ἀλλ´ ἦν ἄγροικον τὸ πρᾶγμα καὶ ἀνόητον . Διὰ ταῦτα ὑβρίζεται , δέσποτα μου , ἡ ἀγιωσύνη σου ὡς αἱρετικὸς καὶ τὸ μοναστήριον ὅλον οὸ δι´ ἐμὲ , καὶ βόθρον ὃν ὠρύξατε ἐμοί , ἐνεσέσετε ὑμεῖς . Ταῦτα δὲ πάντα κατηγόρησε τῆς θείας συνόδου ψευδῶς . Οὔτε γὰρ εἶθεν αὐτὸς ποτὲ συνηγμένην αὐτὴν , οὔτε ἤκουσε τοιαῦτα ποτὲ παρ´ αὐτῆς , εἰ μήπου σύνοδον λέγει τοὺς ὁμόφρονας καὶ ὁμοδόξους αὐτῷ . Ἐκεῖνοι γὰρ ἴσως εἶπον ταῦτα , οἱ καὶ χαίροντες ἀεὶ ἐν τοῖς τοιούτοις , καὶ ταῦτα λέγοντες · ἡμεῖς δὲ τοὺς ἐν τῷ ἁγίῳ ὄρει κατοικοῦντας ὀρθοδόξους ἔχομεν καὶ τῶν ὁρθῶν δογμάτων προασπιστάς καὶ τῶν αἱρετικῶν διώκτας , καὶ ὥσπερ δὲ λέγει τὴν ὁμολογίαν ἔχειν ἐκείνην , οὐχ ὡς ἐκείνη διέξεισι , προὔθηκε ταῦτα . Ἀλλὰ καὶ ταῦτα κακῶς ἐκείνης ἀπέσπασε . ναγνωσθεῖσα γὰρ ἔπὶ τῆς ἱερᾶς συνόδου καὶ ὀρθόδοξος εὐρέθη καὶ μηδὲν ἄξιον κατηγορίας ἔχουσα . Ἃ γὰρ κατηγορεῖ ταύτης , ἔχουσιν ἐπὶ λέξεως οὔτω · Τοὺς τὴν τοῦ Θεοῦ μέθεξιν πράγματι καὶ ἀληθείᾳ γίνεσθαι δοξάζοντας ἐν Πνεύματι , δι´ ἣν προφῆται , καὶ Θεοῦ παῖδες , καὶ θεοὶ χρηματίζουσιν ἄνθρωποι καθώσπερ καὶ Θεὸς πράγματι καὶ ἀληθείᾳ γέγονεν ἄνθρωπος , στέργω καὶ ἀποδέχομαι . Τοὺς δὲ κατὰ σχέσιν καὶ μίμησιν , ἀναλογίαν τε μόνον τῆς ἐν τοῖς κτίσμασι θεωρουμένης σοφίας τὸν Θεὸν ὡς ἐν αἰνίγματι νοεῖσθαί τε καὶ φαντάζεσθαι λέγοντας , ἀναθεματίζω . Ἔτι τοὺς θείᾳ χάριτι καὶ διὰ τῆς τῶν ἐντολῶν ἐργασίας καθαίρεσθαι λέγοντας τὴν τοῦ ἀνθρώπου καρδίαν , καὶ οὕτω τὴν Θεοῦ ἐνοίκησιν κατ´ ἐνέργειαν ἐν ταύτη γίνεσθαι , καὶ ὡς φῶς τοῖς ἀξίοις ὁρᾶσθαι , ὃ δὴ φῶς ἡ βασιλεία οὐρανῶν . ἔλλαμψίς τε θεία καλεῖται , στέργω , καὶ ἀποδέχομαι . Τοὺς δὲ διαλοιδορουμένους καὶ κωμῳδοῦντας τούτους ὡς ἐνθουσιῶντας καὶ ὀμφαλοψύχους , καὶ καινοῦ φωτὸς λατρευτὰς ἀναθεματίζω . Ὃτι δεξάζω πράγματι καὶ ἀληθείᾳ γεγονέναι τὰς κατὰ καιρὸν ἐν τοῖς ἁγίοις γενομένας ὀπτασίας ἐν Πνεύματι · οἷον τὴν τοῦ Ἡσαΐου τὴν τοῦ Ἀββακοὺμ , καὶ τὴν τοῦ θεσπεσίου Παύλου ἐν τῇ ὁδῷ ἀληθινὴν ἔλλαμψιν , τοὺς δὲ κατὰ φαντασίαν ταύτας γεγονέναι λέγοντας ἀναθεματίζω . Ἔτι πιστεύω καὶ δοξάζω τὸ ἐν Θαβωρίῳ τῆς τοῦ Χριστοῦ μεταμορφώσεως φῶς ἄκτιστον εἶναι καὶ ἀλδιον , ἄναρχόν τε καὶ ἀτελειύτῃτον θεότητα , φυσικὴν ἀκτῖνα , οὐσιώδη καὶ θείαν ἐνέργειαν , ἔλλαμψίν τε καὶ λαμπρότητα καὶ κάλλος ἐράσμιον τῆς τοῦ Θεοῦ Λόγου θεότητος . Τοὺς δὲ λέγοντας αὐτὸ κτιστὸν καὶ ἄκτιστον , ὁρατὸν καὶ ἀόρατον , θνητὸν καὶ ἀθάνατον , ἔτι τε σύμβολον αἱαθητὸν . φάσμα τε καὶ ἵνδαλμα νοήσεων ἀδρανέστερον , ἀαθεματίζω . Περὶ τούτου οὖν τοῦ θείου φωτὸς ἐρωτηθεὶς ὁ Πρόχορος , πῶς τὸ αὐτὸ καὶ ἓν ὃν , κτιστὸν καὶ ἄκτιστον λέγει , Ἐπειδὴ καὶ ὁ Χριστὸς , εἷπεν , ἄκτιστός ἐστι καὶ κτιστός . Ὡσπερ γὰρ ἐκεῖ νος διπλοῦς ὑπάρχων , Θεὸς καὶ ἄνθρωπος δηλαδὴ , ὡς μὲν Θεὸς ἄκτιστός ἐστιν , ὡς δὲ ἄνθρωπος κτιστός · οὕτω καὶ τὸ φῶς ἐκεῖνο τὸ λάμψαν ἀπὸ τοῦ Χριστοῦ κτιστοῦ καὶ ἀκτίστου πεφυκότος κτιστὸν καὶ ἄκτιστον ἂν εἰη , Ἀλλ´ ὁ Χριστὸς , εἴρηκεν ἡ μετριότης ἡμῶν , σύνθετός ἐστιν ἐκ θεότητος καὶ ἀνθρωπότητος , καὶ διὰ τοῦτο σωζομένων τῶν ἑκατέρων ἰδιωμάτων , κτιστός ἐστι καὶ ἄκτιστος τὸ δὲ · φῶς ἐκεῖνο ἓν ὃν , καὶ τῆς τοῦ Χριστοῦ θεότητος , μᾶλλον δὲ τῆς τρισυποστάτοα θεότητος αἴγλη καὶ ἔλλαμψις καὶ οὐ τῆς σαρκὸς , οὐδὲ γὰρ ἡ σὰρξ αὐτὴ καθ´ ἑαυτὴν ἔχει φῶς , πῶς δυνατὺν τὸ ἓν καὶ ἄκτιστον εἶναι καὶ κειστόν ; Πρὸς ἅπερ ἀντιλέγων ἐκεῖνος , Ἀλλ´ ἐγὼ , φησί , φῶς αὐτὸν ναῶ τὸν Χριστὸν τὸν μονογ.νῆ Υiὸν τοῦ Θεοῦ μετὰ τοῦ καθ´ ἡμᾶς προσλήμματος , καὶ διὰ τοῦτὸ καὶ ἄκτιστον αὐτὸν λέγω καὶ κτιστόν . Ἡ δὲ μετοιότης ἡμῶν , Λοιπὸν , εἶπεν , ἐν τοῖς σοῖς συγγράμμασι τοῖς πρὸ ὀλίγου ἀναγινωσκομένοις , κτιστὸν μόνον κατασκευάζων εἶναι τὸ φῶς ἐκεῖνο , αὐτὸν τὸν Χοιστὸν τὸν μονογενῆ Υἱὸν τοῦ Θεοῦ , τὸν δι´ ἡμᾶς ἄνθρωπον χρηματίσαντα , ἔλεγες εἶναι κτιστὸν μόνον κατὰ τὰς σάς ὑπολήψεις , καὶ οὐ κτιστὸν καὶ ἄκτιτταν καὶ διατί λοιπὸν Ἄοειον μόνον ἐλαύνομεν τὰ αὐτὰ καὶ σοῦ βλασφημοῦντος ἐκείνῳ , μᾶλλον δέ καὶ πολλῷ χείρω καὶ ἀτοπώτερα ; οὐδὲ γὰρ ἔχεις ἀντιλέγειν ὅτι τοῦτο οὐκ εἶπας · αὐτὰ γὰρ τὰ συγγράμιματα φανερῶς δεικνύουσι τοῦτο . Ὁ δὲ πρὸς ταῦτα οὐδὲν ἀπεκρίνατο . Οὐδὲ γὰρ ἀκούειν ἤθελε τοῦ θείου Πατρὸς Ἰωάννου τοῦ Δαμασκηνοῦ , διαῤῥήδην λέγοντοέ , ὅτι ἔμπροσθεν τῶν μαθητῶν μεταμορφοῦται ὁ ἀνὶ ὡσαύτως δεδοξασμένος καὶ λάμπων ἀστραπῇ εότητος · ἀνάρχως μὲν γὰρ ἐκ τοῦ Πατρὸς γεννηθεὶς , τὴν φυσικὴν ἀκτῖνα ἄναρχον κέκτηται τῆς θεότητος · καὶ ἡ τῆς θεότητος δόξα καὶ δόξα τοῦ σώματος γίνεται · καὶ αὖθις · Καὶ ἕλλαμψε , φησὶν , ὁ ἥλιος · οὐχ ὅτι μὴ τοῦ ἡλίου λαμπρότερον , ἀμήχανον γὰρ ἐν τή κτίσει τὸ ἄκτιστον εἰκονίζεσθαι , ἀλλ´ ὅσσννς ἐχώρουν καθορᾷν οἱ βλέποντες · οὐδὲ τοῦ μεγάλου Ἀθανασύου λέγοντος , Οὐδεὶς ἀνθρώπων δύναται Θεοῦ οὐσίαν γυμνὴν ἰδεῖν οὐδαμοῦ . ὅθεν πρόδηλον δτι οὐ τὴν οὐσίαν τοῦ Θεοῦ ἔβλεπον οἱ ἅγιοι , ἀλλὰ τὴν δόξαν , ὡς καὶ περὶ τῶν ἀποστόλων γέγρ πται , ὅτι διαγρηγορήσαντες ὁ Πέτρος καὶ οἱ σὺν αὐτῷ , εἶδον τὴν δόξαν αὐτοῦ . Ἐπεὶ δέ πρὸς τοῖς ἄλλοις καὶ τοῦτο ἔλεγεν ἐν τῶ πρὸς τὸν ὁσιώτατον καθηγούμενον Πιττακίῳ αὐτοῦ περὶ τοῦ Θεσσαλονίκης , τοῦ ἱεροῦ δηλαδὴΓρηγορίοι , ὅτι δῆθεν οὐκ ἔγραψεν ἡ μετριότης ἡμῶν πρὸς τὸ ἄγιον ὅρος τὸν Ἄθω ἵνα ἑορτάζηται , οὐδὲ γὰρ οὖτη ἑορτάζει τοῦτον ἐνταῦθκ , διὸ καὶ οὐκ ἀφῆκε κριθῆναι τοῦτον συνοδικῶς μετὰ τῶν ἀποσταλέντων ἐκεῖθεν , τοῦ τε τιμιωτάτου ἰερομονάχου κὺρ Μαλαχ ου , καὶ τοῦ τιμιωτάτου μοναχοῦ κὺρ Ἰὼὔ , περ.ποιο » · μένη τὴν τῆς ἱερᾶς λαύρας τιμὴν , ἵνα μὴ ατιλωθή ὡς ἔξω τῶν κανόνων πράττουσα , ὅιὰ ταυτα δέυ ἔκρινεν ἡ μετριότης ἡμῶν εἰπεῖν τι περὶ τούτου , Εἴρηκον οὗν , ὅτι τὸν ἅγιον ἐκεῖνον ἐγ καὶ λεοφόρον
Lemmas: οὗτος , τίς ἄθλιος ὁ πίστις ὁ Χριστιανός ; Τρίτος ὅτι ὁ ἐν Θαβωρίῳ φάος οὐ εἰμί κτιστός καί ἄκτιστον , θνητός καί ἀθάνατος , πρόσκαιρος καί αἰώνιος . ἀγνοέω γάρ . ὡς φαίνω , ὁ δισσός ὁ φύσις ὁ Χριστός καί ὁ ἑνιαῖος ὁ ὑπόστασις . ἐν δέ ὁ τέταρτος ὅτε λέγω ὁράω ὁ ἐνέργεια ὁ Θεός ὡς φάος , πᾶς γελάω . ἐπεί οὐδέ νοέω τίς λέγω , ἀλ εἰμί ἄγροικος ὁ πρᾶγμα καί ἀνόητος . Ζεύς οὗτος ὑβρίζω , δεσπότης ἐγώ , ὁ ἁγιωσύνη σύ ὡς αἱρετικός καί ὁ μοναστήριον ὅλος ὅς δις ἐγώ , καί βόθρος ὅς ὀρύσσω ἐγώ , ἐνίημι σύ . οὗτος δέ πᾶς κατηγορέω ὁ θεῖος σύνοδος ψευδής . οὔτε γάρ ὅς αὐτός ποτέ σύνειμι αὐτός , οὔτε ἀκούω τοιοῦτος ποτέ παρ´ αὐτός , εἰμί μήπου σύνοδος λέγω ὁ ὁμόφρων καί ὁμόδοξος αὐτός . ἐκεῖνος γάρ ἴσως εἶπον οὗτος , ὁ καί χαίρω ἀεί ἐν ὁ τοιοῦτος , καί οὗτος λέγω · ἐγώ δέ ὁ ἐν ὁ ἅγιος ὄρος κατοικέω ὀρθόδοξος ἔχω καί ὁ ὀρθός δόγμα προασπιστής καί ὁ αἱρετικός διώκτης , καί ὥσπερ δέ λέγω ὁ ὁμολογία ἔχω ἐκεῖνος , οὐ ὡς ἐκεῖνος διέξειμι , προτίθημι οὗτος . ἀλλά καί οὗτος κακῶς ἐκεῖνος ἀποσπάω . νάσσω γάρ ἐπί ὁ ἱερός σύνοδος καί ὀρθόδοξος εὑρίσκω καί μηδείς ἄξιος κατηγορία ἔχω . ἁ γάρ κατηγορέω οὗτος , ἔχω ἐπί λέξις οὐτάω · ὁ ὁ ὁ Θεός μέθεξις πρᾶγμα καί ἀλήθεια γίγνομαι δοξάζω ἐν πνεῦμα , δις ὅς προφήτης , καί Θεός παῖς , καί θεός χρηματίζω ἄνθρωπος καθώσπερ καί θεός πρᾶγμα καί ἀλήθεια γίγνομαι ἄνθρωπος , στέργω καί ἀποδέχομαι . ὁ δέ κατά σχέσις καί μίμησις , ἀναλογία τε μόνος ὁ ἐν ὁ κτίσμα θεωρέω σοφία ὁ θεός ὡς ἐν αἴνιγμα νοέω τε καί φαντάζω λέγω , ἀναθεματίζω . ἔτι ὁ θεῖος χάρις καί διά ὁ ὁ ἐντολή ἐργασία καθαίρω λέγω ὁ ὁ ἄνθρωπος Καρδία , καί οὗτος ὁ Θεός ἐνοίκησις κατ´ ἐνέργεια ἐν οὗτος γίγνομαι , καί ὡς φάος ὁ ἄξιος ὁράω , ὅς δή φάος ὁ βασίλειος οὐρανός . ἔλλαμψις τε θεῖος καλέω , στέργω , καί ἀποδέχομαι . ὁ δέ διαλοιδορέομαι καί κωμῳδέω οὗτος ὡς ἐνθουσιάζω καί ὀμφαλόψυχος , καί καινός φάος λατρευτός ἀναθεματίζω . ὅτι δέχομαι πρᾶγμα καί ἀλήθεια γίγνομαι ὁ κατά καιρός ἐν ὁ ἅγιος γίγνομαι ὀπτασία ἐν πνεῦμα · οἷος ὁ ὁ Ἠσαΐας ὁ ὁ Ἀββακούμ , καί ὁ ὁ θεσπέσιος Παῦλος ἐν ὁ ὁδός ἀληθινός ἔλλαμψις , ὁ δέ κατά φαντασία οὗτος γίγνομαι λέγω ἀναθεματίζω . ἔτι πιστεύω καί δοξάζω ὁ ἐν Θαβωρίῳ ὁ ὁ Χριστός μεταμόρφωσις φάος ἄκτιστον εἰμί καί ἀλδιον , ἄναρχος τε καί ατελειυτεω θεότης , φυσικός ἀκτίς , οὐσιώδης καί θεῖος ἐνέργεια , ἔλλαμψις τε καί λαμπρότης καί κάλλος ἐράσμιος ὁ ὁ Θεός Λόγος θεότης . ὁ δέ λέγω αὐτός κτιστός καί ἄκτιστον , ὁρατός καί ἀόρατος , θνητός καί ἀθάνατος , ἔτι τε σύμβολον αἱαθητὸν . φάσμα τε καί ίνδαλμα νόησις ἀδρανής , ἀαθεματίζω . περι οὗτος οὖν ὁ θεῖον φάος ἐρωτάω ὁ Πρόχορος , πῶς ὁ αὐτός καί εἷς ὅς , κτιστός καί ἄκτιστον λέγω , ἐπεί καί ὁ Χριστός , ἕπω , ἄκτιστος εἰμί καί Κτιστὸς . ὡς γάρ ἐκεῖ Μύκονος διπλόος ὑπάρχω , θεός καί ἄνθρωπος δηλαδή , ὡς μέν θεός ἄκτιστος εἰμί , ὡς δέ ἄνθρωπος Κτιστὸς · οὗτος καί ὁ φάος ἐκεῖνος ὁ λάμπω ἀπό ὁ Χριστός κτιστός καί ἄκτιστος φύζω κτιστός καί ἄκτιστον εἄν ἐω , Ἀλ ὁ χριστός , εἴρω ὁ μετριότης ἐγώ , σύνθετος εἰμί ἐκ θεότης καί ἀνθρωπότης , καί διά οὗτος σώζω ὁ ἑκάτερος ἰδίωμα , Κτιστὸς εἰμί καί ἄκτιστος ὁ δέ · φάος ἐκεῖνος εἷς ὅς , καί ὁ ὁ Χριστός θεότης , μᾶλλον δέ ὁ τρισυπόστατος θεότης αἴγλη καί ἔλλαμψις καί οὖον ὁ σάρξ , οὐδέ γάρ ὁ σάρξ αὐτός καθ´ ἑαυτοῦ ἔχω φάος , πῶς δυνατὺν ὁ εἷς καί ἄκτιστον εἰμί καί κεῖμαι ; πρός ὅσπερ ἀντιλέγω ἐκεῖνος , Ἀλ ἐγώ , φημί , φάος αὐτός ναός ὁ Χριστός ὁ μονογ.νῆ Ὕς ὁ Θεός μετά ὁ καθ´ ἐγώ πρόσλημμα , καί διά οὗτος καί ἄκτιστον αὐτός λέγω καί κτιστός . ὁ δέ μετοιοτω ἐγώ , λοιπός , εἶπον , ἐν ὁ σός σύγγραμμα ὁ πρό ὀλίγος ἀναγιγνώσκω , κτιστός μόνος κατασκευάζω εἰμί ὁ φάος ἐκεῖνος , αὐτός ὁ χοοιδα ὁ μονογενής υἱός ὁ Θεός , ὁ δις ἐγώ ἄνθρωπος χρηματίζω , λέγω εἰμί κτιστός μόνος κατά ὁ σός ὑπόληψις , καί οὖον κτιστός καί ἄκτιτταν καί διατί λοιπός Ἄος μόνος ἐλαύνω ὁ αὐτός καί σύ βλασφημέω ἐκεῖνος , μᾶλλον δέ καί πολύς χείρων καί ἄτοπος ; οὐδέ γάρ ἔχω ἀντιλέγω ὅτι οὗτος οὐ εἶπον · αὐτός γάρ ὁ σύγγραμμα φανερῶς δείκνυμι οὗτος . ὁ δέ πρός οὗτος οὐδείς ἀποκρίνω . οὐδέ γάρ ἀκούω ἐθέλω ὁ θεῖον πατήρ Ἰωάννης ὁ Δαμασκηνός , διαρρήδην λέγω , ὅτι ἔμπροσθεν ὁ μαθητής μεταμορφόω ὁ ἰδμάν ὡσαύτως δοξάζω καί λάμπω ἀστραπή εοτητη · ἄναρχος μέν γάρ ἐκ ὁ πατήρ γεννάω , ὁ φυσικός ἀκτίς ἄναρχος κτάομαι ὁ θεότης · καί ὁ ὁ θεότης δόξα καί δόξα ὁ σῶμα γίγνομαι · καί αὖθις · καί ἐλλάμπω , φημί , ὁ ἥλιος · οὐ ὅτι μή ὁ ἥλιος λαμπρός , ἀμήχανος γάρ ἐν ὅς κτίζω ὁ ἄκτιστον εἰκονίζω , ἀλ ὅσσννς χωρέω καθοράω ὁ βλέπω · οὐδέ ὁ μέγας Ἀθανασύου λέγω , οὐδείς ἄνθρωπος δύναμαι Θεός οὐσία γυμνός ὁράω οὐδαμοῦ . ὅθεν πρόδηλος δ οὖον ὁ οὐσία ὁ Θεός βλέπω ὁ ἅγιος , ἀλλά ὁ δόξα , ὡς καί περί ὁ ἀπόστολος γέγρ πέτομαι , ὅτι διαγρηγορέω ὁ Πέτρος καί ὁ σύν αὐτός , εἶδον ὁ δόξα αὐτός . ἐπεί δέ πρός ὁ ἄλλος καί οὗτος λέγω ἐν ὁ πρός ὁ ὅσιος καθηγέομαι πιττάκιον αὐτός περί ὁ Θεσσαλονίκη , ὁ ἱερός δηλαδὴΓρηγορίοι , ὅτι δῆθεν οὐ γράφω ὁ μετριότης ἐγώ πρός ὁ ἀγάω ὅρος ὁ Ἄθως ἵνα ἑορτάζω , οὐδέ γάρ οὐτάω ἑορτάζω οὗτος ἐνταῦθκ , διό καί οὐ ἀφίημι κρίνω οὗτος συνοδικός μετά ὁ ἀποστέλλω ἐκεῖθεν , ὁ τε τίμιος Ιερομονάχου κῦρ Μαλάχ ου , καί ὁ τίμιος μοναχός κῦρ Ἰώ , περ.ποιο » · μένω ὁ ὁ ἱερός λαύρα τιμή , ἵνα μή ατιλωθή ὡς ἔξω ὁ κανών πράσσω , οἶος Ούτος δήω κρίνω ὁ μετριότης ἐγώ εἶπον τίς περί οὗτος , Εἴρηκον ἐν , ὅτι ὁ ἅγιος ἐκεῖνος ἐκ καί λεοφορος