cogPG.PG151 606
μὲν γὰρ τοῦ οὐ εἶναι δύναμιν ἑαυτῷ παθητικὴν δειχθήσεται ταυτὸν εἶναι τὴν οὐσίαν τοῦ Θεοῦ τῶ εἶναι αὐτοῦ · ἀπὸ δὲ τοῦ οὐ εἶναι ὕλην ἐν αὐτῷ , οὐ εἶναι τὴν ἐνέργειαν αὐτού ἤτοι τὴν ἐντελέχειαν , καὶ τὸ εἶδος , μέρος τῆς οὐσίας , καὶ οὕτω ταυτὸν εἶναι τὴν ἐνέργειαν του Θεοῦ τῇ οὐσίᾳ αὐτοῦ , ὅπερ νυν εἰς ζήτησιν πρόκειται . Κεφάλ . Γʹ . Ὅτι οὐκ ἔστι ἐν τῷ Θεῷ δύναμις παθητική . αʹ Ὅτι τοίνυν ἀδύνατον εἶναι ἐν τῷ Θεῷ δύναμιν παθητικὴν , ἐντεῦθεν δῆλον · πᾶν γκρ οὕ τῆ οὐσίᾳ μέμικται δύναμις , ᾗ τοῦτο αὐτὸ δύναται εἶναι , καὶ οὐ εἶναι . Τὸ γὰρ δυνατὸν εἶναι , καὶ οὐ εἶναι δυνατόν . Ὁ δὲ Θεὸς καθ´ αὐτὸν οὐ εἶναι , αἰώνιος γάρ . Οὐκ ἄρα ἐστὶν ἐν τῷ Θεῷ δύναμις πρὸς τὸ εἶναι . βʹ . Ἔτι καὶ πᾶν τὸ ποτὲ μὲν ὃν δυνάμει , ποτὲ δὲ ἐνεργείᾳ πρότερίν ἐστιν δυνάμει ἢ ἐνεργείᾳ . Ἀπλῶς μέντοι γε ἡ ἐνέργεια προτέρα ἐστὶ τῆς δυνάμεως · ἡ γὰρ δύναμις οὐκ αὐτεπάγγελτος πρόεισιν εἰς τὸ ἐνεργεῖν . Πρόεισι δὲ διά τινος ἐνεργείας . Πᾶν ἄρα τὸ δυνάμει ἔχει τι πρεσθύτερον ἑαυτοῦ . Ὁ δὲ Θεὸς οὐκ ἔχει τὸ πρεσβύτερον ἑαυτοῦ · ἔστι γὰρ τὸ πρῶτον θν , καὶ πρώτη πάντων αἰτία . Οὐκ ἔστι ἄρα δύναμις ἐν αὐτῷ παθητική . γʹ . Ἔτι τὸ καθ´ αὑτὸ ἀναγκαῖον οὐδενὶ τρόπῳ δυνατὸν εἶναι · τὸ γὰρ καθ´ αὐτὸ ἀναγκαῖον αἰτίαν οὐκ ἔχει . Πᾶν δὲ τὸ δυνατὸν εἶναι αἰτίαν ἔχει . Καὶ εἰ μὲν ἑαυτὸ αἰτίαν ἔχει , ἔστι ὅτι αὐτὸ ἑαυτοῦ αἰτία , ὅπερ ἀδύνατον · εἰ δὲ ἄλλο , οὐ καθ´ αὐτὸ ἀναγκαῖον . Ὁ δὲ Θεὸς καθ´ αὐτὸ ἀναγκαῖον · οὐκ ἄρα ἐστὶ δύναμις ἐν αὐτῷ τοιαύτη . δ’ . Ἔτι πᾶν τὸ ποιοῦν ποιεῖ ᾗ ἐνέργειά ἐστιν . ταν οὐκ ἔστι ὅλον ἐνέργεια , οὐχ ὅλῳ ἑαυτῷ ποιεῖ , ἀλλά τινι ἑαυτοῦ . Ὃ δὲ οὐ ὅλῳ ἑαυτῷ ποιεῖ οὐκ ἔστι πρῶτον ποιοῦν . Ποιεῖ γὰρ τινὸς μετουσίᾳ , καὶ οὐ τῇ ἑαυτοῦ οὐσίᾳ . Τὸ πρῶτον ἄρα ποιοῦν , ὅπερ ἐστὶν ὁ Θεὸς , οὐδεμίαν ἔχει δύναμιν παραμεμιγμένην ἑαυτῷ , καθ´ ἦν οὐδὲν ποιεῖ , ἀλλ´ ἔστι ὅλος ἐνέργεια καθαρά . εʹ . Ἐτι εἰ πᾶν τὸ ποιοῦν ποιεῖ καθ´ ὃ ἐνέργειά ἐστιν , ὁ δὲ Θεὸς οὐκ ἔστι ἐνέργεια καθαρὰ , ἀλλ´ ἐνέργεια παραμεμιγμένη δυνάμει , ὥσπερ [ ὅσπερ ] οὐχ ὅλῳ ἑαυτῷ ἐνεργεῖ , οὐδ´ ὅλον τι ποιήσει · ἀλλὰ δεήσεταί τινος ὑποκειμένης δυνάμεως παθητικῆς πρὸς τὸ ποιεῖν , ὥσπερ τὰ ἄλλα , ὅ ἐστι τοιαύτη ἐνέργεια ἐν ὑποκειμέναις δυνάμεσι · καὶ εἰ τοῦτο , οὐ δημιουργήσει . Τοῦτο γάρ ἐστι τὸ δημιουργεῖν , τὸ ἐκ μηδαμῆ μηδαμῶς ποιεῖν τι , ὅπερ ὅν τυγχάνει παρὰ τὰ τῆς ἁγίας Γραφῆς ἀξιώματα . Οὐκ ἄρα ἐστὶν ἡ δύναμις ἐν τῶ Θεῷ παθητικὴ καὸ´ ἡν πάσχει τι μόνον , καὶ οὐ ποιεῖ . ϛʹ . Ἔτι καθάπερ ἕκαστον ἐνεργεῖ ἧ ἐνέργειά ἐστιν , οὕτω καὶ πάσχει καθό [ καθ´ ὃ ] δυνάμει · ἡ γὰρ κίνησίς ἐστιν ἡ ἐνέργεια τοῦ δυνάμει , ἧ δυνάμει ,
Lemmas: μέν γάρ ὁ οὖον εἰμί δύναμις ἑαυτοῦ παθητικός δείκνυμι τατός εἰμί ὁ οὐσία ὁ Θεός ὁ εἰμί αὐτός · ἀπό δέ ὁ οὖον εἰμί ὕλη ἐν αὐτός , οὖον εἰμί ὁ ἐνέργεια αὐτός ἤτοι ὁ ἐντελέχεια , καί ὁ εἶδος , μέρος ὁ οὐσία , καί οὗτος τατός εἰμί ὁ ἐνέργεια ὁ Θεός ὁ οὐσία αὐτός , ὅσπερ νυν εἰς ζήτησις πρόκειμαι . Κεφάλ . γε . ὅτι2 οὐ εἰμί ἐν ὁ Θεός δύναμις παθητικός . ὅς ὅτι2 τοίνυν ἀδύνατος εἰμί ἐν ὁ Θεός δύναμις παθητικός , ἐντεῦθεν δῆλος · πᾶς γκρ ἕ τῆ οὐσία μίγνυμι δύναμις , ὅς οὗτος αὐτός δύναμαι εἰμί , καί οὖον εἰμί . ὁ γάρ δυνατός εἰμί , καί οὖον εἰμί δυνατός . ὁ δέ θεός καθ´ αὐτός οὖον εἰμί , αἰώνιος γάρ . οὐ ἄρα εἰμί ἐν ὁ Θεός δύναμις πρός ὁ εἰμί . βε . ἔτι καί πᾶς ὁ ποτέ μέν ὅς δύναμις , ποτέ δέ ἐνέργεια πρότερος εἰμί δύναμις ἢ ἐνέργεια . ἀπλόος μέντοι γε ὁ ἐνέργεια πρότερος εἰμί ὁ δύναμις · ὁ γάρ δύναμις οὐ αὐτεπάγγελτος πρόειμι εἰς ὁ ἐνεργέω . πρόειμι δέ διά τις ἐνέργεια . Πᾶν ἄρα ὁ δύναμις ἔχω τίς πρεσθυτερος ἑαυτοῦ . ὁ δέ θεός οὐ ἔχω ὁ πρέσβυς ἑαυτοῦ · εἰμί γάρ ὁ πρῶτος ΘΝ , καί πρῶτος πᾶς αἰτία . οὐ εἰμί ἄρα δύναμις ἐν αὐτός παθητικός . γε . ἔτι ὁ καθ´ ἑαυτοῦ ἀναγκαῖος οὐδείς τρόπος δυνατός εἰμί · ὁ γάρ καθ´ αὐτός ἀναγκαῖος αἴτιος οὐ ἔχω . Πᾶν δέ ὁ δυνατός εἰμί αἴτιος ἔχω . καί εἰμί μέν ἑαυτοῦ αἴτιος ἔχω , εἰμί ὅτι αὐτός ἑαυτοῦ αἰτία , ὅσπερ ἀδύνατος · εἰμί δέ ἄλλος , οὖον καθ´ αὐτός ἀναγκαῖος . ὁ δέ θεός καθ´ αὐτός ἀναγκαῖος · οὐ ἄρα εἰμί δύναμις ἐν αὐτός τοιοῦτος . δέ . ἔτι πᾶς ὁ ποιέω ποιέω ὅς ἐνέργεια εἰμί . ὅς οὐ εἰμί ὅλος ἐνέργεια , οὐ ὅλος ἑαυτοῦ ποιέω , ἀλλά τις ἑαυτοῦ . ὅς δέ οὖον ὅλος ἑαυτοῦ ποιέω οὐ εἰμί πρῶτος ποιέω . ποιός γάρ τις μετουσία , καί οὖον ὁ ἑαυτοῦ οὐσία . ὁ πρῶτος ἄρα ποιέω , ὅσπερ εἰμί ὁ θεός , οὐδείς ἔχω δύναμις παραμείγνυμι ἑαυτοῦ , καθ´ εἰμί οὐδείς ποιέω , ἀλ εἰμί ὅλος ἐνέργεια καθαρός . εἰ . ἔτι εἰμί πᾶς ὁ ποιέω ποιέω καθ´ ὅς ἐνέργεια εἰμί , ὁ δέ θεός οὐ εἰμί ἐνέργεια καθαρός , ἀλ ἐνέργεια παραμείγνυμι δύναμις , ὥσπερ [ ὅσπερ ] οὐ ὅλος ἑαυτοῦ ἐνεργέω , οὐδός ὅλος τίς ποιέω · ἀλλά δέω τις ὑπόκειμαι δύναμις παθητικός πρός ὁ ποιέω , ὥσπερ ὁ ἄλλος , ὅς εἰμί τοιοῦτος ἐνέργεια ἐν ὑπόκειμαι δύναμις · καί εἰμί οὗτος , οὖον δημιουργέω . οὗτος γάρ εἰμί ὁ δημιουργέω , ὁ ἐκ μηδαμῆ μηδαμῶς ποιέω τίς , ὅσπερ ὅς τυγχάνω παρά ὁ ὁ ἅγιος γραφή ἀξίωμα . οὐ ἄρα εἰμί ὁ δύναμις ἐν ὁ Θεός παθητικός καό ἐάν πάσχω τίς μόνος , καί οὖον ποιέω . ϛυʹ . ἔτι καθάπερ ἕκαστος ἐνεργέω ἧ ἐνέργεια εἰμί , οὗτος καί πάσχω καθό [ καθ´ ὅς ] δύναμις · ὁ γάρ κίνησις εἰμί ὁ ἐνέργεια ὁ δύναμις , ἧ δύναμις ,