cogPG.PG151 592
ὢ τοῦ θαύματος ! κατ´ κστασιν τελεωτάτην τῆς φύσεως , ὕπνῳ βαρεῖ καὶ φόβῳ κρατούμενοι , μύσαντες τὰς αἰσθήσεεις , πᾶσαν νοερὰν κίνησιν καὶ ἀντληψιν παντελῶς ἑαυτῶν ἀοπαύσαντες . Οὕτω κατὰ τὸν θεῖον ἐκεῖνον καὶ ὑπέρφωτον καὶ ἀόρατον γνόφον τῷ Θεῷ συνεγένοντο . Ἰδού σα καὶ φυσικὴν τοῦ Θεοῦ δεικνὺς τὴν θείαν ταυτηνὶ τοῦ φωτὸς ἀκτῖνα διὰ μέσης πηγάζουσαν τῆς ἡνωμένης αὐτῷ σαρκὸς , καὶ τερὶ τῆς τῶν ὑποδεξαμένων αὐτὴν ἀποστάλων ὑπερφυοῦς μετοχῆς ὁ ταῦτα καὶ παθὼν καὶ μαθὼν ὡς ἐφικτὸν διαλέγεται , οὐ μόνον ὑπὲρ ὀρατικὴν δύναμιν καὶ πᾶσαν ἀπλῶς αἴσθησιν , ἀλλὰ καὶ ὑπὶρ πᾶσαν νοερὰν ἀντίληψιν ἁαὶ ἐνέργειαν ἐκεῖνα λέγων ὀραθῆναι τοῖς ἀποστόλοις . Ὁ δὴ καὶ τὸν μακάριον φάναι Δαμασκηνὸν αὐτὰ Ἀλλὰ καιρὸς ἂν ειη λοιπον καὶ τὸν οἱονεὶ τέλος , τε καὶ σφραγῖδα , ἢ καὶ καθάπερ ἐπίλογόν τινα τῶν ἰερῶν θεολόγων εἰπεῖν , τὸν θαυμαστόν φημι Σύρον Ἱωάννην ἀγαγεῖν εἰς μέσον τῷ λόγῳ , καὶ τὰ παρ´ ἐκείνου καθόσον οἷόν τε διδαχθῆναί τε καὶ μαθεῖν . Τί οὖν ὀ καθ´ ἡμᾶς φιλόσοφός φησιν οὗτος , περὶ τοῦ εἰου μυστηρίου τουτου γράφων τε καὶ φιλοσοφῶν·Σήμερον φωτὸς ἀπροσίτου , φησὶν , ἄβυσσος , σήμερον αἴγλης θείας χθσις ἀπεριόριστος ἐν Θαβὼρ τῷ ὄρει τοῖς ἀποστόλοις αὐγάζεται Ἰησοῦς Χριστὸς , τὸ φλον ἀμοὶ καὶ πρᾶγμα καὶ ὄνομα . Καὶ μετ´ ὀλίγον , Σήμερον , φησὶ , Μωϋσῆς τοῦ Δεσπότου τὴν οἰκονομίαν αὐγάζεται , ἢν τυπικῶς πάλαι μεμυσταγώγηται , τοῦτο γὰρ ἂν φαίην ἔγωγε δηλοῦν Θεοῦ τὰ ὀπίσθια , καὶ τρανῶς τὴν δόξαν ὁρᾷ τῆς θεότητος , σκεπασθεὶς ὑπὸ τὴν τῆς Πέτρας ὀπὴν , ᾗ φησιν ἡ Γραφή . Πέτρα δέ ἐστιν ὁ Χριστὸς ὁ σαρκωθεὶς Θεὸς Λόγος καὶ Κύριος , καθάπερ Παῦλος ὁ θεῖος διαῤῥήδην ἡμᾶς ἐξεπαίδευσεν , Ἡ δὲ πέτρα , φήσας , ν ὁ Χριστὸς , ὃς τῆς δαυτοῦ σαρκὸς ὥσαερ τινὰ σμικροτάτην ὀπὴν παρανέῳξε , καὶ φωτὶ ἀπλέτῳ καὶ ἀπάσηι στεῤῥοτέρῳ ὃψεως τοὺς παρόντας κατήστρανε . Καὶ πάλιν · Νῦν ἐωράθη τὰ τοῖς ἀνθρωπίνοις ἀθέατα ἄμμασι , σῶμα γήίνον θείαν ἀπαυγάζον λαμπρότητα , σῶμα θνητὸν δόξαν πηγάζον θεότητος . Ὁ γὸρ Αόγος σὰρξ , ἡ σάρξ τε Αόγος ἐγένετο , εἰ καὶ μὴ τῆς οἰκείας ἐξειστήκει ἐκάτερον φύσεως . Ὤ θαύματος πάντα νοῦν ὑπερβαίνοντος ! οὐκ ἔξωθεν ἡ δόξα τῷ σώματι προσεγένετο , ἀλΔ ἔνδοθεν ἐκ τῆς ἀῤῥήτῳ λόγῳ ἡνωμένης αὐτῷ καθ´ ὑπόστασιν τοῦ Θεοῦ Λόγου ὑπερθέου θεότητος . Καὶ μετά τινα · Τελείους δὲ εἴναι τοὺς τὴν θείαν δόξαν εἰκὸς κατοπτεύοντας , τὴν ἀ κάντων ἐπέκεινα , τὴν μόνην ὑπερτελῆ καὶ προτέλειον . Γίνεσθε γὰρ , φησὶν , τέλειοι , ὡς ὁ Πατὴρ ἡμῶν ὁ οὐράνιος τέλειός ἑστι . Καὶ πάλιν Ἰωάννην ὁ Χριστὸς εἰς τὸ ὄρος παραλαμβάνει , ὡς τῆς θεολογίας παρθένον καὶ καθαρώτατον ὄργανον , ὅπως τὴν ἄχρονον δόξαν τοῦ Υἱοῦ θεασάμενος , Ἐν ἀρχῇ πν ὁ Λόγος , καὶ ὁ Λόγος ἡν πρὸς τὸν θεὸν , καὶ ταῦτα μελῳδικῶς ἀνυμνοῦντα , Νῦν καθεωράθη ἀποστόλοις τὰ ἀθέατα θεότης ἐν σαρκίῳ , ἐν τῷ ὄρει Θαβὼρ ἀστράπτουσα . Ἃ δήπου καὶ Διονύσιος ὁ σοφὸς , πράς γε τὸν φίλον Τιμόθεον περὶ μυστικῆς διαλέγεσθαι μέλλων θεολογίας , φθάσας εἰρήκει · Σὺ δέ , λέγον , ὦ φίλε ἦιμόθεε , τῇ παρὶ τὰ μυστικὰ θεάματα συντόνῳ διατριβῇ καὶ τὰς αἰσθήσεις ἀπόλιπε καὶ τὰς νοερὰς ἐνεργείας καὶ πάντα αἰσθητὰ καὶ νοητὰ , καὶ πάντα οὐκ ὕντα καὶ ὄντα , καὶ πρὸς τὸν Πνωσιν ὡς ἐφικτὸν ἀγνώστως ἀνατάθητι τοῦ ὑπὲρ πᾶσαν οὐσίαν καὶ γνῶσιν . Τῇ γὰρ ἑαυτοῦ καὶ πάντων ἀσχέτῳ καὶ ἀπολύτῳ καθαρῶς ἐκστάσει πρὸς τὴν ὑπερούσιον τοῦ θείου σκότους ἀκτῖνα , πάντα ἀφελὼν καὶ ἐκ πάντων ἀπολυθεὶς , ἀναχθήσῃ . Θεὸς ἢν ὁ Λόγος , βροντήσειεν · ὅθεν καὶ βροντῆς υἱὸς ἀνηγόρευται . Ἀκούεις καὶ τοῦ σοφοῦ διδασκάλου τούτου τὴν τῆς θείας μεταμορφώσαως δόξαν , καὶ τὸ κατ´ αὐτὴν τῆς θεότητος φῶς ὥσπερ ἐπίτηδες τοὺς παρόντας παιδεύοντός τε καὶ σαφηνίζοντος ; Μᾶλλον δ´ οὐδὲ προφητικῆς ἄνευθεν χάριτος ἔγωγ´ ἂν φαίην τῷ μεγάλῳ ταυτὶ τότε κατὰ μέρος οὐτωσὶ διευκρινεῖσθαι , καὶ θεοπρεπῶς ἐξαγγέλλεσθαι , τοῦ Πνεύματος αὐτῷ τὴν καρδίαν ἀφανῶς πρὸς τὸν λόγον ὑποκινοῦντος διὰ τοὺς νῦν ἀγνοοῦντας , καὶ δὴ καὶ τοὺς φιλονεικοῦντας πρὸς τὴν ἀλήθειαν . Τῆς γὸρ ἐαυτοῦ σαρκὸς , [ φησὶν ὁ Χριστὸς , ὥσπερ ἐπὶ τῆς πέτρας τῳ Μωϋσῇ τυπικῶς πάλαι σμικροτάτην ὀπὴν παρανέῳξε , καὶ φωτὶ ἀκλέτῳ καὶ κάσης ὅνεως ἰσχυροτέρῳ τοὺς παρόντας ἐκει κατήστραψε · καὶ ὅτι τότε τοῖς ἀποστόλοις ἐωράθη τὰ μὴ δυνάμενα κατὰ φύσιν ὁρᾶσθαι τοῖς ἀνθρωπίνοις ὄμμασιν , ὥστε τοῖς ἀποστόλοις ἑωράθη , ἀλλ´ οὐχ ὥς τινές φασιν , οὐχ ἑωράθη . Τίνα δὲ ταῦτα ; Σῶμα , φησὶ , γήῖνον θείαν ἐκπέμπον λαμπρότητα , σῶμα θνητὸν δόξαν πηγάζον θεότητος . ὥστε οὐκ οὐσία Θεοῦ ἠν ἐκεῖνο , ἀλλὰ δόξα καὶ λαμπρότης μᾶλλον ἐκείνης , ὧ μιαρὲ , καὶ ἀνοίας μεστὲ καὶ φθόνου , ὅστις ποτὲ εἶ ὁ ταῦτα τολμηρῶς λέγων , καὶ ῥρατὴν οὐσίαν Θεοῦ καθαπερεί τις ἐξεστηκὼς καὶ παραπαίων φεῦ ! φανταζόμενος , ὅπερ οὐδὲ ὁ τῆς κακίας εὐρετὴς δαίμων ὅλως τετόλμηκε πώποτε . Ὢ τοῦ θαύματος ! φησὶν , οὐκ ἔξωθεν ἡ δόξα τῷ σώματι προσεγένετο , ἀλλ´ ἔνδοθεν ἐκ τῆς ἀῤῥήτῳ λόγῳ ἡνωμένης τοῦ Θεοῦ Λόγου ὑπερθέου θεότητος . Ἀκουέτωσαν δὴ καὶ τούτων κατὰ τὸν εἰπόντα θεολόγον τὰ ἀχάριστα κτίσματα , τὰ τοῦ πονηροῦ πλάσματα , οἱ κατασπᾷν ἐπιχειροῦντες εἰς κτίσμα τὸ ἀπρόσιτον φῶς ἐκεῖνο τὸ πηγάζον ἔνδοθεν ἑκ τῆς ὑπερθέου τοῦ Λόγου θεότητος , τὴν θείαν δόξαν , τὴν ἄχρονόν φησι , τὴν πάντων ἐπέκεινα , τὴν μόνην ὑπερτελῆ καὶ παντέλειον . Ὥσπερ γάρ τις εὐγενής στρατιώτης καὶ ἀνδρεῖος μὲν τὴν ψυχὴν , ῥωμαλέος δὲ τὸ σῶμα καὶ αγαθὸς τὰ πολέμια , ὁ πνευματικὸς
Lemmas: ὦ ὁ θαῦμα ! κατ´ κστασιν τέλειος ὁ φύσις , ὕπνος βαρύς καί φόβος κρατέω , μύω ὁ αἰσθάνομαι , πᾶς νοερός κίνησις καί ἀντληψιν παντελῶς ἑαυτοῦ ἀναπαύω . οὕτως κατά ὁ θέω ἐκεῖνος καί ὑπέρφωτος καί ἀόρατος γνόφος ὁ Θεός συγγίγνομαι . ἰδέ σός καί φυσικός ὁ Θεός δείκνυμι ὁ θεῖος οὗτος ὁ φάος ἀκτίς διά μέσος πηγάζω ὁ ἑνόω αὐτός σάρξ , καί Τέρι ὁ ὁ ὑποδέχομαι αὐτός ἀποσταλάω ὑπερφυής μετοχή ὁ οὗτος καί πάσχω καί μανθάνω ὡς ἐφικτός διαλέγω , οὖον μόνος ὑπέρ ὀρατικός δύναμις καί πᾶς ἀπλόος αἴσθησις , ἀλλά καί ὑπέρ πᾶς νοερός ἀντίληψις ἁαὶ ἐνέργεια ἐκεῖνος λέγω ὄρνυμι ὁ ἀπόστολος . ὁ δή καί ὁ μακάριος φαίνω δαμασκηνόν αὐτός ἀλλά καιρός εἄν εἰμί λοιπός καί ὁ οἱονεί τέλος , τε καί σφραγίς , ἢ καί καθάπερ ἐπίλογος τις ὁ ἱερός θεολόγος εἶπον , ὁ θαυμαστός φημί Σύρος Ἰωάννης ἄγω εἰς μέσος ὁ λόγος , καί ὁ παρ´ ἐκεῖνος καθόσον οἷος τε διδάσκω τε καί μανθάνω . τις οὖν ὁ καθ´ ἐγώ φιλόσοφος φημί οὗτος , περί ὁ εἴεω μυστήριον οὗτος γράφω τε καί φιλοσοφῶν·Σήμερον φάος ἀπρόσιτος , φημί , ἄβυσσος , σήμερον αἴγλη θεῖος χθσις ἀπεριόριστος ἐν Θαβώρ ὁ ὄρος ὁ ἀπόστολος αὐγάζω Ἰησοῦς Χριστός , ὁ φλώ ἐγώ καί πρᾶγμα καί ὄνομα . καί μετέ ὀλίγος , σήμερον , φημί , Μωϋσῆς ὁ δεσπότης ὁ οἰκονομία αὐγάζω , εἄν τυπικός πάλαι μυσταγωγέω , οὗτος γάρ εἄν φημί ἔγωγε δηλόω Θεός ὁ ὀπίσθιος , καί τρανής ὁ δόξα ὁράω ὁ θεότης , σκεπάζω ὑπό ὁ ὁ Πέτρη ὀπή , ὅς φημί ὁ γραφή . Πέτρα δέ εἰμί ὁ Χριστός ὁ σαρκόω θεός Λόγος καί Κύριος , καθάπερ Παῦλος ὁ θεῖος διαρρήδην ἐγώ ἐκπαιδεύω , ὁ δέ πέτρα , φημί , Ν ὁ Χριστός , ὅς ὁ δαύτος σάρξ ὥσαερ τις μικρός ὀπή παρανέῳξε , καί φάος ἄπλετος καί ἀφίημι στεῤῥοτέρῳ ὅψις ὁ πάρειμι κατήστρανε . καί πάλιν · νῦν ὁράω ὁ ὁ ἀνθρώπινος ἀθέατος ἅμμα , σῶμα γήινος θεῖος ἀπαυγάζω λαμπρότης , σῶμα θνητός δόξα πηγάζω θεότης . ὁ γόρ Αόγος σάρξ , ὁ σάρξ τε Αόγος γίγνομαι , εἰμί καί μή ὁ οἰκεῖος ἐξίστημι ἐκάς φύσις . ὦ θαῦμα πᾶς νόος ὑπερβαίνω ! οὐ ἔξωθεν ὁ δόξα ὁ σῶμα προσγίγνομαι , Δ ἔνδοθεν ἐκ ὁ ἄρρητος λόγος ἑνόω αὐτός καθ´ ὑπόστασις ὁ Θεός Λόγος ὑπερθέω θεότης . καί μετά τις · Τέλειος δέ εἶμι ὁ ὁ θεῖος δόξα εἰκός κατοπτεύω , ὁ ὅς κάντος ἐπέκεινα , ὁ μόνος ὑπερτελέω καί προτελέω . γίγνομαι γάρ , φημί , τέλειος , ὡς ὁ πατήρ ἐγώ ὁ οὐράνιος τέλειος εἰμί . καί πάλιν Ἰωάννης ὁ Χριστός εἰς ὁ ὄρος παραλαμβάνω , ὡς ὁ θεολογία παρθένος καί καθαρός ὄργανον , ὅπως ὁ ἄχρονος δόξα ὁ υἱός θεάομαι , ἐν ἀρχή ΠΝ ὁ Λόγος , καί ὁ Λόγος ἐάν πρός ὁ θεός , καί οὗτος μελῳδικός ἀνυμνέω , νῦν καθοράω ἀπόστολος ὁ ἀθέατος θεότης ἐν σαρκίον , ἐν ὁ ὄρος Θαβώρ ἀστράπτω . ἁ δήπου καί Διονύσιος ὁ σοφός , Πρᾶς γε ὁ φίλος Τιμόθεος περί μυστικός διαλέγω μέλλω θεολογία , φθάνω εἴρω · σύ δέ , λέγω , εἰμί φίλος ηιμοθεος , ὁ Παρί ὁ μυστικός θέαμα σύντονος διατριβή καί ὁ αἴσθησις ἀπολείπω καί ὁ νοερός ἐνέργεια καί πᾶς αἰσθητός καί νοητός , καί πᾶς οὐ ὕς καί εἰμί , καί πρός ὁ Πνωσιν ὡς ἐφικτός ἄγνωστος ἀνατείνω ὁ ὑπέρ πᾶς οὐσία καί γνῶσις . ὁ γάρ ἑαυτοῦ καί πᾶς ἄσχετος καί ἀπόλυτος καθαρός ἔκστασις πρός ὁ ὑπερούσιος ὁ θεῖον σκότος ἀκτίς , πᾶς ἀφαιρέω καί ἐκ πᾶς ἀπολύω , ἀνάγω . θεός εἄν ὁ Λόγος , βροντάω · ὅθεν καί βροντή υἱός ἀναγορεύω . ἀκούω καί ὁ σοφός διδάσκαλος οὗτος ὁ ὁ θεῖος μεταμορφόω δόξα , καί ὁ κατ´ αὐτός ὁ θεότης φάος ὥσπερ ἐπίτηδες ὁ πάρειμι παιδεύω τε καί σαφηνίζω ; μᾶλλος δδʹ οὐδέ προφητικός ἄνευθεν χάρις ἔγωγ´ εἄν φημί ὁ μέγας οὗτος τότε κατά μέρος οὕτως διευκρινέω , καί θεοπρεπῶς ἐξαγγέλλω , ὁ πνεῦμα αὐτός ὁ Καρδία ἀφανής πρός ὁ λόγος ὑποκινέω διά ὁ νῦν ἀγνοέω , καί δή καί ὁ φιλονεικέω πρός ὁ ἀλήθεια . ὁ γόρ ἑαυτοῦ σάρξ , [ φημί ὁ Χριστός , ὥσπερ ἐπί ὁ πέτρα ὁ Μωϋσῆς τυπικός πάλαι μικρός ὀπή παρανέῳξε , καί φάος ἀκλέτῳ καί κάσης ὅνος ἰσχυρός ὁ πάρειμι ἐκεῖ καταστράπτω · καί ὅτι τότε ὁ ἀπόστολος ὁράω ὁ μή δύναμαι κατά φύσις ὁράω ὁ ἀνθρώπινος ὄμμα , ὥστε ὁ ἀπόστολος ὁράω , ἀλ οὐ ὅς τις φημί , οὐ ὁράω . τίς δέ οὗτος ; σῶμα , φημί , γήινος θεῖος ἐκπέμπω λαμπρότης , σῶμα θνητός δόξα πηγάζω θεότης . ὥστε οὐ οὐσία Θεός ἐάν ἐκεῖνος , ἀλλά δόξα καί λαμπρότης μᾶλλον ἐκεῖνος , ἵημι μιαρός , καί ἄνοια μεστός καί φθόνος , ὅστις ποτέ εἰμί ὁ οὗτος τολμηρός λέγω , καί ῥρατὴν οὐσία Θεός καθαπερεί τις ἐξίστημι καί παραπαίω φεῦ ! φαντάζω , ὅσπερ οὐδέ ὁ ὁ κακία εὑρετής δαίμων ὅλως τολμάω πώποτε . ὤ ὁ θαῦμα ! φημί , οὐ ἔξωθεν ὁ δόξα ὁ σῶμα προσγίγνομαι , ἀλ ἔνδοθεν ἐκ ὁ ἄρρητος λόγος ἑνόω ὁ Θεός Λόγος ὑπερθέω θεότης . ἀκούω δή καί οὗτος κατά ὁ εἶπον θεολόγος ὁ ἀχάριστος κτίσμα , ὁ ὁ πονηρός πλάσμα , ὁ κατασπάω ἐπιχειρέω εἰς κτίσμα ὁ ἀπρόσιτος φάος ἐκεῖνος ὁ πηγάζω ἔνδοθεν ἐκ ὁ ὑπερθέω ὁ Λόγος θεότης , ὁ θεῖος δόξα , ὁ ἄχρονος φημί , ὁ πᾶς ἐπέκεινα , ὁ μόνος ὑπερτελέω καί παντέλειος . ὥσπερ γάρ τις εὐγενής στρατιώτης καί ἀνδρεῖος μέν ὁ ψυχή , ῥωμαλέος δέ ὁ σῶμα καί ἀγαθός ὁ πολέμιος , ὁ πνευματικός