cogPG.PG151 44
σωτήριον κτήσεται . Καὶ γῆν μὲν οὐκ ἐπιτηδείαν πρὸς γειωργίαν ἔστιν εὐρεῖν · ψυχὴ δὲ λογικὴ πάσα πρὸς ἀρετήν ἐστιν εὐφυής . Ἐπεὶ δὲ καὶ διὰ τὴν κρογονικὴν καταδίκην πόνῳ καὶ μόχθῳ ζῆν κατεκρίθημεν , καὶ τοῦτο διαφυγεῖν οὐκ ἔνι , ποιήσωμεν . τὴν ἀνάγκην φιλοτιμίαν , τὸ ἀκουσίως προσὸν ὡς ἐκούσιον τῷ Θεῷ προσενέγκωμεν , ἀντιδῶμεν τῶν μονίμων , τὰ πρόσκαιρα καὶ τῶν δεινῶν ἀντιληψόμεθα τὰ χρηστότατα , πορισμὸν τῆς αἰωνίου ἀνέσεως τὸν πρόσκαιρον πόνον ἀπεργαζόμενοι · ὑπὲρ ἀρετῆς γὰρ ἐνταῦθα πονοῦντες τῆς ἐπηγγελμένης ἐπὶ τοῦ μέλλοντος αἰῶνος ἀναπαύσεως πάντως ἐπιτευξόμεθα . Καὶ γὰρ πιστὸς ὁ ἐπαγγειλάμενος , ὃς καὶ βοηθός ἐστιν ἕτοιμος τοῖς ὑπελθοῦσιν ἐτοίμως τὸν ἀγῶνα τῆς ἀρετῆς · τούτου δὲ βοηθοῦντος τοῦ τὰ πάντα ἰσχύοντος , τί τῶν ἀπάντων οὐκ ἀνύσιμον ἔσται ; Ἀλλ´ ὅταν ταῦτα ἐνθυμηθέντες προθόμως ἐπιβαλλώμεθα τοῖς ἔργοις τῆς ἀρετῆς , εἰδὼς ἐκεῖνος ὁ πονηρὸς ὅτι τὸ καλὸν οὐ καλὸν , ὅταν μὴ καλῶς γένηται , σπουδάζει πείθειν ἡμᾶς μὴ κατὰ θεάρεστον σκοπὸν ἐκτελεῖν τὴν τοῦ καλοῦ ἐργασίαν , μηδὲ πρὸς τὸν ἐκ τοῦ Θεοῦ ἔπαινον , ἀλλὰ πρὸς τὸν ἐξ ἀνθρώπων ὁρᾷν , ἵνα καὶ οὕτω τῆς παρὰ Θεοῦ μισθαποδοσίας καὶ τῶν πνευματικῶν καὶ οὐρανίων ἀποστερήσῃ γερῶν Ἡμεῖς δὲ καὶ ταύτην αὐτοῦ τὴν σπουδὴν ἄπρακτον ἀποδείξωμεν , τῶν τε ἀποκειμένων τοῖς θεαρέστως ζῶσιν ἀμοιβῶν τὸ μέγεθος . καὶ τὸ τῆς ἀνθρωπαρεσκείας οὐτιδανὸν λογισάμενοι , μὴ μόνον πρὸς ἐκεῖνο τὸ μέλλον τῆς θείας δόξης μέγεθος συγκρινόμενον , ἀλλ´ οὐδὲ πρὸς κάκωσιν καὶ τῆξιν σαρκὸς ἀξιόλογον ὁν . Ἀλλὰ καὶ μετὰ τὴν κατ´ αὐτοῦ ταύτην νίκην ὁ ἀρχέκακος ἑκεῖνος ἡμῖν ὑπορύττει τὴν ὑπερηφανίαν , οἷόν τι τελευταῖον καὶ πονηρότατον Βάραθοον , οἰήσεως λογισμοὺς ὑποβάλλων , καὶ μεγαλαυχεῖν ἡμᾶς . πείθων , ὡς οἰκείᾳ δύναμει καὶ περινοίᾳ τὴν ἀρετὴν κατορθώσαντας . Ἀλλ´ ἡμεῖς ἐιμνησθῶμεν τῆς αὐτοαληθείας λεγούσης , ὅτι « Χωρὶς ἐμοῦ οὐ δύνασθε ποιεῖν οὐδέν · » καὶ οὕτως ἀποκρουώμεθα τὰς τοῦ πονηροῦ πολυτιδεῖς μηχανὰς , καὶ ἐργαζόμενοι , καὶ καλῶς ἐργαζόμενοι τὸ καλὸν , καὶ σὺν ταπεινώσει τῇ προσηκούσῃ , γινώσκοντες ὅτι καθάπερ εἴ τις ἐν ἀγγείῳ μύρον πολύτιμον κεκτημένος , κἂν αὐτὸ χέῃ ἐπὶ τῆς κόπρου , κἂν τὴν κόπρον βάλλῃ εἰς τὸ ἀγγεῖον , ὁμοίως τὸ μύρον ἠχρείωσε καὶ ἀπώλεσεν , οὕτω καὶ τὴν ἀρετὴν , κἂν ἀπώσηταί τις καὶ αφ´ ἐαυτοῦ ἀποῤῥιψῃ διὰ τῆς ἀπραξίας , κἂν ἀναμίξῃτῇ πράξει ταύτης τὴν πονηρίαν , ἑκατέρωθεν ὁμοίως αχρειοῖ καὶ ἀπόλλυσι . Καὶ ταῦτα νῦν λέγω πρὸς τὴν ὁμετέραν ἀγάπην διὰ τὸν τῆς νηστείας καιρὸν , ἵνα τοῦτον ἄμικτον πάσης κακίας ἑαυτοῖς συντηρήσωμεν · καὶ γὰρ τὸν ἐν τῶ Εὐαγγελίῳ Φαρισαῖον ἐκεῖνον , καίτοι νηστεύοντα δίς τοῦ Σαββάτου τὸν ἅπαντα χρόνον , οὐδὲν ὡφέλησεν ἡ νηστεία · μεμιγμένην γὰρ εἴχε τὴν ὑπερηφανίαν καὶ τὴν πρὸς τὸν πλησίον κατάκρισιν . Οὐ μὴν διὰ τοῦτο οὐκ ἔστιν ὠφέλιμος ἡ
Lemmas: σωτήριος κτάομαι . καί γῆ μέν οὐ ἐπιτήδειος πρός γειωργίαν εἰμί εὑρίσκω · ψυχή δέ λογικός πᾶς πρός ἀρετή εἰμί εὐφυής . ἐπεί δέ καί διά ὁ κρογονικη δίκη πόνος καί μόχθος ζῶ κατακρίνω , καί οὗτος διαφεύγω οὐ ἐν , ποιέω . ὁ ἀνάγκη φιλοτιμία , ὁ ἀεκούσιος πρόσειμι1 ὡς ἑκούσιος ὁ Θεός προσφέρω , ἀντιδίδωμι ὁ μόνιμος , ὁ πρόσκαιρος καί ὁ δεινός ἀντιλαμβάνω ὁ χρηστός , πορισμός ὁ αἰώνιος ἄνεσις ὁ πρόσκαιρος πόνος ἀπεργάζομαι · ὑπέρ ἀρετή γάρ ἐνταῦθα πονέω ὁ ἐπαγγέλλω ἐπί ὁ μέλλω αἰών ἀνάπαυσις πάντως ἐπιτυγχάνω . καί γάρ πιστός ὁ ἐπαγγέλλω , ὅς καί βοηθός εἰμί ἑτοῖμος ὁ ὑπέρχομαι ἑτοίμως ὁ ἀγών ὁ ἀρετή · οὗτος δέ βοηθός ὁ ὁ πᾶς ἰσχύω , τίς ὁ ἀπαντάω οὐ ἀνύσιμος εἰμί ; Ἀλ ὅταν οὗτος ἐνθυμέομαι προθομαω ἐπιβάλλω ὁ ἔργον ὁ ἀρετή , εἰδοί ἐκεῖνος ὁ πονηρός ὅτι ὁ καλός οὖον καλός , ὅταν μή καλῶς γίγνομαι , σπουδάζω πείθω ἐγώ μή κατά θεάρεστος σκοπός ἐκτελέω ὁ ὁ καλός ἐργασία , μηδέ πρός ὁ ἐκ ὁ Θεός ἔπαινος , ἀλλά πρός ὁ ἐκ ἄνθρωπος ὁράω , ἵνα καί οὗτος ὁ παρά Θεός μισθαποδοσία καί ὁ πνευματικός καί οὐράνιος ἀποστερέω γέρας ἐγώ δέ καί οὗτος αὐτός ὁ σπουδή ἄπρακτος ἀποδείκνυμι , ὁ τε ἀπόκειμαι ὁ θεάρεστος ζῶ ἀμοιβή ὁ μέγεθος . καί ὁ ὁ ἀνθρωπαρεσκεία οὐτιδανός λογίζομαι , μή μόνος πρός ἐκεῖνος ὁ μέλλω ὁ θεῖος δόξα μέγεθος συγκρίνω , ἀλ οὐδέ πρός κάκωσις καί τῆξις σάρξ ἀξιόλογος εἰμί . ἀλλά καί μετά ὁ κατ´ αὐτός οὗτος Νίκη ὁ ἀρχέκακος ἐκεῖνος ἐγώ ὑπορύσσω ὁ ὑπερηφανία , οἷος τίς τελευταῖος καί πονηρός Βάραθοον , οἴησις λογισμός ὑποβάλλω , καί μεγαλαυχέω ἐγώ . πείθω , ὡς οἰκεῖος δύναμις καί περίνοια ὁ ἀρετή κατορθόω . Ἀλ ἐγώ μιμνήσκω ὁ αὐτοαλήθεια λέγω , ὅτι « Χωρὶς ἐγώ οὖον δύναμαι ποιέω οὐδείς · » καί οὕτως ἀποκρούω ὁ ὁ πονηρός πολυτιδηω μηχανή , καί ἐργάζομαι , καί καλῶς ἐργάζομαι ὁ καλός , καί σύν ταπείνωσις ὁ προσήκω , γιγνώσκω ὅτι καθάπερ εἰμί τις ἐν ἀγγεῖον μύρον πολύτιμος κτάομαι , κἀν αὐτός χέω ἐπί ὁ κόπρος , κἀν ὁ κόπρος βάλλω εἰς ὁ ἀγγεῖον , ὁμοίως ὁ μύρον ἀχρειόω καί ἀπόλλυμι , οὗτος καί ὁ ἀρετή , κἀν ἀπωθέω τις καί αφ´ ἑαυτοῦ ἀπορρίπτω διά ὁ ἀπραξία , κἀν ἀναμίσγω πρᾶξις οὗτος ὁ πονηρία , ἑκατέρωθεν ὁμοίως ἀχρεῖος καί ἀπόλλυμι . καί οὗτος νῦν λέγω πρός ὁ ὁμετέραν ἀγάπη διά ὁ ὁ νηστεία καιρός , ἵνα οὗτος ἄμικτος πᾶς κακία ἑαυτοῦ συντηρέω · καί γάρ ὁ ἐν ὁ Εὐαγγέλιος Φαρισαῖος ἐκεῖνος , καίτοι νηστεύω δίς ὁ Σάββατο ὁ ἅπας χρόνος , οὐδείς ὠφελέω ὁ νηστεία · μίγνυμι γάρ ἔχω ὁ ὑπερηφανία καί ὁ πρός ὁ πλησίος κατάκρισις . οὖον μήv διά οὗτος οὐ εἰμί ὠφέλιμος ὁ