cogPG.PG151 625
Κεεμοηείο . Ἀλλ´ ἐναντίον ἐστὶ τὸ λεγόμενον ὑπὸ τοῦ μακαρίου ἐν τῷ Περὶ θείων ὀνομάτων ὀγδόῳ κεφαλαίῳ · ὅτι δύναιμίς ἐστιν ὁ Θεὸς , ὡς πᾶσαν δύναμιν ἐν ἑαυτῷ προέχων καὶ ὑπερέχων . Εἰ γὰρ πᾶσαν δύναμιν ἔχει , δῆλον , ὅτι καὶ τὴν νοερὰν καὶ θελητικήν . Ἔτι , πᾶν τὸ νοοῦν καὶ θέλον δύναται νοεῖν , καὶ θέλειν , Ὃ γὰρ μὴ δύναται νοεῖν καὶ θέλειν , ἀδύνασάν ἐστι νοεῖν καὶ θέλειν . Ὁ δὲ ἀδύνατόν ἐστι νοιῖν , καὶ θέλειν , ἀναγκαῖόν ἐστι μὴ νοεῖν , μηδὲ θλειν . Ὁ δὲ θέας ἐστι νοῶν καὶ θέλων , ὀς ἐν τοῖς ἄνω δέδεικται . Ἔχει ἄρα δύναμιν εἰς τὸ νοεῖν καὶ θέλειν Ἀπόκρισις . Ῥητέον , ὅτι πρὸς παράστασιν τοῦδε τοῦ ζητήματος εἰδέναι ἄξιον , ὅτι ἡ δύναμις , καθάπερ εἴρηται , λέγεται πρὸς τὴν ἐνέργειαν . Ἡ δὲ ἐνέργειά ἐστι δισσή . Πρώτη ἤτις ἐστὶ τὸ εἶδος , καὶ ἡ δέντέρα , ἤτις ἐστὶν ἡ δρᾶσις · καὶ ταύτῃ δοκεῖ ἐκ τῆς κοινῆς τῶν ἀνθρώπων ἐννοίας τὸ ὄνομα τῆς ἐνεργείας πρῶτον ἀποδίδοσθαι τῇ δράσει . οὕτω γὰρ πάντες ὡσανεὶ τὴν ἐνέργειαν νοοῦσι . Δευτέρῳ δὲ λόγῳ ἐντεῦθεν μετενήνεκται τὸ ὄνομα πρὸς τὸ εἶθος , ἐφ´ ὅσον τὸ εἶδός ἐστιν ἀρχὴ καὶ τέλος τῆς ἐνεργείας , ἤτοι τῆς δράσεως . Ὅθεν καὶ ἡ δύναμίς ἐστι διπλῆ . Μία ἡ δραστική , ᾖ συνήρτηται ἡ ἐνέργεια , ἡ ὥς δρᾶσις λεγομένη · καὶ ταύτῃ δοκεῖ πρῶτον ἀποόεδόσθαι τὸ τῆς δυνάμεως ὄνομα . Ὥσπερ δὲ οὐδὲν ποιεῖ , ὅτι μὴ τῷ λόγῳ τῆς ἐνεργητικῆς δινάμεως , τῷ δὲ Θεῷ προσήκει τὸ εἶναι ἐνέργειαν καθαρὰν καὶ πρώτην · διὸ καὶ μάλιστα αὐτῷ προσήκει · ἡ ἐνεργητικὴ δύναμις , καὶ τοσοῦτο μᾶλλον , ὅσον ἐστὶν ἐνέργεια νοῦς . Πρὸς τὸ πρῶτον οὖν ῥητέον , ὅτι ἡ δύναμις οὐ μόνον λέγεται τῆς ἐνεργείας ἀρχὴ , ἀλλὰ καὶ τοῦ ἀποτελέσματος , ὅταν ἡ ἐνέργεια πρακτικὴ ἢ τινος ὰαοτελέσματος ἔξωθεν . Ὅταν οὖν ἡ δύναμίς ἐστν ἀρχὴ τοῦ ἀποτελέσματος , ἀνάγκη καὶ τῆς ἐνεργείας ἀρχὴν εἶναι , ἐὰν μὴ πρότερον δειχθῇ ἔτερον ὃν ἡ δύναμις τῆς ἐνεργείας , καὶ αὕτη ἐξ ἐκείνης προῖοῦσα πραγματικῶς . Εἰδέναι χὰρ ἄξιον , ὅτι τοῖς θείοις εὐρίσκεται διπλῆ ἀναφορά · μία πραγματικὴ , ᾗ τὰ πρόσωπα ἀλλήλων διακρίνονται , ὡς ἡ πατρτης , καὶ ἡ υἱότης , ἐπεὶ τὰ πρόσωπα ἀπ´ ἀλλήλων πράγματι , οὐ μόνῳ λόγῳ διακρίνονται , ὅπερ ἐστὶ τῆς Σαβελλίου αἱρέσεως · καὶ ἐτέρα ἡ κατὰ τὸν λόγον μόνον , ἐπειδὰν λέγηται · Ἡ ἐνέργειά ἐστιν ἀτὸ τῆς θείας οὐσίας , ἢ τῆς δυνάμεως . Ἡ , ὅτι ὁ Θεὸς ἐνεργεῖ διὰ τῆς ἑαυτοῦ οὐσίας . Αἱ γὰρ προθέσεις ἀναφορὰς δηλοῦσί τινας κατὰ τὸν λόγον . Εἰ γὰρ πραγματικαὶ ἦσαν καὶ αὖται αἱ ἀναφοραί , πρόσωπα ἂν διέκριναν . Τὸ δὲ εἶναι ταύτας τὰς ἀναφορὰς τοῦ λόγου ἐντεῦθεν δῆλον . Ἐπειδὰν γὲο ἀποδίὸοται τῷ Θεῷ ἐνέρρεια κατὰ τὸν αὐτῆς λόγον , ὃς ἀρχὴν ζητεῖ , ἀποείδοται αὐτῷ καὶ ἀναφορὰ τοῦ ὄντος ἐξ ἀρχῆς οἷον τὸ εἶναι ἔκ τινος · ὅθεν αὕτη ἡ ἀναφορά οὐκ ἔστιν εἰ μὴ τοῦ λόγου . Ἔστι δὲ ἐκ τοῦ λόγου τῆς ἐνεργείας , οὐκ ἐκ τοῦ λόγου τῆς οὐσίας . θθον εἰ καὶ ἡ θεία οὐσία μὴ ἔχει ἀρχὴν , μήτε κατὰ τὋ
Lemmas: Κεεμοηείο . Ἀλ ἐναντίος εἰμί ὁ λέγω ὑπό ὁ μακάριος ἐν ὁ περι θεῖον ὄνομα ὄγδοος κεφάλαιος · ὅτι δύναιμίς εἰμί ὁ θεός , ὡς πᾶς δύναμις ἐν ἑαυτοῦ προέχω καί ὑπερέχω . εἰμί γάρ πᾶς δύναμις ἔχω , δῆλος , ὅτι καί ὁ νοερός καί θελητικός . ἔτι , πᾶς ὁ νοέω καί ἐθέλω δύναμαι νοέω , καί ἐθέλω , ὅς γάρ μή δύναμαι νοέω καί ἐθέλω , ἀδύναμαι εἰμί νοέω καί ἐθέλω . ὁ δέ ἀδύνατος εἰμί νοιῖν , καί ἐθέλω , ἀναγκαῖον εἰμί μή νοέω , μηδέ θλειν . ὁ δέ θέα εἰμί νοέω καί ἐθέλω , ὅς ἐν ὁ ἄνω δείκνυμι . ἔχις ἄρα δύναμις εἰς ὁ νοέω καί ἐθέλω ἀπόκρισις . ῥητέος , ὅτι πρός παράστασις ὅδε ὁ ζήτημα οἶδα ἄξιος , ὅτι ὁ δύναμις , καθάπερ εἴρω , λέγω πρός ὁ ἐνέργεια . ὁ δέ ἐνέργεια εἰμί δισσός . Πρώτη ὅστις εἰμί ὁ εἶδος , καί ὁ δέντέρα , ὅστις εἰμί ὁ δρᾶσις · καί οὗτος δοκέω ἐκ ὁ κοινός ὁ ἄνθρωπος ἔννοια ὁ ὄνομα ὁ ἐνέργεια πρῶτος ἀποδίδωμι ὁ δράω . οὗτος γάρ πᾶς ὡσανεί ὁ ἐνέργεια νοέω . δεύτερος δέ λόγος ἐντεῦθεν μεταφέρω ὁ ὄνομα πρός ὁ δέλλις , ἐφίημι ὅσος ὁ εἶδος εἰμί ἀρχή καί τέλος ὁ ἐνέργεια , ἤτοι ὁ δρᾶσις . ὅθεν καί ὁ δύναμις εἰμί διπλόος . Μία ὁ δραστικός , εἰμί συναρτάω ὁ ἐνέργεια , ὁ ὅς δρᾶσις λέγω · καί οὗτος δοκέω πρῶτος ἀποδίδωμι ὁ ὁ δύναμις ὄνομα . ὥσπερ δέ οὐδείς ποιέω , ὅτι μή ὁ λόγος ὁ ἐνεργητικός δύναμις , ὁ δέ Θεός προσήκω ὁ εἰμί ἐνέργεια καθαρός καί πρῶτος · διό καί μάλιστα αὐτός προσήκω · ὁ ἐνεργητικός δύναμις , καί τοσοῦτος μᾶλλον , ὅσος εἰμί ἐνέργεια νόος . πρός ὁ πρῶτος οὖν ῥητέος , ὅτι ὁ δύναμις οὖον μόνος λέγω ὁ ἐνέργεια ἀρχή , ἀλλά καί ὁ ἀποτέλεσμα , ὅταν ὁ ἐνέργεια πρακτικός ἢ τις ααοτελεσμα ἔξωθεν . ὅταν οὖν ὁ δύναμις εἰμί ἀρχή ὁ ἀποτέλεσμα , ἀνάγκη καί ὁ ἐνέργεια ἀρχή εἰμί , ἐάν μή πρότερος δείκνυμι ἕτερος ὅς ὁ δύναμις ὁ ἐνέργεια , καί οὗτος ἐκ ἐκεῖνος πρόειμι πραγματικός . οἶδα χαρά ἄξιος , ὅτι ὁ θεῖον εὐρίͅσκω διπλόος ἀναφορά · εἷς πραγματικός , ὅς ὁ πρόσωπον ἀλλήλων διακρίνω , ὡς ὁ πατρίτης , καί ὁ υἱότης , ἐπεί ὁ πρόσωπον ἀπ´ ἀλλήλων πρᾶγμα , οὖον μόνος λόγος διακρίνω , ὅσπερ εἰμί ὁ Σαβέλλιος αἵρεσις · καί ἕτερος ὁ κατά ὁ λόγος μόνος , ἐπειδάν λέγω · ὁ ἐνέργεια εἰμί απατός ὁ θεῖος οὐσία , ἢ ὁ δύναμις . ὁ , ὅτι ὁ θεός ἐνεργέω διά ὁ ἑαυτοῦ οὐσία . ὁ γάρ πρόθεσις ἀναφορά δηλόω τις κατά ὁ λόγος . εἰμί γάρ πραγματικός εἰμί καί αὔτης ὁ ἀναφορά , πρόσωπον εἄν διακρίνω . ὁ δέ εἰμί οὗτος ὁ ἀναφορά ὁ λόγος ἐντεῦθεν δῆλος . ἐπειδάν γὲο ἀποδίδωμι ὁ Θεός ἐνέρρεια κατά ὁ αὐτός λόγος , ὅς ἀρχή ζητέω , ἀπολέγω αὐτός καί ἀναφορά ὁ εἰμί ἐκ ἀρχή οἷος ὁ εἰμί ἐκ τις · ὅθεν οὗτος ὁ ἀναφορά οὐ εἰμί εἰμί μή ὁ λόγος . εἰμί δέ ἐκ ὁ λόγος ὁ ἐνέργεια , οὐ ἐκ ὁ λόγος ὁ οὐσία . θνῄσκω εἰμί καί ὁ θεῖος οὐσία μή ἔχω ἀρχή , μήτε κατά ὁ