cogPG.PG151 116
καὶ λόγῳ , καὶ πρὸς ὁλίγον ἐστὶ δυσέφικτα . ροσέχετε δὲ ὅμως ἅπαντες τοῖς λεγομένοις τὸν νοῦν · εἰ γάρ τις καὶ μὴ τὸ πᾶν ἐπιγινώσκειν δυνήσεται , ἐξ ὀλίγων ἕξει τὴν πᾶσαν δύναμιν · φωτὸς γὰρ ἔχει λόγον ἡ διδασκαλία τοῦ Πνεύματος . Ἐν ἕξ τοίνυν ὁ Θεὸς ἡμέραις μὴ μόνον τὸ αἰσθητὸν ἅπαν τοῦτο ποιήσας τε καὶ κοσμήσας , ἀλλὰ καὶ τὸ μόνον ἐξ αἰσθήσεως καὶ νοῦ συγκείμενον ζῶον τὸν ἄνθρωπον πλάσας τε καὶ ζωώσας , καὶ τὴν ἡγεμονίαν αὐτῷ τῶν περὶ γῆν ζώων καὶ φυτῶν παρασχόμενος , τῇ ἑβδόμῃ κατέπαυσεν ἀπὸ πάντων τὼν ἔργων αὐτοῦ , καθάπερ ὁ Μωϋσῆς ἐδίδαξεν ἡμᾶς ὁ μεταγενέστερος θεωρὸς τῆς ἐπὶ πολὺ προγενεστέρας αὐτοῦ καταβολῆς τοῦ κόσμου · μᾶλλον δὲ τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον διὰ τῆς ἐνείνου γλώττης ταῖς ἡμετέραις ἐνηχῆσαν φιλακθριώπως ἀκοαῖς τε καὶ ψυχαῖς . Ἀλλὰ καὶ εὐλόγησε , φησὶν , ὁ Θεὸς τὴν ἡμέραν τὴν ἑβδόμην καὶ ἡγίασεν αὐτήν . Πῶς οὖν ταύτην , καθ´ ἡν οὐδὲν ἔπραξε , καὶ εὐλόγησε καὶ ἡγίασεν , ἀλλ´ οὐχὶ τὴν πρώτην Θ μᾶλλον ὡς ὑπερεξῃρημένην ; Διὸ καὶ μίαν αὐτὴν ὁ Μωϋσῆς εἶπεν , ἀλλ´ οὐχὶ πρώτην , καθ´ ἢν ὁ Θεὸς ἐκ τοῦ μὴ ὄντος ἁθρόον προήγαγε τὸ πᾶν , καὶ φωτὶ καινῷ περιηύγασεν αὐτὸ , εἰ καὶ μήπω τὸν κατάλληλαν ἐπέθηκε κόσμον , εἰς τάξιν καὶ εἶδος ἀγαγὼν ἕκαστον . Πῶς εἰ μὴ καὶ ταύτην , ἀλλ´ οὐχὶ τὴν μετ´ αὐτὴν , καθ´ ἢν τὸ μέγα τοῦτο κύτος ἐστερίωσε καὶ περιέτεινε , τὸν περὶ ἡμᾶς πρωτον οὐρανὸν λέγω , πρὸς δὲ τὸν πρῶτον ἐκεῖνον δεύτερον ; Πῶς οὐχὶ τὴν μετ´ αὐτὴν πάλιν ἢ τὰς ἐφεξῆς καθ´ ἂς ἤ τε γῆ συνέστη , τῆν ὑδάτων ὑποχωρησάντων , καὶ τὸν ἑαυτῇ σύμφυτον πάντα κόσμον ἀπειλήφει , καὶ ὁ οὐρανὸς τοὺς δύο μεγάλους , οἱά τινας ὀφθαλμοὺς ἐδέξατο φωστῆρας , καὶ ἐκ τῶν ὑδάτων τὰ πετεινὰ καὶ τὰ νηκτὰ διὰ προστάγματος ὑπέστη κατὰ γένος ; Ἵνα δὴ καὶ ταύτας παραλίπωμεν , διὰ τί μὴ τὴν ἕκτηθ μᾶλλον ὁ Θεὸς εὐλόγησε , καθ´ ἣν οὐ ψυχὴν μόνον ζῶσαν ἐρπετῶν καὶ τετραπόδων ἐξέτεινεν ἐκ γῆς , ἀλλὰ καὶ βουλῆς ἄξιον ὑπέδειξεν οἰκείας ἔργον , συγκεφαλαιωσάμενος τὸ πᾶν , αἴσθησίν τε καὶ νοῦν συναγαγὼν , ἂν καὶ τὸ μέγιστον , ὅτι καὶ ἑαυφὸν διὰ τῆς θείας χάριτος ἐνθεὶς , καὶ κατ´ εἰκόνα καὶ ὁμοίωσιν οἰκείαν , γνωστικὸν ἑαυτοῦ ζῶον ἐπὶ γῆς ἀναδείξας τὸν ἄνθρωπον ; Πῶς οὗν οὐ ταύτην εὐλόγησι καὶ ἡγίασεν , ἀλλὰ τὴν ἑβδόμην ἡμέραν ἀπραξίας οὖσαν ἡμέραν ; βουλομένῳ δή μοι τὸν λόγον ἀποδοῦναι , καὶ τὴν λύσιν τῆς ἀπορίας παρασχεῖν , ἀναγκαῖον μάλιστα διὰ τοὺς ἐλλογιμωτέρους σῶν συνειλεγμένων ἐξελέγξαι πρότερον τοὺς μὴ καλῶς ἀποδόντας . Εἰσὶ γὰρ οἶ τὸν ἀριθμὸν σεμνολσγοῦσι τοῦτον Ἰώσηπος καὶ Φίλων , καὶ ὅσοι κατ´ αὐτοὺς ἀγέννητόν τε εἶναι λέγοντες , ἀλλὰ καὶ παρθένον ὡς μὴ γεννῶντα , ὁποῖόν ἐστι καὶ τὸ Θεῖον κατ´ αὐτούς · οὐ γὰρ ἐδυνήθησαν συνιδεῖν , ὡς καὶ γεννῶν ὁ Θεὸς τὴν παρθενίαν οὐκ ἀποτίθεται · γενιᾷ γὰρ ἀσυνδυάστως , ἀῤῥεύστως καὶ ἀπαθῶς . Οἱ δὲ διὰ τοῦτο καὶ τὴν ἑβδόμην μόνην τῶν ἡμερῶν τῆς θείας εὐλογίας ἐπιτυχεῖν διατείνονται , καταψευδόμενοι μὴ τοὺ Θεοῦ μόνον ἀθετοῦντες αὐτοῦ τὸ γόνιμον , ἀλλὰ καὶ τῆς ἑβδόμης αὐτῆς · πᾶς γὰρ ἀριθμὸς
Lemmas: καί λόγος , καί πρός ὀλίγος εἰμί δυσέφικτος . ροσέχετε δέ ὅμως ἅπας ὁ λέγω ὁ νόος · εἰμί γάρ τις καί μή ὁ πᾶς ἐπιγιγνώσκω δύναμαι , ἐκ ὀλίγος ἔχω ὁ πᾶς δύναμις · φάος γάρ ἔχω λόγος ὁ διδασκαλία ὁ πνεῦμα . ἐν ἕξ τοίνυν ὁ θεός ἡμέρα μή μόνος ὁ αἰσθητός ἅπας οὗτος ποιέω τε καί κοσμέω , ἀλλά καί ὁ μόνος ἐκ αἴσθησις καί νόος σύγκειμαι ζῷον ὁ ἄνθρωπος πλάσσω τε καί ζώννυμι , καί ὁ ἡγεμονία αὐτός ὁ περί γῆ ζῷον καί φυτός παρέχω , ὁ ἕβδομος καταπαύω ἀπό πᾶς ὅς ἔργον αὐτός , καθάπερ ὁ Μωϋσῆς διδάσκω ἐγώ ὁ μεταγενής θεωρός ὁ ἐπί πολύς προγενής αὐτός καταβολή ὁ κόσμος · μᾶλλον δέ ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος διά ὁ ἔνειμι γλῶσσα ὁ ἡμέτερος ἐνηχέω φιλακθριώπως ἀκοή τε καί Ψυχή . ἀλλά καί εὐλογέω , φημί , ὁ θεός ὁ ἡμέρα ὁ ἕβδομος καί ἁγίζω αὐτός . Πῶς οὖν οὗτος , καθ´ ἐάν οὐδείς πράσσω , καί εὐλογέω καί ἁγίζω , ἀλ οὐ ὁ πρῶτος Θ μᾶλλον ὡς ὑπερεξαιρέω ; Διὸ καί εἷς αὐτός ὁ Μωϋσῆς εἶπον , ἀλ οὐ πρῶτος , καθ´ εἄν ὁ θεός ἐκ ὁ μή εἰμί ἀθρόος προάγω ὁ πᾶς , καί φάος καινός περιαυγάζω αὐτός , εἰμί καί μήπω ὁ κατάλληλος ἐπιτίθημι κόσμος , εἰς τάξις καί εἶδος ἄγω ἕκαστος . Πῶς εἰμί μή καί οὗτος , ἀλ οὐ ὁ μετέ αὐτός , καθ´ εἄν ὁ μέγας οὗτος κύτος στεριώνω καί περιτείνω , ὁ περί ἐγώ πρῶτος οὐρανός λέγω , πρός δέ ὁ πρῶτος ἐκεῖνος δύο ; Πῶς οὐ ὁ μετέ αὐτός πάλιν ἢ ὁ ἐφεξῆς καθ´ ὅς ἤ τε γῆ συνίστημι , ὁ ὕδωρ ὑποχωρέω , καί ὁ ἑαυτοῦ συμφύω πᾶς κόσμος ἀπολαμβάνω , καί ὁ οὐρανός ὁ δύο μέγας , οἶος τις ὀφθαλμός δέχομαι φωστήρ , καί ἐκ ὁ ὕδωρ ὁ πετεινόν καί ὁ νηκτός διά πρόσταγμα ὑφίστημι κατά γένος ; ἵνα δή καί οὗτος παραλείπω , διά τίς μή ὁ ἕκτηθ μᾶλλον ὁ θεός εὐλογέω , καθ´ ὅς οὖον ψυχή μόνος ζώννυμι ἑρπετόν καί τετράπους ἐκτείνω ἐκ γῆ , ἀλλά καί βουλή ἄξιος ὑποδείκνυμι οἰκεῖος ἔργον , συγκεφαλαιόω ὁ πᾶς , αἴσθησις τε καί νόος συνάγω , εἄν καί ὁ μέγας , ὅτι καί ἑαυφὸν διά ὁ θεῖος χάρις ἐντίθημι , καί κατ´ εἰκών καί ὁμοίωσις οἰκεῖος , γνωστικός ἑαυτοῦ ζῷον ἐπί γῆ ἀναδείκνυμι ὁ ἄνθρωπος ; Πῶς ἐν οὖον οὗτος εὐλόγησις καί ἁγίζω , ἀλλά ὁ ἕβδομος ἡμέρα ἀπραξία εἰμί ἡμέρα ; βούλομαι δή ἐγώ ὁ λόγος ἀποδίδωμι , καί ὁ λύσις ὁ ἀπορία παρέχω , ἀναγκαῖος μάλιστα διά ὁ ἐλλόγιμος σός συλλέγω ἐξελέγχω πρότερος ὁ μή καλῶς ἀποδίδωμι . εἰσί γάρ οἶς ὁ ἀριθμός σεμνολογέω οὗτος Ἰώσηπος καί Φίλων , καί ὅσος κατ´ αὐτός ἀγέννητος τε εἰμί λέγω , ἀλλά καί παρθένος ὡς μή γεννάω , ὁποῖος εἰμί καί ὁ θεῖον κατ´ αὐτός · οὖον γάρ δύναμαι συνοράω , ὡς καί γεννάω ὁ θεός ὁ παρθενίας οὐ ἀποτίθημι · γενιά γάρ ἀσυνδυάστως , ἄρευστος καί ἀπαθής . ὁ δέ διά οὗτος καί ὁ ἕβδομος μόνος ὁ ἡμέρα ὁ θεῖος εὐλογία ἐπιτυγχάνω διατείνω , καταψεύδομαι μή ὅς Θεός μόνος ἀθετέω αὐτός ὁ γόνιμος , ἀλλά καί ὁ ἕβδομος αὐτός · πᾶς γάρ ἀριθμός