cogPG.PG151 305
καὶ τῶν τοιούτων οὐδ´ ἔσον ἄν εἴποι τις ἐπαινῶν ἓν τοῦτο καὶ μόνον ἐπαινεῖν οὐκ ἔχω , τὸ καθαπερεί τισι πεττοῖς τε καὶ κύβοις , ἢ κατὰ τὸν σοφὸν εἰπεῖν θεολόγον , ὥσπερ τοὺς ἱππικοὺς καὶ τὰ θέατρα , οὕτω δὴ καὶ τὰ θεῖα παίζειν , καὶ κατορχεῖσθαι τῶν θεατῶν , ἢ ἐξορχεῖσθαι τὰ θεῖα , καὶ τὰ μυστικὰ θεατρίζειν κακῶς ὡς ἐν σκηνῇ τε δράματι · ταύτην τοιγαροῦν ἐκεῖνος μετὰ τοῦ προσχήματος καὶ τῆς ὑποικουρούσης δυσσεβείας καταλαβὼν , καὶ τὰ τῶν ἔξω λόγων καὶ τῆς φιλοσοφίας τοῖς περὶ ταῦτα κεχηνόσιν ἁπλῶς καθάπερ εἴ τι δέλεαρ προβαλόμενος , κατὰ πολλὴν τοῦ κωλύσοντος ἐρημίαν , πᾶσαν ἐν βραχεῖ ταύτην ὑποποιεῖται , καὶ κακῶς ἑαυτῷ ταῦτα φρονεῖν ἀναπείθει , καὶ ταῖς σρετέραις αὐτοῦ καταδεῖ βὸασφημίαις τε καὶ τοῖς δόγμασι , τὸν Βεελζεβοὺλ ἀντεισαγαγὼν τῆς τοῦ Ινεύματος χάριτος ἄντικρυς καὶ αὐτὸς , καθάπερ Ἰουδαῖοι κατὰ Χριστοῦ ποότερον , καὶ πλάνους ἀποκαλῶν τοὺς θεοειδεῖς , αἵρεσιν τε πονηράν τοῖς ἁγίοις ἐπικαλῶν , καὶ βλασφήμους καὶ ἀπατεῶνας τινὰς ὀνομάζων καὶ κακοδόξους , τὸ τῆς κακοδοξίας πονηρὸν ὄντως ταμεῖον τὸ τῆς βλασφημίας καὶ τῆς ἀπάτης ἀκριβὲς ὄργανον . Ταῦτα καὶ τοῖς περὶ τὸν τῆς Ἐκκλησίας προκαθήμενον ὑποψιθυρίσας , κατὰ τὸν ἀρχαῖον ἐκεῖνον ὕαιν ἐν παραδείσῳ , καὶ πάλαι διεφθαρμένοις , καθὰ ήπου καὶ φθάσας ἔφην , καὶ δι´ ἑκείνων , ὡς διά τινων ἐπιτηδείων ὁργάνων ἢ μελῶν , καὶ τὴν κεφαλὴν καὉελών , ὥσπερ δὴ καὶ διὰ τῆς γυναικὸς τὸν Ἀδὰμἐνεῖνος τὸ πρότερον , μικροῦ καὶ τὴν κατ´ εὐσέβειαν ἀκριβῆ λατρείαν ἐξομόσασθαι πείθει πάντας . κα τῆν ταύτης ἀκριβεστάτων λατρευτῶν καὶ κηρύκων ἐρήμην καταψηφίσασθαι . Ἀλλὰ τὸ μὲν ἐπέχει Θεὸς ὅνωθεν , ὁ καὶ τοὺς πειρασμοὺς , οἱς αὐτὸς οἰδε λόγοις σοφίας , συμφερόντως κατὰ τῶν ἰδίων αὐτοῦς συγχωρῶν , καὶ τὸ μὲν ἀφιεὶς , τὸ δὲ κατέχων , ἵνα μὴ τῷ ψεύδει δῷ κατὰ τῆς ἀληθ ἱας εἰς τέλος , οἶμαι , καυχήσασθαι . Γράμματα δ´ ἐκεῖθεν τοῦ τῆς κοινῆς ἐκκλησίας προεστηκότος εἰς Θεσσαλονίκην φοιτᾷ , Υρηγόριόν τε τὸν ἱερὸν καὶ τοὺς σὺν αὐτῷ πρὸς τὴν Ἐκκλησίαν ὡς ὑπευθύνους ἤδη μετακαλούμενα . Καὶ ῥ μὲν ἄνεισι μετὰ τῆς θεολόγου γλώττης εὐθὺς , οὐδὲν ἀναδυεὶς οὐδ´ ἀναβαλλόμενος , Ἰσίδωρόν τε καὶ Μάρκον τοὺς κορυφαίους τῶν φίλων καὶ τὸν καλὸν μεθ´ ἑαυτοῦ Δωρόθεον ἐπαγόμενος · ἐπεὶ δ´ ἐπέβη τῆς Κωνσταντίνου , τὸ σκότος ἦν εὐθὺς ὁρᾶν ἐλαυνόμενον τῷ φωτὶ , καὶ τὸν ἐπικρατοῦντα τῆς δυσσεβείας νυκτερινὸν πάγον τῇ προσβολῇ τῶν τοῦ ν ητοῦ ἡλίου ἀκτίνων λαμπρῶς ὑποτηκόμενον καὶ διαιυόμενον , καὶ τὰ ψυχοφθόρα θηρία , κατὰ τὸν θεοφόρον φάναι Δαθὶδ , ἅμα τῇ ἀνατολῇ τούτου πρὸς ἑαυτὰ καὶ τὰς οἱκείας καταδύσεις καὶ τὸ φίλον σκότος ὑποχωροῦντα καὶ συστελλόμενα · πάντας καὶ γὰρ ῆπερ ἔφην σχεδὸν , πλὴν ἑνός τινος ἢ δυοῖν τῶν ἀρίοτων , τοὺς μὲν προκατειλημμένους , τοὺς δὲ κατὰ μικρὸν πειθομένους , τοὺς δ´ ὁρχομένους ἤδη θορυβ ἰσθει καὶ περιτρέπεσθαι περὶ τὴν πρώτην ἕδοαν · καὶ τὴν ἀλήθειαν εὐρηκώς τῶ ἐν αὐτῶ φθεγγομένῳ τὴς ἀληθείας ἡγεμονικῷ στηρίζει καὶ ὁδηγεῖ ἰνεύματι · καὶ γίνεται πάλιν τὰ σκολιὰ εἰς εὐθέα , καὶ αἱ τραχεῖαι εἰς ὁδοὺς λείας , καὶ τὸ τοῦ Θεοῦ Πνεῦμα τὸ ἀγαθὸν , κατὰ τὸν θεῖον Δαβλδ καὶ αὖθις εἰπεῖν , ὁδηγεῖ πάντας διὰ τῆς ἐκείνου χειραγωγία , τε καὶ τῆς γλώττης ἐν γῇ εὐθείᾳ , ὅπου οὐκ ἔνι λίθος καὶ πρόσκομμα , τὸ τῆς θείας φάναι καὶ πάλιν Γραφῆς , οὐκ ὄφις δάκνων ἐπὶ ὁδοῦ , οὐδὲ δῆγμα πονηρὸν καὶ μελανία θανάτου πρόξενος · καὶ σὺν τούτοις ἢ κοὶ πρὸ τούτων , τὸν αὐτὸν ἐκεῖθεν μετακαλεσάμενον πατριάρχην , καὶ δὴ καὶ τὴν σὺν αὐτῷ τὸ τηνικαῦτα παροῦσαν κοινὴν τῶν ἀρχιερέων ὁμήγυριν , οἱ καὶ πρὶν μὲν εἰς λόγους ἐντελεστέρους ἐλθεῖν τῷ μεγάλῳ , καὶ τὴν τῶν προκειμένων ἐξέτασιν , ἐκ πρώτης , ὅ φασιν , ἀφετηρίας καὶ ὀμιλίας , οὕτως ἐξεπλάγησαν τὴν ἐκείνου φωνὴν καὶ τὸν λόγον , ὡς μηδὲ λέγειν ἐξεῖναι . Ἐπεὶ δὲ καὶ πρὸς τὸ πέλαγος κατὰ μικρ´ ν ἀφῆεαν τῶν αὐτοῦ λόγων , ἡμέρας ὅλας ὄνου διωμιληκότες καὶ νύκτας , τῶν τε πρὸς Οαρλαὰμ καὶ τὰς ἐκείνου κενοφωνίας διακούσαντες θαυμαστῶν λόγων , καὶ τὰς ἐκείνου φωνὰς ἔν τε συγγράμμασι καὶ λόγοις , ὁμοίως Θεοῦ φωναὶ ἄντικρυς εὑρηκότες , καὶ νοῦν ἰερὸν , μᾶλλον δὲ νοῦν Χριστοῦ , κατὰ τὸν θεσπέσιον εἰπεῖν Παῦλον , καὶ στόμα θεολογίας , καὶ δογμάτων ἱερῶν , καὶ δόξης ὁρθῆς στάθμην , καὶ πᾶν δ τι τις ἂν εἴποι τῶν τιμίων καὶ ὑψηλῶν , διδάσκαλον αὐτὸν εὐσεβείας διαῤῥήδην ὁμοῦ πάντες ἀνωμολόγουν , καὶ συνῳδὸν καὶ ὁμογνώμονα τῶν τῆς Ἐκκλησίας κοινῶν διδασκάλων , καὶ γλῶτταν κοινὴν τῆς ἐκείνων ὁμολογίας , καὶ καθαιρέτην τῆς πλάνης · καὶ χάριτας αὐτῷ μακρὰς ἔλεγεν ὄφλειν ὁ κοινὸς τῆς κοινῆς Ἐκκλησίας προστάτης . ὅτι τῆς Βαρλαὰμ πλάνης καὶ τῆς ἀπάτης τοῦ ψεύδους αὐτόν τε καὶ τοὺς περὶ αὐτὸν ἀπήλλαξε διὰ των αὐτοῦ θαυμαστῶν λόγων . Καὶ ταῦτα μὲν ὁ τῆς Ἐκκλησίας καθηγεμὼν τηνικαῦτα σύν γε τοῖς περὶ αὐτὸν ἀρχιερεῦσιν , ὃ δὴ καὶ φθάσας εἰρήκειν · τὸ λογιζόμενον δηλαδὴ τῆς ψυχῆς ὑγιὲς περιψέρων ἔτι , καὶ μήπω παρατραπεὶς Νπὸ τοῦ κάκιστ´ ἀπολουμένου φθόνου τε καὶ τῆς δυσσεβείας . Ἐπεὶ δὲ καὶ σύνοδον κοινὴν ἔδει τῆς Ἐκκλησίας τῆς καθόλου γενέσθαι , ἵνα καὶ ὁ Θεὸς ἐν ἐκκλησίᾳ πολλῇ καὶ λαῷ βαρεῖ δοξασθῇ , κατὰ πὴν θεῖον φάναι Δαβὶῆ , καὶ τὸν οἰκεῖον αὖθις κατὰ πὸν ἑαυτοῦ λόγον ἀντιδοξάσῃ θεράποντα · « Τοὺς δοξάζοντας καὶ γάρ με , φησὶν ἐκεῖνος , δοξάσω · οἱ δὲ ἐξουθενουντές με ἀτιμασθήσονται · » καὶ πρὸς τούτοις ἵνα ἐκ μέσου τὸ τῆς πλάνης μετ´ ἤχου μνημάσυνον γένηται , καὶ τὸν λεγεῶνα τῶν πονηρῶν πνευμάτων μετὰ τῆς ἀγέλης τῶν χοίρων οἱ μεγάλοι τοῦ Πνεύματος ὑπηρέται τῇ θαλάττῃ καὶ τῷ τῆς ἀπλλείας βυθῷ παραπέμψωσι , γίνεται δὴ καὶ τοῦτο · καὶ ἡ κυρία τό γε νῦν εἶναι τέως ὁρίζεται , προσθεσμίαν λαβοῦσα τὴν τοῦ θαυμαστοῦ βασιλέως ἐπάνοδον · ἔδει γὰρ , ἔδει μηδ´ ἐκεῖνον ἀπεῖναι τῆς τελετῆς καὶ τοῦ μυστηρίου · οὕτω καὶ γὰρ ἐγὼ καλῶ τὰ κατὰ τὴν ἱερὰν ἐκείνην σύνοδον μετὰ τοῦ Πνεύματος ὑπὲρ τοῦ Πνεύματος πεπραγμένα · ἀλλὰ καὶ παρεῖναι μετὰ τῆς θείας καὶ βασιλικῆς ψυχῆς τε καὶ γλώττης , καὶ κηρύξαι θαυματτῶς καὶ διδάξαι , καὶ αὐτὸς δι´ ἑαυτοῦ καὶ τὴν
Lemmas: καί ὁ τοιοῦτος οὐδός ἕννυμι ἄν εἶπον τις ἐπαινέω εἷς οὗτος καί μόνος ἐπαινέω οὐ ἔχω , ὁ καθαπερεί τις πεσσός τε καί κύβος , ἢ κατά ὁ σοφός εἶπον θεολόγος , ὥσπερ ὁ ἱππικός καί ὁ θέατρον , οὗτος δή καί ὁ θεῖον παίζω , καί κατορχέομαι ὁ θεατής , ἢ ἐξορχέομαι ὁ θεῖον , καί ὁ μυστικός θεατρίζω κακῶς ὡς ἐν σκηνή τε δρᾶμα · οὗτος τοιγάρ ἐκεῖνος μετά ὁ πρόσχημα καί ὁ ὑποικουρέω δυσσέβεια καταλαμβάνω , καί ὁ ὁ ἔξω λόγος καί ὁ φιλοσοφία ὁ περί οὗτος χάσκω ἁπλόος καθάπερ εἰμί τίς δέλεαρ προβάλλω , κατά πολύς ὁ κωλύω ἐρημία , πᾶς ἐν βραχύς οὗτος ὑποποιέω , καί κακῶς ἑαυτοῦ οὗτος φρονέω ἀναπείθω , καί ὁ σρετέραις αὐτός καταδέω βοασφημιος τε καί ὁ δόγμα , ὁ Βεελζεβούλ ἀντεισάγω ὁ ὁ ινευμα χάρις ἄντικρυς καί αὐτός , καθάπερ Ἰουδαῖος κατά Χριστός ποοτερος , καί πλάνος ἀποκαλέω ὁ θεοειδής , αἵρεσις τε πονηρός ὁ ἅγιος ἐπικαλέω , καί βλάσφημος καί ἀπατεών τις ὀνομάζω καί κακόδοξος , ὁ ὁ κακοδοξία πονηρός εἰμί ταμιεῖον ὁ ὁ βλασφημία καί ὁ ἀπάτη ἀκριβής ὄργανον . οὗτος καί ὁ περί ὁ ὁ ἐκκλησία προκάθημαι ὑποψιθυρίζω , κατά ὁ ἀρχαῖος ἐκεῖνος Ὕη ἐν παράδεισος , καί πάλαι διαφθείρω , καθά ἕπω καί φθάνω φημί , καί δις ἐκεῖνος , ὡς διά τίνω ἐπιτήδειος ὄργανον ἢ μέλος , καί ὁ κεφαλή καοαιρεω , ὥσπερ δή καί διά ὁ γυνή ὁ Ἀδὰμἐνεῖνος ὁ πρότερος , μικρός καί ὁ κατ´ εὐσέβεια ἀκριβής λατρεία ἐξόμνυμι πείθω πᾶς . ἄν ὁ οὗτος ἀκριβής λατρευτός καί κῆρυξ ἐρῆμος καταψηφίζομαι . ἀλλά ὁ μέν ἐπέχω θεός ὅνος , ὁ καί ὁ πειρασμός , οἱςστις αὐτός οἶδα λόγος σοφία , συμφέρω κατά ὁ ἴδιος αὔτεος συγχωρέω , καί ὁ μέν ἀφίημι , ὁ δέ κατέχω , ἵνα μή ὁ ψεύδω δίδωμι κατά ὁ ἀληθής ἰά εἰς τέλος , οἴομαι , καυχάομαι . Γράμμα δδʹ ἐκεῖθεν ὁ ὁ κοινός ἐκκλησία προίστημι εἰς Θεσσαλονίκη φοιτάω , Υρηγόριόν τε ὁ ἱερόν καί ὁ σύν αὐτός πρός ὁ ἐκκλησία ὡς ὑπεύθυνος ἤδη μετακαλέω . καί Ῥ μέν ἀνέρχομαι μετά ὁ θεολόγος γλῶσσα εὐθύς , οὐδείς ἀναδύνω οὐδός ἀναβάλλω , Ἰσίδωρος τε καί Μᾶρκος ὁ κορυφαῖος ὁ Φίλων καί ὁ καλός μεθ´ ἑαυτοῦ Δωρόθεος ἐπάγω · ἐπεί δδʹ ἐπιβαίνω ὁ Κωνσταντῖνος , ὁ σκότος εἰμί εὐθύς ὁράω ἐλαύνω ὁ φάος , καί ὁ ἐπικρατέω ὁ δυσσέβεια νυκτερινός πάγος ὁ προσβολή ὁ ὁ Ν αἰτέω ἥλιος ἀκτίς λαμπρῶς ὑποτήκω καί διαιυω , καί ὁ ψυχοφθόρος θηρίον , κατά ὁ θεοφόρος φαίνω Δαθὶδ , ἅμα ὁ ἀνατολή οὗτος πρός ἑαυτοῦ καί ὁ οἰκεῖος κατάδυσις καί ὁ φίλος σκότος ὑποχωρέω καί συστέλλω · πᾶς καί γάρ ὅσπερ φημί σχεδόν , πλήν εἷς τις ἢ δύο ὁ αριοστις , ὁ μέν προκαταλαμβάνω , ὁ δέ κατά μικρός πείθω , ὁ δδʹ Ὀρχομενός ἤδη θορυβ ἰσθει καί περιτρέπω περί ὁ πρῶτος ἕδος · καί ὁ ἀλήθεια εὑρίσκω ὁ ἐν αὐτός φθέγγομαι σής ἀλήθεια ἡγεμονικός στηρίζω καί ὁδηγέω ἰνεύματι · καί γίγνομαι πάλιν ὁ σκολιός εἰς εὐθύς , καί ὁ τραχύς εἰς ὁδός λεῖος , καί ὁ ὁ Θεός πνεῦμα ὁ ἀγαθός , κατά ὁ θέω Δαβλδ καί αὖθις εἶπον , ὁδηγέω πᾶς διά ὁ ἐκεῖνος χειραγωγία , τε καί ὁ γλῶσσα ἐν γῆ εὐθύς , ὅπου οὐ ἐν λίθος καί πρόσκομμα , ὁ ὁ θεῖος φαίνω καί πάλιν γραφή , οὐ ὄφις δάκνω ἐπί ὁδός , οὐδέ δῆγμα πονηρός καί μελανία θάνατος πρόξενος · καί σύν οὗτος ἢ κοί πρό οὗτος , ὁ αὐτός ἐκεῖθεν μετακαλέω πατριάρχης , καί δή καί ὁ σύν αὐτός ὁ τηνικαῦτα πάρειμι κοινός ὁ ἀρχιερεύς ὁμήγυρις , ὁ καί πρίν μέν εἰς λόγος ἐντελής ἔρχομαι ὁ μέγας , καί ὁ ὁ πρόκειμαι ἐξέτασις , ἐκ πρῶτος , ὅς φημί , ἀφετήριος καί ὁμιλία , οὕτως ἐκπλήσσω ὁ ἐκεῖνος φωνή καί ὁ λόγος , ὡς μηδέ λέγω ἔξεστι . ἐπεί δέ καί πρός ὁ πέλαγος κατά μικρ´ Ν ἀφίημι ὁ αὐτός λόγος , ἡμέρα ὅλος ὄνος διομιλέω καί νύξ , ὁ τε πρός Οαρλαὰμ καί ὁ ἐκεῖνος κενοφωνία διακούω θαυμαστός λόγος , καί ὁ ἐκεῖνος φωνή ἐν τε σύγγραμμα καί λόγος , ὁμοίως Θεός φωνή ἄντικρυς εὑρίσκω , καί νόος ἱερός , μᾶλλον δέ νόος Χριστός , κατά ὁ θεσπέσιος εἶπον Παῦλος , καί στόμα θεολογία , καί δόγμα ἱερός , καί δόξα ὀρθός στάθμη , καί πᾶς δ τίς τις εἄν εἶπον ὁ τίμιος καί ὑψηλός , διδάσκαλος αὐτός εὐσέβεια διαρρήδην ὁμοῦ πᾶς ἀνομολογέω , καί συνῳδός καί ὁμογνώμων ὁ ὁ ἐκκλησία κοινός διδάσκαλος , καί γλῶσσα κοινός ὁ ἐκεῖνος ὁμολογία , καί καθαιρέτης ὁ πλάνης · καί χάρις αὐτός μακρός λέγω ὄφιλω ὁ κοινός ὁ κοινός ἐκκλησία προστάτης . ὅτι ὁ Βαρλαάμ πλάνης καί ὁ ἀπάτη ὁ ψεῦδος αὐτός τε καί ὁ περί αὐτός ἀπαλλάσσω διά ὁ αὐτός θαυμαστός λόγος . καί οὗτος μέν ὁ ὁ ἐκκλησία καθηγεμών τηνικαῦτα σῦς γε ὁ περί αὐτός ἀρχιερεύς , ὅς δή καί φθάνω εἴρω · ὁ λογίζομαι δηλαδή ὁ Ψυχή ὑγιής περιψέρων ἔτι , καί μήπω παρατρέπω Νπὸ ὁ κάκιστ´ ἀπόλλυμι φθόνος τε καί ὁ δυσσέβεια . ἐπεί δέ καί σύνοδος κοινός ἐσθίω ὁ ἐκκλησία ὁ καθόλου γίγνομαι , ἵνα καί ὁ θεός ἐν ἐκκλησία πολύς καί λαός βαρύς δοξάζω , κατά πῆν θέω φαίνω Δαβῆς , καί ὁ οἰκέω αὖθις κατά πως ἑαυτοῦ λόγος ἀντιδοξάζω θεράπων · « ὁ δοξάζω καί γάρ ἐγώ , φημί ἐκεῖνος , δοξάζω · ὁ δέ ἐξουθενέω ἐγώ ἀτιμάζω · » καί πρός οὗτος ἵνα ἐκ μέσος ὁ ὁ πλάνης μετέ ἦχος μνημάσυνον γίγνομαι , καί ὁ λεγεών ὁ πονηρός πνεῦμα μετά ὁ ἀγέλη ὁ χοῖρος ὁ μέγας ὁ πνεῦμα ὑπηρέτης ὁ θάλασσα καί ὁ ὁ ἀπόλλυμι βυθός παραπέμπω , γίγνομαι δή καί οὗτος · καί ὁ κύριος ὁ γε νῦν εἰμί τέως ὁρίζω , προσθεσμία λαμβάνω ὁ ὁ θαυμαστός βασιλεύς ἐπάνοδος · ἐσθίω γάρ , ἐσθίω μηδ´ ἐκεῖνος ἄπειμι ὁ τελετή καί ὁ μυστήριον · οὗτος καί γάρ ἐγώ καλέω ὁ κατά ὁ ἱερά ἐκεῖνος σύνοδος μετά ὁ πνεῦμα ὑπέρ ὁ πνεῦμα πράσσω · ἀλλά καί πάρειμι μετά ὁ θεῖος καί βασιλικός Ψυχή τε καί γλῶσσα , καί κηρύσσω θαυματός καί διδάσκω , καί αὐτός δις ἑαυτοῦ καί ὁ