cogPG.PG151 573
τῆς πάλαι · καὶ ὅτι καὶ κατὰ φύσιν ὁ Υἱὸς ὁ τοῦ Θεοῦ Λόγος καὶ Χριστὸς καὶ Θεὸς , ἐπεὶ καὶ κριτὴς ὁ αὐτὸς ὁμοῦ πάντων ἀνθρώπων , ὅφησιν Ἀβραὰμ ὁ πατριάρχης ὑπὲρ Σοδόμων πάλαι πρεσβεύων , κατὰ Μωϋσῆ φάναι τὸν μέγαν , ὅπερ οὐχ Ἐβραίοις μόνον , ἀλλὰ καὶ Ἀχαιμενίδαις κατὰ ταυτὰ , φησὶ , δοκεῖ , Καὶ τί χρὴ κατὰ μέρος καταλέγειν νῦν ἑξῆς πάντα , πραγματείας ἐτέρας ὄντα καὶ ἰστορίας ἔργον , δι´ ὧν ἡ θαυμαστὴ καὶ οὐρανία καὶ φιλόσοφος γλῶττα τίνας μὲν οὐκ ἐστήριξεν ἐκεῖ τῶν πιστῶν πρὸς τὸν ὑγιᾷ φημι λόγον , ποίας δ οὐκ ἔλυσεν ἀμφιβολίας τῶν δισταζόντων ; πόσου δὲ καὶ οἷου θαύματος οὐκ ἐπλήρωσε τὰς ψυχὰς των συνέσει καὶ ἀξιώματι παρ´ ἐκείνοις προὐχόντων ; δι´ ἃ δήπου καὶ πληγὰς καὶ ῥαπίσματα κατὰ κόῤῥης καὶ ὕβρεων φορυτὸν περὶ τῶν ἀποστατῶν καὶ ἀλιτηρίων ὑπέστη Χριστοῦ καὶ τῆς αὐτοῦ Ἐκκλησίας , οὐκ ἐνεγκόντων τὴν ἧτταν καὶ τὴν ἐπὶ πάντων αἰσχύνην , ἀναίμακτος ἀθλητής καὶ στεφανίτης καὶ μάρτυς τῶν Χριστοῦ παθημάκων ἐκεῖθεν κατιὼν πρὸς ἡμᾶς σὺν λαμπρᾷ τινι τῇ πομπῇ καὶ τοῖς κρότοις καὶ τοῖς ἐπινικίοις , οὐκ ἐπιγείοις τισὶν οὐδὲ παρ´ ἀνθρώπων φθαρτῶν ἐπιτελουμένοις , ἀλλ´ ἀφθάρτων καὶ οὐρανίων ἀγγέλων ἀοράτως προπεμπόντων , καὶ τὴν αὐτοῦ κάθοδον , καὶ τοὺς ἄθλους τοὺς ἱεροὺς , καὶ τοὺς ὑπὲρ τῆς εὐσεβείας ἀγῶνας καὶ δρόμους , καὶ τὴν καινὴν ὁμολογίαν , ὕμνοις καὶ μυστικαῖς ᾠδαῖς ἀνακηρυττόντων , ὡς καὶ κατιόντι παρὰ τοὺς τῆς βασιλίδος τῶν πόλεων ταύτης λιμένας , συνεξακούεσθαί τισι τῶν εὐλαβῶν τότε τοὺς ὕμνους παρ´ αἰγιαλοῖς ἑστηκόσιν , οἶ καὶ τὸ καινὸν ἐκεῖνο τῆς καινῆς ᾠδῆς τε καὶ τοῦ μέλους ἀποθαυμάζοντες , καινὸν μέν τι καὶ ἄπιστον ἔλεγον εἶναι , εἰ παρὰ τῆς αἰχμαλωσίας καὶ τῶν βαρβάρων μελῳδοὶ , καὶ τοιοῦτοι κατάγονται παρ´ αὐτοῖς · ἐπεὶ δέ , τῆς νηὸς εἰς τὴν γῆν κατιούσης , Γρηγόριος ὁ θεῖος σύν γε τῷ πληρώματι τῶν ναυτῶν ἀποβαίνοντες καθεωρῶντο μόνοι , τότε δὴ καὶ οἱ τῆς ἑερᾶς ἐκείνης ᾠδῆς ἀκροαταὶ καὶ τῶν ὕμνων συνῆκαν , ὡς οὐκ ἀνθρωπίνης , ἀλλ´ ἀγγελικῆς ἦσαν ἐκεῖνα δυνάμεως ἔργα , τοῦ Θεοῦ θαυμαστῶς κἀνταῦθα πὸν ἑαυτοῦ βουλομένου δοξάζειν θεράποντα . Ἀλλ´ ὁ περὶ τὴν ὄντως σοφίαν ἀσύνετος φιλόσοφος οὑτοσὶ σύν γε τῷ φίλῳ δαιμονίῳ , Ἀλώσεται , φησί , Παλαμᾶς , καὶ οὐ τὰ ἔχθιστα μόνον , ἀλλὰ καὶ τὰ αἴσχιστα πείσεται , ἀπηχθημένοι καὶ ἐπίῤῥητοι καὶ αἰσχροί τινες πρὸς ἀλήθειαν ὄντες αὐτοί , καὶ τοὺς ὑπὲὶρ Χριστοῦ κωμῳδοῦντες ἀγῶνας , καὶ τοὺς ἀθλητὰς καὶ στεφανίτας αὐτοῦ συκοφαντοῦντες , καὶ τοὺς ἁγίους ἀναιδῶς οἱ ἐναχεῖς διασύροντες . Ἀλλὰ ταῦτα μὲν οὕτως . Καλὸν δ´ ἂν εἴη λοιπὸν , ἐπειδὴ καὶ τὸν λόγον διαναπαῦσαι δεῖ τῶν μακρῶν ἀγώνων καὶ δρόμων καὶ λῆξαί που τὸν καινὸν τουτονὶ πόλεμον , ὥσπερ ἐν ἐπιλόγοις ἀναλαβεῖν τε καὶ λογίσασθαι διὰ βραχέων τινῶν τὰ πρὸς τὸν φιλόσοφον ἡμῖν τουτονὶ καὶ τοὺς καθ´ ἡμῶν καὶ τῆς εὐσεβείας αὐτοῦ λόγους διὰ μακρῶν εἰρημένα . Ὁ μὲν οὐν πρῶτος ἡμῖν τῶν πρὸς Γρηγορᾶν τουτωνὶ λόγων , ἐπειδὴ πρὸς τὸν αὐτοῦ πρῶτον ἀπιδὼν , οὐδέν τι περὶ τῶν προκειμένων αὐτὸν εὗρε λέγοντα , οὐδὲ δογματικῆς οὐδοτιοῦν ἀπτόμενον ὑποθέσεως , ἀλλ´ αὐτὸ τοῦτο μένον συκοφαντίαν ὄντα καὶ ὕβριν τῆς κατ´ αὐτοῦ τε καὶ τῶν περὶ αὐτὸν συγκροτηθείσης ἡμῖν ἱερᾶς συνόδου , καὶ δὴ καὶ τῆς Ἐκκλησίας ὁμοῦ πάσης , οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ βασιλέας αὐτοὺς καὶ τοὺς προσήαον . τας αὐτοῖς κατὰ γένος σύν γε τῇ συγκλήτῳ ἑιαβάλλοντα πάσῃ , κἀὶ νῦν μὲν διωγμὸν καὶ κάθαρσυ καὶ φυλακὰς περικαθημένους τὸν Γρηγορᾶν καὶ φρουροῦντας , καὶ πυκτίων ἱερῶν ἀφαίρεσιν ἐγεαλοῦντα τὰ μηδαμῶς ὄντα , νῦν δὲ ψῆφον ἄδικον καὶ διωγμὸν εὐσεβείας τὴν τῆς δυσσεβείας ἀποκαλοῦν τα καθαίρεσιν , καὶ μηδὲν μὲν εὐσεβές , ὡς αὐτός φησι βλασφημῶν , μηδὲ δίκαιόν τι τὴν ἱερὰν σύνοδον εἰπεῖν τε καὶ καταπράξασθαι , ὡς καὶ τοὺς περικαθημένους τε καὶ περιεστῶτας , ψεῦδός φησι καὶ δυσσεβείας κατεγνωκότας αὐτῶν , σιγῇ τὴν ἑαυτῶν ἁποκρύψαι γνώμην , καὶ τὴν τῆς δυσσεβείας συνηγορίαν , διὰ τὴν ἐξουσίαν καὶ τὸν ἐπικείμενον φόβον , οὐ μὴν οὐδ´ αὐτά φησι τὰ λαληθέντα γοῦν ἐκεῖ καὶ πραχθέντα κατ´ ἀλήθειαν δοθῆναι τῷ τόμῳ κακουργίᾳ τε καὶ ἀμαθίᾳ τῶν ἐκεῖνον συγγραύαμένων · οὐδὲ γὰρ εἶναι παρ´ ἡμῖν τῶν λέγειν τε καὶ γράφειν εἰδότων μετ´ ἐπιστήμης οὐδένας . ἀλλ´ ἀπὸν σκαπάνης , ὡς αὐτός φησι , καὶ κώπης , καὶ ἀγροικικοῦ βίου προαχθῆναι πάντας οὐ καλῶς οὐδὲ δικαίως ἐπὶ τὸ βῆμα , ὡς μηδ´ αὐτὸ τοῦτο γοῦν ἔχειν εἰδέναι , τί ποτε ἄρα τὸ τῆς ἐπισκοπῆς χρῆμα , καὶ τίς ὁ σκοπὸς καὶ τὸ ταύτης ἐπάγγελμα , μήτοι γε καὶ ἄλλων ἔχειν ἡγεῖσθαι καὶ διασώζειν , καὶ τέλς διωγμὸν ἐκεῖ κατὰ τῆς συνόδου καὶ τῶν προὺχόντων ἱερέων Θεοῦ , καὶ Γρηγορίου τοῦ σοφοῦ μάλιστε , καὶ πληγάς τε καὶ μάστιγας καὶ φορυτὸν ὅόρεων ἀφορήτων , καθαπερέί τινα παραπλῆγα καὶ τὸν ἐγκέφαλον διασεσεισμένον εὐρηκότες τὸν Γρηγοράν , καὶ φαντασθέντα καὶ κάκιστα συγγραψάμενοι , ἐξηλέγξαμεν αὐτὸν ἐκεῖ κατὰ μέρος πάνθ´ ὁμοῦ τὰ τοιαῦτα ψευδόμενον καὶ παραληροῦντα , ὡς μηκέτι μηδ´ ἐν τοῖς μείζοσι καὶ καιριωτέροις ἄξιον εἴνοι πιστεύεσθαι καὶ ὁπωσοῦν τοῦτον , τὸν οὔτω των ἐλαττόνων τε καὶ σμικρῶν καταψευδόμενον τοιτωνὶ , καὶ μετὰ τοσαύτης φάναι τῆς προθυμίας , ὡν μηδεμίαν ὑπερβολὴν καταλείπειν Ὁ δεύτερος τῶν λόγων πρὸς τὸν δεύτερον βιέπων τοῦ φιλοσόφου , περὶ διαφορᾶς μὲν οὐσίας θείας καὶ θείας ἐνεργείας ἐνίσταται τὸν ἀγῶνα · ἐπεὶ ὅ´ ὁ ἀντιλέγων οὐ πρὸς τὰ τοῦ συνοδικοῦ τομου καθεξῆς πάντα , ἀλλὰ πρὸς κεφαλαιώδη ζητήματά τια τῆς ὁποθέσεως ἑπτὰ τὸν ἀριθμὸν ὄντα τὸν λόγον ἔφη προαγαγεῖν βούλεσθαι , πρὸς ταῦτα καὶ ὁ λόγος Κἡμῖν βλέπων , πρῶτον μὲν τὸν συνοδικὸν εἰσάγειδι καυτοῦ τόμον , τὴν ἀπαρίθμησιν τουτωνὶ τῶν κεφαλαιωδῶν ζητημάτων ποιούμενον · εἶθ ἑξῆς τὰ περὶ διαφορᾶς οὐσίας θείας καὶ ἐνεργείας εἰσαγαγῶν κατὰ μέρος τοῦ αὐτοῦ συνοδικοῦ τόμου , ἄπερ ὁ Γρηγορᾶς ἀπέκρυψε κακουργῶν , γραφικοῖς ε καὶ θεολογικοῖς ἐρειδόμενα λόγοις , καὶ ταῖς τὸν ἐκτεθεικότων Πατέρων ἀρίσταις ἐπεξεργασίαις τε καὶ κατασκευαῖς , ἐνταῦθα λήγει τοῦ δρόμου , βρν ·
Lemmas: ὁ πάλαι · καί ὅτι καί κατά φύσις ὁ υἱός ὁ ὁ Θεός Λόγος καί Χριστός καί θεός , ἐπεί καί κριτής ὁ αὐτός ὁμοῦ πᾶς ἄνθρωπος , ὅσος Ἀβραάμ ὁ πατριάρχης ὑπέρ Σόδομα πάλαι πρεσβεύω , κατά Μωϋσῆς φαίνω ὁ μέγας , ὅσπερ οὐ Ἑβραῖος μόνος , ἀλλά καί Ἀχαιμενίδης κατά ευτός , φημί , δοκέω , καί τίς χρή κατά μέρος καταλέγω νῦν ἑξῆς πᾶς , πραγματεία ἕτερος εἰμί καί ἱστορία ἔργον , δις ὅς ὁ θαυμαστός καί Οὐρανία καί φιλόσοφος γλῶσσα τίς μέν οὐ στηρίζω ἐκεῖ ὁ πιστός πρός ὁ ὑγιής φημί λόγος , Ποίας δ οὐ λύω ἀμφιβολία ὁ διστάζω ; πόσος δέ καί οἶος θαῦμα οὐ πληρόω ὁ ψυχή ὁ σύνεσις καί ἀξίωμα παρ´ ἐκεῖνος προέχω ; δις ὁ δήπου καί πληγάς καί ῥάπισμα κατά Κόρρης καί ὕβρις φορυτός περί ὁ ἀποστάτης καί ἀλιτήριος ὑφίστημι Χριστός καί ὁ αὐτός ἐκκλησία , οὐ φέρω ὁ ἧσσα καί ὁ ἐπί πᾶς αἰσχύνη , ἀναίμακτος ἀθλητής καί στεφανίτης καί μάρτυς ὁ Χριστός παθημάκων ἐκεῖθεν κάτειμι πρός ἐγώ σύν λαμπρός τις ὁ πομπή καί ὁ κρότος καί ὁ ἐπινίκιος , οὐ ἐπίγειος τις οὐδέ παρ´ ἄνθρωπος φθαρτός ἐπιτελέω , ἀλ ἄφθαρτος καί οὐράνιος ἄγγελος ἀόρατος προπέμπω , καί ὁ αὐτός κάθοδος , καί ὁ ἆθλος ὁ ἱερός , καί ὁ ὑπέρ ὁ εὐσέβεια ἀγών καί δρόμος , καί ὁ καινός ὁμολογία , ὕμνος καί μυστικός ᾠδή ἀνακηρύσσω , ὡς καί κατέρχομαι παρά ὁ ὁ βασιλίς ὁ πόλις οὗτος λιμήν , συνεξακούω τις ὁ εὐλαβής τότε ὁ ὕμνος παρ´ αἰγιαλός ἵστημι , οἶς καί ὁ καινός ἐκεῖνος ὁ καινός ᾠδή τε καί ὁ μέλος ἀποθαυμάζω , καινός μέν τίς καί ἄπιστος λέγω εἰμί , εἰμί παρά ὁ αἰχμαλωσία καί ὁ βάρβαρος μελωδός , καί τοιοῦτος κατάγω παρ´ αὐτός · ἐπεί δέ , ὁ ναός εἰς ὁ γῆ κατέρχομαι , Γρηγόριος ὁ θεῖος σῦς γε ὁ πλήρωμα ὁ ναύτης ἀποβαίνω καθοράω μόνος , τότε δή καί ὁ ὁ ἐράω ἐκεῖνος ᾠδή ἀκροατής καί ὁ ὕμνος συνίημι , ὡς οὐ ἀνθρώπινος , ἀλ ἀγγελικός εἰμί ἐκεῖνος δύναμις ἔργον , ὁ Θεός θαυμαστός ἐνταῦθα πως ἑαυτοῦ βούλομαι δοξάζω θεράπων . Ἀλ ὁ περί ὁ εἰμί σοφία ἀσύνετος φιλόσοφος οὗτος σῦς γε ὁ φίλος δαιμόνιος , ἁλίσκομαι , φημί , Παλαμάς , καί οὖον ὁ ἐχθρός μόνος , ἀλλά καί ὁ αἰσχρός πείθω , ἀπεχθάνομαι καί ἐπίῤῥητοι καί αἰσχρός τις πρός ἀλήθεια εἰμί αὐτός , καί ὁ ὑπέρ Χριστός κωμῳδέω ἀγών , καί ὁ ἀθλητής καί Στεφανίτας αὐτός συκοφαντέω , καί ὁ ἅγιος ἀναιδής ὁ ἐνάγω διασύρω . ἀλλά οὗτος μέν οὕτως . κηλόν δδʹ εἄν εἰμί λοιπός , ἐπεί καί ὁ λόγος διαναπαύω δεῖ ὁ μακρός ἀγών καί δρόμος καί λήγω ποῦ ὁ καινός οὗτος πόλεμος , ὥσπερ ἐν ἐπίλογος ἀναλαμβάνω τε καί λογίζομαι διά βραχύς τις ὁ πρός ὁ φιλόσοφος ἐγώ οὗτος καί ὁ καθ´ ἐγώ καί ὁ εὐσέβεια αὐτός λόγος διά μακρός εἴρω . ὁ μέν ὀν πρῶτος ἐγώ ὁ πρός Γρηγορᾶς οὗτος λόγος , ἐπεί πρός ὁ αὐτός πρῶτος ἀφοράω , οὐδείς τίς περί ὁ πρόκειμαι αὐτός εὑρίσκω λέγω , οὐδέ δογματικός οὐδοτιοῦν ἀφτνέομαι ὑπόθεσις , ἀλ αὐτός οὗτος μένω συκοφαντία εἰμί καί ὕβρις ὁ κατ´ αὐτός τε καί ὁ περί αὐτός συγκροτέω ἐγώ ἱερός σύνοδος , καί δή καί ὁ ἐκκλησία ὁμοῦ πᾶς , οὖον μήv ἀλλά καί βασιλεύς αὐτός καί ὁ προσαίνω . ὅς αὐτός κατά γένος σῦς γε ὁ σύγκλητος ειαβαλλοειντα πᾶς , καί νῦν μέν διωγμός καί κάθαρσις καί φυλακή περικάθημαι ὁ Γρηγορᾶς καί φρουρά , καί πυκτίον ἱερός ἀφαίρεσις εγεαλουειντα ὁ μηδαμῶς εἰμί , νῦν δέ ψῆφος ἄδικος καί διωγμός εὐσέβεια ὁ ὁ δυσσέβεια αποκαλώ ὁ καθαίρεσις , καί μηδείς μέν εὐσεβής , ὡς αὐτός φημί βλασφημέω , μηδέ δίκαιος τίς ὁ ἱερά σύνοδος εἶπον τε καί καταπράσσω , ὡς καί ὁ περικάθημαι τε καί περιίστημι , ψεῦδος φημί καί δυσσέβεια καταγιγνώσκω αὐτός , σιγή ὁ ἑαυτοῦ ἀποκρύπτω γνώμη , καί ὁ ὁ δυσσέβεια συνηγορία , διά ὁ ἐξουσία καί ὁ ἐπίκειμαι φόβος , οὖον μήv οὐδός αὐτός φημί ὁ λαλέω γοῦν ἐκεῖ καί πράσσω κατ´ ἀλήθεια δίδωμι ὁ τόμος κακουργία τε καί ἀμαθία ὁ ἐκεῖνος συγγραύαμένων · οὐδέ γάρ εἰμί παρ´ ἐγώ ὁ λέγω τε καί γράφω οἶδα μετέ ἐπιστήμη οὐδείς . ἀλ ἄπειμι σκαπάνη , ὡς αὐτός φημί , καί κώπη , καί ἀγροικικός βίος προάγω πᾶς οὖον καλῶς οὐδέ δικαίως ἐπί ὁ βῆμα , ὡς μηδ´ αὐτός οὗτος γοῦν ἔχω οἶδα , τίς ποτός ἄρα ὁ ὁ ἐπισκοπή χρῆμα , καί τίς ὁ σκοπός καί ὁ οὗτος ἐπάγγελμα , μήτοι γε καί ἄλλος ἔχω ἡγέομαι καί διασῴζω , καί τέλλω διωγμός ἐκεῖ κατά ὁ σύνοδος καί ὁ προέχω ἱερός Θεός , καί Γρηγόριος ὁ σοφός μαλίζω , καί πληγάς τε καί μάστιξ καί φορυτός ὅρος ἀφόρητος , καταπερίειμι τις παραπλήξ καί ὁ ἐγκέφαλος διασείω εὑρίσκω ὁ Γρηγορᾶς , καί φαντάζω καί κακός συγγράφω , ἐξελέγχω αὐτός ἐκεῖ κατά μέρος πάνθος ὁμοῦ ὁ τοιοῦτος ψεύδω καί παραληρέω , ὡς μηκέτι μηδ´ ἐν ὁ μείζων καί καίριος ἄξιος εἵνω πιστεύω καί ὁπωσοῦν οὗτος , ὁ οὐτάω ὁ μικρός τε καί μικρός καταψεύδομαι τοιτων , καί μετά τοσοῦτος φαίνω ὁ προθυμία , ὡς μηδείς ὑπερβολή καταλείπω ὁ δύο ὁ λόγος πρός ὁ δύο βία ὁ φιλόσοφος , περί διαφορά μέν οὐσία θεῖος καί θεῖος ἐνέργεια ἐνίστημι ὁ ἀγών · ἐπεί ὅς ὁ ἀντιλέγω οὖον πρός ὁ ὁ συνοδικός τόμος καθεξῆς πᾶς , ἀλλά πρός κεφαλαιώδης ζήτημα Τία ὁ οποθεσις ἑπτά ὁ ἀριθμός εἰμί ὁ λόγος φημί προάγω βούλομαι , πρός οὗτος καί ὁ λόγος Κἡμῖν βλέπω , πρῶτος μέν ὁ συνοδικός εἰσάγω καυτός τόμος , ὁ ἀπαρίθμησις οὗτος ὁ κεφαλαιώδης ζήτημα ποιέω · εἴτα ἑξῆς ὁ περί διαφορά οὐσία θεῖος καί ἐνέργεια εἰσάγω κατά μέρος ὁ αὐτός συνοδικός τόμος , Ἄπερ ὁ Γρηγοράς ἀποκρύπτω κακουργέω , γραφικός ε καί θεολογικός ἐρείδω λόγος , καί ὁ ὁ ἐκτίθημι Πατέρων ἀγαθός ἐπεξεργασία τε καί κατασκευή , ἐνταῦθα λήγω ὁ δρόμος , βρν ·