cogPG.PG151 300
βασιλεύουσαν ἐκ Θεσσαλονίκης ὁ Βαρλαὰμ ἀπιών , ἐνταῦθα τῆς κακουργίας μετὰ τοῦ προσωπείου καὶ τῆς προσποιήσεως ἄρχεται . Τῶν γὰρ καθ´ ἡσυχίαν καθημένων , καὶ νοερὰν προσευχήν τε καὶ νῆψιν ἀσκούντων , τοῖς ἀπλουστέροις δολερῶς προσιὼν , τὸν μαθητιῶντα καὶ φίλον ἐν προσχήματι ταπεινώσεως ὑποκρίνεται , καὶ βραχέα τε τῶν περὶ νοερᾶς προσευχῆς εἰσαγωγικῶν τε καὶ προτελείων ἰδιωτικῶς οὐτωσὶ καὶ ἀπλῶς παρ´ ἑκείνων ἀκούσας , ἐπεὶ μὴ μαθεῖν , ἀλλὰ κακουργῆσαί τε καὶ διαβαλεῖν τὸ προκείμενον ἦν αὐτῷ , κατὰ τοὺς ἀναιδεῖς κύνας τὸν ὑγιᾶ λόγον σπαράξας τε καὶ κατατεμὼν , καὶ τὰ τούτου μέρη καὶ μόρια κακῶς τοῖς ὀδοῦσι φέρων ῶσπερ ἐμπεπηγότα , κατὰ τῶν διδασκάλων ἀθρόον καὶ τῆς θείας ἐκείνων ἐπιστήμης , τῆς ἱερᾶς φημι προσευχῆς καὶ μυστικῆς θεωρίας χωρεῖ , αἱρετικοὺς φεῦ ! τοὺς ἰδίους μυσταγωγοὺς καὶ τῶν ἱερῶν ἐπόπτας ἀναισχύντως ἀποκαλῶν . Ἀλλ´ ὁ μὲν ἐπί τισι τῶν αἰσχρῶν τε καὶ ἐπιῤῥήτων ἐπὶ τοῦ προκαθημένου τῆς κοινῆς τῶν πιστῶν ἐκκλησίας μετ´ ὀλίγον ἐξελεγχθείς , αἴσχιστα τὴν Κωνσταντίνου καταλιπών , εἰς Θεσσαλονίκην ὑποστρέφει , τῶν αὐτῶν καὶ αὖθις ἐχόμενος , καὶ τοῖς κατὰ τῶν μοναχῶν τε καὶ τῆς ἡσυχίας , μᾶλλον δὲ καὶ τῶν ποώτων αὐτῶν διδαοκάλων , τῶν θεοφόρων φημὶ Πατέρων , ὥσπερ ἐπιδεικνύμενος καὶ λόγοις καὶ γράμμασι , καὶ τούτους αὐτοὺς αἰτιωτάτους τοῖς μοναχοῖς εἶναι τῆς πλάνης , πρὸς τοὺς τὴν ἐκείνων προῖσταμένους διδαακαλίαν θρασείᾳ καὶ τολμηρᾷ γλώττῃ διατεινόμενος · ἃ δὴ καὶ Γρηγόριος ἀκούσας ὁ μέγας τότε , παρὰ τὸν Ἄθω καὶ τὴν ἱερὰν λαύραν διατρίβων ἐν ἡσυχίᾳ , καθὰ δὴ καὶ προὔφην , τοιάδε προφητικῶς πρὸς τοὺς συνόντας ἔφησε μοναχούς · Ἑγὼ , φησί , πάλαι παρὰ τῶν μακαρίων ἡμῶν Πατέρων φθάσας ἔχω μαθὼν , ὡς αἵρεσις ἐπεισκωμάσει τῇ Χριστοῦ Ἐκκλησίᾳ καὶ αὖθις ἔν γε τῇ καθ´ ἡμᾶς γενεᾷ · ὁρῶ δ´ ὡς μὴ ὥφελον εἰς ἔργον ἐκβαίνουσαν ἤδῃ τῶν ἁγίων ἐκείνων τὴν πρόῤῥησιν · οὐδὲ γὰρ ἐνός τινος μηδενὸς ἄλλου πλὴν τούτου τὸν ἀρχέκακον ὄφιν καὶ τῶν τοιούτων δημιουργὸν εὐπορῆσαί ποτ´ ἂν οἷμαι σχεῖν ἐπιτηδείου τε καὶ σοφοῦ πρὸς κακίαν ὀργάνου · ὃ δὴ καὶ εἰς ἔργον μετ´ ὀλίγον ἐκβὰν κατὰ τὴν ἐκείνου προφητείαν ἐμφανέστερον τοῖς νῦν καθορᾶται , Ἀκινδύνου τοῦ κάκ στ´ ἀπολωλότος τὴν τοῦ Βαρλαὰμ διαδεξαμένου μὲν λύμην , καθὰ δήπου πάλαι καὶ Εὐνόμιος τὴν Ἀρείου , ἢ καὶ τὴν Εὐτυχοῦς τε καὶ Διοσκόρου Σέβηρος ὁ Ἀκέφαλος . Τὴς δὲ κακίστης τῶν ἀνενεργήτων τούτων , ἢ πολυθέων πε καὶ ἀθέων αἱρέοεως ἀρχηγοῦ γεγονότος , δθεν ἄρα καὶ τὴν προσηγορίαν καὶ τοὔνομα τὸ κατ´ ἐκεῖνον πονηρὸν συνέδριον ἔσχε , τί τὸ ἐντεῦθεν ; Ἐπεὶ σφοδρὸς ἐπικείμενος ἦν ὁ Βαρλαὰμ τοῖ , μοναχοῖς ἐν Θεσσαλονίκῃ , κατ´ αὐτῶν τε καὶ τῆς ἱερᾶς ἡσυχίας ὡσαύτως καὶ λέγων καὶ γράφων , καὶ πολλοὺς μὲν εἶχε κατὰ κόσμον τοὺς αὐτῷ πειθομένους , πολλοὺς δὲ καὶ τῶν μοναστῶν , ὅσοι δηλαδὴ μὴ τῶν τῆς ἡσυχίας ἦσαν τροφίμων , λόγοις πειθοῦς , καὶ σοφιστικοῖς κλέμμασι παράγων τοὺς μὴ ταῦτα γεΓυμνασμένους · ὁ δὲ τούτοις ἀντιλέγειν ἰσχύων ἀξ ως τε καὶ πρὸς ἔπος , και τοὺς καταπίπτοντας ἀνορθοῦν τῷ τῆς ἀληθείας ὑγιεῖ λόγῳ , τὴν δὲ κακουργίαν καὶ τὴν αἵρεσιν τρανῶς ἐξελέγχειν ἦν οὐδαμοῦ παρ´ ἐκείνοις , βουλεύονται κοινῇ συνελθόντες , Ἰσιδώρου τοῦ θείου δηλαδὴ προκαθημένου τῶν ψήφων , καὶ κινοῦντος καὶ συνάγοντος καὶ βουλευομένου καὶ σπουδάζοντος ταυτὶ πρὸ τῶν ἄλλων , ἅτε δὴ καὶ τῶν ὁμιλητῶν τε καὶ φίλων τὰ πρῶτα φέροντος παρὰ Γρηγορίῳ , καὶ πρώτου τῆς τοῦ Βαρλαὰμ κακουργίας εἰς πεῖραν ἰόντος , καὶ τὰς ἀρχὰς των ἐκείνου καθ´ ἡμῶν συγγραμμάτων τεθηρευκότος , βουλεύονται τοιγαροῦν , Γρηγόριον τὸν σοφδν μετὰ τῆς θεολόγου γλώττης καὶ τῆς μεγάλης τοῦ Πνεύματος σοφίας , πρὸς ἑαυτοὺς ἐκ τῆς ἀναχωρήσεως καὶ τοῦ ὄρους μετακαλέσασθαι , καὶ φύσει καὶ τέχνη καὶ χάριτι θείᾳ δυνάμενον ὑπὲρ ὅτου ἄν τις καὶ φῇ τὰ τοιαῦτα περαίνειν ἀξίως . Γράφουσι τοιγαρ οὖν , καὶ μάλα σπουδαίως ἀξιοῦσι τὸν μέγαν μήτ´ αὐτῶν τὴν κοινὴν παραβλέψαι δέησιν καὶ πρεσβείαν , τῶν ἀναγκαιοτάτων καὶ πρώτων οὖσαν , καὶ τῷ τῆς εὐσεβείας λόγῳ κινδυνεύοντι νῦν εἴπεο ποτὲ δοῦναι χεῖρα , καὶ τῆς κοινῆς πάντων μητρὸς τῆς Ἐκκλησίας πολεμουμένης προστῆναι . Πείθεται τοῖς τῶν ὁμοτρόπων καὶ ὁμοψύχων ὁ Γρηγόριος λόγοις , καιρὸν εἶναι κρίνας καὶ ἡσυχίας καὶ πολέμου , ἐπειδὴ καὶ παντὸς ἄλλου πράγματος , κατὰ τὸν σοφὸν Σολομῶντα · καὶ τὴν ἐρημίαν ἀφεὶς καὶ τὸν Ἄθω , οὔτοι γε ἑκὼν καὶ ἑκὼν αὖθις , τὸ μὲν οἷς ἡσυχάζειν ᾖρεῖτο καὶ μὴ πράγματα ἔχειν , τὸ δὲ διὰ τὴν τῶν εἰρημένων ἀνάγκην , τοιαύτην καὶ ὑπὲρ τηλικούτωνν οὖσαν , ἐφίσταται καὶ μάλα ἡδὺς τοῖς ποθοῦσιν · ο καὶ τῶν τοῦ Βαρλαὰμ συγγραμμάτων κατὰ τῆς ἀληθείας ἐπιδείξαντές τινα μέρη , τά γε εἰς χεῖρας αὐτοῖς τέως ἰόντα , καὶ τὰ κατ´ ἐκεῖνον ὡς εἶχεν ἐξειπόντες σαφέστερον , ἀμύνειν αὐτοῖς τε καὶ τῷ κοινῷ τῆς τοῦ Χριστοῦ Ἐκκλησίας ἠξίουν . Ἀλγεῖ τὰ σπλάγχνα , καὶ τιτρώσκεται τὴν ψυχήν πως ἂν εἴποις ὁ θεῖος Γρηγόριος , τά τε παρόντα καθορῶν , κοὶ σοφίᾳ καὶ χάριτι Πνεύματος οὐκ ἀμυδρῶς ἤδη προβλέπων τὰ μέλλοντα · διὰ δὴ τοῦτο καὶ τὸν ἀγῶνα καὶ τὸ τὴν ἡσυχίαν ἀπολιπών τοῖς ἀντιῤῥητικοῖς ὴναγκάσθαι χρῆσθαι τῶν λόγων ὁκνῶν καὶ ἀναδυόμενος , πολύς τις ἦν καὶ ποικίλος , καὶ μηνύμασι καὶ λόγοις καὶ φίλοις καὶ τῷ δυναμένῳ καὶ πεφυκότι παντὶ πρὸς εἰρήνην τῶν μοναχῶν , καὶ δὴ καὶ τὴν τῆς Ἐκκλησίας ὁμόνοιαν πάσης τὸν Βαρλαὰμ ἐκκαλούμενος · ὁ δὲ τῷ κινοῦντι δαίμονι κάτοχος ἤδη γεγονώς ὅλος , κἀκείνῳ προσέχων τὸν νοῦν , τῶν πνευματικῶν οὐδ´ ἐποί.,ιν ὅλως ἐδύνατο · διὸ καὶ πρσετίθει καθ´ ἑκάστην μᾶλλον τῇ βλασφημίᾳ τε καὶ τῇ ἔριδι , καὶ τὸ πῦν ὡς εἰχεν ἀνῆπτε , καὶ πρὸς μάχην τὸν λέοντα κινῶν οὐκ ᾐσθάνετο . Ἀλλ´ ἡ θαυμαστὴ ψυχὴ καὶ φιλόσοφος ὄντως , Γρηγόριος ὁ μέγας φημὶ , οὐδ´ οὕτως ἔχοντος ἐκείνου τὴν διόρθωσιν καὶ τὴν μεταβολὴν ἀπονινώσνι « ῥαδίως · ἀλλ´ ἐπεὶ τοὺς διὰ τῶν φίλων συχνοὺς λόγους καὶ τὰς συμβουλὰς ἀπράκτους ἑώρα , καὶ δι´ αὐτὸς αὐτοῦ πειρᾶται τὸ τελευταῖον καὶ συμβοιλεύει , πολλῶν τε καὶ καλῶν παρόντων τοῖς λόγοις
Lemmas: βασιλεύω ἐκ Θεσσαλονίκη ὁ Βαρλαάμ ἄπειμι , ἐνταῦθα ὁ κακουργία μετά ὁ προσωπεῖον καί ὁ προσποίησις ἄρχω . ὁ γάρ καθ´ ἡσυχία κάθημαι , καί νοερός προσευχή τε καί νῆψις ἀσκέω , ὁ απλουστερος δολερός προσέρχομαι , ὁ μαθητιάω καί φίλος ἐν πρόσχημα ταπείνωσις ὑποκρίνομαι , καί βραχύς τε ὁ περί νοερός προσευχή εἰσαγωγικός τε καί προτέλεια ἰδιωτικός οὕτως καί ἀπλόος παρ´ ἐκεῖνος ἀκούω , ἐπεί μή μανθάνω , ἀλλά κακουργέω τε καί διαβάλλω ὁ πρόκειμαι εἰμί αὐτός , κατά ὁ ἀναιδής κύω ὁ ὑγιής λόγος σπαράσσω τε καί κατατέμνω , καί ὁ οὗτος μέρος καί μόριον κακῶς ὁ ὀδούς φέρω ὥσπερ ἐμπήγνυμι , κατά ὁ διδάσκαλος ἀθρόος καί ὁ θεῖος ἐκεῖνος ἐπιστήμη , ὁ ἱερός φημί προσευχή καί μυστικός θεωρία χωρέω , αἱρετικός φεῦ ! ὁ ἴδιος μυσταγωγός καί ὁ ἱερός ἐπόπτης ἀναίσχυντος ἀποκαλέω . Ἀλ ὁ μέν ἐπί τις ὁ αἰσχρός τε καί ἐπιλέγω ἐπί ὁ προκάθημαι ὁ κοινός ὁ πιστός ἐκκλησία μετέ ὀλίγος ἐξελέγχω , αἰσχρός ὁ Κωνσταντῖνος καταλείπω , εἰς Θεσσαλονίκη ὑποστρέφω , ὁ αὐτός καί αὖθις ἔχω , καί ὁ κατά ὁ μοναχός τε καί ὁ ἡσυχία , μᾶλλον δέ καί ὁ ποους αὐτός διδαοκαλος , ὁ θεόφορος φημί Πατέρων , ὥσπερ ἐπιδείκνυμι καί λόγος καί γράμμα , καί οὗτος αὐτός αἴτιος ὁ μοναχός εἰμί ὁ πλάνης , πρός ὁ ὁ ἐκεῖνος προϊστάμενος διδαακαλίαν θρασύς καί τολμηρός γλῶσσα διατείνω · ὁ δή καί Γρηγόριος ἀκούω ὁ μέγας τότε , παρά ὁ Ἄθως καί ὁ ἱερά λαύρα διατρίβω ἐν ἡσυχία , καθά δή καί προφαίνω , τοιόσδε προφητικός πρός ὁ σύνειμι φημί μοναχός · ἑγώ , φημί , πάλαι παρά ὁ μακάριος ἐγώ Πατέρων φθάνω ἔχω μανθάνω , ὡς αἵρεσις ἐπεισκωμάζω ὁ Χριστός ἐκκλησία καί αὖθις ἐν γε ὁ καθ´ ἐγώ γενεά · ὁράω δδʹ ὡς μή ὀφείλω εἰς ἔργον ἐκβαίνω ἤδη ὁ ἅγιος ἐκεῖνος ὁ πρόρρησις · οὐδέ γάρ εἷς τις μηδείς ἄλλος πλήν οὗτος ὁ ἀρχέκακος ὄφις καί ὁ τοιοῦτος δημιουργός εὐπορέω ποτ εἄν οἴομαι ἔχω ἐπιτήδειος τε καί σοφός πρός κακία ὄργανον · ὅς δή καί εἰς ἔργον μετέ ὀλίγος ἐκβαίνω κατά ὁ ἐκεῖνος προφητεία ἐμφανής ὁ νῦν καθοράω , Ἀκίνδυνος ὁ κατά στ ἀπόλλυμι ὁ ὁ Βαρλαάμ διαδέχομαι μέν λύω , καθά δήπου πάλαι καί Εὐνόμιος ὁ Ἄρειος , ἢ καί ὁ Εὐτυχοῦς τε καί Διόσκορος Σεβῆρος ὁ ἀκέφαλος . σής δέ κακός ὁ ἀνενεργητέω οὗτος , ἢ πολύθεος μετά καί ἄθεος αἱρέω ἀρχηγός γίγνομαι , δίδωμι ἄρα καί ὁ προσηγορία καί ὄνομα ὁ κατ´ ἐκεῖνος πονηρός συνέδριον ἔχω , τίς ὁ ἐντεῦθεν ; ἐπεί σφοδρός ἐπίκειμαι εἰμί ὁ Βαρλαάμ τοῖ , μοναχός ἐν Θεσσαλονίκη , κατ´ αὐτός τε καί ὁ ἱερός ἡσυχία ὡσαύτως καί λέγω καί γράφω , καί πολύς μέν ἔχω κατά κόσμος ὁ αὐτός πείθω , πολύς δέ καί ὁ μοναστής , ὅσος δηλαδή μή ὁ ὁ ἡσυχία εἰμί τρόφιμος , λόγος πειθώ , καί σοφιστικός κλέμμα παράγω ὁ μή οὗτος γυμνάζω · ὁ δέ οὗτος ἀντιλέγω ἰσχύω αξʹ ως τε καί πρός ἔπος , και ὁ καταπίπτω ἀνορθόω ὁ ὁ ἀλήθεια ὑγιής λόγος , ὁ δέ κακουργία καί ὁ αἵρεσις τρανής ἐξελέγχω εἰμί οὐδαμοῦ παρ´ ἐκεῖνος , βουλεύω κοινός συνέρχομαι , Ἰσίδωρος ὁ θεῖον δηλαδή προκάθημαι ὁ ψῆφος , καί κινέω καί συνάγω καί βουλεύω καί σπουδάζω οὗτος πρό ὁ ἄλλος , ἅτε δή καί ὁ ὁμιλητής τε καί Φίλων ὁ πρῶτος φέρω παρά Γρηγόριος , καί πρῶτος ὁ ὁ Βαρλαάμ κακουργία εἰς πείρω εἶμι , καί ὁ ἀρχή ὁ ἐκεῖνος καθ´ ἐγώ σύγγραμμα θηρεύω , βουλεύω τοιγάρ , Γρηγόριος ὁ σοφδν μετά ὁ θεολόγος γλῶσσα καί ὁ μέγας ὁ πνεῦμα σοφία , πρός ἑαυτοῦ ἐκ ὁ ἀναχώρησις καί ὁ ὄρος μετακαλέω , καί φύσις καί τέχνη καί χάρις θεῖος δύναμαι ὑπέρ ὅστις ἄν τις καί φημί ὁ τοιοῦτος περαίνω ἀξίως . γράφω τοιγάρ οὖν , καί μάλα σπουδαῖος ἀξιόω ὁ μέγας μῆτε αὐτός ὁ κοινός παραβλέπω δέησις καί πρεσβεία , ὁ ἀναγκαῖος καί πρῶτος εἰμί , καί ὁ ὁ εὐσέβεια λόγος κινδυνεύω νῦν εἶπον ποτέ δίδωμι χείρ , καί ὁ κοινός πᾶς μήτηρ ὁ ἐκκλησία πολεμέω προΐστημι . πείθω ὁ ὁ ὁμότροπος καί ομόψυχος ὁ Γρηγόριος λόγος , καιρός εἰμί κρίνω καί ἡσυχία καί πόλεμος , ἐπεί καί πᾶς ἄλλος πρᾶγμα , κατά ὁ σοφός Σολομών · καί ὁ ἐρημία ἀφίημι καί ὁ Ἄθως , οὔτοι γε ἑκών καί ἑκών αὖθις , ὁ μέν ὅς ἡσυχάζω αἱρέω καί μή πρᾶγμα ἔχω , ὁ δέ διά ὁ ὁ εἴρω ἀνάγκη , τοιοῦτος καί ὑπέρ τηλίζω εἰμί , ἐφίστημι καί μάλα ἡδύς ὁ ποθέω · ὁ καί ὁ ὁ Βαρλαάμ σύγγραμμα κατά ὁ ἀλήθεια ἐπιδείκνυμι τις μέρος , ὁ γε εἰς χείρ αὐτός τέως εἶμι , καί ὁ κατ´ ἐκεῖνος ὡς ἔχω ἐκλέγω σαφής , ἀμύνω αὐτός τε καί ὁ κοινός ὁ ὁ Χριστός ἐκκλησία ἀξιόω . ἀλγέω ὁ σπλάγχνον , καί τιτρώσκω ὁ Ψυχή πως εἄν εἶπον ὁ θεῖος Γρηγόριος , ὁ τε πάρειμι καθοράω , κοί σοφία καί χάρις πνεῦμα οὐ ἀμυδρός ἤδη προβλέπω ὁ μέλλω · διά δή οὗτος καί ὁ ἀγών καί ὁ ὁ ἡσυχία ἀπολείπω ὁ αντιρρητικοιξ ἀναγκάζω χράω ὁ λόγος ὀκνέω καί ἀναδύνω , πολύς τις εἰμί καί ποικίλος , καί μήνυμα καί λόγος καί φίλος καί ὁ δύναμαι καί φύω πᾶς πρός εἰρήνη ὁ μοναχός , καί δή καί ὁ ὁ ἐκκλησία ὁμόνοια πᾶς ὁ Βαρλαάμ ἐκκαλέω · ὁ δέ ὁ κινέω δαίμων κάτοχος ἤδη γίγνομαι ὅλος , ἐκεῖνος προσέχω ὁ νόος , ὁ πνευματικός οὐδός ἐποίνιος ὅλως δύναμαι · διό καί προστίθημι καθ´ ἕκαστος μᾶλλον ὁ βλασφημία τε καί ὁ Ἔρις , καί ὁ πῦς ὡς ἔχω ἀνάπτω , καί πρός μάχη ὁ λέων κινέω οὐ αἰσθάνομαι . Ἀλ ὁ θαυμαστός ψυχή καί φιλόσοφος εἰμί , Γρηγόριος ὁ μέγας φημί , οὐδός οὕτως ἔχω ἐκεῖνος ὁ διόρθωσις καί ὁ μεταβολή ἀπονίζω « ῥᾳδίως · ἀλ ἐπεί ὁ διά ὁ Φίλων συχνός λόγος καί ὁ συμβουλή ἄπρακτος ὁράω , καί δις αὐτός αὐτός πειράω ὁ τελευταῖος καί συμβουλεύω , πολύς τε καί καλός πάρειμι ὁ λόγος