cogPG.PG151 331
τοῦ μεγάλου προσιόντι μοι τάφῳ καὶ προσκυνοῦντι , καὶ τὴν κατὰ χρέος εὐχαριστίαν ἀποδιδόντι , ὁ μοναχὸς ἐκεῖνος οὐδαμῶς ὦπται · δῆλον ὡς καὶ τῆς θεραπείας τυχὼν , καὶ πορευθείς πρὸς τοὺς φίλους · πῶς γὰρ ἂν , φησὶ , μὴ τοῦ ζητουμένου τυχὼν ἑκείνων ἐξέστη καὶ οὕτω ταχέως , ὁ χθὲς ὀμωμοκὼς οὐτωσὶ μηδαμῶς ἀποστῆναι , πρὶν ἢ τῆς εὐχῆς τε καὶ τοῦ ζητουμένου τυχεῖν · Ἀλλὰ τῆς μὲν ἰδίας Θεσσαλονίκης τε καὶ τῶν αὐτοχθόνων ἢ καὶ τῆς περιχώρου , καὶ δὴ καὶ τῶν ἐπηλύδων οὕτω θαυμαστῶς ὁ θαυμαστὸς ΥΓρηγόριος καὶ ἰατρός ἐστι καὶ σωτὴρ καὶ κηδεμών ἐν τῷ καλοῦντι τῆς χρείας , τῶν δ´ ὑπερορίων ὡς ἀγνώτων τε καὶ μακρὰν ὄντων ἐῤῥφστωνευμένως πως ἴσχει καὶ κατολιγωρεῖ ; πολλοῦ γε καὶ δεῖ . Ἀλλὰ μίαν οὖσαν εἰδὼς τὴν ἀπανταχοῦ γῆς Χριστοῦ Ἐκκλησίαν , ἡς αὐτὸς καὶ περιὼν ἔτι τῷ βίῳ πάσης ὀμοτίμως προέστη . καὶ τὴν ψυχὴν , κατ´ ἐκείνου δηλαδὴ μίμησιν , ὑπὲρ ἐκείνης εὐψύχως τέθεικε , κἀκεῖ τοῖς καλοῦσιν αὐτὸν ὡσαύτως καὶ σωτὴρ καὶ ῥύστης καὶ ἰατρὸς ἀνιάτων παθῶν ὁρᾶται γιγνόμενος . Καὶ μάρτυρες ἀψευδεῖς τοῦ λόγου Θετταλοὶ καὶ Ἰλλυριοὶ , καὶ οἱ ἐκεῖθεν τὰ τοῦ μεγάλου θαυμαστῶς διακομίζοντές τε καὶ διηγούμενοι θαύματα . Καὶ τί χρὴ λέγειν ; ὅπου γε καὶ εἰκόνας ἐκεῖ γράφουσι τούτου , καὶ πυκνὰ τὴν αὐτοῦ πανηγυρίζουσι μνήμην σὺν μεγάλῃ τῇ πίστει καὶ τῷ τῆς ψυχῆς περιρανεῖ πόθῳ , καὶ νεὼς σπεύδουσιν ἀνεγείρειν , ὡς ἑνί τινι τῶν ἀποστόλων τε καὶ Πατέρων , καὶ κήρυκα τῆς εὐσεβείας , καὶ προστάτην τῆς Ἐκκλησίας , καὶ διδάσκαλον καὶ φύλακα τῶν ὀρθῶν ταύτης δογμάτων μετὰ πολλοῦ γε τοῦ θαύματος ἀνακηρύττουσι τὸν μέγαν ; ἐκεῖ πάντες ἐξ ἀντιῤῥόπου χωροῦντες ὡσανεὶ τῇ τούτου πατρίδι , καὶ Σαμαρείτας μιμούμενοι καλῶς τοὺς ἀλλογενεῖς καὶ μικροὺς ἐκείνους , καὶ τὴν πιστὴν Χαναναίαν , καὶ ὅσοι τοῦ κατ´ αὐτοὺς καταλόγου τὴν μεγάλην Ἰερουσαλὴμ παρευδοκιμοῦντας τῇ πρὸς Χριστὸν πίστει , καὶ τὸν τῦφον καὶ τὸ κενὸν φύσημα καὶ τὸν φθόνον τῶν ἐν αὐτῇ Γραμματέων καὶ Φαρισαίων . Καὶ δέδοικα , σφόδρα δέδοικα , μὴ καὶ πρὸς αὐτὴν ταύτην ἐκεῖνά που τὰ τοῦ Δεσπότου φρικτῶς ἐπ´ ἐσχάτων ῥηθείη · « Ἱερουσαλὴμ , Ἱερουσαλὴμ , ἡ ἀποκτενοῦσα τοὺς προφήτας , καὶ λιθοβολοῦσα τοὺς ἀπεσταλμένους πρὸς σέ · » καὶ ὅτι , « Πολλοὶ ἤξουσιν ἐξ ἀνατολῶν καὶ δυσμῶν , καὶ ἀνακλιθήσονται μετὰ Ἀβραὰμ καὶ Ἰσαὰκ , οἱ δὲ υἱοὶ τῆς βασι . λείας ἐκβληθήσονται ἔξω . » Δι´ ἃ δήπου καὶ ὁ τοῦ Χριστοῦ μιμητὴς οὗτος τοῖς οὕτω λαμπρῶς πιστεύουσιν ὀξέως ἐφίσταται , καὶ πληροῖ τὰς αἰτήσεις , καθὰ δὴ καὶ φθάσαντες ἔφημεν , ἐξ ὤν καὶ ἡμᾶς ἀναγκαῖον ἐνός τινος ἢ δυοῖν ἀρτίως μνησθῆναι . γυναικὶ τινι τῶν εὐπατριδῶν καὶ κοσμίων , Ζωῇ τοὔνομα , δριμεῖά τις ὀδύνη προσγίνεται κατὰ τῶν ἑγκάτων , οὕτω τοι σφοδρῶς ἐκεῖνα πιέζουσα καὶ στροβοῦσα , ὡς καὶ ὀχετοὺς αἱμάτων ἐκεῖθεν κάτω καθ´ ἑκάστην προχεῖσθαι . Πέμπτος ἐνιαυτὸς ἠν οὕτω βαρύτατα πασχούσῃ τῇ γυναικὶ , καὶ φάρμακον ἦν οὐδαμοῦ τῆς νόσου , καὶ ἰατρῶν ἐξηλεγχετο πᾶσα τέχνη , πλεῖστα μὲν ἐπιτηδεύουσα καθ´ ἑκάστην , ἀνύουσα δὲ τὸ παράπαν οὐδὲν , ὡς καὶ τὸ ζῇν ἀπαγορεῦσαι τῇ κειμένῃ καθάπαέ · οὐκ ἂν δὲ καὶ πρὸς τοσοῦτον ἀντέσχε διάστημα χρόνου , διὰ παντὸς οὕτω δαπανιωμένη τὴν σάρκα , μὴ σώματος εὐσθενοῦς τε καὶ ῥωμαλέου τυχοῦσα , καὶ πρὸς τροφὴν ἐῤῥωμένας ἔχουσα τὰς ὀρέξεις , κἀντεῦθεν τῆς φύσεως Ισχυούσης , πρὸς τὸν τοσόνδε τοῦ νοσήματος παραβάλλεσθαι πόλεμον · ἀλλ´ ἡττᾶται κατ´ ὁλίγου τῷ μήκει κατεργασθεῖσα τοῦ χρόνου , καὶ κλινοπετὴς ἦν καὶ ἀκίνητος σχεδὸν ἐξ ἐκείνου , ἐνιαυτοὺς ὅλους δύω πρὸς τοῖς πέντε τοῖς προλαβοῦσι . Τῆς δὲ φήμης τῶν τοῦ μεγάλου Γρηγορίου θαυμάτων ὁσημέραι λαμπρῶς αἱρομένης , ὅσα τέ φημι παρ´ ἐκείνοις , κοὶ ὅσα παρὰ τῇ μεγάλῃ Θεσσαλονίκῃ παραδόξως τελεῖται · ἐπεὶ καὶ ἡ νοσοῦσα τῶν λαλουμένων ἦν ἐν αἰσθήσει , πρὸς τὴν ἐνεργοῦσαν ἐν ἐκείνῳ θείαν δύναμιν πιστῶς καταφεύγει , καὶ τοὺς πρεσβυτέρους προσκαλεσαμένη τῆς Ἐκκλησίας , κατὰ θείους δηλονότι χρησμοὺς , πρῶτα μὲν εὐχὴν ἱερὰν ἐλαίου κοινῇ τελέσαι παρασκευάζει , εἶτ´ ἐπὶ τέλει ταύτης καὶ πρὸς τὸν θεῖον Γρηγόριον εὐχήν τε καὶ δέησιν ὑπὲρ αὐτῆς θέσθαι · ἧς δὴ καὶ τελουμένης ὑπὸ τῶν πρεσβυτέρων συνήθως , ἐπεὶ μὴ καὶ αὐτὴ συνίστα . σθαι καὶ συνάδειν εἶχε τὰ θεῖα τοῖς ὑπὲρ αὐτῆς εὐχομένοις καὶ ψάλλουσι , κλινοπετής τε καὶ ἀκίνητος οὐσα , κἀκεῖθεν ἐδεῖτο κειμένη θερμῶς τοῦ ἁγίου , καὶ τὴν παρ´ ἐκείνου πιστῶς ἐξεκαλεῖτο χάριν καὶ τὴν βοήθειαν · καὶ , ὢ τῶν παραδόξων σῶν ἔργων , xριστὲ , καὶ θαυμάτων ! ἡ χρόνον ἤδη τοσοῦτον ἐκδαπανωμένη τὰς σάρκας , καὶ παρειμένη τις καὶ σχεδὸν ἀκίνητος γεγονυῖα , οὐ μεθ´ ἡμέραν , οὐ μετὰ μικρᾶς τινος ὥρας διάστημα , ἀλλ´ εὐθὺς ἐκείνων ἔτ´ εὐχομένων τε καὶ ψαλλόντων , ἀθρόα τῆς κλίνης ἐξανίσταται , πάντων ὁρώντων , εὐσθενής , ἐῤῥωμένη τὸ σῶμα , μηδ´ ἴχνος ἐν ἑαυτῇ σχεδὸν τοῦ χρονίου πάθους ἐκείνου καὶ τῆς νοσερᾶς ἕξεως φέρουσα · ὡς καὶ τοὺς ὁρῶντας ἅμα καὶ τοὺς ἀκούοντας ὑπερφυῶς καταπλήττειν ἔχειν τὸ θαῦμα , καὶ μηδὲν ἔλαττον τοῦτ´ ἔχειν ἐκείνου τοῦ παρ´ αὐτοῦ Χριστοῦ περὶ τὸν παράλυτον τὸ πρὶν ὑπερφυῶς διενεργηθέντος , εἴτε τὸν ἐν Καπερναοὺμ λέγει τις , εἴτε τὸν ἐν τῇ προβατικῇ κολυμβήθρᾳ , πλὴν ὅσον ἐκεῖ μὲν αὐτὸς δι´ αὐτοῦ , ἐνταῦθα δὲ διὰ Γρηγορίου τοῦ μαθητοῦ καὶ φίλου τῆς κλίνης τε καὶ τοῦ χρονίου πάθους ἀθρόον ὡσαύτως τὴν νοσοῦσαν ἀνίστη . Ἐντεῦθεν οἱ θεοφιλέστεροί τε καὶ προὔχοντες τῶν ἐκεῖ , καὶ μάλιστα τῶν εἰς ἱερέας τελούντων , εἰς ταυτὸ συνιόντες , εἰκόνα τε ἱερὰν ἱστῶσι τῷ Γρηγορίῳ , καθὰ δὴ καὶ φθάσας εἰρήκειν , ἑορτήν τε λαμπρὰν καὶ πάνδημον ἄγουσι τῆς αὐτοῦ τελειώσεως τὴν ήμέραν , καὶ νεὼν αὐτῷ οἷα δὴ καὶ Χριστοῦ λαμπρῷ μαθητῇ σπεύδουσιν ἀνεγείρειν . Οὐ συνόδους μεγίστας καὶ κοινάς τινας ἀναμείναντες ψήφους ὥστ´ ἐκεῖνον ἀνακηρύξαι , οἰς καὶ χρόνος καὶ ὄκνος καὶ μέλησις καὶ πλεῖστά τινα τῶν ἀνθρωπίνων ἔστιν
Lemmas: ὁ μέγας πρόσειμι ἐγώ τάφος καί προσκυνέω , καί ὁ κατά χρέος εὐχαριστία ἀποδίδωμι , ὁ μοναχός ἐκεῖνος οὐδαμῶς ὁράω · δῆλος ὡς καί ὁ θεραπεία τυγχάνω , καί πορεύω πρός ὁ φίλος · πῶς γάρ εἄν , φημί , μή ὁ ζητέω τυγχάνω ἐκεῖνος ἐξίστημι καί οὗτος ταχέως , ὁ χθές ὄμνυμι οὕτως μηδαμῶς ἀφίστημι , πρίν ἢ ὁ εὐχή τε καί ὁ ζητέω τυγχάνω · ἀλλά ὁ μέν ἴδιος Θεσσαλονίκη τε καί ὁ αὐτόχθων ἢ καί ὁ περίχωρος , καί δή καί ὁ ἔπηλυς οὗτος θαυμαστός ὁ θαυμαστός ΥΓρηγόριος καί ἰατρός εἰμί καί σωτήρ καί κηδεμών ἐν ὁ καλέω ὁ χρεία , ὁ δδʹ ὑπερόριος ὡς ἄγνωτος τε καί μακράν εἰμί ἐῤῥφστωνευμένως πως ἴσχω καί κατολιγωρέω ; πολύς γε καί δεῖ . ἀλλά εἷς εἰμί εἰδοί ὁ ἀπαντηχέω γῆ Χριστός ἐκκλησία , εἰμί αὐτός καί περίειμι1 ἔτι ὁ βίος πᾶς ὀμότιμος προίστημι . καί ὁ ψυχή , κατ´ ἐκεῖνος δηλαδή μίμησις , ὑπέρ ἐκεῖνος εὔψυχος τίθημι , ἐκεῖ ὁ καλέω αὐτός ὡσαύτως καί σωτήρ καί ῥύστης καί ἰατρός ἀνίατος πάθος ὁράω γίγνομαι . καί μάρτυς ἀψευδής ὁ λόγος Θεσσαλός καί Ἰλλυριοί , καί ὁ ἐκεῖθεν ὁ ὁ μέγας θαυμαστός διακομίζω τε καί διηγέομαι θαῦμα . καί τίς χρή λέγω ; ὅπου γε καί εἰκών ἐκεῖ γράφω οὗτος , καί πυκνός ὁ αὐτός πανηγυρίζω μνήμη σύν μέγας ὁ πίστις καί ὁ ὁ Ψυχή περιρραίνω πόθος , καί ναός σπεύδω ἀνεγείρω , ὡς εἷς τις ὁ ἀπόστολος τε καί Πατέρων , καί κῆρυξ ὁ εὐσέβεια , καί προστάτης ὁ ἐκκλησία , καί διδάσκαλος καί φύλαξ ὁ ὀρθός οὗτος δόγμα μετά πολύς γε ὁ θαῦμα ἀνακηρύσσω ὁ μέγας ; ἐκεῖ πᾶς ἐκ αντίρροπο χωρέω ὡσανεί ὁ οὗτος πατρίς , καί Σαμαρείτης μιμέομαι καλῶς ὁ ἀλλογενής καί μικρός ἐκεῖνος , καί ὁ πιστός Χαναναῖος , καί ὅσος ὁ κατ´ αὐτός κατάλογος ὁ μέγας Ἱεροσόλυμα παρευδοκιμέω ὁ πρός Χριστός πίστις , καί ὁ τύφω καί ὁ κενός φύσημα καί ὁ φθόνος ὁ ἐν αὐτός Γραμματεύς καί Φαρισαῖος . καί δείδω , σφόδρα δείδω , μή καί πρός αὐτός οὗτος ἐκεῖνος ποῦ ὁ ὁ δεσπότης φρικτός ἐπι ἔσχατος εἴρω · « Ἱεροσόλυμα , Ἱεροσόλυμα , ὁ ἀποκτείνω ὁ προφήτης , καί λιθοβολέω ὁ ἀποστέλλω πρός σός · » καί ὅτι , « πολλός ἤχω ἐκ ἀνατολή καί δυσμή , καί ἀνακλίνω μετά Ἀβραάμ καί Ἰσαάκ , ὁ δέ υἱός ὁ βάσις . λεῖος ἐκβάλλω ἔξω . » Δις ὁ δήπου καί ὁ ὁ Χριστός μιμητής οὗτος ὁ οὗτος λαμπρῶς πιστεύω ὀξύς ἐφίστημι , καί πληρόω ὁ αἰτέω , καθά δή καί φθάνω φημί , ἐκ εἰμί καί ἐγώ ἀναγκαῖος εἷς τις ἢ δύο ἄρτιος μιμνήσκω . γυνή τις ὁ εὐπατρίδης καί κόσμιος , Ζωή ὄνομα , δριμύς τις ὀδύνη προσγίγνομαι κατά ὁ ἔγκατα , οὗτος ὅς σφοδρός ἐκεῖνος πιέζω καί στροβέω , ὡς καί ὀχετός αἷμα ἐκεῖθεν κάτω καθ´ ἕκαστος προχέω . Πέμπτος ἐνιαυτός ἐάν οὗτος βαρύς πάσχω ὁ γυνή , καί φάρμακον εἰμί οὐδαμοῦ ὁ νόσος , καί ἰατρός ἐξελέγχω πᾶς τέχνη , πλεῖστος μέν ἐπιτηδεύω καθ´ ἕκαστος , ἀνύω δέ ὁ παράπαν οὐδείς , ὡς καί ὁ ζάω ἀπαγορεύω ὁ κεῖμαι καθάπτω · οὐ εἄν δέ καί πρός τοσοῦτος ἀντέχω διάστημα χρόνος , διά πᾶς οὗτος δαπανιωμένη ὁ σάρξ , μή σῶμα εὐσθενής τε καί ῥωμαλέος τυγχάνω , καί πρός τροφή ῥώννυμι ἔχω ὁ ὄρεξις , ἐντεῦθεν ὁ φύσις ἰσχύω , πρός ὁ τοσόσδε ὁ νόσημα παραβάλλω πόλεμος · ἀλ ἡσσάομαι κατ´ ὀλίγος ὁ μῆκος κατεργάζομαι ὁ χρόνος , καί κλινοπετής εἰμί καί ἀκίνητος σχεδόν ἐκ ἐκεῖνος , ἐνιαυτός ὅλος δύο πρός ὁ πέντε ὁ προλαμβάνω . ὁ δέ φήμη ὁ ὁ μέγας Γρηγόριος θαῦμα ὁσημέραι λαμπρῶς αἱρέω , ὅσος τε φημί παρ´ ἐκεῖνος , κοί ὅσος παρά ὁ μέγας Θεσσαλονίκη παράδοξος τελέω · ἐπεί καί ὁ νοσέω ὁ λαλέω εἰμί ἐν αἴσθησις , πρός ὁ ἐνεργέω ἐν ἐκεῖνος θεῖος δύναμις πιστῶς καταφεύγω , καί ὁ πρέσβυς προσκαλέω ὁ ἐκκλησία , κατά θεῖος δηλονότι χρησμός , πρῶτος μέν εὐχή ἱερά ἔλαιον κοινός τελέω παρασκευάζω , προστίθημι ἐπί τέλος οὗτος καί πρός ὁ θέω Γρηγόριος εὐχή τε καί δέησις ὑπέρ αὐτός τίθημι · ὅς δή καί τελέω ὑπό ὁ πρέσβυς συνήθης , ἐπεί μή καί αὐτός συνίστημι . ἕπομαι καί συνᾴδω ἔχω ὁ θεῖον ὁ ὑπέρ αὐτός εὔχομαι καί ψάλλω , κλινοπετής τε καί ἀκίνητος εἰμί , ἐκεῖθεν δήω κεῖμαι θερμός ὁ ἅγιος , καί ὁ παρ´ ἐκεῖνος πιστῶς ἐκκαλέω χάρις καί ὁ βοήθεια · καί , ὦ ὁ παράδοξος σός ἔργον , ὁριστός , καί θαῦμα ! ὁ χρόνος ἤδη τοσοῦτος ἐκδαπανάω ὁ σάρξ , καί παρίημι τις καί σχεδόν ἀκίνητος γίγνομαι , οὖον μεθ´ ἡμέρα , οὖον μετά μικρός τις ὥρα διάστημα , ἀλ εὐθύς ἐκεῖνος τείνω εὔχομαι τε καί ψάλλω , ἀθρόος ὁ κλίνη ἐξανίστημι , πᾶς ὁράω , εὐσθενής , ῥώννυμι ὁ σῶμα , μηδ´ ἴχνος ἐν ἑαυτοῦ σχεδόν ὁ χρόνιος πάθος ἐκεῖνος καί ὁ νοσερός ἕξις φέρω · ὡς καί ὁ ὁράω ἅμα καί ὁ ἀκούω ὑπερφυῶς καταπλήσσω ἔχω ὁ θαῦμα , καί μηδείς μικρός τοῦτος ἔχω ἐκεῖνος ὁ παρ´ αὐτός Χριστός περί ὁ παράλυτος ὁ πρίν ὑπερφυῶς διενεργέω , εἴτε ὁ ἐν Καπερναούμ λέγω τις , εἴτε ὁ ἐν ὁ προβατικός κολυμβήθρα , πλήν ὅσος ἐκεῖ μέν αὐτός δις αὐτός , ἐνταῦθα δέ διά Γρηγόριος ὁ μαθητής καί φίλος ὁ κλίνη τε καί ὁ χρόνιος πάθος ἀθρόος ὡσαύτως ὁ νοσέω ἀνίστημι . ἐντεῦθεν ὁ θεοφιλής τε καί προέχω ὁ ἐκεῖ , καί μάλιστα ὁ εἰς ἱερεύς τελέω , εἰς τατός σύνειμι1 , εἰκών τε ἱερά ἵστημι ὁ Γρηγόριος , καθά δή καί φθάνω εἴρω , ἑορτή τε λαμπρός καί πάνδημος ἄγω ὁ αὐτός τελείωσις ὁ ἡμέρα , καί ναός αὐτός οἷος δή καί Χριστός λαμπρός μαθητής σπεύδω ἀνεγείρω . οὖον σύνοδος μέγας καί κοινός τις ἀναμένω ψῆφος ὅς ἐκεῖνος ἀνακηρύσσω , οἶς καί χρόνος καί ὄκνος καί μέλησις καί πλεῖστος τις ὁ ἀνθρώπινος εἰμί