cogPG.PG151 462
ἡμᾶς ἐκ τοῦ μὴ ὄντος εἰς τὸ εἶναι , καὶ γνωστικοὺς ποιήσας ἡμᾶς , ὤσπερ οὐ τῆς οὐσίας αὐτοῦ μετέδωκεν , οὕτως οὐδὲ τῆς γνώσεως τῆς οὐσίας αὐτοῦ . Καὶ βλέπε τὸν σοφὸν τουτονὶ θεολόγον ἀκριβῶς ἐν τοῖς εἰρημένοις , ὅπως περί τε τοῦ ἀγνώστου καὶ ἀῤῥήτου τῆς θείας οὐσίας τὸν λόγον ποιούμενος , τοῦ μὲν καὶ λόγους καὶ ἀποδείξεις παράγει κατὰ τὸ ἐγχωροῦν , ὅτι δ´ ἀμέθεκτος τοπαράπαν ἡ ὑπερούσιος οὐσία ἐκείνη ὡς τοῖς πᾶσιν ὡμολογημένον λαμβάνον καὶ κείμενον , οὐ μόνον οὐ δίδωσιν ὑπὲρ τούτου λόγον , ἀλλὰ κἀκεῖνο τὸ προῤῥηθὲν μᾶλλον διὰ τούτου βεβαιοῖ καὶ συνίστησιν , ὥσπερ οὐ τῆς οὐσίας αὐτοῦ μετέδωκε , λέγων , οὕτως οὐδὲ τῆς γνώσεως τῆς οὐσίας αὐτοῦ . Καὶ πάλιν ὁ αὐτὸς θεολόγον ἔτερον ἐξηγούμενος , τοιάδε φησί · Καὶ πέρας τοῦ μυστηρίου τῇ πρὸς Θεὸν νεύσει θεούμενον , θεούμενον δὲ τῇ μετοχῇ τῆς θείας ἐλλάμψεως , οὐκ εἰς τὴν θείαν μεθιστάμενον οὐσίαν . Εἰ γὰρ ὁ ἥλιος ἡμῖν , φησί , τῶν οἰκείων ἐνεργειῶν μεταδιδοὺς μένει τῶν ἡμετέρων ἀμέτοχος , πόσῳ μᾶλλον ὁ τοῦ ἡλίου ποιητής τε καὶ Κύριος ; Καὶ πάλιν · Τοῦτον τοίνυν , φησί , τὸν ἄνθρωπον ὁ Δημιουργὸς ἄῤῥενα κατεσκεύασε , μεταδοὺς αὐτῷ τῆς θείας χάριτος ἑαυτοῦ , καὶ ἐν κοινωνίᾳ ἑαυτοῦ διὰ ταύτης αὐτὸν ποιησάμενος · ὅθεν καὶ τὴν τῶν ζώων ὀνομασίαν προφητικῶς , ὡς δούλων αὐτῷ δοθέντων , δεσποτικῶς ἐποιήσατο . Ἀθανάσιος δὲ ὁ μέγας τὰ κατὰ τὸν εὐαγγελισμὸν τῆς ἀειπαρθένου καὶ Θεομήτορος σκοπούμενος , Ὡς πρὸς τοὺς ἀποστόλους , φησὶ , τὸ Πνεῦμα καὶ ἡ δύναμις τοῦ Ὑψίστου ἐπήγγελται , οὕτω καὶ πρὸς τὴν Παρθένον . Καὶ εἰ ἐν τοῖς ἀποστόλοις οὐ παρηκολούθησε σάρκωσις , δῆλον ὅτι οὐδὲ ἐν τῇ Παρθένῳ ἡ δύναμις ἐσαρκώθη , οὔτε τὸ Πνεῦμα ἐνηνθρώπησεν . Ἀλλ´ ὥσπερ ἐν τοῖς ἀποστόλοις ἡ δύναμις πρὸς τὸ δύνασθαι κατὰ πάσης ἀντικειμένης δυνάμεως ἐγένετο , καὶ ἡ ἐπέλευσις τοῦ Πνεύματος καθ´ ὅλα τὰ οὐσιωδῶς προσόντα αὐτῷ , ἐνεργοῦσα ἐν πᾶσι σημείοις καὶ τέρασι , καὶ δυνάμεσι πρὸς βεβαίωσιν καὶ πίστωσιν τῆς Χριστοῦ ἐπαγγελίας , οὕτω καὶ ἐπὶ τῇ Παρθένῳ ἡ ἐπέλευσις τοῦ Πνεύματος ἐγένετο ἐν πᾶσι τοῖς οὐσιωδῶς προσοῦσιν αὐτῷ κατὰ τὴν θεαρχίαν χάριν ἐμποιοῦν , πρὸς τὸ ἐν πᾶσι χαίρειν αὐτήν . Καὶ μετὰ μικρόν · Ἀλλ´ ὅτι δυνάμεως τοῦ Πνεύματος ἐπλήσθη ἡ Παρθένος , πρὸς ἀγιασμὸν μέντοι τῆς σαρκὸς αὐτῆς , καὶ πρὸς τὸ δύνασθαι φέρειν πὸ σιω τήριον κύημα · καὶ οὕτως ἀκολούθως ἐν αὐτῇ οὐ δυνάμει καὶ ἐνεργείᾳ , ἀλλὰ καθ´ ὅλον τὸ πλήρωμα τῆς θεότητος , αὐτὴ ἡ ἀρχίθεος καὶ ὑπεράρχιος τοῦ Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ θπόστασις ἐσαρκώθη καὶ ἐνηνθρώπησε . Προαπεδείχθη γὰρ , ὅτι ὥσπερ ἡ ἐξουσία καὶ ἡ βασιλεία , καὶ τὰ ἄλλα πάντα , ἃ κατὰ θεολογίαν προτέθειται , οὐχ ὑπόστασιν ἕκαστον λέγεται , ἀλλὰ περὶ τὴν ὑπόστασιν κατ´ οὐσίαν ἰδίᾳ διερμηνευόμενα οὕτω καὶ ἡ δύναμις καὶ ἡ ἐνέργεια περὶ τὴν ὑπόστασιν οὐσιωδῶς ἀναφέρεται κοινῶς μὲν ἐφ´ ἑκάστην τῶν τριῶν θεαρχικῶν ὑποστάσεων , ἰδίως δὲ καὶ ἐπ´ αὐτὴν τοῦ Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ τὴν μίαν σαρκωθεῖσαν καὶ ἑνανθρωπήσασαν . Καὶ ταῦτα μὲν οἱ θεολόγοι Πατέρες οὗτοι καὶ κοινοὶ τῆς Ἐκκλησίας διδάσκαλοι , οὕτω τὰ τῶν ἰερῶν Εὐαγγελίων καὶ ἀποστόλων ἐκδεξάμενοι , καὶ οὕτω καὶ τοὺς μαθητὰς ἡμᾶς καὶ φρονεῖν , καὶ διδάσκειν τοὺς ἀδελφοὺς ἐκεῖνα διδάξαντες , καὶ οὐκ ἔδει τοὺς ἀντιλέγειν τῇ Ἐκκλησία προειρημένους τοῖς οὕτω φανεροῖς ἀντιπίπτειν , καὶ διαστρέφειν ἐπιχειρεῖν τὰ διαστροφῆς καὶ ἀντιλογίας πάσης ἀνώτερα . Ἀλλ´ ἵνα καὶ τοὺς ἐκείνων ἑταίρους τε καὶ διαδόχους εἰσαγάγωμεν νῦν τῷ λόγῳ , καὶ δείξωμεν διό τε τῶν λόγων καὶ τῆς διδασκαλίας ἐκείνων , ὅπως καὶ αὐτοὶ τὰ τῶν ἀρχαίων Πατέρων τε καὶ διδασκάλων ἐδέξαντο , καὶ ὅτι καὶ συνάδομεν αὐτοῖς κατ´ ἐκεῖνα , καὶ οὐδαμοῦ τῆς αὐτῶν ἀφιστάμεθα διανοίας , ὥσπερ οὐδὲ τῆς ἑκείνων αὐτοὶ τοπαράπαν , ἐν τῷ αὐτῶ δηλαδὴ φθεγγόμενοι Πνεύματι τὰ τοῦ Πνεύματος πάντες ὁμοῦ , Γερμανὸς ὁ τῆς οἰκουμενικῆς Ἐκκλησίας ἱερὸς Πατὴρ καὶ διδάσκαλος πρὸ τῶν ἄλλων παρίτω , καὶ τὴν συμφωνίαν διὰ τῶν ἱερῶν αὐτοῦ λόγων ῥποδεικνύτω . Οὗτος καὶ γὰρ ὁ μέγας , πρὸς Λατίνους ὑπὲρ τῆς τοῦ θείου Πνεύματος ἐκπο ρεύσεως τὸν ἑαυτοῦ ποιούμενος λόγον , καὶ τῶν εὐαγγελικῶν τε καὶ πατρικῶν προῖστάμενος ὅρων , ἐπειδὴ τὰ περὶ μετοχῆς καὶ κοινωνίας Θεοῦ διασκοπούμενος ἦν , καὶ τοὺς περὶ τούτων τῶν θεολόγων ἰεροὺς λόγους , ἄλλους τε πολλοὺς , καὶ τοὺς κορυφαίους μόλιστα καὶ προὔχοντας αὐτῶν ἐπειοάγει , διὰ τῆς ἐκείνων θεολογίας τὴν καινοφανῆ τῶν Λατίνων δόξαν ἐλέγχων , κακῶς οἰομένων , τῆς οὐσίας αὐτῆς , καὶ οὐ τῆς οὐσιώδους ἐνεργείας καὶ τῆς χάριτος τοῦ Θεοῦ , τοὺς ἁγίους μετέχειν . Τὰ γοῦν προρῥηθέντα περὶ τούπων Ἀθανασίῳ τῷ μεγάλῳ ἐκ τῇ περὶ τοῦ θείου Εὐ αγγελισμοῦ ὁμιλίᾳ Γερμανὸς ὁ θεῖος οὐτοσὶν ἀνγνούς , οὔτω πως ἐπιφέρει τὴν ἑαυτοῦ γνώμην . Ὁρᾷς , φησὶν , ὡς ὅταν λέγωσιν οἱ Πατέρες τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον ἐπιφοιτᾷν καὶ ἐνσκηνοῦν τοῖς ἁγίοις , οὐ τὴν ὑπόστασιν αὐτὴν , ἀλλὰ τὴν χάριν φασί ; Καὶ πάλιν , Ὁδὲ θεῖός φησι Κύριλλος , τὸ προφητικὸν ἐξηγούμε νος ἐκεῖνο , τὸ , Ἐκχεῶ ἀπὸ τοῦ Πνεύματός μοὐ ἐπὶ πᾶσαν σάρκα Εἰ μέν ἐστι Θεὸς , φησὶν , ἐκ Θεοῦ κατὰ φύσιν ὁ Υιὸς , γεγέννηται γὰρ ἐκ Θεοῦ καὶ Πατρὸς , ἴδιον αὐτοῦ τεκαὶ ἐξ αὐτοῦ καὶ ἐν αὐτῷ τὸ Πνεῦμά ἐστι , καθάπερ ἀμέλει καὶ αὐτοῦ τοῦ Πατρός . Καὶ ἐν τῇ πρὸς Θεοδόσιον · Βαπτίζοντα τὸν Ἰησοῦν ἐν πυρὶ καὶ ἁγίῳ Πνεύματι , οὐ τὸ ἀλλότριον τοῖς βαπτιζομένοις ἐνιέναι Πνεῦμα δουλοπρεπῶς καὶ ὁπηρετικῶς , ἀλλ´ ὡς Θεὸν κατὰ φύσιν , μετ’ . ἐξουσίας τῆς ἀνωτάτω τὸ ἐξ αὐτοῦ καὶ ἴδιον αὐτοῦ Καὶ μετ´ ὁλίγα · Ἀπολύων γὰρ ἀμαρτίας τὸν αὐτῇ προσκείμενον , τῷ ἰδίῳ λοιπὸν καταχρίει Πνεύματι · ὅπερ ἐνίησι μὲν αὐτὸς ὁ ἐκ Θεοῦ Πατρὸς Λόγος καὶ ἐξ ἰδίας ἡμῖν ἀναπηγάζει φύσεως . Οὕτω καὶ τὰ τοῦ μεγάλου Κυρίλλου , κατὰ λέξιν ὸ θεῖος ἐκθέμενος Γερμανὸς , ὅρα πῶς ἐκλαμβάνε · καὶ διερμηνεύει σοφῶς . Ἀλλ´ ἐνταῦθα τὴν χάριν καὶ τὴν ἐνέργειαν , φησί , προδήλως τῆς μακαρίας Τριάδος φησὶν , ἔκ τε τοῦ Πατρὸς καὶ τοῦ Υἱοῦ καὶ τοῦ ἀχίου προχεομένην Πνεύματος , καθὼς αὐτὸς ὁ προφήτης
Lemmas: ἐγώ ἐκ ὁ μή εἰμί εἰς ὁ εἰμί , καί γνωστικός ποιέω ἐγώ , ὤσπερ οὖον ὁ οὐσία αὐτός μεταδίδωμι , οὕτως οὐδέ ὁ γνῶσις ὁ οὐσία αὐτός . καί βλέπω ὁ σοφός οὗτος θεολόγος ἀκριβῶς ἐν ὁ εἴρω , ὅπως περί τε ὁ ἄγνωστος καί ἄρρητος ὁ θεῖος οὐσία ὁ λόγος ποιέω , ὁ μέν καί λόγος καί ἀποδείκνυμι παράγω κατά ὁ ἐγχωρέω , ὅτι δδʹ ἀμέθεκτος τοπάλαι ὁ ὑπερούσιος οὐσία ἐκεῖνος ὡς ὁ πᾶς ὁμολογέω λαμβάνω καί κεῖμαι , οὖον μόνος οὖον δίδωμι ὑπέρ οὗτος λόγος , ἀλλά ἐκεῖνος ὁ προλέγω μᾶλλον διά οὗτος βεβαιόω καί συνίστημι , ὥσπερ οὖον ὁ οὐσία αὐτός μεταδίδωμι , λέγω , οὕτως οὐδέ ὁ γνῶσις ὁ οὐσία αὐτός . καί πάλιν ὁ αὐτός θεολόγος ἕτερος ἐξηγέομαι , τοιόσδε φημί · καί πέρας ὁ μυστήριον ὁ πρός θεός νέος θεόω , θεόω δέ ὁ μετοχή ὁ θεῖος ἔλλαμψις , οὐ εἰς ὁ θεῖος μεθίστημι οὐσία . εἰμί γάρ ὁ ἥλιος ἐγώ , φημί , ὁ οἰκέω ἐνέργεια μεταδίδωμι μένω ὁ ἡμέτερος ἀμέτοχος , πόσος μᾶλλον ὁ ὁ ἥλιος ποιητής τε καί Κύριος ; καί πάλιν · οὗτος τοίνυν , φημί , ὁ ἄνθρωπος ὁ Δημιουργός ἄρσην κατασκευάζω , μεταδίδωμι αὐτός ὁ θεῖος χάρις ἑαυτοῦ , καί ἐν κοινωνία ἑαυτοῦ διά οὗτος αὐτός ποιέω · ὅθεν καί ὁ ὁ ζῷον ὀνομασία προφητικός , ὡς δοῦλος αὐτός δίδωμι , δεσποτικός ποιέω . Ἀθανάσιος δέ ὁ μέγας ὁ κατά ὁ εὐαγγελισμός ὁ ἀειπάρθενος καί Θεομήτωρ σκοπέω , ὡς πρός ὁ ἀπόστολος , φημί , ὁ πνεῦμα καί ὁ δύναμις ὁ ὕψιστος ἐπαγγέλλω , οὗτος καί πρός ὁ παρθένος . καί εἰμί ἐν ὁ ἀπόστολος οὖον παρακολουθέω σάρκωσις , δῆλος ὅτι οὐδέ ἐν ὁ παρθένος ὁ δύναμις σαρκόω , οὔτε ὁ πνεῦμα ἐνανθρωπέω . Ἀλ ὥσπερ ἐν ὁ ἀπόστολος ὁ δύναμις πρός ὁ δύναμαι κατά πᾶς ἀντίκειμαι δύναμις γίγνομαι , καί ὁ ἐπέλευσις ὁ πνεῦμα καθ´ ὅλος ὁ οὐσιωδῶς πρόσειμι αὐτός , ἐνεργέω ἐν πᾶς σημεῖον καί τέρας , καί δύναμις πρός βεβαίωσις καί πίστωσις ὁ Χριστός ἐπαγγελία , οὗτος καί ἐπί ὁ παρθένος ὁ ἐπέλευσις ὁ πνεῦμα γίγνομαι ἐν πᾶς ὁ οὐσιωδῶς πρόσειμι αὐτός κατά ὁ θεαρχία χάρις ἐμποιέω , πρός ὁ ἐν πᾶς χαίρω αὐτός . καί μετά μικρός · Ἀλ ὅτι δύναμις ὁ πνεῦμα πίμπλημι ὁ Παρθένος , πρός ἁγιασμός μέντοι ὁ σάρξ αὐτός , καί πρός ὁ δύναμαι φέρω πόα σείω τῆρις κύημα · καί οὕτως ἀκόλουθος ἐν αὐτός οὖον δύναμις καί ἐνέργεια , ἀλλά καθ´ ὅλος ὁ πλήρωμα ὁ θεότης , αὐτός ὁ ἀρχίθεος καί ὑπεράρχιος ὁ υἱός ὁ Θεός θπόστασις σαρκόω καί ἐνανθρωπέω . προαποδείκνυμι γάρ , ὅτι ὥσπερ ὁ ἐξουσία καί ὁ βασίλειος , καί ὁ ἄλλος πᾶς , ὁ κατά θεολογία προτίθημι , οὐ ὑπόστασις ἕκαστος λέγω , ἀλλά περί ὁ ὑπόστασις κατ´ οὐσία ἴδιος διερμηνεύω οὗτος καί ὁ δύναμις καί ὁ ἐνέργεια περί ὁ ὑπόστασις οὐσιωδῶς ἀναφέρω κοινῶς μέν ἐφίημι ἕκαστος ὁ τρεῖς θεαρχικός ὑπόστασις , ἰδίως δέ καί ἐπι αὐτός ὁ υἱός ὁ Θεός ὁ εἷς σαρκόω καί ἐνανθρωπέω . καί οὗτος μέν ὁ θεολόγος πατήρ οὗτος καί κοινός ὁ ἐκκλησία διδάσκαλος , οὗτος ὁ ὁ ἱερός Εὐαγγελίων καί ἀπόστολος ἐκδέχομαι , καί οὗτος καί ὁ μαθητής ἐγώ καί φρονέω , καί διδάσκω ὁ ἀδελφός ἐκεῖνος διδάσκω , καί οὐ ἐσθίω ὁ ἀντιλέγω ὁ ἐκκλησία προερέω ὁ οὗτος φανερόω ἀντιπίπτω , καί διαστρέφω ἐπιχειρέω ὁ διαστροφή καί ἀντιλογία πᾶς ἀνώτερος . Ἀλ ἵνα καί ὁ ἐκεῖνος ἑταῖρος τε καί διάδοχος εἰσάγω νῦν ὁ λόγος , καί δείκνυμι διό τε ὁ λόγος καί ὁ διδασκαλία ἐκεῖνος , ὅπως καί αὐτός ὁ ὁ ἀρχαῖος Πατέρων τε καί διδάσκαλος δέχομαι , καί ὅτι καί συνᾴδω αὐτός κατ´ ἐκεῖνος , καί οὐδαμοῦ ὁ αὐτός ἀφίστημι διάνοια , ὥσπερ οὐδέ ὁ ἐκεῖνος αὐτός τοπάλαι , ἐν ὁ αὐτός δηλαδή φθέγγομαι πνεῦμα ὁ ὁ πνεῦμα πᾶς ὁμοῦ , Γερμανός ὁ ὁ οἰκουμενικός ἐκκλησία ἱερός πατήρ καί διδάσκαλος πρό ὁ ἄλλος πάρειμι , καί ὁ συμφωνία διά ὁ ἱερός αὐτός λόγος ρποδεικνυμι . οὗτος καί γάρ ὁ μέγας , πρός Λατῖνος ὑπέρ ὁ ὁ θεῖον πνεῦμα ἐκπίνω ῥεῦσις ὁ ἑαυτοῦ ποιέω λόγος , καί ὁ εὐαγγελικός τε καί πατρικός προϊστάμενος ὁράω , ἐπεί ὁ περί μετοχή καί κοινωνία Θεός διασκοπέω εἰμί , καί ὁ περί οὗτος ὁ θεολόγος ἱερός λόγος , ἄλλος τε πολύς , καί ὁ κορυφαῖος μολίων καί προέχω αὐτός επειοαγω , διά ὁ ἐκεῖνος θεολογία ὁ καινοφανής ὁ Λατῖνος δόξα ἐλέγχω , κακῶς οἴομαι , ὁ οὐσία αὐτός , καί οὖον ὁ οὐσιώδης ἐνέργεια καί ὁ χάρις ὁ Θεός , ὁ ἅγιος μετέχω . ὁ γοῦν προλέγω περί τούπος Ἀθανάσιος ὁ μέγας ἐκ ὁ περί ὁ θεῖον εὕω αγγελισμοω ὁμιλία Γερμανός ὁ θεῖος οὗτος ἀνγνούς , οὐτάω πως ἐπιφέρω ὁ ἑαυτοῦ γνώμη . ὁράω , φημί , ὡς ὅταν λέγω ὁ πατήρ ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος ἐπιφοιτάω καί ἐνσκηνόω ὁ ἅγιος , οὖον ὁ ὑπόστασις αὐτός , ἀλλά ὁ χάρις φημί ; καί πάλιν , ὁδός θεῖος1 φημί Κύριλλος , ὁ προφητικός εξηγώ Μύκονος ἐκεῖνος , ὁ , ἐκχέω ἀπό ὁ πνεῦμα ἐγώ ἐπί πᾶς σάρξ εἰμί μέν εἰμί θεός , φημί , ἐκ Θεός κατά φύσις ὁ υἱός , γεννάω γάρ ἐκ Θεός καί πατήρ , ἴδιος αὐτός τεκαὶ ἐκ αὐτός καί ἐν αὐτός ὁ πνεῦμα εἰμί , καθάπερ ἀμελέω καί αὐτός ὁ πατήρ . καί ἐν ὁ πρός Θεοδόσιος · βαπτίζω ὁ Ἰησοῦς ἐν πῦρ καί ἅγιος πνεῦμα , οὖον ὁ ἀλλότριος ὁ βαπτίζω ἐνίημι πνεῦμα δουλοπρεπῶς καί ὁπηρετικῶς , ἀλ ὡς θεός κατά φύσις , μετά . ἐξουσία ὁ ἄνω2 ὁ ἐκ αὐτός καί ἴδιος αὐτός καί μετέ ὀλίγος · ἀπολύω γάρ ἁμαρτία ὁ αὐτός πρόσκειμαι , ὁ ἴδιος λοιπός καταχρίω πνεῦμα · ὅσπερ ἐνίημι μέν αὐτός ὁ ἐκ Θεός πατήρ Λόγος καί ἐκ ἴδιος ἐγώ ἀναπηγάζει φύσις . οὕτως καί ὁ ὁ μέγας Κύριλλος , κατά λέξις ο θεῖος ἐκτίθημι Γερμανός , ὁράω πῶς ἐκλαμβάνω · καί διερμηνεύω σοφός . Ἀλ ἐνταῦθα ὁ χάρις καί ὁ ἐνέργεια , φημί , πρόδηλος ὁ μακάριος Τριάς φημί , ἐκ τε ὁ πατήρ καί ὁ υἱός καί ὁ ἀχίου προχέω πνεῦμα , καθώς αὐτός ὁ προφήτης