cogPG.PG151 317
τε καὶ ὑπηρέταις , ὡς ἔθως , ἄρτι πρώτως σὺν αὐτοῖς ἐπιτελοῦντα τὰ μυστικά · ἐδόξαζε δὲ καὶ ὁ Θεὸς ἄνωθεν αὐτὸν αὖθις , θαυματουργῶν δι´ αὐτοῦ τὰ παράδοξα · ἐδόξαζε δὲ οὕτως . Παιδίον ἦν ἄῤῥεν τῷ προῤῥηθέντι πρεσβυτέρῳ τε καὶ ὀρφανοτρόφῳ · τούτῳ νόσος , ἢ καὶ δαιμονική τις ἐνέργεια λέγειν οὐκ ἔχω , σεληναίαν , πως ταύτην φασὶν , οὐχ ὥσπερ καὶ τοῖς ἄλλοις κατὰ κύκλον σελήνης , ἀλλὰ κατὰ κύκλον ἡλίου μᾶλλον ἀθρόα τις ἐπεπήδα , καὶ τὰ χείριστα διετίθει . Ὡς οὖν ἱερουργεῖν καιρὸν ἦν ἤδη τὸν μέγαν , ὃ δὴ καὶ εἰπών ἔφθην , τῶν δὲ μελλόντων συλλειτουργεῖν πρεσβυτέρων εἶς καὶ ὁ τοῦ παιδὸς ἦν πατὴρ , πρόσεισι μετὰ μεγάλης τῆς πίστεως τῷ μεγάλῳ , τῆς ζωοποιοῦ θυσίας ἀξιῶν αὐτὸν δι´ αὐτοῦ μεταδοῦναι τῷ νοσοῦντι παιδί · τοῦ δὲ κατανενευκότος , τῆς ὥρας ἤδη καλούσης , ἄγει τὸν παῖδα , φέρων ὁ πατὴρ ἐν χεροῖν · μετατίδωσιν αὐτῷ τῆς ἀναιμάκτου θυσίας ὁ τοῦ Θεοῦ ἀρχιερεὺς κατὰ τὴν ἐπαγγελίαν , καὶ ἡ ἐτήσιος ἐκείνη νόσος σύν γε τῷ ἀφανῶς ἐνεργοῦντι παρευθὺ δραπετεύει , καὶ ὁ παῖς ἐλεύθερος ἤδη χρόνον συχνὸν ἐξ ἐκείνου Θεὸν ἀνυμνῶν , καὶ τὸν ἐκείνου θεράποντα δι´ ἑαυτοῦ πᾶσιν ὰνακηρύττων . ὀλίγαι διῆλθον ἡμέραι , καὶ πάντας ὁμοῦ τοὺς ἰερᾶσθαι λαχόντας ὁ ἀρχιερεὺς εἰς ὁμιλίαν μετακαλεῖται . Ἐπειδὴ καὶ γὰρ τὴν Ἑκκλησίαν οἱκοδομεῖν αὐτῷ σκοπὸς ἄνωθεν ἦν , τοὺς τῆς Ἐκκλησίας μετὰ τὸν πρῶτον καὶ μόνον θεμέλιον θεμελίους καὶ στύλους , ἢ δομήτορας καὶ συνεργοὺς , αὐτοῦ φημι τοῦ πρώτου μετὰ Χριστὸν δνμήτορος καὶ τεχνίτου , δεῖν ἔγνω τῇ ἀρχιτεκτονίᾳ τοῦ Πνεύματος πρὸ τῶν ἄλλων καὶ οἰκοδομεῖν καὶ διδάσκειν ἐκεῖνα καὶ παιδεύειν καὶ καταρτίζειν , ὡς ἂν καὶ κατὰ λόγον αὐτῷ τὰ τῆς μελλούσης οἰκοδομίας προβαίνῃ , καὶ μὴ δόξῃ πως εἰς κενὸν τρέχειν , Συναγαγὼν τοιγαροῦν , ᾖπερ ἔφην , πάντας ἀθρόους τοὺς περὶ τῆς μεγάλης ἱερωσύνης θαυμαστῶς ἄγαν αὐτοῖς ἐκτίθεται λόγους · ὅσον τε τὸ ταύτης ὕψος δεικνὺς , καὶ οἵων ὑπηρέτις αὕτη φρικτῶν τε καὶ ἀποῤῥήτων μυστηρίων , οὐκ ἀνθρώποις φημὶ μόνον , ἀλλὰ καὶ αὐταῖς ταῖς ὑπερουρανίοις τε καὶ ἀσωμάτοις οὐσίαις , καὶ τί τὸ μέτρον τῆς ἀνθρωπίνης ἐσχατιᾶς , καὶ ὡς οὐδεὶς κοτὰ τὸ εἰρημένον ἄξιος τῆς ὑπηρεσίας ἐκείνης · καὶ ὡς ἐπειδὴ γενόμενος ἄνθρωπος διὰ φιλανθρωπίας ὑπερβολὴν ὁ τοῦ Θεοῦ μονογενὴς Υἱὸς καὶ ἀρχιερεὺς ἡμῶν καὶ θυσία καὶ θύτης ὑπερφυῶς κεχρημάτικε , καὶ τοῖς ὁμογενέσιν ἡμῖν λόγοις ὑπερφυοῦς ἀγαθότητος τὴν φρικτὴν ταύτην καὶ ἀναίμακτον ἱερουργίαν παρέδωκε , πᾶσαν εἰναι ἀνάγκην τοὺς τῆς τάξεως ταύτης ἠξιωμένους κατ´ ἴχνος τοῦ κεχειροτονηκότος σπεύδειν αἰεὶ βαίνειν καθόσον οἷόν τε , εἴπερ μὴ μέλλοιμεν ἔξω τοῦ σκοποῦ παντάπασι βάλλειν , ἐπ´ ἄλλον θεμέλιον ἀφρόνως οἰκοδομοῦντες , ὃν οὐδὲ δύναταί τις τῶν ἀληθῶς καὶ γνησίως οἱκοδομούντων τὰ τοιαῦτα καταβαλέσθαι , καθά πού φησιν ὁ μακάριος Παῦἠος , « Θεμέλιον , λέγων , ἄλλον παρὰ τὸν κείμενον οὐδεὶς δύναται θεῖναι , ὅς ἐστιν Ἰησοῦς Χριστός . » Εἰ δὲ ταῦτα τοῦτον ἔχει τὸν τρόπον , καὶ οὐδ´ ἂν εἷς ποτε τῶν ὀρθὰ φρονεῖν τε καὶ λέγειν ᾑρημένων ἄλλως γε εἴποι , τὸ καὶ τὴν ἐναντίαν ἰέναι , καὶ ἀνιέρως καὶ πόῤῥω που τῆς καινῆς πολιτείας καὶ τῆς ἐντο λῆς βαδίζειν ἐθέλειν , καὶ ἀντὶ λύχνου καὶ φωτὸς , κατὰ τὸν Χριστοῦ λόγον , πρόσκομμα καὶ σκότος καὶ βόθρον τοῖς ἀδελφοῖς χρηματίζειν , ποῦ θήσομεν · Ταῦτα καὶ τὰ τοιαῦτα δημηγορῶν καὶ διαλεγόμενος ὁ σοφὸς , πλείστους μὲν καὶ τῷ τῶν λόγων ἔπειθεν ἀναγκαίῳ , τὴν ἀλήθειαν ὁμοῦ καὶ τὴν ἐντολὴν αἰδουμένους · τῇ δὲ πράξει καὶ τῷ καθ´ ἑαυτὸν ὑπο δείγματι πάντας σχεδὸν εἰς προκοπὴν καὶ βελτίωσιν ἦγε , πᾶσαν ἱερὰν τελετὴν καὶ μυσταγωγίαν αὐτὸς ὡς ὑπεράνθρωπός τις , ἢ καινὸς ἄντικρυς ἄνθρωπος , ὡπερφυῶς ἐκτελῶν , καὶ ἤθει καὶ λόγῳ καὶ πράγματι καὶ παντὶ τῷ διακειμένῳ πάντας ὄνου καταπλήττων . Τὴν δὲ περὶ τὸ λέγειν καὶ δημηγορεῖν καὶ διδάσκειν ἐπ´ ἐκκλησίας ἀκάματον ἐκείνου σπουδήν τε καὶ προθυμίαν , καὶ ταῦτ´ ἐν πραγμάτων δυσχερείαις καὶ ἀντιθέσεσι τῶν τε κοινῶν ὁμοῦ καὶ ἰδίων · τὰς δὲ κοινῇ καὶ ἰδίᾳ , νῦν μὲν πρὸς πολλοὺς , νῦν δὲ πρὸς ὀλίγους , ἔστι δ´ ὅτε καὶ πρὸς τοὺς καθ´ ἕνα διαλέξεις καὶ ὁμιλίας · τὸ δὲ κάλλος τοῦ λόγου , τὸ δὲ πολυειδὲς καὶ πυκνὸν καὶ ὑψηλὸν καὶ ὑπερφυὲς τῶν θείων ἐκείνων θεωρημάτων καὶ νοημάτων , θαυμάζειν μὲν ἔχουσι πάντες , φράζειν δ´ οὐδένες , οἶμαι , τῶν πάντων . Καὶ τί χρὴ λέγειν , ὧ θεία καὶ ἱερὰ κεφαλή ! ὅπου γε καὶ πᾶς ὁστισοῦν ἐκ τοῦ σοῦ προῖὼν στόματος λόγος καὶ ὁμιλία καὶ διάλεξις πᾶσα παιδαγωγία ψυχῆς ἄντικρυς ἦν , καὶ διόρθωσις ἤθους , καὶ ἁμαρτίας ἀνατροπὴ , καὶ διδασκάλιον ἀρετῆς , καὶ φιλοσοφία παντὸς ἀγαθοῦ · τὴν μὲν ἔξω προθεραπεύουσα καὶ προχειρουμένη ταύτην αἴσθησιν τῷ καθ´ ὑπερβολὴν ἡδεῖ καὶ καινῷ τοῦ λόγου , εἴσω δ´ εἰς τὰς τῆς ψυχῆς ἀκοὰς ἠρέμα χεομένη τε καὶ εἰσδύνουσα τὸν ἐλαίου καὶ μέλιτός φασι τρόπον , καὶ ταύτην ὑπὲρ πάσας χειρουμένη σειρῆνας , κἀκεῖ προσφυομένη γα οἰκείως , ἑκάστῃ , καὶ ῥυθμίζουσα καὶ μεταπλάττουσα λανθανόντως , κἀκεῖνα θαυμαστῶς ὁρῶσα , ὅσα φωνὴ μὲν ἀνθρωπεία καὶ ἐπιστήμη τὸ παράπαν οὐκ οἶδε , δρᾷ δ´ ὑπερφυῶς μόνος ὁ κοινὸς δημιουργός τε καὶ πλάστης , ὁ πλάσας κατὰ μόνας τὰς καρδίας ἡμῶν , ἡ ἀλλοίωσις τῆς δεξιᾶς τοῦ Ὑψίστου διὰ τῶν ἔνοικον ἐν ἑαυτοῖς κτησαμένων ἐκεῖνον , καὶ μόνην ἑαυτοὺς ἀξιωθέντων ἐργάσασθαι τῆς ἐκείνου θεουργοῦ κατοικίας τε καὶ ἑνώσεως · οἱ καὶ κατὰ τὸν τοῦ Χριστοῦ λόγον ἐοίκασι γραμματεῖ μαθητευθέντι εἰς τὴν βασιλείαν τῶν ολρανῶν · « Ὅστις , φησὶν , ἐκβαλλει ἐκ τοῦ θησαυροῦ αὐτοῦ καινὰ καὶ παλαιὰ , » τὰ τῆς Παλαιᾶς δηλαδὴ καὶ τῆς Καινῆς ἑρμηνεύων καὶ συνάγων εἰς ἐν , ἢ τὰ τὸν παλαιὸν ἄνθρωπον ἀποτίθεσθαι πείθοντα καὶ κτίζεσθαι τὸν καινόν · εἰ δὲ βούλει , καὶ τὰ τὴν παλαιὰν εἰκαιομυθίαν καὶ τὴν πολύθεον καὶ γεγηρακυῖαν ἐκβάλλοντα πλάνην , καὶ τὰς ἰδέας καὶ τὰ πεπρωμένα , καὶ τὴν μωρὰν τῶν Ἑλλήνων καταργοῦντα σοφίαν , τῷ συντετελεσμένῳ καὶ
Lemmas: τε καί ὑπηρέτης , ὡς ἔθω , ἄρτι πρῶτος σύν αὐτός ἐπιτελέω ὁ μυστικός · δοξάζω δέ καί ὁ θεός ἄνωθεν αὐτός αὖθις , θαυματουργός δις αὐτός ὁ παράδοξος · δοξάζω δέ οὕτως . παιδίος εἰμί ἄρσην ὁ προλέγω πρέσβυς τε καί ὀρφανοτροφέω · οὗτος νόσος , ἢ καί δαιμονικός τις ἐνέργεια λέγω οὐ ἔχω , σεληναίη , πως οὗτος φημί , οὐ ὥσπερ καί ὁ ἄλλος κατά κύκλος σελήνη , ἀλλά κατά κύκλος ἥλιος μᾶλλον ἀθρόος τις ἐπιπηδάω , καί ὁ κακός διατίθημι . ὡς οὖν ἱερουργέω καιρός εἰμί ἤδη ὁ μέγας , ὅς δή καί εἶπον φθάνω , ὁ δέ μέλλω συλλειτουργέω πρέσβυς εἰμί καί ὁ ὁ παῖς εἰμί πατήρ , πρόσειμι μετά μέγας ὁ πίστις ὁ μέγας , ὁ ζωοποιός θυσία ἄξιος αὐτός δις αὐτός μεταδίδωμι ὁ νοσέω παῖς · ὁ δέ κατανεύω , ὁ ὥρα ἤδη καλέω , ἄγω ὁ παῖς , φέρω ὁ πατήρ ἐν χείρ · μετατιδηω αὐτός ὁ αναίμακτος θυσία ὁ ὁ Θεός ἀρχιερεύς κατά ὁ ἐπαγγελία , καί ὁ ἐτήσιος ἐκεῖνος νόσος σῦς γε ὁ ἀφανής ἐνεργέω παρευθύς δραπετεύω , καί ὁ παῖς ἐλεύθερος ἤδη χρόνος συχνός ἐκ ἐκεῖνος θεός ἀνυμνέω , καί ὁ ἐκεῖνος θεράπων δις ἑαυτοῦ πᾶς ἀνακηρύσσω . ὀλίγος διέρχομαι ἡμέρα , καί πᾶς ὁμοῦ ὁ ἱεράομαι λαγχάνω ὁ ἀρχιερεύς εἰς ὁμιλία μετακαλέω . ἐπεί καί γάρ ὁ ἐκκλησία οἰκοδομέω αὐτός σκοπός ἄνωθεν εἰμί , ὁ ὁ ἐκκλησία μετά ὁ πρῶτος καί μόνος θεμέλιος θεμέλιος καί στῦλος , ἢ δομήτωρ καί συνεργός , αὐτός φημί ὁ πρῶτος μετά Χριστός δνμήτορος καί τεχνίτης , δήω γιγνώσκω ὁ ἀρχιτεκτονία ὁ πνεῦμα πρό ὁ ἄλλος καί οἰκοδομέω καί διδάσκω ἐκεῖνος καί παιδεύω καί καταρτίζω , ὡς εἄν καί κατά λόγος αὐτός ὁ ὁ μέλλω οἰκοδομία προβαίνω , καί μή δόξα πως εἰς κενός τρέχω , συνάγω τοιγάρ , ὅσπερ φημί , πᾶς ἀθρόος ὁ περί ὁ μέγας ἱερωσύνη θαυμαστός ἄγαν αὐτός ἐκτίθημι λόγος · ὅσος τε ὁ οὗτος ὕψος δείκνυμι , καί οἷος ὑπηρέτις οὗτος φρικτός τε καί ἀπόρρητος μυστήριον , οὐ ἄνθρωπος φημί μόνος , ἀλλά καί αὐτός ὁ ὑπερουράνιος τε καί ἀσώματος οὐσία , καί τίς ὁ μέτρον ὁ ἀνθρώπινος ἐσχατιά , καί ὡς οὐδείς κοτός ὁ εἴρω ἄξιος ὁ ὑπηρεσία ἐκεῖνος · καί ὡς ἐπεί γίγνομαι ἄνθρωπος διά φιλανθρωπία ὑπερβολή ὁ ὁ Θεός μονογενής υἱός καί ἀρχιερεύς ἐγώ καί θυσία καί θύτης ὑπερφυῶς χρηματίζω , καί ὁ ὁμογενής ἐγώ λόγος ὑπερφυής ἀγαθότης ὁ φρικτός οὗτος καί ἀναίμακτος ἱερουργία παραδίδωμι , πᾶς εἰναι ἀνάγκη ὁ ὁ τάξις οὗτος ἀξιόω κατ´ ἴχνος ὁ χειροτονέω σπεύδω ἀεί βαίνω καθόσον οἷος τε , εἴπερ μή μέλλω ἔξω ὁ σκοπός παντάπασι βάλλω , ἐπι ἄλλος θεμέλιος ἄφρων οἰκοδομέω , ὅς οὐδέ δύναμαι τις ὁ ἀληθής καί γνήσιος οἰκοδομέω ὁ τοιοῦτος καταβάλλω , καθά πού φημί ὁ μακάριος παυηως , « Θεμέλιος , λέγω , ἄλλος παρά ὁ κεῖμαι οὐδείς δύναμαι τίθημι , ὅς εἰμί Ἰησοῦς Χριστός . » εἰμί δέ οὗτος οὗτος ἔχω ὁ τρόπος , καί οὐδός εἄν εἷς ποτός ὁ ὀρθός φρονέω τε καί λέγω αἱρέω ἄλλως γε εἶπον , ὁ καί ὁ ἐναντίος εἶμι , καί ἀνιέρως καί πόρρω ποῦ ὁ καινός πολιτεία καί ὁ ἵημι Λῆς βαδίζω ἐθέλω , καί ἀντί λύχνος καί φάος , κατά ὁ Χριστός λόγος , πρόσκομμα καί σκότος καί βόθρος ὁ ἀδελφός χρηματίζω , ποῦ τίθημι · οὗτος καί ὁ τοιοῦτος δημηγορέω καί διαλέγω ὁ σοφός , πλεῖστος μέν καί ὁ ὁ λόγος πείθω ἀναγκαῖος , ὁ ἀλήθεια ὁμοῦ καί ὁ ἐντολή αἰδέομαι · ὁ δέ πρᾶξις καί ὁ καθ´ ἑαυτοῦ ὑπο δεῖγμα πᾶς σχεδόν εἰς προκοπή καί βελτίωσις ἄγω , πᾶς ἱερά τελετή καί μυσταγωγία αὐτός ὡς ὑπεράνθρωπος τις , ἢ καινός ἄντικρυς ἄνθρωπος , ὡπερφυῶς ἐκτελέω , καί ἠθέω καί λόγος καί πρᾶγμα καί πᾶς ὁ διάκειμαι πᾶς ὄνος καταπλήσσω . ὁ δέ περί ὁ λέγω καί δημηγορέω καί διδάσκω ἐπι ἐκκλησία ἀκάματος ἐκεῖνος σπουδή τε καί προθυμία , καί ταῦ ἐν πρᾶγμα δυσχέρεια καί ἀντίθεσις ὁ τε κοινός ὁμοῦ καί ἴδιος · ὁ δέ κοινός καί ἴδιος , νῦν μέν πρός πολύς , νῦν δέ πρός ὀλίγος , εἰμί δδʹ ὅτε καί πρός ὁ καθ´ εἷς διαλέγω καί ὁμιλία · ὁ δέ κάλλος ὁ λόγος , ὁ δέ πολυειδής καί πυκνός καί ὑψηλός καί ὑπερφυής ὁ θεῖον ἐκεῖνος θεώρημα καί νόημα , θαυμάζω μέν ἔχω πᾶς , φράζω δδʹ οὐδείς , οἴομαι , ὁ πᾶς . καί τίς χρή λέγω , ἵημι θεῖος καί ἱερόv κεφαλή ! ὅπου γε καί πᾶς ὅστις ἐκ ὁ σύ προῖων στόμα λόγος καί ὁμιλία καί διάλεξις πᾶς παιδαγωγία Ψυχή ἄντικρυς εἰμί , καί διόρθωσις ἦθος , καί ἁμαρτία ἀνατροπή , καί διδασκάλιον ἀρετή , καί φιλοσοφία πᾶς ἀγαθός · ὁ μέν ἔξω προθεραπεύω καί προχειρέω οὗτος αἴσθησις ὁ καθ´ ὑπερβολή ἡδύς καί καινός ὁ λόγος , εἴδομαι δδʹ εἰς ὁ ὁ Ψυχή ἀκοή ἠρέμα χέω τε καί εἰσδύνω ὁ ἔλαιον καί μέλι φημί τρόπος , καί οὗτος ὑπέρ πᾶς χειρόομαι Σειρήν , ἐκεῖ προσφύω γῆ οἰκεῖος , ἕκαστος , καί ῥυθμίζω καί μεταπλάσσω λανθάνω , ἐκεῖνος θαυμαστός ὁράω , ὅσος φωνή μέν ἀνθρώπειος καί ἐπιστήμη ὁ παράπαν οὐ οἶδα , δράω δδʹ ὑπερφυῶς μόνος ὁ κοινός δημιουργός τε καί πλάστης , ὁ πλάσσω κατά μόνος ὁ Καρδία ἐγώ , ὁ ἀλλοίωσις ὁ δεξιός ὁ ὕψιστος διά ὁ ἔνοικος ἐν ἑαυτοῦ κτάομαι ἐκεῖνος , καί μόνος ἑαυτοῦ ἀξιόω ἐργάζομαι ὁ ἐκεῖνος θεουργός κατοίκιος τε καί ἕνωσις · ὁ καί κατά ὁ ὁ Χριστός λόγος ἔοικα γραμματεύς μαθητεύω εἰς ὁ βασίλειος ὁ ολρανῶν · « ὅστις , φημί , ἐκβαλλω ἐκ ὁ θησαυρός αὐτός καινός καί παλαιός , » ὁ ὁ Παλαιή δηλαδή καί ὁ Καινή ἑρμηνεύω καί συνάγω εἰς ἐν , ἢ ὁ ὁ παλαιός ἄνθρωπος ἀποτίθημι πείθω καί κτίζω ὁ καινός · εἰμί δέ βούλομαι , καί ὁ ὁ παλαιός εἰκαιομυθία καί ὁ πολύθεος καί γηράσκω ἐκβάλλω πλάνη , καί ὁ ἰδέα καί ὁ ἔπορον , καί ὁ μωρός ὁ Ἕλλην καταργέω σοφία , ὁ συντελέω καί