cogPG.PG146 248
ἡμεῖς περὶ οὐσίας καὶ ὑποστάσεως ἴσμεν , οὐδεὶς ἄν γένοιτο φθόνος διὰ βραχέων εἰπεῖν . Οἱ παρ´ Ἔλλησι τὴν φιλοσοφίαν στοιχειώσαντες ὑποστάσεως μὲν οὐδὲ κνείας τὸ παράπαν ἠξίωσαν ὄνομα · πολλοῖς δὲ ὁριμοῖς τὴν οὐσίαν παρέδοσαν . Εἰρηναῖος δὲ ὁ παρ´ κείνοις γραμματικὸς ἐν τῷ ἐπιγεγραιαιμένω κατὰ Στοιχεῖον Ἀττικιστῇ καὶ βάρβαρον τὴν λέξιν καλεῖ . Κμηδὲ γὰρ τοῖς παλαιοῖς ἐν μνείᾳ εἶναί φησιν · εἰ δέ πού τις ἴσως καὶ μέμνηται , μὴ ἐφ´ οἷς νῦν παραλαμβάνεται , εἴρηται . Σοφοκλῆς μὲν γὰρ ἐνέδραν σημαίνειν τὴν ὑπόστασιν ἐν Φοινίκῃ τίθεται · Μένανδρος δὲ ὑπόστασιν λέγει τὰ καρυκεύματα · καὶ ἄλλος τὴν ἐν πίθῳ τρύγα φησίν . Εἰδέναι μέντοι χοεὼν , ὡς εἰ καὶ παλαιότεροι τῶν φιλοσόφων τὴν λέξιν ἐν οὐδενὶ εἶχον , οἵ γε μὴν νεώτεροι συχνῶς τῇ τῆς ὑποστάσεως λέξει ἀντὶ τῆς οὐσίας ἐχρήσαντο . Διάφορον δὲ τὸν ὅρον τῆς οὐσίας ἀποδεδώκασιν . Εἰ δὲ ἡ οὐσία ὅρῳ διείληπται , πῶς ἐπὶ Θεοῦ ἡ φωνὴ κξιόχρεως κυρίως λεχθείη , μὴ δυναμένου ὅρῳ περιλαμβάνεσθαι ; Ὁ δ´ ἀσκητὴς Εὐάγριος ἐν τῷ μονανικῷ αὐτοῦ συντάγματι θεολογεῖν μὲν ὡς ἔτυχε θρασέως καὶ ἀναιδῶς ἀποσυμβουλεύει · ὡς δ´ ἀπλοῦν τὸ Θεῖον ὁρίζεσθαι παντάπασιν ἀποτρέπεται . Τῶν αυνθέτων γὰρ τοὺς ὅρους εἶναί φησιν . Ὁ δ´ αὐτὸς καὶ ταῦτα προστίθησι · « Πᾶσα πρότασις ἢ γένος ἔχει κατηγορούμενον , ἢ εἶδος , ἢ διαφορὰν , ἢ ἴδιον , ἢ συμβεβηκός · ἢ τὸ ἐκ τούτων συγκείμενον . Εἰ οὐδὲν δὲ ἐπὶ τῆς ἁγίας Τριάδος τῶν εἰρημένων ἔστι λαβεῖν , σιωπῇ προσκυνείσθω τὸ ἄῤῥητον . » Περὶ μὲν οὖν Εὐαγρίου διαληψόμεθα καὶ ἐς ὕστερον · ταῦτα ἄ´ εἰ καὶ ἔξω τοῦ προκειμένου εἶναι δοκεῖ , ἀλλ´´ ὡς χρήσιμα καὶ τῇ ἱστορία συμβάλλοντα , μὴ τοσοῦτον εἶναι ἀπάδοντα οἴομαι , ΚΕΦΑΛ . Ιϛʹ . ἐκ τοῦ περὶ τῆς φυγῆς ἐπιγεγραμμένου λόγου Ἀθανασίου , οἷα ἐκεῖ διεξέρχεται . Ἐπὶ δὲ τῇ συνόδῳ ταύτῃ καὶ Ἀθανάσιος τὸν ἔκπαλαι πεποιημένον περὶ τῆς φυγῆς αὐτῷ λόγον ἀνέγνω · οὗ τὰ μᾶλλον καίρια τῆς ὑποθέσεως τῇ παρούσῃ πραγματείᾳ ἐνθεῖναι σπουδάσω . Τὸν δὲ ὅλον λόγον ἐς πολὺ προηγμένον , τοῖς φιλοπόνοις Β εἴη , ἰυάίοεί ἰροί ἰιφμίπεωι . Ιια αι εετῖϋίὲ ζητεῖν ἐπιτρέπω . Λέγει δὲ οὔτως · « Ἰδοὺ ταῦτα τῶν ἀσεβῶν τὰ τολμήματα · ταῦτα δρῶντες καὶ μὴ ἐκτραπέντες ἐφ´ οἷς πρότερον καθ´ ἡμῶν ἐτύρευσαν κακοῖς , ἔτι καὶ νῦν κακηγοροῦσιν ἐκφυγεῖν δυνηθέντων αὐτῶν τὰς ἀνδροφόνους χεῖρας · μᾶλλον δὲ ὀδύρονται πικρῶς , ὅτι μὴ καὶ ἐκποδὼν πελέως πεποιήκασι · καὶ λοιπὸν προφασίζονται , δειλύαν ὀνειδίζοντες · ἀγνοοῦντες ὅτι καὶ τοῦτο γογγύζοντες , εἰς ἐαυτοὺς ἐπιστρέφουσι μᾶλλον τὴν μέμψιν . Εἰ γὰρ φαῦλον τὸ φεύγειν . πολλῷ χεῖρον τὸ διώκειν . Ὁ μὲν γὰρ ἵνα μὴ ἀποθάνῃ , κρύπτεται · ὁ δὲ διώκει ζητῶν ἀποκτεῖναι . Καὶ τὸ μὲν φεύγειν γέγραπται · ὁ δὲ ζητῶν ἀναιρῆσαι παραβαίνει νόμον · καὶ μᾶλλον αὐτὸς τὴν πρόφασιν τοῦ ψέγειν ΟΑΡΠΓ ΧΣΙ
Lemmas: ἐγώ περί οὐσία καί ὑπόστασις οἶδα , οὐδείς ἄν γίγνομαι φθόνος διά βραχύς εἶπον . ὁ παρ´ Ἕλλην ὁ φιλοσοφία στοιχειόω ὑπόστασις μέν οὐδέ κνείας ὁ παράπαν ἀξιόω ὄνομα · πολύς δέ ὁρμίζω ὁ οὐσία παραδίδωμι . Εἰρηναῖος δέ ὁ παρ´ ἐκεῖνος γραμματικός ἐν ὁ ἐπιγεγραιαιμένω κατά στοιχεῖον Ἀττικιστής καί βάρβαρος ὁ λέξις καλέω . Κμηδὲ γάρ ὁ παλαιός ἐν μνεία εἰμί φημί · εἰμί δέ πού τις ἴσως καί μιμνήσκω , μή ἐφίημι ὅς νῦν παραλαμβάνω , εἴρω . Σοφοκλῆς μέν γάρ ἐνέδρα σημαίνω ὁ ὑπόστασις ἐν Φοινίκη τίθημι · Μένανδρος δέ ὑπόστασις λέγω ὁ καρύκευμα · καί ἄλλος ὁ ἐν πίθος τρύξ φημί . οἶδα μέντοι χοεὼν , ὡς εἰμί καί παλαιός ὁ φιλόσοφος ὁ λέξις ἐν οὐδείς ἔχω , ὁ γε μήv νέος συχνός ὁ ὁ ὑπόστασις λέγω ἀντί ὁ οὐσία χράω . Διάφορος δέ ὁ ὅρος ὁ οὐσία ἀποδίδωμι . εἰμί δέ ὁ οὐσία ὅρος διαλαμβάνω , πῶς ἐπί Θεός ὁ φωνή κξιοχρεος κύριος λέγω , μή δύναμαι ὅρος περιλαμβάνω ; ὁ δδʹ ἀσκητής Εὐάγριος ἐν ὁ μονανικῷ αὐτός σύνταγμα θεολογέω μέν ὡς τυγχάνω θρασύς καί ἀναιδής ἀποσυμβουλεύω · ὡς δδʹ ἀπολόω ὁ θεῖον ὁρίζω παντάπασι ἀποτρέπω . ὁ αυνθέτων γάρ ὁ ὅρος εἰμί φημί . ὁ δδʹ αὐτός καί οὗτος προστίθημι · « πᾶσα πρότασις ἢ γένος ἔχω κατηγορέω , ἢ εἶδος , ἢ διαφορά , ἢ ἴδιος , ἢ συμβεβηκός · ἢ ὁ ἐκ οὗτος σύγκειμαι . εἰμί οὐδείς δέ ἐπί ὁ ἅγιος Τριάς ὁ εἴρω εἰμί λαμβάνω , σιωπή προσκυνέω ὁ ἄρρητος . » περι μέν οὖν Εὐάγριος διαλαμβάνω καί εἰς ὕστερος · οὗτος ἄ´ εἰμί καί ἔξω ὁ πρόκειμαι εἰμί δοκέω , ἀλ ὡς χρήσιμος καί ὁ ἱστορία συμβάλλω , μή τοσοῦτος εἰμί απάδων οἴομαι , ΚΕ . ιϛʹ . ἐκ ὁ περί ὁ φυγή ἐπιγράφω λόγος Ἀθανάσιος , οἷος ἐκεῖ διεξέρχομαι . ἐπί δέ ὁ σύνοδος οὗτος καί Ἀθανάσιος ὁ ἔκπαλαι ποιέω περί ὁ φυγή αὐτός λόγος ἀναγιγνώσκω · ὅς ὁ μᾶλλον καίριος ὁ ὑπόθεσις ὁ πάρειμι πραγματεία ἐντίθημι σπουδάζω . ὁ δέ ὅλος λόγος εἰς πολύς προάγω , ὁ φιλόπονος Β εἰμί , ἰαύω ἱερός ἰιφμίπεωι . Ιια ὁ εετιυιος ζητέω ἐπιτρέπω . Λέγος δέ οὔτως · « ἰδέ οὗτος ὁ ἀσεβής ὁ τόλμημα · οὗτος δράω καί μή ἐκτρέπω ἐφίημι ὅς πρότερος καθ´ ἐγώ τυρεύω κακός , ἔτι καί νῦν κακηγορέω ἐκφεύγω δύναμαι αὐτός ὁ ἀνδροφόνος χείρ · μᾶλλον δέ ὀδύρομαι πικρός , ὅτι μή καί ἐκποδών πελέως ποιέω · καί λοιπός προφασίζομαι , δειλυαω ὀνειδίζω · ἀγνοέω ὅτι καί οὗτος γογγύζω , εἰς ἑαυτοῦ ἐπιστρέφω μᾶλλον ὁ μέμψις . εἰμί γάρ φαῦλος ὁ φεύγω . πολύς χείρων ὁ διώκω . ὁ μέν γάρ ἵνα μή ἀποθνῄσκω , κρύπτω · ὁ δέ διώκω ζητέω ἀποκτείνω . καί ὁ μέν φεύγω γράφω · ὁ δέ ζητέω ἀναιρέω παραβαίνω νόμος · καί μᾶλλον αὐτός ὁ πρόφασις ὁ ψέγω ΑΠ ΧΣ