cogPG.PG146 369
φυκεν . Ἄλλος δέ τις τῶν μοναχῶν , διὰ τοῦτο περιαιρῶ τὰς ἡδονάς , ἔφη , ἵνα τὰς τοῦ θυμοῦ περικόψω προφάσεις · οἶδα γὰρ αὐτὸν ἀεὶ μαχόμενον ὑπὲρ τῶν ἡδονῶν , καὶ ἐκταράσσοντά μου τὸν νοῦν , καὶ τὴν γνῶσιν ἀποδιώκοντα . Ἔλεγε δέ τις τῶν γερόντων , ὅτι Ἡ ἀγάπη παραθήκας βρωμάτων ἢ χρημάτων τηρεῖν οὐκ ἐπίσταται . Ὁ δὲ αὐτὸς , Οὐκ οἷδα , φησὶν , εἰς ταὐτὸν δίς ὑπὸ δαιμόνων ἀπατηθείς . Ἐν μὲν οὖν τῷ ἐπιγεγραμμένῳ αὐτοῦ Προκτικῶ ταῦτα κατὰ λέξιν φησὶν Εὐάγριος · οἷα δὲ καὶ ἐν τῷ Γνωστικῷ αὐτοῦ διέξεισιν , ἀκουσώμεθα . Τέσσαρας ἀρετάς καὶ τὰς θεωρίας αὐτοῦ παρὰ τοῦ δικαίου Γρηγορίου μεμαθήκαμεν εἶναι · φρόνησιν καὶ ἀνδρείαν , σωφροσύνην καὶ δικαιοσύνην . Καὶ φρονήσεως μὲν ἔργον ἔλεγεν εἶναι τὸ θεωρεῖν τὰς νοερὰς καὶ ἁγίας δυνάμεις δίχα τῶν λόγων · τούτους γὰρ ὑπὸ τῆς σοφίας δηλοῦσθαι παραδέδωκεν · ἀνδρίας δὲ τὸ ἐγκαρτερεῖν τοῖς ἄθλοις καὶ πολεμούμενον , καὶ μὴ ἐμβατεύειν εἰς τὰ μὴ ὄντα . Καὶ τὸ παρὰ τοῦ πρώτου γεωργοῦ δέχεσθαι σπέρμα , καὶ ἀπωθεῖσθαι τὸν ἐπισπορέα , τῆς σωφροσύνης ἴδιον ἀπεκρίνατο εἶναι . Δικαιοσύνης δὲ πάλιν τὸ κατ´ ἀξίαν ἑκάστου λόγον ἀποδιδόναι , τὰ μὲν σκοτεινῶς ἀπαγγέλλουσαν , τὰ δὲ δι´ αἰνιγμάτων σημαίνουσαν , τινὰ δὲ καὶ φανεροῦσαν πρὸς ὡφέλειαν τῶν ἁπλουστέρων . Τῇς ἀληθείας ὁ στῦλος ὁ Καππαδόκης Βασίλειος , Τὴν ἀπ ἀνθρώπων , φησὶν , ἐπισυμβαίνουσαν γνῶσιν προσεχὴς μελέτη καὶ γυμνάσιον κρείσσονα ποιεῖ · τὴν δὲ ἐκ Θεοῦ χάριτος ἐγγινομένην δικαιοσύνη καὶ ἀοργησία καὶ ἔλεος . Καὶ τὴν μὲν προτέραν δυνατὸν καὶ τοὺς ἐμπαθεῖς ὑποδέχεσυαι · τῆς δὲ δευτέρας οἱ ἀπαθεῖς μόνοι εἰσὶ δεκτικοί · οἷ καὶ παρὰ τὸν καιρὸν τῆς προσευχῆς τὸ οἰκεῖον φέγγος τοῦ νοῦ περιλάμπον αὐτοὺς θεωροῦσι . Τῶν Αἰγυπτίων ὁ ἅγιος φωστὴρ Ἀθανάσιος , Τὴν τράπεζαν , φησί , Μωϋσῆς εἰς τὸ Πόοειον μέρος στῆσαι προσέταξε . Γινοωσκέτωσαν οἱ Γνωστικοὶ τίς ὁ πνέων ἐστὶ κατ´ αὐτῶν , καὶ πάντα πειρασμὸν γενναίως ὑπομενέτωσαν , καὶ μετὰ προθυμίας τοὺς προσιόντας τρεφέτωσαν . Ἔλεγε δὲ ὁ τῆς Θμουῖτῶν Ἐκκλησίας ἄγγελος Σεραπίων , ὅτι δ νοῦς μὲν πεπωκὼς πνευματικὴν γνῶσιν , τελείως καθαίρεται · ἀγάπη δὲ τὰ φλεγμαίνοντα μόρια τοῦ θυμοῦ θεραπεύει · πονηράς δὲ ἐπιθυμίας ἐπιῤόεούσας ἵστησιν ἐγκράτεια . Τοὺς περὶ προνοίας καὶ κρίσεως κατὰ σαυτὸν ἀεὶ γύμναζε λόγους , φησὶν ὁ μέγας καὶ γνωστικὸς διδάσκαλος Δίδυμος · καὶ τούτων πὰς ὕλας διὰ μνήμης φέρειν πειράθητι . Ἄπαντες γὰρ σχεδὸν ἐν τούτοις προσπταίουσι · καὶ τοὺς μὲν περὶ κρίσεως λόγους ἐν τῇ διαφορᾷ τῶν σωμάτων καὶ τοῦ κόσμου εὑρήσεις , τοὺς δὲ περὶ προνοίας ἐν τοῖς τρόποις τοῖς ἁπὸ κακίας καὶ ἀγνωσίᾳς ἐπὶ τὴν ἀρετὴν , ᾗ ἐπὶ τὴν γνῶσιν ἡμᾶς ἐπανάγουσιν . » Ταῦτα μέν γεύματος χάριν ἐκ τῶν Εὐαγρίου ὑμῖν παρεθέΚΕΦΑΛ .
Lemmas: φύω . ἄλλος δέ τις ὁ μοναχός , διά οὗτος περιαιρέω ὁ ἡδονή , φημί , ἵνα ὁ ὁ θυμός περικόπτω πρόφασις · οἶδα γάρ αὐτός ἀεί μάχομαι ὑπέρ ὁ ἡδονή , καί ἐκταράσσω ἐγώ ὁ νόος , καί ὁ γνῶσις ἀποδιώκω . Ἐλέγω δέ τις ὁ γέρων , ὅτι ὁ ἀγάπη παραθήκη βρῶμα ἢ χρῆμα τηρέω οὐ ἐπίσταμαι . ὁ δέ αὐτός , οὐ οἶδα , φημί , εἰς αὐτός δίς ὑπό δαίμων ἀπατάω . ἐν μέν οὖν ὁ ἐπιγράφω αὐτός Προκτικῶ οὗτος κατά λέξις φημί Εὐάγριος · οἷος δέ καί ἐν ὁ γνωστικός αὐτός διεξέρχομαι , ἀκούω . τέσσαρες ἀρετή καί ὁ θεωρία αὐτός παρά ὁ Δίκαιος Γρηγόριος μανθάνω εἰμί · φρόνησις καί ἀνδρεῖος , σωφροσύνη καί δικαιοσύνη . καί φρόνησις μέν ἔργον λέγω εἰμί ὁ θεωρέω ὁ νοερός καί ἅγιος δύναμις δίχα ὁ λόγος · οὗτος γάρ ὑπό ὁ σοφία δηλόω παραδίδωμι · Ἀνδρίας δέ ὁ ἐγκαρτερέω ὁ ἆθλος καί πολεμόω , καί μή ἐμβατεύω εἰς ὁ μή εἰμί . καί ὁ παρά ὁ πρῶτος γεωργός δέχομαι σπέρμα , καί ἀπωθέω ὁ ἐπισπορεύς , ὁ σωφροσύνη ἴδιος ἀποκρίνω εἰμί . Δικαιοσύνη δέ πάλιν ὁ κατ´ ἄξιος ἕκαστος λόγος ἀποδίδωμι , ὁ μέν σκοτεινός ἀπαγγέλλω , ὁ δέ δις αἴνιγμα σημαίνω , τις δέ καί φανερόω πρός ὠφέλεια ὁ ἁπλόος . ὅς ἀλήθεια ὁ στῦλος ὁ Καππαδόκης Βασίλειος , ὁ ἀπό ἄνθρωπος , φημί , ἐπισυμβαίνω γνῶσις προσεχής μελέτη καί γυμνάσιον κρατύς ποιέω · ὁ δέ ἐκ Θεός χάρις ἐγγίγνομαι δικαιοσύνη καί ἀοργησία καί ἔλεος . καί ὁ μέν πρότερος δυνατός καί ὁ ἐμπαθής ὑποδέχομαι · ὁ δέ δύο ὁ ἀπαθής μόνος εἰμί δεκτικός · οἷ καί παρά ὁ καιρός ὁ προσευχή ὁ οἰκέω φέγγος ὁ νόος περιλάμπω αὐτός θεωρέω . ὁ Αἰγύπτιος ὁ ἅγιος φωστήρ Ἀθανάσιος , ὁ τράπεζα , φημί , Μωϋσῆς εἰς ὁ Πόοειον μέρος ἵστημι προστάσσω . Γινοωσκέτωσαν ὁ γνωστικός τίς ὁ πνέω εἰμί κατ´ αὐτός , καί πᾶς πειρασμός γενναῖος ὑπομένω , καί μετά προθυμία ὁ πρόσειμι τρέφω . Ἐλέγω δέ ὁ ὁ Θμουίτης ἐκκλησία ἄγγελος Σεραπίων , ὅτι δ νόος μέν πίνω πνευματικός γνῶσις , τέλειος καθαίρω · ἀγάπη δέ ὁ φλεγμαίνω μόριον ὁ θυμός θεραπεύω · πονηρός δέ ἐπιθυμία επιροειμι ἵστημι ἐγκράτεια . ὁ περί πρόνοια καί κρίσις κατά σαυτοῦ ἀεί γυμνάζω λόγος , φημί ὁ μέγας καί γνωστικός διδάσκαλος Δίδυμος · καί οὗτος πάν Ὕλας διά μνήμη φέρω πειράω . ἀπάντομαι γάρ σχεδόν ἐν οὗτος προσπταίω · καί ὁ μέν περί κρίσις λόγος ἐν ὁ διαφορά ὁ σῶμα καί ὁ κόσμος εὑρίσκω , ὁ δέ περί πρόνοια ἐν ὁ τρόπος ὁ ἀπό κακία καί ἀγνωσία ἐπί ὁ ἀρετή , ὅς ἐπί ὁ γνῶσις ἐγώ ἐπανάγω . » οὗτος μέν γεῦμα χάρις ἐκ ὁ Εὐάγριος σύ παρεθέΚΕΦΑΛ .