cogPG.PG146 436
κατὰ τὰς ἐκκλησίας φυλάττουσιν . Οἱ γὰρ τῆς αὐτῆς τίστεως πολλάκις κατὰ τὰ ἔθη διάφοροι καθεστήκασι · καὶ οὐδὲν τοῦτο τῇ εὐσεβείᾳ λυμαίνεται . Ἐνταῦθα δὲ γενομένῳ , δίκαιον μικρά τινα περὶ τῶν κατὰ τὰς ἐκκλησίας διαφόρων ἐθῶν ἡγοῦμαι διεξελθεῖν · ἃ πρότερον μὲν εἶχον , νῦν δὲ Θεοῦ χάριτι τῷ χρόνῳ μεταβληθέντων , εἰς ἓν ὁμοφρονῆσαι πάσας ἐγένετο . Καὶ πρῶτον γε περὶ αὐτοῦ τοῦ Πάσχα διαληπτέον · τὰς γὰρ πρὸ τούτου νηστείας διαφόρως ἐν ἑκάστοις τὸ ἐξ ἀρχῆς φυλαττομένας εὐρίσνοιεν Ῥι καῖοι μὲν γὰρ τρεῖς ἑξῆς συνημμένας ἑβδομάδας νηστεύουσιν ὑφαιρουμένων τῶν Σαββάτων καὶ τῶν Κυριακῶν · Ἰλλυρὶς δὲ πᾶσα καὶ ἡ Ἑλλὰς , πρὸς δὲ καὶ ἡ Ἀλεξάνδρεια , καὶ Λιβύη πᾶσα καὶ Αῖγυπτος καὶ Παλαιστίνη , ἐν ἕξ ἑβδομάσι τὴν πρὸ τοῦ Πάσχα νηστείαν περαίνουσι , Τεσσαρακοστὴν αὐτὴν ὀνομάζοντες . Ἔτεροι δὲ πρὸἕπτὰ ἑβδομάδων τῆς νηστείας κατάρχονται , ὡς ἐν Κωνσταντινουπόλει καὶ πέριξ ἄχρι Φοινίκων · Κτρεῖς δ´ ἐν αὐταῖς ἄλλοι πενθημέρους ἐκ διαλειμμάτων νηστεύοντες , ἐπίσης καὶ αὐτοὶ Τεσσαρακοστὴν τὸν χρόνον τοῦτον καλοῦσιν · οἱ δὲ δύο οἱ τὰ Μοντανοῦ . Ἐν οἷς καὶ θαῦμά μοι ἔπεισι , πῶς ἅπαντες οὗτοι Τεσσαρακοστὴν αὐτὴν ὀνομάζουσι , κατὰ τὸ μέτρον τῶν ἡμερῶν οὐδὲν ἧττον διαφερόμενοι · καὶ ἄλλος ἄλλον λόγον συῤῥάπτοντες , τοὔνομα σεμνῶς . ἐγκαλύπτειν πειρῶνται . Οὐ μόνον δὲ περὶ τὸ τῶν ἡμερῶν διαφωνοῦσι ποσὸν , ἀλλὰ καὶ τῶν ποιῶ τῶν ἐδεσμάτων , καὶ τῇ προσαγωγῇ τε καὶ ἀποχῇ πολλῷ διεστήκασιν · οἱ μὲν γὰρ πάμπαν ἐμψύχων οὐχ ἅπτονται · ἄλλοι δὲ καὶ ἅπτονται , ἀλλ´ ἱχθύων μόνον . Ἐἰσὶ δὲ οἳ τῶν ἔμψυχον καὶ σὺν τοῖς ἰχθύσι καὶ τῶν πτηνῶν ἀπογεύονται , λέγοντες ἐξ ὕδατος καὶ ταῦτα ἐσχηκέναι τὴν γένεσιν , ὥς φησι Μωϋσῆς . Οἱ δὲ ὡῶν ἀπέχονται · ἄλλοι δὲ ἀκρόδρυα τροφὴν ἔχουσιν . Εἰσὶ δὲ οἳ καὶ ξηροῦ ἄρτου μόνου μετέχουσιν · οἱ δὲ οὐδὲ τούτου . Διάφορος δὲ καὶ ἡ ὥρα τῆς ἑστιάσεως · οἱ μὲν γὰρ ἄχρις ἐνάτης , οἱ δὲ μετὰ δύσιν ἡλίου . ἄλλοι δὲ μετὰ μίαν ἡμέραν ἐσθίουσι τὴν ἐξῆς · ἄλλοι δὲ καὶ ἐπὶ τρεῖς καὶ τέσσαρας καὶ πέντε , καὶ μέχρι τῶν ἑπτὰ ποοΐασιν , ὡς ἑκάστω δύναμίς τε καὶ βούλησις . Καὶ ἄλλα παρ´ ἄλλοις γένεσι καὶ φύλοις · ἐν οἷς καὶ μυρίαι αἰτίαι τῶν τοιούτων εἰσίν · ἐφ᾽´ οἰς ἄπασιν οὐδέν τι ἔγγραφον παράγγελμα δεῖξαί τις ἔχει . Ὡς δῆλον εἶναι , ὡς τὰ ἑκάστῃ δοκοῦντα προέτρεψαν οἱ ἀπ´ ἀρχῆς ὑπηρέται τοῦ Λόγου · ἵν´ ἐξῇ ἑκάστῳ , μὴ φόβῳ μηδ´ ἀνάγκῃ τινὶ τὸ ἀγαθὸν αἱρεῖσθαι . Ἀλλὰ περὶ μὲν νηστειῶν τοῦ Πάσχα καὶ τῆς τροφῆς τοσαῦται διαφωνίαι τὸ ἐξ ἀρχῆς κατὰ τὰς ἐκκλησίας ἦσαν . Ἀλλὰ μὴν καὶ περὶ συνάξεων ἄλλα πλεῖστα καὶ ἀδιάφορα ἔστιν εὐρεῖν · τῶν γὰρ ἀπανταχοῦ τῆς οἰκουμένης ἐκκλησιῶν ἐν ταῖς τῶν Σαββάτων ἡμέραις ἐξ ἔθους ἐχουσῶν καθ´ ἑβδομάδος περι . τοιπὴν τὰ θεῖα μυστήρια ἐκτελεῖν , Ῥωμαῖοί τε καὶ Ἀλεξανδρεῖς καὶ ὅσοι τὴν Θηβατδα περιοικοῦσι υνάξεις μὲν κατὰ Σάβήατον ἐπιτελοῦσιν · οὐ μὴν ὡσπερ ἦν ἔθος τότε πᾶσι Χριστιανοῖς , καὶ τῶν θείων ἀγιαομάτων μετεῖχον . Ἀλλὰ μετὰ τὸ ἱκανῶς εὐωχηΓρεῖς μόνας πενθημέρους ἐκ ὅιαλεμμάτων νηστεύοντες . ἅυυιί ,
Lemmas: κατά ὁ ἐκκλησία φυλάσσω . ὁ γάρ ὁ αὐτός τίστεως πολλάκις κατά ὁ ἔθος διάφορος καθίστημι · καί οὐδείς οὗτος ὁ εὐσέβεια λυμαίνομαι . ἐνταῦθα δέ γίγνομαι , Δίκαιος μικρός τις περί ὁ κατά ὁ ἐκκλησία διάφορος ἔθος ἡγέομαι διεξέρχομαι · ὁ πρότερος μέν ἔχω , νῦν δέ Θεός χάρις ὁ χρόνος μεταβάλλω , εἰς εἷς ὁμοφρονέω πᾶς γίγνομαι . καί πρῶτος γε περί αὐτός ὁ Πάσχα διαληπτέον · ὁ γάρ πρό οὗτος νηστεία διάφορος ἐν ἕκαστος ὁ ἐκ ἀρχή φυλάσσω εὐρίζω ριʹ καίω μέν γάρ τρεῖς ἑξῆς συνάπτω ἑβδομάς νηστεύω ὑφαιρέω ὁ σάββατον καί ὁ Κυριακός · Ἰλλυρίς δέ πᾶς καί ὁ Ἑλλάς , πρός δέ καί ὁ Ἀλεξάνδρεια , καί Λιβύη πᾶς καί Αἴγυπτος καί Παλαιστίνη , ἐν ἕξ ἑβδομάς ὁ πρό ὁ Πάσχα νηστεία περαίνω , τεσσαρακοστός αὐτός ὀνομάζω . ἔτερος δέ πίμπρημι ἑβδομάς ὁ νηστεία κατάρχω , ὡς ἐν Κωνσταντινούπολις καί πέριξ ἄχρι Φοῖνιξ · Κτρεῖς δδʹ ἐν αὐτός ἄλλος πενθήμερος ἐκ διάλειμμα νηστεύω , ἐπίσης καί αὐτός τεσσαρακοστός ὁ χρόνος οὗτος καλέω · ὁ δέ δύο ὁ ὁ Μοντανός . ἐν ὅς καί θαῦμα ἐγώ ἔπειμι , πῶς ἅπας οὗτος τεσσαρακοστός αὐτός ὀνομάζω , κατά ὁ μέτρον ὁ ἡμέρα οὐδείς κακός διαφέρω · καί ἄλλος ἄλλος λόγος συρράπτω , ὄνομα σεμνός . ἐγκαλύπτω πειράω . οὖον μόνος δέ περί ὁ ὁ ἡμέρα διαφωνέω ποσός , ἀλλά καί ὁ ποιέω ὁ ἔδεσμα , καί ὁ προσαγωγή τε καί ἀποχή πολύς διΐστημι · ὁ μέν γάρ πάμπαν ἔμψυχος οὐ ἅπτω · ἄλλος δέ καί ἅπτω , ἀλ ἰχθύς μόνος . εἰμί δέ ἕ ὁ ἔμψυχος καί σύν ὁ ἰχθύς καί ὁ πτηνός ἀπογεύω , λέγω ἐκ ὕδωρ καί οὗτος ἔχω ὁ γένεσις , ὅς φημί Μωϋσῆς . ὁ δέ ᾠόν ἀπέχω · ἄλλος δέ ἀκρόδρυα τροφή ἔχω . εἰσί δέ ἕ καί ξηρός ἄρτος μόνος μετέχω · ὁ δέ οὐδέ οὗτος . Διάφορος δέ καί ὁ ὥρα ὁ ἑστίασις · ὁ μέν γάρ ἄχρι ἔνατος , ὁ δέ μετά δύσις ἥλιος . ἄλλος δέ μετά εἷς ἡμέρα ἐσθίω ὁ ἑξῆς · ἄλλος δέ καί ἐπί τρεῖς καί τέσσαρες καί πέντε , καί μέχρι ὁ ἑπτά ποῖος , ὡς ἕκαστος δύναμις τε καί βούλησις . καί ἄλλος παρ´ ἄλλος γένεσις καί φῦλον · ἐν ὅς καί μυρίος αἰτία ὁ τοιοῦτος εἰμί · ἐφ᾽´ οἶς ἅπας οὐδείς τίς ἔγγραφος παράγγελμα δείκνυμι τις ἔχω . ὡς δῆλος εἰμί , ὡς ὁ ἕκαστος δοκέω προτρέπω ὁ ἀπ´ ἀρχή ὑπηρέτης ὁ Λόγος · ὅς ἔξεστι ἕκαστος , μή φόβος μηδ´ ἀνάγκη τις ὁ ἀγαθός αἱρέω . ἀλλά περί μέν νηστεία ὁ Πάσχα καί ὁ τροφή τοσοῦτος διαφωνία ὁ ἐκ ἀρχή κατά ὁ ἐκκλησία εἰμί . ἀλλά μήv καί περί σύναξις ἄλλος πλεῖστος καί ἀδιάφορος εἰμί εὑρίσκω · ὁ γάρ ἀπαντηχέω ὁ οἰκέω ἐκκλησία ἐν ὁ ὁ σάββατον ἡμέρα ἐκ ἔθος ἔχω καθ´ ἑβδομάς περί . τυπή ὁ θεῖον μυστήριον ἐκτελέω , Ῥωμαῖος τε καί Ἀλεξανδρεύς καί ὅσος ὁ Θηβατδα περιοικέω νύσσω μέν κατά Σάβήατον ἐπιτελέω · οὖον μήv ὡς εἰμί ἔθος τότε πᾶς Χριστιανός , καί ὁ θεῖον αγιαοματη μετέχω . ἀλλά μετά ὁ ἱκανῶς εὐωχηΓρεῖς μόνος πενθήμερος ἐκ ὅιαλεμμάτων νηστεύω . ἅυυιί ,