cogPG.PG146 17
μετεστέλλετο · ἱππόδρομόν τε καὶ ἐμβολους καὶ ταμεῖα ὑδάτων , καὶ κρήνας , ἀγάλματα καὶ πᾶν τι τῶν , ὅσα χειρὸς ἐξαισίας , ἐκόμιζέ τε καὶ κατεκόσμει , διαφανῆ καθιστῶν . νεὼν ἐπὶ τούτοις Θεῷ ἀνίστη , καὶ ἀποστόλοις καὶ μάρτυσι · καὶ τὸν μέγιστον πορφυροῦν κίονα , ἐν ᾧ καὶ ἴδιον ἀνδριάντα ἐπῆγεν , ἐπὶ πόλῳ σταυρὸν ἐμπεπηγότα διακατέχοντα . Οἷς παρεδήλου , ὡς γῆ τε αὐτῷ καὶ θάλαττα δεδούλωται πᾶσα τῇ δυνάμει τοῦ ἀηττήτου τροπαίου . Καὶ κατὰ τὸν ὃς καλεῖται χῶρος Σωσθένιον ἐν τῷ ἀνάπλῳ , νεὼν ἐξ ἐπιφανείας τοῦ ἀρχαγγέλου ἀνίστη · καὶ ἄλλ´ ἄλλα , ἄξιά γε τῆς ἐκείνου καὶ φρενὸς καὶ θείας συνέσεως , ἔτι δὲ καὶ τοῦ ἐφ´ ἅπασιν μεγαλοπρεποῦς διεπράττετο . Λέγεται μέντοι περὶ τῆς ἐπωνύμου αὐτῷ πόλεως , ὡς κατὰ τὴν Ἵλιον περὶ τὸ τῶν Ἑλλήνων ναύσταθμον ἐπιβάλλειν πρότερον αὐτὴν ἀνιστᾷν · τοῦ δὲ Θεοῦ χρήσαντος νύκτωρ , κατὰ τὸ Βυζάντιον ἀντικρὺ Σαλκηδόνος , ἐγείρειν αὐτὴν , τῷ χρησμῷ πεισθέντα , τείχεσι μεγάλοις περιβαλεῖν , ὁμότιμόν τε τῇ Ῥώμῃ πρεοβείοις πᾶσιν οἰκοδομῆσαι , βουλευτήριόν τε καὶ σύγκλητον καὶ δαπάνην , καὶ σιτηρέσια , καὶ φιλοτιμίαν ἄλλην αὐταρκεστάτην βασιλικῶς τοῖς οἰκήτορσι διανεῖμαι . ὃιλοκάλως δ´ ἅπαντα τὰ κατ´ αὐτὴν διαθέμενος , Νέαν Ῥώμην Κωνσταντινούπολιν κατωνόμασεν , ἵσα τ´ ἐκείνῃ κρατεῖν , καὶ οἰκονομεῖν , καὶ θεμιστεύειν ἐδίδου · καὶ βασιλίδα τῶν πόλεων ἀνηγόρευε , τῶν , ὅσοι τὴν Ῥωμαίων ὑπήκοον γινώσκουσι , πρὸς ἄρκτον καὶ νότον καὶ ἀνίσχοντα ἤλιον , καὶ τὰ ἐν μέσῳ πελάγη , ἐκ τῶν παρὰ τὸν Ἴστρον πόλεων , καὶ Ἐπιδάμνου τῆς πρὸς τῷ Ἰονίῳ κόλπῳ μέχρι Κυρήνης , καὶ τῶν τῆδε Λιβύων , παρὰ τὸ βόρειον καλούμενον κλίμα . Καὶ ἄρξασθαί γε τῆς οἰκοδομῆς κατὰ τὸ πεντακισχιλιοστὸν ὀκτακοσιοστὸν πέμπτον καὶ εἰκοστὸν ἔτος τοῦ κόσμου , τῆς δὲ ἀρχῆς αὐτοῦ δέκατον · τεῖσαι δὲ ταύτπν παντάγασι κατὰ τὸ εἰκοστὸν ὄγδοον αὐτοῦ τῆς ἀρχῆς · ὅπερ ἐστὶ κόσμου ἔτος πεντακισχιλιοστὸν ὀκτακοσιοστὸν μγ’ , ὡς δ´ ἕτεροι , εωλν · Καὶ τοῦτο δὲ περὶ ταύτης ἱστορεῖται , ὡς τὸν ταύτης περίβολον ὁριζόμενον , βάδην περιιέναι τὸν βαΚσιλέα δόρυ κατέχοντα τῇ χειρί · ἐπεὶ δὲ τοῖς ἑπολένοις ἐδόκει μεῖζον ἢ προσῆκε τὸ μέτρον ἐκτείνειν , προσελθεῖν τε αὐτῶ τινα καὶ διαπυνθάνεσθαι , Ἔως οῦ δέσποτα ; τὸν δὲ διαῤῥήδην ἀποκρινάμενον ϛάναι Ἔως ἂν ὁ ἔμπροσθεν ὁδηγῶν με στῇ . Ἐπίδηλον δὲ ἄρα ἦν , ὡς δύναμις αὐτοῦ τις οὐρανία προηγεῖτο , τοῦ πραττομένου διὸάσκαλος . Οὔτω δὲ μεγαλοποεπῶς ἰδρυσάμενον , ἅλμα Ῥώμαν ὀνομάσαι αὐτὴν , ὃ τῇ Ῥωμαίων γλώττῃ τὴν ἔνδοξον ὑπαινίσσεται . Ὑπὲρ δὲ τῆς εὐσεβείας ὁ Κωνσταντῖνος ἀεί τι πονῶν διετέλει · καὶ οὐκ ἐν τῷ Βυζαντίῳ , ἀλλὰ καὶ ἀπανταχοῦ τῆς γῆς , περικαλλεῖς ἀνίστη νεώς . Δια φερόντως δ´ ἐν ταῖς μητρόπολεσι τοῦθ´ ἑωρᾶτο ποιῶνῶσπερ ἐν τῇ κατὰ Νικομήδειαν τῶν Βιθυνῶν ἐπαρχίᾳ · καὶ ἐν τῇ πρὸς Ὁρόντην Ἀντιοχείᾳ , καὶ τῇ
Lemmas: μεταστέλλομαι · ἱππόδρομος τε καί ἔμβολος καί ταμεῖον ὕδωρ , καί κρήνη , ἄγαλμα καί πᾶς τίς ὁ , ὅσος χείρ ἐξαίσιος , κομίζω τε καί κατακοσμέω , διαφανής καθιστάω . ναός ἐπί οὗτος Θεός ἀνίστημι , καί ἀπόστολος καί μάρτυς · καί ὁ μέγας πορφύρεος κίων , ἐν ὅς καί ἴδιος ἀνδριάς ἐπάγω , ἐπί πόλος σταυρός ἐμπήγνυμι διακατέχω . οἷς παραδηλόω , ὡς γῆ τε αὐτός καί θάλασσα δουλόω πᾶς ὁ δύναμις ὁ ἀήσσητος τρόπαιον . καί κατά ὁ ὅς καλέω χῶρος Σωσθένιον ἐν ὁ ἀνάπλοος , ναός ἐκ ἐπιφάνεια ὁ ἀρχάγγελος ἀνίστημι · καί ἄλλος ἄλλος , ἄξιος γε ὁ ἐκεῖνος καί φρήν καί θεῖος σύνεσις , ἔτι δέ καί ὁ ἐφίημι ἅπας μεγαλοπρεπής διαπράσσω . λέγω μέντοι περί ὁ ἐπώνυμος αὐτός πόλις , ὡς κατά ὁ Ἴλιον περί ὁ ὁ Ἕλλην ναύσταθμον ἐπιβάλλω πρότερος αὐτός ἀνίστημι · ὁ δέ Θεός χράω2 νύκτωρ , κατά ὁ Βυζάντιον ἀντικρύ Σαλκηδόνος , ἐγείρω αὐτός , ὁ χρησμός πείθω , τεῖχος μέγας περιβάλλω , ὁμότιμος τε ὁ Ῥώμη πρεοβείοις πᾶς οἰκοδομέω , βουλευτήριον τε καί σύγκλητος καί δαπάνη , καί σιτηρέσιον , καί φιλοτιμία ἄλλος αὐτάρκης βασιλικός ὁ οἰκήτωρ διανέμω . ὃιλοκάλως δδʹ ἅπας ὁ κατ´ αὐτός διατίθημι , Νέος Ῥώμη Κωνσταντινούπολις κατονομάζω , ἵζω τ ἐκεῖνος κρατέω , καί οἰκονομέω , καί θεμιστεύω δίδωμι · καί βασιλίς ὁ πόλις ἀναγορεύω , ὁ , ὅσος ὁ Ῥωμαῖος ὑπήκοος γιγνώσκω , πρός ἄρκτος καί νότος καί ἀνά-ἴσχω ἥλιος , καί ὁ ἐν μέσος πέλαγος , ἐκ ὁ παρά ὁ Ἴστρος πόλις , καί Ἐπίδαμνος ὁ πρός ὁ Ἰόνιος κόλπος μέχρι Κυρήνη , καί ὁ τῆδε Λίβυς , παρά ὁ βόρειος καλέω κλίμα . καί ἄρχω γε ὁ οἰκοδομεύς κατά ὁ πεντακισχιλιοστὸν ὀκτακοσιοστός πέμπτος καί εἰκοστός ἔτος ὁ κόσμος , ὁ δέ ἀρχή αὐτός δέκατος · τίνω δέ ταύτπν παντάγασι κατά ὁ εἰκοστός ὄγδοος αὐτός ὁ ἀρχή · ὅσπερ εἰμί κόσμος ἔτος πεντακισχιλιοστὸν ὀκτακοσιοστός μγ’ , ὡς δδʹ ἕτερος , εἴλω · καί οὗτος δέ περί οὗτος ἱστορέω , ὡς ὁ οὗτος περίβολος ὁρίζω , βάδην περίειμι ὁ βαΚσιλέα δόρυ κατέχω ὁ χείρ · ἐπεί δέ ὁ ἑπολένοις δοκέω μείζων ἢ προσήκω ὁ μέτρον ἐκτείνω , προσέρχομαι τε αὐτός τις καί διαπυνθάνομαι , ἔως ἀρτύω δεσπότης ; ὁ δέ διαρρήδην ἀποκρίνω ἄναξ ἔως εἄν ὁ ἔμπροσθεν ὁδηγός ἐγώ ἵστημι . ἐπίδηλος δέ ἄρα εἰμί , ὡς δύναμις αὐτός τις Οὐρανία προηγέομαι , ὁ πράσσω διὸάσκαλος . οὐτάω δέ μεγαλοποεπῶς ἱδρύω , ἅλμα Ῥώμη ὀνομάζω αὐτός , ὅς ὁ Ῥωμαῖος γλῶσσα ὁ ἔνδοξος ὑπαινίσσομαι . ὑπέρ δέ ὁ εὐσέβεια ὁ Κωνσταντῖνος ἀεί τίς πονέω διατελέω · καί οὐ ἐν ὁ Βυζάντιον , ἀλλά καί ἀπαντηχέω ὁ γῆ , περικαλλής ἀνίστημι ναῦς . διά φέρω δδʹ ἐν ὁ μητρόπολις τοῦτος ὁράω ποιῶνῶσπερ ἐν ὁ κατά Νικομήδεια ὁ Βιθυνός ἐπαρχία · καί ἐν ὁ πρός Ὀρόντης Ἀντιόχεια , καί ὁ