cogPG.PG146 393
Δχ ΟΑΙΟΤ ἰΧ . ΚΕΑΛ . Θʹ . Περὶ τῆς πρὸς´ Θεοδόσιον παῤῥησίας τοῦ ἁγίου Ἀμφιλοχίου τοῦ ἐπισκόπου κονλου . Τοιούτων δὴ γινομένων , καὶ τῆς περὶ ταῦτα σπουδῆς παρὰ Ἀρειανοῖς ἀκμαζούσης , λέγεται τὸν πολὺν Ἀμφιλόχιον , ὃν καὶ πρώην ἐμνήσθημεν , ἔνα ʹε ὄντα τῶν ἐπιδημούντων ἐπισκόπων , πράγμασι μὲν ἦκιστα ἐντριβῆ , πρεσβύτην δ´ ἄλλως καὶ περι τὰ Πεῖρα νοῦν ἔχοντα , βασιλεῖ προσιέναι , καὶ ἀντιβολῆσαι τοὺς τῶν Ἀρειανῶν συλλόγους τῶν πόλενονν ἐξελαύνεσθαι . Ὁ δὲ βασιλεὺς , ὡς ἂν ἀπηνῆ τὴν αἴτησιν ἡγησάμενος , οὐκ ἐδέξατο . Ὁ δὲ σοφὸς ἐκεῖνος πρεσβύτης , τό γε νῦν ἔχον ἐν σιγῆ παρελθὼν ἐπινοίᾳ σοφωτέρᾳ , μνήμης ἄξιον διεπράξατο . Αὖθις γὰρ σὺν τοῖς λοιποῖς ἐπισκόποις εἰς τὰ βασίλεια παρελθὼν , τὸν μὲν βασιλέα , ὥς γε εἰκὸς καθὰ καὶ οἱ λοιποὶ τῶν ἱερέων , ἠσπάσατο εὐσεβῶς καὶ ἦπίως μάλα · τῷ δὲ τοῦ βασιλέως παιδὶ Ἀρκαδίῳ , νεωστὶ δὲ τὴν τῆς βασιλείας χειροτονίαν εἰλήφει , αγέραστον καταλέλοιπε μὴ τὴν ἴσην ἀπονείμας τιμήν . Ἄλλὰ προσελθὼν , καθὰ δὴ νηπίῳ διαλεγόμενος , τῷ δακτύλῳ σαίνων , « Χαίροις καὶ σὺ , παιδίον , » ογαί Βασιλεὺς δὲ ἰδιωτικώτερον οἷά γε πρεσβύτην νομίσας διακεῖσθαι τὸν Ἀμφιλόχιον , ὅπως δεῖ ἀσπάσεσθαι τὸν υἱὸν , ἐξεπαίδευεν . Ὁ δ´ , « Ἀπόχρη , » ἔλεγε , « καὶ ταύτης αὐτῷ τῆς τιμῆς . » Περιοργὴς δὲ γενόμενος βασιλεὺς ὡς περιυβρισμένῳ τῷ παιδὶ χαλεπαίνων , μεθ´ ὕβρεων ἐξάγειν τὸν ἱερέα ἐκέλειπστ » Ὅ δὲ καίπερ ὡθούμενος , μικρὸν ἐπιστραφεὶς , ἔφη ·· τὸν ἐπινοίᾳ κρυπτόμενον ἀνακαλύπτων σκασάύ - « ὁρᾷς . ὧ βασιλεῦ , ὡς οὐ φέρεις τὴν τοῦ παιδὸς παροινίαν , ἀλλ ἡμὶν χαλεπαίνεις πικρῶς τῳ τῆσν προσρήσεως ὑφειμένῳ ; Οὕτω δὴ νομίζειν χρεὼν καὶ τὸν οὐράνιον Βασιλέα καὶ Πατέρα ἀγανακτεῖν τοῦ Μονογενοῦς , τοὺς μὴ τὸ ἔσον ἐκείνῳ προσνέμοντας γέρας , ἀλλ´ ἄνισον καὶ πολλῷ τοῦ Πατρὸς ῆττονα τολμῶντας ἀποκαλεῖν . » Συνεὶς δ´ ἐντεῦθεν ὁ βασιλεὺς τά τε πεπραγμένα καὶ τὰ εἰρημένα θαυμάσας , ὡς τάχος τὸν ἱερέα Θεοῦ μετεστέλλετο · καὶ τοῖς ποσὶν ἐκείνου ἑαυτὸν ἐπιῤῥίπτων , συγγνώμην ᾔτει , καὶ μὴ ἄλλως ἔχειν ἐτίθετο . Καὶ ἐν τῷ ἀσφαλεῖ γενόμενος , τοῦ λοιποῦ τοὺς παρὰ τὸ δόξαν ἐν Νικαίᾳ δοξάζοντας , ἐξετρέπετο · τάς τ´ ἐπ´ ἀγορᾶς ἔριδας καὶ τοὺς ἐπικενῆς συλλόγους ἀνέσχε · καὶ περὶ Θεοῦ καὶ τῆς αὐτοῦ φύσεως λόγους κινεῖν παντάπασιν ἔπαυσε . Καὶ νόμον δ´ ἐπὶ μέσου ὁρίσσς , αʹν ἀκίνδυνον ἐποιεῖτο τὸν μὴ φυλάττοντα · προσηπείλει μέντοι καὶ τιμωρίαν ἐπάγειν τῷ τολμητῇ . Ἐξελα . θέντων δ´ ἐντεῦθεν Ἀρειανῶν τε καὶ Κὐνομιανῶν , οἱ τῆς ὁμοουσίυ πίστεως τῶν ἐκκλησιῶν κατεκράτησαν .
Lemmas: ΔΧ Ο Χι . ΚΕΑΛ . ὁ . περι ὁ πρός Θεοδόσιος παρρησία ὁ ἅγιος Αμφιλοχίου ὁ ἐπίσκοπος κονλου . τοιοῦτος δή γίγνομαι , καί ὁ περί οὗτος σπουδή παρά Ἀρειανός ἀκμάζω , λέγω ὁ πολύς Ἀμφιλόχιος , ὅς καί πρώην μιμνήσκω , νάω ʹε εἰμί ὁ ἐπιδημέω ἐπίσκοπος , πρᾶγμα μέν ἥκιστος ἐντριβής , πρεσβύτης δδʹ ἄλλως καί περί ὁ πείρω νόος ἔχω , βασιλεύς πρόσειμι , καί ἀντιβολέω ὁ ὁ Ἀρειανός σύλλογος ὁ πόλενονν ἐξελαύνω . ὁ δέ βασιλεύς , ὡς εἄν ἀπηνής ὁ αἴτησις ἡγέομαι , οὐ δέχομαι . ὁ δέ σοφός ἐκεῖνος πρεσβύτης , ὁ γε νῦν ἔχω ἐν σιγή παρέρχομαι ἐπίνοια σοφός , μνήμη ἄξιος διαπράσσω . αὖθις γάρ σύν ὁ λοιπός ἐπίσκοπος εἰς ὁ βασίλεια παρέρχομαι , ὁ μέν βασιλεύς , ὅς γε εἰκός καθά καί ὁ λοιπός ὁ ἱερός , ἀσπάζομαι εὐσεβής καί ἤπιος μάλα · ὁ δέ ὁ βασιλεύς παῖς Ἀρκάδιος , νεωστί δέ ὁ ὁ βασίλεια χειροτονία λαμβάνω , ἀγείρω καταλείπω μή ὁ ἴσος ἀπονέμω τιμή . ἀλλά προσέρχομαι , καθά δή νήπιος διαλέγω , ὁ δάκτυλος σαίνω , « Χαίροις καί σύ , παιδίον , » ογαί Βασιλεύς δέ ἰδιωτικός οἷος γε πρεσβύτης νομίζω διάκειμαι ὁ Ἀμφιλόχιος , ὅπως δεῖ ἀσπάζομαι ὁ υἱός , ἐκπαιδεύω . ὁ δδʹ , « ἀποχράω , » λέγω , « καί οὗτος αὐτός ὁ τιμή . » περιοργής δέ γίγνομαι βασιλεύς ὡς περιυβρίζω ὁ παῖς χαλεπαίνω , μεθ´ ὕβρις ἐξάγω ὁ ἱερεύς ἐκλείπω » ὅς δέ καίπερ ὠθέω , μικρός ἐπιστρέφω , φημί ·· ὁ ἐπίνοια κρύπτω ἀνακαλύπτω σκασάύ - « ὁράω . ἵημι βασιλεύς , ὡς οὖον φέρω ὁ ὁ παῖς παροινία , ἀλλ' ἐγώ χαλεπαίνω πικρός ὁ τῆσν πρόσρησις ὑφέζομαι ; οὕτως δή νομίζω χρεὼν καί ὁ οὐράνιος Βασιλεύς καί πατήρ ἀγανακτέω ὁ Μονογενώ , ὁ μή ὁ ἕννυμι ἐκεῖνος προσνέμω γέρας , ἀλ ἄνισος καί πολύς ὁ πατήρ κακός τολμάω ἀποκαλέω . » συνίημι δδʹ ἐντεῦθεν ὁ βασιλεύς ὁ τε πράσσω καί ὁ εἴρω θαυμάζω , ὡς τάχος ὁ ἱερεύς Θεός μεταστέλλομαι · καί ὁ πούς ἐκεῖνος ἑαυτοῦ ἐπιρριπτέω , συγγνώμη αἰτέω , καί μή ἄλλως ἔχω τίθημι . καί ἐν ὁ ἀσφαλής γίγνομαι , ὁ λοιπός ὁ παρά ὁ δόξα ἐν Νίκαια δοξάζω , ἐκτρέπω · ὁ τ ἐπι ἀγορά Ἔρις καί ὁ ἐπικενός σύλλογος ἀνέχω · καί περί Θεός καί ὁ αὐτός φύσις λόγος κινέω παντάπασι παύω . καί νόμος δδʹ ἐπί μέσος ὁρίσσς , αʹν ἀκίνδυνος ποιέω ὁ μή φυλάσσω · προσαπειλέω μέντοι καί τιμωρία ἐπάγω ὁ τολμητής . Ἐξελα . τίθημι δδʹ ἐντεῦθεν Ἀρειανός τε καί κυνομιαινω , ὁ ὁ ὁμοούσιος πίστις ὁ ἐκκλησία κατακρατέω .