cogPG.PG146 290
ΚΕΦΑΛ . ΛΖʹ . Ἐκ τοῦ δευτέρου κατὰ Ἰουλιανοῦ στηλιτευτικρῦ λόγου Γρηγορίου τοῦ θεοῤῥήμονος περὶ τοῦ ἤθους , καὶ τρόπου , καὶ διαπλάσεως , καὶ τοῦ θανάτου καὶ ταφῆς τοῦ Ἰουλιανοῦ , Ἐγὼ δ´ ὁποῖος ἦν Ἰουλιανὸς τόν τε τρόπον καὶ τὸ ἦθος καὶ τὴν πλάσιν ζ τοῦ σώματος , καὶ ὁποίαν ἔσχε τὴν τελευτὴν , καὶ ὡς ἀποθεοῦν ἑαυτὸν ελετο , οὐκ ἄλλον ἀξιόπιστον παρέξομαι μάρτυρα ἢ τὸν πολὺν καὶ μέγαν ἐν θεολογίᾳ Γρηγόριον , αὐτῷ τι συγγενόμενον , καὶ σύναμα τοῖς διδασκαλείοις φοιτήσαντα , καὶ ὡς οὐκ οἶδ´ εἴ τις ἕτερος τὰ κατ´ ἐκεῖνον εἰδότα , καὶ ὡς χρεὼν διαπαίξαντά τε καὶ στηλιτεύσαντα . Ἐν γοῦν τῷ δευτέρῳ Στηλιτευτικῷ Ἰουλιανοῦ καὶ κατὰ Ἐλλήνων τοιάδε περὶ τούτου κατὰ λέξιν φησί · « Ταῦτα τοῖς μὲν ἄλλοις ἡ πεῖρα παρέστησε , καὶ ἡ δυναστεία προσλαβοῦσα τὴν ἐξουσίαν · ἐμοὶ δὲ καὶ πόῤῥωθεν τρόπον τινὰ ἑωρᾶτο , ἐξ οὗ τῷ ἀνδρὶ συνεγενόμην Ἀθήνῃσιν · ἧλθε γὰρ κἀκεῖσε , ἄρτι τῶν κατὰ τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ νεωτερισθέντων πρὸς βασιλέα , τοῦτο αὐτὸ παραιτησάμενος . Διττὸς δὲ αὐτοῦ τῆς ἐπιδημίας ὁ λόγος · ὁ μὲν εὐπρεπέστερος , καθ´ ἱστορίαν τῆς Ἑλλάδος καὶ τῶν ἐκεῖσε παιὸευτηρίων · ὁ δὲ ἀποῤῥητότερος καὶ οὐ πολλοῖς γνώριμος , ὥστε τοῖς ἐκεῖ θύταις καὶ ἀπατεῶσι περὶ τῶν καθ´ ἑαυτὸν συγγενέσθαι , οὕπω παῤῥησίαν ἐχούσης τῆς ἀσεβείας . Τότε τοίνυν οὐ φαῦλος ἐγὼ τοῦ ἀνδρὸς κἰκαστὴς οἶδα γενόμενος , καίτοι γε οὐ τῶν εὖ πεφυκότων περὶ ταῦτα εἶς ὤν · ἀλλ´ ἐποίει με μαντικὸν ἡ τοῦ ἤθους ἀνωμαλία , καὶ τὸ περιττὸν τῆς ἐκστάσεως , εἴπερ μάντις ἄριστος ὃς εἰκάζει καλῶς . Οὐδενὸς γὰρ ἐδόκει μοι σημεῖον εἰναι χρηστοῦ , αὐχὴν ἀπαγής , ὡμοι παλλόμενοι καὶ ἀνακοπτόμενοι , ὁφθαλμὸς σοβούμενος καὶ περιφερόμενος καὶ μανικὸν βλέπων , πόδες ἀστατοῦντες καὶ μετοκλάζοντες , μυκτὴρ ὕβριν πνέων καὶ περιφρόνησιν , προσώπου σχηματισμοὶ καταγέλαστοι τὸ αὐτὸ φρονοῦντες , γέλωτες ἀκρατεῖς καὶ βρασματώδεις , νεύσεις καὶ ἀνανεύσεις σὺν οὐδενὶ λόγῳ , λόγος ἱστάμενος καὶ κοπτόμενος πνεύματι , ἐρωτήσεις ἄτακτοι καὶ ἀσύνετοι , ἀποκρίσεις οὐδὲν τούτων ἀμείνους , ἀλλήλαις ἐπεμβαίνουσαι καὶ οὐκ εὐσταβεῖς , οὐδὲ τάξει προΐοῦσαι παιδεύσεως . Εἰ ἂν τὰ καθ´ ἕκαστον γράφοιμι · Τοιοῦτον πρὸ τῶν ἕργων ἐθεασάμην , οἷον ἐπὶ τῶν ἔργων ἐγνώρισα . Καὶ εἰ μοι παρῆσάν τινες τῶν τηνικαῦτα συνόντων καὶ ἀκουσάντων , ἐμαρτύρησαν ἄν · οἷς ἐπειδὴ ταῦτα ἐθεασάμην , εὐθὺς ἑφθεγξάμην , οἷον κακὸν ἡ Ῥωμαίων γῆ τρέφει · καὶ προαγορεύσας , καὶ γενέσθαι ψευδόμαντις ἐμαυτῷ κατηυξάμην . Κρεῖσσον γὰρ ἢ ποιούτων πλησθῆναι τὴν οἰκουμένην κακῶν · καὶ τοιοῦτον ἀναφανῆναι τέρας , οἷον οὔπω πρότερον · πολλῶν μὲν ἐπικλυσμῶν θρυλλουμένων , πολλῶν δὲ ἐμπρησμῶν καὶ βρασμῶν γῆς καὶ χασμάτων · ἔτο δὲ καὶ ἀνδρῶν ἀπάνθρωποι καὶ θηριώδεις , ἀλλοκότων τα καὶ συνθέτων φύσεις καινοτομηθεῖσαι . Ταύτης , τοι καὶ τέλος ἄξιον ἀπηνέγκατο τῆς ἀπονοίας . Οὐχ εἶς δὲ περὶ τούτου λέγεται λόγος · ἄλλος δὲ ἄλλῳ συντίθεται καὶ συμφέρεται , τῶν τε παρόντων ὁμοίως ΟΑΡΙΤ ΧΝΧvΙΙi .
Lemmas: ΚΕ . λζʹ . ἐκ ὁ δύο κατά Ἰουλιανός στηλιτευτικός λόγος Γρηγόριος ὁ θεοῤῥήμονος περί ὁ ἦθος , καί τρόπος , καί διάπλασις , καί ὁ θάνατος καί ταφή ὁ Ἰουλιανός , ἐγώ δδʹ ὁποῖος εἰμί Ἰουλιανός ὁ τε τρόπος καί ὁ ἦθος καί ὁ πλάσις ζ ὁ σῶμα , καί ὁποῖος ἔχω ὁ τελευτή , καί ὡς ἀποθεόω ἑαυτοῦ αἱρέω , οὐ ἄλλος ἀξιόπιστος παρέχω μάρτυς ἢ ὁ πολύς καί μέγας ἐν θεολογία Γρηγόριος , αὐτός τίς συγγίγνομαι , καί σύναμα ὁ διδασκαλεῖον φοιτάω , καί ὡς οὐ οἶδα εἰμί τις ἕτερος ὁ κατ´ ἐκεῖνος οἶδα , καί ὡς χρεὼν διαπαίζω τε καί στηλιτεύω . ἐν γοῦν ὁ δύο Στηλιτευτικός Ἰουλιανός καί κατά Ἕλλην τοιόσδε περί οὗτος κατά λέξις φημί · « οὗτος ὁ μέν ἄλλος ὁ πείρω παρίστημι , καί ὁ δυναστεία προσλαμβάνω ὁ ἐξουσία · ἐγώ δέ καί πόρρωθεν τρόπος τις ὁράω , ἐκ ὅς ὁ ἀνήρ συγγίγνομαι Ἀθῆναι · ἔρχομαι γάρ κἀκεῖσε , ἄρτι ὁ κατά ὁ ἀδελφός αὐτός νεωτερίζω πρός βασιλεύς , οὗτος αὐτός παραιτέομαι . δισσός δέ αὐτός ὁ ἐπιδημία ὁ λόγος · ὁ μέν εὐπρεπής , καθ´ ἱστορία ὁ Ἑλλάς καί ὁ ἐκεῖσε παιὸευτηρίων · ὁ δέ ἀπόρρητος καί οὖον πολύς γνώριμος , ὥστε ὁ ἐκεῖ θύτης καί ἀπατεών περί ὁ καθ´ ἑαυτοῦ συγγίγνομαι , οὔπω παρρησία ἔχω ὁ ἀσέβεια . τότε τοίνυν οὖον φαῦλος ἐγώ ὁ ἀνήρ καστής οἶδα γίγνομαι , καίτοι γε οὖον ὁ εὕω φύζω περί οὗτος εἰμί εἰμί · ἀλ ποιέω ἐγώ μαντικός ὁ ὁ ἦθος ἀνωμαλία , καί ὁ περισσός ὁ ἔκστασις , εἴπερ μάντις ἀγαθός ὅς εἰκάζω καλῶς . οὐδείς γάρ δοκέω ἐγώ σημεῖον εἰναι χρηστός , αὐχήν ἀπαγής , οἴμοι πάλλω καί ἀνακόπτω , ὀφθαλμός σοβέω καί περιφέρω καί μανικός βλέπω , πούς ἀστατέω καί μετοκλάζω , μυκτήρ ὕβρις πνέω καί περιφρόνησις , πρόσωπον σχηματισμός καταγέλαστος ὁ αὐτός φρονέω , γέλως ἀκρατής καί βρασματώδης , νεύω καί ἀνάνευσις σύν οὐδείς λόγος , λόγος ἵστημι καί κόπτω πνεῦμα , ἐρωτάω ἄτακτος καί ἀσύνετος , ἀπόκρισις οὐδείς οὗτος ἀγαθός , ἀλλήλων ἐπεμβαίνω καί οὐ εὐσταβεῖς , οὐδέ τάξις πρόειμι παίδευσις . εἰμί εἄν ὁ καθ´ ἕκαστος γράφω · τοιοῦτος πρό ὁ ἔργον θεάομαι , οἷος ἐπί ὁ ἔργον γνωρίζω . καί εἰμί ἐγώ πάρειμι τις ὁ τηνικαῦτα σύνειμι καί ἀκούω , μαρτυρέω ἄν · ὅς ἐπεί οὗτος θεάομαι , εὐθύς φθέγγομαι , οἷος κακός ὁ Ῥωμαῖος γῆ τρέφω · καί προαγορεύω , καί γίγνομαι ψευδόμαντις ἐμαυτοῦ κατεύχομαι . κρατύς γάρ ἢ ποιόω πίμπλημι ὁ οἰκέω κακός · καί τοιοῦτος ἀναφαίνω τέρας , οἷος οὔπω πρότερος · πολύς μέν ἐπικλυσμός θρυλέω , πολύς δέ εμπρησμός καί βρασμός γῆ καί χάσμα · ἀρτύω δέ καί ἀνήρ ἀπάνθρωπος καί θηριώδης , ἀλλόκοτος ὁ καί συντίθημι φύσις καινοτομέω . Ταύτη , ὅς καί τέλος ἄξιος ἀποφέρω ὁ ἀπόνοια . οὐχ εἰμί δέ περί οὗτος λέγω λόγος · ἄλλος δέ ἄλλος συντίθημι καί συμφέρω , ὁ τε πάρειμι ὁμοίως ΟΡ Ι .