cogPG.PG146 368
ΜΓʹ . Οἷα ὁ αὐτὸς Εὐάγριος ἕν τισι τῶν συγγχραμμάτων περὶ τῶν τότε κατὰ ῥῆμα διέξειωι μοναχῶν . « Ἀναγκαῖον καὶ τὰς ὁδοὺς τῶν προοδευσάντων μοναχῶν ὀρθῶς διερωτᾷν , καὶ πρὸς αὐτὰς κατορθοῦσθαι . Πολλὰ γάρ ἐστιν ὑπ´ αὐτῶν ῥηθέντα . τε καὶ πραχθέντα καλῶς · ἐν οἷς καὶ τοῦτό τις ἔφησεν ὅτι τὴν ξηροτέραν καὶ μὴ ἀνώμαλον δίαιταν , ἀγάπῃ συζευχθεῖσαν , θᾶττον ἀπάγειν τὸν μοναχὸν εἰς τὸν τῆς ἀπαθείας λιμένα . Ὁ δὲ αὐτὸς ταρασσόμενός τινα νύκτωρ τῶν ἀδελφῶν , τῶν φασμάτων ἀπήλλαξεν , ἀσθενοῦσι μετὰ νηστείας ὑπηρετεῖσθαι προστάξας . Οὐδενὶ γὰρ οὕτως , ἐρωτηθείς ἔφησεν , ὡς ἐλέῳ τὰ τοιαῦτα κατασβέννυται πάθη . Τῷ δικαίῳ Ἀντωνίῳ προσῆλθέ τις τῶν τότε σοφῶν · καὶ , Πῶς διακαρτερεῖς , ὦ πάτερ , εἶπε , τῆς ἐκ τῶν βιβλίων παραμυθίας ἐστερημένος ; Ὁ δ´ Ἀντώνιος , Τὸ ἐμὸν βιβλίον , ὢ φιλόσοφε , ἔφησεν , ἡ φύσις τῶν γεγονότων εστίν · καὶ πάρεστιν , ὅτε βούλομαι , τοὺς λόγους ἀναγινώσκειν τοὺς τοῦ Θεοῦ . Ἠρώτησέ με τὸ σκεῦος τῆς ἐκλογῆς καὶ Αἰγύπτιος γέρων Μακάριος , Ἰί δή ποτε μνησικακοῦντες μὲν τοῖς ἀνθρώποις , τὴν μνημονευτικὴν δύναμιν τῆς ψυχῆς ἀφανίζομεν · δαίμοσι δὲ μνησικακοῦντες , ἀβλαβεῖς διαμένομεν : Κμοῦ πρὸς τὴν ἀπόκρισιν ἀπορήσαντος καὶ παρακαλοῦντος τὸν λόγον μαθεῖν , Διότι , φησίν ἑκεῖνος , τὸ μὲν πρότερον πάθος παρὰ φύσιν , τὸ δὲ δεύτερον κατὰ φύσιν ἐστὶ τοῦ θυμοῦ . Παρέβαλον κατ´ αὐτὴν σταθερὰν μεσημβρίαν τῷ ἁγίῳ πατρὶ Μακαρίῳ · καὶ λίαν ὑπὸ τῆς δίψης φλεγόμενος , ᾔτουν ὕδωρ πιεῖν · ὁ δέ φησιν , Ἀρκέσθητι τῇ σκιᾷ · πολλοὶ γὰρ έδοι ποροῦντες νῦν καὶ ταύτης ἐστέρηνται . Εἰτα λόγους μου πρὸς αὐτὸν περὶ ἐγκρατείας γυμνάζοντος , Θάῤῥει , φησὶν , ὧ τέκνον · ἐν ὅλοις εἴκοσιν ἔτεσιν οὔτε ἄρτου , οὔτε ὕδατος , οὔτε ὕπνου κόρον εἴληφα . Τὸν μὲν γὰρ ἄρτον μου ἤσθιον . σταθμῷ · τὸ δὲ ὕδωρ ἔπινον μέτρῳ · τοῖς τοίχοις δέ ἐμαυτὸν παρακλίνων , μικρόν τι τοῦ ὕπνου μέρος ἀφήρπαζον Ἔμηνύθη τινὶ τῶν μοναχῶν θάνατος τοῦ πατρός . Ὁδὲ πρὸς τὸν ἀπαγγείλαντα , Παῦσαι , φησὶ , Βλασφημῶν . Ὁ γὰρ ἐμὸς πατὴρ ἀθάνατός ἐστιν . Ἐκέκτητό τις τῶν ἀδελφῶν Εὐαγγέλιον μόνον · καὶ τοῦτο πωλήσας , ἔδωκεν εἰς τροφὴν τοῖς πεινῶσιν , ἄξιον μνήμης ἐπιφθεγξάμενος ῥῆμα · Δι´ αὐτὸν γὰρ , φησί , τὸν λόγον πεπληκα τὸν λέγοντα , Πώλησόν σου τὰ ὑπάρχοντα , καὶ δὸς πτωνοῖς Ἔστι δέ τιι περὶ τὴν Ἀλεξάνδρειαν νῆσος , κατ´ αὐτὸ τὸ όρειον , πέραν τῆς λίμνης κειμένη τῆς καλουμένης Μαρίας · προσοικεῖ δὲ αὐτῇ μοναχὸς , τῆς παρεμβολῆς τῶν Γνωστικῶν δοκιμώτατος · ὅστις ἀπεφήνατο πάντα τὰ πραττόμενα ὑπὸ τῶν μοναχῶν πράττεσθαι δι´ αἰτίας πέντε · διὰ Θεὸν , διὰ φύσιν , διὰ ἔθος , δι´ ἀνάγκην , διὰ ἔργον χειρῶν , Ὁ δὲ αὐτὸς ἔλεγε πάλιν μίαν μὲν εἶναι τῇ φύσει τὴν ἀρετήν · εἰδοποισῖσθαι δὲ αὐτὴν ἐν ταῖς δυνάμεσι τῆς ψυχῆς . Καὶ γὰρ τὸ φῶς τὸ ἡλιακὸν ἀσχημάτιστον μὲν , φησὶν , ἔστι · ΟΑΡΙΤ ΧΙΙΙ .
Lemmas: μγʹ . οἷος ὁ αὐτός Εὐάγριος εἷς τις ὁ συγγχραμμάτων περί ὁ τότε κατά ῥῆμα διεξέρχομαι μοναχός . « ἀναγκαῖος καί ὁ ὁδός ὁ προοδεύω μοναχός ὀρθῶς διερωτάω , καί πρός αὐτός κατορθόω . Πολύς γάρ εἰμί ὑπό αὐτός εἴρω . τε καί πράσσω καλῶς · ἐν ὅς καί οὗτος τις φημί ὅτι ὁ ξηρός καί μή ἀνώμαλος δίαιτα , ἀγάπη συζεύγνυμι , ταχύς ἀπάγω ὁ μοναχός εἰς ὁ ὁ ἀπάθεια λιμήν . ὁ δέ αὐτός ταράσσω τις νύκτωρ ὁ ἀδελφός , ὁ φάσμα ἀπαλλάσσω , ἀσθενέω μετά νηστεία ὑπηρετέω προστάσσω . οὐδείς γάρ οὕτως , ἐρωτάω φημί , ὡς ἔλεος ὁ τοιοῦτος κατασβέννυμι πάθος . ὁ Δίκαιος Ἀντώνιος προσέρχομαι τις ὁ τότε σοφός · καί , Πῶς διακαρτερέω , εἰμί πατήρ , εἶπον , ὁ ἐκ ὁ βιβλίον παραμυθία στερέω ; ὁ δδʹ Ἀντώνιος , ὁ ἐμός βιβλίον , ὦ φιλόσοφος , φημί , ὁ φύσις ὁ γίγνομαι εἰμί · καί πάρειμι , ὅτε βούλομαι , ὁ λόγος ἀναγιγνώσκω ὁ ὁ Θεός . ἐρωτάω ἐγώ ὁ σκεῦος ὁ ἐκλογή καί Αἰγύπτιος γέρων Μακάριος , Ἴ δή ποτός μνησικακέω μέν ὁ ἄνθρωπος , ὁ μνημονευτικός δύναμις ὁ Ψυχή ἀφανίζω · δαίμων δέ μνησικακέω , ἀβλαβής διαμένω : Κμοῦ πρός ὁ ἀπόκρισις ἀπορέω καί παρακαλέω ὁ λόγος μανθάνω , διότι , φημί ἐκεῖνος , ὁ μέν πρότερος πάθος παρά φύσις , ὁ δέ δύο κατά φύσις εἰμί ὁ θυμός . παραβάλλω κατ´ αὐτός σταθερός μεσημβρία ὁ ἅγιος πατήρ Μακάριος · καί λίαν ὑπό ὁ δίψα φλέγω , αἰτέω ὕδωρ πίνω · ὁ δέ φημί , ἀρκέω ὁ σκιά · πολύς γάρ ἐσθίω πορέω νῦν καί οὗτος στερέω . εἶτα λόγος ἐγώ πρός αὐτός περί ἐγκράτεια γυμνάζω , θαρσέω , φημί , ἵημι τέκνον · ἐν ὅλος εἴκοσι ἔτος οὔτε ἄρτος , οὔτε ὕδωρ , οὔτε ὕπνος κόρος λαμβάνω . ὁ μέν γάρ ἄρτος ἐγώ ἐσθίω . σταθμός · ὁ δέ ὕδωρ πίνω μέτρον · ὁ τοῖχος δέ ἐμαυτοῦ παρακλίνω , μικρός τίς ὁ ὕπνος μέρος ἀφαρπάζω μηνύω τις ὁ μοναχός θάνατος ὁ πατήρ . ὁδός πρός ὁ ἀπαγγέλλω , παύω , φημί , βλασφημέω . ὁ γάρ ἐμός πατήρ ἀθάνατος εἰμί . κτάομαι τις ὁ ἀδελφός Εὐαγγέλιος μόνος · καί οὗτος πωλέω , δίδωμι εἰς τροφή ὁ πεινάω , ἄξιος μνήμη ἐπιφθέγγομαι ῥῆμα · Δις αὐτός γάρ , φημί , ὁ λόγος πίμπλημι ὁ λέγω , πωλέω σύ ὁ ὑπάρχω , καί δίδωμι πτωνοῖς εἰμί δέ τις περί ὁ Ἀλεξάνδρεια νῆσος , κατ´ αὐτός ὁ ὄρειον , πέραν ὁ λίμνη κεῖμαι ὁ καλέω Μαρία · προσοικέω δέ αὐτός μοναχός , ὁ παρεμβολή ὁ γνωστικός δόκιμος · ὅστις ἀποφαίνω πᾶς ὁ πράσσω ὑπό ὁ μοναχός πράσσω δις αἴτιος πέντε · διά θεός , διά φύσις , διά ἔθος , δις ἀνάγκη , διά ἔργον χείρ , ὁ δέ αὐτός λέγω πάλιν εἷς μέν εἰμί ὁ φύσις ὁ ἀρετή · εἰδοποιέω δέ αὐτός ἐν ὁ δύναμις ὁ Ψυχή . καί γάρ ὁ φάος ὁ ἡλιακός ἀσχημάτιστος μέν , φημί , εἰμί · ΟΡ Ι .