cogPG.PG146 63
ΥΙΙΙὄ . ΟΑΡΒΤ ΚΑΧ . ταῖς εἰσέπειτα κατελίμπανε γενεαῖς · οὗ κατ´ ἔτος · καὶ τὴν θείαν Ὑψωσιν ἐθέσπιζεν ἐκτελεῖν · μέρος δὲ τῷ παιδὶ καὶ βασιλεῖ διεκόμιζεν . Ὃ πῶς ἄν τις εἴποι ἐκεῖνος δεξάμενος , συνελογίζετο πίστει τῆς ν πόλιν ἐκείνην σώζεσθαι , ᾗ ἂν τὸ τοσοῦτον διατηροῖτο κειμήλιον ; Καὶ δὴ τοῦτο τοῦ ἑαυτοῦ ἀνδριάντι καὶ τέκρυπτεν , ὃς ἐν τῇ παρ´ αὐτῷ μεγαλοπρεπῶς δομηθείσῃ πόλει ἐπὶ πορφυροῦ ἴδρυτο κίονος , κατὰ τὴν ἐπιλεγομένην ἀγοράν Κωνσταντίνειον . Ἔπειμπεα γε μὴν καὶ τῶν θείων ἤλων τινὰς οὓς εὕροι τηνικαῦτα περὶ τὸ μνῆμα , οἰς τὸ σῶμα διεπερονᾶτο Χριστοῦ . Ἐκ ὤν λόγος περικεφαλαίαν τε ἑαυτῷ κατασκευάσαι , καὶ ἐπὶ τῷ χαλινῷ δὲ τοῦ ἴπσο ·· θάτερον ἐμβαλεῖν , ὡς ἂν ἐν μάχαις ἄτρωτος διαχμέναιεν · ἵν´ ἐντελὴς ἡ Ζαχαρίου γένοιτο προφητεία ἐπὶ καιροῦ , Ἕσται , λέγοντος , τὸ ἐπὶ τοῦ χαλινοῦ τὸ Ἰπαου ἄγιον τῷ Κυρίῳ παντοκράτορι . Ἃ δὴ προφῆται πάλαι · μὲν ἱεροὶ ἔγνωσαν , ἐς ὕστερον δὲ καιροῖς ἰδίοις , ὅτε δοκοῦν ἐφάνη Θεῷ , καὶ ἔργοις ἔσχον τὸ βέβαιον . Καὶ τοῦτο μὲν οὐ τόσον γε διὰ θαύματος , ὅτι γε καὶ Ἔλληνες τῶν θείων τινὰ προεμήνυσαν · ὥσπερ δὴ Σιβύλλης ἐκεῖνο εἶναι πᾶς ἄν τις καὶ τῶν ἐναντίων ὁμολογήσειε περὶ τοῦ θείου σταυροῦ πρόπαλαι εἰρημένον · Ὢ ξύλον μακοριστὸν , ἐν ᾧ Θεὸς ἐξετανύσθηη Τῶν γὰρ Ἑλλήνων πλεῖστοι , οἶ τῶν ἄλλων διαφέρειν ἐδόκουν , ᾔδεισαν μὲν πολλὰς τῶν προφητειῶν ἂς ἐν μέτροις καὶ σεμνοτέραις πρὸς δῆμον λέξεσιν οἷα δή τινας χρησμούς ἐγκατέκρυψαν · Θεοῦ δὲ ἦν ἄρα , ὥς γε οἶμαι , ἐπὶ τῇ τῶν ἐσομένων συμφωνίψ μὴ μόνον διὰ τῶν σφετέρων θεραπόντων ἐνηχῆσαε τὸ μέλλον , ἀλλ´ ἡρέμα πως καὶ τοῖς ἀλλοτρίοις προσχρήσασθαι · ὡσανεί τις μέλους ἐργάτης κατὰ χρείαν ἐπεράστου μέλους , καὶ τὰς περιττὰς τῶν χορδῶν ἐπιτρέχων τῷ πλήκτρῳ · ἢ κόσμου χάριν κἀν ταῖς οὔσαις καὶ ἄλλας προσεπιβάλλων . Ταῦτ´ εἰ καὶ παρεκβατικώτερα , ἀλλ´ οὖν ἁρμοζόντως οἷμαι εἰρῆσθαι , καὶ τοὺς ὀθνείους τοῦ δόγματος οἰκονομίᾳ κρείττονι τὸ μέλλον προφητεῦσαι περὶ Χριστου . ΚΕΦΑΛ . Λʹ . Περὶ τῶν ἐκκλησιῶν ἄς Ἐλένη καὶ ὁ Κωνσταντῖνος ἐν Ἱεροσολύμοις καὶ τοῖς ἐκεῖσε μέρεσιν ᾠκοδόμησαν . Ἡ δὲ βασιλλς Ἑλένη , πολυτελῆ τὸν οἶκον ἐν τοῦ τῆς Ἀναστάσεως μνήματι καὶ τοῦ Κρανίου δειμαμένη , ὡς μηδενὸς λείπεσθαι τῶν , ὅσα εἰς κάλλος ἥκει καὶ μέγεθος , νέαν Ἱερουσαλὴμ τὴν Ἐκκλησίαν ὡνόμασεν , ἀντίτυπον τῇ παλαιᾷ ἐκείνῃ καὶ καταλελυμένη σκηνῇ . Οἴκοθεν δὲ αὕτη καὶ ἄλλας δύο ἐκκλησίας μεγαλοπρεπῶς ἀνιστᾷ · τὴν μὲν ἐπὶ Βηθλεὲμ ἀμφὶ τὸ τῆς Χριστοῦ γεννήσεως σπήλαιον · ἓξ δὲ
Lemmas: Ι . ΑΒ ΚΑΧ . ὁ εἰσέπειτα καταλείπω γενεά · ὅς κατ´ ἔτος · καί ὁ θεῖος ὑψόω θεσπίζω ἐκτελέω · μέρος δέ ὁ παῖς καί βασιλεύς διακομίζω . ὅς πῶς ἄν τις εἶπον ἐκεῖνος δέχομαι , συλλογίζομαι πίστις ὁ Ν πόλις ἐκεῖνος σῴζω , ὅς εἄν ὁ τοσοῦτος διατηρέω κειμήλιον ; καί δή οὗτος ὁ ἑαυτοῦ ἀνδριάς καί τέκρυπτεν , ὅς ἐν ὁ παρ´ αὐτός μεγαλοπρεπής δομάω πόλις ἐπί πορφύρεος ἱδρύω κίων , κατά ὁ ἐπιλέγω ἀγορά Κωνσταντίνειος . Ἔπειμπεα γε μήv καί ὁ θεῖον ἦλον τις ὅς εὑρίσκω τηνικαῦτα περί ὁ μνῆμα , οἶς ὁ σῶμα διαπερονάω Χριστός . ἐκ εἰμί λόγος περικεφαλαία τε ἑαυτοῦ κατασκευάζω , καί ἐπί ὁ χαλινός δέ ὁ ἴπτω ·· ἕτερος ἐμβάλλω , ὡς εἄν ἐν μάχη ἄτρωτος διαχέω · ὅς ἐντελής ὁ Ζαχαρίας γίγνομαι προφητεία ἐπί καιρός , ἕννυμι , λέγω , ὁ ἐπί ὁ χαλινός ὁ Ἰπαου ἀγάω ὁ κύριος παντοκράτωρ . ἁ δή προφήτης πάλαι · μέν ἱερός γιγνώσκω , εἰς ὕστερος δέ καιρός ἴδιος , ὅτε δοκέω φαίνω Θεός , καί ἔργον ἔχω ὁ βέβαιος . καί οὗτος μέν οὖον τόσος γε διά θαῦμα , ὅτι γε καί Ἔλληνες ὁ θεῖον τις προμηνύω · ὥσπερ δή Σίβυλλα ἐκεῖνος εἰμί πᾶς ἄν τις καί ὁ ἐναντίος ὁμολογέω περί ὁ θεῖον σταυρός πρόπαλαι εἴρω · ὤ ξύλον μακοριστὸν , ἐν ὅς θεός ἐκτανύω ὁ γάρ Ἕλλην πλεῖστος , οἶς ὁ ἄλλος διαφέρω δοκέω , οἶδα μέν πολύς ὁ προφητεία ὅς ἐν μέτρον καί σεμνός πρός δῆμος λέξις οἷος δή τις χρησμός ἐγκατακρύπτω · Θεός δέ εἰμί ἄρα , ὅς γε οἴομαι , ἐπί ὁ ὁ εἰμί συμφωνίψ μή μόνος διά ὁ σφέτερος θεράπων ἐνηχέω ὁ μέλλω , ἀλ ἡρέμα πως καί ὁ ἀλλότριος προσχράομαι · ὡσανεί τις μέλος ἐργάτης κατά χρεία ἐπέραστος μέλος , καί ὁ περισσός ὁ χορδή ἐπιτρέχω ὁ πλῆκτρον · ἢ κόσμος χάρις ἐν ὁ εἰμί καί ἄλλος προσεπιβάλλω . Ταῦτ´ εἰμί καί παρεκβατικός , ἀλ οὖν ἁρμοζόντως οἴομαι εἴρω , καί ὁ ὀθνεῖος ὁ δόγμα οἰκονομία ἀγαθός ὁ μέλλω προφητεύω περί Χριστός . ΚΕ . λίαν . περι ὁ ἐκκλησία ἄς Ἑλένη καί ὁ Κωνσταντῖνος ἐν Ἱερουσαλήμ καί ὁ ἐκεῖσε μέρος οἰκοδομέω . ὁ δέ βασιλλς Ἑλένη , πολυτελής ὁ οἶκος ἐν ὁ ὁ Ἀνάστασις μνῆμα καί ὁ κρανίον δέμω , ὡς μηδείς λείπω ὁ , ὅσος εἰς κάλλος ἥκω καί μέγεθος , νέος Ἱεροσόλυμα ὁ ἐκκλησία ὀνομάζω , ἀντίτυπος ὁ παλαιός ἐκεῖνος καί καταλύω σκηνή . οἴκοθεν δέ οὗτος καί ἄλλος δύο ἐκκλησία μεγαλοπρεπής ἀνίστημι · ὁ μέν ἐπί Βηθλεέμ ἀμφί ὁ ὁ Χριστός γέννησις σπήλαιον · ἓξ δέ