cogPG.PG146 34
πλῆρες Εὐσέβιος ἐν τῷ τρίτῳ τῶν πρὸς Κωνσταν τῖνον βιβλίων ἀνέγραψεν . Ἔχει δὲ οὕτω · ΚΕΦΑΛ . ΙΓʹ . Ἐπιστολὴ τοῦ θεοφιλοῦς βασιλέως , Ἀλεξάνδρῳ καὶ Ἀρείῳ πεμφθεῖσα . « Νικητὴς Κωνσταντῖνος , μέγιστος , σεβαστὸς , Ἀλεξάνδρῳ καὶ Ἀρείῳ . Μανθάνω ἐκεῖθεν ὑπῆρχθαι τοῦ παρόντος ζητήματος τὴν καταβολήν . Ὅταν γὰρ σὺ ὧ Ἀλέξανδρε , ἐζήτεις παρὰ τῶν πρεσβυτέρων Κμαθεῖν , τί δή ποτε νοεῖ ἕκαστος αὐτῶν ὑπέρ τινος τάσου τῶν ἐν νόμῳ γεγραμμένων · μᾶλλον δὲ ὑπέρ . τινος ματαίου ζητήματος μέρους πυνθάνοιο · σύ τε , ὧ Ἄρειε , ὅπερ ἢ μήτε τὴν ἀρχὴν ἐνθυμηθῆναι , ἢ ἀνθυμηθέντα σιωπῇ παραδοῦναι προσῆκον ἦν , ἀπροόπτως ἐντέθεικας , τῆς ἐν ὑμῖν διχονοίας ἐγερθείσης , ἡ μὲν σύνοδος ἠρνήθη · ὁ δὲ ἁγιώτατος λαὸς εἰς ἀμφοτέρους σχισθεὶς , ἐκ τῆς τοῦ κοινοῦ σώματος ἀρμονίας ἐχωρίσθη · οὐκοῦν ἐκάτερος ὑμῶν ἐξ ἴσου τὴν γνώμην παρασχὼν , ὅπερ ἂν ὁ συνθεράπων ὑμῶν δικαίως παραινῇ , δέξασθε . Τί δὲ τοῦτό ἐστιν , οὔτε ἐρωτᾶν ὑπὲρ τῶν τοιούτων ἐξαρχῆς προσῆκον ἧν , οὔτε ἐρωτώμενον ἀποκρίνασθαι . Τὰς γὰρ τοιαύτας ζητήσεις , ὁπόσας οὐ νόμου τινὸς ἀνάγκη προστάττει , ἀλλ´ ἀνωφελοῦς ἀργίας ἐρεσχελία προστίθησιν , εἰ καὶ φυσικῆς τινος γυμνασίας γένοιτο ἕνεκα , ὅμως ὀφείλομεν εἴσω τῆς διανοίας ἐγκλείειν , καὶ μὴ προχείρως εἰς δημοσίας συνόδους ἐκφέρειν ,, μηδὲ ταῖς πάντων ἀκοαῖς ἀπρονοήτως πιστεύειν . Πότος γάρ ἐστιν ἔκαστος , ὥστε πραγμάτων οὕτω μεγάλων καὶ λίαν δυσχερῶν δύναμιν ἢ πρὸς τὸ ἀκριβὲς συνιδεῖν , ἢ κατ´ ἀξίαν ἑρμηνεῦσαι · Εἰ δὲ καὶ τοῦτο ποιεῖν τις εὐχερῶς νομισθείη , πόσον μέρος τοῦ δήμου πείσει ; Ἦ τίς ὃς ταῖς τῶν τοιούτων ἀκριβείαις ἔξω τῆς ἐπικινδύνου παρολισθήσεως ἀντισταίη ; Οὐκοῦν ἐφεκτέον ἐν τοῖς τοιούτοις τὴν πολυλογίαν · ἵνα μήπως ἡ ἡμῶν ἀσθένεια τῆς φύσεως , τὸ προτεθὲν ἑρμηνεῦσαι μὴ δυνηθέντων , ἢ ἡ τῶν διδασκομένων ἀκροατῶν βραδυτέρα σύνεσις , πρὸς ἀκριβῆ τοῦ ῥηθέντος κατάληψιν ἐλθεῖν μὴ χωρησάντων , αὖθις ἐξ ἐκατέρου τούτων , ἢ βλασφημίας ἢ σχίσματος , εἰς ἀνάγκην ὁ ὅημος περισταίη . Διόπερ καὶ ἐρώτησις ἀπροφύλακτος , καὶ ἀπόκρισις ἀπρονόητος , τὴν ἴσην ἀλλήλαις ἐπιδιδότωσαν ἐφ´ ἐκατέρῳ συγγνώμην . Οὐδὲ γὰρ ὑπὲρ τοῦ κορυφαίου τῶν ἐν τῷ νόμῳ παραγγελμάτων ἡμῖν ἐξήφθη πρόφασις , οὐδὲ καινή τις ὑμῖν ὑπὲρ τῆς τοῦ Θεοῦ θρησκείας αἵρεσις ἀντεισήχθη · ἀλλ´ ἕνα καὶ τὸν αὐτὸν ἔχετε λογισμὸν , ὥσπερ τὸ τῆς κοινωνίας σύνθημα . Ὑμῶν γὰρ ἐν ἀλλήλοις ὑπὲρ μικρῶν καὶ λίαν ἐλαχίστων φιλονεικούντων , τοσοῦτον τὸν τοῦ Θεοῦ λαὸν ταῖς ὑμετέραις ἰθύνεσθαι φρεσὶν οὐ προσήκει διὰ τὸ διχονοεῖν · ἀλλ´ οὔτε πρέπον οὔτε ὅλως θεμιτὸν εἶναι πιστεύεται . Ἵνα δὲ μικρῷ παραδείγματι τὴν ὑμετέραν σύνεσιν ὑπομνήσω , λέξω Ἵατι Αὴ καὶ τοῖὺς φιλοσόφους αὐτοὺς . ὡς ἑνὶ μὲν δπαντες δόγματι συντίθενται · πολλάκις δὲ ἔν τινι ΔΑΡΟΤ ΧΙΙ .
Lemmas: πλήρης Εὐσέβιος ἐν ὁ τρίτος ὁ πρός Κώνστας τίνω βιβλίον ἀναγράφω . ἔχις δέ οὗτος · ΚΕ . πνίξ . Ἐπιστολή ὁ θεοφιλής βασιλεύς , Ἀλέξανδρος καί Ἄρειος πέμπω . « Νικητής Κωνσταντῖνος , μέγας , σεβαστός , Ἀλέξανδρος καί Ἄρειος . μανθάνω ἐκεῖθεν ὑπάρχω ὁ πάρειμι ζήτημα ὁ καταβολή . ὅταν γάρ σύ ἵημι Ἀλέξανδρος , ζητέω παρά ὁ πρέσβυς ἐκμανθάνω , τίς δή ποτός νοέω ἕκαστος αὐτός ὑπέρ τις Τάσου ὁ ἐν νόμος γράφω · μᾶλλον δέ ὑπέρ . τις μάταιος ζήτημα μέρος πυνθάνομαι · σῦς τε , ἵημι Ἄρειος , ὅσπερ ἢ μήτε ὁ ἀρχή ἐνθυμέομαι , ἢ ἀνθυμηθέντα σιωπή παραδίδωμι προσήκω εἰμί , ἀπρόοπτος ἐντίθημι , ὁ ἐν σύ διχόνοια ἐγείρω , ὁ μέν σύνοδος ἀρνέομαι · ὁ δέ ἅγιος λαός εἰς ἀμφότερος σχίζω , ἐκ ὁ ὁ κοινός σῶμα ἁρμονία χωρίζω · οὐκοῦν ἐκάς σύ ἐκ ἴσος ὁ γνώμη παρέχω , ὅσπερ εἄν ὁ συνθεράπων σύ δικαίως παραινέω , δέχομαι . τις δέ οὗτος εἰμί , οὔτε ἐρωτάω ὑπέρ ὁ τοιοῦτος ἐξαρχῆς προσήκω ἧμαι , οὔτε ἐρωτάω ἀποκρίνω . ὁ γάρ τοιοῦτος ζητέω , ὁπόσος οὖον νόμος τις ἀνάγκη προστάσσω , ἀλ ἀνωφελής ἀργία ἐρεσχελία προστίθημι , εἰμί καί φυσικός τις γυμνασία γίγνομαι ἕνεκα , ὅμως ὀφείλω εἴδομαι ὁ διάνοια ἐγκλείω , καί μή προχείρως εἰς δημόσιος σύνοδος ἐκφέρω ,, μηδέ ὁ πᾶς ἀκοή ἀπρονόητος πιστεύω . Πότος γάρ εἰμί ἔκαστος , ὥστε πρᾶγμα οὗτος μέγας καί λίαν δυσχερής δύναμις ἢ πρός ὁ ἀκριβής συνοράω , ἢ κατ´ ἄξιος ἑρμηνεύω · εἰμί δέ καί οὗτος ποιέω τις εὐχερής νομίζω , πόσος μέρος ὁ δῆμος πείθω ; ἦς τίς ὅς ὁ ὁ τοιοῦτος ἀκρίβεια ἔξω ὁ ἐπικίνδυνος παρολίσθησις ἀνθίστημι ; οὐκοῦν ἐφεκτέον ἐν ὁ τοιοῦτος ὁ πολυλογία · ἵνα μήπως ὁ ἐγώ ἀσθένεια ὁ φύσις , ὁ προτίθημι ἑρμηνεύω μή δύναμαι , ἢ ὁ ὁ διδάσκω ἀκροατής βραδύς σύνεσις , πρός ἀκριβής ὁ εἴρω κατάληψις ἔρχομαι μή χωρέω , αὖθις ἐκ ἐκάς οὗτος , ἢ βλασφημία ἢ σχίσμα , εἰς ἀνάγκη ὁ ὅημος περιίστημι . διόπερ καί ἐρώτησις ἀπροφύλακτος , καί ἀπόκρισις ἀπρονόητος , ὁ ἴσος ἀλλήλων ἐπιδίδωμι ἐφίημι ἐκάς συγγνώμη . οὐδέ γάρ ὑπέρ ὁ κορυφαῖος ὁ ἐν ὁ νόμος παράγγελμα ἐγώ ἐξάπτω πρόφασις , οὐδέ καινός τις σύ ὑπέρ ὁ ὁ Θεός θρησκεία αἵρεσις ἀντέχω · ἀλ εἷς καί ὁ αὐτός ἔχω λογισμός , ὥσπερ ὁ ὁ κοινωνία σύνθημα . ὑμεῖς γάρ ἐν ἀλλήλων ὑπέρ μικρός καί λίαν μικρός φιλονεικέω , τοσοῦτος ὁ ὁ Θεός λαός ὁ ὑμέτερος εὐθύνω φρήν οὖον προσήκω διά ὁ διχονοέω · ἀλ οὔτε πρέπω οὔτε ὅλως θεμιτός εἰμί πιστεύω . ἵνα δέ μικρός παράδειγμα ὁ ὑμέτερος σύνεσις ὑπομιμνήσκω , λέγω Ἵατι ἀεί καί τοῖὺς φιλόσοφος αὐτός . ὡς εἷς μέν δπαντες δόγμα συντίθημι · πολλάκις δέ ἐν τις ΑΔ Ι .