cogPG.PG146 112
Ἀθανασίῳ εἴρηται περὶ τῶν συμβάντων Ἀρείῳ διαλαβεῖν . Γράφει δὲ οὕτω · « Καὶ γὰρ καὶ αὐτὸς Ἄρειος , ὁ τῆς μὲν αἱρέσεως ἔξαρχος , Εὐσεβίου δὲ κοινωνὸς , κληθεὶς ἐκ σπονδῆς τῶν τότε τῶν περὶ Εὐσέβιον παρὰ τοῦ μακαρίτου Κωνσταντίνου Αὐγούστου ἀπαιτούμενος ἐγγράφως εἰπεῖν τὴν ἑαυτοῦ πίστιν , ἔγραψεν ὁ δόλιος κρύπτων τὰς ἀναιδεῖς τῆς ἑαυτοῦ δυσσεβείας λέξεις , ὑποκρινόμενος καὶ αὐτὸς , ὡς ὁ διάβολος , τὰ τῶν Γραφῶν ῥήματα ἁπλᾷ καὶ ὡς ἔστι γεγραμμένα . Εἶτα λέγοντος τοῦ μακαρίου Κωνσταντίνου , Εἰ μηδὲν ἕτερον ἔχεις παρὰ ταῦτα ἐν τῇ διανοίᾳ , μάρτυρα τὴν ἀλήθειαν δός · ἀμυνεῖται νὰρ ἐπιορκήσαντας αὐτὸς ὁ Κύριος · ὥμοσεν ὁ ἄθλιος , μήτ´ ἔχειν , μήτ´ ἄλλα παρὰ τὰ νῦν γραφέντα φρονεῖν , κἂν εἰρῆσθαι πώποτε εἴη παρ´ αὐτοῦ · ἀλλ´ εὐθὺς ἐξελθὼν , ὥσπερ δίκην δοὺς κατέπεσε · καὶ πρηνὴς γενόμενος , ἐλάκησε μέσος . Πᾶσι μὲν οὖν ἀνθρώποις κοινὸν τοῦ βίου τέλος θάνατός ἐστι , καὶ οὐ δεῖ τινος ἐπεμβαίνειν , κἂν ἐχθρός ᾗ ὁ τεἠευτήσας , ἀδήλου ὄντος , μὴ ἕως ἑσπέρας καὶ αὐτὸν τοῦτον καταλάβῃ · τὸ δὲ τέλος Ἀρείου , ἐπειδὴ οὐχ ἀπλῶς γέγονε , διὰ τοῦτο καὶ διηγήσεώς ἐστιν ἄξιον . ὧν γὰρ περὶ Εὐσέβιον ἀπειλούντων εἰσαγαγεῖν . αὐτὸν εἰς τὴν Ἐκκλησίαν , ὁ μὲν ἐπίσκοπος τῆς Κωνσταντινουπόλεως Ἀλέξανδρος , ἀντέλεγεν · ὁ δὲ Ἄρειος ἐθάῤῥει τῇ βίᾳ , καὶ ταῖς ἀπειλαῖς Εὐσεβίου · νάόβατον γὰρ ἦν · καὶ προσεδόκα τῇ ἑξῆς συνάγεσθαι . Πολὺς δὲ ἀγὼν ἦν , ἐκείνων μὲν ἀπειλούντων , Ἀλεξάνδρου δὲ εὐχομένου . Ἀλλ´ ὁ Κύριος κριτὴς γενόμενος , ἐβράβευσε κατὰ τῶν ἀδικούντων , Οὔπω γὰρ ὁ ἤλιος ἔδυ , καὶ χρείας αὐτὸν ἑλκυσάσης εἰς τόπον , ἐκεῖ κατέπεσε , καὶ ἀμφοτέρων τῆς τε καινωνίας καὶ τοῦ ζῇν εὐθ-ς εφιερήθη Καὶ ὁ μὲν μακαρίτης Κωνσταντῖνος ἀκούσας , ἐθαύμασεν , εἰδὼς ἐλεγχθέντα τοῦτον ἐπίορκον · πᾶσι δὲ τότε γέγονε φανερὸν ὅτι τῶν μὲν περὶ Εὐσέβιον ἠσθένησαν αἱ ἀπειλαὶ , καὶ ἡ ἐλπὶς δὲ Ἀρείου ματαία γέγονεν · ἐδείχθη δὲ πάλιν ὅτι παρὰ τοῦ Σωτῆρος ἀκοινώνητος γέγονεν ἡ Ἀρειανὴ μανία καὶ ὧδε καὶ ἐν τῇ τῶν πρωτοτόκων ἐκκλησίᾳ . Τίς οὖν οὐ θαυμάσειεν , ὁρῶν τούτους δικαιῶσαι φιλονεικοῦντας , ὃν ὁ Κὑριος καὶ τέκρινε , καὶ βλέπων αὐτοὺς ἐκδικοῦντας τὴν αἵρεσιν , οὓς ἀκοινωνήτους ἤλεγξεν ὁ Κύριος , μὴ ἀφεὶς τὸν αὐτῆς ἔξαρχον εἰς τὴν Ἐκκλησίαν εἰσελθεῖν · « Τοσαῦτα περὶ Ἀρείου καὶ Ἀθανάσιος .
Lemmas: Ἀθανάσιος εἴρω περί ὁ συμβαίνω Ἄρειος διαλαμβάνω . γράφος δέ οὗτος · « καί γάρ καί αὐτός Ἄρειος , ὁ ὁ μέν αἵρεσις Ἔξαρχος , Εὐσέβιος δέ κοινωνός , καλέω ἐκ σπονδή ὁ τότε ὁ περί Εὐσέβιος παρά ὁ μακαρίτης Κωνσταντῖνος Αὔγουστος ἀπαιτέω ἔγγραφος εἶπον ὁ ἑαυτοῦ πίστις , γράφω ὁ δόλιος κρύπτω ὁ ἀναιδής ὁ ἑαυτοῦ δυσσέβεια λέγω , ὑποκρίνομαι καί αὐτός , ὡς ὁ διάβολος , ὁ ὁ Γραφής ῥῆμα ἁπλός καί ὡς εἰμί γράφω . εἶτα λέγω ὁ μακάριος Κωνσταντῖνος , εἰμί μηδείς ἕτερος ἔχω παρά οὗτος ἐν ὁ διάνοια , μάρτυς ὁ ἀλήθεια δίδωμι · ἀμύνω νηρ ἐπιορκέω αὐτός ὁ Κύριος · ομνύω ὁ ἄθλιος , μῆτε ἔχω , μῆτε ἄλλος παρά ὁ νῦν γράφω φρονέω , κἀν εἴρω πώποτε εἰμί παρ´ αὐτός · ἀλ εὐθύς ἐξέρχομαι , ὥσπερ δίκη δίδωμι καταπίπτω · καί πρηνής γίγνομαι , λάσκω μέσος . Πᾶς μέν οὖν ἄνθρωπος κοινός ὁ βίος τέλος θάνατος εἰμί , καί οὖον δεῖ τις ἐπεμβαίνω , κἀν ἐχθρός ὅς ὁ τεἠευτήσας , ἄδηλος εἰμί , μή ἠώς ἑσπέρα καί αὐτός οὗτος καταλαμβάνω · ὁ δέ τέλος Ἄρειος , ἐπεί οὐ ἀπλόος γίγνομαι , διά οὗτος καί διήγησις εἰμί ἄξιος . ὅς γάρ περί Εὐσέβιος ἀπειλέω εἰσάγω . αὐτός εἰς ὁ ἐκκλησία , ὁ μέν ἐπίσκοπος ὁ Κωνσταντινούπολις Ἀλέξανδρος , ἀντιλέγω · ὁ δέ Ἄρειος θαρσέω ὁ βία , καί ὁ ἀπειλή Εὐσέβιος · ναοβαινω γάρ εἰμί · καί προσδοκάω ὁ ἑξῆς συνάγω . Πολύς δέ ἀγών εἰμί , ἐκεῖνος μέν ἀπειλέω , Ἀλέξανδρος δέ εὔχομαι . Ἀλ ὁ Κύριος κριτής γίγνομαι , βραβεύω κατά ὁ ἀδικέω , οὔπω γάρ ὁ ἥλιος δύο , καί χρεία αὐτός ἕλκω εἰς τόπος , ἐκεῖ καταπίπτω , καί ἀμφότερος ὁ τε καινωνίας καί ὁ ζάω εὐθύς εφιερήθη καί ὁ μέν μακαρίτης Κωνσταντῖνος ἀκούω , θαυμάζω , εἰδοί ἐλέγχω οὗτος ἐπίορκος · πᾶς δέ τότε γίγνομαι φανερός ὅτι ὁ μέν περί Εὐσέβιος ἀσθενέω ὁ ἀπειλή , καί ὁ Ἐλπὶς δέ Ἄρειος μάταιος γίγνομαι · δείκνυμι δέ πάλιν ὅτι παρά ὁ Σωτήρ ἀκοινώνητος γίγνομαι ὁ αρειανός μανία καί ὧδε καί ἐν ὁ ὁ πρωτοτόκος ἐκκλησία . Τῖς οὖν οὖον θαυμάζω , ὁράω οὗτος δικαιόω φιλονεικέω , ὅς ὁ κύριος καί τέκρινε , καί βλέπω αὐτός ἐκδικέω ὁ αἵρεσις , ὅς ἀκοινώνητος ἐλέγχω ὁ Κύριος , μή ἀφίημι ὁ αὐτός ἔξαρχος εἰς ὁ ἐκκλησία εἰσέρχομαι · « τοσοῦτος περί Ἄρειος καί Ἀθανάσιος .