cogPG.PG146 162
γνώμης ἐσύρη · οὐ μὴν ὡς ἐπίπαν ἀπέσχετο , μὴ καὶ τὸν Υἱὸν ὅμοιον κατὰ τὴν οὐσίαν τῷ Πατρὶ διαῤῥήδην ἀνακηρύττειν . Οἱ μὲν γὰρ ἀμφὶ τὸν Εὐσέβ ον Νικομηδείας , καὶ ἄλλοι τῶν ἀνὰ τὴν ἔω τηνικαῦτα ἐπισκόπων , ἐπί τε ὁρετῇ καὶ λόγοις τὸ ἐπίσημον κεκληρωμένοι , διαφοράν ἔχειν εἰσηγοῦντο τὸ ὁμοούσιον λέγειν , καὶ κατὰ οὐσίαν ὅμοιον , ὃ δὴ καὶ ὁμοιοούσιον ἔλεγον . Ἐπὶ γὰρ σωμάτων μόνων κυ ρίως ὑπετίθουν τὸ ὁμοούσιον · ὡς φέρε εἰπεῖν , ἐπ´ ἀνθρώπων καὶ λοιπῶν ζώων , ἔτι δὲ καὶ δένδρων καὶ φυτῶν , οἷς ἅπασιν ἡ μετουσία καὶ ἡ γένεσι . ἐξ ] ὁμοίου ἐστί . Τὸ δ´ ὁμοιοούσιον ἐπὶ τῶν ἐκτὸς ὕλης χρῆναι ἔλεγον · οἷον ἐπὶ Θεοῦ καὶ ἀγγέλων · ἕκαστον γὰρ τούτων πρὸς ἑαυτὸν νοούμενον κατ´ ἰδίαν ὑφέστηκεν · ἐξ ὧν καὶ Κωνστάντιος παραγόμενος , ὡς ἔοικε , παρεσύρη μεταπεισθείς . Καί γε , ὡς εἰκάζειν μοι ἔπεισι , κατὰ διάθεσίν τε καὶ γνώμην ὅυοια καὶ οὗτος τῷ πατρὶ καὶ τἀδελφῷ ἐφρόνει . Ἀμείψας δὲ τὸ ῥητὸν , οὐδὲν ἁμαρτάνειν περὶ τὸ σέβας ᾤετο , ἀντὶ ὁμοουσίου ὁμοιοούσιον λέγων . Ὃ δὴ τοῖς τότε οἰσιγουμένοις ἄμεινον καὶ ἀκριβέστερον εἶναι ἐδόκει · ἰσχυρίζοντο γὰρ , ὡς εἴ τις μὴ οὕτω λέγοι , κιν δυνεύειν λοιπὸν σῶμα τὸ ἀσώματον καὶ λέγειν τε καὶ νοεῖν . Ὅπερ εὐηθείας ἀνάμεστον ὃν , τοῖς πολλοῖς - καταγέλαστον εἶναι ἐδόκει . συνιέναι γὰρ ἐχρῆν ὡς τὰ τῶν νοητῶν ὀνόματα ἐκ τῶν φαινομένων τὴν μετάληψιν ἔχουσι . Ποῖος δ´ ἂν κίνδυνος ἐν λέξεσι γένοιτο , μηδεμιᾶς ἀμαρτίας περὶ τὴν ἔννοιαν γινοένης ; Ἐντεῦθεν τεκμηριώσασθαι ἔπεισί μοι καὶ ὸν πολὺν ἐν θεολογίᾳ Γρηγόριον ἐν τοῖς κατὰ Ἰουλιανοῦ στηλιτευτικοῖς , ὅλον τῶν ἐπαίνων Κωνσταντίου γενόμενον , ὑπερφυέσιν ἑγκωμίοις στέφειν , καὶ τὸ εὐσεβὲς ἀνακηρύττειν αὐτοῦ · ὡς καὶ ἀγγελικὰς δυνάμεις προαγόμενον προπέμπειν αὐτὸν , καὶ ξενιζούσαις γεραίρειν ᾠδαῖς , ὡς ἐν τῷ πέρατι τοῦ παρόντος τόμου διαληψόμεθα . Θαυμαστὸν δὲ οὐδὲν εἰ βασιλεὺς περὶ πράγματα τὴν σχολὴν ἔχων , παραπεισθεὶς τὴν λέξιν πρόδήκατο · ὅπου γε καὶ τῶν τηνικάδε ἱερέων πολλοὶ , κατὰ διάνοιαν σύμφωνοι έντες τῷ κατὰ Νίκαιαν δόγματι , δίχα τινὸς ἔριδος τὴν λέξιν ἁπλῶς ἐξεδέχοντο . Ἄλλοι μηδέν τι περὶ ἀμφοτέρας ἐννοοῦντες φαῦλον , ἐπὶ μιᾷ σημασίᾳ τῆς τὺσεβνῦς διανοίας ἐχρῶντο . Ὡς ἐντεῦθεν συνάγεσθαι ἐκεῖνο , κομψότητος μὲν ἔμπλεων εἶναι , ὃ οἱ περὶ Ἄρειον ἐπι τῷ σφετέρῳ δῆθεν καλῷ ἀνεπλάσαντο · καὶ γάρ φασι μετὰ τὴν τῶν τιηί θεοφόρων ΙΙατέρων συνέλευσιν πολλοι τῶν ἐπισκόπων , ὡν καὶ Εὐσέβιος ἦσαν καὶ Θεογύνιος οἱ Πιθυνοὶ , οὐκέτ´ ἤθελον λέγειν ὁμοσύσιον εἶναι τῷ Πατρὶ τὸν Υἱὸν , καὶ ταῦτα καθυπογράψαντες · οἷς χαλεπήνας ὁ Κωναταντῖνος , ὑπερορίους ἐποίει . ὄναρ δὲ τῇ τοῦ κρατοῦντος ἀδελφῇ θεόθεν χρῆσαι , ὡς ἀδίκως ἐγένοντο όστερόριοι , ὀρθῶς δοξάζοντες περὶ τοῦ Θεοῦ . Ἐντεύ εν δ´ ἐκείνων μετακληθέντων , ἔρεσθαι τὸν κρασοῦντα , ὅτου χάριν παρὰ τὰ δεδογμένα τῇ συνόδῳ φρονοῦσι , καὶ ταῦτα σύμψηφοι καὶ κοινυ νοὶ γραφῆς καὶ τῶν λοιπῶν αὐτῇ γεγονότες . τοῖς δ´ ἀποκρίνασθαι , μὴ κατὰ γνώμην τοῖς δεδογμένοις συνθέσθαι . Εσήει γὰρ δένς ἡμῖν οὐκ ἔλαττνν . ἔλεθον ,
Lemmas: γνώμη σύρω · οὖον μήv ὡς ἐπίπαν ἀπέχω , μή καί ὁ υἱός ὅμοιος κατά ὁ οὐσία ὁ πατήρ διαρρήδην ἀνακηρύσσω . ὁ μέν γάρ ἀμφί ὁ Εὐσέβ εἰμί Νικομήδεια , καί ἄλλος ὁ ἀνά ὁ εἰμί τηνικαῦτα ἐπίσκοπος , ἐπί τε ὁρετῇ καί λόγος ὁ ἐπίσημος κληρόω , διαφορά ἔχω εἰσηγέομαι ὁ ὁμοούσιος λέγω , καί κατά οὐσία ὅμοιος , ὅς δή καί ὁμοιόω λέγω . ἐπί γάρ σῶμα μόνος ΚΥ ῥίος ὑποτίθημι ὁ ὁμοούσιος · ὡς φέρω εἶπον , ἐπι ἄνθρωπος καί λοιπός ζῷον , ἔτι δέ καί δένδρον καί φυτός , ὅς ἅπας ὁ μετουσία καί ὁ γένεσις . ἐκ ] ὁμοιόω εἰμί . ὁ δδʹ ὁμοιόω ἐπί ὁ ἐκτός ὕλη χρή λέγω · οἷος ἐπί Θεός καί ἄγγελος · ἕκαστος γάρ οὗτος πρός ἑαυτοῦ νοέω κατ´ ἴδιος ὑφίστημι · ἐκ ὅς καί Κωνστάντιος παράγω , ὡς ἔοικα , παρασύρω μεταπείθω . καί γε , ὡς εἰκάζω ἐγώ ἔπειμι , κατά διάθεσις τε καί γνώμη ὅυοια καί οὗτος ὁ πατήρ καί ἀδελφός φρονέω . ἀμείβω δέ ὁ ῥητός , οὐδείς ἁμαρτάνω περί ὁ σέβας οἴομαι , ἀντί ὁμοούσιος ὁμοιόω λέγω . ὅς δή ὁ τότε οισιγουμενοω ἀγαθός καί ἀκριβής εἰμί δοκέω · ἰσχυρίζομαι γάρ , ὡς εἰμί τις μή οὗτος λέγω , κίς δυνευω λοιπός σῶμα ὁ ἀσώματος καί λέγω τε καί νοέω . ὅπερ εὐήθεια ἀνάμεστος ὅς , ὁ πολύς - καταγέλαστος εἰμί δοκέω . συνίημι γάρ χρή ὡς ὁ ὁ νοητός ὄνομα ἐκ ὁ φαίνω ὁ μετάληψις ἔχω . ποῖος δδʹ εἄν κίνδυνος ἐν λέξις γίγνομαι , μηδείς ἁμαρτία περί ὁ ἔννοια γινοενος ; ἐντεῦθεν τεκμηριόω ἔπειμι2 ἐγώ καί εἰμί πολύς ἐν θεολογία Γρηγόριος ἐν ὁ κατά Ἰουλιανός στηλιτευτικός , ὅλος ὁ ἔπαινος Κωνστάντιος γίγνομαι , ὑπερφυής ἐγκώμιον στέφω , καί ὁ εὐσεβής ἀνακηρύσσω αὐτός · ὡς καί ἀγγελικός δύναμις προάγω προπέμπω αὐτός , καί ξενίζω γεραίρω ᾠδή , ὡς ἐν ὁ πέρας ὁ πάρειμι τόμος διαλαμβάνω . θαυμαστός δέ οὐδείς εἰμί βασιλεύς περί πρᾶγμα ὁ σχολή ἔχω , παραπείθω ὁ λέξις προδίδωμι · ὅπου γε καί ὁ τηνικάδε ἱερός πολύς , κατά διάνοια σύμφωνος ἐναιρέω ὁ κατά Νίκαια δόγμα , δίχα τις Ἔρις ὁ λέξις ἁπλόος ἐκδέχομαι . ἄλλος μηδείς τίς περί ἀμφότερος ἐννοέω φαῦλος , ἐπί εἷς σημασία ὁ τὺσεβνῦς διάνοια χράω . ὡς ἐντεῦθεν συνάγω ἐκεῖνος , κομψότης μέν ἔμπλεος εἰμί , ὅς ὁ περί Ἄρειος ἐπι ὁ σφέτερος δῆθεν καλός ἀναπλάσσω · καί γάρ φημί μετά ὁ ὁ τίω θεόφορος ιιετερος συνέλευσις πολύς ὁ ἐπίσκοπος , ὡς καί Εὐσέβιος εἰμί καί Θεογύνιος ὁ πιθυνος , οὐκέτ´ ἐθέλω λέγω ὁμοσύσιον εἰμί ὁ πατήρ ὁ υἱός , καί οὗτος καθυπογράφω · ὅς χαλεπαίνω ὁ Κωναταντῖνος , ὑπερόριος ποιέω . ὄναρ δέ ὁ ὁ κράτος ἀδελφός θεόθεν χράω , ὡς ἄδικος γίγνομαι όστερόριοι , ὀρθῶς δοξάζω περί ὁ Θεός . Ἐντεῦ εν δδʹ ἐκεῖνος μετακαλέω , ἔρομαι ὁ κράζω , ὅστις χάρις παρά ὁ δοκέω ὁ σύνοδος φρονέω , καί οὗτος σύμψηφος καί κοινυ νόος γραφεύς καί ὁ λοιπός αὐτός γίγνομαι . ὁ δδʹ ἀποκρίνω , μή κατά γνώμη ὁ δοκέω συντίθημι . Εσήει γάρ δένω ἐγώ οὐ ἔλαττνν . ἔρχομαι ,