cogPG.PG146 434
ΚΕΦΑΛ . ΛΓ Ὅτι τοῖς παλαιοῖς ἔθει ἀρχαίῳ μᾶλλον ἢ νόμῳ ἐτελεῖτο ἐκ παραδόσεως ἡ τοῦ Πάσχα ἑορτῇ . Ὃτι δ´ ἐξ ἀρχῆς ἔθει μᾶλλον ἢ νόμῳ τὸ Πάσχα τὴν παρατήρησιν ἔσχεν , ἐκ τῶν πραγμάτων σαφῶς παραστήσομεν . Καὶ γὰρ κατὰ τὴν μικρὰν Ἀσίαν ὰπὸ τῶν ἀποστόλων τὸ Σάββατον παριδόντες , τὴν πεσσαρεσκαιδεκάτην τῆς σελήνης ἐτήρησαν . Οὕτω δὲ πράττοντες , οὐδαμῶς διεφέροντο πρὸς τοὺς ἄλλους αὐτὸ πράττοντας · ἕως οὗ Βίκτωρ ὁ τῆς Τώμης ἐπίσκοπος , πλεῖστα δεαθερμανθεὶς , γράμματι τοῖς κατὰ τὴν Ἀσίαν τὴν τεσσαρεσκαιδεκάτην τιμῶσιν ἀκοινωνησίαν κατεδίκαζεν . Ἐφ´ ᾧ πάλιν ἔρηναῖον τὸν ἐν Λουγδούνῳ τῶν Γαλλιῶν ἐπισκοποῦντα Πίκτωρι τὰναντία δι´ ἐπιστολῆς σημῆναι . Κατατρέχει μὲν γὰρ αὐτοῦ , ἐν μέμψει δὲ τὸ θερμὸν τῆς πράξεως τξθεται · διεξιών τε ὅιδασκαλικώτερον , ὡς καὶ οἱ ἀρχαιότεροι κοινωνοῦντες κατὰ πᾶν ἀλλήλοις τοῦ Χριστιανισμοῦ , περὶ τὸν τοῦ Πάσχα διεφώνουν καιρὸν , μηδὲν τοῦτο ἡγούμενοι πρόκριμα · προστιθεὶς ὡς καὶ Πολύκαρπος τῆς Σμυρναίων ἐπίσκοπος γεγονὼς , ὃς ἐπὶ Γορδιανοῦ τὸν τοῦ μαρτυρίου ὕστερον ἀνεδήσατο στέφανον , τῇ Ῥώμῃ ἐπιδημήσας , Ἀυικήτῳ τῷ Ῥωμαίων ἐπισκόπῳ καθίστατο κοινωνὸς , μήτι διακρινόμενος περὶ τοῦ Πάσχα · ὅτιπερ καὶ αὐτὸς ὁ Πολύκαρπος ἐγχωρίῳ τινὶ συνηθείᾳ της Σμυρναίων κατὰ τὴν τεσσαρεσκαιδεκάτην τὸ Πάσχα διατελῶν ἦν · ὡς καὶ ὁ Παμφίλου Εὐσέβιος μαρτυρεῖς κατὰ τὴν πέμπτην τῆς ἐκκλησιαστικῆς αὐτοῦ Ἱστορίας . Δείκνυται τοίνυν , ὡς ἔφην , ὅτι τινὲς ἐν τῇ μι κρᾷ Ἀσίᾳ τὴν τεσσαρεσκαιδεκάτην τῆς σελήνης ἐτήρουν · ἄλλοι δὲ τῶν ἐν τοῖς ἀνωτέρω τῆς ἕω τὸ μὲν Σάββατον μᾶλλον ἐτήρουν τῆς ἑορτῆς · περὶ δὲ πὸν μῆνα διεφέροντο μᾶλλον · ὥν οἱ μὲν τοῖς Ἰουδαίοις ἕπεσθαι ἤθελον , καὶ ταῦτα τῆς ἀκριβείας πάλα · διο λισθήσασιν · οἱ δὲ τοῦτο μᾶλλον διὰ μίσους τιθέμενοι μετὰ τὴν ἐαρινὴν ἰσημερίαν τελεῖν τοῦτο ᾑροῦντο · δεῖν λέγοντες ἀεὶ τὸ Πάσχα ποιεῖν , ἐν Κριῷ τοῦ ἡλίου ὄντος , τῷ κατ´ Ἀντιοχέας Ξανθικῷ , κατὰ δὲ τοὺς Ῥωμαίους Ἀπριλλίῳ μηνί · πειθομένους μὴ τοῖς νῦν πλανωμένοις Ἰουδαίοις , ἀλλὰ τοῖς ἀρχαιοτέροις μάλιστα καὶ Ἰωσήπῳ τῷ πάνυ · ὡς ἐκεῖνος ἐν τῷ τοίτω τῆς Ἱουδαικῆς Ἀρχαιολογίας διέξεισιν . Οἱ μὲν οὐν κατὰ τὴν μικρὰν Ἀσίαν καὶ τὰ ἀνώτερα τῆς ἑῴας οὖτω πρὸς ἑαυτοὺς διὰ τὴν ἑορτὴν διεφώνουν · οἱ δὲ λοιποὶ πάντες ὅσοι τὸν Χριστιανισμὸν παρεδέξαντο , καὶ οἱ κατὰ τὴν ἑσπέραν πᾶσαν ἄχρις Ὠκεανοῦ , μετὰ ἰσημερίαν ἐαρινὴν τὸ Πάσχα τελοῦντες εὐρίσκονται , ἀρχαιοτέρᾳ συνηθείᾳ ἑπόμενοι · οἶ δὴ πάντες οὕτω ποιοῦντες τὸ Πάσχα , οὐδαμῶς ποτε πρὸς σφᾶς αὐτοὺς δ αφωνοῦντες ἐφάνησαν · καὶ οὐχ ὡς ὁ τῶν πολλῶν θῄύλλος ἔχει , ἡ ἐπὶ Κωνσταντίνου ἐν Νικαίᾳ ΔθΑ ΛΑΡΟΤ ΚλκΙΙ .
Lemmas: ΚΕ . ΛΓ ὅτι2 ὁ παλαιός ἔθος ἀρχαῖος μᾶλλον ἢ νόμος τελέω ἐκ παράδοσις ὁ ὁ Πάσχα ἑορτή . ὅτι δδʹ ἐκ ἀρχή ἔθος μᾶλλον ἢ νόμος ὁ Πάσχα ὁ παρατήρησις ἔχω , ἐκ ὁ πρᾶγμα σαφῶς παρίστημι . καί γάρ κατά ὁ μικρός Ἀσία άπο ὁ ἀπόστολος ὁ σάββατον παρεῖδον , ὁ πεσσαρεσκαιδεκατος ὁ σελήνη τηρέω . οὕτως δέ πράσσω , οὐδαμῶς διαφέρω πρός ὁ ἄλλος αὐτός πράσσω · ἠώς ὅς Βίκτωρ ὁ ὁ Τώμης ἐπίσκοπος , πλεῖστος δεαθερμανθεὶς , γράμμα ὁ κατά ὁ Ἀσία ὁ τεσσαρεσκαιδέκατος τιμάω ἀκοινωνησία καταδικάζω . Ἐφ´ ὅς πάλιν ῥαίνω ὁ ἐν Λούγδουνον ὁ Γαλλίας ἐπισκοπέω Πίκτωρ τἀναντία δις ἐπιστολή σημαίνω . κατατρέχω μέν γάρ αὐτός , ἐν μέμφομαι δέ ὁ θερμός ὁ πρᾶξις τίκτω · διέξειμι τε ὅιδασκαλικώτερον , ὡς καί ὁ ἀρχαῖος κοινωνέω κατά πᾶς ἀλλήλων ὁ χριστιανισμός , περί ὁ ὁ Πάσχα διαφωνέω καιρός , μηδείς οὗτος ἡγέομαι πρόκριμα · προστίθημι ὡς καί Πολύκαρπος ὁ Σμυρναῖος ἐπίσκοπος γίγνομαι , ὅς ἐπί Γορδιανός ὁ ὁ μαρτύριον ὕστερος ἀναδέω στέφανος , ὁ Ῥώμη ἐπιδημέω , Ἀυικήτῳ ὁ Ῥωμαῖος ἐπίσκοπος καθίστημι κοινωνός , μῆτις διακρίνω περί ὁ Πάσχα · ὅτιπερ καί αὐτός ὁ Πολύκαρπος ἐγχώριος τις συνήθεια ὁ Σμυρναῖος κατά ὁ τεσσαρεσκαιδέκατος ὁ Πάσχα διατελέω εἰμί · ὡς καί ὁ Πάμφιλος Εὐσέβιος μαρτυρέω κατά ὁ πέμπτος ὁ ἐκκλησιαστικός αὐτός ἱστορίη . δείκνυμι τοίνυν , ὡς φημί , ὅτι τις ἐν ὁ μι κρά Ἀσία ὁ τεσσαρεσκαιδέκατος ὁ σελήνη τηρέω · ἄλλος δέ ὁ ἐν ὁ ἀνωτέρω ὁ ἠώς ὁ μέν σάββατον μᾶλλον τηρέω ὁ ἑορτή · περί δέ πως μείς διαφέρω μᾶλλον · ἀνά ὁ μέν ὁ Ἰουδαῖος ἕπω ἐθέλω , καί οὗτος ὁ ἀκρίβεια πάλη · διό λίσσομαι · ὁ δέ οὗτος μᾶλλον διά μῖσος τίθημι μετά ὁ ἐαρινός ἰσημερία τελέω οὗτος αἱρέω · δήω λέγω ἀεί ὁ Πάσχα ποιέω , ἐν Κριός ὁ ἥλιος εἰμί , ὁ κατ´ Ἀντιοχεύς ξανθικός , κατά δέ ὁ Ῥωμαῖος Ἀπρίλλιος μείς · πείθω μή ὁ νῦν πλανάω Ἰουδαῖος , ἀλλά ὁ ἀρχαῖος μάλιστα καί Ἰώσηπος ὁ πάνυ · ὡς ἐκεῖνος ἐν ὁ τίω ὁ ιουδαϊκός ἀρχαιολογία διεξέρχομαι . ὁ μέν ὀν κατά ὁ μικρός Ἀσία καί ὁ ἀνώτερος ὁ ἑῷος οὗτος πρός ἑαυτοῦ διά ὁ ἑορτή διαφωνέω · ὁ δέ λοιπός πᾶς ὅσος ὁ χριστιανισμός παραδέχομαι , καί ὁ κατά ὁ ἑσπέρα πᾶς ἄχρι Ὠκεανός , μετά ἰσημερία ἐαρινός ὁ Πάσχα τελέω εὑρίσκω , ἀρχαῖος συνήθεια ἕπομαι · οἶς δή πᾶς οὗτος ποιέω ὁ Πάσχα , οὐδαμῶς ποτός πρός σφεῖς αὐτός δ ἀφωνέω φαίνω · καί οὐ ὡς ὁ ὁ πολύς θῄύλλος ἔχω , ὁ ἐπί Κωνσταντῖνος ἐν Νίκαια ΔΘ ΑΤ Ιλ .