cogPG.PG146 152
ὀφθαλμῶν , οἷς μέτεστι καὶ μυσὶ καὶ σαύραις καὶ τοῖς ἀφαυροῖς τῶν ζωῦφίων · ἥδεσθαι δὲ μᾶλλον καὶ χαίρειν , οἷς παραπλησίως ἀγγέλοις τοῖς ἔνδον ὁρᾷς ὀφθαλμοῖς , δι´ ὧν τρανῶς τὴν ἀκήρατον καὶ θείαν γνῶσιν κατανοεῖς , καὶ τὴν ἀλήθειαν ἀκριβῶς εἰσορᾷς . Βιβλία δὲ οὗτος καταλέλοιπε ταῦτα · Εἰς τὴν τῶν Ἀαλμῶν βίβλον ὅλην διάφορα ὑπομνήματα · εἰς τὴν Ὡοπὲ καὶ Ζαχαρίαν , λόγους πέντε · εἰς τὸν Ἡσαΐαν λόγους δεκαοκτώ · εἰς τὸ κατὰ Ματθαῖον καὶ κατὰ Ἰωάννην οὐκ ἐλάχιστα ὑπομνήματα . Ἔτι δὲ καὶ κατὰ Ἀρειανῶν , καὶ ὑπὲρ τοῦ ἀγίου Πνεύματος · καὶ ἕτερα συγγράμματα πλεῖστα . κμαζε δ´ ἐν ἐκείνῳ τοῦ χρόνου καὶ ὁ Σύρος Ἀέτιος , πρὸ τῶν τὰναντία πρεσβευόντων θαυμαστός τις εἶναι δοκῶν . ἔν τε διαλέξει καὶ ἔριδι λόγων , καὶ συλλογισμοῖς , καὶ στροφαῖς λέξεων , ἱκανός τις , καὶ τὴν σπουδὴν ἅπασαν ἀτεχνῶς ἐν τούτοις καταναλίσκων . Διά τοι καὶ ως τοιοῦτος ὢν , πρόχειρός τε τὸ προστυχὸν ἐπὶ Θεοῦ κακοσχόλως θεολογεῖν , ἄθεος ἐκαλεῖτο . Πατοὶς δὲ αὐτῷ ἡ Κοίλη Συρία ἦν . Τοῦ δὲ πατρὸς αὐτῷ ἐν στρατείᾳ δυσπραγήσαντος καὶ τὸν βίον λιπόντος τὸν μὲν τηνικάδε ἄρχοντα δημοσιῶσαι τὸν βίον · εἰς ἔσχατον . δ πενίας σὺν τῇ μητρὶ ἐλάσαντα τὸν Ἀέτιον , ἐπὶ τὸ χρυσοχοεῖν ὁρμῆσαι , ὡς ἂν ἀμωσγέπως τὸ ζῆν κορίζηται . Ἀποχρώντως δὲ τῇ τέχνῃ χρησάμενον διὰ ῥώμην φύσεως , ἐπὶ τὴν λογικὴν στραφῆναι τέχνην · καὶ Παυλίνου μὲν ἀκροάσασθαι , ὃς ἐκ τῆς ἐφορείας Τύρου μετέστη εἰς Ἀντιόχειαν · πέρατι δὲ βίου τῆς μητρὸς χρησαμένης , δι´ ἣν αὐτῷ καὶ ἡ ἐπιμορφοῦσα τὸν χρυσὸν τέχνη ἐσπούδαστο , εὐθὺς ὅλος Ἀπὶ τὴν λογικὴν μετετάττετο τέχνην , καὶ τῶν πολλῶν ἐκράτει μετ´ ὁλίγου ἁμίλλας ἱστῶν . Ἐπεὶ δ´ Εὐλάλιος μετὰ Παυλῖνον εἰς τὸν θρόνον τῆς Ἀντιόχου κατέστη , πολλοῦ στίφους κατ´ αὐτοῦ κινουμένου , ἐλαύνεται ὁ Ἀέτιος · καὶ εἰς τὴν τῆς Κιλικίας Ἀναζαρβὸν γενόμενος , τῇ τέχνῃ αὖθις πρὸ τὸ ζῇν ἀπεχρῆτο , οὐδὲ τῆς περὶ λόγους ἀμίλλης ἀφεστηκώς . Σοφιστοῦ δέ τινος τὴν Ἀετίου φύσιν ὅιὰ θαύματος ποιουμένου , καὶ τῆς τέχνης αὐτῷ μεταδοῦναι σπουδάζοντος , εἰσοικισθεὶς αὐτῷ ἐθήτευε , πᾶσαν ὡς χρεὼν οἰκετικὴν ἀποπληρῶν λειτουργίαν . Καὶ ὁ μὲν τὴν γραμματικὴν αὐτῷ παρεδίδου · Ἀέτιος δὲ τῷ κυρίῳ εἰς ἔλεγχον τῆς περὶ τὰ θεῖα λόγια μὴ ὀρθῆς διαθέσεως καθίσατο . Καὶ δὴ μισθὸν τῆς εὐεργετούσης αὐτὸν οἰκίας ἐλάμβανεν ἀποκήρυξιν . Κἀκεῖθεν δὲ διωχθείς , τῷ τὴν Ἀναζαρβὸν διοικοῦντι Ἀθανασίῳ συγγίνεται , παρ´ ᾧ τοὺς εὐαγγελιστὰς ἀνέγνω πρὸ λεπτὸν ἐπιστήσας αὐτοῖς . Εἰτʹ ἐκεῖθεν ἀφικνεῖται πρὸ Ἀντώνιον ἐν Ταρσῷ , ὅς γνώριμος ἦν Λουκιανῷ τῷ μάρτυρι , ἐξ οὗ τὸν Ἀπόστολον ἀναδιδαχθεὶς , ἐφ´ ἱκανὸν ἐκείνῳ συνδιατρίβει , ἔτι τὴν τοῦ πρεσβυτέρου τάξιν πληροῦντι . Ἐπεὶ δ´ Ἀντώνιος ἔφορος ἐγεγόνει , καὶ οὐχ οἷός τε ἦν τῇ σοφιζούσῃ τὸν Ἀέτιον ἐνασχολεῖσθαι διδασκαλίᾳ , ἐκεῖθεν ὁ Ἀέτιος τὴν Ἀντιόχου καταλαμβάνει · καὶ παρὰ Λεοντίου ἔτι πρεσβυτέρου ὄντος , Λουκιανοῦ δὲ τοῦ μάρτυρος καὶ αὐτὸς φοιτητὴς ἐχρημάτισε , τοὺς προφήτας , καὶ μᾶλλον τὸν Ἰεζεκιὴλ
Lemmas: ὀφθαλμός , ὅς μέτειμι καί μῦς καί σαύρα καί ὁ ἀφαυρός ὁ ζῳύφιον · ἥδομαι δέ μᾶλλον καί χαίρω , ὅς παραπλήσιος ἄγγελος ὁ ἔνδον ὁράω ὀφθαλμός , δις ὅς τρανής ὁ ἀκήρατος καί θεῖος γνῶσις κατανοέω , καί ὁ ἀλήθεια ἀκριβῶς εἰσοράω . Βιβλία δέ οὗτος καταλείπω οὗτος · εἰς ὁ ὁ Ἀαλμῶν Βίβλος ὅλος διάφορος ὑπόμνημα · εἰς ὁ Ὡοπὲ καί Ζαχαρίας , λόγος πέντε · εἰς ὁ Ἡσαΐας λόγος δεκαοκτώ · εἰς ὁ κατά Ματθαῖος καί κατά Ἰωάννης οὐ μικρός ὑπόμνημα . ἔτι δέ καί κατά Ἀρειανός , καί ὑπέρ ὁ ἅγιος πνεῦμα · καί ἕτερος σύγγραμμα πλεῖστος . κμαζε δδʹ ἐν ἐκεῖνος ὁ χρόνος καί ὁ Σύρος Ἀέτιος , πρό ὁ τἀναντία πρεσβεύω θαυμαστός τις εἰμί δοκέω . ἐν τε διαλέγω καί Ἔρις λόγος , καί συλλογισμός , καί στροφή λέξις , ἱκανός τις , καί ὁ σπουδή ἅπας ἄτεχνος ἐν οὗτος καταναλίσκω . Ζεύς ὅς καί ως τοιοῦτος εἰμί , πρόχειρος τε ὁ προστυγχάνω ἐπί Θεός κακόσχολος θεολογέω , ἄθεος καλέω . πατέω δέ αὐτός ὁ Κοίλη Συρία εἰμί . ὁ δέ πατήρ αὐτός ἐν στρατεία δυσπραγέω καί ὁ βίος λίπος ὁ μέν τηνικάδε ἄρχω δημοσιόω ὁ βίος · εἰς ἔσχατος . δ πενία σύν ὁ μήτηρ ἐλαύνω ὁ Ἀέτιος , ἐπί ὁ χρυσοχοέω ὁρμάω , ὡς εἄν ἀμωσγέπως ὁ ζῶ κορίζομαι . ἀποχρώντως δέ ὁ τέχνη χράω διά ῥώμη φύσις , ἐπί ὁ λογικός στρέφω τέχνη · καί Παυλῖνος μέν ἀκροάομαι , ὅς ἐκ ὁ ἐφορεία Τύρος μεθίστημι εἰς Ἀντιόχεια · πέρας δέ βίος ὁ μήτηρ χράω , δις ὅς αὐτός καί ὁ ἐπιμορφόω ὁ χρυσός τέχνη σπουδάζω , εὐθύς ὅλος ἀπύ ὁ λογικός μετατάσσω τέχνη , καί ὁ πολύς κρατέω μετέ ὀλίγος ἅμιλλα ἱστός . ἐπεί δδʹ Εὐλάλιος μετά Παυλῖνος εἰς ὁ θρόνος ὁ Ἀντίοχος καθίστημι , πολύς στῖφος κατ´ αὐτός κινέω , ἐλαύνω ὁ Ἀέτιος · καί εἰς ὁ ὁ Κιλικία Ἀναζαρβὸν γίγνομαι , ὁ τέχνη αὖθις πρό ὁ ζάω ἀποχράω , οὐδέ ὁ περί λόγος ἅμιλλα ἀφίστημι . σοφιστής δέ τις ὁ Ἀέτιος φύσις οἶος θαῦμα ποιέω , καί ὁ τέχνη αὐτός μεταδίδωμι σπουδάζω , εἰσοικίζω αὐτός θητεύω , πᾶς ὡς χρεὼν οἰκετικός ἀποπληρόω λειτουργία . καί ὁ μέν ὁ γραμματικός αὐτός παραδίδωμι · Ἀέτιος δέ ὁ κύριος εἰς ἔλεγχος ὁ περί ὁ θεῖον λόγιος μή ὀρθός διάθεσις καθίζω . καί δή μισθός ὁ εὐεργετέω αὐτός οἰκίον λαμβάνω ἀποκήρυξις . ἐκεῖθεν δέ διώκω , ὁ ὁ Ἀναζαρβὸν διοικέω Ἀθανάσιος συγγίγνομαι , παρ´ ὅς ὁ εὐαγγελιστής ἀναγιγνώσκω πρό λεπτόν ἐφίστημι αὐτός . εἶτα ἐκεῖθεν ἀφικνέομαι πρό Ἀντώνιος ἐν Ταρσός , ὅς γνώριμος εἰμί Λουκιανός ὁ μάρτυς , ἐκ ὅς ὁ ἀπόστολος ἀναδιδάσκω , ἐφίημι ἱκανός ἐκεῖνος συνδιατρίβω , ἔτι ὁ ὁ πρέσβυς τάξις πληρόω . ἐπεί δδʹ Ἀντώνιος ἔφορος γίγνομαι , καί οὐ οἷος τε εἰμί ὁ σοφίζω ὁ Ἀέτιος ἐνασχολέω διδασκαλία , ἐκεῖθεν ὁ Ἀέτιος ὁ Ἀντίοχος καταλαμβάνω · καί παρά Λεόντιος ἔτι πρέσβυς εἰμί , Λουκιανός δέ ὁ μάρτυς καί αὐτός φοιτητής χρηματίζω , ὁ προφήτης , καί μᾶλλον ὁ Ἰεζεκιήλ