cogPG.PG146 263
ΚΟΑΡΙΤ ΧΧθΙ οἰκονομίᾳ · ὡς μηδὲν διαφέρειν τῶν παρ´ Ἕλλησι τούτοις εὐδοκιμησάντων · ὡς ἂν μηδεὶς τρόπος τῆς Ἑλληνικῆς παιδείας τοῖς ᾑρημένοις Χριστιανίξειν ἀνήκοος ἦ . Ὀ δέ γε νεώτερος Ἀπολλινάριος , εὖ πρὸς τὸ λέγειν ἠγμένος , τά τε ἱερὰ Εὐαγγέλια καὶ τὰς Ἐπιστολάς Παύλου διαλογικῶς ἐξετίθει , Πλάτωκι τὸ σῆμα καὶ τὴν φράσιν ἐξεικασμένος · ὥστ´ εἰ μὴ τὸ ἀρχαιότητι διαφέρον ὡς αἰδέσιμον ἐτίμων οἱ ἄνθρωποι , καὶ τὸ σύνηθες φίλον ἐνόμιζον , οὐδὲν ἂν ἐνέλιπεν ἐπίσης τοῖς παρ´ Ἕλλησιν ἐπισήμοις , καὶ τὰς τούτων σπουδὰς θαυμάζεσθαί τε καὶ ἐκδιδάσκεσθαι · μάλιστα δὲ τὸ εὐφυὲς τούτων διὰ θαύματός ἐστιν · ἕκαστος γὰρ τῶν ἀρχαίων , περὶ ἕν τι μόνον κατέτεινε τὴν σπουδήν . Οἱ δὲ τὴν ἐν λόγοις πάντων ἀσκήσαντες ἀρετὴν , χρείας καλούσης τοὺς τύπους ἀναμαέάμενοι εὐφυῶς , οὐκ ἐλάχιστα τὸ Χριστιανῶν συνεκρότουν , τὸ τοῦ κρατοῦντος σόφισμα εὐγενῶς διαλύοντες , καὶ κατὰ κράτος νικῶντες ταῖς ἐπινοίαις τῶν λόγων . Ἐγὼ δὲ καὶ τὸ τῶν Ταλμῶν βιβλίον εὗρον αὐτοῦ ἡρῴῳ μέτρῳ εὐφυῶς μετεσκευασμένον . Οὐκ ἀγεννὴς δὲ τῷ νέῳ Ἀπολλιναρίῳ καὶ λόγος πεπόνηται πρὸς τὸν βασιλέα · εἴτουν πρὸς τοὺς παρ´ Ἔλλησι φιλοσόφους · ὃν Ὑπὲρ ἀληθείας ὑπέγραψεν . Ἐν ᾧ δείκνυαι πόῤῥ . που γεγονότας τοῦ ὀρθῶς περὶ Θεοῦ φρονεῖν . ὶ γὰρ βασιλεὺς , ὥσπερ ἐμπαίζων , καὶ τὰ ἡμέτερα ἐπιτωθάζων , τοῖς τότε τῶν ἐπισκόπων προέχουσι , τάδε ἐπέστελλεν · Ἀνόγνων , ἔγνων , κατέγνων . Ἔτι δέ τινα ὡς ἐκ πάντων τάδ´ αὖθις φασιν ἀντιγράψαι · Ἀνέγνως , ἀλλ´ οὐκ ἔγνως · εἰ γὰρ ἔγνως , οὐκ ἂν κατέγνως . Βασιλείου δέ φασιν εἶναι τὸ γράμμα . τῶν Ἀν Καππαδοκίᾳ ἐκκλησιῶν τηνικάδε τὴν ἐπιτροπὴν ἔχοντος . Καὶ οὐδὲν ἀπεικὸς ἐκείνου εἶναι τὸ σύγγραμμα . εἴτε γοῦν ἐκείνου , εἴτ´ ἄλλου τοῦτό ἐστι , διὰ θαύματος δίκαιον ἡγεῖσθαι τὸν ἄνδρα , τῆς τε παῤῥησίας καὶ τῆς παιδεύσεως ἕνεκα . τοιαῦτα μὲν ἃ βασιλεὺς , τοιαῦτα δὲ καὶ οἱ Ἀπολλινάρ οι ἦσαν αὐτῷ ἀντιπράττοντες , ΚΕΦΑΛ . Κϛʹ . Τερὶ τῆς Ἐὰληνικῆς παιδείας , ὅει χρήσιμος καὶ ἡμῖν , εὐσεβεῖν ἐθέ.λουσι · καὶ ὡς χι εὐν ταιτην μετέρ χεσθαι . Ἢ γε μὴν θεῖκὴ πρόνοια μείζων μὲν ἑωρᾶτο τῆς τοῦ βασιλίως καὶ φρενὸς καὶ ὁρμῆς · οὐχ ἥκιστα δὲ καὶ τῆς τῶν Ἀπολλιναρίων σπουδῆς . Αἱ μὲν γὰρ τοῦ βασιλέως καθ´ ἡμῶν νομοθεσίαι οὐκ εἰς μακράν διεῤῥύησαν , ἐκποδών ἐκείνου γεγενημένου ὡς προῖόντες δηλώσομεν · αἱ δ´ ἐκείνων σπουδαὶ ἐν οὐδενὶ λόγῳ κατέστησαν . Ἀλλ´ ἀπαντήσοι τάχα τις ἴσως , Πῶς οὕτω φῄς ; εἰπών · λυσιτελῆ μὲν γὰρ τῷ Χριστιανισμῷ φανῆναι τὴν τοῦ βασιλέως ταχίστην διαφορὰν , τῆς θείας εἶναι προνοίας πᾶς τις ἂν εἰποι · τὸ δὲ τὴν τῶν Ἀπολλιναρίων σπουδὴν ὑπὲρ Χριστιανῶν απωσθῆναι , καὶ πάλιν τὴν Ἐλληνικὴν σαιδείαν μεταχειρίζεσθαι τοὺς Χριστιανοὺς , οὐκ ἄν τις ἐρῇ πρὸς λυσιτέλειαν εἶναι τῷ Χριστιανισμῶ · ἐπιβλαβῆ καὶ γὰρ εἶναι τὸν Ἕλληνα λόγον , πολυθεταν
Lemmas: ΑΡ ΧΘ οἰκονομία · ὡς μηδείς διαφέρω ὁ παρ´ Ἕλλην οὗτος εὐδοκιμέω · ὡς εἄν μηδείς τρόπος ὁ Ἑλληνικός παιδεία ὁ αἱρέω Χριστιανίζω ἀνήκοος εἰμί . ὁ δέ γε νέος Ἀπολλινάριος , εὕω πρός ὁ λέγω ἄγω , ὁ τε ἱερόv εὐαγγέλιον καί ὁ Ἐπιστολή Παῦλος διαλογικός ἐκτίθημι , Πλάτωκι ὁ σῆμα καί ὁ φράσις ἐξεικάζω · ὅς εἰμί μή ὁ ἀρχαιότης διαφέρω ὡς αἰδέσιμος τιμάω ὁ ἄνθρωπος , καί ὁ συνήθης φίλος νομίζω , οὐδείς εἄν ἐλλείπω ἐπίσης ὁ παρ´ Ἕλλην ἐπίσημος , καί ὁ οὗτος σπουδή θαυμάζω τε καί ἐκδιδάσκω · μάλιστα δέ ὁ εὐφυής οὗτος διά θαῦμα εἰμί · ἕκαστος γάρ ὁ ἀρχαῖος , περί εἷς τίς μόνος κατατείνω ὁ σπουδή . ὁ δέ ὁ ἐν λόγος πᾶς ἀσκέω ἀρετή , χρεία καλέω ὁ τύπος ἀναμαέάμενοι εὐφυής , οὐ μικρός ὁ Χριστιανός συγκροτέω , ὁ ὁ κράτος σόφισμα εὐγενής διαλύω , καί κατά κράτος Νίκη ὁ ἐπίνοια ὁ λόγος . ἐγώ δέ καί ὁ ὁ Ταλμῶν βιβλίον εὑρίσκω αὐτός ἡρῷον μέτρον εὐφυής μετασκευάζω . οὐ ἀγεννής δέ ὁ νέος Ἀπολλινάριος καί λόγος πονέω πρός ὁ βασιλεύς · εἴτουν πρός ὁ παρ´ Ἕλλην φιλόσοφος · ὅς ὑπέρ ἀλήθεια ὑπογράφω . ἐν ὅς δείκνυμι πρόρος . ποῦ γίγνομαι ὁ ὀρθῶς περί Θεός φρονέω . ί γάρ βασιλεύς , ὥσπερ ἐμπαίζω , καί ὁ ἡμέτερος ἐπιτωθάζω , ὁ τότε ὁ ἐπίσκοπος προέχω , ὅδε ἐπιστέλλω · Ἀνόγνων , γιγνώσκω , καταγιγνώσκω . ἔτι δέ τις ὡς ἐκ πᾶς τάδ´ αὖθις φημί ἀντιγράφω · ἀναγιγνώσκω , ἀλ οὐ γιγνώσκω · εἰμί γάρ γιγνώσκω , οὐ εἄν καταγιγνώσκω . Βασίλειος δέ φημί εἰμί ὁ γράμμα . ὁ εἰς Καππαδοκία ἐκκλησία τηνικάδε ὁ ἐπιτροπή ἔχω . καί οὐδείς ἀπεοικώς ἐκεῖνος εἰμί ὁ σύγγραμμα . εἴτε γοῦν ἐκεῖνος , προστίθημι ἄλλος οὗτος εἰμί , διά θαῦμα Δίκαιος ἡγέομαι ὁ ἀνήρ , ὁ τε παρρησία καί ὁ παίδευσις ἕνεκα . τοιοῦτος μέν ὁ βασιλεύς , τοιοῦτος δέ καί ὁ απολλινηρ ὁ εἰμί αὐτός ἀντιπράσσω , ΚΕ . κϛʹ . Τέρι ὁ Ἐλληνικός παιδεία , ὅς χρήσιμος καί ἐγώ , εὐσεβέω ἐθέλω · καί ὡς χέω ἐΰς ταΐτης μετέρ χω . ἤ γε μήv θεῖος πρόνοια μείζων μέν ὁράω ὁ ὁ βασίλιος καί φρήν καί ὁρμή · οὐ ἥκιστος δέ καί ὁ ὁ Ἀπολλιναρίων σπουδή . ὁ μέν γάρ ὁ βασιλεύς καθ´ ἐγώ νομοθεσία οὐ εἰς μακρός διαρρέω , ἐκποδών ἐκεῖνος γίγνομαι ὡς πρόειμι δηλόω · ὁ δδʹ ἐκεῖνος σπουδή ἐν οὐδείς λόγος καθίστημι . Ἀλ ἀπαντάω τάχα τις ἴσως , Πῶς οὗτος φημί ; εἶπον · λυσιτελής μέν γάρ ὁ χριστιανισμός φαίνω ὁ ὁ βασιλεύς ταχύς διαφορά , ὁ θεῖος εἰμί πρόνοια πᾶς τις εἄν εἶπον · ὁ δέ ὁ ὁ Ἀπολλιναρίων σπουδή ὑπέρ Χριστιανός ἀπωθέω , καί πάλιν ὁ Ἑλληνικός σαιδείαν μεταχειρίζω ὁ Χριστιανός , οὐ ἄν τις εἴρω πρός λυσιτέλεια εἰμί ὁ χριστιανισμός · ἐπιβλαβής καί γάρ εἰμί ὁ Ἕλλην λόγος , πολυθετω