cogPG.PG146 259
θεῶν αὐτοῦ Διὰ , ὡς ἔκ τινος οὐρανίου νεφέλης προ κύπτοντα , καὶ στέφος , καὶ τὴν ἁλουργὸν ἐσθῆτα , καὶ ὅσα τῆς βασιλείας σύμβολα , καταπέμποντα · πρὸς δὲ καὶ Ἑρμῆν τε καὶ Ἄρεα ἐκατέρωθεν πρὸς αὐτὸν ὁρῶντας ἡδέως , ὡσανεὶ ἐπιμαρτυροῦντατοῖς ὀφθαλκοῖς , ὡς ἄρ´ ἀγαθὸς εἵη περὶ λόγους , καὶ οὐχ ἦττον πολεμικός . Ταῦτά τε καὶ ἄλλα τούτοις προσεοικότα , καὶ πρὸς τὴν Ἕλληνα θρησκείαν ἐκκαλούμενα τοὺς πολλοὺς , παραμίγνυσθαι ταῖς δημοσίαις εἰκόσι προσέταττε . Ταῦτα δ´ ἐποίει , ὡς ἄν γε προφάσει τῆς ἐξ ἔθους ἐς βασιλέα τιμῆς , καὶ τοὺς συγγεγραμμένους ἠρέμα πως ἐθίσωσι προσκυνεῖν . Τοῖς δ´ ἐκ παλαιοῦ ἔθεσιν ἀποχρώμενος , περινοίᾳ πάσῃ τὴν τῶν ὑπηκόων κλέοτει προαίρεσιν . Πρὸς σκοποῦ γὰρ εἶναι αὐτῷ ᾤετο , ὡς , εἰ οὕτως ἑκόντας πείσειεν , ἐν ἑτοίμῳ ἔχειν καὶ πρὸς τὸ λεῖπον ἐπιχειρεῖν · δικαίως δ´ αὖθις κολάσειν , εἴγε ἀπειθοῖεν , . καὶ νεωτερίζειν δῆθεν περὶ τὰ Ἑωμαίων ἕλοιντο ἔθη · ἄλλως τε καὶ εἰς μακρὸν πολιτείας ἔθος καὶ βασιλείαν ἐξαμαρτάνοντες . Τὸ μὲν οὖν ἐπινόημα ὀλίγοι συνῆκαν · οἷ καὶ δίκας εἰσεπράχθησαν μὴ προσκυνεῖν ἐθελήσαντες · τὸ δέ γε πλῆθος , οἷάπερ φιλεῖ , καὶ ἀγνοίᾳ καὶ γνώμῃ ἀπεριέργῳ , ὡσανεὶ νόμῳ ἡγούμενοι παλαιῷ ἕπεσθαι , ὡς ἔτυχε ταῖς εἰκόσι προσῄεσαν . Καὶ τῷ μὲν τοιαῦτα διανοουμένῳ καὶ πράττοντι οὐδὲν πλέον ἠνύετο · καίπερ δ´ οὕτω τῆς τέχνης ἐληλεγμένης , ἑτέραν ἐβάδιζε , διὰ πάντων ἐπινοῶν , ὡς ἂν ἑαυτῷ ἐπίσης θρησκεύειν πείσῃ τοὺς ἀρχομένους . Ὃ δὲ διεπράτ . τετο , οὐδέν τι τοῦ προτέρου ἐλλείνοει . Περιφανῶς δὲ καὶ βιαιότερον ἐκείνῳ ἐπετολμήθη · ὃ δὴ καὶ πρόφασιν ἀνδρίας οὐκ ὀλίγης ἔνδειξις ἦν τῶν ἐν βασιλείοις στρατευομένων . Οἷα γὰρ ἐν χωνευτηρίω . οἵ τε νομιζόμενοι καὶ οἱ ταῖς ἀληθείαις ὄντες Ὡς γὰρ καιρὸς ἐνέστη βασιλέα δωρεῖσθαι τοῖς ὑπηκόοις χρήματα , ἔθος δ´ ἦν ἐκ παλαιοῦ τούτῳ Ῥωμαίους πράττειν , ἔν τε ἱερομηνίαις καὶ βασιλέων καὶ βασιλίδων πόλεων γενεθλίοις τῶν ἡμερῶν , διαλογισάμενος ὡς τὸ παρ´ ἡμῖν στρατιωτικὸν , εὐηθείᾳ τὸ πλεῖστον καὶ ἀπλότητι διαζῇ , ἥττηταί τε χρημάτων τῇ κατ´ ἔθος πλεονεξίᾳ ἁλώσιμον , τέχνῃ θύειν τοῖς δαίμοσι καὶ ἄκοντας ψκονόμει . Νενόμιστο γὰρ δῆθεν ἐκ παλαιοῦ τοὺς ἐπὶ τὴν δωρεὰν παριόντας θύειν · καὶ τοῦτο ἐνεκελεύοντο δρᾷν · προὔκειτο γὰρ καὶ ὁ λίβανος καὶ χρυσός . ἐνταῦθα τὴν ἀνδρίαν οἱ μὲν ἐνεδείξαντο · τό τε γὰρ δῶρον ἀπεώσαντο , μὴ θυμιᾷν ᾑρημένοι · οἱ δὲ τὴν μοχθηρίαν τῆς φύσεως τῷ προσχήματι τοῦ παλαιοῦ νόμου συγχώσαντες , οὐδὲ συνιέναι εἶχον οἷ κακολ γένοιντο . Ἔτεροι δὲ τῇ ἐπικερδεῖ ζημίᾳ , ἴτως δὲ καὶ δέειτῶν πολλῶν θορύβων δελεασθέντες , εἰ καὶ ἁμαρτάνοντες διεγίνωσκον , ὅμως οὐ διέφυγον τὸ μὴ παθεῖν . Τῶν γε μὴν ἀγνοία τινές τῆ τοσαύτῃ περιπεπτωκότων κακία τάδε πρᾶξαι ἱστόρηνται .
Lemmas: θεός αὐτός Ζεύς , ὡς ἐκ τις οὐράνιος νεφέλη προ κύπτω , καί στέφος , καί ὁ ἁλουργός ἐσθής , καί ὅσος ὁ βασίλεια σύμβολον , καταπέμπω · πρός δέ καί Ἑρμῆς τε καί Ἄρης ἑκατέρωθεν πρός αὐτός ὁράω ἡδύς , ὡσανεί ἐπιμαρτυρέω ὀφθαλκοῖς , ὡς ἀείρω ἀγαθός ἵημι περί λόγος , καί οὐ ἀίσσω πολεμικός . ταῦτα τε καί ἄλλος οὗτος προσέοικα , καί πρός ὁ Ἕλλην θρησκεία ἐκκαλέω ὁ πολύς , παραμείγνυμι ὁ δημόσιος εἰκών προστάσσω . οὗτος δδʹ ποιέω , ὡς ἄν γε πρόφασις ὁ ἐκ ἔθος εἰς βασιλεύς τιμή , καί ὁ συγγράφω ἠρέμα πως ἐθίζω προσκυνέω . ὁ δδʹ ἐκ παλαιός ἔθος ἀποχράω , περίνοια πᾶς ὁ ὁ ὑπήκοος κλέω προαίρεσις . πρός σκοπός γάρ εἰμί αὐτός οἴομαι , ὡς , εἰμί οὕτως ἑκών πείθω , ἐν ἑτοῖμος ἔχω καί πρός ὁ λείπω ἐπιχειρέω · δικαίως δδʹ αὖθις κολάζω , εἰ ἀπειθέω , . καί νεωτερίζω δῆθεν περί ὁ Ἑωμαίων αἱρέω ἔθος · ἄλλως τε καί εἰς μακρός πολιτεία ἔθος καί βασίλειος ἐξαμαρτάνω . ὁ μέν οὖν ἐπινόημα ὀλίγος συνίημι · οἷ καί δίκη εἰσπράσσω μή προσκυνέω ἐθέλω · ὁ δέ γε πλῆθος , οἷος φιλέω , καί ἄγνοια καί γνώμη ἀπερίεργος , ὡσανεί νόμος ἡγέομαι παλαιός ἕπω , ὡς τυγχάνω ὁ εἰκών πρόσειμι . καί ὁ μέν τοιοῦτος διανοέομαι καί πράσσω οὐδείς πλέω ἀνύω · καίπερ δδʹ οὗτος ὁ τέχνη λαγχάνω , ἕτερος βαδίζω , διά πᾶς ἐπινοέω , ὡς εἄν ἑαυτοῦ ἐπίσης θρησκεύω πείθω ὁ ἄρχω . ὅς δέ διαπράσσω . Τέτος , οὐδείς τίς ὁ πρότερος ελλεινοεω . περιφανής δέ καί βίαιος ἐκεῖνος ἐπιτολμάω · ὅς δή καί πρόφασις Ἀνδρίας οὐ ὀλίγος ἔνδειξις εἰμί ὁ ἐν βασίλειος στρατεύω . οἷος γάρ ἐν χωνευτήριον . ὁ τε νομίζω καί ὁ ὁ ἀλήθεια εἰμί ὡς γάρ καιρός ἐνίστημι βασιλεύς δωρέω ὁ ὑπήκοος χρῆμα , ἔθος δδʹ εἰμί ἐκ παλαιός οὗτος Ῥωμαῖος πράσσω , ἐν τε ἱερομηνία καί βασιλεύς καί βασιλίς πόλις γενέθλιος ὁ ἡμέρα , διαλογίζομαι ὡς ὁ παρ´ ἐγώ στρατιωτικός , εὐήθεια ὁ πλεῖστος καί ἀπόλλυμι διαζῶ , ᾄττω τε χρῆμα ὁ κατ´ ἔθος πλεονεξία ἁλώσιμος , τέχνη θύω ὁ δαίμων καί ἄκων κόπτω . νομίζω γάρ δῆθεν ἐκ παλαιός ὁ ἐπί ὁ δωρεά πάρειμι θύω · καί οὗτος ἐγκελεύω δράω · πρόκειμαι γάρ καί ὁ λίβανος καί χρυσός . ἐνταῦθα ὁ ἀνδρεία ὁ μέν ἐνδείκνυμι · ὁ τε γάρ δῶρον ἀπωθέω , μή θυμιάω αἱρέω · ὁ δέ ὁ μοχθηρία ὁ φύσις ὁ πρόσχημα ὁ παλαιός νόμος συγχώννυμι , οὐδέ συνίημι ἔχω οἷ κακολ γίγνομαι . ἔτερος δέ ὁ ἐπικερδής ζημία , ἴσος δέ καί δέα πολύς θόρυβος δελεάζω , εἰμί καί ἁμαρτάνω διαγιγνώσκω , ὅμως οὖον διαφεύγω ὁ μή πάσχω . ὁ γε μήv ἄγνοια τις τῆ τοσοῦτος περιπίπτω κακία ὅδε πράσσω ἱστορέω .