cogPG.PG139 194
προτέρου παιδὸς τὸν ὑστερότοκον προτετίμηκα , κυανκαίης τὰ εἰκότα ῥηθήσεται . Οὐ μία τίς ἐστι τῷ γένει τῶν ἐπιθυμιῶν ὁδὸς , ἀλλ´ εἰς ἀτραποὺς παμπόλλας διέσχισται , ὡσπερ καὶ τὰ των σωμάτων μορφώματα , εἰ καὶ τὴν αὐτὴν ἄνθρωποι φύσιν ἐκληρωσάμεθα . Ἄλλαις γὰρ ὀρέξεσιν ἄλλοι προσπάσχομεν , οὐδὲ χαίρομεν ἅπαντες ὁμοθυμαδὸν ταῖς αὐταῖς . Εἰ γὰρ τοῦτο ἠν , εἴχομεν ἄν καὶ πρὸς Θεοῦ καὶ πρὸς ἀλλήλων τὸ ἀνεπίκλητον ὡς ταῖς αὐταῖς ἡδοναῖς τε καὶ γνώμαις ἀναγκαστῶς ἐπιχαίνοντες . Καὶ τῶν υἱέων μοι γοῦν ἡ δυὰς , εἰ καὶ ἐκ πατρὸς νὸς προελήλυθεν , εἰς γνώμας ἀπομερίζεται διαφόρους , Καλοὶ μὲν γὰρ καὶ ἀμφότεροι , καὶ ῥώμῃ σώματος καὶ εἴδους σεμνότητι καὶ φρενῶν βαθύτητι Ἀισποέποντες · καλλίων δέ μοι ὡς μάλιστα διαδείκνυται περὶ τὴν τῆς ἀρχῆς κυβέρνησιν ὁ ὑστερογενής Μανουήλ . Ὁ μὲν γὰρ Ἰσαάκιος ἀκρόχολος πολλάκις παρέστη μοι , καὶ ἀφ´ ἠς ἔτυχε προφάσεως παροξυνόμενος ἐν τῷ νοσεῖν ἀμετρίαν θυμοῦ , ὃς ἀπόλλυσι καὶ σοφοὺς καὶ δι´ ὃν μετ´ ἀβουλίας οἱ πλεῖστοι πράσσουσιν · ὁ δὲ σὺν τῷ λοιπῷ τῶν ἀρετῶν ὁρμαθῷ , ὧν οὐδ´ Ἰσαάκιος ἀπεξένωται , οὐδὲ τοῦ καλοῦ χρήματος ἀπῴκισται τῆς πραότητος εὐμαρῶς ἐνδιδούς πρὸς τὸ χρήσιμον καὶ πειθήνιος λόγῳ δεικνύμενος . Ἐπειδὴ τοίνυν ἀκακίᾳ μᾶλλον καρδίας , ᾗ καὶ Δαβὶδ ὁ βασιλεὺς καὶ προφήτης ἐκέκαστο , ἢ χειρὶ ψηλαφώσῃ τὸ ξίφος καὶ γνώμη λεπτουργούσῃ τὰ τῶν ἀρχομένων πλημμελήματα . φιλοῦμεν ὑπάγεσθαι ἄνθρωπον , τὸν Μανουήλ εἰς βασιλέα κατὰ τόδε προκέκρικα . Δέξασθε τοίνυν τὸν μείρακα καὶ ὡς θεόχριστον ἄνακτα καὶ ὡς δι´ ἐπιψηρίσεως ἐμῆς βασιλεύοντα . Ὅτι δὲ καὶ Θεὸς αὐτὸν εἰς βασιλέα προκέκρικε καὶ προώρισε , τεκμήριον αἱ πολλαὶ προῤῥήσεις καὶ τὰ τῶν θεοφιλῶν ἀνδρῶν προθεσπίσματα , ἃ πάντα βασιλέα Ῥωμαίων τὸν Μανουήλ προκατήγγελλον . Τὸ δὲ καὶ τοὺς παρʹ ἐμοῦ προκριθέντας πρότερον εἰς τὸ ἄρχειν υἱέας μοι τεθνηκέναι , ἀπεῖναι δὲ καὶ τὸν κατὰ γένεσιν μετ´ ἐκείνους εἰς τὴν βασιλείαν καλούμενον Ἰσαάκιον , ποῦ θήσει τις ; Ἡ πάντως καὶ ταῦτα σύμβολα εἴποιμεν ἂν ἐναργέστατα τοῦ τὸν Θεὸν οὐχ ἕτερον βούλεσθαι , τὸν δὲ Μανουήλ τὰ σκῆπτρα Ῥωμαίων χειρίζεσθαι · εἰ δέΡ . ὅ ] τις ἐθέλει σκοπεῖν , οὐδ´ ἐμὲ τὸν πατέρα ἐπόψεται δῶρον παντάπασι τῷ παιδὶ τὴν βασιλείαν βραβεύοντα καὶ τῇ διαδοχῇ τοῦ γένους τὸ δῶρον προσρεποντα , ἀλλὰ καὶ ἆθλον ἀρετῆς τὴν προκατὰ Περσῶν ἐκείνην γενναίαν ἐμβολὴν , δι´ ἡν ὁ μὲν πατὴρ ἔγωγε ἠγωνίων , περὶ τῷ φιλτάτῳ παιδὶ τὰμέγιστα δεδιὼς , τὰ δὲ Ῥωμαίων ἀνεῤῥώσθη πράγματα . » Ταῦτα ὁ μὲν βασιλεὺς Ἰωάννης ἐφθέγξατο · ἡ δ´ ἐκκλησία ἐπικωκύσασα τοῖς εἰρημένοις τὸν Μανουήλ ὡσεὶ κληρωτὸν εἴτε καὶ χειροτονητὸν ἀσμένως εἰς βασιλείαν ἐδέξατο . Ἔπειτα τὸν λόγον πρὸς τὸν παῖδα , μετενεγκὼν ὁ πατὴρ , καὶ τούτῳ παραιόσας τὰ σύμφορα , ταινίᾳ διαδεῖ τῇ βασιλικῇ καὶ τὴν χλαμύδα ἐπενδύει τὴν περιπόρφυρον . Ἰπὶ δὲ τούτοις συναθροισθέντα κατὰ πρόσκλησιν τὰ στρατεύματα βασιλέα Ῥωμαίων ἀνεῖπον τὸν Μανουὴλ , ἑκάστου τῶν μεγιστάνων μετὰ τῆς οἰκείας τάξεως διακριδὸν ἐφισταμένου καὶ διατρανοῦντος τὴν εὐφημίαν τῷ νέῳ ἄνακτι . Ἐφεξῆς δὲ καὶ τῶν θείων προτεθέντων λογίων , ἐπ´ αὐτῶν ἐμπεδοῦνται τῷ Μανουὴλ τὰ τῆς εὐνοίας καὶ πίστεως πρὸς παντός . Ἢν δὲ ὁ τῶν δρωμένων τούτων εἰσηγητής τε ἄμα καὶ τελετάρχης ὁ μέγας δομέστικος , ἐκλῦσαι διανοούμενος ἐντεῦθεν καὶ διαχαλάσαι τοῦ μετεωρισχιοῦ καὶ ῆε στάσεως τὰς τῶν φιλάρχων ἐφέσεις καὶ τὰς τῶν πλείστων ἀμβλῦναι συνδρομὰς πρὸς ἐνίους τῶν
Lemmas: πρότερος παῖς ὁ ὑστερότοκος προτιμάω , κυαίνω ὁ εἰκός εἴρω . οὖον εἷς τίς εἰμί ὁ γένος ὁ ἐπιθυμία ὁδός , ἀλ εἰς ἀτραπός παμπολύς διασχίζω , ὡς καί ὁ ὁ σῶμα μόρφωμα , εἰμί καί ὁ αὐτός ἄνθρωπος φύσις κληρόω . ἄλλη γάρ ὄρεξις ἄλλος προσπάσχω , οὐδέ χαίρω ἅπας ὁμοθυμαδόν ὁ αὐτός . εἰμί γάρ οὗτος ἐάν , ἔχω ἄν καί πρός Θεός καί πρός ἀλλήλων ὁ ἀνεπίκλητος ὡς ὁ αὐτός ἡδονή τε καί γνώμη ἀναγκαστός ἐπιχαίνω . καί ὁ υἱός ἐγώ γοῦν ὁ δυάς , εἰμί καί ἐκ πατήρ Μύκονος προέρχομαι , εἰς γνώμη ἀπομερίζω διάφορος , Καλός μέν γάρ καί ἀμφότερος , καί ῥώμη σῶμα καί εἶδος σεμνότης καί φρήν βαθύτης αισποεπειμι · καλός δέ ἐγώ ὡς μάλιστα διαδείκνυμι περί ὁ ὁ ἀρχή κυβέρνησις ὁ ὑστερογενής Μανουήλ . ὁ μέν γάρ Ἰσαάκιος ἀκράχολος πολλάκις παρίστημι ἐγώ , καί ἀφή εἰμί τυγχάνω πρόφασις παροξύνω ἐν ὁ νοσέω ἀμετρία θυμός , ὅς ἀπόλλυμι καί σοφός καί δις ὅς μετέ ἀβουλία ὁ πλεῖστος πράσσω · ὁ δέ σύν ὁ λοιπός ὁ ἀρετή ὁρμαθός , ὅς οὐδός Ἰσαάκιος ἀπεξέρχομαι , οὐδέ ὁ καλός χρῆμα ἀποικίζω ὁ πραότης εὐμαρής ἐνδίδωμι πρός ὁ χρήσιμος καί πειθήνιος λόγος δείκνυμι . ἐπεί τοίνυν ἀκακία μᾶλλον Καρδία , ὅς καί Δαυίδ ὁ βασιλεύς καί προφήτης καίνυμαι , ἢ χείρ ψηλαφάω ὁ ξίφος καί γνώμη λεπτουργέω ὁ ὁ ἄρχω πλημμέλημα . φιλέω ὑπάγω ἄνθρωπος , ὁ Μανουήλ εἰς βασιλεύς κατά ὅδε προκρίνω . δέχομαι τοίνυν ὁ μεῖραξ καί ὡς θεόχριστος ἄναξ καί ὡς δις ἐπιψηρίσεως ἐμός βασιλεύω . ὅτι2 δέ καί θεός αὐτός εἰς βασιλεύς προκρίνω καί προορίζω , τεκμήριον ὁ πολύς πρόρρησις καί ὁ ὁ θεοφιλής ἀνήρ προθέσπισμα , ὁ πᾶς βασιλεύς Ῥωμαῖος ὁ Μανουήλ προκαταγγέλλω . ὁ δέ καί ὁ παρά ἐγώ προκρίνω πρότερος εἰς ὁ ἄρχω υἱός ἐγώ θνῄσκω , ἄπειμι δέ καί ὁ κατά γένεσις μετέ ἐκεῖνος εἰς ὁ βασίλειος καλέω Ἰσαάκιος , ποῦ τίθημι τις ; ὁ πάντως καί οὗτος σύμβολον εἶπον εἄν ἐναργής ὁ ὁ θεός οὐ ἕτερος βούλομαι , ὁ δέ Μανουήλ ὁ σκῆπτρον Ῥωμαῖος χειρίζω · εἰμί δὲρ . ὅς ] τις ἐθέλω σκοπέω , οὐδός ἐγώ ὁ πατήρ ἐφοράω δῶρον παντάπασι ὁ παῖς ὁ βασίλειος βραβεύω καί ὁ διαδοχή ὁ γένος ὁ δῶρον προσρέπω , ἀλλά καί ἆθλος ἀρετή ὁ προκατὰ Πέρσης ἐκεῖνος γενναῖος ἐμβολή , δις ἐάν ὁ μέν πατήρ ἔγωγε ἀγωνιάω , περί ὁ φίλος παῖς τὰμέγιστα δείδω , ὁ δέ Ῥωμαῖος ἀναρρώννυμι πρᾶγμα . » οὗτος ὁ μέν βασιλεύς Ἰωάννης φθέγγομαι · ὁ δδʹ ἐκκλησία ἐπικωκύω ὁ εἴρω ὁ Μανουήλ ὡσεί κληρωτός εἴτε καί χειροτονέω ἄσμενος εἰς βασίλειος δέχομαι . ἔπειτα ὁ λόγος πρός ὁ παῖς , μεταφέρω ὁ πατήρ , καί οὗτος παραιοσος ὁ σύμφορος , ταινία διαδέω ὁ βασιλικός καί ὁ χλαμύς ἐπενδύνω ὁ περιπόρφυρος . ἶψ δέ οὗτος συναθροίζω κατά πρόσκλησις ὁ στράτευμα βασιλεύς Ῥωμαῖος ἀνειπεῖν ὁ Μανουήλ , ἕκαστος ὁ μεγιστᾶνες μετά ὁ οἰκεῖος τάξις διακριδόν ἐφίστημι καί διατρέω ὁ Εὐφημία ὁ νέος ἄναξ . ἐφεξῆς δέ καί ὁ θεῖον προτίθημι λόγιος , ἐπι αὐτός ἐμπεδέω ὁ Μανουήλ ὁ ὁ εὔνοια καί πίστις πρός πᾶς . ἤν δέ ὁ ὁ δράω οὗτος εἰσηγητής τε ἄμη καί τελετάρχης ὁ μέγας δομέστικος , ἐκλύω διανοέομαι ἐντεῦθεν καί διαχαλάω ὁ μετεωρισχιον καί εἶμι στάσις ὁ ὁ φιλάρχων ἔφεσις καί ὁ ὁ πλεῖστος ἀμβλύνω συνδρομάς πρός ἔνιοι ὁ