cogPG.PG139 97
τοῦ Πνευματος τὴν ἐκπόρευσιν , καὶ οὕτε τοῦ Πατρὸς οὔτε τοῦ Υἱοῦ · μόνον γὰρ τὸ Πνεῦμα ἐκπορευτόν γʹ . ΛΑΤ . Τί οὖν ; ἐπειδὴ ἀγέννητον , ὅτι μὴ ἔκ τινος , ὁ Πατὴρ καὶ τοῦτο ἴδιον αὐτοῦ , διὰ τοῦτο οὐδὲ ἐξ αὐτοῦ τι ἔσται ; ΓΡ . Καὶ μὴν καὶ ἀγέννητος ὁ Πατὴρ καὶ οὐκ ἔκ τινος · ἀλλ´ ἐξ αὐτοῦ προελήλυθεν ὁ Υἱὸς καὶ τὸ Πνεῦμα . ΛΑΤ . Τί δέ ; ἐπεὶ καὶ πρόοδός τίς ἐστιν ἀπ´ αὐ τοῦ , ἄρα μονότροπος αὕτη καὶ ἀδιάφορος ; ΓΡ . Οὐκ ἔστιν · καὶ γὰρ ὁ τρόπος τῆς προόδου διάφορος καὶ διαφόρων προσώπων ἐκφαντικός . Ἄλλος γάρ ἐστιν ὁ τρόπος τῆς προόδου , καθ´ ὃν ὁ Υἱὸς ἐξ αὐτοῦ , γέννησις προσαγορευόμενος , καὶ ἄλλος ὁ τρόπος , καθ´ ὃν τὸ Πνεῦμα ἐξ αὐτοῦ προέρχεσθαι λέγεται · καλεῖται δὲ καὶ οὗτος ἐκπόρευσις . Ἀμφότεροι δὲ κατ´ οὐσίαν , οὐχ ὅτι διαφοράν οὐσίας παρέχουσιν , ἄπαγε , ἀλλ´ ὅτι ἐκ τῆς οὐσίας τοῦ Πατρὸς καὶ ὁ Υἱὸς , ἀλλὰ γεννητῶς , καὶ τὸ Πνεῦμα , ἀλλ´ ἐκπορευτῶς , καὶ οὐκ ἔξωθεν ἐκ τοῦ μὴ ὄντος καθάπερ τὰ κτίσματα . Καὶ τὸν μὲν Υἱὸν γεννᾷ ὁ Πατὴρ λέγεται , τὸ δὲ Πνεῦμα προβάλλεσθαι ἢ προΐεσθαι ἢ οὐκ οἶδ´ ὅπως ἐρῶ προσφυέστερον . Ἑκάτερος δὲ τρόπος ἰδίου μὲν τετύχηκεν ὀνόματος , ὃ τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον ἔθετο · ἡμῖν δὲ ἄγνωστός τε καὶ ἀκατάληπτος · καὶ ὅτι ὁ μὲν ἕτερος , ὁ δὲ ἕτερος , ἐκ τῶν περὶ ἑκατέρου διαφόρως λεγομένων γινώσκομεν . Τίς δὲ καὶ ὁποῖος ἑκάτερος , καὶ τίς ἡ διαφορὰ , τῇ Τριάδι μόνῃ γινώσκεται · οὐδὲν γὰρ πλέον ἡμῖν περὶ τούτων ἐκ τῶν θείων λογίων ἐκπέφασται . Ἡ οὐχ οὔτως φής καὶ αὐτός ; ΛΑΤ . Φημί · σύμφρων γὰρ ἐπὶ τούτοις εἰμί σοι καὶ ὁμόδοξος . Ἥδη δὲ εἰσβάλλωμεν ἐπὶ τὸ ἀμφιβαλλόμενον καὶ ζητούμενον , καὶ περὶ ὃ μέσον ἡμῶν ἡ διαφορὰ , καὶ δι´ ὃ τάχα καὶ διιστάμεθα . Οὐκοῦν ζητείσθω , πότερον χρεὼν λέγειν τὸ Πνεῦμα ἐκ τοῦ Πατρὸς ἐκπορεύεσθαι μόνου , ἢ καὶ ἐκ τοῦ Υίοῦ . ΓΡ . Ὃ δηλαδὴ καὶ αὐτὸ τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον διὰ τῶν θεοπνεύστων Γραφῶν ἐξεκάλυψε καὶ οἱ ἅγιοι Πατέρες καὶ τῆς Ἐκκλησίας διδάσκαλοι διὰ τοῦ ἀγίου Πνεύματος μυηθέντες τὰ τῆς εὐαγγελικῆς καὶ ἀποστολικῆσπίστεως δόγματα , ἐν ταις ἑαυτῶν θεοπνεύστοις διδασκαλίαις παραδεδώκασι · καὶ οὐδὲν τῷ ὀρθῷ λόγῳ καὶ εὐσεβεῖ κατ´ οὐδὲν ἠναντίωται , οὔτε μὴν ἔχει τι παρεπόμενον ἄτοπον . ΛΑΤ . Ἀλλ´ ἕν γέ τι φράσον . ἵνα γνῶ καὶ αὐτός .
Lemmas: ὁ πνεῦμα ὁ ἐκπόρευσις , καί ἵημι ὁ πατήρ οὔτε ὁ υἱός · μόνος γάρ ὁ πνεῦμα ἐκπορεύω γε . Λατ . τις οὖν ; ἐπεί ἀγέννητος , ὅτι μή ἐκ τις , ὁ πατήρ καί οὗτος ἴδιος αὐτός , διά οὗτος οὐδέ ἐκ αὐτός τίς εἰμί ; ΓΡ . καί μήv καί ἀγέννητος ὁ πατήρ καί οὐ ἐκ τις · ἀλ ἐκ αὐτός προέρχομαι ὁ υἱός καί ὁ πνεῦμα . Λατ . τις δέ ; ἐπεί καί πρόοδος τίς εἰμί ἀπ´ αὖος ὁ , ἄρα μονότροπος οὗτος καί ἀδιάφορος ; ΓΡ . οὐ εἰμί · καί γάρ ὁ τρόπος ὁ πρόοδος διάφορος καί διάφορος πρόσωπον ἐκφαντικός . ἄλλος γάρ εἰμί ὁ τρόπος ὁ πρόοδος , καθ´ ὅς ὁ υἱός ἐκ αὐτός , γέννησις προσαγορεύω , καί ἄλλος ὁ τρόπος , καθ´ ὅς ὁ πνεῦμα ἐκ αὐτός προέρχομαι λέγω · καλέω δέ καί οὗτος ἐκπόρευσις . Ἀμφότερος δέ κατ´ οὐσία , οὐ ὅτι διαφορά οὐσία παρέχω , ἀπάγω , ἀλ ὅτι ἐκ ὁ οὐσία ὁ πατήρ καί ὁ υἱός , ἀλλά γεννητός , καί ὁ πνεῦμα , ἀλ εκπορευος , καί οὐ ἔξωθεν ἐκ ὁ μή εἰμί καθάπερ ὁ κτίσμα . καί ὁ μέν υἱός γεννάω ὁ πατήρ λέγω , ὁ δέ πνεῦμα προβάλλω ἢ προΐημι ἢ οὐ οἶδα ὅπως εἴρω προσφυής . ἑκάτερος δέ τρόπος ἴδιος μέν τυγχάνω ὄνομα , ὅς ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος τίθημι · ἐγώ δέ ἄγνωστος τε καί ἀκατάληπτος · καί ὅτι ὁ μέν ἕτερος , ὁ δέ ἕτερος , ἐκ ὁ περί ἑκάτερος διάφορος λέγω γιγνώσκω . Τῖς δέ καί ὁποῖος ἑκάτερος , καί τίς ὁ διαφορά , ὁ Τριάς μόνος γιγνώσκω · οὐδείς γάρ πλέω ἐγώ περί οὗτος ἐκ ὁ θεῖον λόγιος ἐκφαίνω . ὁ οὐ οὔτως φημί καί αὐτός ; Λατ . φημί · σύμφρων γάρ ἐπί οὗτος εἰμί σύ καί ὁμόδοξος . ἥδη δέ εἰσβάλλω ἐπί ὁ ἀμφιβάλλω καί ζητέω , καί περί ὅς μέσος ἐγώ ὁ διαφορά , καί δις ὅς τάχα καί διίστημι . οὐκοῦν ζητέω , πότερος χρεὼν λέγω ὁ πνεῦμα ἐκ ὁ πατήρ ἐκπορεύω μόνος , ἢ καί ἐκ ὁ υἱός . ΓΡ . ὅς δηλαδή καί αὐτός ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος διά ὁ θεόπνευστος Γραφής ἐκκαλύπτω καί ὁ ἅγιος πατήρ καί ὁ ἐκκλησία διδάσκαλος διά ὁ ἅγιος πνεῦμα μυέω ὁ ὁ εὐαγγελικός καί ἀποστολικῆσπίστεως δόγμα , ἐν ὅς ἑαυτοῦ θεόπνευστος διδασκαλία παραδίδωμι · καί οὐδείς ὁ ὀρθός λόγος καί εὐσεβής κατ´ οὐδείς ἐναντιόομαι , οὔτε μήv ἔχω τίς παρεπόμενον ἄτοπος . Λατ . Ἀλ εἷς γε τίς φράζω . ἵνα γιγνώσκω καί αὐτός .