cogPG.PG134 39
καὶ κατὰ τὸ Θεῖον ἐξῆκτο σύμπαντα πρόσταγμας Ψυχῆς δὲ ζώσης ἐξαγωγὴν ἡ Γραφὴ περιέχει ποιήσασθαι κελευσθῆναιτὴν γῆν , ἵνοῦτω τῆς τοῦ ἀνθρώπου ψυχῆς εμφήνῃ πρὸς αὐτὴν τὸ διάφορον . Ἡ μὲν Οὰῤ τῶν ἄλλων ζώων γῆθεν ἐξέφυ κατὰ τὸ κέλευσμα , καὶ γεηρὰ οὖσα , εἰκότως ἂν λογίζοιτο καὶ φθαρτή · ἐπεὶ καὶ ἀλλαχοῦ φησιν ἡ Γραφή - Ψυχὴ παντὸς κτήνους τὸ αἷμα αὐτοῦ , τὸ δ´ αἷμα πάντως φθειοόμενον . Βʹ . Τὴν δὲ τοῦ ἀνθρώπου ψυχὴν οὐχ ἡ γῆ ἀνῆκεν , ἀλλὰ τὸ Θεῖον αὐτὴν τῷ Ἀδὰμ ἐνῆκεν ἐμφύσημα Λιὸ καὶ νόημα τι θεῖον εἶναι πιστεύεται , καὶ ἀθάνατον . Ἡ δ´ ἕκτη τῶν ἡμερῶν , καὶ τὸν ἄνθρωπον ἔσχηκε , χειρὶ διαπεπλασμένον Θεοῦ . Προῦποστήσας γὰρ ὀ Ἀριστοτέχνης τὰ σύμπαντα , καὶ παραγαγὼν τὸν κόσμον ἐν τάξει τε καὶ ῥυθμῷ , διὸ καὶ Κόσμος ὡνόμασται , καὶ ὡς ἐν ὑποδοχῇ βασιλέως , ὥσπερ βασίλεια προετοιμάσας , αὐτὸν οὕτω παράγει τὸν ἄνθρωπον οἷά τινα βασιλέα τῶν ἐπὶ γῆς βασιλευόμενον ἄνωθεν , οὐ προστάγματι καὶ τοῦτον ὑποστησάμενος , ἀλλὰ χερσὶν αὐτὸν διαπλάσας , καὶ δημιουργίαν αὐτοῦ οὐχ ὁμοίαν τοῖς ἄλλοις πεποιηκὼς , παρηλλαγμένην δὲ καὶ ἀσύγκριτον . τἄλλα μὲν γὰρ πάντα παρήχθησαν ῥήματι · ὁ δὴ καὶ αὐτουργίας ἠξίωται . χοῦν γὰρ λαβὼν ἀπὸ τῆς γῆς ὁ Θεὸς , ἡ βίβλος φησὶ τῆς Γενέσεως , τὸν ἄνθρωπον ἔπλασε , καὶ ἐνεφύσησεν αὐτῷ ψυχὴν ζῶσαν δι´ ἤν καὶ κατ´ εἰκόνα Θεοῦ λέγεται γενέσθαι ὁ ἄνθρωπος . Τῶν γὰρ τῇ θείᾳ φύσει οὐσιωδῶς προσόντων , τινὰ ἐν τῇ τοῦ ἀνθρώπου ψυχῇ εἰκονίζονται , οὐ φύσει αὐτῇ ἐνόντα , ἀλλὰ χάριτι . Φύσει μὲν γὰρ τὸ Θεῖον ἀόρατον καὶ ἀθάνατον , ἀκατάληπτόν τε καὶ ἄφθαρτον . Ταῦτα δὲ καὶ τῇ ψυχῇ πρόσεισι κατὰ χάριν , οὐ κατὰ φύσιν . Οὔτε γὰρ ἡ φύσις αὐτῆς καὶ ἡ οὐσία καταληπτὴ , οὔτε μὴν ὁρατή . Καὶ ἄφθαρτος δὲ ἐστὶ καὶ ἀθάνατος , καὶ ἕτερα δὲ τῆς θείας φύσεως χαρακτηριστικὰ κατὰ χάριν ἐν τῇ ψυχῇ τεθεώρηνται . Ἀδὰμ δὲ τὸν πλασθέντα ὠνόμασε · σημαίνει δὲ τοῦτο πυῤῥὸν , κατὰ τὴν Ἔβραΐδα διάλεκτον , ὡς φησὶν Ἰώσηπος , ὅτι ἐκ πυῤῥᾶς γῆς διεπέπλαστο · τοιαύτη γὰρ ἡ παρθένος γῆ . Οὕτω δ´ ἐν ἑξ ἡμέραις τὸν κόσμον παραγαγὼν , ἐν τῇ ἐβδόμῃ κατέπαυσε . Διὸ καὶ τοῖς Ἑβραίοις ἡ ἑβδόμη τῶν ἡμερῶν ἄπρακτος εῖναι νενόμισται . Ὅθεν καὶ Σάββατον κέκληται · τὸ δὲ Σάββατον ἡ τῶν Ἑβραίων γλῶττα λέγει , ἀνάπαυσιν . Ἔθετο τὸν Ἀδὰμ ὁ Θεὸς ἐν τῷ παραδείσῳ , ὃν αὐτὸς κατεφύτευσεν , ἔνθα τὸ ξύλον ἦν τῆς ζωῆς , καὶ τὸ ξύλον τῆς γνώσεως , ἢ , κατὰ τὸν Ἰώσηπον , τῆς φρονήσεως . Καὶ ἐνετείλατο αὐτῷ , τῶν μὲν λοιπῶν μετέχειν , ἀπέχεσθαι δὲ τοῦ ξύλου τῆς γνώσεως , θάνατον δὲ προεῖπε τὸ τῆς παραβάσεως ἐπιτίμιον . Ἄρδεται δὲ , ποταμῷ ὁ παράδεισος ,, καὶ πρόεισιν ἐκεῖθεν ὁ ποταμὸς οὗτος εἰς τέσσαρα μεριζόμενος , καὶ Φεισῶν μὲν ὄνομα τῷ πρώτῳ , πληθὺν δὲ τοῦτο δηλοῖ · τοῖς ὀ´ Ἕλλησι Γάγγης οὗτος ὡνόμασται , τὴν Ἰνδικὴν διιὼν , καὶ ἐκδιδοὺς εἰς
Lemmas: καί κατά ὁ θεῖον ἐξίημι σύμπας πρόσταγμα Ψυχή δέ ζώννυμι ἐξαγωγή ὁ γραφή περιέχω ποιέω κελεύω γῆ , ἰνόω ὁ ὁ ἄνθρωπος Ψυχή ἐμφαίνω πρός αὐτός ὁ διάφορος . ὁ μέν ὄαρ ὁ ἄλλος ζῷον γῆθεν ἐκφύω κατά ὁ κέλευσμα , καί γεηρός εἰμί , εἰκότως εἄν λογίζομαι καί φθαρτός · ἐπεί καί ἀλλαχοῦ φημί ὁ γραφή - Ψυχή πᾶς κτῆνος ὁ αἷμα αὐτός , ὁ δδʹ αἷμα πάντως φθίω . βέ . ὁ δέ ὁ ἄνθρωπος ψυχή οὐ ὁ γῆ ἀνίημι , ἀλλά ὁ θεῖον αὐτός ὁ Ἀδάμ ἐνίημι ἐμφύσημα Λιός καί νόημα τίς θέω εἰμί πιστεύω , καί ἀθάνατος . ὁ δδʹ ἕκτος ὁ ἡμέρα , καί ὁ ἄνθρωπος ἔχω , χείρ διαπλάσσω Θεός . προυφιστημι γάρ ὁ ἀριστοτέχνης ὁ σύμπας , καί παράγω ὁ κόσμος ἐν τάξις τε καί ῥυθμός , διό καί Κόσμος ὀνομάζω , καί ὡς ἐν ὑποδοχή βασιλεύς , ὥσπερ βασίλεια προετοιμάζω , αὐτός οὗτος παράγω ὁ ἄνθρωπος οἷος τις βασιλεύς ὁ ἐπί γῆ βασιλεύω ἄνωθεν , οὖον πρόσταγμα καί οὗτος ὑφίστημι , ἀλλά χείρ αὐτός διαπλάσσω , καί δημιουργία αὐτός οὐ ὅμοιος ὁ ἄλλος ποιέω , παραλλάσσω δέ καί ἀσύγκριτος . ἄλλος μέν γάρ πᾶς παράγω ῥῆμα · ὁ δή καί αὐτουργία ἀξιόω . χόω γάρ λαμβάνω ἀπό ὁ γῆ ὁ θεός , ὁ βίβλος φημί ὁ Γένεσις , ὁ ἄνθρωπος πλάσσω , καί ἐμφυσάω αὐτός ψυχή ζώννυμι δις ἐάν καί κατ´ εἰκών Θεός λέγω γίγνομαι ὁ ἄνθρωπος . ὁ γάρ ὁ θεῖος φύσις οὐσιωδῶς πρόσειμι , τις ἐν ὁ ὁ ἄνθρωπος Ψυχή εἰκονίζω , οὖον φύσις αὐτός ἔνειμι , ἀλλά χάρις . Φύσις μέν γάρ ὁ θεῖον ἀόρατος καί ἀθάνατος , ἀκατάληπτος τε καί ἄφθαρτος . οὗτος δέ καί ὁ Ψυχή πρόσειμι κατά χάρις , οὖον κατά φύσις . οὔτε γάρ ὁ φύσις αὐτός καί ὁ οὐσία καταληπτός , οὔτε μήv ὁρατός . καί ἄφθαρτος δέ εἰμί καί ἀθάνατος , καί ἕτερος δέ ὁ θεῖος φύσις χαρακτηριστικός κατά χάρις ἐν ὁ Ψυχή θεωρέω . Ἀδάμ δέ ὁ πλάσσω ὀνομάζω · σημαίνω δέ οὗτος πυρρός , κατά ὁ Ἑβραΐς διάλεκτος , ὡς φημί Ἰώσηπος , ὅτι ἐκ πυρρός γῆ διαπλάσσω · τοιοῦτος γάρ ὁ παρθένος γῆ . οὕτως δδʹ ἐν ἕξ ἡμέρα ὁ κόσμος παράγω , ἐν ὁ ἐβδόμη καταπαύω . Διὸ καί ὁ Ἑβραῖος ὁ ἕβδομος ὁ ἡμέρα ἄπρακτος εἰμί νομίζω . ὅθεν καί σάββατον καλέω · ὁ δέ σάββατον ὁ ὁ Ἑβραῖος γλῶσσα λέγω , ἀνάπαυσις . τίθημι ὁ Ἀδάμ ὁ θεός ἐν ὁ παράδεισος , ὅς αὐτός καταφυτεύω , ἔνθα ὁ ξύλον εἰμί ὁ ζωή , καί ὁ ξύλον ὁ γνῶσις , ἢ , κατά ὁ Ἰώσηπος , ὁ φρόνησις . καί ἐντέλλω αὐτός , ὁ μέν λοιπός μετέχω , ἀπέχω δέ ὁ ξύλον ὁ γνῶσις , θάνατος δέ προεῖπον ὁ ὁ παράβασις ἐπιτίμιον . ἄρδω δέ , ποταμός ὁ παράδεισος ,, καί πρόειμι ἐκεῖθεν ὁ ποταμός οὗτος εἰς τέσσαρες μερίζω , καί φεισος μέν ὄνομα ὁ πρῶτος , πληθύς δέ οὗτος δηλόω · ὁ ὀ´ Ἕλλην Γάγγης οὗτος ὀνομάζω , ὁ Ἰνδικός δίειμι , καί ἐκδίδωμι εἰς