cogPG.PG134 370
Ἐν μὲν οὖν τούτοις εὐτύχουν , συμφορᾷ δ´ αὖ τεριέπεσον ἧς οὔτε πρόσθεν οὔθ´ ὕστερον δεινοτέοα αάδὲ μιᾷ . Προηγήσατο δὲ ταύτης καί τινα τέραια καὶ τὰ τῆς Σιβύλλης λόγια , ἥτις πρὸ τοσούτων ἐτῶν τὴν συμφορὰν αὐτοῖς ἐμαντεύσατο . Θαυμαστὸν δὲ καὶ τὸ τοῦ Μάραου προμάντευμα · χρησμολόγος γάο τις καὶ οὗτος γενόμενος ἐν τῷ Διομηδείῳ πεδίω πταίσειν αὐτοὺς ἅτε καὶ Τρῶας τὸ ἀρχαῖον ὄντας ἐφοίβασε . Τοῦτο δ´ ἐν Ἀπουλίᾳ τῇ Δαυνίων ἐστὶ , καὶ τὸ ὄνομα ἀπὸ τῆς τοῦ Διομήδους κατοικήσεως , ὴν ἐκεῖ ἀλητεύσας ἐποιήσατο , ἔσχηκεν . Ἐν γὰρ τῳ πεδίῳ ἐκείνῳ καὶ αἱ Κάνναι , ἔνθα τότε ἐδυστύχησαν , παρά τε τῷ Ἰονίῳ κόλπῳ , καὶ περὶ τὰς τοῦ Αὐφιδίου ἐκβολάς εἰσιν . Ἡ δὲ Σιβύλλα φυλάττεσθαι μὲν τὸ χωρίον παρῄνεσεν , οὐ μέντοι καὶ πλεῖόν τι νινήαεαθαι Ιφη οὐδ´ εἰ διὰ πάσης αὐτὸ ποιήσαιντο φυλακῆς . Τοιαῦτα μὲν οὖν ἧσαν τὰ χρησμοδοτήματα , τὰ δὲ τοῖς Ῥωμαίοις συμβάντα οὕτως ἐγένετο . ἦρχον μὲν Παῦλος Αἰμίλιος καὶ Τερέντιος Οὐάῤῥων , ἄνδρες οὐχ ὁμοιότροποι . Ὁ μὲν γὰρ εὐπατρίδης ἡνκαὶ παιδείᾳ κεκόσμητο καὶ τὸ ἀσφαλὲς προετίμα τοῦπροπετοῦς · Τερέντιος δὲ ἐν τῷ ὁμίλῳ ἐτέθραπτο καὶ ἐν βαναυσικῇ θρασύτητι ἤσκητο , καὶ τἄλλα τε ἐξεφρόνει , καὶ τὴν ἡγεμονίαν μόνος ἔχειν ἡγεῖτο διὰ τὴν τοῦ συνάρχοντος ἐπιείνειαν . Κλθον οὖν ἄμφω εἰς τὸ στρατόπεδον εὐκαιρότατα . Οὕτε γὰρ τροφὴ ἕτι ἦν τῷ Ἀννίβᾳ , καὶ τὰ τῶν Ἰβήρων κεκίνητο , τά τε τῶν συμμάχων αὐτοῦ ἠλλοπριοῦτο · καὶ εἴ γε καὶ τὸ βραχύτο τοῦ ἐπεσχήκεσαν , ἀπόνως ἐκράτησαν ἄν . Νῦν δέ γε τοῦ Τερεντίου τὸ ἀπερίοπτον καὶ τὸ τοῦ Παύλου ἐπιεικὲς ἥττησεν αὐτούς . Ὁ γὰρ Ἀνν βας ἐπεχείρησε μὲν καὶ παραχρῆμα πρὸς μάχην αὐτοὺς ὑπαγαγέσθαι , καὶ σὺν ὀλίγοις προσπελάσας αὐτῶν τῷ ἐρύματι , ἐπεὶ ἐκδρομὴ ἐγένετο , ἐκὼν ὑπεχώρησεν , ὅπως δεδιέναι νομισθεὶς , ἐπσπάσαιτο μᾶλλον αὐτοὺς εἰς παράταξιν . Τοῦ δὲ Παύλου τοῖς οἰκείοις στρατιώταις ἐπισχόντος τὴν δίωξιν , ὁ Ἀννίβας προσεποιήσατο φοβεῖσθαι · καὶ τῆς νυκτὸ ανασκευασάμενος ὡς ἀπιὼν , σκεύη τε συχνὰ κατέλιπεν ἐν τῷ χαρακώματι , καὶ τὰ λοιπὰ ἀμελέστερον κομίζεσθαι ἐνετείλατο , ἵνα τῶν Ῥωμαίων ἐφ´ ἀρπαγὴν αὐτῶν τραπομένων ἐπίθηται σφίσι . Καὶ εἰς Ξργον ἀν τὸ βούλευμα ἤγαγεν , εἰ μὴ ὁ Παῦλος καὶ ἄκοντας κατεσχίκει τοὺς στρατιώτας καὶ τὸν Τερέντιον . Ὁ οὐν Ἀννίβας , καὶ τούτου διαμαρτὼν , νυκτὸς πρὸς τὰς Κάννας ἀφίκετο . Καὶ γνοὺς τὸ χωρίον καὶ πρὸς ἐνέδρας , καὶ πρὸς παράταξιν ἐπιτήδειον , ἐστρατοπεδεύσατο καὶ προήροσε πάντα τὸν τόπον ὑπόψαμμον ὄντα , ἵνα κονιορτὸς ἐν τῆ μάχῃ ἀρθῇ . Τὸν γὰρ ἄνεμον δς ἐν θέρει ἐκεῖσε περὶ τὴν μεσημβρίαν εἰώθει γίνεσθαι , κατὰ νώτου ἔχειν ἐμηχανήσατο . Οἱ δὲ ὕπατοι ἕωθεν κενὸν ἀνδρῶν ἀδόντες αὐτοῦ τὸ χαράκωμα , πρῶτον μὲν ἐπέσχον ἐνεδρεύεσθαι δόξαντες · εἶτα μεθ´ ἡμέρας πρὸς τὰς Κἀννας ἀφίκοντο , καὶ παρὰ τῷ ποταμῷ ἐκάτερος δίᾳ ηὐλίσατο . Οὐκ ὄντες γὰρ ὀμοήθεις τὴν πρὸς ἀλλήλους συνουσίαν ἐξέκλινον . Καὶ ὁ μὲν Γαῦλως ἡσύχασεν , ὁ δέ γε Γερέντιος ἤθελε συμβαλεῖν · ἀμβλυτέρους δὲ τοὺς στρατιώτας ὁρῶν , ἀνεκόπτετο . Ὁ
Lemmas: ἐν μέν οὖν οὗτος εὐτυχέω , συμφορά δδʹ αὖος τεριπιπτω ὅς οὔτε πρόσθεν οὔθ´ ὕστερος δεινός ΑΑΔΕ εἷς . προηγέομαι δέ οὗτος καί τις τέρας καί ὁ ὁ Σίβυλλα λόγιος , ὅστις πρό τοσοῦτος ἔτος ὁ συμφορά αὐτός μαντεύομαι . Θαυμαστός δέ καί ὁ ὁ μάραον προμάντευμα · χρησμολόγος γάος τις καί οὗτος γίγνομαι ἐν ὁ Διομήδειος πεδίον πταίω αὐτός ἅτε καί Τρώς ὁ ἀρχαῖος εἰμί φοιβάζω . οὗτος δδʹ ἐν Ἀπουλία ὁ Δαύνιος εἰμί , καί ὁ ὄνομα ἀπό ὁ ὁ Διομήδης κατοίκησις , ἐάν ἐκεῖ ἀλητεύω ποιέω , ἔχω . ἐν γάρ ὁ πεδίον ἐκεῖνος καί ὁ Κάνναι , ἔνθα τότε δυστυχέω , παρά τε ὁ Ἰόνιος κόλπος , καί περί ὁ ὁ Αὐφίδιος ἐκβολή εἰμί . ὁ δέ Σίβυλλα φυλάσσω μέν ὁ χωρίον παραινέω , οὖον μέντοι καί πλέω τίς νινήαεαθαι Ίφη οὐδός εἰμί διά πᾶς αὐτός ποιέω φυλακή . τοιοῦτος μέν οὖν ἧσαν ὁ χρησμοδότημα , ὁ δέ ὁ Ῥωμαῖος συμβαίνω οὕτως γίγνομαι . ἄρχω μέν Παῦλος Αἰμίλιος καί Τερέντιος Οὐάρρων , ἀνήρ οὐ ὁμοιότροπος . ὁ μέν γάρ εὐπατρίδης ἡνκαὶ παιδεία κοσμέω καί ὁ ἀσφαλής προτιμάω τουπροπετης · Τερέντιος δέ ἐν ὁ ὅμιλος τρέφω καί ἐν βαναυσικός θρασύτης ἀσκέω , καί ἄλλος τε ἐκφρονέω , καί ὁ ἡγεμονία μόνος ἔχω ἡγέομαι διά ὁ ὁ συνάρχω ἐπιφέρω . Κλθον οὖν ἄμφω εἰς ὁ στρατόπεδον εὔκαιρος . ἵημι γάρ τροφή ἔτι εἰμί ὁ Ἀννίβας , καί ὁ ὁ Ἴβηρ κινέω , ὁ τε ὁ σύμμαχος αὐτός ἠλλοπριοῦτο · καί εἰμί γε καί ὁ βραχύς ὁ ἐπέχω , ἄπονος κρατέω ἄν . νῦν δέ γε ὁ Τερέντιος ὁ ἀπερίοπτος καί ὁ ὁ Παῦλος ἐπιεικής ἡττάω αὐτός . ὁ γάρ Ανν βαίνω ἐπιχειρέω μέν καί παραχρῆμα πρός μάχη αὐτός ὑπάγω , καί σύν ὀλίγος προσπελάζω αὐτός ὁ ἔρυμα , ἐπεί ἐκδρομή γίγνομαι , ἔκω ὑποχωρέω , ὅπως δείδω νομίζω , ἐπισπάω μᾶλλον αὐτός εἰς παράταξις . ὁ δέ Παῦλος ὁ οἰκέω στρατιώτης ἐπέχω ὁ δίωξις , ὁ Ἀννίβας προσποιέω φοβέω · καί ὁ Νύκτα ἀνασκευάζω ὡς ἀπέρχομαι , σκεῦος τε συχνός καταλείπω ἐν ὁ χαράκωμα , καί ὁ λοιπάς ἀμελής κομίζω ἐντέλλω , ἵνα ὁ Ῥωμαῖος ἐφίημι ἁρπάγη αὐτός τρέπω ἐπιτίθημι ὅς . καί εἰς Ξργον εἰς ὁ βούλευμα ἄγω , εἰμί μή ὁ Παῦλος καί ἄκων κατέχω ὁ στρατιώτης καί ὁ Τερέντιος . ὁ ὀν Ἀννίβας , καί οὗτος διαμαρτάνω , νύξ πρός ὁ Κάνναι ἀφικνέομαι . καί γιγνώσκω ὁ χωρίον καί πρός ἐνέδρα , καί πρός παράταξις ἐπιτήδειος , στρατοπεδεύω καί προαροω πᾶς ὁ τόπος ὑπόψαμμος εἰμί , ἵνα κονιορτός ἐν τῆ μάχομαι ἀραρίσκω . ὁ γάρ ἄνεμος ΔΣ ἐν θέρος ἐκεῖσε περί ὁ μεσημβρία εἴωθα γίγνομαι , κατά νῶτον ἔχω μηχανάομαι . ὁ δέ ὕπατος ἕωθεν κενός ἀνήρ ἀείδω αὐτός ὁ χαράκωμα , πρῶτος μέν ἐπέχω ἐνεδρεύω δόξα · εἶτα μεθ´ ἡμέρα πρός ὁ Κάννα ἀφικνέομαι , καί παρά ὁ ποταμός ἐκάς δῖος αὐλίζομαι . οὐ εἰμί γάρ ὄμνυμι ὁ πρός ἀλλήλων συνουσία ἐκκλίνω . καί ὁ μέν Γαῦλος ἡσυχάζω , ὁ δέ γε Γερέντιος ἐθέλω συμβάλλω · ἀμβλύς δέ ὁ στρατιώτης ὁράω , ἀνακόπτω . ὁ