cogPG.PG126 137
ἱᾳηι . ὄθῼ ΟΑΡΩΓ νΙί . πατρόθεν τὸ γένος καὶ δικαιότατον · καὶ τῷ μακαρίῳ σου πάππῳ , μᾶλλον τῆς ἀρχῆς , τὸ ἐν ταῖς κρίσεσιν ἰθυτενὲς καὶ ἀπροσκλινές · τῷ τε θειοτάτῳ σου πατρὶ ποῖον ἀρετῆς εἶδος τὴν ψυχὴν οὐ μεμόρφωκεν ; ἢ τίνι παρῆκεν ἄλλῳ τὰ πρῶτα φέρεσθαι , ταῖς τε φιλομαθείαις καὶ ταῖς περὶ τὸ Θεῖον φροντίσιν ; Ὁ γε καὶ ἡ βασιλεία οὐδὲν ἦν ἕτερον ἢ βίβλοι , καὶ λογίων ἀνδρῶν ὁμιλίαι , καὶ τὸ εἰπεῖν τι καὶ ἀκοῦσαι παλαιὸν σπούδασωα · ΚΕΦΑΛ . Ζʹ . Εὐγένεια καὶ εἰσέβεια τῆς μητρός Κωνσταντίνου , Τὰ δὲ τῆς μητρὸσλλὰ τίς ἄν μοι δώσει τὴν Ἡροδότου γλυκύτητα , καὶ τὴν Ἀριστείδου πυκνότητα , ἵνα μηδὲν ἀξιόλεκτον παραλείψαιμι ; ) · ἡ τοίνυν σοι μήτηρ βασιλικὴ μὲν αὐτὴ καὶ πανολβίου τοῦ σπέρματος , οὐ πατέρας μόνον λαμπροὺς καὶ πάππους καὶ ἐπιπάππους ἀριθμεῖν ἔχουσα , ἀλλὰ μυρίους ἐπὶ μυρίοις προγόνους βασιλεῖς εὐτυχήσασα , καὶ βασιλικωτέραν δὲ τὴν ψυχὴν ἑκ τῶν οἰκείων πράξεων ἐπιδείξασα · ἡν τὸ σεμνύνειν ἀπὸ τῆς βασιλείας , ἐκ τοῦ ἐλύτρου σεμνύνειν τὸν μαργαρίτην ἐστίν . Τί γὰρ αὐτῇ τὸ τῆς βασιλείας παράδοξον ; ἥτις πάνταλογισαμένη σκύβαλα , κατὰ τὸν Ἀπόστολον , Χριστὸν μόνον κερδῆσαι εἶλετο , ὑφ´ οὗ καὶ θανάτου τῆς σαρκὸς ἀνεῤῥύσθη , τὴν ἐν αὐτῷ κρυπτομένην ζωὴν ἀγαπήσασα · καὶ οὕτως ἀθρόον τὸ βασιλικὸν μὲν ὕψος ἐνόμισε βάραθρον , τῆς δὲ κατὰ Χριστὸν ταπεινότητος ὕψος τῷ ὄντι οὐράνιον , ὥστε μᾶλλον μὲν τῆς μεταβολῆς τὸ ἀθρόον θαυμάζεσθαι , μάλλον δὲ τοῦ ἀθρόου τὴν ἐπὶ τὸ ἄκρον μετάστασιν . Τὸ γὰρ ἐπὶ τὸν μονήρη βίον μετενεχθῆναι , πολλαῖς καὶ δὴ προσεγένετο · ἀλλὰ γυναικωδέστερον , ἀλλὰ μαλακώτερον · τὸ δ´ οὕτω θερμῶς πτωχεῦσαι τῷ πνεύματι , μόνης τῆς μακαρίας Μαρίας καὶ σπούδασμα καὶ μελέτημα . Ἕτι τοίνυν αὶ μὲν ἄλλαι τάχα μυρίαις ἀνάγκαις ἐκβιασθεῖσαι , τὴν μοναχικὴν πολιτείαν ἐσχηματίσαντο , καί τινι κέντρῳ πρὸς τὸν ζυγὸν ὑπήχθησαν ἄκουσαι · τὸ δὲ ἀνούσιον οὐδὲ πιστὸν , οὐδὲ μόνιμον · τῆς δὲ καὶ τοῦτο μετὰ τῶν ἄλλων θαύματος πρόξενον , ὅτι μηδενὶ διωκομένη δεινῷ , μηδένα τὸν ἐκβιαζόμενον ἔχουσα , ὅτι μὴ μόνον τὸν Χριστοῦ ἔρωτα , εἰς ὀσμὴν μύρων αὐτοῦ ἔδραμε , καὶ ἐν τῇ σκιᾷ αὐτοῦ ἐπεθύμησε καὶ ἐκάθισε . Καίτοι εἰ καὶ τὰς πένητι βίω συσπαργανωθείσας θαυμάζομεν , ὅταν ἕλωνται ταύτην τὴν ἀγωγὴν τοῦ βίου τὴν σκληρὰν καὶ ταλαίπωρον , πόσον τὸ θαῦμα τῇ δεσποίνῃ ὀφείλομεν , ἢ τρυφερῶς μὲν γεννωμένη , τρυφερωτέρας δὲ τῆς διαγωγῆς καὶ τῆς ἄλλης ἀγωγῆς εὐμοιρήσασα , βίον ἀνθείλετο κατάπικρον καὶ κατάπονον ! τὰ τρύχινα μέν τοῖς μαλακοῖς ἀντιτάξασα · τὸ δὲ μέλαν καὶ πενθικὸν , τοῖς ὑπερλάμπροις στολίσμασι · ταῖς ἁβραῖς
Lemmas: ἰάομαι . ὀθέω ΑΩ νΙί . πατρόθεν ὁ γένος καί Δίκαιος · καί ὁ μακάριος σύ πάππος , μᾶλλον ὁ ἀρχή , ὁ ἐν ὁ κρίσις ἰθυτενής καί ἀπροσκλινής · ὁ τε θεῖος σύ πατήρ ποῖος ἀρετή εἶδος ὁ ψυχή οὖον μορφόω ; ἢ τίς παρίημι ἄλλος ὁ πρῶτος φέρω , ὁ τε φιλομάθεια καί ὁ περί ὁ θεῖον φροντίς ; ὁ γε καί ὁ βασίλειος οὐδείς εἰμί ἕτερος ἢ Βίβλος , καί λόγιος ἀνήρ ὁμιλία , καί ὁ εἶπον τίς καί ἀκούω παλαιός σπουδάζω · ΚΕ . γῆ . Εὐγένεια καί εἰσβαίνω ὁ μήτηρ Κωνσταντῖνος , ὁ δέ ὁ μητρὸσλλὰ τίς ἄν ἐγώ δίδωμι ὁ Ἡρόδοτος γλυκύτης , καί ὁ Ἀριστείδης πυκνότης , ἵνα μηδείς ἀξιόλεκτος παραλείπω ; ) · ὁ τοίνυν σύ μήτηρ βασιλικός μέν αὐτός καί πανόλβιος ὁ σπέρμα , οὖον πατήρ μόνος λαμπρός καί πάππος καί ἐπίπαππος ἀριθμέω ἔχω , ἀλλά μυρίος ἐπί μυρίος πρόγονος βασιλεύς εὐτυχέω , καί βασιλικός δέ ὁ ψυχή ἐκ ὁ οἰκέω πρᾶξις ἐπιδείκνυμι · ἐάν ὁ σεμνύνω ἀπό ὁ βασίλεια , ἐκ ὁ ἔλυτρον σεμνύνω ὁ μαργαρίτης εἰμί . τις γάρ αὐτός ὁ ὁ βασίλεια παράδοξος ; ὅστις πάνταλογισαμένη σκύβαλον , κατά ὁ ἀπόστολος , Χριστός μόνος κερδαίνω αἱρέω , ὑφ´ ὅς καί θάνατος ὁ σάρξ ἀναλύω , ὁ ἐν αὐτός κρύπτω ζωή ἀγαπάω · καί οὕτως ἀθρόος ὁ βασιλικός μέν ὕψος νομίζω βάραθρον , ὁ δέ κατά Χριστός ταπεινότης ὕψος ὁ εἰμί οὐράνιος , ὥστε μᾶλλον μέν ὁ μεταβολεύς ὁ ἀθρόος θαυμάζω , μάλλον δέ ὁ ἀθρόος ὁ ἐπί ὁ ἄκρος μετάστασις . ὁ γάρ ἐπί ὁ μονήρης βίος μεταφέρω , πολύς καί δή προσγίγνομαι · ἀλλά γυναικώδης , ἀλλά μαλακός · ὁ δδʹ οὗτος θερμός πτωχεύω ὁ πνεῦμα , μόνος ὁ μακάριος Μαρία καί σπούδασμα καί μελέτημα . ἔτι τοίνυν ὅς μέν ἄλλος τάχα μυρίος ἀνάγκη ἐκβιάζω , ὁ μοναχικός πολιτεία σχηματίζω , καί τις κέντρον πρός ὁ ζυγόν ὑπάγω ἀκούω · ὁ δέ ἀνούσιος οὐδέ πιστόν , οὐδέ μόνιμος · ὁ δέ καί οὗτος μετά ὁ ἄλλος θαῦμα Πρόξενος , ὅτι μηδείς διώκω δεινός , μηδείς ὁ ἐκβιάζω ἔχω , ὅτι μή μόνος ὁ Χριστός Ἔρως , εἰς ὀσμή Μύρων αὐτός τρέχω , καί ἐν ὁ σκιά αὐτός ἐπιθυμέω καί καθίζω . καίτοι εἰμί καί ὁ πένης βίος συσπαργανόω θαυμάζω , ὅταν αἱρέω οὗτος ὁ ἀγωγή ὁ βίος ὁ σκληρός καί ταλαίπωρος , πόσος ὁ θαῦμα ὁ δέσποινα ὀφείλω , ἢ τρυφερός μέν γεννάω , τρυφερός δέ ὁ διαγωγεύς καί ὁ ἄλλος ἀγωγή εὐμοιρέω , βίος ἀνθαιρέομαι κατάπικρος καί κατάπονος ! ὁ τρύχινος μέν ὁ μαλακός ἀντιτάσσω · ὁ δέ μέλας καί πενθικός , ὁ ὑπέρλαμπρος στόλισμα · ὁ ἁβρός