cogPG.PG126 444
Τίὡφελεῖ γλυπτὸν , ὁτι ἔγλυψαν αὐτῷ ἔπλασαν αὐτῷ χώνευμα φαντασίαν ψευδῆ , ὅτι πέποιθεν ὁ πλάσας ἐπὶ τὸ πλάσμα αὐτοῦ , τοῦ ποιῆσαι εἴδωλα κωφά . Οἱ Βαβυλώνιοι , τοῦ Κύρου επιστρατεύσαντος αὐτοῖς , ἐπὶ τὰ εἴδωλα καὶ τὰς γοητείας ἐτράπησαν . Διὸ διαγελᾷ ὁ προφήτης τὴν ἀνοησίαν αὐτῶν , οἱ τοῦ μὲν ἀληθινοῦ Θεοῦ τὸν ναὸν ἐνέπρησαν · ἐθάῤῥουν δὲ τοῖς εἰδώλοις , τοῖς μὴ δυναμένοις αὐτοὺς ἐκ τῶν ἐχθρῶν ῥύσασθαι , τοῖς δὲ εἰδώλοις ὅσα ἐκ μεταλλικῆς ὕλης κατεσκεύαστο , τὰ μέν ἦσαν γλυπτὰ , τὰ δὲ , πλαστὰ καὶ ἐλατά · χωνεύματα μέντοι πάντα · εἰ καί τινα ἰδιοτροπίαν εἰχον τὰ γλυπτά . Ταῦτα μὲν γὰρ αὐτοπλήρη ἦσαν καὶ ναστὰ , μὴ ἔχοντα ὅλως ἔσωθεν κενώματα · τὰ δὲ πλαστὰ , συμβλητὰ , καὶ ἀλλοτρίας ὕλης ἔσωθεν γέμοντα , πίσσης , ἢ κηροῦ , ἢ πηλοῦ . Ἐγίνετο δὲ καὶ λίθινα γλυπτὰ , καὶ ξύλινα γλυπτά τε καὶ σιλιλ ὅλητά . Ἔστι δ´ ἃ καὶ ζωγράφων χεῖρες διὰ χρωμάτων ἐπεμόρφουν . Μνημονεύσας οὖν ἰδικώτερον τῶν γλυπτῶν καὶ πλαστῶν , εἶτα ἐπήγαγε καθολικώτερον · Τοῦ ποιῆσαι τὰ εἴδωλακωφά . Διὰ γὰρ τῆς τοῦ ποιῆσαι λέξεως , πάντα συμπεριέλαβε τὰ ὀπωσδήποτε καὶ ἐξ οἱασδηποτοῦν ὕλης γινόμενα . Τάχα δὲ καὶ τὸ , ἔπλασε , καὶ τὸ , πλάσμα , τοῦτο σημαίνει · σπερ ὅταν λέγωμεν · Ἐποίησεν ὁ Θεὸς τὴν γῆν · αὶ πάλιν . Τὴν ξηρὰν αἱ χεῖρες αὐτοῦ ἔπλασαν . Ὁ δὲ νοῦς τοιοῦτοσΠέποιθεν ὁ πλάσας ἐπὶ τὸ τθά σμα , καὶ διὰ τοῦτο ποιοῦσι τὰ εἴδωλα · ὅσῳ πλείω ποιήσουσι , τοσούτῳ πλείονος ὡφελείας ἐπιτυχεῖν . οἰόμενοι . Εἰπὼν δὲ , φαντασίαν , προσέθηκε τὸ , ψευδῆ , διότι ἔστι καὶ φαντασία ἀληθής · ἤτοι ὅταν τις τὰ φανέντα αὐτῷ ἀναποληθῇ αὖθις καθ´ αυτὸν τοιαῦτα , οἷα καὶ ἐφάνησαν . Ἡ καὶ φαντασίαν οἶδεν ἡ Γραφὴ τὴν λαμπρότητα . Ἐπεὶ οὖν πολλαὶ λαμπρότητές εἰσιν ὑφεστῶσαι , ἅτεῶκαὶ πραγμάτων οὖσαι τοιούτων · ἡ δὲ τῶν εἰδώλων λαμπρότης ἀνυπόστατός ἐστιν ἀνυποστάτων , διὰ τοῦτο φαντασίαν εἴρηκε ψευδῆ . θὐαὶ ὁ λέγων τῷ ζύλῳ · Ἑκνηψον , ἐγέρθητι · καὶ τῳ λίθῳ · Ὑψώθητι , καὶ αὐτό ἐστι φαντασία . Θρηνεῖ τοὺς ἐν ταῖς περιεχούσαις συμφοραῖς μὴ ἐπὶ τὸν σῶσαι δυνάμενον καταφεύγοντας , ἀλλ´ ἐπὶ τὰ ξύλινα καὶ λίθινα εἴδωλα τρέχοντας , καὶ δεομένους , ἵνα ὥσπερ ὑπνώττοντες , διεγερθῶσι καὶ ὑψωθῶσι κατὰ τῶν ἐχθρῶν , τὴν οἰκείαν ἵύναμιν ὑψηλὴν καὶ ἀήττητον δεικνύντα . Ὅρα δὲ . ῶς οὐκ εἶπε , ξύλινον εἴδωλον , ἢ λίθινον , ἀλλὰ , ξύλον , ἢ λίθον , πρὸς ἐντροπὴν πλείω . Βἰ γὰρ καὶ εἶδος ἔχει , φησὶν , ἀνθρώπου , ἀλλ´ ὅμως ξύλον μένει καὶ λίθος · τὸ δὲ εἶδος , ὃ περιφέρει , φαντασία ἐστὶ ψευδὴς πάντως , ὥσπερ προεῖπεν · οὐκ ἕδει γὰρ Κιττολογεῖν . Τοῦτο δέό ἐστιν ἔλασμα χρυσίου ἢ ἀργυρίρυ Ἀδιανόητον φαίνεται τὸ ῥητόν . Λίθον γὰρ εἰπών καὶ ὅύλον , ἐπήγαγει Υοῦτο δέ ἐστιν ἔλασμα χρυσίου ΡΤΝΟλ . Ι . ὧΧΧΥΙ .
Lemmas: τιονινημι γλυπτός , ὅτι γλύφω αὐτός πλάσσω αὐτός χώνευμα φαντασία ψευδής , ὅτι πείθω ὁ πλάσσω ἐπί ὁ πλάσμα αὐτός , ὁ ποιέω εἴδωλον κωφός . ὁ Βαβυλώνιος , ὁ Κῦρος ἐπιστρατεύω αὐτός , ἐπί ὁ εἴδωλον καί ὁ γοητεία τρέπω . Διὸ διαγελάω ὁ προφήτης ὁ ἀνοησία αὐτός , ὁ ὁ μέν ἀληθινός Θεός ὁ ναός ἐμπίμπρημι · θαρσέω δέ ὁ εἴδωλον , ὁ μή δύναμαι αὐτός ἐκ ὁ ἐχθρός ῥύομαι , ὁ δέ εἴδωλον ὅσος ἐκ μεταλλικός ὕλη κατασκευάζω , ὁ μέν εἰμί γλυπτός , ὁ δέ , πλαστός καί ἐλατός · χώνευμα μέντοι πᾶς · εἰμί καί τις ἰδιοτροπία εἰχω ὁ γλυπτός . οὗτος μέν γάρ αὐτοπλήρης εἰμί καί ναστός , μή ἔχω ὅλως ἔσωθεν κένωμα · ὁ δέ πλαστός , συμβλητός , καί ἀλλότριος ὕλη ἔσωθεν γέμω , πίσσα , ἢ κῆρ , ἢ πηλός . γίγνομαι δέ καί λίθινος γλυπτός , καί ξύλινος γλυπτός τε καί σιλιλ ὅλος . εἰμί δδʹ ὁ καί ζωγράφος χείρ διά χρῶμα ἐπιμορφόω . μνημονεύω οὖν ἰδικός ὁ γλύπτης καί πλαστός , εἶτα ἐπάγω καθολικός · ὁ ποιέω ὁ εἴδωλακωφά . Ζεύς γάρ ὁ ὁ ποιέω λέξις , πᾶς συμπεριλαμβάνω ὁ οπωσδήποτε καί ἐκ οί̔ας ὕλη γίγνομαι . Τάχα δέ καί ὁ , πλάσσω , καί ὁ , πλάσμα , οὗτος σημαίνω · σπερ ὅταν λέγω · ποιέω ὁ θεός ὁ γῆ · ὅς πάλιν . ὁ ξηρός ὁ χείρ αὐτός πλάσσω . ὁ δέ νόος τοιοῦτοσΠέποιθεν ὁ πλάσσω ἐπί ὁ τίθημι σμάω , καί διά οὗτος ποιέω ὁ εἴδωλον · ὅσος πλείων ποιέω , τοσοῦτος πλείων ὡφελεία ἐπιτυγχάνω . οἴομαι . εἶπον δέ , φαντασία , προστίθημι ὁ , ψευδής , διότι εἰμί καί φαντασία ἀληθής · ἤτοι ὅταν τις ὁ φαίνω αὐτός ἀναπολάω αὖθις καθ´ αὐτός τοιοῦτος , οἷος καί φαίνω . ὁ καί φαντασία οἶδα ὁ γραφή ὁ λαμπρότης . ἐπεί οὖν πολύς λαμπρότης εἰμί ὑφίστημι , ἅτεῶκαὶ πρᾶγμα εἰμί τοιοῦτος · ὁ δέ ὁ εἴδωλον λαμπρότης ἀνυπόστατος εἰμί ἀνυπόστατος , διά οὗτος φαντασία εἴρω ψευδής . θύα ὁ λέγω ὁ ζύλῳ · ἐκνήφω , ἐγείρω · καί ὁ λίθος · ὑψόω , καί αὐτός εἰμί φαντασία . θρηνέω ὁ ἐν ὁ περιέχω συμφορά μή ἐπί ὁ σῴζω δύναμαι καταφεύγω , ἀλ ἐπί ὁ ξύλινος καί λίθινος εἴδωλον τρέχω , καί δήω , ἵνα ὥσπερ ὑπνώσσω , διεγείρω καί ὑψόω κατά ὁ ἐχθρός , ὁ οἰκεῖος ἵύναμιν ὑψηλός καί ἀήσσητος δείκνυμι . Ὅρας δέ . ῶς οὐ εἶπον , ξύλινος εἴδωλον , ἢ λίθινος , ἀλλά , ξύλον , ἢ λίθος , πρός ἐντροπή πλείων . βία γάρ καί εἶδος ἔχω , φημί , ἄνθρωπος , ἀλ ὅμως ξύλον μένω καί λίθος · ὁ δέ εἶδος , ὅς περιφέρω , φαντασία εἰμί ψευδής πάντως , ὥσπερ προεῖπον · οὐ ἕδος γάρ κιττολογεω . οὗτος δήω εἰμί ἔλασμα χρυσίον ἢ ἀργύριος ἀδιανόητος φαίνω ὁ ῥητός . λίθος γάρ εἶπον καί ὅλος , ἐπάγω Υοῦτο δέ εἰμί ἔλασμα χρυσίον ΡΤΝΟλ . Ι . ὧΧΧΥΙ .