cogPG.PG126 486
Ἰωνᾶ , καὶ ὡλιγοψύχει , καὶ ἀπελέγετο τὴν ψυχὴν αὐτοῦ , καὶ εἰπε · Καόν μοι τὸ ἀποθανεῖν με , ἢ ζᾶν με . Σκώληκα μὲν ἑωθινὴν ὀνομάζει τὴν κάμπην , διὰ τὸ ἐκ δρόσου τῆς ὑπὸ τὴν ἕω πιπτούσης τὰς τῆς γενέσεως ἔχειν ἀρχάς . Προστάττεται δὲ καὶ αὕτη , ὥσπερ εἴρηται , τοῦ βουλήματος τοῦ θείου προστάγματος ὀνομαζομένου , ὥστε τὴν ῥίζαν τῆς κολοκύνθης φαγεῖν . Καὶ δὴ γέγονε τοῦτο , καὶ ἐξηράνθη τὸ λάχανον . Προστάττει δὲ Θεὸς , καὶ γίνεται πνεῦμα καύσεωσὐ γὰρ ὁ ἥλιος μόνον ἠν φλογώδης , ἀλλὰ καὶ πνεῦμα καύσεως ἐπεγένετο , πλεονάζον τὴν φλόγωσιν ) , καὶ πατάσσεται μὲν ἡ Ἱωνᾶ κεφαλὴ ὑπό τε τοῦ ἡλίου , καὶ τοῦ καυσώδους ἐκείνου πνεύματος · ὁ δὲ δυσθυμῶν , ἀπολέγεται τὴν ζωήν . Πανσόφως δὲ ταῦτα οἰκονομεῖται , ἵνα μάθωμκεν τὴν ἀνθρωπίνην ἀσθένειαν , καὶ μὴ περιεργαζώμεθα τοὺς λόγους τῶν ὑπὸ Θεοῦ γενομένων [ γιν . ] ἑκάστοτε . Καὶ εἴπε Κύριος πρὸς Ἰωνᾶν · Εἰ σφόδρα ελύπησαι σὺ ἐπὶ τῇ κολοκύνθῃ ; Καὶ εἴπε · Σφόρρα λελύπημαι ἐγὼ ἔως θανάτου . Καὶ εἶπε Κύριος · Σὺ ἐφείσω ὑπὲρ τῆς κολοκύνθης , ὑπὲρ ἧς οὐκ ἐκακοπάθησας , οὐδὲ ἐξέθρεψας αὐτὴν , ἢ ἐγεννήθη ὑπὸ νύκτα , καὶ ὑπὸ νύκτα ἀπώλετο · έγὼ δὲ οὐ φείσομαι ὑπὲρ τῆς Νινευῒ πόλεως τῆς μεγάλης , ἐν ᾗ κατοικοῦσι πλείους ἢ δώδεκα ἱιτριάδες ἀνθρώπων , οἵτινες οὐκ ἔγνωσαν δεξιὰν αὐτῶν , ἢ ἀριστερὰν αὐτῶν , καὶ κτήνη πολλά ; Λυπηθέντα τὸν προφήτην ἐρωτᾷ ὁ τῶν ἁμαρτωλῶν κηδόμενος καὶ τῶν δικαίων προμηθούμενος Κύριος ε σφόδρα λελύπηται , οὐχ ὡς ἀγνοῶν , ἀλλ´ ὡς μέλλων δτδάξαι αὐτὸν , ὅτι οὐ δεῖ λυπεῖσθαι . Ὁμολογήσαντος γὰρ οὕτω λυπεῖσθαι , ὡς καὶ θανάτου ἐπιθυμεῖν , Σοί , φησὶν ὁ Θεὸς , χρῶμαι κριτῇ . Σκόπησον τοίνυν , εἰ δίκαιον , σὲ μὲν ὑπὲρ τῆς κολοκύνθης ἀλγεῖν , ἧς οὐ γέγονας γεωργός · οὔτε γὰρ ἐφύτευσαε , οὔτε ἤρδευσατ , ἀλλ´ ὑπὸ τὸν ὄρθρον γενομένη . τάλιν τῇ ὑστεραία ὑπὸ τὸν ὄρθρον , σκώληκος γέγονε παρανάλωμα · ἐμὲ δὲ ἐβούλου ἀφειδῶς τηλικαύτῃ χρήσασθαι τῇ πόλει , ὑπ´ ἐμοῦ τὸ εἶναι λαβούσῃ ; Θαύμασον τοίνυν τὴν φιλανθρωπίαν μου , ὡς τὸ εὔλογον ἔχουσαν , καὶ μὴ ἀθύμει , ὡς τῆς προφητείας διαπιπτούσης . Τὸ δὲ , Οὐκ ἔγνωσαν δεξιὰν αὐτῶν , ἢ ἀριστερὸν , τινὲς μὲν ἐπὶ τῆς ἁπλότοτος τῶν ΝινειΣ τῶν ἀνδρῶν εἰρῆσθαι ἐνόμισαν , δοκεῖ δὲ μᾶλλον περὶ τῶν ἐν τῇ πόλει νηπίων λέγεσθαι τοῦτο , ἐξ οὗ τὸ πλῆθος τῆς πόλεως συλλογίζεσθαι πάρεστιν . Εἰ γὰρ οἱ νήπιοι μόνοι , πλείους , ἢ δώδεκα μυριάδες , τὸ λοιπὸν πλῆθος , πόσον ; Καὶ ὁ σκοπὸς δὲ τῶν εἰρημένων ὑπὸ Θεοῦ , πρὸς ταύτην ἡμᾶς ποδηγεῖ τὴν διάνοιαν . Εἰ γὰρ οὐκ ἔδει , φησὶ , δέξασθαι τὸν τῶν ἀμαρτωλῶν μετάνοιαν , ἐχρῆν γοῦν οἶκτον λαβεῖν τινα τοσούτων μυριάδων νηπίων , οἶ διὰ τὸ νέον τῆς ἡλικίας οὐκ οἴδασι ποία μὲν αὐτοῖς ἡ δεξιὰ , ποία δὲ ἡ εὐώνυμος , καὶ διὰ τοῦτο οὐδὲ ἀμαρτίας ὄντες ἔνοχοι , οὐκ ὤφειλον πάντως δοῦναι δίκας ἢ ἀπολέσθαι . Ὡσαύτως καὶ τῶν κτηνῶν ἔδει φείσασθαι
Lemmas: Ἰωνᾶς , καί ὀλιγοψυχέω , καί ἀπολέγω ὁ ψυχή αὐτός , καί εἶπον · κάω ἐγώ ὁ ἀποθνῄσκω ἐγώ , ἢ Ζεύς ἐγώ . σκώληξ μέν ἑωθινός ὀνομάζω ὁ κάμπος , διά ὁ ἐκ δρόσος ὁ ὑπό ὁ ἠώς πίπτω ὁ ὁ γένεσις ἔχω ἀρχή . προστάσσω δέ καί οὗτος , ὥσπερ εἴρω , ὁ βούλημα ὁ θεῖον πρόσταγμα ὀνομάζω , ὥστε ὁ ῥίζα ὁ κολοκύνθη ἐσθίω . καί δή γίγνομαι οὗτος , καί ξηραίνω ὁ λάχανον . προστάσσω δέ θεός , καί γίγνομαι πνεῦμα καύσεωσὐ γάρ ὁ ἥλιος μόνος ἐάν φλογώδης , ἀλλά καί πνεῦμα καῦσις ἐπιγίγνομαι , πλεονάζω ὁ φλόγωσις ) , καί πατάσσω μέν ὁ Ἰωνᾶς κεφαλή ὑπό τε ὁ ἥλιος , καί ὁ καυσώδης ἐκεῖνος πνεῦμα · ὁ δέ δυσθυμέω , ἀπολέγω ὁ ζωή . πάνσοφος δέ οὗτος οἰκονομέω , ἵνα μανθάνω ὁ ἀνθρώπινος ἀσθένεια , καί μή περιεργάζω ὁ λόγος ὁ ὑπό Θεός γίγνομαι [ γιν . ] ἑκάστοτε . καί εἶπον Κύριος πρός Ἰωνᾶς · εἰμί σφόδρα λυπέω σύ ἐπί ὁ κολοκύνθη ; καί εἶπον · Σφόρρα λυπέω ἐγώ ἔως θάνατος . καί εἶπον Κύριος · σύ φείδομαι ὑπέρ ὁ κολοκύνθη , ὑπέρ ὅς οὐ κακοπαθέω , οὐδέ ἐκτρέφω αὐτός , ἢ γεννάω ὑπό νύξ , καί ὑπό νύξ ἀπόλλυμι · ἐγώ δέ οὖον φείδομαι ὑπέρ ὁ Νινευΐ πόλις ὁ μέγας , ἐν ὅς κατοικέω πλείων ἢ δώδεκα ιιτριας ἄνθρωπος , ὅστις οὐ γιγνώσκω δεξιά αὐτός , ἢ ἀριστερός αὐτός , καί κτῆνος πολύς ; λυπέω ὁ προφήτης ἐρωτάω ὁ ὁ ἁμαρτωλός κήδω καί ὁ Δίκαιος προμηθέομαι Κύριος ε σφόδρα λυπέω , οὐ ὡς ἀγνοέω , ἀλ ὡς μέλλω δάσσω αὐτός , ὅτι οὖον δεῖ λυπέω . ὁμολογέω γάρ οὗτος λυπέω , ὡς καί θάνατος ἐπιθυμέω , σός , φημί ὁ θεός , χράω κριτής . σκοπέω τοίνυν , εἰμί Δίκαιος , σύ μέν ὑπέρ ὁ κολοκύνθη ἀλγέω , ὅς οὖον γίγνομαι γεωργός · οὔτε γάρ φυτεύω , οὔτε ἀρδεύω , ἀλ ὑπό ὁ ὄρθρος γίγνομαι . τᾶλις ὁ ὑστεραῖος ὑπό ὁ ὄρθρος , σκώληξ γίγνομαι παρανάλωμα · ἐγώ δέ βούλομαι ἀφειδής τηλικόσδε χράω ὁ πόλις , ὑπό ἐγώ ὁ εἰμί λαμβάνω ; θαυμάζω τοίνυν ὁ φιλανθρωπία ἐγώ , ὡς ὁ εὔλογος ἔχω , καί μή ἀθυμέω , ὡς ὁ προφητεία διαπίπτω . ὁ δέ , οὐ γιγνώσκω δεξιά αὐτός , ἢ ἀριστερός , τις μέν ἐπί ὁ απλοτοος ὁ Νινεῖς ὁ ἀνήρ εἴρω νομίζω , δοκέω δέ μᾶλλον περί ὁ ἐν ὁ πόλις νήπιος λέγω οὗτος , ἐκ ὅς ὁ πλῆθος ὁ πόλις συλλογίζομαι πάρειμι . εἰμί γάρ ὁ νήπιος μόνος , πλείων , ἢ δώδεκα μυριάς , ὁ λοιπός πλῆθος , πόσος ; καί ὁ σκοπός δέ ὁ εἴρω ὑπό Θεός , πρός οὗτος ἐγώ ποδηγέω ὁ διάνοια . εἰμί γάρ οὐ ἐσθίω , φημί , δέχομαι ὁ ὁ ἁμαρτωλός μετάνοια , χρή γοῦν οἶκτος λαμβάνω τις τοσοῦτος μυριάς νήπιος , οἶς διά ὁ νέος ὁ ἡλικία οὐ οἶδα ποῖος μέν αὐτός ὁ δεξιός , ποῖος δέ ὁ εὐώνυμος , καί διά οὗτος οὐδέ ἁμαρτία εἰμί ἔνοχος , οὐ ὀφείλω πάντως δίδωμι δίκη ἢ ἀπόλλυμι . ὡσαύτως καί ὁ κτῆνος ἐσθίω φείδομαι