cogPG.PG126 628
ἡοτείγετό τε καὶ ηὔχετο , καὶ οἶόν τινα πίνακα σοφοῦ τὴν τέχνην ζωγράφου τὸν ἐκείνου βίον καὶ τὰς πράξεις τῆς οἰκείας ἀγωγῆς προστησάμενος ἑαυτὸν ἐζωγράφει πρὸς τοῦτον ἐπιμελῶς . Τὸν γὰρ τούτου βίον ὡς οὐδεὶς ἄλλος ἐγίνωσκεν , οἷα ἐκ νέου ἔτι καὶ ἁπαλοῦ ἐκείνῳ παρηκολουθηκὼς , καὶ ὀφθαλμοῖς πάντα τὰ τοῦ διδασκάλου παρειληφώς . Συνιδὼν δὲ τὸ τοῦ λαοῦ παχὺ καὶ περὶ τὸ νοῆσαι Γραφὰς ἀτεχνῶς δερμάτινον , καὶ ἱερεῖς δὲ πολλοὺς Βουλγάρους δυσξυνέτως ἔχοντας τῶν γραικικῶν ὧν περὶ τὴν ἀνάγνωσιν μόνην ἐνετρίβησαν γράμμασι , κάντεῦθεν κτηνώδεις ὄντας , ὡς μὴ ὄντος Βουλγάρων γλώσσῃ πανηγυρικοῦ λόγου . Ταῦτα τοίνυν συνεγνωκὼς μηχανᾶται καὶ πρὸς τοῦτο , καὶ καθαιρεῖ τὸ τῆς ἀγνοίας τεῖχος τῷ μηχανήματι . Λόγους γὰρ συντεθεικὼς εἰς πάσας τὰς ἑορτὰς ἀπλοῦς καὶ σαφεῖς καὶ μηδὲν βαθὺ μηδὲ περινενοημένον ἔχοντας , ἀλλ´ οἵους μὴ διαφεύγειν μηδὲ τὸν ἠλιθιώτατον ἐν Βουλγάροις , διὰ τούτων τὰς τῶν ἁπλουστέρων ψυχὰς ἐθρέψατο , γάλακτι ποτίσας τοὺς μὴ δυναμένους στερεωτέραν τροφὴν προσήκασθαι , καὶ Παῦλος ἄλλοις τοῖς Βουλγάροις Κορινθίοις ἄλλος γενόμενος . Δι´ αὐτῶν γὰρ τῶν τε Χριστοῦ καὶ ἐπὶ Χριστῷ τελουμένων ἑορτῶν ἔξεστι μαθεῖν τὰ μυστήρια , καὶ τῆς πανάγνου Θεοτόκου ταῖς μνήμαις πολλάκ ις , ὡς ἴστε , γινομέναις τοῦ ἔτους ἐγκώμια καὶ ἐκείνων ὁ Κλήμης πεφιλοτίμηται · οὐδὲ τὸν Παπτι .. στήν εὑρήσεις ἀνεγκωμίαστον , ἀλλὰ καὶ τὰς τῆς κεφαλῆς αὐτοῦ θαυμαστὰς εὐρέσεις μαθήσῃ , καὶ προφητῶν καὶ ἀποστόλων ἐντεύξῃ βίοις καὶ περιόδοις , καὶ μαρτύρων ἄθλοις πτερωθήσῃ πρὸς τὸν ἐκείνους διὰ τοῦ αἷματος αὐτοῦ προσλαβόμενον . Ποθεῖς καὶ Πατέρων ὁσίων ἀγωγὴν , καὶ ζηλωτὴς εἶ πολιτείας ἀσάρκου μικροῦ καὶ ἀναίμονος ; εὑρήσεις ταύτην Βουλγάρῳ γλώσσῃ πονηθεῖσαν τῷ σοφῷ Κλήμεντι . Φέρονται γὰρ ταῦτα πάντα παρὰ τοῖς φιλοπόνοις σωζόμενα , τοῦτο μὲν εἰς πολλοὺς τῶν ἀγίων συντεθειμένα , τοῦτο δ´ εἰς τὴν πανάμωμον τοῦ Θεοῦ Μητέρα ἱκετηρίοις , εὐχαριστηρίοις , καὶ ἀπλῶς εἰπεῖν , πάντα τὰ τῆς Ἐκκλησίας , καὶ οἷς μνῆμαι Θεοῦ καὶ ἀγίων φαιδρύνονται , καὶ ψυχαὶ κατανύσσονται , Κλήμης τοῖς Βουλγάροις ἡμῖν παρέδωκε , ΚΓʹ . Ταῦτα δὲ κἀν τῷ μοναστηρίῳ αὐτοῦ ἀπέθετο , ὃ ἐν Ἀχρίδι ἐδείματο , ἔτι περιόντος τῷ βίῳ τοῦ μακαριστοῦ θορίσου , πρὶν ἢ πάντως τὴν τῆς Βελίτζας ἐπισκοπὴν ἀναδέξασθαι . Ἐπεὶ γὰρ εἶδε τοῦτον ἄρχοντα πᾶσαν τὴν ὑπ´ αὐτῷ Βουλγαρίαν ἑπτὰ καθολικοῖς ναοῖς περιζώσαντα καὶ οἷόν τινα λυχνίαν ἑπτάφωτον ἀναλάμψαντα , ἠθέλησε καὶ αὐτὸς ἐν Ἀχρίδι οἰκεῖον δείμασθαι μοναστήριον . Τούτῳ δὲ καὶ ἑτέραν ἐκκλησίαν προσέθηκεν , ἣν ὕστερον ἀρχιεπισκοπῆς θρόνον ἔθεντο · καὶ οὕτως ἦσαν ἐν Ἀχρίδι τρεῖς ἐκκλησίαι , μία μὲν ἡ καθολική , δύο δὲ τοῦ ἱεροῦ Κλήμεντος , μεγέθει πολλῷ τῆς καθολικῆς βραχύτεραι , σχήματι δὲ περιηγμένῳ καὶ κυκλοτερεῖ παύτης ἑπιτερπέστεραι . Ἔσπευδε γὰρ διὰ πάντων τὴν τῶν Βουλγάρων περὶ τὰ θεῖα ῥᾳθυμίαν ἐκ κοούεσθαι . καὶ τῶ κάλλει τῶν οἰκοδομημάτων ἐφελκο , ἐνους συνάγεσθαι , καὶ ὅλως ἐξημεροῦν τὸ της
Lemmas: ηοτειγομαι τε καί εὔχομαι , καί οἶος τις πίναξ σοφός ὁ τέχνη ζωγράφος ὁ ἐκεῖνος βίος καί ὁ πρᾶξις ὁ οἰκεῖος ἀγωγή προΐστημι ἑαυτοῦ ζωγραφέω πρός οὗτος ἐπιμελής . ὁ γάρ οὗτος βίος ὡς οὐδείς ἄλλος γιγνώσκω , οἷος ἐκ νέος ἔτι καί ἁπαλός ἐκεῖνος παρακολουθέω , καί ὀφθαλμός πᾶς ὁ ὁ διδάσκαλος παραλαμβάνω . σύν-εἶδον δέ ὁ ὁ λαός παχύς καί περί ὁ νοέω γραφή ἄτεχνος δερμάτινος , καί ἱερεύς δέ πολύς Βούλγαρος δυσξυνέτως ἔχω ὁ γραικικός ὅς περί ὁ ἀνάγνωσις μόνος ἐντρίβω γράμμα , καίνω κτηνώδης εἰμί , ὡς μή εἰμί Βουλγάρα γλῶσσα πανηγυρικός λόγος . οὗτος τοίνυν συγγιγνώσκω μηχανάομαι καί πρός οὗτος , καί καθαιρέω ὁ ὁ ἄγνοια τεῖχος ὁ μηχάνημα . Λόγος γάρ συντίθημι εἰς πᾶς ὁ ἑορτή Ἀπλοῦς καί σαφής καί μηδείς βαθύς μηδέ περινοέω ἔχω , ἀλ οἷος μή διαφεύγω μηδέ ὁ ἠλίθιος ἐν Βούλγαρος , διά οὗτος ὁ ὁ ἁπλόος ψυχή τρέφω , γάλα ποτίζω ὁ μή δύναμαι στερεός τροφή προσίημι , καί Παῦλος ἄλλος ὁ Βούλγαρος Κορίνθιος ἄλλος γίγνομαι . Δις αὐτός γάρ ὁ τε Χριστός καί ἐπί Χριστός τελέω ἑορτή ἔξεστι μανθάνω ὁ μυστήριον , καί ὁ πάναγνος Θεοτόκος ὁ μνήμη πολλάκ ἴς , ὡς οἶδα , γίγνομαι ὁ ἔτος ἐγκώμιον καί ἐκεῖνος ὁ Κλήμης φιλοτιμέομαι · οὐδέ ὁ Παπτι .. ἵστημι εὑρίσκω ἀνεγκωμίαστος , ἀλλά καί ὁ ὁ κεφαλή αὐτός θαυμαστός εύρεση μανθάνω , καί προφήτης καί ἀπόστολος ἐντυγχάνω βίος καί περίοδος , καί μάρτυς ἆθλος πτερόω πρός ὁ ἐκεῖνος διά ὁ αἷμα αὐτός προσλαμβάνω . ποθέω καί Πατέρων ὅσιος ἀγωγή , καί ζηλωτής εἰμί πολιτεία ἄσαρκος μικρός καί ἀναίμων ; εὑρίσκω οὗτος Βούλγαρος γλῶσσα πονέω ὁ σοφός Κλήμης . φέρω γάρ οὗτος πᾶς παρά ὁ φιλόπονος σῴζω , οὗτος μέν εἰς πολύς ὁ Ἀγίων συντίθημι , οὗτος δδʹ εἰς ὁ πανάμωμος ὁ Θεός Μήτηρ ἱκετήριος , εὐχαριστήριος , καί ἀπλόος εἶπον , πᾶς ὁ ὁ ἐκκλησία , καί ὅς μνήμη Θεός καί Ἀγίων φαιδρύνω , καί ψυχή κατανύσσω , Κλήμης ὁ Βούλγαρος ἐγώ παραδίδωμι , κγʹ . οὗτος δέ ἐν ὁ μοναστήριον αὐτός ἀποτίθημι , ὅς ἐν Ἀχρίς δέμω , ἔτι περίειμι ὁ βίος ὁ μακαριστής θορισης , πρίν ἢ πάντως ὁ ὁ Βελίτζας ἐπισκοπή ἀναδέχομαι . ἐπεί γάρ ὁράω οὗτος ἄρχω πᾶς ὁ ὑπό αὐτός Βουλγαρία ἑπτά καθολικός ναός περιζώννυμι καί οἷος τις λυχνία ἑπτάφωτος ἀναλάμπω , ἐθέλω καί αὐτός ἐν Ἀχρίς οἰκέω δέμω μοναστήριον . οὗτος δέ καί ἕτερος ἐκκλησία προστίθημι , ὅς ὕστερος αρχιεπισκοπή θρόνος τίθημι · καί οὕτως εἰμί ἐν Ἀχρίς τρεῖς ἐκκλησία , εἷς μέν ὁ καθολικός , δύο δέ ὁ ἱερός Κλήμης , μέγεθος πολύς ὁ καθολικός βραχύς , σχῆμα δέ περιάγω καί κυκλοτερής παυος ἑπιτερπέστεραι . σπεύδω γάρ διά πᾶς ὁ ὁ Βουλγάρα περί ὁ θεῖον ῥᾳθυμία ἐκ κοέω . καί ὁ κάλλος ὁ οἰκοδόμημα ἐφέλκω , ἕνος συνάγω , καί ὅλως ἐξημερόω ὁ ὁ