cogPG.PG126 611
παρὰ Θεῷ ἀμφιδέξιοι , ὧν τὸν πάντα μὲν βίον παραδιδόναι γραφῇ εὐχῆς ἔργον ἐμοί , πλὴν ἀλλὰ κρεῖττον τῆς τοῦ λόγου δυνάμεως . ὀλίγα δέ τινα παραθέμενος τοῦ τε Θεοῦ τὴν φιλανθρωπίαν καὶ τὴν χάριν τεκμηριώσομαι , μεθ´ ἡμῶν ὄντος καὶ ἐσομένου πάσας τὰς ἠμέρας ἕως τῆς συντελείας , ὡς ἡ ὑπόσχεσις , καὶ δείξω πᾶσιν ἀνθρώποις , ὡς οὐχ ] φύσις ἡμῖν ἡλλοίωται , ἀλλὰ διέστραπται ἡ προαίρεσις Β . Τίνες οὖν οἱ Πατέρες οὗτοι , τάχα ζητεῖτε μαθεῖν · Μεθόδιος , ὃς τὴν Πανόνων ἐπαρχίαν ἐκόσμησεν ἀρχιεπίσκοπος Μοράβου γενόμενος , καὶ Κύριλλος , ὁ πολὺς μὲν τὴν ἔξω φιλοσοφίαν , πλείων δὲ τὴν ἔσω , καὶ τῆς τῶν ὄντων φύσεως ἐπιγνώμων , μᾶλλον δὲ τοῦ ἑνὸς Ὅντος , παρ´ οὗ τὰ πάντα ἐκ μὴ φαινομένων τὸ εἶναι ἔλαβον . Οὗτοι γὰρ δὴ διὰ τὴν τοῦ βίου καθαρότητα , Θεὸν βαλόντες ἐν ἑαυτοῖς , καὶ διὰ τοῦ τὸν φόβον λαβεῖν ἕν γαστρὶ τὸ σωτηριῶδεΠνεῦμα ἀποτεκεῖν σπεύδοντες εἴχοντο μὲν ἱκανῶς λόγου διδασκαλικοῦ , Ἑλλάδι γλώσσῃ προφερομένου , καὶ πολλοὺς εἶλκεν ἡ τῆς τοιαύτης σοφίας ἅλυσις . Ἐπεὶ δὲ τὸ τῶν Σθλοβενῶν γένος εἴτ´ οὗν Βουλγάρων ἀσυνέτως εἶχον τῶν Ἑλλάδι γλώσσῃ συντεθειαένων γραφῶν , ζημίαν ἡγοῦντο τοῦτο μεγίστην οἱ ἅγιοι ,, καὶ τὸ μὴ τὸν λύχνον τῶν Γραφῶν ἐπανάπτεσθαι τῷ τῶν Βουλγάρων αὐχμηρῷ τόπῳ ἀπαρακλήτου λύπης ἐποιοῦντο ὑπόθεσιν · ἤλυον , ἐδυσφόρουν , ἀπελέγοντο τὴν ζωήν . Τί γοῦν ποιοῦσι ; Πρὸς τὸν Παράκλητον ἀποβλέπουσιν , οὗ πρῶτον δῶρον αἱ γλῶσσαι καὶ τοῦ λόγου βοήθεια · καὶ παρὰ τούτου τὴν χάριν ταύτην αἰτοῦνται , γράμματά τε ἐξευρέσθαι , δασύτητι Βουλγάρου γλώσσης κατάλληλα , καὶ δυνηθῆναι τὰς θείας Γραφὰς πρὸς τὴν φωνὴν τοῦ ἔθνους τῇ ἑρμηνείᾳ μεταγαγεῖν . Ἀμέλει καὶ νηστείᾳ εὐτόνω καὶ προσευχῆ ἐπιμόνῳ κακώσει τε σώματος καὶ ψυχῆς συντριβῇ καὶ ταπεινώσει ἐκδόντες ἑαυτοὺς τοῦ ποθουμένου τυγχάνουσιν . Ἐγγὺς γὰρ , φησί , Κύριος πᾶσι τοῖς ἐπικαλουμένοις αὐτὸν ἐν ἀληθείᾳ , καὶ ἔτι λαλοῦντός σου ἐρεῖ · Ἰδοὺ πάρειμι . Θεὸς γὰρ ἐγγίζων ἐγώ εἰμι , καὶ οὐ Θεὸς πόῤῥωθεν . Ἀντακούουσιν καὶ καὶ οὗτοι τὴν τοῦ Πνεύματος χάριν , ὡς ὄρθρον Κτοιμον , καὶ φῶς ἀνέτειλε τοῖς δικαίοις γνώσεως , καὶ ἡ σόζυγος αὐτῶν εὐφροσύνη τὴν προτέραν λύπης αὐτῶν ἀπήλασε . τυχόντες οὖν τοῦ εὐκταίου τούποα χαρίσματος ἐξευρίσκουσι μὲν τὰ Σθλοβενικὰ γράμματα , ἑρμηνεύουσι δὲ τὰς θεοπνεύστους Γραφὰς ἐκ » τῆς Ἑλλάδος γλώσσης εἰς τὴν Βουλγαρικὴν , ποιοῦνται δὲ σπουδὴν τοῖς ὁξυτέροις τῶν μαθητῶν παραδοῦναι τὰ θεῖα μαθήματα . Οὐκ ὀλίγοι γὰρ τῆς διδασκαλικῆς αὐτῶν πηγης ἕπινον , ὡν ἕγκριτοί τε καὶ τοῦ χοροῦ κορυφαῖοι Γοράσδος τε καὶ Κλήμης καὶ Ναοὺμ καὶ Ἀγγελάριος καὶ Σάββας . Γʹ . Ἐπεὶ δὲ καὶ Παῦλον ἐγίνωσκον τοῖς ἀποστόλοις τὸ Εὐαγγέλιον κοινωσάμενον , τρέχουσι καὶ αὐτοὶ πρὸς τὸν Ῥώμης , τῷ μακαρίῳ Πάπᾳ τὸ ἔργον τῆς ἑρμηνείας τῶν Γραφῶν ἐμφανίσοντες · ἑκατηυ θύνθη ἐπ´ αὐτοὺς , καὶ μὴ εἰς κενὸν ἔδραμον . Ὁ δὲ τηνικαῦτα τοῖς ἀποστολικοῖς ἐμπρέπων θρόνοις Ἀριανὸς , τὴν τούτων ἀκούσας ἔλευσιν , ἐχάρη μὲν χαράν μεγάλην σφόδρα . Ἐκ μακροῦ γὰρ τῇ βροντῆ τῆς περὶ τῶν ἁγίων φήμης καταπληττόμενος ἐπόθει καὶ τὴν ἀστραπὴν ἰδεῖν τῆς ἐν αὐτοῖς χάριτος , ἐκεῖνο
Lemmas: παρά Θεός ἀμφιδέξιος , ὅς ὁ πᾶς μέν βίος παραδίδωμι γράφω εὐχή ἔργον ἐγώ , πλήν ἀλλά ἀγαθός ὁ ὁ λόγος δύναμις . ὀλίγος δέ τις παρατίθημι ὁ τε Θεός ὁ φιλανθρωπία καί ὁ χάρις τεκμηριόω , μεθ´ ἐγώ εἰμί καί εἰμί πᾶς ὁ ἡμέρα ἠώς ὁ συντέλεια , ὡς ὁ ὑπόσχεσις , καί δείκνυμι πᾶς ἄνθρωπος , ὡς οὐ ] φύσις ἐγώ ἀλλοιόω , ἀλλά διαστρέφω ὁ προαίρεσις Β . τίνω οὖν ὁ πατήρ οὗτος , τάχα ζητέω μανθάνω · Μεθόδιος , ὅς ὁ πανοναω ἐπαρχία κοσμέω ἀρχιεπίσκοπος Μοράβου γίγνομαι , καί Κύριλλος , ὁ πολύς μέν ὁ ἔξω φιλοσοφία , πλείων δέ ὁ εἴδομαι , καί ὁ ὁ εἰμί φύσις ἐπιγνώμων , μᾶλλον δέ ὁ εἷς εἰμί , παρ´ ὅς ὁ πᾶς ἐκ μή φαίνω ὁ εἰμί λαμβάνω . οὗτος γάρ δή διά ὁ ὁ βίος καθαρότης , θεός βάλλω ἐν ἑαυτοῦ , καί διά ὁ ὁ φόβος λαμβάνω εἷς γαστήρ ὁ σωτηριῶδεΠνεῦμα ἀποτίκτω σπεύδω ἔχω μέν ἱκανῶς λόγος διδασκαλικός , Ἑλλάς γλῶσσα προφέρω , καί πολύς ἕλκω ὁ ὁ τοιοῦτος σοφία ἅλυσις . ἐπεί δέ ὁ ὁ Σθλοβενῶν γένος προστίθημι ἐν Βουλγάρα ἀσύνετος ἔχω ὁ Ἑλλάς γλῶσσα συντίθημι γραφεύς , ζημία ἡγέομαι οὗτος μέγας ὁ ἅγιος ,, καί ὁ μή ὁ λύχνος ὁ Γραφής ἐπανάπτω ὁ ὁ Βουλγάρα αὐχμηρός τόπος απαρακάλεστος λύπη ποιέω ὑπόθεσις · ἀλύω , δυσφορέω , ἀπολέγω ὁ ζωή . τις γοῦν ποιέω ; πρός ὁ Παράκλητος ἀποβλέπω , ὅς πρῶτος δῶρον ὁ γλῶσσα καί ὁ λόγος βοήθεια · καί παρά οὗτος ὁ χάρις οὗτος αἰτέω , γράμμα τε ἐξευρίσκω , δασύτης Βουλγάρου γλῶσσα κατάλληλος , καί δύναμαι ὁ θεῖος γραφή πρός ὁ φωνή ὁ ἔθνος ὁ ἑρμηνεία μετάγω . ἀμέλει καί νηστεία εὐτονέω καί προσευχή ἐπίμονος κακόω τε σῶμα καί Ψυχή συντρίβω καί ταπείνωσις ἐκδίδωμι ἑαυτοῦ ὁ ποθέω τυγχάνω . ἐγγύς γάρ , φημί , Κύριος πᾶς ὁ ἐπικαλέω αὐτός ἐν ἀλήθεια , καί ἔτι λαλέω σύ εἴρω · ἰδέ πάρειμι . θεός γάρ ἐγγίζω ἐγώ εἰμί , καί οὖον θεός πόρρωθεν . Ἀντακούω καί καί οὗτος ὁ ὁ πνεῦμα χάρις , ὡς ὄρθρος Κτοιμον , καί φάος ἀνατέλλω ὁ Δίκαιος γνῶσις , καί ὁ σοζυγον αὐτός Εὐφρόσυνος ὁ πρότερος λύπη αὐτός ἀπελαύνω . τυγχάνω οὖν ὁ εὐκταῖος τούπος χάρισμα ἐξευρίσκω μέν ὁ Σθλοβενικός γράμμα , ἑρμηνεύω δέ ὁ θεόπνευστος γραφή ἐκ » ὁ Ἑλλάς γλῶσσα εἰς ὁ Βουλγαρικός , ποιέω δέ σπουδή ὁ ὁξύς ὁ μαθητής παραδίδωμι ὁ θεῖον μάθημα . οὐ ὀλίγος γάρ ὁ διδασκαλικός αὐτός πηγή πίνω , ὡς έγκριτος τε καί ὁ χορός κορυφαῖος Γοράσδος τε καί Κλήμης καί Ναοῦμ καί Αγγελάριος καί Σάββας . γε . ἐπεί δέ καί Παῦλος γιγνώσκω ὁ ἀπόστολος ὁ Εὐαγγέλιος κοινόω , τρέχω καί αὐτός πρός ὁ Ῥώμη , ὁ μακάριος Πάππας ὁ ἔργον ὁ ἑρμηνεία ὁ Γραφής ἐμφανίζω · ἑκατηυ θύνω ἐπι αὐτός , καί μή εἰς κενός τρέχω . ὁ δέ τηνικαῦτα ὁ ἀποστολικός Ἐμπρέπων θρόνος Ἀριανός , ὁ οὗτος ἀκούω ἔλευσις , χαίρω μέν χαρά μέγας σφόδρα . ἐκ μακρός γάρ ὁ βροντή ὁ περί ὁ ἅγιος φήμη καταπλήσσω ποθέω καί ὁ ἀστραπή ὁράω ὁ ἐν αὐτός χάρις , ἐκεῖνος