cogPG.PG125 547
καὶ δείκνωσιν ὅτι´ αὐτός ἐστιν ὁ Θεὸς Ἀβραὰμ ὁ μεγάλης βουλῆς ἄγγελος , καὶ δείκνυσι τὴν φιλανθρωπίαν ὅσην ποιεῖται ὁ Θεός . πί καὶ ἐν τῇ Ἐξόδῳ ἔμφοβος κεῖται , ἀλλ´ οὐδὲν δισίσει τοῦτο τὸ , « ἔντρομος . » Λέγεται δὲ ταῦτα περὶ τοῦ κατὰ τὴν βάτον ὁράματος , μενούσης τῆς αὐτῆς διαφορᾶς τοῦ φοβεροῦ καὶ ἐντρόμου . Νεκρότητός ἐστι καὶ φθορᾶς τὸ χρῆμα σημεῖον , εἴπερ ἐστὶν ὑπόδημα ζώου λείψανον τεθνεῶτος ἤδη καὶ διαφθαρμένου . Ἀπρόσιτος οὖν ὁ Χριστὸς τοῖς ἐν νόμῳ , καὶ τῇ παιδαγωγκῇ λατρείᾳ . Προσαπονίζεσθαι γὰρ ἀνάγκη τὸν μολυσμὸν καὶ τὸν ἐκ τῆς ἀμαρτίας προσαποτρίβεσθαι ῥύπον . Δεῖ γὰρ ὡς δηθῶς πάσης νεκρᾶς καὶ σαρκικῆς φαντασίας , ὥσπερ ὑποδημάτων τινῶν λῦσαι τῶν [ τὸν ] ἐπὶ τῶν θείων θεωρημάτων ἀναβῆναι πειρώμενον νοῦν . Οὐδαμοῦ ναὸς , καὶ ὁ τόπος ἅγιος τῇ ἐπιφανείᾳ Θεοῦ . Πολλῷ θαυμασιώτερον · τοῦτο τοῦ τόπου τοῦ ἐν Δκίοις τῶν ἁγίων . Τίνος ἕνεκεν εἴασε κακωθῆναι ἐκεῖ ; Μάλιστα μὲν οὗν παντὶ δικαίῳ αἱ κακώσεις αἴτιαι μισθῶν γίνονται . Εἰ δὲ μεγάλοις ἀνδράσι μεγάλη ἡθλίψις , πολλῷ μᾶλλον ἡμῖν . Προαναφωνεῖ γὰρ πάλαι τὴν τοῦ ἰδίου γεννήματρς ἐνανθρώπησιν ὁ Θεὸς καὶ Πατὴρ , καὶ ὅτι δεύτερος , ἐφ´ ἡμᾶς νομοθέτης ἀναδειχθήσεται , λαλήσας μὲν πάλαι τοῖς ἀρχαιοτέροις αὐτὸς δι´ ἀγγέλων τὸν νόμον , ἐν δὲ τῷ τέλει τῶν καιρῶν αὐτουργὸς εἰς ἡμᾶς ἀναδεδειγμένος , καὶ κοινῆς [ καινῆς ] διαθήα καὶ νοηματίσας ἄγγελος . Πάλιν οὐδαμοῦναὸς , οὐδαμοῦ θυσία . Δείκνυσι δὲ ὅτι οὐχὶ σημεῖα ἐποίησε μόνον , ἀλλὰ καὶ νόμον ἔθηκεν . Ὥσπερ καὶ ὁ Χριστὸς πρῶτον σημεῖα , καὶ τότε νομοθετεῖ , οὕτω κἀκεῖνος . Τί ἐστι . « Λόγια ζῶντα , » ὧν τὸ τέλος διὰ λόγον ἐὲείννυτο · Ἢτοι τὰς προφητείας λέγει . Τί λέγεις · οὐκ ἀναμένεις τὸν ἐξάγοντα , ἀλλὰ φεύγεις τὴν νομοθεσίαν , καὶ τὸν εὐεργέτην ἀρνῇ ; Καὶ ὅρα πῶς ῥβρίζουσιν · Ὁ γὰρ Μωῦσῆς οὗτω φησίν · « Ὃς Ἀἕήγαγεν ἡμᾶς ἐκ γῆς Αἰγύπτου . » Οὐδαμοῦ Θεοῦ Κυοιμα . ἀλλὰ πάντα Μωϋσῇ ἐπέγραφον . Καὶ ἔνθα μὲν κὐχαριστεῖν ἔδει , Μωϋσῆν φέρουσιν εἰς μέσον · ἔνα δὲ πεισθῆναι νόμῳ , Μωϋσῆν οὐκ ἄγουσι . « Ποίησον ἡμῖν θεούς . » Οὐκ εἶπον , Θεόν · ὅλως γὰρ ἔτι εΥοντο [ είχοντο ] τῶν Αἰγυπτίων ἐθῶν . Καὶ μὴν σοῦτο ἄξιον θαυμάσαι τὸ μὴ εἰδέναι τί θαυμαστὸν , ἄτι ἀννοεῖτε τὸν Χοιστὸν ὅπου καὶ τὸν Μωϋσῆν καὶ πὸν ελν τὸν δειχθέντα διὰ τοσούτων σημείων , οὐν ἠγνόησαν μόνον , ἀλλὰ καὶ ἐτέρως ὕβρισαν τῷ εἰδωλα ποιῆσαι . Εἰ δ´ ἐποίησαν , πῶς θεοὶ τὰ γινόμενα · Ἐντεῦθεν λοιπὸν τὰ ἔθη ταῦτα καὶ αἱ θυσίαι . Λὐτοὶ πρῶτοι ἐποίησαν θυσίαν τοῖς εἰδώλοις · διὰ γὰρ [ διὸ καὶ ] ἐπίσημαίνεται · « Ἐποίησαν μόσχον ἐν Χωρὴβ , καὶ ἀνήνεγκαν θυσίαν τῷ εἰδώλῳ · » ἐπεὶ ποὸ τούτου οὐδαμοῦ θυσίας ὄνομα , ἀλλὰ προστάγματα καὶ « λόγια ζῶντα . » Τὸ « παρέδωκεν , » ἐν . ταῦθα , εἴασεν , ἐστί , καὶ ἡ αἰχμαλωσία , κατηγορία τῆς κακίας . Σκηνὴ τοῦ μαρτυρίου ἦν , καὶ οὐδὲ ὡφέλησεν αὐτοὺς , ἀλλ´ ἀνηλίσκοντο , οὔτε πρὸ τούπου δι´ αὐτοῦ τὰ σημεῖα , οὕτε μετὰ ταῦτα ὡφέλησέ τι « Ἡν εἰσήγαγον , φησι , διαδεξάμενοι οἱ πατέρας ήμῶν . » Ὁρᾷς , ὅτι ἐκεῖ τόπος ἁγίας ἐστιν ἔνθα ἅν ᾗ ὁ Θεός ; διὰ γὰρ τοῦτο καὶ , ἐν τῇ ἐρήμῳ , εἶπεν ἵνα τόπον συγκρίνῃ . Ἐμφατικῶς ἐχρήσατο τῇ λέξει . Οὐκ ἔχετε εἰπεῖν , φησίν , ὅτι ἀπὸ τοῦ ἐμοὶ θύειν κἀκείνοις ἐθύετε , καὶ ταῦτα ἐν τῇ ἐρήμῳ , ἕνδα μάλιστα αὐτῶν πρειστήκει . Τοῦ προφήτου Ἀμῶς εἰρηκότος · « Μετοικιῶ αὐτοὺς ἐπέκεινα Ἀαμασκοῦ , ὁ ἄγιος Στέφανος τὴν χρῆσιν ἐνταῦθα θεὶς , « Μετο κιῶ ἡμᾶς ἐπέκεινα Βαβυλῶνος , » εἶπεν , ἀκολουθήσας τῇ Ἐβραίων ἐκθέσει , ἢ καὶ ὅτι τέρμα τῆς Δαμασκηνῶν καὶ Σύρων χώρας ἡ δη μολῶν τυγχάνει Οἱ δὲ Ἑβδομήκοντα , « ἐπέκεινα Δαμασκοῦ , » εἰρήκασιν . Καὶ σκηνῆς οὕσης , θυσίαι οὐκ ἦσαν , διὰ τοῦτο ἦν [ ʹ οὖν ] ἵνα μάρτυρα τὸν Θεὸν ἔχωσι τοῦτο μόνον ἦν . Μολὸχ εἴδιωλον ἦν παρ´ αὐτοῖς θρησκευόμενον . σκηνὴν δὲ τοῦ εἰδώλου τὸν ναὸν , περὶ ἄστρου ἑὲ θεραπείᾳ ἠσχόληντο , Θεοῦ αὐτῶν προσηγορίαν περιτεθεικότες . Φασὶ γὰρ τὸν Ἑωσφόρον οἵη ω κατὰ τὴν Ἑβραίων καλεῖσθαι γλῶσσαν . τύπους δὲ τὰ ἀπεικονίσματα , ἃς φησὶ . ταῖς ἑαυτῶν κατεσνεικάσαντο χερσί . Πρὸ [ πρὸς ] τῷ μόσχῳ καὶ τὴν σκηνὴν τοῦ Μολὸχ ἀνέλαβον · σκηνοποιησάμενοι γὰρ , ἔστησαν εἴδωλον , καὶ κεκλήκασι Μολόχ . Εδωλον δὲ τοῦτο Μωαβιτῶν , λίθον ἔχον διαφανῆ καὶ ἐξαίρετον ἐπι μετώποις ἄκροις εἰς Ἑωσφόρου τύπον · ἑρμηνεύεται δὲ τὸ Μολὸχ βασιλες αὐτῶν . Ἑωσφόρου γε μὴν ἐκτύπωμα τετεχνουργηρένον ἦν . Ἀναλάβετε τοίνυν τὴν σκηνὴν τοῦ Μολὸχ , τουτέστι , τοῦ βασιλέως ἡμῶν [ ὑμῶν [ . Καὶ ποῖος ἦν οὖτος ὁ βασιλεύς ; Τὸ ἄστρον τοῦ θεοῦ ὑμῶν Ῥεφφάν [ ᾳ . Ῥεμφὰν ] , ὅπερ ἑρμηνεύεται σκοτισμός . Ὅς τε [ ῶστε ] ἐν τῷ ὄρει ἐπιγραφὴ γέγονε , καὶ αὐτὴ δὲ ἐν τῇ ἐρήμω περιφορητὴ ἦν , καὶ οὐκ ἐα τόπῳ κειμένη , καὶ μαρτυρίου σκηνὴν καλεῖ , τουτέστι τῶν θυμάτων , τῶν προσταγμάτων . Ἡτήσατω εὐρεῖν χάριν ὁ Δαβὶδ , καὶ οὐκ ᾠκοδόμησεν ὀ θαυμαστὸς , ὁ μέγας , ἀλλ´ ὁ ἀπεῤῥιμμένος ὁ Σολομῶν . Οὕτως οὐκ ἦν μέγα τι ὁ ναός . Οὐδὲ μιᾶς γὰρ , φησίν , ἀναπαύλης με δέξειν [ μεθέξειν ] , πρὶν ἂν μάθοιμι τὸν τοῦ Κυρίου τόπον καὶ τὸ σκήνωμα , τουπέστι τὴν σκήνωσιν τοῦ Θεοῦ Ἰακώβ · δῆλον δὲ ὅτι Χριστοῦ . Τῷ τετρακοσιοστῷ τεσσαρακοστῷ ἔτει τῆς ἐξόδου τῶν υἱῶν Ἰσραὴλ ἐξ Δἰνύπτου , ἤρξατο Σολομῶν οἰκοδομεῖν τὸν ναὸν ἐν Ἱερουσαλὴμ , ὡς ἡ τρίτη βίβλος τῶν Βασιλειῶν ἡμᾶς διδάσκει . Διὰ τοῦτο δὲ μετὰ τοσοῦτον χρόνον πᾶἐπανόδου τῆς ἀπ´ Αἰγύπτου τοῦ Ἰσραὴλ ὁ ναὸς ᾠκοδομήθη , ἵνα ἀποκαμόντες τῇ εἰς τὰ ὄρη περιπλανήσει , τὸν ἕνα τόπον τὸν ἐν Ἱερουσμλὴμ ἀγαπήσωσιν , δν ὁ Θεὸς ἐποίησε τίμιον . Ἐδείχθη μὲν τοῦτο διὰ τῶν ἤδη λεχθέντων , δείκνυται δὲ καὶ διὰ φωνῆς προφητικῆς · « Ποῖον οἷκον οἰκοδομήσετέ μοι ; λέγει Κύριος . » Ἀλλ´ οὐδὲ ταῦτα ἄξια Θεοῦ , εἴ γε ποιήματά ἐστιν . Ὅρα πῶς αὐτὰ κατὰ μικρὸν ἐνάγει , ὅτι οοοΟ
Lemmas: καί δείκνυμι ὅστις αὐτός εἰμί ὁ θεός Ἀβραάμ ὁ μέγας βουλή ἄγγελος , καί δείκνυμι ὁ φιλανθρωπία ὅσος ποιέω ὁ Θεός . πεῖ καί ἐν ὁ Ἔξοδος ἔμφοβος κεῖμαι , ἀλ οὐδείς δισισεω οὗτος ὁ , « ἔντρομος . » λέγω δέ οὗτος περί ὁ κατά ὁ βαίνω ὅραμα , Μένων ὁ αὐτός διαφορά ὁ φοβερός καί ἔντρομος . Νεκρότης εἰμί καί φθορά ὁ χρῆμα σημεῖον , εἴπερ εἰμί ὑπόδημα ζῷον λείψανον θνῄσκω ἤδη καί διεφθαρμένος . ἀπρόσιτος οὖν ὁ Χριστός ὁ ἐν νόμος , καί ὁ παιδαγωγέω λατρεία . προσαπονίζω γάρ ἀνάγκη ὁ μολυσμός καί ὁ ἐκ ὁ ἁμαρτία προσαποτρίβω ῥύπος . Δεύς γάρ ὡς δηθῶς πᾶς νεκρός καί σαρκικός φαντασία , ὥσπερ ὑπόδημα τις λύω ὁ [ ὁ ] ἐπί ὁ θεῖον θεώρημα ἀναβαίνω πειράω νόος . οὐδαμός ναός , καί ὁ τόπος ἅγιος ὁ ἐπιφάνεια Θεός . πολλός θαυμάσιος · οὗτος ὁ τόπος ὁ ἐν Δίκος ὁ ἅγιος . τίς ἕνεκα ἐάω κακόω ἐκεῖ ; μάλιστα μέν ἐν πᾶς Δίκαιος ὁ κακόω αἴτιος μισθός γίγνομαι . εἰμί δέ μέγας ἀνήρ μέγας ἡθλίψις , πολύς μᾶλλον ἐγώ . προαναφωνέω γάρ πάλαι ὁ ὁ ἴδιος γέννημα ἐνανθρώπησις ὁ θεός καί πατήρ , καί ὅτι δύο , ἐφίημι ἐγώ νομοθέτης ἀναδείκνυμι , λαλέω μέν πάλαι ὁ ἀρχαῖος αὐτός δις ἄγγελος ὁ νόμος , ἐν δέ ὁ τέλος ὁ καιρός αὐτουργός εἰς ἐγώ ἀναδείκνυμι , καί κοινός [ καινός ] διατίθημι καί νοηματίζω ἄγγελος . πάλιν οὐδαμοῦναὸς , οὐδαμοῦ θυσία . δείκνυμι δέ ὅτι οὐ σημεῖον ποιέω μόνος , ἀλλά καί νόμος τίθημι . ὥσπερ καί ὁ Χριστός πρῶτος σημεῖον , καί τότε νομοθετέω , οὗτος ἐκεῖνος . τις εἰμί . « Λόγιος ζῶ , » ὅς ὁ τέλος διά λόγος μένω · ἤτοι ὁ προφητεία λέγω . τις λέγω · οὐ ἀναμένω ὁ ἐξάγω , ἀλλά φεύγω ὁ νομοθεσία , καί ὁ εὐεργέτης ἀρνέομαι ; καί ὁράω πῶς ρβριζεω · ὁ γάρ Μωυσῆς οὗτος φημί · « ὅς Ἀἕήγαγεν ἐγώ ἐκ γῆ Αἴγυπτος . » οὐδαμός Θεός Κυοιμα . ἀλλά πᾶς Μωϋσῆς ἐπιγράφω . καί ἔνθα μέν εὐχαριστέω ἐσθίω , Μωϋσῆς φέρω εἰς μέσος · νάω δέ πείθω νόμος , Μωϋσῆς οὐ ἄγω . « Ποίησος ἐγώ θεός . » οὐ εἶπον , Θεός · ὅλως γάρ ἔτι ὕω [ ἔχω ] ὁ Αἰγύπτιος ἔθος . καί μήv σός ἄξιος θαυμάζω ὁ μή οἶδα τίς θαυμαστός , αὔγ-ασμα ἀνοέω ὁ χοοιδα ὅπου καί ὁ Μωϋσῆς καί πως ελ ὁ δείκνυμι διά τοσοῦτος σημεῖον , ὀν ἀγνοέω μόνος , ἀλλά καί ἑτέρως ὑβρίζω ὁ εἴδωλον ποιέω . εἰμί δδʹ ποιέω , πῶς θεός ὁ γίγνομαι · ἐντεῦθεν λοιπός ὁ ἔθος οὗτος καί ὁ θυσία . Λυτός πρῶτος ποιέω θυσία ὁ εἴδωλον · διά γάρ [ διό καί ] ἐπισημαίνω · « ποιέω μόσχος ἐν Χωρήβ , καί ἀναφέρω θυσία ὁ εἴδωλον · » ἐπεί ποιός οὗτος οὐδαμοῦ θυσία ὄνομα , ἀλλά πρόσταγμα καί « λόγιος ζῶ . » ὁ « παραδίδωμι , » ἐν . εῦθον , ἐάω , εἰμί , καί ὁ αἰχμαλωσία , κατηγορία ὁ κακία . σκηνή ὁ μαρτύριον εἰμί , καί οὐδέ ὠφελέω αὐτός , ἀλ ἀναλίσκω , οὔτε πρό Τούπου δις αὐτός ὁ σημεῖον , ἵημι μετά οὗτος ὠφελέω τίς « ἐάν εἰσάγω , φημί , διαδέχομαι ὁ πατήρ ἥμων . » ὁράω , ὅτι ἐκεῖ τόπος ἅγιος εἰμί ἔνθα ὅς ὅς ὁ Θεός ; διά γάρ οὗτος καί , ἐν ὁ ἐρῆμος , εἶπον ἵνα τόπος συγκρίνω . ἐμφατικός χράω ὁ λέγω . οὐ ἔχω εἶπον , φημί , ὅτι ἀπό ὁ ἐγώ θύω ἐκεῖνος θύω , καί οὗτος ἐν ὁ ἐρῆμος , ἕνδα μάλιστα αὐτός προΐστημι . ὁ προφήτης Ἀμῶς ἐρῶ · « μετοικίζω αὐτός ἐπέκεινα Ἀαμασκοῦ , ὁ ἅγιος Στέφανος ὁ χρῆσις ἐνταῦθα τίθημι , « Μέτο κίω ἐγώ ἐπέκεινα Βαβυλών , » εἶπον , ἀκολουθέω ὁ Ἑβραῖος ἔκθεσις , ἢ καί ὅτι τέρμα ὁ Δαμασκηνός καί Σύρος χώρα ὁ δη βλώσκω τυγχάνω ὁ δέ ἑβδομήκοντα , « ἐπέκεινα Δαμασκός , » εἴρω . καί σκηνή ὗσις , θυσία οὐ εἰμί , διά οὗτος εἰμί [ ʹ οὖν ] ἵνα μάρτυς ὁ θεός ἔχω οὗτος μόνος εἰμί . Μόλοχ εἴδιωλον εἰμί παρ´ αὐτός θρησκεύω . σκηνή δέ ὁ εἴδωλον ὁ ναός , περί ἄστρον ἕ θεραπεία ἀσχολέω , Θεός αὐτός προσηγορία περιτίθημι . φημί γάρ ὁ Ἑωσφόρος οἷος εἰμί κατά ὁ Ἑβραῖος καλέω γλῶσσα . τύπος δέ ὁ ἀπεικόνισμα , ὅς φημί . ὁ ἑαυτοῦ κατεσνεικάσαντο χείρ . πρό [ πρός ] ὁ μόσχος καί ὁ σκηνή ὁ Μόλοχ ἀναλαμβάνω · σκηνοποιέω γάρ , ἵστημι εἴδωλον , καί καλέω Μολόχ . ἕδωλον δέ οὗτος Μωαβίτης , λίθος ἔχω διαφανής καί ἐξαίρω ἐπι μέτωπον ἄκρος εἰς Ἑωσφόρος τύπος · ἑρμηνεύω δέ ὁ Μόλοχ Βασίλες αὐτός . Ἑωσφόρος γε μήv ἐκτύπωμα τεχνουργέω εἰμί . ἀναλαμβάνω τοίνυν ὁ σκηνή ὁ Μόλοχ , τουτέστι , ὁ βασιλεύς ἐγώ [ σύ [ . καί ποῖος εἰμί οὗτος ὁ βασιλεύς ; ὁ ἄστρον ὁ θεός σύ Ῥεφφάν [ εὐχέρεια . Ῥεμφὰν ] , ὅσπερ ἑρμηνεύω σκοτισμός . ὅς τε [ ῶστε ] ἐν ὁ ὄρος ἐπιγραφή γίγνομαι , καί αὐτός δέ ἐν ὁ ἐρῆμος περιφορητός εἰμί , καί οὐ ἐάω τόπος κεῖμαι , καί μαρτύριον σκηνή καλέω , τουτέστι ὁ θῦμα , ὁ πρόσταγμα . αἰτέω εὑρίσκω χάρις ὁ Δαυίδ , καί οὐ οἰκοδομέω ὁ θαυμαστός , ὁ μέγας , ἀλ ὁ ἀπορρίπτω ὁ Σολομών . οὕτως οὐ εἰμί μέγας τίς ὁ ναός . οὐδέ εἷς γάρ , φημί , ἀνάπαυλα ἐγώ δείκνυμι [ μετέχω ] , πρίν εἄν μανθάνω ὁ ὁ κύριος τόπος καί ὁ σκήνωμα , τουπειμι ὁ σκήνωσις ὁ Θεός Ἰακώβ · δῆλος δέ ὅτι Χριστός . ὁ τετρακοσιοστός τεσσαρακοστός ἔτος ὁ ἔξοδος ὁ υἱός Ἰσραήλ ἐκ Δἰνύπτου , ἄρχω Σολομών οἰκοδομέω ὁ ναός ἐν Ἱεροσόλυμα , ὡς ὁ τρίτος βίβλος ὁ Βασίλεια ἐγώ διδάσκω . Ζεύς οὗτος δέ μετά τοσοῦτος χρόνος παεπανοδηω ὁ ἀπ´ Αἴγυπτος ὁ Ἰσραήλ ὁ ναός οἰκοδομέω , ἵνα ἀποκάμνω ὁ εἰς ὁ ὄρος περιπλάνησις , ὁ εἷς τόπος ὁ ἐν Ἱερουσμλὴμ ἀγαπάω , δν ὁ θεός ποιέω τίμιος . δείκνυμι μέν οὗτος διά ὁ ἤδη λέγω , δείκνυμι δέ καί διά φωνή προφητικός · « Ποῖον οἶκος οἰκοδομέω ἐγώ ; λέγω Κύριος . » Ἀλ οὐδέ οὗτος ἄξιος Θεός , εἰμί γε ποίημα εἰμί . Ὅρας πῶς αὐτός κατά μικρός ἐνάγω , ὅτι οοοΟ