cogPG.PG125 587
πίστις νεκρὰ καταλείπεται · ἔργα πάλιν καὶ τὰ τοῦ νόμου , ὧν καὶ χωρὶς Ἀβραὰμ , καὶ πάντες οἰ κατὰ Χριστὸν δικαιοῦνται . Ἐπεὶ ὅτι πίστις ἐλἂν ἀκαθάρτῳ προσγένοιτοΛγω δὲ τὴν τῶν ἔργων πίστιν ) , τίς ἀντερεῖ ; Οὔτε γὰρ βορβόρου πλήρει ἀγγείῳ μῦρον ταμιευθείη , οὔτε ἀκαθάρτῳ ἀνθρώπῳ πίστις ἐγγένοιτο Θεοῦ . Οὐκ ἄρα διάφοροι ἑαυτοῖς οἱ θεῖοι ἀπόστολοι , ἀλλὰ περὶ τὸ διάφορον τοῦ σημαινομένου στρεφόμενοι πρὸς τὴν χρείαν ἕκαστος τοῦ σημαινομένου τὸ προτεθὲν αὐτῷ διεξάγει . « Θέλεις δὲ γνῶναι , ὥ ἄνθρωπε κενὲ , ὅτι ἡ πίστις χωρὶς τῶν ἔργων νεκρά ἐστιν ; » Κενὸν ἐκάλεσε τὸν ψιλῇ τῇ πίστει αὐχοῦντα μόνον , [ μηδὲν ] τῆς διὰ τῶν ἔργων ὑποστάσεως κεκτημένον εἰς πλήρωσιν . Ἀβραὰμ ὀ πατὴρ ἡμῶν οὐκ ἐξ ἔργων ἐδικαιώθη ἀνενέγκας Ἰσαὰκ τὸν υἱὸν αὐτοῦ ἐπὶ τὸ θυσιαστήρισν ; Βλέπεις , ὅτι ἡ πίστις συνήργει τοῖς ἔργοις αὐτοῦ , καὶ ἐκ τῶν ἔργων ἡ πίστις ἐτελειώθη ; Καὶ ἐπληρώθη ἡ Γραφὴ ἡ λέγουσα . » Τὸν Ἀβραὰμ ἀμφότεροι εἰς ὑπόδειγμα τοῦ τῆς πίστεως λόγου ἐπάγονται · ὸ μὲν , τὴν πίστιν τῶν ἔργων κρείττω δεικνῦς δι´ ὑποδείγματος τοῦ κατὰ τὸν Ἀβραὰμ · ὁ δὲ , πάλις τὰ ἔργα τῆς πίστεως . Καὶ εἴρηται μὲν ἀνωτέρω , ὡς περὶ τὸ διττὸν τοῦ σημαινομένου ἑκάτερος στρέφεται , τὸ συντελοῦν αὐτῷ πρὸς τὴν ἀπόδειξιν . Τινές μέντοι τῶν Πατέρων καὶ οὕτως περὶ τούτου ἔγνωσαν . ὄασὶ γὰρ τὸν Ἀβραὰμ τοῖς χρόνοις διαστελλόμενον , ἐκατέρας πίστεως εἶναι εἰκόνα · καὶ τῆς πρὸ τοῦ βαπτίσματος μὲν τῆς μὴ ἐπιζητούσης ἔργα , εἰ μὴ τὴν πίστιν μόνην καὶ τὴν ὁμολογίαν τῆς σωτηρίας , καὶ τὸ ῥῆμα ᾧ δικαιούμεθα οἱ πιστεύοντες εἰς Χριστόν · καὶ τῆς μετὰ τὸ βάπτισμα πίστεως τῆς συνεζευγιλένης τοῖς ἔργοις . Οὕτως οὐκ ἐναντίον φαίνεται τὸ ἐν τούτοις λαλῆσαν ἑαυτῷ Πνεῦμα · ἀλλὰ τοῖς [ τῆς ] μὲν δι´ ὁμολογίας μόνης δικαιούσης τὸν προσιόντα . εἰ παραχρῆμα ἀπηλλάγη τοῦ βίουτούτῳ γὰρ οὖ πάρεισιν ἔργα , ἀλλ´ ἦν αὐτῷ ἱκανὸν ἡ διὰ τοῦ βαπτίσματος κάθαρσις · τῆς δὲ , τὸν εἴδη [ δη ] Βεβαπτισμένον ἀπαιτούσης καὶ ἀγαθῶν ἔργων ἐπίδειξιν . Τούτῳ δὲ καὶ Παῦλος συμφωνεῖ ἑτέρωθι λέγων οὕτω , καὶ διδάσκων τὴν μετὰ τὸ βάπτισμα πίστ·ν τὴν διὰ τῶν ἔργων τελείωσιν ἀπαιτεῖν , δι´ ὧν φησιν · « Οὔτε περιτομὴ , οὔτε ἀκροβυστία τι ἰσχύει , ἀλλὰ πίστις δι´ ἀγάπης ἐνεργουμένη . » Ἡ δὲ ἀγάπη πολλῆς αοφίας δεῖται εἰς τὸ πληρωθῆναι . « Ἐπίστευσε δὲ Ἀβραάμ τῷ Θεῷ , καὶ ἐλογίσθη αὐτῷ εἰς δικαιοσύνην , καὶ φίλος Θεοῦ ἐκλήθη . » Τῆς μὲν ἐκ μόνης πίστεως δικαιώσεως εἰκὼν [ ἦν ] Ἀβραάμ · [ τε ἐπίστευσε , « καὶ ἐλογίσθη αὐτῷ εἰς δικαιοσύνην · τῆς ἄὲ ἐξ ἔργων , ὅτε τὸν υἱὸν ἀνήνεγκεν ἐπὶ τὸ θυσιαστήρον . Καὶ γὰρ οὐ μόνον τὸ ἔργον ἐποίει , ἀλλὰ καὶ τῆς πίστεως οὐκ ἀπέστη τῆς ἐν Ἰσαὰκ , ὅτι μέλλει
Lemmas: πίστις νεκρός καταλείπω · ἔργον πάλιν καί ὁ ὁ νόμος , ὅς καί Χωρὶς Ἀβραάμ , καί πᾶς ὁ κατά Χριστός δικαιόω . ἐπεί ὅτι πίστις ἐλαύνω ἀκάθαρτος προσγένοιτοΛγω δέ ὁ ὁ ἔργον πίστις ) , τίς ἀντιλέγω ; οὔτε γάρ βόρβορος πλήρης ἀγγεῖον μύρω ταμιεύω , οὔτε ἀκάθαρτος ἄνθρωπος πίστις ἐγγίγνομαι Θεός . οὐ ἄρα διάφορος ἑαυτοῦ ὁ θεῖος ἀπόστολος , ἀλλά περί ὁ διάφορος ὁ σημαίνω στρέφω πρός ὁ χρεία ἕκαστος ὁ σημαίνω ὁ προτίθημι αὐτός διεξάγω . « ἐθέλω δέ γιγνώσκω , ὅς ἄνθρωπος κενός , ὅτι ὁ πίστις Χωρὶς ὁ ἔργον νεκρός εἰμί ; » Κενός καλέω ὁ ψιλός ὁ πίστις αὐχέω μόνος , [ μηδείς ] ὁ διά ὁ ἔργον ὑπόστασις κτάομαι εἰς πλήρωσις . Ἀβραάμ ὁ πατήρ ἐγώ οὐ ἐκ ἔργον δικαιόω ἀναφέρω Ἰσαάκ ὁ υἱός αὐτός ἐπί ὁ θυσιαστήρισν ; βλέπω , ὅτι ὁ πίστις συνεργέω ὁ ἔργον αὐτός , καί ἐκ ὁ ἔργον ὁ πίστις τελειόω ; καί πληρόω ὁ γραφή ὁ λέγω . » ὁ Ἀβραάμ ἀμφότερος εἰς ὑπόδειγμα ὁ ὁ πίστις λόγος ἐπάγω · ο μέν , ὁ πίστις ὁ ἔργον ἀγαθός δείκνυμι δις ὑπόδειγμα ὁ κατά ὁ Ἀβραάμ · ὁ δέ , Πάλις ὁ ἔργον ὁ πίστις . καί εἴρω μέν ἀνωτέρω , ὡς περί ὁ δισσός ὁ σημαίνω ἑκάτερος στρέφω , ὁ συντελέω αὐτός πρός ὁ ἀπόδειξις . τις μέντοι ὁ Πατέρων καί οὕτως περί οὗτος γιγνώσκω . Ὄασις γάρ ὁ Ἀβραάμ ὁ χρόνος διαστέλλω , ἑκάτερος πίστις εἰμί εἰκών · καί ὁ πρό ὁ βάπτισμα μέν ὁ μή ἐπιζητέω ἔργον , εἰμί μή ὁ πίστις μόνος καί ὁ ὁμολογία ὁ σωτηρία , καί ὁ ῥῆμα ὅς δικαιόω ὁ πιστεύω εἰς Χριστός · καί ὁ μετά ὁ βάπτισμα πίστις ὁ συνεζευγιλένης ὁ ἔργον . οὕτως οὐ ἐναντίος φαίνω ὁ ἐν οὗτος λαλέω ἑαυτοῦ πνεῦμα · ἀλλά ὁ [ ὁ ] μέν δις ὁμολογία μόνος δικαιόω ὁ πρόσειμι . εἰμί παραχρῆμα ἀπαλλάσσω ὁ βῖος γάρ οὖον πάρειμι ἔργον , ἀλ εἰμί αὐτός ἱκανός ὁ διά ὁ βάπτισμα κάθαρσις · ὁ δέ , ὁ εἶδος [ δη ] βαπτίζω ἀπαιτέω καί ἀγαθός ἔργον ἐπίδειξις . οὗτος δέ καί Παῦλος συμφωνέω ἑτέρωθι λέγω οὗτος , καί διδάσκω ὁ μετά ὁ βάπτισμα πίστ·ν ὁ διά ὁ ἔργον τελέω ἀπαιτέω , δις ὅς φημί · « οὔτε περιτομή , οὔτε ἀκροβυστία τίς ἰσχύω , ἀλλά πίστις δις ἀγάπη ἐνεργέω . » ὁ δέ ἀγάπη πολύς ἀφία δήω εἰς ὁ πληρόω . « πιστεύω δέ Ἀβραάμ ὁ Θεός , καί λογίζομαι αὐτός εἰς δικαιοσύνη , καί φίλος Θεός καλέω . » ὁ μέν ἐκ μόνος πίστις δικαίωσις εἰκών [ εἰμί ] Ἀβραάμ · [ τε πιστεύω , « καί λογίζομαι αὐτός εἰς δικαιοσύνη · ὁ ἀεί ἐκ ἔργον , ὅτε ὁ υἱός ἀναφέρω ἐπί ὁ θυσιαστήρον . καί γάρ οὖον μόνος ὁ ἔργον ποιέω , ἀλλά καί ὁ πίστις οὐ ἀφίστημι ὁ ἐν Ἰσαάκ , ὅτι μέλλω