cogPG.PG125 541
προνόημα , ἐπεὶ πῶς τῆς τοῦ ἀνθρώπου πτωχείας πεπλούτηκεν ; Ὅταν μέλλῃ τι λέγειν μέγα , τούτῳ κέχρηται τῷ προοιμίῳ , διεγείρων αὐτοὺς καὶ οἰκειούμενος . Πολλὴ ἡ ταπεινοφροσύνη ἔνθα οὐδὲν ἔβλαπτεν , αὐδ´ ἂν ὡργίσθησαν · οὐ γὰρ εἶπε , Ταῦτα οὐ περὶ τοῦ Δαβὶδ εἴοηκεν . ἀλλὰ , « περὶ τοῦ Χριστοῦ , ἀλλ’ » ἑτέρως τῇ πολλῇ περὶ τὸν μακάριον τιμῇ Δαβὶδ ἐνέτρεψεν αὐτοὺς , ὡς πρὸς τολμηροὺς φθεγγόμενος · καὶ οὐχ ἀπλῶς . περὶ τοῦ Δαβὶδ , φησὶν , ἀλλὰ , « περὶ τοῦ πατριάρχου , » καὶ οὐκέτι λέγει , Καὶ οὐκ ἀνέστη , ἀλλ´ ἑτέρως , καίτοι οὐδὲ τοῦτο με ... ν ... ἦν . Ταῦτα λέγει , Ὀνα κἀν τὴν εἰς ἐκεῖνον τιμὴν δέξονται Πʹ . τῇτιμῇ δέξωνται ] τὸν περὶ τῆς ἀναστάσεως λόγον , ὡς καὶ τῆς προφητείας βλαπτομένης , εἰ μὴ τοῦτο εἴη , καὶ τῆς εἰς αὐτὸν τιμῆς . Τοῦτο πάλιν θαυμαστὸν δείκνυσιν , ὅτι οὐχ ὁμοία τοῖς ἄλλοις ἦν ἡ ἀνάστασις , κατέσχε μὲν γὰρ αὐτὸν οὐκ εἰργάσατο δέ [ τις ] τὸ αὐτοῦ τότε ὁ θάνατος . Πάντα τοίνυν ἀνατίθησι τῷ Πατρὶ , ἵνα δέξωνται τὰ λεγόμενα . Πάλιν ἐπὶ τὸν Πατέρα μεταφεύγει . Καίτοιγε ἤρκει εἰπεῖν πρότερον , ἀλλ´ οἶδεν ὅσον τοῦτό ἐστιν . Ἐνταῦθα αὶ περὶ τῆς ἀναλήψεως ᾐνίξατο · καὶ ὅτι ἐν τοις ὑοανοῖς ἐστιν · ἀλλ´ οὐδ´ αὐτὸ φανερῶς λέγει , « Ἑξέχεε . » Καί φησιν , οὐκ ἀξίωμα ζητῶν , καὶ οὐχ ἀπλῶς , ἀλλὰ μετὰ δαψιλείας . Θαῤῥούντως μετὰ τὴν τοῦ Πνεύματος δόσιν , καὶ περὶ τῆς ἀναστάσεως διαλέγεται , καὶ οὐχ ἀπλῶς , ὰλλὰ πάλιν τὸν μάρτυρα παράγων καὶ ἐκεδους ἀναμιμνήσκων , περὶ οὗ καὶ ὁ Χριστὸς εἶπεν . « Οὐ γὰρ Δαβὶδ ἀνέβη εἰς οὐρανούς . » Ἐνταῦθα οὐκ ἔτι μεθ´ ὑποστολῆς λέγων[λέγει ] ἔχων τὸ ἀπὸ τῶν εἰρημένων θάρσος . Οὐ λέγει , « Ἐξὸν εἰπεῖν , » καὶ ἄσα τοιαῦτα , « Λέγει δὲ αὐτός · Εἰπεν ὁ Κύριος , » καὶ τὰ ἑξῆς . Ἐνταῦθα δὲ φόβον ἐπέστησε μέγαν , καθάπερ ἐν ἀρχῇ . Καλῶς ἐνταῦθα ἔληξε , διασείων αὐτῶν τὴν διάνοιαν . Ἐπειδὴ γὰρ ἔδειξεν ἡλίκως [ ἡλίκος ] έστὶ , τότε καὶ τὸ τόλμημα λοιπὸν ἐγύμνωσεν , ὡς μείζονα δεῖξαι καὶ τῷ φόβῳ αὐτοὺς ἐλεῖν . Οὓς πλάνους ἐκάλουν , ἀδελφοὺς καλοῦσιν · οὐχὶ τοσοῦτον ἑαυτοὺς παρεξετάζοντες , ὅσον εἰς φιλοστοργίαν ἐπισπώμενοι καὶ κηδεμονίαν . Πάντων δὲ ἐρωσηθέντων , ἀΠέτρος ἀποκρίνεται . Καὶ μὴν ἕτερος τῶν ἐνταῦθα δικαστηρίων ὁ νόμος , ἐπὶ δὲ τοῦ κηρύγματος ὅταν ὁ ἡμαρτηκὼς ὁμολογήσῃ , τότε σώζεται . Βαλανεῖον γάρ ἐστιν ἡ Ἐκκλησία πνευματικὸν , οὐ ῥύπον σώματος , ἀλλὰ ψυχῆς ἁποσμῆχον κηλίδα τοῖς πολλοῖς τῆς μετανοίας τρόποις . Ἀξιόπιστος ὁ λόγος ἐξ ὧν αὐτὸν ἔλαβον , τέως δὲ εὔκολον καὶ πολλὴν ἔχων δωρεὰν , καὶ τότε ἐπὶ τὸν βίον ἄγει . Ἐπειδὴ δὲ ἐπόθη ὁ ἀκροατὴς , τί ἧν τὸ τῶν πλειόνων λόγων κεφάλαιον ; Τοῦτό ἐστιν , ἡ δωοεὰ , φησὶ , τοῦ ἁγίου Πνεύματος . Ἐπαινέσας τὰ λεχθέντα , καίτοι φόβου γέμοντα , καὶ μετὰ τὴν συγκατάθεσιν , τότε ἐπὶ τὸ βάπτισμα ἔρχεται λέγων · Πολλῷ μᾶλλον ἡμῖν [ μῖν ] τοῖς ἐγγύς . Ὃρα αὐτὸν πανταχοῦ ἐπιτιμῶντα , καὶ οὐ φιλοτιμούμενον , οὐδὲ´ ἐπιδεικτιῶντα . « Διεμαρτύρατο [ τίς . διεμαρτύρετο ] , φησί , καὶ παρεκάλει » Πῶς οἴει ; Τοῦτο τοὺς ἀποστόλους ἀνεκτήσατο · μᾶλλον τοῦ Ἡταΐου ἐνταῦθα πληροῦται ἡ προφητεία ἡ λέγουσα · « Τίς ἤκουσε τοιοῦτον , καὶ τίς ἑώρακεν ; Εἰ ὤδινε γῆ ἐν μιᾷ ἡμέρᾳ , εἰ καὶ ἐτέχθη ἔθνος εἰ [ είς ] ἅπαξ , ὅτι ὥδινε καὶ ἔτεκε κοινῇ τὰ παιδία αὐτῆς . Ἐγὼ δὲ ἔδ..κα τὴν προσδοκίαν ταύτην . Εὐφράνθητι , Ἱερουσαλὴμ , καὶ πανηγυρίσατε , πάντες οἱ ἀγαπῶντες αὐτήν . » Καὶ ἃ ὁ προφήτης ἐδίδαξεν , ἐνταῦθα ἡ πεῖρα δείκνυσιν ἐναργῶς , Δύο ἀρεταὶ , καὶ τὸ προσκαρτερεῖν , καὶ τὸ ὁμοθυΚμαδὸν , τῇ διδαχῇ , φησί , τῶν ἀποστάλων . Πάλιν γὰρ αὐτοὺς ἐδίδασκον , καὶ τῇ κοινωνίᾳ , καὶ τῇ κλάσει τοῦ ἄρτου , καὶ τῇ προσευχῆ . Πάντα κοινὰ καὶ μετὰ καρτερίας . Οὐ γὰρ ὡς τῶν τυχόντων κατεφρόνουν , οὐδὲ τοῖς ὁρωμένοις προσεῖχον , ἀλλ´ ἐπεπύρωτο αὐτῶν ἡ διάνοια . Ἐπειδὴ γὰρ πολὺς ἦν ῥέων ὁ Πέτρος , καὶ ἐδείκνυ τὰς ἐπαγγελίας καὶ τὰ μέλλοντα · εἰκότως ἐξέστησαν τῷ φόβῳ , καὶ ἐμαρτύρει τοις λεγομένοις τὰ θαύματα · καθάπερ ἐπὶ τοῦ Χριστοῦ πρῶτον σημεῖα , εἶτα θιδασκαλία , εἶτα θαύματα . Τῆς διδασκαλίας ἀπήλαυον . Σκόπει πῶς οὐδὲν ἔτερον ἐποίουν οἱ Ἰουδαῖοι , ἢ τῷ ἱερῷ προσήδρευον , ἄσε σπουδαιότεροι γεγενημένοι , καὶ περὶ τὸν τόπον πλείονα εὐλάβειαν εἶχον . Οὐ γὰρ ἀπέσπων αὐτοὺς οἶ ἀπόστολοι ὥστε μὴ βλάψαι . Ὅρα πόσα αὐτοῖς προσμαρτυρεῖ . Τὸν ἄρτον μοι δοκεῖ λέγειν , καὶ νηστείαν ἐνταῦθα σημαίνει , καὶ σκληρὸν βίον · τροφῆς γὰρ , οὐ τρυφῆς μετελάμβανον . Ὁρᾷς ὅτι οἱ Πέτρου λόγοι καὶ τοῦτον εῖχον τοῦ βίου σωφρονισμόν ; Οὐ γὰρ ἔνι γενέσθαι ὰναλλίασιν μὴ ἀφελείας οὔσης . Πανταχοῦ φαίνονται οὗτοι πολλὴν ἔχοντες τὴν ὁμόνοιαν . Τούτῳ νεύτι ἐ Πέτρος · ὁμοῦ εἰς τὸν τάφον ἦλθον · περὶ αὐτοῦ φησι τῷ Χριστῷ . Οὐτος δὲ τί ; Τὰ μὲν οὖν ἄλλα σημεῖα παρεῖδεν , ἔτι βιβλίον συγγράφων . Λέγει σημεῖον ὰο´ οὗ πάντα ἐκίνησε . Φυσικὸν τὸ πάθος ἦν , κρεῖττον ἰατρικῆς τέχνης . Τεσσαράκοντα ἦν ἔτη πεποιηκὼς ἐν τῇ Γαλιλαίᾳ . Ἐπίσημος δὲ ἦν ὁ ἀνὴρ ἀπό τε τοῦ τόπου , ἀπό τε τοῦ πάθους . Ὅρα τοὺς ἀποστόλους οὐ προηγουμένως ἐπ´ αὐτὰ ἐρχομένους · οὕτω φιλοτιμίας ἦσαν καθαροί . Οὕτω καὶ ὁ Χριστὸς ἐποίησε , πολλάκις λόγῳ ἔθεράπευσε , πολλάκις ἔργῳ , πολλάκις καὶ τὴν χεῖρα προσήγαγεν , ὅπου ἦσαν ἀοθενέστεροι περὶ τὴν πίστιν , ἵνα μὴ δόξῃ ἀπὸ ταυτομάτου γίνεσθαι . « Καὶ πιάσας τῆς δεξιᾶς χειρὸς ἤγειρε . » Τοῦτο ἐποίησε δηλῶν τὴν ἀνάστασιν · ἀναστάσεως γὰρ ἡ εἰκών . Ἀλλὰ καὶ ἅλμασι καὶ πηδήμασιν ἐχρῆτο , πειράζων ἴσως ἑαυτὸν μὴ ἀπλῶς ἐστι τὸ γεγονός . Τινὲς δέ φασιν . ὅτι καὶ ἠγνόει περιπατεῖν ὄντως θαύματος ἄξιος · οὐκ αὐτοὶ αὐτὸν ἐπάγοιται , ἀλλ´ αὐτὸς ἀκολουθεῖ , διὰ τῆς ἀκολουθήσεως τοὺς εὐεργέτας δεικνῦς . « Καὶ ἁλλόμενος , φησί , καὶ αἰνῶν τὸν Θεόν . » Οὐκ ἐκείνους θαυμάζων , ἀλλὰ τὸν Θεὸν , τὸν δι´ αὐτῶν ἐνεργήσαντα . Εὐχάριστος ἡν ό ἀνήρ .
Lemmas: προνόημα , ἐπεί πῶς ὁ ὁ ἄνθρωπος πτωχεία πλουτέω ; ὅταν μέλλω τίς λέγω μέγας , οὗτος χράομαι ὁ προοίμιον , διεγείρω αὐτός καί οἰκειόω . Πολύς ὁ ταπεινοφροσύνη ἔνθα οὐδείς βλάπτω , αὐδή εἄν ὀργίζω · οὖον γάρ εἶπον , οὗτος οὖον περί ὁ Δαυίδ εἶμι . ἀλλά , « περί ὁ Χριστός , ἀλλά » ἑτέρως ὁ πολύς περί ὁ μακάριος τιμή Δαυίδ ἐντρέπω αὐτός , ὡς πρός τολμηρός φθέγγομαι · καί οὐ ἀπλόος . περί ὁ Δαυίδ , φημί , ἀλλά , « περί ὁ πατριάρχης , » καί οὐκέτι λέγω , καί οὐ ἀνίστημι , ἀλ ἑτέρως , καίτοι οὐδέ οὗτος ἐγώ ... Ν ... εἰμί . οὗτος λέγω , ἀδών ἐν ὁ εἰς ἐκεῖνος τιμή δέχομαι μετά . τιμάω δέχομαι ] ὁ περί ὁ ἀνάστασις λόγος , ὡς καί ὁ προφητεία βλάπτω , εἰμί μή οὗτος εἰμί , καί ὁ εἰς αὐτός τιμή . οὗτος πάλιν θαυμαστός δείκνυμι , ὅτι οὐ ὅμοιος ὁ ἄλλος εἰμί ὁ ἀνάστασις , κατέχω μέν γάρ αὐτός οὐ ἐργάζομαι δέ [ τις ] ὁ αὐτός τότε ὁ θάνατος . Πάν τοίνυν ἀνατίθημι ὁ πατήρ , ἵνα δέχομαι ὁ λέγω . πάλιν ἐπί ὁ πατήρ μεταφεύγω . καίτοι ἀρκέω εἶπον πρότερος , ἀλ οἶδα ὅσος οὗτος εἰμί . ἐνταῦθα ὅς περί ὁ ἀνάληψις αἰνίζω · καί ὅτι ἐν ὁ ὑοανοῖς εἰμί · ἀλ οὐδός αὐτός φανερῶς λέγω , « ἐκχέω . » καί φημί , οὐ ἀξίωμα ζητέω , καί οὐ ἀπλόος , ἀλλά μετά δαψίλεια . θαρσούντως μετά ὁ ὁ πνεῦμα δόσις , καί περί ὁ ἀνάστασις διαλέγω , καί οὐ ἀπλόος , ἀλλά πάλιν ὁ μάρτυς παράγω καί ἐκδίδωμι ἀναμιμνήσκω , περί ὅς καί ὁ Χριστός εἶπον . « οὖον γάρ Δαυίδ ἀναβαίνω εἰς οὐρανός . » ἐνταῦθα οὐ ἔτι μεθ´ ὑποστολή λέγων[λέγει ] ἔχω ὁ ἀπό ὁ εἴρω θάρσος . οὖον λέγω , « ἔξεστι εἶπον , » καί ἀσάω τοιοῦτος , « λέγος δέ αὐτός · εἶπον ὁ Κύριος , » καί ὁ ἑξῆς . ἐνταῦθα δέ φόβος ἐφίστημι μέγας , καθάπερ ἐν ἀρχή . καλῶς ἐνταῦθα λήγω , διασείω αὐτός ὁ διάνοια . ἐπεί γάρ δείκνυμι ἡλίκος [ ἡλίκος ] εἰμί , τότε καί ὁ τόλμημα λοιπός γυμνόω , ὡς μείζων δείκνυμι καί ὁ φόβος αὐτός αἱρέω . ὅς πλάνος καλέω , ἀδελφός καλέω · οὐ τοσοῦτος ἑαυτοῦ παρεξετάζω , ὅσος εἰς φιλοστοργία ἐπισπάω καί κηδεμονία . Πάντων δέ ἐρωσηθέντων , Πέτρος ἀποκρίνω . καί μήv ἕτερος ὁ ἐνταῦθα δικαστήριον ὁ νόμος , ἐπί δέ ὁ κήρυγμα ὅταν ὁ ἁμαρτάνω ὁμολογέω , τότε σῴζω . βαλανεῖον γάρ εἰμί ὁ ἐκκλησία πνευματικός , οὖον ῥύπος σῶμα , ἀλλά Ψυχή ἀποσμήχω κηλίς ὁ πολύς ὁ μετάνοια τρόπος . Ἀξιόπιστος ὁ λόγος ἐκ ὅς αὐτός λαμβάνω , τέως δέ Εὔκολον καί πολύς ἔχω δωρεά , καί τότε ἐπί ὁ βίος ἄγω . ἐπεί δέ πίνω ὁ ἀκροατής , τίς ἧμαι ὁ ὁ πλείων λόγος κεφάλαιος ; οὗτος εἰμί , ὁ δωοεὰ , φημί , ὁ ἅγιος πνεῦμα . ἐπαινέω ὁ λέγω , καίτοι φόβος γέμω , καί μετά ὁ συγκατάθεσις , τότε ἐπί ὁ βάπτισμα ἔρχομαι λέγω · πολλός μᾶλλον ἐγώ [ μιν ] ὁ ἐγγύς . Ὅρας αὐτός πανταχοῦ ἐπιτιμάω , καί οὖον φιλοτιμέομαι , οὐδή ἐπιδεικτιάω . « διαμαρτύρομαι [ τίς . διαμαρτύρομαι ] , φημί , καί παρακαλέω » Πῶς οἴομαι ; οὗτος ὁ ἀπόστολος ἀνακτάομαι · μᾶλλον ὁ Ἡταΐου ἐνταῦθα πληρόω ὁ προφητεία ὁ λέγω · « Τῖς ἀκούω τοιοῦτος , καί τίς ὁράω ; εἰμί ὠδίνω γῆ ἐν εἷς ἡμέρα , εἰμί καί τίκτω ἔθνος εἰμί [ εἷς ] ἅπαξ , ὅτι ὠδίς καί τίκτω κοινός ὁ παιδίον αὐτός . ἐγώ δέ ὁράω ὁ προσδοκία οὗτος . εὐφραίνω , Ἱεροσόλυμα , καί πανηγυρίζω , πᾶς ὁ ἀγάπη αὐτός . » καί ὁ ὁ προφήτης διδάσκω , ἐνταῦθα ὁ πείρω δείκνυμι ἐναργής , δύο ἀρετή , καί ὁ προσκαρτερέω , καί ὁ ὁμοθυΚμαδὸν , ὁ διδαχή , φημί , ὁ ἀποσταλάω . πάλιν γάρ αὐτός διδάσκω , καί ὁ κοινωνία , καί ὁ κλάω ὁ ἄρτος , καί ὁ προσευχή . Πάν κοινός καί μετά καρτερία . οὖον γάρ ὡς ὁ τυγχάνω καταφρονέω , οὐδέ ὁ ὁράω προσέχω , ἀλ πυρόω αὐτός ὁ διάνοια . ἐπεί γάρ πολύς εἰμί ῥέω ὁ Πέτρος , καί δείκνυμι ὁ ἐπαγγελία καί ὁ μέλλω · εἰκότως ἐξίστημι ὁ φόβος , καί μαρτυρέω ὁ λέγω ὁ θαῦμα · καθάπερ ἐπί ὁ Χριστός πρῶτος σημεῖον , εἶτα θιδασκαλία , εἶτα θαῦμα . ὁ διδασκαλία ἀπηλαύω . σκοπάω πῶς οὐδείς ἕτερος ποιέω ὁ Ἰουδαῖος , ἢ ὁ ἱερός προσεδρεύω , ἀάω σπουδαῖος γίγνομαι , καί περί ὁ τόπος πλείων εὐλάβεια ἔχω . οὖον γάρ ἀποσπάω αὐτός οἶς ἀπόστολος ὥστε μή βλάπτω . Ὅρας πόσος αὐτός προσμαρτυρέω . ὁ ἄρτος ἐγώ δοκέω λέγω , καί νηστεία ἐνταῦθα σημαίνω , καί σκληρός βίος · τροφή γάρ , οὖον τρυφή μεταλαμβάνω . ὁράω ὅτι ὁ Πέτρος λόγος καί οὗτος ἔχω ὁ βίος σωφρονισμός ; οὖον γάρ ἐν γίγνομαι αναλλιασις μή ἀφέλεια εἰμί . πανταχοῦ φαίνω οὗτος πολύς ἔχω ὁ ὁμόνοια . οὗτος νεύτι εἰ Πέτρος · ὁμοῦ εἰς ὁ τάφος ἔρχομαι · περί αὐτός φημί ὁ Χριστός . οὐτος δέ τίς ; ὁ μέν οὖν ἄλλος σημεῖον παροράω , ἔτι βιβλίον συγγράφω . Λέγος σημεῖον ὰο´ ὅς πᾶς κινέω . φυσικός ὁ πάθος εἰμί , ἀγαθός ἰατρικός τέχνη . τεσσαράκοντα εἰμί ἔτος ποιέω ἐν ὁ Γαλιλαία . ἐπίσημος δέ εἰμί ὁ ἀνήρ ἀπό τε ὁ τόπος , ἀπό τε ὁ πάθος . Ὅρας ὁ ἀπόστολος οὖον προηγουμένως ἐπι αὐτός ἐρχόμενος · οὗτος φιλοτιμία εἰμί καθαρός . οὕτως καί ὁ Χριστός ποιέω , πολλάκις λόγος θεραπεύω , πολλάκις ἔργον , πολλάκις καί ὁ χείρ προσάγω , ὅπου εἰμί ἀοθενέστεροι περί ὁ πίστις , ἵνα μή δόξα ἀπό ταυτομάτου γίγνομαι . « καί πιάζω ὁ δεξιός χείρ ἐγείρω . » οὗτος ποιέω δηλόω ὁ ἀνάστασις · ἀνάστασις γάρ ὁ εἰκών . ἀλλά καί ἅλμα καί πήδημα χράω , πειράζω ἴσως ἑαυτοῦ μή ἀπλόος εἰμί ὁ γίγνομαι . Τινές δέ φημί . ὅτι καί ἀγνοέω περιπατέω εἰμί θαῦμα ἄξιος · οὐ αὐτός αὐτός ἐπάγω , ἀλ αὐτός ἀκολουθέω , διά ὁ ἀκολούθησις ὁ εὐεργέτης δείκνυμι . « καί ἅλλομαι , φημί , καί αἰνέω ὁ Θεός . » οὐ ἐκεῖνος θαυμάζω , ἀλλά ὁ θεός , ὁ δις αὐτός ἐνεργέω . Εὐχάριστος ἐάν ὅς ἀνήρ .