cogPG.PG125 63
ὁλοτελῶς · καὶ προεξελέγησαν , ὥστε μὴ συνανατραπῆναι τοῖς σαθροτέροις . Ἀδικίας δὲ , τῆς ἐν δόγμασι πλάνης , φησίν , ἢ ἀπλῶς πάσης ἀδικίας ; Ὁ ἀδικῶν οὐκ ἔστι τοῦ θεμελίου , οὐκ ἔστι τοῦ Θεοῦ . Πῶς γὰρ ; ἐκείνου δικαίου ὄντος ; οὐκ ἔχει τὴν σφραγῖδα . Ὃρα δὲ ὅτι εἰ ὁ ὀνομάζων τὸ ὄνομα Κυρίου , ὀφείλει ἀφίστασθαι ἀπὸ ἀδικίας , ὁ μὴ ἀφιστάμενος οὐδὲ ὀνομάζειν ἄξιος . Οὐχ ὡραῖος γὰρ αινος ἐν στόματι ἁμαρτωλοῦ . Ἐν μεγάλῃ δὲ οἰκίᾳ οὐκ ἔστι μόνον σκεύη χρυσᾶ καὶ ἀργυρᾶ . ἀλλὰ καὶ ἔύλινα καὶ ἄττοὰκινα . Ἐπειλὴ πολλοὶ ταράττονται , διὰ τί εἰσιν ἐν τῷ κόσμῳ οἱ πονηροί , ἀφεὶς τὰς ἄλλας αἰτίας ὁ Παῦλος , νῦν ταύτην φησί · διότι καὶ ἐν μεγάλῃ οἰκίᾳ σκεύη εἰσὶ διάφορα . Μεγάλην δὲ οἰκίαν τὸν κόσμον φησὶν , οὐ γὰρ τὴν Ἐκκλησίαν · ἐν ταύτῃ γὰρ οὐδὲν ἰξύλινον εἶναι βούλεται , ἀλλὰ πάντα χρυσᾶ καὶ ἀργυρᾶ , ἔνθα σῶμα Χριστοῦ , ἔνθα Παρθένος μὴ ἔχουσα σπίλον . Καὶ ἃ μέν ἐστιν εἰς τιμὴν , ἄ δὲ εἰς ἀτιμίαν . Τὰ μὲν χρυσᾶ , ἤτοι οἱ ἐνάρετοι , εἰς τιμήν · τὰ δὲ ξύλινα καὶ ὀστράκινα , τουτέστιν , οἱ φαῦλοι , εἰς ἀτιμίαν . Οὐκ εἶπε δὲ , εἰς χρῆσιν καὶ ἀχρηστίαν , διότι καὶ οἱ φαῦλοι , εἰ καὶ μὴ πρὸς ἀρετὴν , ἀλλά γε πρὸς τὴν τοῦ κόσμου ἀπλῶς σύστασιν χρησιμεύουσι , καὶ πρός τινας δὲ οἰκονομίας , ὡς ὁ ΦαραώἘἀν οὖν τις ἐκκαθάρῃ ἑαυτὸν ἀπὸ τούτων ἔσται σκεῦος εἰς τιμὴν ἡγιασμένον . Ὁρᾷς ὅτι οὐ φύσεώς ἐστιν , οὐδὲ τῆς ὑλικῆς ἀνάγκης , ὡς οἱ Μανιχαῖοί φασι , τὸ εἶναι χρυσοῦν ἢ ὁστράκινον , ἀλλὰ τῆς προαιρέσεως ἡμῶν ; Ἔξεστι γὰρ ἑκάστῳ ἑαυτὸν ἐκκαθαίρειν , τουτέστι , τελείως ἀποκαθαίρειν Ἀπὸ τῆς ὀστρακίνης καὶ ξολίνης προαιρέσεως , καὶ χρυσῆν καὶ ἀργυρᾷν ἐγκαθιστᾷν . Ὁ Παῦλος ὀστράκινος ἦν , ἀλλ´ ἐγένετο χρυσοῦς · ὁ Ιούδας χρυσοῦς ἠν ,, ἀλλ´ ἐγένετο ὀστράκινος . Εἰ οὖν διαβέβλησαι τὰ ὀστράκινα , πως ἀλλαχου φησιν · ἔχοντες τὸν θησαυρὸν τοῦτον έν ὀστρακίνοις σκαύεσιν · Ἐκεῖ περὶ τῆς τοῦ σώματος φύσεώς φησιν . Ὡσπερ γὰρ τὸ ὄστρακον οὐδὲν ἄλλο ἐστὶν ἢ πηλὸς ὡπτημένος , οὕτω καὶ τὸ σῶμα ἡμῶν οὐδὲν ἄλλο ἢ πηλὸς τῇ θερμότητι τῆς ψυχῆς στερεούμενος . Ἐνταῦθα δὲ περὶ τῆς προαιρέσεως . Καὶ εὔχρηστον τῷ Δεσπότῃ . Ἄρα οὐν τὰ ξύλινα ἄχρηστα εἰσι πρὸς τὸν προηγούμενον σκοπὸν τοῦ Δεσπότου Θεοῦ , ὅστις θέλει πάντας σωθῆναι , κἂν , ὡς εἴρηται , δοκῶσι κατ´ ἄλλον τρόπον χρησιμεύειν , Ἐἰς πᾶν ἔργον ἀγαθὸν ἡτοιμασμένον . Τουτέστι , κἂν μὴ καιρὸς ἐπιστῇ τοῦ πρᾶξαι , ὅμως ἕτοιμον καὶ παρεσκευασμένον ἔσται , κἂν πρὸς μαρτυρίαν , καν πρὸς παρθενίαν Τὰς δὲ νεωτερικὰς ἐπιθυμίας φεῦγε . Νεωτερικαὶ ἐπιθυμίαι , οὐχ αἱ τῆς πορνείας μόνον , ἀλλὰ καὶ πᾶσα ἄτοπος ἐπιθυμία , κἂν δυναστείας ἐρᾷ τις , κἂν
Lemmas: ὁλοτελῶς · καί προεκλέγω , ὥστε μή συνανατρέπω ὁ σαθρός . Ἀδικία δέ , ὁ ἐν δόγμα πλάνης , φημί , ἢ ἀπλόος πᾶς ἀδικία ; ὁ ἀδικέω οὐ εἰμί ὁ θεμέλιος , οὐ εἰμί ὁ Θεός . Πῶς γάρ ; ἐκεῖνος Δίκαιος εἰμί ; οὐ ἔχω ὁ σφραγίς . Ὅρας δέ ὅτι εἰμί ὁ ὀνομάζω ὁ ὄνομα κύριος , ὀφείλω ἀφίστημι ἀπό ἀδικία , ὁ μή ἀφίστημι οὐδέ ὀνομάζω ἄξιος . οὐχ ὡραῖος γάρ αἶνος ἐν στόμα ἁμαρτωλός . ἐν μέγας δέ οἰκίον οὐ εἰμί μόνος σκεῦος χρύσεος καί ἀργύρεος . ἀλλά καί εὔλινος καί ἄττοὰκινα . ἐπειλέω πολύς ταράσσω , διά τίς εἰμί ἐν ὁ κόσμος ὁ πονηρός , ἀφίημι ὁ ἄλλος αἴτιος ὁ Παῦλος , νῦν οὗτος φημί · διότι καί ἐν μέγας οἰκίον σκεῦος εἰμί διάφορος . Μέγας δέ οἰκίον ὁ κόσμος φημί , οὖον γάρ ὁ ἐκκλησία · ἐν οὗτος γάρ οὐδείς ἰξύλινον εἰμί βούλομαι , ἀλλά πᾶς χρύσεος καί ἀργύρεος , ἔνθα σῶμα Χριστός , ἔνθα Παρθένος μή ἔχω σπίλος . καί ὁ μέν εἰμί εἰς τιμή , ὅς δέ εἰς ἀτιμία . ὁ μέν χρύσεος , ἤτοι ὁ ἐνάρετος , εἰς τιμή · ὁ δέ ξύλινος καί ὀστράκινος , τουτέστιν , ὁ φαῦλος , εἰς ἀτιμία . οὐ εἶπον δέ , εἰς χρῆσις καί ἀχρηστία , διότι καί ὁ φαῦλος , εἰμί καί μή πρός ἀρετή , ἀλλά γε πρός ὁ ὁ κόσμος ἀπλόος σύστασις χρησιμεύω , καί πρός τις δέ οἰκονομία , ὡς ὁ ΦαραώἘἀν οὖν τις ἐκκαθαίρω ἑαυτοῦ ἀπό οὗτος εἰμί σκεῦος εἰς τιμή ἁγίζω . ὁράω ὅτι οὖον φύσις εἰμί , οὐδέ ὁ ὑλικός ἀνάγκη , ὡς ὁ Μανιχαῖος φημί , ὁ εἰμί χρύσεος ἢ ὀστράκινος , ἀλλά ὁ προαίρεσις ἐγώ ; ἔξεστι γάρ ἕκαστος ἑαυτοῦ ἐκκαθαίρω , τουτέστι , τέλειος ἀποκαθαίρω ἀπό ὁ ὀστράκινος καί ξολινεος προαίρεσις , καί χρύσεος καί ἀργύρεος ἐγκαθίστημι . ὁ Παῦλος ὀστράκινος εἰμί , ἀλ γίγνομαι χρύσεος · ὁ Ιούδας χρύσεος ἐάν ,, ἀλ γίγνομαι ὀστράκινος . εἰμί οὖν διαβάλλω ὁ ὀστράκινος , πως αλλαχού φημί · ἔχω ὁ θησαυρός οὗτος ἐν ὀστράκινος σκαυαδην · ἐκεῖ περί ὁ ὁ σῶμα φύσις φημί . ὡς γάρ ὁ ὄστρακον οὐδείς ἄλλος εἰμί ἢ πηλός ὀπτάω , οὗτος καί ὁ σῶμα ἐγώ οὐδείς ἄλλος ἢ πηλός ὁ θερμότης ὁ Ψυχή στερεόω . ἐνταῦθα δέ περί ὁ προαίρεσις . καί εὔχρηστος ὁ δεσπότης . ἄρας ὀν ὁ ξύλινος ἄχρηστος εἰμί πρός ὁ προηγούμενος σκοπός ὁ δεσπότης Θεός , ὅστις ἐθέλω πᾶς σῴζω , κἀν , ὡς εἴρω , δοκέω κατ´ ἄλλος τρόπος χρησιμεύω , εἰς πᾶς ἔργον ἀγαθός ἑτοιμάζω . τουτέστι , κἀν μή καιρός ἐφίστημι ὁ πράσσω , ὅμως ἑτοῖμος καί παρασκευάζω εἰμί , κἀν πρός μαρτυρία , καν πρός παρθενίας ὁ δέ νεωτερικός ἐπιθυμία φεύγω . Νεωτερικός ἐπιθυμία , οὐ ὁ ὁ πορνεία μόνος , ἀλλά καί πᾶς ἄτοπος ἐπιθυμία , κἀν δυναστεία ἐράω τις , κἀν