cogPG.PG124 541
μείζω πιστευθῆναι . Ὁ γὰρ τοὺς χείρονας ἐπιστρέφειν ταχθεὶς , κατὰ τοῦτο αὐτὸ μέγας γίνεται , κἂν μικρὸς ἦν [ ἦ ] . Χάριτος οὖν τὸ πρᾶγμα . Εἰ δὲ ἀν εξιχνίαστος ὁ πλοῦτος αὐτοῦ καὶ μετὰ τὸ φανῆναι πόσῳ μᾶλλον ἡ οὐσία ; Πῶς τοίνυν Εὐνόμιος ταύτην καταλαβεῖν ἐκόμπαζε ; « Καὶ φωτίσαι πάντας , τίς ἡ οἰκονομία τοῦ μυστηρίου τοῦ ἀποκεκρυμμένου ἀπο τῶν αἰώνων ἐν τῷ Θεῷ . » Ὅτι μὲν γὰρ κληθήσονται τὰ ἔθνη , ἤδεσόο , ἴσως διὰ τοῦ Πνεύματος καὶ οἱ προφῆται καὶ οἱ ἄγγελοι · ὅτι δὲ ἐπὶ τοιούτοις , καὶ ὥστε ἐπὶ τὸν θρόνον καθίσαι τὸν τοῦ Θεοῦ , τοῦτο τίς ἂν προσεδόκησε ; Διὰ τοῦτο μυστήριον αὐτὸ καλεῖ ἐν τῷ Θεῶ ἀπονε.κρυμμένον ἀπὸ τῶν αἰώνων · τουτέστιν , ἄνωθεν καὶ ἐξ ἀρχῆς . Οὐ γὰρ πρόσφατός ἐστιν ἡ οἰκονομία αὐτῷ , καὶ αὐτῷ μόνῳ γινωσκομένη , « Τῷ τὰ πάντα κτίσαντι διὰ Ἰησοῦ Χριστοῦ . » Καλῶς κτίσεως ἐμνημόνευσεν · ὁ γὰρ τὰ πάντα κτίσας , Θεὸς , φησὶ , διὰ τοῦ Χριστοῦ . « Χωρὶς γὸρν αὐτοῦ , » φησὶ , « γέγονεν οὐδὲ ἕν · » καὶ τοῦτο δι´ αὐτοῦ ἀποκαλύπτει « Ἵνα γνωρισθῇ νῦν ταῖς ἀρχαῖς καὶ ταῖς ἐξουσίαις ἐν τοῖς ἐπουρανίοις διὰ τῆς Ἐκκλησίας ἡ ποοσοίκιλος σοφίᾳ τοῦ Θεοῦ . » Οὕτε αἱ ἄνω ἀρχαὶ καὶ ἐξουσίαι , οὔτε αἱ κάτω ἤδεσαν τὸ μυστήριον τῆς δόξης τῶν ἐθνικῶν . Καὶ γὰρ καὶ ἄγγελοι καὶ ἀρχάγγελοι τοῦτο μόνον ἤδεσαν , ὅτι ὁ Ἰσραὴλ ἦν μερίς Κυρίου , καὶ λαὸς αὐτοῦ . Καὶ ὁ Γαβριὴλ δὲ τοῦτο μόνον ἐγίνωσκεν , ὅτι σώσει τὸν λαόν αὐτοῦ ἀπὸ τῶν ἁμαρτιῶν αὐτῶν . Ὅτι δὲ καὶ οἱ ἐθνικοὶ τηλικαύτης τιμῆς τεύξονται , νῦν ἔγνωσαν καὶ αἱ ἄνω δυνάμεις καὶ αἱ κάτω , διὰ τῆς Ἐκκλησίας , τουτέστι , διὰ τῶν εἰς ἡμᾶς γενομένων . Αἰ γὰρ εἰς ἡμᾶς εὐεργεσίαι , διδάσκαλοι αὐτοῖς ἐγένοντο τῆς σοφίας τοῦ Θεοῦ Οὐχ ἀπλῶς δὲ ποικίλην αὐτήν φησιν , ἀλλὰ πολυποίκιλον , τὸ πάντεχνον αὐτῆς δηλῶν καὶ ἀκατανόητον . Ὁ δὲ Νύσσης Γρηγόριος , Πρὸ μὲν τῆς ἐνανθρωπήσεως , φησὶν , ἁπλῆν ἓ ἐγίνωσκον αἱ οὐράνιοι δυνάμεις τὴν σοφίαν τοῦ Θεοῦ , οἷον , ἐδημιούργηος τὰ πάνταθελήσει μόνῃ , καὶ κατενόουν αὐτὸν δυνατὸν διετήρει τὰ πάντα τῇ σοφῇ διοικήσει , καὶ προνοητὴν σοφὸν ἐπεγίνωσκον · καὶ οὐδὲν ἐν τούτοις ποικίλον · τουτέστιν , ἄλλο μὲν ὃν , ἄλλο δὲ ἀπογεννῶν Σαρκωθέντος δὲ τοῦ Θεοῦ Λόγου , διὰ τῶν ἐναντίω πὰ ἐναντία κατωρθώθη , διὰ θανάτου ζωὴ , δι´´ ἀσθενείας δύναμις , δι´ ἀτιμίας δόξα , διὰ πάντων τῶν εὐτελῶν τὰ θεοπρεπῆ . Οὕτως οὖν πολυποίκιάος ἐγνώσθη ἡ σοφία καὶ ἡ δύναμις τοῦ Θεοῦ ταῖς οὐρανίοις δυνάμεσι νῦν . Ὅτε γὰρ ἡμεῖς ἐμάθομεν , τότε κἀκεῖναι δι´ ἡμῶν , ὡρῶσαι τὴν Ἐκκλησίαν τίνων ἠξιώθη καὶ δι´ αὐτῆς εἰς γνῶσιν ὀδηγούμεναι .
Lemmas: μείζων πιστεύω . ὁ γάρ ὁ χείρων ἐπιστρέφω τάσσω , κατά οὗτος αὐτός μέγας γίγνομαι , κἀν μικρός εἰμί [ εἰμί ] . Χάρις οὖν ὁ πρᾶγμα . εἰμί δέ εἰς εξιχνίαστος ὁ πλοῦτος αὐτός καί μετά ὁ φαίνω πόσος μᾶλλον ὁ οὐσία ; Πῶς τοίνυν Εὐνόμιος οὗτος καταλαμβάνω κομπάζω ; « καί φωτίζω πᾶς , τίς ὁ οἰκονομία ὁ μυστήριον ὁ ἀποκρύπτω ἀπος ὁ αἰών ἐν ὁ Θεός . » ὅτι2 μέν γάρ καλέω ὁ ἔθνος , ἐσθίω , ἴσως διά ὁ πνεῦμα καί ὁ προφήτης καί ὁ ἄγγελος · ὅτι δέ ἐπί τοιοῦτος , καί ὥστε ἐπί ὁ θρόνος καθίζω ὁ ὁ Θεός , οὗτος τίς εἄν προσδοκάω ; Ζεύς οὗτος μυστήριον αὐτός καλέω ἐν ὁ θεάομαι ἀπονε.κρυμμένον ἀπό ὁ αἰών · τουτέστιν , ἄνωθεν καί ἐκ ἀρχή . οὖον γάρ πρόσφατος εἰμί ὁ οἰκονομία αὐτός , καί αὐτός μόνος γιγνώσκω , « ὁ ὁ πᾶς κτίζω διά Ἰησοῦς Χριστός . » καλῶς κτίσις μνημονεύω · ὁ γάρ ὁ πᾶς κτίζω , θεός , φημί , διά ὁ Χριστός . « Χωρὶς γὸρν αὐτός , » φημί , « γίγνομαι οὐδέ εἷς · » καί οὗτος δις αὐτός ἀποκαλύπτω « ἵνα γνωρίζω νῦν ὁ ἀρχή καί ὁ ἐξουσία ἐν ὁ ἐπουράνιος διά ὁ ἐκκλησία ὁ ποοσοίκιλος σοφία ὁ Θεός . » ἵημι ὁ ἄνω ἀρχή καί ἐξουσία , οὔτε ὁ κάτω οἶδα ὁ μυστήριον ὁ δόξα ὁ ἐθνικός . καί γάρ καί ἄγγελος καί ἀρχάγγελος οὗτος μόνος οἶδα , ὅτι ὁ Ἰσραήλ εἰμί μερίς κύριος , καί λαός αὐτός . καί ὁ Γαβριήλ δέ οὗτος μόνος γιγνώσκω , ὅτι σῴζω ὁ λαός αὐτός ἀπό ὁ ἁμαρτία αὐτός . ὅτι2 δέ καί ὁ ἐθνικός τηλικόσδε τιμή τυγχάνω , νῦν γιγνώσκω καί ὁ ἄνω δύναμις καί ὁ κάτω , διά ὁ ἐκκλησία , τουτέστι , διά ὁ εἰς ἐγώ γίγνομαι . ὁ γάρ εἰς ἐγώ εὐεργεσία , διδάσκαλος αὐτός γίγνομαι ὁ σοφία ὁ Θεός οὐχ ἀπλόος δέ ποικίλος αὐτός φημί , ἀλλά πολυποίκιλος , ὁ πάντεχνος αὐτός δηλόω καί ἀκατανόητος . ὁ δέ Νύσσα Γρηγόριος , πρό μέν ὁ ἐνανθρώπησις , φημί , ἁπλόος ἕ γιγνώσκω ὁ οὐράνιος δύναμις ὁ σοφία ὁ Θεός , οἷος , δημιουργέω ὁ πάνταθελήσει μόνος , καί κατανοέω αὐτός δυνατός διατηρέω ὁ πᾶς ὁ σοφός διοίκησις , καί προνοητής σοφός ἐπιγιγνώσκω · καί οὐδείς ἐν οὗτος ποικίλος · τουτέστιν , ἄλλος μέν ὅς , ἄλλος δέ ἀπογεννάω σαρκόω δέ ὁ Θεός Λόγος , διά ὁ ἐναντίος πη ἐναντίος κατορθόω , διά θάνατος ζωή , δις ἀσθένεια δύναμις , δις ἀτιμία δόξα , διά πᾶς ὁ εὐτελής ὁ θεοπρεπής . οὕτως οὖν πολυποίκιάος γιγνώσκω ὁ σοφία καί ὁ δύναμις ὁ Θεός ὁ οὐράνιος δύναμις νῦν . ὅτε γάρ ἐγώ μανθάνω , τότε κἀκείνης δις ἐγώ , ὁράω ὁ ἐκκλησία τίνω ἀξιόω καί δις αὐτός εἰς γνῶσις ὀδηγούμεναι .