cogPG.PG124 155
θεν . Πᾶσι μὲν γὰρ ἐν Γαλιλαίᾳ ὥφθη . τοῖς δὲ δίδεκα ἐν Ἱερουσαλήμ . Πλειόνων γὰρ γενομένων ὀπτασιῶν , οἱ μὲν τάσδε , οἱ δὲ τάσδε ἀνεγράψαντο . Ἔστι δ´ ὅτε καὶ περὶ τοῦ αὐτοῦ κεφαλαίου δύο δια . λαμβάνοντες εὐαγγελισταί , ἀναπληροῖ τὰ ὑπὸ τοῦ πρώτου λεχθέντα κατ´ ἔλλειψιν , ὁ δεύτερος . Σκόπει δέ μοι τῶν ἱερέων τὴν ἀξίαν , ὅτι θεία ἐστί Θεοῦ γὰρ , τὸ ἀφιέναι ἁμαρτίας . Οὕτως αὐτοὺς τιμητέον ὡς Θεόν . Κἂν γὰρ ἀνάξιοι ὧσι , τί τοῦτο ; Τῶν θείων χαρισμάτων εἰσὶ διάκονοι , καὶ ἡ χάρις ἐνεργεῖ δ´ αὐτῶν , ὥσπερ οὖν καὶ διὰ τῆς ὄνου τοῦ Βαλαὰμ ἐλάλησεν · οὔκουν ἡ ἀναξιότης ἡμῶν τὰ κωλύει . Ὥστε ἐπεὶ δι´ ἱερέων ἡ χάρις χορηγεῖται , τιμητέον αὐτούς « Θωμᾶς δὲ εἷς ἐκ τῶν δώδεκα , ὁ λεγόμενος Δίδυμος , οὐκ ἦν μετ´ αὐτῶν , ὅτε ἦλθεν ὁ Ἰησοῦς . Ἔλεγον οὖν αὐτῷ οἱ ἄλλοι μαθηταί · Ἑωράκαμεν τὸν Κύριον . Ὁ δὲ εἶπεν αὐτοῖς · Ἐὰν μὴ ἴδω ἐν ταῖς χερσὶν αὐτοῦ τὸν τύπον τῶν ἥλων , καὶ βάλω τὸν δάκτυλόν μου εἰς τὸν τύπον τῶν ἥλων , καὶ βάλω τὴν χεῖρά μου εἰς τὴν πλευρὰν αὐτοῦ , οὐ μὴ πιστεύσω . Καὶ μεθ´ ἡμέρας ὀκτὼ πάλιν ἦσαν ἔσω οἱ Ἰησοῦς τῶν θυρῶν κεκλεισμένων , καὶ ἔστη εἰς τὸ μέσον , καὶ εἶπεν · Εἰρήνη ὑμῖν . Εἶτα λέγει τῷ Θωμᾷ · Φέρε τὸν δάκτυλόν σου ὧδε , καὶ ἴδε τὰς χεῖράς , μου , καὶ φέρε τὴν χεῖρά σου , καὶ βάλε εἰς τὴν πλευράν μου καὶ μὴ γίνου ἄπιστος , ἀλλὰ πιστός . Ἀπα ἐκρίθη Θωμᾶς , καὶ εἶπεν · Ὁ Κύριός μου , καὶ ὁ Θεός μου . Λέγει αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς · Ὅτι ἑώρακάς με , πεπίστευκας · μακάριοι οἱ μὴ ἰδόντες , καὶ πιστεύσαν . τετ . » Οὐκ ἦν ὁ Θωμᾶς μετὰ τῶν μαθητῶν · εἰκὸς ὰρ αὐτὸν ἐκ τῆς διασπορᾶς μήπω ἐπισυναχθῆναι Τί δέ ἐστιν , « Ὁλεγόμενος Δίδυμος ; » Τοῦτο ἐρμηνεία ἐστὶ τοῦ , « Θωμᾶς . » Ὥσπερ γὰρ τὸ Κηφᾶς ἑρμηνεύεται Πέτρος , οὕτω καὶ τὸ Θωμᾶς λέγεται , τοῦτέστιν , ἐρμηνεύεται Δίδυμος . Εἰκότως δὲ μνημονεύει τῆς ἑρμηνείας ταύτης τοῦ ὀνόματος , ἵνα δείξῃ ἡμῖν , ὅτι διστακτικός τις ἦν , καὶ ἄνωθεν καὶ ἀπ´ ἀρχῆς τοιοῦτον εἶχε τὸν τρόπον , ὡς δηλοῖ καὶ τοὔνομα . Λέγουσι δὲ τοῖς ἄλλοις μαθηταῖς περὶ τοῦ Κυρίου ἠπίστει , οὐχ ὡς ψευδεῖς αὐτοὺς ἡγούμενος , ἀλλὰ τὸ πρᾶγμα τῆς ἀναστάσεως ἀδύνατον εἶναι νομίζων · διὸ καὶ ἐγκαλεῖται , ὡς πέρα τοῦ μετρίου περίεργος . Ὥσπερ γὰρ τὸ ῥᾳδίως πιστεύειν , κουφότητος · οὕτω τὸ σφόδρα ἀντιτείνειν , ἀγροικίας καὶ παχύτητος . Ὅρα δὲ , ὅπως οὐδὲ τοῖς ὀφθαλμοῖς ἔφη πιστεύειν , ἀλλὰ καὶ τὸ , « Ἐὰν μὴ βάλω τὴν χεῖρά μου , » προσέθηκε . Πόθεν δὲ ἤδει , ὅτι τύπους εἶχεν ἡ πλευρά ; Ἀκούσας παρὰ τῶν μαθητῶν . Τίνος δὲ Κνεκεν οὐκ εὐθέως φαίνεται αὐτῷ , ἀλλὰ μεθ´ ἡμέρας ὀκτώ · ὥστε κατηχούμενον αὐτὸν ὑπὸ τῶν συμμαθητῶν , καὶ τὰ αὐτὰ ἀκούοντα , καὶ εἰς πλείονα πόθον ἐκκαῆναι , καὶ πιστότερον πρὸς τὸ μέλλον γενέσθαι . Λεῖξαι δὲ θέλων ὁ Δεσπότης , ὅτι καὶ τότε παρῆν . ἡνίκα τὰ τῆς ἀπιστίας ῥήματα πρὸς τοὺς συμμαθητὰς ἐφθέγγετο ὁ Θωμᾶς , οὐ περιμένει παρ´ ἑκείνου ἀκοῦσαί τι τοιοῦτον , ἀλλ´ αὐτὸς προλαβὼν , ἅπερ ἐπεθύμει πληροῖ · καὶ γὰρ τοῖς ῥήμασιν ἐχρήσατο τοῖς αὐτοῦ . Καὶ ὅρα , τὸ μὲν πρῶτον ἐπιτιμητι . ὥς ·
Lemmas: τίθημι . Πᾶς μέν γάρ ἐν Γαλιλαία ὁράω . ὁ δέ δίδεκα ἐν Ἱερουσαλήμ . πλείων γάρ γίγνομαι ὀπτασία , ὁ μέν ὅδε , ὁ δέ ὅδε ἀναγράφω . εἰμί δδʹ ὅτε καί περί ὁ αὐτός κεφάλαιος δύο διά . λαμβάνω εὐαγγελιστής , ἀναπληρόω ὁ ὑπό ὁ πρῶτος λέγω κατ´ ἔλλειψις , ὁ δύο . σκοπάω δέ ἐγώ ὁ ἱερός ὁ ἄξιος , ὅτι θεῖος εἰμί Θεός γάρ , ὁ ἀφίημι ἁμαρτία . οὕτως αὐτός τιμητέος ὡς Θεός . κἀν γάρ ἀνάξιος ἵημι , τίς οὗτος ; ὁ θεῖον χάρισμα εἰμί διάκονος , καί ὁ χάρις ἐνεργέω δδʹ αὐτός , ὥσπερ οὖν καί διά ὁ ὄνος ὁ Βαλαάμ λαλέω · οὔκουν ὁ ἀναξιότης ἐγώ ὁ κωλύω . ὥστε ἐπεί δις ἱερός ὁ χάρις χορηγέω , τιμητέος αὐτός « Θωμᾶς δέ εἷς ἐκ ὁ δώδεκα , ὁ λέγω Δίδυμος , οὐ εἰμί μετέ αὐτός , ὅτε ἔρχομαι ὁ Ἰησοῦς . λέγω οὖν αὐτός ὁ ἄλλος μαθητής · ὁράω ὁ κύριος . ὁ δέ εἶπον αὐτός · ἐάν μή ὁράω ἐν ὁ χείρ αὐτός ὁ τύπος ὁ ἁλίσκομαι , καί βάλλω ὁ δάκτυλος ἐγώ εἰς ὁ τύπος ὁ ἁλίσκομαι , καί βάλλω ὁ χείρ ἐγώ εἰς ὁ πλευρά αὐτός , οὖον μή πιστεύω . καί μεθ´ ἡμέρα ὀκτώ πάλιν εἰμί εἴδομαι ὁ Ἰησοῦς ὁ θύρα καλέω , καί ἵστημι εἰς ὁ μέσος , καί εἶπον · Εἰρήνη σύ . εἶτα λέγω ὁ Θωμᾶς · φέρω ὁ δάκτυλος σύ ὧδε , καί ὁράω ὁ χείρ , ἐγώ , καί φέρω ὁ χείρ σύ , καί βάλλω εἰς ὁ πλευρά ἐγώ καί μή γίγνομαι ἄπιστος , ἀλλά πιστός . ἀπος κρίνω Θωμᾶς , καί εἶπον · ὁ κύριος ἐγώ , καί ὁ Θεός ἐγώ . λέγος αὐτός ὁ Ἰησοῦς · ὅτι2 ὁράω ἐγώ , πιστεύω · μακάριος ὁ μή ὁράω , καί πιστεύω . τετ . » οὐ εἰμί ὁ Θωμᾶς μετά ὁ μαθητής · εἰκός ἄρα αὐτός ἐκ ὁ διασπορά μήπω ἐπισυνάγω τις δέ εἰμί , « Ὁλεγόμενος Δίδυμος ; » οὗτος ἑρμηνεία εἰμί ὁ , « Θωμᾶς . » ὥσπερ γάρ ὁ Κηφᾶς ἑρμηνεύω Πέτρος , οὗτος καί ὁ Θωμᾶς λέγω , τουτέστιν , ἑρμηνεύω Δίδυμος . εἰκότως δέ μνημονεύω ὁ ἑρμηνεία οὗτος ὁ ὄνομα , ἵνα δείκνυμι ἐγώ , ὅτι διστακτικός τις εἰμί , καί ἄνωθεν καί ἀπ´ ἀρχή τοιοῦτος ἔχω ὁ τρόπος , ὡς δηλόω καί ὄνομα . λέγω δέ ὁ ἄλλος μαθητής περί ὁ κύριος ἀπιστέω , οὐ ὡς ψευδής αὐτός ἡγέομαι , ἀλλά ὁ πρᾶγμα ὁ ἀνάστασις ἀδύνατος εἰμί νομίζω · διό καί ἐγκαλέω , ὡς πέρα ὁ μέτριος περίεργος . ὥσπερ γάρ ὁ ῥᾳδίως πιστεύω , κουφότης · οὗτος ὁ σφόδρα ἀντιτείνω , ἀγροικία καί παχύτης . Ὅρας δέ , ὅπως οὐδέ ὁ ὀφθαλμός φημί πιστεύω , ἀλλά καί ὁ , « ἐάν μή βάλλω ὁ χείρ ἐγώ , » προστίθημι . πόθεν δέ ἦδος , ὅτι τύπος ἔχω ὁ πλευρά ; ἀκέω παρά ὁ μαθητής . τίς δέ Κνεκεν οὐ εὐθύς φαίνω αὐτός , ἀλλά μεθ´ ἡμέρα ὀκτώ · ὥστε κατηχέω αὐτός ὑπό ὁ συμμαθητής , καί ὁ αὐτός ἀκούω , καί εἰς πλείων πόθος ἐκκαίω , καί πιστός1 πρός ὁ μέλλω γίγνομαι . λείχω δέ ἐθέλω ὁ Δεσπότης , ὅτι καί τότε πάρειμι . ἡνίκα ὁ ὁ ἀπιστία ῥῆμα πρός ὁ συμμαθητής φθέγγομαι ὁ Θωμᾶς , οὖον περιμένω παρ´ ἑκεῖνος ἀκούω τίς τοιοῦτος , ἀλ αὐτός προλαμβάνω , ὅσπερ ἐπιθυμέω πληρόω · καί γάρ ὁ ῥῆμα χράω ὁ αὐτός . καί ὁράω , ὁ μέν πρῶτος ἐπιτιμάω . ὅς ·