cogPG.PG124 383
πάντων τίθησι . Καίτοι τὸ Εὐαγγέλιον πρώτῃ ὧφθαι αὐτὸν τῆ Μαρία φησίν · ἀλλ´ ἐν ἀν . δράσι , πρώτῳ ὤφθη τῷ Πέτρῳ , ὡς προὔχοντι τῶν μαθητῶν . Ἔδει γὰρ τὸν ὁμολογήσαντα πρῶτον , καὶ τὴν ἀνάστασιν πρῶτον ἰδεῖν · καὶ διὰ τὸ ἀρνήεασθει δὲ φαίνεται αὐτῷ πρῶτον , ἵνα δείξῃ αὐτῷ ὡς οὐ ἀπέῤῥιπται . « Ετα τοῖς δώδεκα . » Καίτοι ὁ Ματθίας μετὰ τὴν ἀνάληψιν τοῦ Κυρίου , ἀντεισήχθη ἀντὶ τοῦ Ἰούδαν πῶς οὖν φησιν · « Εἶτα τοῖς δώδεκα ; » Λέγομεν οὗν ὅτι εἰκὸς ἦν αὐτὸν τῷ Ματθίᾳ καὶ μετὰ τὴν ἀνάληψιν ὧφθαι , ἐπεὶ καὶ τῷ Παύλῳ μετὰ τὴν ἀνάλτύν κληθέντι ὥφθη · διὸ οὐδὲ τὸν καιρὸν εἶπεν , ἀλλ´ ἀορίστως τίθησι . Τινές δέ φασιν , ὅτι γραφικόν ἐστὶ τὸ σφάλμα · ἢ ὅτι τῷ προγνωστικῷ ὀφθαλμῷ ὁΚύριος εἰδὼς , ὅτι συγκαταριθμηθήσεται τοῖς ἔνδεκα , ὤφθη καὶ αὐτῷ , ἵνα μηδὲ ἐν τούτῳ ἔλαττον ἔχῃ τῶν λοιπῶν ἀποστόλων . Τοιοῦτόν τι παραδηλοῖ καὶ ὁ Ἰωάννης λέγων · « Θωμᾶς δὲ [ ἦν]ες ἐκ τῶν δώδεκα , « Μᾶλλον γὰρ ἂν εἴποι τις , ὅτι τὸν Ματθίαν συνέταξι κατὰ τὴν πρόγνωσιν τοῖς λοιποῖς ἀποστόλοις , ἢ τ Ἰούδαν μετὰ τὴν προδοσίαν καὶ τὴν ἀγχόνην . « Ἔπειτα ὥφθη ἐπάνω πεντακοσίοις ἀδελφοῖς ἐφάπαξ , » Μετὰ τὴν ἀπὸ τῶν Γραφῶν ἀπόδειξιο , καὶ μάρτυρας παράγει τούς τε ἀποστόλους καὶ ἐτίρους πιστοὺς ἀνθρώπους . Τὸ δὲ , « Ἐπάνω , » τινὲς μὲν τὸ , Ἄνωθεν ἐκ τῶν οὐρανῶν , φασίν · ἄνω γὰρ καὶ ὑπὲρ κεφαλῆς αὐτοῖς ὥφθη , ἵνα καὶ τὴν ἀάληψιν πιστώσηται · τινὲς δὲ τὸ , « Ἐπάνω πεντακὸσίοις , » Τοῖς πλείοσιν ἢ πεντακοσίοις , ἐνόησαν « Ἐξ ὧν οἱ πλείους μένουσιν ἕως ἄρτι · τινὲς ἐ καὶ ἐκοιμήθησαν . Ἔχω , φησὶ ζῶντας μάρτυρες . Διὰ δὲ τῆς τοῦ , « Ἐκοιμήθησαν . » λέξεως , ἀρχὴν τος ἀναστάσεως προκατεβάλετο · ὁ γὰρ κοιμώμενος καὶ ὰνίσταται . « Ἔπειτα ὥφθη Ἰακώβῳ . » Τῷ ἀδελφῷ τοῦ Κυρίου , [ λέγει , ] τῷ ὑπ´ αὐτοῦ κατασταθέντι ἐπισόπω πρώτῳ Ἰεροσολύμων . « Εἶτα τοῖς ἀποστόλοις πᾶσιν . » ἴσαν γὰρ καὶ ἄλλοι ἀπόστολοι , ὡς οἱ ἑβδομήκοντα . « Ἔσχατον δὲ πάντων , ὡσπερεί τῳ ἐκτρώματι , ὥφθη κἀμοί . » Ταπεινοφροσύνης τὸ ῥῆμα · σοφῶς δὲ κέχρηται τῇ ταπεινοφροσύνῃ , ἵνα ὅταν εἴπῃ τὸν μέγα ἐκεῖνο , τὸ , « Περισσότερον πάντων ἐκοπίασα , » μὴ ἀπιστηθᾷ ὡς ἀλαζών . Ἔκτρωμα δὲ λέγεκι κυρίως , τὸ ἀτελεσφόρητον ἔμβρυον , ὃ ἀποβάλλετοι ἡ γυνή . Ἐπεὶ οὖν καὶ αὐτὸς ἀνάξιον τοῦ εἶναι ἑαυτὸν ἀπόστολον λέγει , καὶ ἀπόβλητον . οὖτς ἐαυτὸν ὡνόμασεν , ὡς ἀτελεσφόρητον κατά γε τὸ τον ἀποστόλου ἀξίομα . Τινὲς δὲ τὸ ὕστερον γέννομα . ἕκτρωμα ἐνόησαν , διότι καὶ αὐτὸς ἔσχατος τῶν ἀποστόλων . Οὐκ ἐλαττοῦται δὲ ὁ Παῦλος . διότι ἱσανοπετῖί .
Lemmas: πᾶς τίθημι . καίτοι ὁ Εὐαγγέλιος πρῶτος ὁράω αὐτός τῆ Μαρία φημί · ἀλ ἐν εἰς . δρᾶσις , πρῶτος ὁράω ὁ Πέτρος , ὡς προέχω ὁ μαθητής . δέω γάρ ὁ ὁμολογέω πρῶτος , καί ὁ ἀνάστασις πρῶτος ὁράω · καί διά ὁ ἀρνέομαι δέ φαίνω αὐτός πρῶτος , ἵνα δείκνυμι αὐτός ὡς οὖον ἀπορρίπτω . « ἔτης ὁ δώδεκα . » καίτοι ὁ Ματθίας μετά ὁ ἀνάληψις ὁ κύριος , ἀντέχω ἀντί ὁ Ἰούδας πῶς οὖν φημί · « εἶτα ὁ δώδεκα ; » λέγω ἐν ὅτι εἰκός εἰμί αὐτός ὁ Ματθίας καί μετά ὁ ἀνάληψις ὁράω , ἐπεί καί ὁ Παῦλος μετά ὁ ἀνάλτύν καλέω ὁράω · διό οὐδέ ὁ καιρός εἶπον , ἀλ ἀόριστος τίθημι . τις δέ φημί , ὅτι γραφικός εἰμί ὁ σφάλμα · ἢ ὅτι ὁ προγνωστικός ὀφθαλμός Κούριος εἰδοί , ὅτι συγκαταριθμέω ὁ ἕνδεκα , ὁράω καί αὐτός , ἵνα μηδέ ἐν οὗτος μικρός ἔχω ὁ λοιπός ἀπόστολος . τοιοῦτος τίς παραδηλόω καί ὁ Ἰωάννης λέγω · « Θωμᾶς δέ [ αἰνέω ἐκ ὁ δώδεκα , « μᾶλλος γάρ εἄν εἶπον τις , ὅτι ὁ Ματθίας συντάσσω κατά ὁ πρόγνωσις ὁ λοιπός ἀπόστολος , ἢ τ Ἰούδας μετά ὁ προδοσία καί ὁ ἀγχόνη . « ἔπειτα ὁράω ἐπάνω πεντακόσιοι ἀδελφός ἐφάπαξ , » μετά ὁ ἀπό ὁ Γραφής ἀποδείκνυμι , καί μάρτυς παράγω ὁ τε ἀπόστολος καί ετιροος πιστός ἄνθρωπος . ὁ δέ , « ἐπάνω , » τις μέν ὁ , ἄνωθεν ἐκ ὁ οὐρανός , φημί · ἄνω γάρ καί ὑπέρ κεφαλή αὐτός ὁράω , ἵνα καί ὁ ἀάληψιν πιστόω · τις δέ ὁ , « ἐπάνω πεντακόσιοι , » ὁ πλείων ἢ πεντακόσιοι , νοέω « ἐς ὅς ὁ πλείων μένω ἠώς ἄρτι · τις εἰ καί κοιμάω . ἔχω , φημί ζῶ μάρτυς . Ζεύς δέ ὁ ὁ , « κοιμάω . » λέξις , ἀρχή ὅς ἀνάστασις προκαταβάλλω · ὁ γάρ κοιμάω καί ἀνίστημι . « ἔπειτα ὁράω Ἰάκωβος . » ὁ ἀδελφός ὁ κύριος , [ λέγω , ] ὁ ὑπό αὐτός καθίστημι ἐφέπω πρῶτος Ἱερουσαλήμ . « εἶτα ὁ ἀπόστολος πᾶς . » εἶμι γάρ καί ἄλλος ἀπόστολος , ὡς ὁ ἑβδομήκοντα . « ἔσχατος δέ πᾶς , ὥσπερ ὁ ἔκτρωμα , ὁράω ἐγώ . » ταπεινοφροσύνη ὁ ῥῆμα · σοφός δέ χράομαι ὁ ταπεινοφροσύνη , ἵνα ὅταν εἶπον ὁ μέγας ἐκεῖνος , ὁ , « περισσός πᾶς κοπιάω , » μή ἀπιστέω ὡς ἀλαζών . ἔκτρωμα δέ λέγω κύριος , ὁ ἀτελεσφόρητος ἔμβρυον , ὅς ἀποβάλλω ὁ γυνή . ἐπεί οὖν καί αὐτός ἀνάξιος ὁ εἰμί ἑαυτοῦ ἀπόστολος λέγω , καί ἀπόβλητος . Ουτς ἑαυτοῦ ὀνομάζω , ὡς ἀτελεσφόρητος κατά γε ὁ ὁ ἀπόστολος αξιομος . Τινές δέ ὁ ὕστερος γέννομα . έκτρωμα νοέω , διότι καί αὐτός ἔσχατος ὁ ἀπόστολος . οὐ ἐλασσόω δέ ὁ Παῦλος . διότι ἱσανοπετῖί .