cogPG.PG124 589
ποιῆτε μετὰ φόβου , καὶ τούτου ἐπιτεταμένου , καὶ μετὰ τρόμου . Ἄνευ γὰρ φόβου οὐδὲν ἀγαθὸν κατορθοῦται , οὔτε ἐν ταῖς λογικαῖς τέχναις , οὔτε ἐν ταῖς βαναύσοις . Πῶς δὲ ὁ φόβος κατορθωθήσεται · Ἐὰν ἐννοήσωμεν ὅτι πανταχοῦ ὁ Θεὸς πάρεστι , καὶ πάντα ἀκούει , καὶ πάντα ὁρᾷ , οὐ τὰ πραττόμενα , ἀλλὰ καὶ τὰ ἐννοούμενα . Δουλεύσατε γὰρ , φησὶ , τῷ Κυρίῳ ἐν φόβῳ , καὶ ἀγαλλιᾶσθε αὐτῷ ἐν τρόμῳ . Ἔστι ] γὰρ ἀγαλλίασις μετὰ τρόμου , ὅταν τὸ καλόν τις ποιῶν , καὶ τοῦτο μετὰ τρόμου , εὐπαῤῥησίαστον ἔχη τὸ συνειδός . Κατεργάζεσθε δέ , εἶπεν , οὐκ , Ἐργάζεσθε · τουτέστι , μετὰ πολλῆς σπουδῆς καὶ ἐπιμελείας . Ὁ Θεὸς γάρ ἑστιν ὁ ἐνεργῶν ἐν ὑμῖν καὶ τὸ βέλειν καὶ τὸ ἐνεργεῖν . Ἐπειδὴ εἶπε · Μετὰ φόβσυ » καὶ τρόμου · νῦν φησι · Μὴ πτοηθῆτε διὰ τοῦτο . Οὐ γὰρ τοῦτο εἶπον , ὧνα ἀπαγορεύσῃς , ἀλλ´ ἵνα προσέχῃς . Ἀν γὰρ προσέχῃς , ὁ Θεὸς τὰ πάντα ἐργάσεται . Αὐτὸς γάρ ἐστιν ὁ καὶ προθυμίαν διδοὺς μὲν , ὥστε θέλειν τὸ ἀγαθὸν , καὶ τὴν ἐργασίαν αὐτὸ ποῦ εἰς τέλος ἄγων . Ἐνεργεῖ γὰρ ὁ Θεὸς ἐν ἡμῖν τὸ θέλειν · τουτέστι , συνεργεῖ ἡμῖν πρὸς τὸ θέλειν τὰ ἀγαθὰ , καὶ αὔξει τὸ ἀγαθὸν θέλημα ἡμῶν , καὶ συνεκκαίει ὥστε θερμότερον γενέσθαι . Καὶ ἄλλως δὲ , ἐπειδὴ τὸ τέλος αὐτὸς ἐπιτίθησιν , οἱ δὲ ἄνθρωποι , ἅπερ ἂν ὁρῶμεν τελειούμενα , πρὸς ἐκεῖνα καὶ τὸ θέλημα ἡμῶν τείνομεν · διὰ τοῦτο καὶ τὸ θέλειν ἐνεργεῖσθαι ὑπὸ Θεοῦ λέγει . Οἷον · Ἡθέλησάς τι ; Ἐνήρξω πράττειν τοῦτο · ἐὰν μὲν τὸ τέλος ἀπακολουθῇ , θέλεις πλέον τοῦτο τὸ ἔργον · εἰ δ´ οὖ , ἀποναρκᾷ σοι ἡ θέλησις . Τοῦ τοίνυν τέλους παρὰ τῷ Θεῷ ὄντος , τοῦ καὶ τὸ θέλειν ἡμῶν συνεκκαίοντος , εἰκότως καὶ τοῦτό φησιν εἶναι παρὰ τῷ Θεοῦ Ἡ καὶ ἀπὸ πολλῆς εὐγνωμοσύνης ὁ Παῦλος καὶ αὐτὸ τὸ θέλειν ἐκ τοῦ Θεοῦ ἡμῖν ἐνεργεῖσθαι λέγει · ὥσπερ καὶ τὰ κατορθώματα , χαρίσματα καλεῖ · οὐ τὸ αὐτεξούσιον ἀναιρῶν , ἀλλὰ βουλόμενος ἡμᾶς ἀεὶ εἰ . χαριστεῖν , καὶ πάντα ἀνατιθέναι τῷ Θεῷ . Ὃρα δὲ καὶ τὴν λέξιν · Ἐν ὑμῖν , εἶπε . τοῖς μετὰ φόβου καὶ τρόμου τὴν σωτηρίαν κάτεργαζομένοις · ἐν γὰρ τοῖς τοιούτοις ἐνεργεῖ ὁ Θεὸς τὰ πάντα . Ὑπὲρ τῆς εὐδοκίας . Τουτέστιν , Υπὲρ τοῦ πληρωθῆναι εἰς ὑμᾶς τὴν εὐδοκίαν καὶ τὸ ἀγαθὸν θέλημα αὐτοῦ , ἵνα οὕτω ζῶμεν ὡς αὐτὸς βούλεται . Ὡστε καὶ ἐκ τούτου θαρσεῖτε · πάντως γὰρ συνεργήσει Κὑμῖν ὁ Θεὸς πρὸς τὸ ὁρθῶς ζῆν , εἰ καὶ μὴ δι´ ἄλλο τι , διότι γοῦν αὐτὸς ἀποδέχεται . Καὶ πάντα ποιεῖτε χωρὶς γογγυσμῶν καὶ διαλογισμῶν . Ὁ διάβολος , ἐπειδὰν οὐ δυνηθῇ καθάπαξ ἀπὸ τοῦ καλοῦ κωλῦσαί τινα , ἢ ἀπόνοιαν αὐτῶ εἰα . ηγεῖται , ἢ κενοδοξίαν · ἢ εἰ μὴ ταῦτα , γογγυσμὸν , ἢ ἀμφιβολίαν καὶ ἀπιστίαν . Ἐπεὶ οὖν ἐν πειρασμοῖς καὶ κινδύνοις συνεχέσιν ἦσαν , ἐκ τούτων δὲ πολλοὶ εἰς γογγυσμὸν ἑκτραχηλίζονται καὶ βλασφημίας , Χωρὶς γογγυσμῶν , φησὶ , πάντα ποιεῖτε .
Lemmas: ποιέω μετά φόβος , καί οὗτος ἐπιτείνω , καί μετά τρόμος . ἄνευ γάρ φόβος οὐδείς ἀγαθός κατορθόω , οὔτε ἐν ὁ λογικός τέχνη , οὔτε ἐν ὁ βάναυσος . Πῶς δέ ὁ φόβος κατορθόω · ἐάν ἐννοέω ὅτι πανταχοῦ ὁ θεός πάρειμι , καί πᾶς ἀκούω , καί πᾶς ὁράω , οὖον ὁ πράσσω , ἀλλά καί ὁ εννοώ . δουλεύω γάρ , φημί , ὁ κύριος ἐν φόβος , καί ἀγαλλιάω αὐτός ἐν τρόμος . εἰμί ] γάρ ἀγαλλίασις μετά τρόμος , ὅταν ὁ καλός τις ποιέω , καί οὗτος μετά τρόμος , ευπαρρησιαστος χάω ὁ σύνοιδα . κατεργάζομαι δέ , εἶπον , οὐ , ἐργάζομαι · τουτέστι , μετά πολύς σπουδή καί ἐπιμέλεια . ὁ θεός γάρ εἱμί ὁ ἐνεργός ἐν σύ καί ὁ βέλος καί ὁ ἐνεργέω . ἐπεί εἶπον · μετά φόβσυ » καί τρόμος · νῦν φημί · μή πτοέω διά οὗτος . οὖον γάρ οὗτος εἶπον , ἄναξ απαγόρευση , ἀλ ἵνα προσέχω . εἰς γάρ προσέχω , ὁ θεός ὁ πᾶς ἐργάζομαι . αὐτός γάρ εἰμί ὁ καί προθυμία δίδωμι μέν , ὥστε ἐθέλω ὁ ἀγαθός , καί ὁ ἐργασία αὐτός ποῦ εἰς τέλος ἄγω . ἐνεργέω γάρ ὁ θεός ἐν ἐγώ ὁ ἐθέλω · τουτέστι , συνεργέω ἐγώ πρός ὁ ἐθέλω ὁ ἀγαθός , καί αὐξάνω ὁ ἀγαθός θέλημα ἐγώ , καί συνεκκαίω ὥστε θερμός γίγνομαι . καί ἄλλως δέ , ἐπεί ὁ τέλος αὐτός ἐπιτίθημι , ὁ δέ ἄνθρωπος , ὅσπερ εἄν ὁράω τελειόω , πρός ἐκεῖνος καί ὁ θέλημα ἐγώ τείνω · διά οὗτος καί ὁ ἐθέλω ἐνεργέω ὑπό Θεός λέγω . οἷος · ἐθέλω τίς ; ἐνάρχομαι πράσσω οὗτος · ἐάν μέν ὁ τέλος απακολουω , ἐθέλω πλέω οὗτος ὁ ἔργον · εἰμί δδʹ οὖον , ἀποναρκάω σύ ὁ θέλησις . ὁ τοίνυν τέλος παρά ὁ Θεός εἰμί , ὁ καί ὁ ἐθέλω ἐγώ συγκαίω , εἰκότως καί οὗτος φημί εἰμί παρά ὁ Θεός ὁ καί ἀπό πολύς εὐγνωμοσύνη ὁ Παῦλος καί αὐτός ὁ ἐθέλω ἐκ ὁ Θεός ἐγώ ἐνεργέω λέγω · ὥσπερ καί ὁ κατόρθωμα , χάρισμα καλέω · οὖον ὁ αὐτεξούσιος ἀναιρέω , ἀλλά βούλομαι ἐγώ ἀεί εἰμί . χαρίζομαι , καί πᾶς ἀνατίθημι ὁ Θεός . Ὅρας δέ καί ὁ λέξις · ἐν σύ , εἶπον . ὁ μετά φόβος καί τρόμος ὁ σωτηρία κατεργάζομαι · ἐν γάρ ὁ τοιοῦτος ἐνεργέω ὁ θεός ὁ πᾶς . ὑπέρ ὁ εὐδοκία . τουτέστιν , υπερά ὁ πληρόω εἰς σύ ὁ εὐδοκία καί ὁ ἀγαθός θέλημα αὐτός , ἵνα οὗτος ζῶ ὡς αὐτός βούλομαι . ὡστε καί ἐκ οὗτος θαρσέω · πάντως γάρ συνεργέω Κὑμῖν ὁ θεός πρός ὁ ὀρθῶς ζῶ , εἰμί καί μή δις ἄλλος τίς , διότι γοῦν αὐτός ἀποδέχομαι . καί πᾶς ποιέω Χωρὶς γογγυσμός καί διαλογισμός . ὁ διάβολος , ἐπειδάν οὖον δύναμαι καθάπαξ ἀπό ὁ καλός κωλύω τις , ἢ ἀπόνοια αὐτός εἶα . ἡγέομαι , ἢ κενοδοξία · ἢ εἰμί μή οὗτος , γογγυσμός , ἢ ἀμφιβολία καί ἀπιστία . ἐπεί οὖν ἐν πειρασμός καί κίνδυνος συνεχής εἰμί , ἐκ οὗτος δέ πολύς εἰς γογγυσμός ἐκτραχηλίζω καί βλασφημία , Χωρὶς γογγυσμός , φημί , πᾶς ποιέω .