cogPG.PG124 246
ὅταν τὴν γῆν ἐξῆλθεν ὁ φθόγγος αὐτῶν , καὶ εἰς τὰ πέρατα τῆς οἰκουμένης τὰ ῥήματα αὐτῶν . » Ὢσπερ τινὸς εἰπόντος · Καὶ τί πρὸς τούτους , [ εἰ ] ἀπεστάλησαν οἱ εὐαγγελιζόμενοι , οὗτοι δὲ οὐκ ἤκουσαν ὄλως ; φησὶν , ὅτι Ἡ οἰκουμένη πᾶσα ἤκουσε , καὶ οὐτοι οὐκ ἤκουσαν , παρ´ οἷς τοσοῦτον τὸν χρόνον διέτριψαν οἱ ἀπόστολοι , καὶ ὅθεν ἦσαν ; Καὶ πῶς ἂν ἔχοι λόγον « Ἀλλὰ λέγω · Μὴ οὐκ ἔγνω Ἰσραήλ · » Πάλιν ἑτέρα ἀντίθεσις · Εἰ ἐκήρυξαν μὲν οἱ ἀπόστολοι , οὗτοι δὲ οὐσυνῆκαν , ἆρα οὐκ ἄξιοι συγγνώμης ; Εἶτα ἐπάγει καὶ τούτου τὴν λύσιν . « Πρῶτος Μωσῆς λέγει · Ἐγὼ παραζηλώσω ὑμᾶς ἐπ´ οὐκ ἔθνει · ἐπὶ ἔθνει ἀσυνέτῳ παροργιῶ ὑμᾶς . » Εἰ καὶ μηδαμόθεν ἄλλοθεν , φησὶ , κἂν γούν ἐκ τῆς τιμῆς , ἣν δῆ ἐτιμήθησαν οἱ ἐξ ἐθνῶν , ἔδει αὐτοὺς συνιέναι . Ὅταν γὰρ ἑώρων τοὺς εἰδωλολάτρας ἐξαίφνης τοσούτων ἀξιωθέντας ἀγαθῶν , ἔδει αὐτοὺς παραζηλώσαντας ἐννοῆσαι , ὅτι Τοῦτό ἐστι τὸ ἔθνος , περὶ οὗ Μωϋσῆς εἶπεν . Οὐ γὰρ μόνον τὸ μέγεθος τῆς τιμῆς ἱκανὸν ἡν αὐτοὺς εἰς ζῆλον ἐμβαλεῖν , ἀλλὰ καὶ τὸ οὕτως εὐτελεῖς εἶναι τοὺς τιμηθέντας , ὥστε μηδὲ ἔθνος νομίζεσθαι . « Ἐπʹ οὐκ ἔθνει γὰρ , φησί , παραζηλώσω ὑμᾶς , ἐπὶ ἔθνει ἀσυνέτῳ . » Τί γὰρ Ἑλλήνων ἀσυνετώτερον , ξύλοις καὶ λίθοις προσκεχηνότων ; « Ἡσαΐας δὲ ἃ ἀποτολμᾷ καὶ λέγει · Εὐρέθην τοῖς ἐμὲ μὴ ζητοῦσιν , ἐμφανὴς ἐγενόμην τοῖς ἐμὲ μὴ ἐπερωτῶσιν . κΕἰπὼν ὅ τι πρῶτος Μωϋσῆς λέγει , διηγεῖται καὶ περὶ ἑτέρου προφήτου , τὰ αὐτὰ λέγοντος καὶ τρανότερον καὶ σαφέστερον . « Ἡσαίας γὰρ , φησὶν , ἀποτολμᾷ , καὶ λέγει · » τουτέστιν , ἐβιάσατο γυμνὴν εἰπεῖν τὴν ἀλήθειαν , καὶ κινδυνεῦσαι , ἢ ἀποσιωπῆσαι . « Εὐρέθην » γὰρ , φησί , τοῖς ἐξ ἐθνῶν , « τοῖς ἐμὲ μὴ ζητοῦσι , » μηδὲ ἐπερωτῶσί με . Οὓς γὰρ Μωϋσῆς ἕθνος ἀσύνετον ὠνόμασε , τούτους Ἡσαΐας μὴ ζητοῦντας , μηδὲ ἐπερωτῶντας ὀνομάζει , ὡς ἀαθεῖς δηλαδὴ καὶ μισολόγους . Ἔδει τοίνυν ἐκ σοιύή των πάντων συνιέναι τοὺς Ἰουδαίους , πῶς αὐτοὶ μὲν ἀπώσθησαν , ἕτεροι δὲ προσεδέχθησαν . « Πρὸς δὲ τὸν Ἰσραὴλ λέγει · Ὅλην τὴν ἡμέραν ἐξεπέτασα τὰς χεῖράς μου πρὸς λαὸν ἀπειθοῦντα καὶ ἀντιλέγοντα . » Ἵνα μὴ ἔχωσι λέγειν , ὅτι Τοῖς ἐόνεκοῖς εὐρέθης , ἡμῖν δὲ οὐκ ἠθέλησας ὁμιλῆσαι · τῇσιν · « Ὅλην τὴν ἡμέραν , » τουτέστι , πάντα τὸν χρόνον , « ἐξεπέτασα τὰς χεῖράς μου , » ὥστε ἐφελκύσασθαι ὑμᾶς · ἀλλ´ ὑμεῖς ἐφάνητε λαὸς ἀπειθὴς καὶ ἀντιλέγων . Ὑμέτερον οὗν τὸ ἔγκλημα , οὐκ ἐμόν . Ἐγὼ γὰρ ἐξεπετάννυον τὰς χεῖρας , καὶ παρεκάλουν · ἀλλ´ οὐχ ὑπηκούσατε . Ὥστε δῆλον , ὅτι καὶ ἤκουσαν οἱ ἐξ Ἰσραήλ , καὶ ἔγνωσαν · οὐκ ἠθέλησαν δὲ ὑπακοῦσαι .
Lemmas: ὅταν ὁ γῆ ἐξέρχομαι ὁ φθόγγος αὐτός , καί εἰς ὁ πέρας ὁ οἰκέω ὁ ῥῆμα αὐτός . » ὤσπερ τις εἶπον · καί τίς πρός οὗτος , [ εἰμί ] ἀποστέλλω ὁ εὐαγγελίζομαι , οὗτος δέ οὐ ἀκούω ὅλως ; φημί , ὅτι ὁ οἰκέω πᾶς ἀκούω , καί οὗτος οὐ ἀκούω , παρ´ ὅς τοσοῦτος ὁ χρόνος διατρίβω ὁ ἀπόστολος , καί ὅθεν εἰμί ; καί πῶς εἄν ἔχω λόγος « ἀλλά λέγω · μή οὐ γιγνώσκω Ἰσραήλ · » πάλιν ἕτερος ἀντίθεσις · εἰμί κηρύσσω μέν ὁ ἀπόστολος , οὗτος δέ ουσυνιημι , ἆρα οὐ ἄξιος συγγνώμη ; εἶτα ἐπάγω καί οὗτος ὁ λύσις . « Πρῶτος Μωσῆς λέγω · ἐγώ παραζηλόω σύ ἐπι οὐ ἔθνος · ἐπί ἔθνος ἀσύνετος παροργίζω σύ . » εἰμί καί μηδαμόθεν ἄλλοθεν , φημί , κἀν γοῦν ἐκ ὁ τιμή , ὅς δῆ τιμάω ὁ ἐκ ἔθνος , ἐσθίω αὐτός συνίημι . ὅταν γάρ ὁράω ὁ εἰδωλολάτρης ἐξαπίνης τοσοῦτος ἀξιόω ἀγαθός , ἐσθίω αὐτός παραζηλόω ἐννοέω , ὅτι οὗτος εἰμί ὁ ἔθνος , περί ὅς Μωϋσῆς εἶπον . οὖον γάρ μόνος ὁ μέγεθος ὁ τιμή ἱκανός ἐάν αὐτός εἰς ζῆλος ἐμβάλλω , ἀλλά καί ὁ οὕτως εὐτελής εἰμί ὁ τιμάω , ὥστε μηδέ ἔθνος νομίζω . « ἐπί οὐ ἔθνος γάρ , φημί , παραζηλόω σύ , ἐπί ἔθνος ἀσύνετος . » τις γάρ Ἕλλην ἀσύνετος , ξύλον καί λίθος προσχάσκω ; « Ἠσαΐας δέ ὁ ἀποτολμάω καί λέγω · εὑρίσκω ὁ ἐγώ μή ζητέω , ἐμφανής γίγνομαι ὁ ἐγώ μή ἐπερωτάω . κειπαω ὅς τίς πρῶτος Μωϋσῆς λέγω , διηγέομαι καί περί ἕτερος προφήτης , ὁ αὐτός λέγω καί τρανής καί σαφής . « Ἡσαΐας γάρ , φημί , ἀποτολμάω , καί λέγω · » τουτέστιν , βιάζομαι γυμνός εἶπον ὁ ἀλήθεια , καί κινδυνεύω , ἢ ἀποσιωπάω . « εὑρίσκω » γάρ , φημί , ὁ ἐκ ἔθνος , « ὁ ἐγώ μή ζητέω , » μηδέ ἐπερωτάω ἐγώ . ὅς γάρ Μωϋσῆς ἔθνος ἀσύνετος ὀνομάζω , οὗτος Ἠσαΐας μή ζητέω , μηδέ ἐπερωτάω ὀνομάζω , ὡς ἀάω δηλαδή καί μισόλογος . δέω τοίνυν ἐκ σοιύή ὁ πᾶς συνίημι ὁ Ἰουδαῖος , πῶς αὐτός μέν ἀπωθέω , ἕτερος δέ προσδέχομαι . « πρός δέ ὁ Ἰσραήλ λέγω · ὅλος ὁ ἡμέρα ἐξεπέτασα ὁ χείρ ἐγώ πρός λαός ἀπειθέω καί ἀντιλέγω . » ἵνα μή ἔχω λέγω , ὅτι ὁ ἔνειμι εὑρίσκω , ἐγώ δέ οὐ ἐθέλω ὁμιλέω · ὅς · « ὅλος ὁ ἡμέρα , » τουτέστι , πᾶς ὁ χρόνος , « ἐξεπέτασα ὁ χείρ ἐγώ , » ὥστε ἐφέλκω σύ · ἀλ σύ φαίνω λαός ἀπειθής καί ἀντιλέγω . ὑμέτερος ἐν ὁ ἔγκλημα , οὐ ἐμός . ἐγώ γάρ ἐκπετάννυμι ὁ χείρ , καί παρακαλέω · ἀλ οὐ ὑπακούω . ὥστε δῆλος , ὅτι καί ἀκούω ὁ ἐκ Ἰσραήλ , καί γιγνώσκω · οὐ ἐθέλω δέ ὑπακούω .