cogPG.PG123 587
πεοφητείας , ὑπερβλύζει αὐτὴν πᾶσι τοῖς ἀξίοις , καὶ ἐν τῷ ὑπερβλύζειν πλήρης διαμένων , καὶ οὐδέποτε κενούμενος . Καὶ χάριν δὲ ἐλάβομεν , τὴν τῆς Καινῆς δηλαδὴ Διαθήκης , ἀντὶ τῆς χάριτος , τῆς παλαιᾶς νομοθεσίας . Ἐπεὶ γὰρ ἐκείνη ἡ Διαθήκη ἐγήρασε καὶ ἐσαθρώθη , ἀντ´ ἐκείνης τὴν Νέαν ἐλάβομεν . Καὶ πῶς , φησὶν , ὠνόμασε χάριν τὴν Παλαιὰν Διαθήκην ; Διότι καὶ οἱ Ἰουδαῖοι χάριτι υἱοθετήθησαν καὶ προσεδέχθησαν . 2ησὶ γὰρ , ὅτι « Οὐ διὰ τὸ πολυπληθεῖν ὑμᾶς , ἀλλὰ διὰ τοὺς πατέρας ὑμῶν ἐξελεξάμην ὑμᾶς . » Καὶ οἱ παλαιοὶ τοίνυν χάριτι προσεδέχθησαν , καὶ ἡμεῖς δὲ ὁμολογουμένως χάριτί ἐσμεν σεσωσμένοι . « Ὅτι ὁ νόμος διὰ Μωσέως ἐδόθη , ἡ χάρις καὶ ἡ ἀλήθεια διὰ Ἰησοῦ Χριστοῦ ἐγένετο . » Ὡφερμηνεύει ἡμῖν , πῶς ἐλάβομεν χάριν μεγίστην ἀντὶ μικρᾶς χάριτος · καὶ φησιν , ὅτι ὁ μὲν νόμος διὰ Μωσέως ἐδόθη , μεσίτῃ χρησαμένου τοῦ Θεοῦ ἀνθρώπῳ , τῷ ΜΔωσεῖ φημι · ἡ δὲ Καινὴ Διαθήκη διὰ Ἰησοῦ Χριστοῦ , ἥτις καὶ χάρις ὀνομάζεται , διότι ἐχαρίσατο ἡμῖν ὁ Θεὸς οὐ μόνον τὴν ἄφεσιν τῶν ἀμαρτιῶν , ἀλλὰ καὶ τὴν υἱοθεσίαν . Ἀλήθεια δὲ καλεῖται , καθ᾽´ ἄσου ἄαὰ οἱ πάλαι τυπικῶς ἢ εἶδον , ἢ εἶπον ταῦτὰ λαμπρῶς αὔτη ἀνεκήρυξεν . Ἡ τοίνυν Καινὴ Διαθήκη , ἡ καὶ χάρις ὀνομαζομένη καὶ ἀλήθεια , οὐκ ἀνθρώπῳ ψιλῷ μεσίτῃ ἐχρήσατο , ἀλλὰ τῷ Υἱῷ τοῦ Θεοῦ . Καὶ ὅρα πῶς ἐπὶ μὲν τῆς Παλαιᾶς εἰπε τὸ , « Ἐδόθη διὰ Μωσέως · » ὑπουργὸς γὰρ καὶ ὑπηρέτης οὗτος ἦν . Ἐπὶ δὲ τῆς Καινῆς , οὐκ εἶπε τὸ , «« ἐδόθη , ἀλλὰ τὸ , « ἐγένετο , » ἵνα δείξῃ ὑπὸ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ , ὡς δεσπότου , οὐχὶ δούλου , γενομένην , καὶ εἰς τέλος προβᾶσαν τὴν χάριν καὶ τὴν ἀλήθειαν . Νόμος μὲν γὰρ ἐδόθη παρὰ Θεοῦ διὰ μέσου τοῦ Μωσέως · ἡ χάρις ἐγένετο , οὐχὶ ἐδόθη , διὰ Ἰησοῦ Χριστοῦ . Αὐθεντικὸν μὲν τὸ , « Ἐγένετο , » δουλικὸν δὲ τὸ , « ἐδόθη . · « Θεὸν οὐδεὶς ἑώρακε πώποτε · ὁ μονογενὴς Υἱὸς . ὁ ὤν ἐν τοῖς κόλποις τοῦ Πατρὸς , ἐκεῖνος ἐξηγήσατο . » Ἐπειδὴ εἶπεν , ὅτι « Ἡ χάρις καὶ ἡ ἀλήθεια διὰ Ἰησοῦ Χριστοῦ ἐγένετο , » τοῦτο θέλων κατασκευάσαι , φησὶν , ὅτι Οὐδὲν ἄπιστον εἴρηκα . Ὁ μὲν γὰρΜωσῆς οὔτε Θεὸν ἑώρακεν , ὥσπερ οὐδ´ ἄλλος τις , οὔτε εἶχεν ἡμῖν ἐξήγησιν τρανεστάτην καὶ σαφῆ περὶ αὐτοῦ εἰπεῖν · ἀλλὰ δοῦλος ὡν , ὑπηρέτησε μόνον πρὸς τὴν τοῦ νομικοῦ γράμματος διακονίαν . Ὁ δὲ Χριστὸς , Υἱὸς ὢν καὶ Μονογενὴς , καὶ ἐν τοῖς κόλποιὧν τοῖς πατρικοῖς , οὐ μόνον αὐτὸν ὁρᾷ , ἀλλὰ καὶ πᾶσιν ἀνθρώποις ἐξηγεῖται περὶ αὐτοῦ . στε ἐπειδὴ Υίός ἐστι , καὶ τὸν Πατέρα ὁρᾷ , οἷα δὴ ἐν τοῖς κόλποις αὐτοῦ ὢν , εἰκότως τὴν χάριν καὶ τὴν ἀλήθειαν ἡμῖν ἔδωκεν . Ἀλλ´ ἐρεῖ τις ἴσως · Πῶς ἐνταῦθα μὲν μανθάνομεν , ὅτι οὐδεὶς ἑώρακε τὸν Θεὸν , ὁ δὲ προφήτης λέγει · « Εἶδον τὸν Κύριον ; » Εἶδε μὲν ὁ προφήτης , ἀλλ´ οὐκ αὐτὴν τὴν οὐσίαν , ἀλλ´ ὁμοίωμά τι καὶ φαντασίαν τινὰ , ὡς ἐχώρει ἰδεῖν . Καὶ ἄλλος πάλιν ἐν ἄλλῳ τύπῳ εἶδε , καὶ ἄλλος ἐν ἄλλῳ . ὅθεν δῆλον , ὅτι οὐκ αὐτὴν τὴν ἀλήθειαν ἔβλεπον · οὐ γὰρ ἂν ἐν
Lemmas: πεοφητείας , ὑπερβλύζω αὐτός πᾶς ὁ ἄξιος , καί ἐν ὁ ὑπερβλύζω πλήρης διαμένω , καί οὐδέποτε κενόω . καί χάρις δέ λαμβάνω , ὁ ὁ Καινή δηλαδή διαθήκη , ἀντί ὁ χάρις , ὁ παλαιός νομοθεσία . ἐπεί γάρ ἐκεῖνος ὁ διαθήκη γηράσκω καί σαθρόω , ἀντ´ ἐκεῖνος ὁ Νέος λαμβάνω . καί πῶς , φημί , ὀνομάζω χάρις ὁ Παλαιή διαθήκη ; διότι καί ὁ Ἰουδαῖος χάρις υἱοθετέω καί προσδέχομαι . ἀείδω γάρ , ὅτι « οὖον διά ὁ πολυπληθέω σύ , ἀλλά διά ὁ πατήρ σύ ἐκλέγω σύ . » καί ὁ παλαιός τοίνυν χάρις προσδέχομαι , καί ἐγώ δέ ὁμολογουμένως χάρις εἰμί σῴζω . « ὅτι2 ὁ νόμος διά Μωσῆς δίδωμι , ὁ χάρις καί ὁ ἀλήθεια διά Ἰησοῦς Χριστός γίγνομαι . » Ὡφερμηνεύει ἐγώ , πῶς λαμβάνω χάρις μέγας ἀντί μικρός χάρις · καί φημί , ὅτι ὁ μέν νόμος διά Μωσῆς δίδωμι , μεσίτης χράω ὁ Θεός ἄνθρωπος , ὁ ΜΔωσεῖ φημί · ὁ δέ καινός διαθήκη διά Ἰησοῦς Χριστός , ὅστις καί χάρις ὀνομάζω , διότι χαρίζομαι ἐγώ ὁ θεός οὖον μόνος ὁ ἄφεσις ὁ ἁμαρτία , ἀλλά καί ὁ υἱοθεσία . Ἀλήθεια δέ καλέω , καθά άσος αααʹ ὁ πάλαι τυπικός ἢ εἶδον , ἢ εἶπον οὗτος λαμπρῶς οὗτος ἀνακηρύσσω . ὁ τοίνυν καινός διαθήκη , ὁ καί χάρις ὀνομάζω καί ἀλήθεια , οὐ ἄνθρωπος ψιλός μεσίτης χράω , ἀλλά ὁ υἱός ὁ Θεός . καί ὁράω πῶς ἐπί μέν ὁ Παλαιή εἶπον ὁ , « δίδωμι διά Μωσῆς · » ὑπουργός γάρ καί ὑπηρέτης οὗτος εἰμί . ἐπί δέ ὁ Καινή , οὐ εἶπον ὁ , «« δίδωμι , ἀλλά ὁ , « γίγνομαι , » ἵνα δείκνυμι ὑπό ὁ κύριος ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός , ὡς δεσπότης , οὐ δοῦλος , γίγνομαι , καί εἰς τέλος προβαίνω ὁ χάρις καί ὁ ἀλήθεια . Νόμος μέν γάρ δίδωμι παρά Θεός διά μέσος ὁ Μωσῆς · ὁ χάρις γίγνομαι , οὐ δίδωμι , διά Ἰησοῦς Χριστός . αὐθεντικός μέν ὁ , « γίγνομαι , » δουλικός δέ ὁ , « δίδωμι . · « θεός οὐδείς ὁράω πώποτε · ὁ μονογενής υἱός . ὁ εἰμί ἐν ὁ κόλπος ὁ πατήρ , ἐκεῖνος ἐξηγέομαι . » ἐπεί εἶπον , ὅτι « ὁ χάρις καί ὁ ἀλήθεια διά Ἰησοῦς Χριστός γίγνομαι , » οὗτος ἐθέλω κατασκευάζω , φημί , ὅτι οὐδείς ἄπιστος εἴρω . ὁ μέν Μάρση οὔτε θεός ὁράω , ὥσπερ οὐδός ἄλλος τις , οὔτε ἔχω ἐγώ ἐξήγησις τρανής καί σαφής περί αὐτός εἶπον · ἀλλά δοῦλος ὡς , ὑπηρετέω μόνος πρός ὁ ὁ νομικός γράμμα διακονία . ὁ δέ Χριστός , υἱός εἰμί καί Μονογενής , καί ἐν ὁ κόλπος ὁ πατρικός , οὖον μόνος αὐτός ὁράω , ἀλλά καί πᾶς ἄνθρωπος ἐξηγέομαι περί αὐτός . ΣΤΕ ἐπεί υἱός εἰμί , καί ὁ πατήρ ὁράω , οἷος δή ἐν ὁ κόλπος αὐτός εἰμί , εἰκότως ὁ χάρις καί ὁ ἀλήθεια ἐγώ δίδωμι . Ἀλ εἴρω τις ἴσως · Πῶς ἐνταῦθα μέν μανθάνω , ὅτι οὐδείς ὁράω ὁ θεός , ὁ δέ προφήτης λέγω · « εἶδον ὁ κύριος ; » εἶδον μέν ὁ προφήτης , ἀλ οὐ αὐτός ὁ οὐσία , ἀλ ὁμοίωμα τίς καί φαντασία τις , ὡς χωρέω ὁράω . καί ἄλλος πάλιν ἐν ἄλλος τύπος ὁράω , καί ἄλλος ἐν ἄλλος . ὅθεν δῆλος , ὅτι οὐ αὐτός ὁ ἀλήθεια βλέπω · οὖον γάρ εἄν ἐν