cogPG.PG123 439
τοῦ νοὸς χάριν , διὰ´ ἦς βλέπομεν ὡσανεὶ φωτὸς δοθέντος ἡμῖν , κατέκρυψαν ταύτην τὴν διάκρεισιν τοῦ νοῦ , καὶ ἀπὸ βασκανίας σκοτισθέντες , τὰ θαύματα καὶ τὰς εὐεργεσίας οὐχ ὁρῶσι . Καίτοι ἐπὶ τούτῳ ἐλάβομεν τὸν νοῦν , ἵνα ἐπὶ τὴν λυχνίαν τιθῶμεν , ὡς ἂν καὶ ἄλλοι βλέπωσι τὸ φῶς . Δοκεῖ δέ μοι τοῦτο λέγειν , ὅτι , Ὢταρισαῖε , ἔχεις γνῶσιν , τοῦτο ὁ λύχνος . Ἔει σε τῇ γνώσει ταύτῃ κεχρῆσθαι πρὸς τὴν τῶν θαυμάτων ἐπίγνωσιν , καὶ τοῖς ἄλλοις δὲ φαίνειν καὶ δεικνύειν ταῦτα , ὅτι ἔργα εἰσὶ τοῦ Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ , καὶ οὐχὶ τοῦ Βεελζεβοὺλ , ὡς ἂν οἱ εἰσπορευόμενοι , τουτέστιν οἱ εἰσαγωγικοὶ καὶ ἀρχάριοι , τὸ φῶς βλέπωσιν . Ὁ μὲν γὰρ σοφὸς ἤδη ἐπορεύθη , ὃ δὲ ἔτι μανθάνων πορεύεται . Ἀλλ´ οὐ τοῦτο ἠβουλήθητε ὑμεῖς οἱ δαρισαῖοι , ἀλλὰ τὸν ὀφθαλμὸν τῆς ψυχῆς τὸν νοῦν ἀπλοῦν ὄντα , ἐποιήσατε λοξὸν καὶ σκολιόν . Ὥσπερ γὰρ ὁ ὀφθαλμὸς τοῦ σώματος , ὅπως ἂν ἔχῃ , οὕτω καὶ τὸ σῶμα ποιεῖ , εἰ μὲν φωτεινὸς εἴη , ἔσται καὶ τὸ σῶμα ἐν φωτί · εἰ δὲ σκοτεινὸς , ἔσται κἀκεῖνο ἐν σκότει . Τὸν αὐτὸν τρόπον καὶ τῷ νοῖ ἡ ψυχὴ ουνδιατίθεται . Καὶ ὃν ἔλαβεν ἐκ Θεοῦ ὀφθαλμὸν καὶ ὡς , τοῦτον εἰ εὔροι σκοτιζόμενον ἢ ὑπὸ βασκανίας , ἢ φιλοχρηματίας , καὶ ἀπλῶς εἰπεῖν φιλοῦλίας , σκοτίζεται καὶ αὐτή - « Ἐν δὲ τῷ λαλῆσαι , ἠρώτα αὐτὸν δαρισαῖός τις , ὅπως ἀριστήσῃ παρ´ αὐτῷ · εἰσελθὼν δὲ ἀνέπεσεν . Ὁ δὲ δαρισαῖος ἰδὼν ἐθαύμασεν , ὅτι οὐ πρῶτον ἐβαπτίσθη πρὸ τοῦ ἀρίστου . Εἶπε δὲ ὁ Κύριος πρὸς αὐτόν · Νῦν ὑμεῖς οἱ φαρισαῖοι τὸ ἕξωθεν τοῦ ποτηρίου καὶ τοῦ πίνακος καθαρίζετε , τὸ δὲ ἔσωθεν ὑμῶν γέμει ἀρπαγῆς καὶ πονηρίας · ἄφρονες , οὐχ ὁ ποιήσας τὸ ἔξωθεν , καὶ τὸ ἔσωθεν ἐποίησεν ; Πλὴν τὰ ἐνόντα θότε ἐλεημοσύνην , καὶ ἱδοὺ πάντα καθαρὰ ὑμῖν ἐστιν . » Ὥει μὲν τὴν τῶν Χαρισαίων σκαιότητα ὁ Κύριος , ἀλλ´ ὅμως συνεστιᾶται αὐτοῖς διὰ αὐτὸ τοῦτο , ὅτι πονηροὶ ἦσαν , καὶ διορθώσεως ἔχρῃζον . Διὰ τοῦτο γάρ τοι συνεσθίει , ὡς ἂν δράξηται ἀφορμῆς , καὶ βελτιώσῃ τὰ ἤθη αὐτῶν . Ὥσπερ οὖν καὶ νῦν τὸ ἀνόητον αὐτῶν ἔθος ἐπισκώπτων , φημὶ δὴ τὸ πρὸ τοῦ φαγεῖν καθαρίζεσθαι αὐτοὺς , διδάσκει , ἅτι δεῖ τὴν ψυχὴν κεκαθάρθαι διὰ´ ἔργων ἀγαθῶν , ὡς τόγε νίπτεσθαι διὰ´ ὕδατος , οὐ ψυχὴν , ἀλλὰ σῶμα καθαίρει . Ἐκεῖνοι γὰρ ἐνόμιζον οἱ ἀνόητοι , ὅτι ἅμα τῷ σώματι καὶ ψυχὴ αὐτῶν καθαίρεται διὰ τοῦ βαπτίζεσθαι καὶ νίπτεσθαι τὸ σῶμα . Ὁ τοίνυν Κύριος χαρίεντι παραδείγματι κέχρηται τῷ τοῦ ποτηρίου . Ἐπεὶ γὰρ καιρὸς ἦν τραπέζης , ποτηρίουκαὶ πίνακος μνημονεύει , ἀπὸ τῶν ἐν ὄψει κειμένων μαρτυρίαν παράγων , καὶ συμπείθων τὸν φαρισαῖον , ὅτι ὥσπερ οὐδὲν ὄφελος ἔξωθεν μὲν καθαρὸν εἶναι πὸ ποτήριον , ἔσωθεν δὲ ῥύπου παντὸς πεπληρωμένον , οὕτως οὐδὲ σώματος βαπτιζομένου , ψυχῆς δὲ γεμούσης πάσης ἀκαθαρσίας , οἷον ἀρπαγῆς καὶ πονηρίας . ᾐνίξατο δὲ τὰ δύο πάθη τὰ ἐπικρατοῦντα τῶν Ἰουδαίων . πλεονεξίαν διὰ τῆς ἁρπαγῆς , φθόνον δὲ καὶ τὰ ἐκ φθόνου διὰ τῆς πονηρίας . Οὐδὲν οὖν ὄφελος , ὅταν οὕτως ἔχῃ ἡ ψυχή - Ἄφρονες , οὐχ ὁ ποιήσας τὸ σῶμα , ὃ πολλῆς ἐπιμελείας ἀξιοῖς , καὶ τὴν ψυχὴν ἐποίησεν ; Ὀφείλετε οὖν καὶ ταύτην καθαίρειν . Εἶτα
Lemmas: ὁ νόος χάρις , διά εἰμί βλέπω ὡσανεί φάος δίδωμι ἐγώ , κατακρύπτω οὗτος ὁ διάκρισις ὁ νόος , καί ἀπό βασκανία σκοτίζω , ὁ θαῦμα καί ὁ εὐεργεσία οὐ ὁράω . καίτοι ἐπί οὗτος λαμβάνω ὁ νόος , ἵνα ἐπί ὁ λυχνία τίθημι , ὡς εἄν καί ἄλλος βλέπω ὁ φάος . δοκέω δέ ἐγώ οὗτος λέγω , ὅτι , Ὢταρισαῖε , ἔχω γνῶσις , οὗτος ὁ λύχνος . Ἔει σύ ὁ γνῶσις οὗτος χράομαι πρός ὁ ὁ θαῦμα ἐπίγνωσις , καί ὁ ἄλλος δέ φαίνω καί δείκνυμι οὗτος , ὅτι ἔργον εἰμί ὁ υἱός ὁ Θεός , καί οὐ ὁ Βεελζεβούλ , ὡς εἄν ὁ εἰσπορεύω , τουτέστιν ὁ εισαγωγικός καί αρχάριος , ὁ φάος βλέπω . ὁ μέν γάρ σοφός ἤδη πορεύω , ὅς δέ ἔτι μανθάνω πορεύω . Ἀλ οὖον οὗτος βούλομαι σύ ὁ δαρισαῖοι , ἀλλά ὁ ὀφθαλμός ὁ Ψυχή ὁ νόος ἀπολόω εἰμί , ποιέω λοξός καί σκολιός . ὥσπερ γάρ ὁ ὀφθαλμός ὁ σῶμα , ὅπως εἄν ἔχω , οὗτος καί ὁ σῶμα ποιέω , εἰμί μέν φωτεινός εἰμί , εἰμί καί ὁ σῶμα ἐν φάος · εἰμί δέ σκοτεινός , εἰμί ἐκεῖνος ἐν σκότος . ὁ αὐτός τρόπος καί ὁ νόος ὁ ψυχή ουνδιατιθετης . καί ὅς λαμβάνω ἐκ Θεός ὀφθαλμός καί ὡς , οὗτος εἰμί εὑρίσκω σκοτίζω ἢ ὑπό βασκανία , ἢ φιλοχρηματία , καί ἀπλόος εἶπον φιλοῦλίας , σκοτίζω καί αὐτός - « ἐν δέ ὁ λαλέω , ἐρωτάω αὐτός δαρισαῖός τις , ὅπως ἀριστάω παρ´ αὐτός · εἰσέρχομαι δέ ἀναπίπτω . ὁ δέ δαρισαῖος εἶδον θαυμάζω , ὅτι οὖον πρῶτος βαπτίζω πρό ὁ ἀγαθός . εἶπον δέ ὁ Κύριος πρός αὐτός · νῦν σύ ὁ Φαρισαῖος ὁ ἔξωθεν ὁ ποτήριον καί ὁ πίναξ καθαρίζω , ὁ δέ ἔσωθεν σύ γέμω ἁρπάζω καί πονηρία · ἄφρων , οὐ ὁ ποιέω ὁ ἔξωθεν , καί ὁ ἔσωθεν ποιέω ; πλήν ὁ ἔνειμι θότε ἐλεημοσύνη , καί ἰδού πᾶς καθαρός σύ εἰμί . » Ὥει μέν ὁ ὁ Χαρισαίων σκαιότητα ὁ Κύριος , ἀλ ὅμως συνεστιάω αὐτός διά αὐτός οὗτος , ὅτι πονηρός εἰμί , καί διόρθωσις χρῄζω . Ζεύς οὗτος γάρ ὅς συνεσθίω , ὡς εἄν δράσσομαι ἀφορμή , καί βελτιόω ὁ ἦθος αὐτός . ὥσπερ οὖν καί νῦν ὁ ἀνόητος αὐτός ἔθος ἐπισκώπτω , φημί δή ὁ πρό ὁ ἐσθίω καθαρίζω αὐτός , διδάσκω , ἵσμα δεῖ ὁ ψυχή καθαίρω διά ἔργον ἀγαθός , ὡς τόγε νίζω διά ὕδωρ , οὖον ψυχή , ἀλλά σῶμα καθαίρω . ἐκεῖνος γάρ νομίζω ὁ ἀνόητος , ὅτι ἅμα ὁ σῶμα καί ψυχή αὐτός καθαίρω διά ὁ βαπτίζω καί νίζω ὁ σῶμα . ὁ τοίνυν Κύριος χαρίεις παράδειγμα χράομαι ὁ ὁ ποτήριον . ἐπεί γάρ καιρός εἰμί τράπεζα , ποτηριουκης πίναξ μνημονεύω , ἀπό ὁ ἐν ὁράω κεῖμαι μαρτυρία παράγω , καί συμπείθω ὁ Φαρισαῖος , ὅτι ὥσπερ οὐδείς ὄφελος ἔξωθεν μέν καθαρός εἰμί πόα ποτήριον , ἔσωθεν δέ ῥύπος πᾶς πληρόω , οὕτως οὐδέ σῶμα βαπτίζω , Ψυχή δέ γέμω πᾶς ἀκαθαρσία , οἷος ἁρπάζω καί πονηρία . αἰνίζω δέ ὁ δύο πάθος ὁ ἐπικρατέω ὁ Ἰουδαῖος . πλεονεξία διά ὁ ἁρπαγεύς , φθόνος δέ καί ὁ ἐκ φθόνος διά ὁ πονηρία . οὐδείς οὖν ὄφελος , ὅταν οὕτως ἔχω ὁ ψυχή - ἄφρων , οὐ ὁ ποιέω ὁ σῶμα , ὅς πολύς ἐπιμέλεια ἀξιόω , καί ὁ ψυχή ποιέω ; ὀφείλω οὖν καί οὗτος καθαίρω . εἶτα