cogPG.PG123 507
« Εἶπε δὲ καὶ πρός τινας τοὺς πεποιθότας ἐφ´ ἑαυτοῖς , ὅτι εἰσὶ δίκαιοι , καὶ ἐξουθενοῦντας τοὺς λοιποὺς , τὴν παραβολὴν ταύτην · Ἄνθρωποι δύο ἀνέθησαν εἰς τὸ ἱερὸν προσεύξασθαι · ὁ . εἷς Φαρισαῖος , καὶ ὁ ἕτερος τελώνης . Ὁ Φαρισαῖος , σταθεὶς πρὸς ἑαυτὸν , ταῦτα προσηύχετο · Ὁ Θεὸς , εὐχαριστῶ σοι ὅτι οὐκ εἰμὶ ὥσπερ οἱ λοιποὶ τῶν ἀνθρώπων , ἅρπαγες , ἄδικοι , μοιχοὶ , ἢ καὶ ὡς οὗτος ὁ τελώνης νηστεύω δίς τοῦ Σαββάτου , ἀποδεκατῶ πάντα ὅσα κτῶμαι . Καὶ ὁ τελώνης , μακρόθεν ἐστώς , οὐκ ἤθελεν οὐδὲ τοὺς ὁφθαλμοὺς εἰς τὸν οὐρανὸν ἐπᾶραι , ἀλλ´ ἔτυπτεν εἰς τὸ στῆθος αὐτοῦ , λέγων · Ὁ Θεὸς ἱλάσθητί μοι τῷ ἀμαρτωλῷ . Λέγω ὑμῖν , κατέβη οὗτος δεδικαιωμένος εἰς τὸν οἶκον αὐτοῦ , ἢ ἐκεῖνος , ὅτι πᾶς ὁ ὑψῶν ἑαυτὸν , ταπεινωθήσεται , ὁ δὲ ταπεινῶν ἑαυτὸν , ὑψωθήσεται . » Οὐ παύεται ὁ Κύριος τὸ τῆς ὑπερηφανίας πάθος ἐκκαθαίρων διὰ πλειόνων . Ἑπειδὴ γὰρ πλίον τῶν ἄλλων παθῶν ἐνοχλεῖ ταῖς ἀνθρωπίναις γνώμαις , διὰ τοῦτο πολλαχοῦ καὶ πολλάκις περὶ τούτου διδάσκει . Ἀμέλει καὶ νῦν τὸ χεῖρον εἶδος ταύτης ἐκκαθαίρει . Πολλὰ γὰρ τὰ τῆς φιλαυτίας ἂλαστήματα . Καὶ γὰρ καὶ οἴησις , καὶ ἀλαζωνεία , καὶ κενοδοξία ἐκ ταύτης φύονται . Ὀλεθριώτερον δὲ πάντων ἡ ὑπερηφανία , ὑπερηφανία δέ ἐστιν ἀθέτησις Θεοῦ . Ὅταν γάρ τις οὐ τῷ Θεῷ , ἀλλ´ ἑαυτῷ ἐπιγράφηται τὰ κατορθώματα , τί ἄλλο , ἢ ἄρνησις Θεοῦ ἐστι καὶ ἀντιθεϊα . Τοῦτο οὖν τὸ πάθος τὸ ἀντίθεον , ᾧ ὁ Κύριος ἀντιτάσσεται , ὡς ἐχθρὸς ἐχθρῷ , διὰ τῆς παραβολῆς ταύτης ὁ Κύριος θεραπεύειν ἐπαγγέλλεται . Διὰ γὰρ τοὺς πεποιθότας ἐφ´ ἐαυτοῖς , καὶ μὴ τὸ πᾶν Θεῷ λογιζομένους , ἀλλὰ διὰ τοῦτο καὶ τοὺς ἄλλους ἐξουθενοῦντας , ταῦτά φησι , καὶ δείκνυσιν , ὅτι ἡ δα καιοσύνη τἄλλα θαυμαστή τις οὖσα , καὶ πλησίον τοῦ Θεοῦ τὸν ἄνθρωπον ἱστῶσα , ὅταν τὴν ὑπερηφανίαν προσλάβηται , εἰς τὰ κατώτατα τὸν ἄνθρωπον ἀποῤ ῥίπτει , καὶ ὡς δαίμονα ποιεῖ τὸν τέως ἰσόθεον χρηματίζοντα . Ἔοικε μὲν οὖν τὰ ῥήματα τοῦ Φαρισαίου ἐξ ἀρχῆς μὲν εὐγνώμονος ἀνθρώπου λόγοις . Εὐχαριστῶ σοι γὰρ , φησὶν , ὁ Θεὸς , τὰ δὲ ἐφεξῆς πάσης ἀπονοίας πεπληρωμένα . Οὐ γὰρ εἶπεν , ὅτι ἐποίησας με ἀπέχειν ἀπὸ ἀδικίας , ἀπὸ ἀρπαγῆς · ἀλλὰ πῶς ; Οὐκ εἰμί . ἑαυτῷ προσῆψε τὸ κατόρθωμα , καὶ τῇ οἰκείᾳ ἰσχύι . Τὸ δὲ καὶ τοὺς ἄλλους κατακρίνειν , τοῦτο πῶς ἐστιν ἀνθρώπου εἰδότος , ὡς παρὰ Θεοῦ ἔχει , ἃ ἔχει ; Πάντως γὰρ εἰ ἐπίστευσεν , ὅτι χάριτι ἔχει τὰ ἀλλότρια ἀγαθὰ , οὐκ ἂν τοὺς ἄλλους ἐξουθένει , λογζόμενος ὅτι καὶ αὐτὸς ἐπίσης γυμνός ἐστιν ὅσον ἐπὶ τῇ οἰκείᾳ δυνάμει , δωρεὰν δὲ ἐνεδύθη διὰ ἔλεον . Διὰ τοῦτο ὑπερήφανος ὁ Φαρισαῖος , ὡς οἰκείᾳ ἰσχύι ἐπιγράφων τὰ εἰργασμένα · κἀντεῦθεν ὑπήχθη καὶ τοὺς ἄλλους κατακρίνειν . Ἐπισημαίνεται δὲ ὁ Κύριος καὶ διὰ τοῦ , Σταθεὶς , τὸ ὑψηλόφρον αὐτοῦ καὶ ἀταπείνωτον · τοῦ μὲν γὰρ ταπεινόφρονος καὶ τὸ ὁρώμενον ταπεινὸν , οὗτος δὲ καὶ τῷ σχήματι σοβαρότητα ἐπεδείκνυτο . Εἰ δὲ καὶ περὶ τοῦ τελώνου εἴρηται τὸ ἑστὼς , ἀλλ´ ὅρα καὶ τὸ ἐφεξῆς , ὅτι οὐδὲ τοὺς ὀφθαλμοὺς ἤθελεν εἰς τὸν οὐρανὸν ἐπᾶραι , ὥστε ἡ στάσις αὐτῷ συγκεκυφυῖα ἦν . Ἐκείνου δὲ καὶ οἱ ὁφθαλμοὶ εἰς τὸν οὐρανὸν ἐπήροντο , καὶ τῇ καρδίᾳ συνυψοῦντο .
Lemmas: « εἶπον δέ καί πρός τις ὁ πείθω ἐφίημι ἑαυτοῦ , ὅτι εἰμί Δίκαιος , καί ἐξουθενέω ὁ λοιπός , ὁ παραβολή οὗτος · Ἄνθρωπος δύο ἀνίημι εἰς ὁ ἱερόν προσεύχομαι · ὁ . εἷς Φαρισαῖος , καί ὁ ἕτερος τελώνης . ὁ Φαρισαῖος , ἵστημι πρός ἑαυτοῦ , οὗτος προσεύχομαι · ὁ θεός , εὐχαριστέω σύ ὅτι οὐ εἰμί ὥσπερ ὁ λοιπός ὁ ἄνθρωπος , ἅρπαξ , ἄδικος , μοιχός , ἢ καί ὡς οὗτος ὁ τελώνης νηστεύω δίς ὁ Σάββατο , ἀποδεκατόω πᾶς ὅσος κτείνω . καί ὁ τελώνης , μακρόθεν ἵστημι , οὐ ἐθέλω οὐδέ ὁ ὀφθαλμός εἰς ὁ οὐρανός ἐπαίρω , ἀλ τύπτω εἰς ὁ στῆθος αὐτός , λέγω · ὁ θεός ἱλάσκομαι ἐγώ ὁ ἁμαρτωλός . λέγω σύ , καταβαίνω οὗτος δικαιόω εἰς ὁ οἶκος αὐτός , ἢ ἐκεῖνος , ὅτι πᾶς ὁ ὕψος ἑαυτοῦ , ταπεινόω , ὁ δέ ταπεινός ἑαυτοῦ , ὑψόω . » οὖον παύω ὁ Κύριος ὁ ὁ ὑπερηφανία πάθος ἐκκαθαίρω διά πλείων . ἐπειδή γάρ πλέον ὁ ἄλλος πάθος ἐνοχλέω ὁ ἀνθρώπινος γνώμη , διά οὗτος πολλαχοῦ καί πολλάκις περί οὗτος διδάσκω . ἀμέλει καί νῦν ὁ χείρων εἶδος οὗτος ἐκκαθαίρω . Πολύς γάρ ὁ ὁ φιλαυτία ἂλαστήματα . καί γάρ καί οἴησις , καί ἀλαζωνεία , καί κενοδοξία ἐκ οὗτος φύω . ὀλέθριος δέ πᾶς ὁ ὑπερηφανία , ὑπερηφανία δέ εἰμί ἀθέτησις Θεός . ὅταν γάρ τις οὖον ὁ Θεός , ἀλ ἑαυτοῦ ἐπιγράφω ὁ κατόρθωμα , τίς ἄλλος , ἢ ἄρνησις Θεός εἰμί καί ἀντίθεος . οὗτος οὖν ὁ πάθος ὁ ἀντίθεος , ὅς ὁ Κύριος ἀντιτάσσω , ὡς ἐχθρός ἐχθρός , διά ὁ παραβολή οὗτος ὁ Κύριος θεραπεύω ἐπαγγέλλω . Ζεύς γάρ ὁ πείθω ἐφίημι ἑαυτοῦ , καί μή ὁ πᾶς Θεός λογίζομαι , ἀλλά διά οὗτος καί ὁ ἄλλος ἐξουθενέω , οὗτος φημί , καί δείκνυμι , ὅτι ὁ δα καιοσύνη ἄλλος θαυμαστός τις εἰμί , καί πλησίος ὁ Θεός ὁ ἄνθρωπος ἱστάω , ὅταν ὁ ὑπερηφανία προσλαμβάνω , εἰς ὁ κάτος ὁ ἄνθρωπος ἄπορος ῥίπτω , καί ὡς δαίμων ποιέω ὁ τέως ἰσόθεος χρηματίζω . ἔοικα μέν οὖν ὁ ῥῆμα ὁ Φαρισαῖος ἐκ ἀρχή μέν εὐγνώμων ἄνθρωπος λόγος . εὐχαριστέω σύ γάρ , φημί , ὁ θεός , ὁ δέ ἐφεξῆς πᾶς ἀπόνοια πληρόω . οὖον γάρ εἶπον , ὅτι ποιέω ἐγώ ἀπέχω ἀπό ἀδικία , ἀπό ἁρπάζω · ἀλλά πῶς ; οὐ εἰμί . ἑαυτοῦ προσάπτω ὁ κατόρθωμα , καί ὁ οἰκεῖος ἰσχύς . ὁ δέ καί ὁ ἄλλος κατακρίνω , οὗτος πῶς εἰμί ἄνθρωπος οἶδα , ὡς παρά Θεός ἔχω , ὁ ἔχω ; πάντως γάρ εἰμί πιστεύω , ὅτι χάρις ἔχω ὁ ἀλλότριος ἀγαθός , οὐ εἄν ὁ ἄλλος ἐξουθενέω , λογίζομαι ὅτι καί αὐτός ἐπίσης γυμνός εἰμί ὅσος ἐπί ὁ οἰκεῖος δύναμις , δωρεά δέ ἐνδύω διά ἔλεος . Ζεύς οὗτος ὑπερήφανος ὁ Φαρισαῖος , ὡς οἰκεῖος ἰσχύς ἐπιγράφω ὁ ἐργάζομαι · ἐντεῦθεν ὑπάγω καί ὁ ἄλλος κατακρίνω . ἐπισημαίνω δέ ὁ Κύριος καί διά ὁ , ἵστημι , ὁ υψηλόφρων αὐτός καί ἀταπείνωτος · ὁ μέν γάρ ταπεινόφρων καί ὁ ὁράω ταπεινός , οὗτος δέ καί ὁ σχῆμα σοβαρότητα ἐπιδείκνυμι . εἰμί δέ καί περί ὁ τελώνης εἴρω ὁ ἵστημι , ἀλ ὁράω καί ὁ ἐφεξῆς , ὅτι οὐδέ ὁ ὀφθαλμός ἐθέλω εἰς ὁ οὐρανός ἐπαίρω , ὥστε ὁ στάσις αὐτός συγκύπτω εἰμί . ἐκεῖνος δέ καί ὁ ὁφθαλμός εἰς ὁ οὐρανός ἐπέρομαι , καί ὁ Καρδία συνυψόω .