cogPG.PG123 105
ἱνα μὴ εἰδωλολατρία χώραν ἕξῃ . Ἐθεοποιήθησαν γὰρ ἂν τὰ στοιχεῖα παρὰ τῶν εἰς αὐτὰ ὁμνυόντων · ὃ καὶ πρότερον ἐγένετο . ΚΜήτε ἐν τῇ κεφαλῇ σου ὀμόσῃς , ὅτι οὐ δύνασαι Κμίαν τρίχα λευκὴν ἢ μέλαιναν ποιῆσαι . » Ὁ Θεὸς μόνος ὀμνύει καθ´ ἐαυτοῦ , ὡς μηδενὶ ὑποκείμενος · ἡμεῖς δὲ οὐκ ἐξουσιάζοντες ἑαυτῶν , πῶς ἄν ὁμόσαιΚμεν κατὰ τῆς κεφαλῆς ἡμῶν ; ἑτέρου γὰρ τὸ κτῆμα . Εἰ γὰρ σή ἐστιν ἡ κεφαλὴ , ἄλλαξον , εἰδύνασαι , μίαν τρίχα . Ἔστω δὲ ὁ λόγος ὑμῶν , ναὶ , ναί · οὓ , οὔ . » Ἵνα α μὴ εἴπῃς , Καὶ πῶς πιστευθήσομαι ; φησίν · Ἐὰν ἀεὶ ἀληθεύῃς , καὶ μηδέποτι ὀμνύῃς . Οὐδεὶς γὰρ οὔτως ἀπιστεῖται , ὡς ὁ προχείρως ὀμνύων . « Τὸ δὲ περισσὸν τούτων , ἐκ τοῦ πονηροῦ ἐστι . » Τὸ ὀμνύειν , φησὶ , περισσὸν ἢ παρὰ τὸ ναὶ καὶ τὸ οὖ , τοῦ διαβάλου ἐστίν . Ἀλλ´ ἐρεῖς , ὅτι Καὶ λοιπὸν ὁ νόμος Μωσέως , κελεύων ὀμνύειν , πονηρὸς ἦν ; Μάθε οὖν , ὅτι οὐκ ἦν πονηρὸν τότε τὸ ὀμνύειν · μετὰ δὲ Χριστὸν , ἐστι πονηρόν · ὥσπερ καὶ τὸ περιτέμνεσθαι , καὶ ὰπλῶς τὸ Ἰουδαῖζειν . Ἐπεὶ καὶ τὸ θηλάζειν , τοῖς μὲν παιδίοις ἁρμόζει , τοῖς δὲ ἀνδράσιν αἰσχύνη , « ἠκούσατε ὅτι ἐῤῥέθη , ὀφθαλμὸν ἀντὶ ὀφθαλμοῦ , καὶ ὀδόντα ἀντὶ ὀδόντος . » Ὁ νόμος συγκαταβαίνων αυνεχώρει τὴν ταυτοπάθειαν , ἵνα φόβῳ τοῦ τὰ Ισα παθεῖν , μὴ ἀδικῶσιν ἀλλήλους . « Ἐγὼ δὲ λέγω ὁμῖν , μὴ ἀντιστῆναι τῷ πονηρῷ , ἀλλ´ ὅστις οε ῥαπίσει ἐπὶ τὴν δεξιὰν σιαγόνα , στρέψον αὐτῷ καὶ τὴν ἄλλην . » Πονηρὸν ἐνταῦθα τὸν διάβολον λέγει , τὸν διὰ τοῦ ἀνθρώπου ἐνεργοῦντα , Οὐ δεῖ οὐν ἀντίστασθαι τῷ διαβόλῳ ; ναί · ἀλλ´ οὐχὶ διὰ τοῦ ἀντιπλήττειν , ἀλλὰ διὰ τοῦ ὑπομένειν . Οὐ γὰρ πυρὶ σβέννυται πῦρ , ἀλλ´ ὕδατι . Μὴ νόμιζε δὲ ὅτι περὶ τῆς εἰς τὴν σιαγόνα πληγῆς λέγει μόνης , ἀλλὰ καὶ περὶ πάσης ἄλλης καὶ παντὸς ἀπλῶς δεινοῦ , « Καὶ τῷ θέλοντί σοι κριθῆναι , καὶ τὸν χιτῶνά καὶ λαβεῖν , ἄφες αὐτῷ καὶ τὸ ἱμάτιον . » Ἐὰν εἰς δικαστήριόν σε ἕλκῃ καὶ ὀχλῇ , ἄφες αὐτῷ καὶ ἱμάτιον · οὐκ ἐὰν ἁπλῶς ζητῇ . Χιτὼν δὲ κυρίως , τὸ παρ´ ἡμῖν λεγόμενον ὑποκάμιοον · ἱμάτιον δὲ , τὸ ἐπιβαλλόμενον · πλὴν καὶ ἀντ´ ἀλλήλων τὰ ὀνόματα λέγονται . · « Καὶ ὅστις σε ἀγγαρεύσει μλιον ἐν , ὕπαγε μετ´ αὐτοῦ δύο . » Τί λέγω , φησίν , ἱμάτοα καὶ χιτῶνας ; καὶ αὐτὸ τὸ σῶμά σου δὸς τῷ ἀδίκως ἔλκοντι , καὶ πλέον , ἢ ἐκεῖνος βούλεται , ποίησον . « Τῷ αἰτοῦντί σε δίδου , καὶ τὸν θέλοντα ἀπὸ σοῦ δανείσασθαι , μὴ ἀποστραφῇς . » Κᾶν ἐχθρὸς , κἂν φίλος , κἂν ἄπιστος , εἴτε χρήματα ζητεῖ , εἴτε ἄλλην βοήθειαν . Δάνεισμα δὲ , οὐ τὸ σὺν τόκῳ λέγει , ἀλλὰ τὴν ἁπλῶς χρῆσιν . Ἐπεὶ καὶ ἐν τῷ νόμῳ χωρὶς τόκου ἐδάνειζον . « ἠκούσατε ὅτι ἐῤῥέθη · Ἀγαπήσεις τὸν πλησίον σου , καὶ μισήσεις τὸν ἐχθρόν σου · ἐγὼ δὲ λέγω ὑμῖν · Ἀγαπᾶτε τοὺς ἐχθροὺς ὑμῶν . » ἔφθασεν ἐπὶ τὴν κορυφὴν τῶν ἀρετῶν · τί γὰρ τούτου μεῖζον ; Οὐκ ἀδύνατον δέ . Μωσῆς γὰρ καὶ ΠΙαῦλος τοὺ , κατ´ αὐτῶν
Lemmas: ἵνα μή εἰδωλολατρία χώρα ἔχω . εθεοποιεω γάρ εἄν ὁ στοιχεῖον παρά ὁ εἰς αὐτός ὄμνυμι · ὅς καί πρότερος γίγνομαι . Μήτε ἐν ὁ κεφαλή σύ ὄμνυμι , ὅτι οὖον δύναμαι Κμίαν θρίξ λευκός ἢ μέλας ποιέω . » ὁ θεός μόνος ὄμνυμι καθ´ ἑαυτοῦ , ὡς μηδείς ὑπόκειμαι · ἐγώ δέ οὐ ἐξουσιάζω ἑαυτοῦ , πῶς ἄν ὁμόσαιΚμεν κατά ὁ κεφαλή ἐγώ ; ἕτερος γάρ ὁ κτῆμα . εἰμί γάρ σός εἰμί ὁ κεφαλή , ἀλλάσσω , ειδυναμαι , εἷς θρίξ . ἔστω δέ ὁ λόγος σύ , ναί , ναί · ἕ , οὖον . » ἵνα ὅς μή εἶπον , καί πῶς πιστεύω ; φημί · ἐάν ἀεί ἀληθεύω , καί μηδέπω ὄμνυμι . οὐδείς γάρ οὔτως ἀπιστέω , ὡς ὁ προχείρως ὄμνυμι . « ὁ δέ περισσός οὗτος , ἐκ ὁ πονηρός εἰμί . » ὁ ὄμνυμι , φημί , περισσός ἢ παρά ὁ ναί καί ὁ οὖον , ὁ διαβάλλω εἰμί . Ἀλ εἴρω , ὅτι καί λοιπός ὁ νόμος Μωσῆς , κελεύω ὄμνυμι , πονηρός εἰμί ; μανθάνω οὖν , ὅτι οὐ εἰμί πονηρός τότε ὁ ὄμνυμι · μετά δέ Χριστός , εἰμί πονηρός · ὥσπερ καί ὁ περιτέμνω , καί ἁπλόος ὁ ἰουδαΐζω . ἐπεί καί ὁ θηλάζω , ὁ μέν παιδίον ἁρμόζω , ὁ δέ ἀνήρ αἰσχύνη , « ἀκούω ὅτι εἴρω , ὀφθαλμός ἀντί ὀφθαλμός , καί ὀδούς ἀντί ὀδούς . » ὁ νόμος συγκαταβαίνω αυνεχώρει ὁ ταὐτοπάθεια , ἵνα φόβος ὁ ὁ Ἴσος πάσχω , μή ἀδικέω ἀλλήλων . « ἐγώ δέ λέγω ὁμός , μή ἀνθίστημι ὁ πονηρός , ἀλ ὅστις οεʹ ραπίζω ἐπί ὁ δεξιά σιαγών , στρέφω αὐτός καί ὁ ἄλλος . » πονηρός ἐνταῦθα ὁ διάβολος λέγω , ὁ διά ὁ ἄνθρωπος ἐνεργέω , οὖον δεῖ ὀν ἀνθίστημι ὁ διάβολος ; ναί · ἀλ οὐ διά ὁ ἀντιπλήσσω , ἀλλά διά ὁ ὑπομένω . οὖον γάρ πῦρ σβέννυμι πῦρ , ἀλ ὕδωρ . μή νομίζω δέ ὅτι περί ὁ εἰς ὁ σιαγών πληγή λέγω μόνος , ἀλλά καί περί πᾶς ἄλλος καί πᾶς ἀπλόος δεινός , « καί ὁ ἐθέλω σύ κρίνω , καί ὁ χιτών καί λαμβάνω , ἀφίημι αὐτός καί ὁ ἱμάτιον . » ἐάν εἰς δικαστήριον σύ ἕλκω καί ὀχλέω , ἀφίημι αὐτός καί ἱμάτιον · οὐ ἐάν ἁπλόος ζητέω . χιτών δέ κύριος , ὁ παρ´ ἐγώ λέγω ὑποκάμιοον · ἱμάτιον δέ , ὁ ἐπιβάλλω · πλήν καί ἀντ´ ἀλλήλων ὁ ὄνομα λέγω . · « καί ὅστις σύ ἀγγαρεύω μλιον ἐν , ὑπάγω μετέ αὐτός δύο . » τις λέγω , φημί , ἱμάτοα καί χιτών ; καί αὐτός ὁ σῶμα σύ δίδωμι ὁ ἄδικος ἕλκω , καί πλέω , ἢ ἐκεῖνος βούλομαι , ποιέω . « ὁ αἰτέω σύ δίδωμι , καί ὁ ἐθέλω ἀπό σύ δανείζω , μή ἀποστρέφω . » κἄν ἐχθρός , κἀν φίλος , κἀν ἄπιστος , εἴτε χρῆμα ζητέω , εἴτε ἄλλος βοήθεια . δάνεισμα δέ , οὖον ὁ σύν τόκος λέγω , ἀλλά ὁ ἁπλόος χρῆσις . ἐπεί καί ἐν ὁ νόμος Χωρὶς τόκος δανείζω . « ἀκούω ὅτι εἴρω · ἀγάπησις ὁ πλησίος σύ , καί μισέω ὁ ἐχθρός σύ · ἐγώ δέ λέγω σύ · ἀγαπάω ὁ ἐχθρός σύ . » φθάνω ἐπί ὁ κορυφή ὁ ἀρετή · τίς γάρ οὗτος μείζων ; οὐ ἀδύνατος δέ . Μωσῆς γάρ καί Παῦλος ὅς , κατ´ αὐτός