cogPG.PG123 546
εὔχεται παρελθεῖν τὸ ποτήριον · φιλόζωον γὰρ ὁ ἄνθρωπος · τὰς αἰρέσεις διὰ τούτων ἀνατρέπων τὰς λεγούσας , ὅτι κατὰ φαντασίαν ἐνηνθρώπησεν ΕΙ γὰρ καὶ τούτων γενομένων , ἔσχον πάροδον τοιαῦτα φλυαρεῖν · τί οὐκ ἂν εἶπον , εἰ μηδὲ ταῦτα ἐγένετο ; Τὸ μὲν οὖν θέλειν παρενεχθῆναι τὸ ποτήριον , ἀνθρώπινον · τὸ δὲ ταχέως εἰπεῖν , « Πλὴν μὴ τὸ ἐμὸν θέλημα γενέσθω , ἀλλὰ τὸ σὸν , » δείκνυσιν ὅτι καὶ ἡμᾶς οὔτω δεῖ διακεῖσθαι καὶ φιλοσοφεῖν , καὶ τῷ θείῳ θελήματι παραχωρεῖν , καὶ τῆς φύσεως ἀνθελκοὔσης , μὴ ἐπιστρέφεσθαι . Μὴ τὸ θέλημό μὴ τὸ ἀνθρώπινον γενέσθω , ἀλλὰ τὸ σὸν , ὅπερ οὖν οὐκ ἔστι τοῦ ἐμοῦ θείου θελήματος κεχωρισμένον · δύο γὰρ φύσεις ἔχων ὁ εἶς Χριστὸς , εἶχε πάντως καὶ φυσικὰ θελήματα τό τε θεῖον , καὶ τὸ ἀνθρώπινον , ἤτοι θελήσεις . ἤθελε μὲν οὖν ἡ ἀνθρωπίνη φόσις τὸ ζῇν · φυσικὸν γάρ · εἶτα ἑπομένη τῷ θείῳ θελήματιτὸ δέ ἐστι , τὸ πάντας ἀνθρώπους σωθῆναι , κοινὸν ὃν Πατρὸς , καὶ Υἱοῦ , καὶ ἁγίου Πνεύματος ) , τὸν θάνατον κατεδέξατο · καὶ οὕτως ἂν ἐγένετο τὸ θελητὸν . τουτέστιν , ὁ σωτηριώδης θάνατος . Ὅτι γὰρ ἀπὸ τῆς ἀνθρωπίνης φύσεως ἦν τὸ προσεύχεσθαι , κατὰ παραχώρησιν πασχούσης τὸ κοινὸν πάθος τῆς φιλοζωΐας , ἀλλ´ οὐκ ἀπὸ τῆς θεότητος , ὥς φασιν οἱ κατάρατοι Ἀρειανοὶ , δῆλον ἐκ τοῦ καὶ ἱδρῶσαι , καὶ οὖτως ἐναγώνιον γενέσθαι , ὥστε , τοῦτο δὴ τὸ τῆς παροιμίας , καὶ θρόμβους αἴματος ἐξ αὐτοῦ πεσεῖν Παροιμία γάρ ἐστιν ἐπὶ τῶν σφόδρα κοπιώντων , ὅτι Αἶμα ἵδρωσεν · ὥσπερ καὶ ἐπὶ τῶν πικρῶς ὀδυρομένων , Αἵματα κλαίει . Τοῦτο τοίνυν θέλων δηλῶσαι καὶ ὁ εὐαγγελιστὴς , ὅτι οὐχὶ λεπταῖς τισι νοτίσι , καὶ οἷον ἐνδείξεως χάριν ἐμφαινομέναις , ἀλλὰ σταγόσιν ἀδραῖς ἰδρώτων περιεστάζετο , τοὺς τῶν αἱμάτων θρόμβους εἰς εἰκόνα τοῦ γενομένου παρείληφεν . Ἐντεῦθεν οὖν δῆλον ὡς ἡ ἱδροῦσα φύσις ἐκείνη καὶ ἀγωνία , ἡ ἀνθρωπίνη ἦν , οὐχ ἡ θεία . Ἐπεὶ καὶ ἡ ἀνθρωπίνη φύσις συνεχωρήθη ταῦτα πάσχειν , καὶ οὕτως ἔπασχεν , ἵν´ ἅμα μὲν δείξῃ , ὅτι οὐ κατὰ φαντασίαν ἐφάνη ἄνθρωπος , ἅμα δὲ μυστικώτερον καὶ τὴν κοινὴν τῆς ἀνθρωπίνης φύσεως δειλίαν ἐξιάσηται , ἐν ἑαυτῷ δαπανήσας ταύτην , καὶ κατήκοον ποιήσας τῷ θεῳ θελήματι . Καὶ τοὺς ἐκ τοῦ σώματος ἐξερχομένους ἱδρῶτας καὶ ἀποπίπτοντας , τοῦτο αἰνίττεσθαι φαίη ἄν τις , τὸ ἀναξηραίνεσθαι , καὶ ἐξικμάζεσθαι , καὶ ἀποπίπτειν ἀφ´ ἡμῶν τὰς τῆς δειλίας πηγὰς ἀνδρουμένης τῆς φύσεως ἡμῶν ἐν Χριστῷ καὶ τονουμένης . Εἰ μὴ γὰρ τοῦτο ἦν αἰνιττόμενος , φημὶ δὴ τὸ τὴν ἡμετέραν τῶν ἀνθρώπων δειλίαν ἐξιᾶσθαι θέλειν , οὐκ ἂν , οὐδὲ εἰ σφόδρα δειλὸς ἦν καὶ ἀγεννὴς , οὕτως ἵδρου . Ὥφθη δὲ αὐτῷ ἄγγελος ἐνισχύων αὐτὸν , καὶ τοῦτο εἰς ἡμῶν παράκλησιν , ὡς ἂν τὴν τῆς εὐχῆς δύναμιν μάθωμεν , ὅτι ἐνισχύει , καὶ μαθόντες , ταύτην ἐν τοῖς δεινοῖς προβαλλώμεθα . Ἄμα δὲ καὶ προφητεία Μωσέως πληροῦται ἐν τῇ μεγάλῃ ᾠδῇ εἰρημένη · « Καὶ ἐνισχυσάτωσαν ἐν αὐτῷ πάντες υἱοὶ Θεοῦ . » Τινὲς δὲ οὕτω περιειργάσαντο τὸ ῥητὸν , ὅτι δφθη αὐτῷ ἀγγελος δοξάζων αὐτὸν , καὶ λέγων · Σή
Lemmas: εὔχομαι παρέρχομαι ὁ ποτήριον · φιλόζωος γάρ ὁ ἄνθρωπος · ὁ αἵρεσις διά οὗτος ἀνατρέπω ὁ λέγω , ὅτι κατά φαντασία ἐνανθρωπέω ΕΙ γάρ καί οὗτος γίγνομαι , ἔχω πάροδος τοιοῦτος φλυαρέω · τίς οὐ εἄν εἶπον , εἰμί μηδέ οὗτος γίγνομαι ; ὁ μέν οὖν ἐθέλω παραφέρω ὁ ποτήριον , ἀνθρώπινος · ὁ δέ ταχέως εἶπον , « πλήν μή ὁ ἐμός θέλημα γίγνομαι , ἀλλά ὁ σός , » δείκνυμι ὅτι καί ἐγώ οὐτάω δεῖ διάκειμαι καί φιλοσοφέω , καί ὁ θεῖον θέλημα παραχωρέω , καί ὁ φύσις ἀνθέλκω , μή ἐπιστρέφω . μή ὁ θελημός μή ὁ ἀνθρώπινος γίγνομαι , ἀλλά ὁ σός , ὅσπερ οὖν οὐ εἰμί ὁ ἐγώ θεῖον θέλημα χωρίζω · δύο γάρ φύσις ἔχω ὁ εἰμί Χριστός , ἔχω πάντως καί φυσικός θέλημα ὁ τε θέω , καί ὁ ἀνθρώπινος , ἤτοι ἐθέλω . ἐθέλω μέν οὖν ὁ ἀνθρώπινος Φόσις ὁ ζάω · φυσικός γάρ · εἶτα ἕπω ὁ θεῖον θέλημα δέ εἰμί , ὁ πᾶς ἄνθρωπος σῴζω , κοινός ὅς πατήρ , καί υἱός , καί ἅγιος πνεῦμα ) , ὁ θάνατος καταδέχομαι · καί οὕτως εἄν γίγνομαι ὁ θελητός . τουτέστιν , ὁ σωτηριώδης θάνατος . ὅτι2 γάρ ἀπό ὁ ἀνθρώπινος φύσις εἰμί ὁ προσεύχομαι , κατά παραχώρησις πάσχω ὁ κοινός πάθος ὁ φιλοζωΐα , ἀλ οὐ ἀπό ὁ θεότης , ὅς φημί ὁ κατάρατος Ἀρειανός , δῆλος ἐκ ὁ καί ἱδρόω , καί οὖτως ἐναγώνιος γίγνομαι , ὥστε , οὗτος δή ὁ ὁ παροιμία , καί θρόμβος αἶμα ἐκ αὐτός πίπτω παροιμία γάρ εἰμί ἐπί ὁ σφόδρα κοπιάω , ὅτι αἷμα ἱδρόω · ὥσπερ καί ἐπί ὁ πικρός ὀδύρομαι , αἷμα καλέω . οὗτος τοίνυν ἐθέλω δηλόω καί ὁ εὐαγγελιστής , ὅτι οὐ λεπτός τις νοτίς , καί οἷος ἔνδειξις χάρις ἐμφαίνω , ἀλλά σταγών ἁδρός ἰδρῶτος περιίστημι , ὁ ὁ αἷμα θρόμβος εἰς εἰκών ὁ γίγνομαι παραλαμβάνω . ἐντεῦθεν οὖν δῆλος ὡς ὁ ἱδρόω φύσις ἐκεῖνος καί ἀγωνία , ὁ ἀνθρώπινος εἰμί , οὐ ὁ θεῖος . ἐπεί καί ὁ ἀνθρώπινος φύσις συγχωρέω οὗτος πάσχω , καί οὕτως πάσχω , ὅς ἅμα μέν δείκνυμι , ὅτι οὖον κατά φαντασία φαίνω ἄνθρωπος , ἅμα δέ μυστικός καί ὁ κοινός ὁ ἀνθρώπινος φύσις δειλία ἐξιάομαι , ἐν ἑαυτοῦ δαπανάω οὗτος , καί κατήκοος ποιέω ὁ θέω θέλημα . καί ὁ ἐκ ὁ σῶμα ἐξέρχομαι ἱδρώς καί ἀποπίπτω , οὗτος αἰνίσσομαι φημί ἄν τις , ὁ ἀναξηραίνω , καί ἐξικμάζω , καί ἀποπίπτω ἀφή ἐγώ ὁ ὁ δειλία πηγή ἀνδρόω ὁ φύσις ἐγώ ἐν Χριστός καί τονούμενος . εἰμί μή γάρ οὗτος εἰμί αἰνίσσομαι , φημί δή ὁ ὁ ἡμέτερος ὁ ἄνθρωπος δειλία ἐξιάομαι ἐθέλω , οὐ εἄν , οὐδέ εἰμί σφόδρα δειλός εἰμί καί ἀγεννής , οὕτως ἱδρόω . ὁράω δέ αὐτός ἄγγελος ἐνισχύω αὐτός , καί οὗτος εἰς ἐγώ παράκλησις , ὡς εἄν ὁ ὁ εὐχή δύναμις μανθάνω , ὅτι ἐνισχύω , καί μανθάνω , οὗτος ἐν ὁ δεινός προβάλλω . Ἄμη δέ καί προφητεία Μωσῆς πληρόω ἐν ὁ μέγας ᾠδή εἴρω · « καί ἐνισχύω ἐν αὐτός πᾶς υἱός Θεός . » Τινές δέ οὗτος περιεργάζομαι ὁ ῥητός , ὅτι δέφω αὐτός ἄγγελος δοξάζω αὐτός , καί λέγω · σός