cogPG.PG123 613
παραβολαί εἰσι τὰ λεγόμενα , καὶ οὐ δεῖ πάντα τὰ ἐν παραβολαῖς λεγόμενα , ὡς νόμους καὶ κανόνας παρα . λαμβάνειν . Ἐν γὰρ τῇ ἡμέρᾳ ἐκείνῃ ἕκαστος τὸ συνειδὸς ἔχων ἀπαραλόγιστον δικαστήν , οὐ δεῖται τέρου ἐλέγχου , ἀλλ´ ἐγκεχαλινωμένος αὐτὸς ὑφ´ ἑαυτοῦ ἄπεισιν . Ἔπειτα οὐκ ἀπίστους εἰσάγει ὁ Κύριος ἀξιουμένους λόγου , ἀλλὰ πιστοὺς μὲν , ἀσπλάγχνους δὲ καὶ ἀνελεήμονας . Ἡμεῖς δὲ περὶ ἀσεβῶν καὶ ἀπίστων λέγομεν · ἕτερον δὲ ἀσεβὴς καὶ ἄπιστος , καὶ ἕτερον ἀνελεήμων καὶ ἁμαρτωλός . Δείκνυσιν ἐνταῦθα πάσης ἀπολογίας ἐστερημένους , τοὺς μὴ πιστεύσαντας . Αὕτη γάρ ἐστιν ἡ κατάκρισις , φησίν , τι ἦλθε πρὸς αὐτοὺς τὸ φῶς , οὐδὲ οὕτως προσέδραμον αὐτῷ . Οὐ γὰρ τοῦτο μόνον ἥμαρτον , ὅτι οὐκ ἐἵήτησαν αὐτοὶ τὸ φῶς , ἀλλὰ τὸ χείριστον τοῦτό ἐστιν ὅτι ἐκεῖνο ἦλθε πρὸς αὐτοὺς , καὶ ὅμως οὐ παρεδέξαντο · διὰ τοῦτο καὶ κατακεκριμένοι εἰσίν . Εἰ μὲν γὰρ μὴ ἦλθε τὸ φῶς , εἰχον ἂν οἱ ἄνθρωποι ἄγνοιαν τοῦ καλοῦ πρόβαλέσθαι · ἐπεὶ δὲ ἦλθε μὲν Δ Θεὸς Λόγος , δέδωκε δὲ τὸν λόγον αὐτοῦ , ὥστε φωτίζειν , οὐ παρεδέξαντο δέ , πάσης ἀπολογίας λοιπὸν ἐστέρηνται . Ἵνα δὲ μή τις εἴποι , ὅτι Οὐδεὶς ἂν τὸ σκότος προτιμήσειε τοῦ φωτὸς , τίθησι καὶ τὴν αἰτίαν , ἀφ´ ἧς οἱ ἄνθρωποι τῷ σκότει προσῆλθον . « Ἵiν γὰρ , φησὶ , πονηρὰ αὐτῶν τὰ ἔργα . » Ἐπειδὴ γὰρ ὁ Χριστιανισμὸς , οὐ μόνον δόγματα ὀρθὰ , ἀλλὰ καὶ πολιτείαν σεμνὴν ἀπαιτεῖ , αὐτοὶ δὲ ἠβούλοντο τῷ βορβόρῳ τῆς ἀμαρτίας ἐγκυλίεσθαι , διὰ τοῦτο οὐκ ἠθέλησαν οἱ τὰ φαῦλα πράσσοντες , πρὸς τὸ φῶς τοῦ Χριστιανισμοῦ ἐλθεῖν , καὶ τοῖς ἐμοῖς νόμοις ὑποβαλεῖν ἑαυτούς . Ὁ δέ γε ποιῶν τῆν ἁλήθειαν , ὁ πρὸς βίον δηλαδὴ νεύων σεμνὸν καὶ θεάρεστον , προστρέχει τῶ Χριστιανισμῷ ὡς φωτὶ , ἵνα μᾶλλον ἐν τῷ ἀγαθῷ προκόψῃ , καὶ φανῇ αὐτοῦ τὰ ἔργα κατὰ Θεόν . Ὁγὰρ τοιοῦτος , μετὰ τοῦ πιστεύειν ὀρθῶς , καὶ πολιτείαν σεμνὴν κατορθῶν , λάμπει πᾶσιν ἀνθρώποις , καὶ δοκάζεται Θεὸς ἐν αὐτῷ . Ὥστε τῆς ἀπιστίας αἰτία γέγονε τοῖς Ἔλλησιν ἡ ἀκαθαρσία τοῦ βίου . Ἀλλ´ ἴσως ἐρεῖ τις · Τί οὖν ; οὐκ εἰσὶ Χριστιανοὶ φαῦλοι , καὶ Ἔλληνες ἐπαινετοὶ κατὰ βίον ; Τὸ μὲν οὖν εἶναι φαύλους Χριστιανοὺς , καὶ αὐτός φημι · τὸ δὲ Ἔλληνας ἀγαθοὺς εὐρεθῆναι , οὐκ ἄν ποτε φαίην . Ἀπλ φύσεως μὲν γὰρ ἐπιεικεῖς , καὶ ἀγαθοὶ εὐρεθεῖέν τινεστοῦτο δὲ οὐκ ἔστιν ἀρετή ) · ἀπὸ ἀσκήσεως Ἐὲ χαὶ μελέτγς τοῦ ἀγαθοῦ οὐδείς , Εἰ δέ τινες ἔδοξαν ἀγαθοί , ἀλλὰ πρὸς δόξαν πάντα ἐποίουν · ὁ δὲ δόξης ἕνεκα πράσσων . καὶ οὐ δι´ αὐτὸ τὸ καλὸν , ὅταν καιρὸν εὕρῃ , τῆ πονηρᾷ ἐπιθυμίᾳ χαρήσεται . Εἰ γὰρ παρ´ ἡμῖν , καὶ γεέννης ἀπειλὴ , καὶ ἄλλη πᾶσα ἐπιμέλεια , καὶ βίοι ἀναριθμήτων ἀγίων , μόλις κατέχουσι τοὺς ἀνθρώπους ἐν ἀρετῇ · σχολῇ γε αἱ παρ´ Ἔλλησι φλυαρίαι , καὶ μιαρίαι , τοὺς παρ´ ἐκείνοις ἐν τῷ καλῷ καθέξουσι . Μέγα μὲν οὖν , εἰ καὶ μὴ παγκάκους ἐργάσαιντο « Μετὰ ταῦτα ἦλθεν ὁ Ἰησοῦς καὶ οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ εἰς τὴν Ἰουδαίαν γῆν , καὶ ἐκεῖ διέτριβε μετ´ αὐτῶν , καὶ ἐβάπτιζεν . Ἦν δὲ καὶ Ἰωάννης βαπτίζων ΠΙ . Ἰωί ἀφοι Θοτριυω κυ , αὕτη δὲ ἐστὶν ἡ κρίσις , ὅτι τὸ φώς ἐλήλυθεν εἰς τὸν κόσμον .
Lemmas: παραβολή εἰμί ὁ λέγω , καί οὖον δεῖ πᾶς ὁ ἐν παραβολή λέγω , ὡς νόμος καί κανών παρά . λαμβάνω . ἐν γάρ ὁ ἡμέρα ἐκεῖνος ἕκαστος ὁ σύνοιδα ἔχω ἀπαραλόγιστος δικαστής , οὖον δήω τέρας ἐλέγχω , ἀλ ἐγχαλινόω αὐτός ὑφ´ ἑαυτοῦ ἄπειμι . ἔπειτα οὐ ἄπιστος εἰσάγω ὁ Κύριος ἀξιόω λόγος , ἀλλά πιστός μέν , ἄσπλαγχνος δέ καί ἀνελεήμων . ἐγώ δέ περί ἀσεβής καί ἄπιστος λέγω · ἕτερος δέ ἀσεβής καί ἄπιστος , καί ἕτερος νηλεής καί ἁμαρτωλός . δείκνυμι ἐνταῦθα πᾶς ἀπολογία στερέω , ὁ μή πιστεύω . ἄτη γάρ εἰμί ὁ κατάκρισις , φημί , τίς ἔρχομαι πρός αὐτός ὁ φάος , οὐδέ οὕτως προστρέχω αὐτός . οὖον γάρ οὗτος μόνος ἁμαρτάνω , ὅτι οὐ ἵημι αὐτός ὁ φάος , ἀλλά ὁ κακός οὗτος εἰμί ὅτι ἐκεῖνος ἔρχομαι πρός αὐτός , καί ὅμως οὖον παραδέχομαι · διά οὗτος καί κατακρίνω εἰμί . εἰμί μέν γάρ μή ἔρχομαι ὁ φάος , εἰχω εἄν ὁ ἄνθρωπος ἄγνοια ὁ καλός προβάλλω · ἐπεί δέ ἔρχομαι μέν δ θεός Λόγος , δίδωμι δέ ὁ λόγος αὐτός , ὥστε φωτίζω , οὖον παραδέχομαι δέ , πᾶς ἀπολογία λοιπός στερέω . ἵνα δέ μή τις εἶπον , ὅτι οὐδείς εἄν ὁ σκότος προτιμάω ὁ φάος , τίθημι καί ὁ αἴτιος , ἀφή ὅς ὁ ἄνθρωπος ὁ σκότος προσέρχομαι . « Ἴς γάρ , φημί , πονηρός αὐτός ὁ ἔργον . » ἐπεί γάρ ὁ χριστιανισμός , οὖον μόνος δόγμα ὀρθός , ἀλλά καί πολιτεία σεμνός ἀπαιτέω , αὐτός δέ βούλομαι ὁ βόρβορος ὁ ἁμαρτία ἐγκυλίνδω , διά οὗτος οὐ ἐθέλω ὁ ὁ φαῦλος πράσσω , πρός ὁ φάος ὁ χριστιανισμός ἔρχομαι , καί ὁ ἐμέω νόμος ὑποβάλλω ἑαυτοῦ . ὁ δέ γε ποιέω ὁ ἀλήθεια , ὁ πρός βίος δηλαδή νεύω σεμνός καί θεάρεστος , προστρέχω ὁ χριστιανισμός ὡς φάος , ἵνα μᾶλλον ἐν ὁ ἀγαθός προκόπτω , καί φαίνω αὐτός ὁ ἔργον κατά Θεός . Ὁγὰρ τοιοῦτος , μετά ὁ πιστεύω ὀρθῶς , καί πολιτεία σεμνός κατορθόω , λάμπω πᾶς ἄνθρωπος , καί δοκάζω θεός ἐν αὐτός . ὥστε ὁ ἀπιστία αἰτία γίγνομαι ὁ Ἕλλην ὁ ἀκαθαρσία ὁ βίος . Ἀλ ἴσως εἴρω τις · τις οὖν ; οὐ εἰμί Χριστιανός φαῦλος , καί Ἔλληνες ἐπαινετός κατά βίος ; ὁ μέν οὖν εἰμί φαῦλος Χριστιανός , καί αὐτός φημί · ὁ δέ Ἕλλην ἀγαθός εὑρίσκω , οὐ ἄν ποτός φημί . Ἀπλ φύσις μέν γάρ ἐπιεικής , καί ἀγαθός εὑρίσκω τινεστοῦτο δέ οὐ εἰμί ἀρετή ) · ἀπό ἄσκησις ἐέ Χάι μελέτγς ὁ ἀγαθός οὐδείς , εἰμί δέ τις δοκέω ἀγαθός , ἀλλά πρός δόξα πᾶς ποιέω · ὁ δέ δόξα ἕνεκα πράσσω . καί οὖον δις αὐτός ὁ καλός , ὅταν καιρός εὑρίσκω , τῆ πονηρός ἐπιθυμία χαίρω . εἰμί γάρ παρ´ ἐγώ , καί γέεννα ἀπειλή , καί ἄλλος πᾶς ἐπιμέλεια , καί βίος ἀναρίθμητος Ἀγίων , μόλις κατέχω ὁ ἄνθρωπος ἐν ἀρετή · σχολή γε ὁ παρ´ Ἕλλην φλυαρία , καί μιαρία , ὁ παρ´ ἐκεῖνος ἐν ὁ καλός κατέχω . Μέγης μέν οὖν , εἰμί καί μή πάγκακος ἐργάζομαι « μετά οὗτος ἔρχομαι ὁ Ἰησοῦς καί ὁ μαθητής αὐτός εἰς ὁ Ἰουδαῖος γῆ , καί ἐκεῖ διατρίβω μετέ αὐτός , καί βαπτίζω . ἦς δέ καί Ἰωάννης βαπτίζω ΠΙ . Ἰώ αφοί Θοτριυω ΚΥ , οὗτος δέ εἰμί ὁ κρίσις , ὅτι ὁ φάος ἔρχομαι εἰς ὁ κόσμος .