cogPG.PG123 607
« Ἀπεκρίθη ὁ Ἰησοῦς , καὶ εἴπεν αὐτῷ · Ἀμὴν , ἀμὴν λέγω σοι , ἐὰν μή τις γεννηθῇ ἄνωθεν . οὐ δὐναται ἰδεῖν τὴν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ . » Δοκεῖ τὰ παρὰ τοῦ Σωτῆρος πρὸς τὸν Νικόδημον ῥηθέντα , αύδεαιαν κοινωνίαν ἔχειν πρὸς ἃ εἴρηκεν ὁ Νικόδημος · τῷ δὲ προσέχοντι καὶ πολλὴ κοινωνία ἐμφανήσεται . Ἐπεὶ γὰρ ὁ Νικόδημος ὑπόληψιν εἶχε περὶ Χριστοῦ ταπεινὴν , ὅτι διδάσκαλός ἐστι , καὶ ὅτι ὁ Θεός ἐστι μετ´ αὐτοῦ , φησὶ πρὸς αὐτὸν ὁ Κύριος , ὅτι Εἰκότως ἔχεις τοιαύτην ὑπόληψιν περὶ ἐμοῦ . Οὔπαα γὰρ ἐγεννήθης ἄνωθεν . τουτέστιν , ἐκ Θεοῦ πνεύμαα τικὴν γέννησιν , ἀλλ´ ἔτι σαρκικὸς εἶ , καὶ ἡ γνῶσις , ἡν ἕχεις περὶ ἐμοῦ , οὐκ ἔστι πνευματικὴ , ἁλλὰ ψυχικὴ καὶ ἀνθρωπική . Ἐγὼ δὲ λέγω σοι , ὅτι καὶ σὺ , καὶ ἄλλος ὁστισοῦν , ἐὰν μὴ ἄνωθεν καὶ ἐκ Θεοῦ γεννηθέντες , τὴν ἀξίαν δόξαν περὶ ἐμοῦ λάβοιτ · , ἔξω τῆς βασιλείας ἐστέ . Ἡ γὰρ διὰ τοῦ βαπτίσματος γέννησις φωτισμὸν ἐμποιοῦσα τῇ ψυχῇ . τὴν τοῦ Θεοῦ βασιλείαν , ἤτοι τὸν μονογενῆ Υίὸν αὐτοῦ βλέπειν , τουτίστι , νοεῖν , δίδωσιν . Ὧσπερ γὰρ Θεοῦ σοφία ὁ νιὸς , οὕτω δὴ καὶ βασιλεία Θεοῦ αὐτὸς οὐ λέγοιτο . Ταύτην δὲ τὴν βασιλείαν οὐκ ἂν ἴδοι τις , τουτέστι , νοήσοι , ὧ Νικόδημε , εἰ μὴ γεννηθῇ ἐκ τοῦ Θεοῦ . Ὥστε καὶ σὺ , ἐπεὶ οὐκ ἐγεννήθης οὔπω πνευματικῶς , διὰ τοῦτο οὐ βλέπεις ἐμὲ , τὴν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ , καθὰ δεῖ , ἀλλὰ ταπεινὴν δόξαν ἔχεις περὶ ἐμοῦ . « Αέγει πρὸς αὐτὸν ὁ Νικόδημος , Πῶς δύναται ἄνθρωπος γεννηθῆναι , γέρων ὤν ; Μὴ δύναται εἰς τὴν κοιλίαν τῆς μητρὸς αὐτοῦ δεύτερον εἰσελθεῖν . καὶ γεννηθῆναι ; Ἀπεκρίθη Ἰησοῦς · Ἀμὴν , ἀμὴν λέγω σοι , ἐὰν μήτις γεννηθῇ ἐξ βδατος καὶ Πνεὰ ματος , οὐ δύναται εἰς τὴν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ εἰσελβεῖν . » Ἀκούων ὁ Νικόδημος μείζω ἀνθρωπίνης διδασκαλίας , ἐκπλήττεται , καὶ ἕαθὼν ἀνθρώπενον πάθος , ἐρωτᾷ · « Πῶς δύναται ; » ὅπερ ἀπιστίας ἐστὸ σημεῖον . Ὅπου γὰρ πίστις οὐκ ἔστιν , ἐκεῖ τὸ , Πός τόδε ; καὶ , Διὰ τί τόδε ; Διὸ καὶ καταγέλαστα τὰ τοῦ Νικοδήμου ῥήματα φαίνονται . Οὐ γὰρ ἐνενόησε γέννησιν πνευματικὴν , ἀλλὰ γαστρὸς σωματικῆς μέμνηται . Ἐπεὶ γὰρ ἤκουσε τὸ , « Ἐἀν μή τις γεννηθῇ ἄνωθεν , » ἐνόμισε τὸ ἄνωθεν οὕτω λέγεσθαι , ἀντὶ τοῦ , ἐξ ἀρχῆς , ἐκ δευτέρου · ὥστε εἶναι τὸ λεγόμενον τοιοῦτον · Ἐὰν μή τις γεννηθῆ ἐξ ἀρχῆς καὶ ἐκ δευτέρου . Διὰ τοῦτο οὐν φησι , Πῶς δύναται γέρων ὢν δεύτερον εἰσελθεῖν εἰς τὴν κοιλίαν τῆς μητρὸς αὐτοῦ ; Δύο γὰρ ἦσαν τὰ ποιοῦντα αὐτὸν ἀπορεῖν , ἥ τε γέννησις ἡ πνευματικὴ , ἥ τε βασιλεία . Οὐδὲ γὰρ ὄνομα βασιλείας οὐρανῶν ἠκούσθη ποτὲ παρὰ Ἰουδι ίοις . Τέως δ´ οὖν περὶ τῆς γεννήσεως ἀπορεῖ , διὸ καὶ ὁ Χριστὸς σαφέστερον αὐτῷ τὸν τῆς γεννήσεως τῆς πνευματικῆς τρόπον ἀποκαλύπτει , « Ἐὰν μή τις γεννηθῇ ἐξ ὕδατος , λέγων , καὶ Πνεύματος . » Διπλοῦς γὰρ ὢν ὁ ἄνθρωπος , ἐκ ψυγῆς καὶ σώματος , διπλοῦν ἔχει καὶ τὸν τῆς γεννήσεως τρόπον . Τὸ μὲν γὰρ ὕδωρ ὁρατῶς λαμβανόμενον , εἰς τὴν τοῦ σώματος κάθαρσιν νοεῖται · τὸ ἄὲ Πνεῦμα ἀοράτως συντρέχον , εἰς τὴν τῆς ἀοράτου ψυχῆς
Lemmas: « ἀποκρίνω ὁ Ἰησοῦς , καί εἶπον αὐτός · ἀμήν , ἀμήν λέγω σύ , ἐάν μή τις γεννάω ἄνωθεν . οὖον δυνατός ὁράω ὁ βασίλειος ὁ Θεός . » δοκέω ὁ παρά ὁ Σωτήρ πρός ὁ Νικόδημος εἴρω , αὐδάω κοινωνία ἔχω πρός ὁ εἴρω ὁ Νικόδημος · ὁ δέ προσέχω καί πολύς κοινωνία ἐμφαίνω . ἐπεί γάρ ὁ Νικόδημος ὑπόληψις ἔχω περί Χριστός ταπεινός , ὅτι διδάσκαλος εἰμί , καί ὅτι ὁ Θεός εἰμί μετέ αὐτός , φημί πρός αὐτός ὁ Κύριος , ὅτι εἰκότως ἔχω τοιοῦτος ὑπόληψις περί ἐγώ . Οὔπα γάρ γεννάω ἄνωθεν . τουτέστιν , ἐκ Θεός πνεύμα τική γέννησις , ἀλ ἔτι σαρκικός εἰμί , καί ὁ γνῶσις , ἐάν ἔχω περί ἐγώ , οὐ εἰμί πνευματικός , ἀλλά ψυχικός καί ἀνθρωπικός . ἐγώ δέ λέγω σύ , ὅτι καί σύ , καί ἄλλος ὅστις , ἐάν μή ἄνωθεν καί ἐκ Θεός γεννάω , ὁ ἄξιος δόξα περί ἐγώ λαμβάνω · , ἔξω ὁ βασίλεια εἰμί . ὁ γάρ διά ὁ βάπτισμα γέννησις φωτισμός ἐμποιέω ὁ Ψυχή . ὁ ὁ Θεός βασίλειος , ἤτοι ὁ μονογενής υἱός αὐτός βλέπω , τουτιειμι , νοέω , δίδωμι . ὡς γάρ Θεός σοφία ὁ νιος , οὗτος δή καί βασίλειος Θεός αὐτός οὖον λέγω . οὗτος δέ ὁ βασίλειος οὐ εἄν ὁράω τις , τουτέστι , νοέω , ἵημι Νικόδημος , εἰμί μή γεννάω ἐκ ὁ Θεός . ὥστε καί σύ , ἐπεί οὐ γεννάω οὔπω πνευματικός , διά οὗτος οὖον βλέπω ἐγώ , ὁ βασίλειος ὁ Θεός , καθά δεῖ , ἀλλά ταπεινός δόξα ἔχω περί ἐγώ . « Αέγει πρός αὐτός ὁ Νικόδημος , Πῶς δύναμαι ἄνθρωπος γεννάω , γέρων εἰμί ; μή δύναμαι εἰς ὁ κοιλία ὁ μήτηρ αὐτός δύο εἰσέρχομαι . καί γεννάω ; ἀποκρίνω Ἰησοῦς · ἀμήν , ἀμήν λέγω σύ , ἐάν μῆτις γεννάω ἐκ ὕδωρ καί Πνεὰ μα , οὖον δύναμαι εἰς ὁ βασίλειος ὁ Θεός εἰσβάλλω . » ἀκούω ὁ Νικόδημος μείζων ἀνθρώπινος διδασκαλία , ἐκπλήσσω , καί ανθός ἀνθρωπέω πάθος , ἐρωτάω · « Πῶς δύναμαι ; » ὅσπερ ἀπιστία ἕννυμι σημεῖον . ὅπου γάρ πίστις οὐ εἰμί , ἐκεῖ ὁ , πούς ὅδε ; καί , Ζεύς τίς ὅδε ; Διὸ καί καταγέλαστος ὁ ὁ Νικόδημος ῥῆμα φαίνω . οὖον γάρ ἐννοέω γέννησις πνευματικός , ἀλλά γαστήρ σωματικός μιμνήσκω . ἐπεί γάρ ἀκούω ὁ , « ἐἀν μή τις γεννάω ἄνωθεν , » νομίζω ὁ ἄνωθεν οὗτος λέγω , ἀντί ὁ , ἐκ ἀρχή , ἐκ δύο · ὥστε εἰμί ὁ λέγω τοιοῦτος · ἐάν μή τις γεννάω ἐκ ἀρχή καί ἐκ δύο . Ζεύς οὗτος ὀν φημί , Πῶς δύναμαι γέρων εἰμί δύο εἰσέρχομαι εἰς ὁ κοιλία ὁ μήτηρ αὐτός ; δύο γάρ εἰμί ὁ ποιέω αὐτός ἀπορέω , ὅς τε γέννησις ὁ πνευματικός , ὅς τε βασίλειος . οὐδέ γάρ ὄνομα βασίλεια οὐρανός ἀκούω ποτέ παρά Ἰουδι ἔρχομαι . Τέως δδʹ οὖν περί ὁ γέννησις ἀπορέω , διό καί ὁ Χριστός σαφής αὐτός ὁ ὁ γέννησις ὁ πνευματικός τρόπος ἀποκαλύπτω , « ἐάν μή τις γεννάω ἐκ ὕδωρ , λέγω , καί πνεῦμα . » διπλόος γάρ εἰμί ὁ ἄνθρωπος , ἐκ ψυγεύς καί σῶμα , διπλόος ἔχω καί ὁ ὁ γέννησις τρόπος . ὁ μέν γάρ ὕδωρ ὁρατός λαμβάνω , εἰς ὁ ὁ σῶμα κάθαρσις νοέω · ὁ ἀεί πνεῦμα ἀόρατος συντρέχω , εἰς ὁ ὁ ἀόρατος Ψυχή