cogPG.PG123 429
δὲ εἶπεν · Ὁ ποιήσας τὸ ἔλεος μετ´ αὐτοῦ . εἶπεν οὖν αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς · Πορεύου , καὶ σὺ ποίει ὁμοίως . » Ἐπαινεθεὶς ὑπὸ τοῦ Σωτῆρος ὁ νομικὸς , τὴν ἀλα.ζονείαν ἐξέῤόηξεν . Εἶπε γάρ · Καὶ τίς ἐστί μου πλησίον ; ᾤετο γὰρ ὅτι δίκαιος ὢν , οὐδένα ἔχειν ὅμοιον Ἀαυτῷ , καὶ πλησιάζοντα κατὰ τὴν ἀρετήν . Πλησίον γὰρ μόνον ἤλπιζεν εἶναι τὸν δίκαιον τῷ δικαίῳ . Θέλων οὖν δικαιοῦν ἐαυτὸν καὶ ὑπεραίρειν πάντων ἀνθρώπων , ἀλαζονευόμενός φησι · Καὶ τίς ἐστί μου πλησίον ; Ὁ δὲ Σωτὴρ , ἅτε δὴ Ποιητὴς ὤν , καὶ εἰδὼς πάντας ἐν πλάσμα , οὐ ταῖς πράξεσιν , οὐδὲ τοῖς ἀξιώμασιν , ἀλλὰ τῇ φύσει ὁρίζεται τὸν πλησίον . Μὴ γὰρ νόμιζε , φησὶν , ὅτι ἐπειδὴ δίκαιος εἶ , οὐδείς σοί ἐστιν ὅμοιος . Πάντες γὰρ οἱ τῆς αὐτῆς φύσεως κεκοινωνηκότες πλησίον σού εἰσι . Γενοῦ τοίνυν καὶ αὐτὸς πλησίον αὐτοῖς , οὐ τῷ τόπῳ , ἀλλὰ τῇ διαθέσει καὶ τῇ εἰς αὐτοὺς ἐπιμελείᾳ . Διὸ καὶ τὸν Σαμαρείτην εἰσάγω σοι πρὸς ὑπόδειγμα , ἵνα σοι δείξω , βτι ὥσπερ οὗτος διαφίρων τῷ βίῳ , ὅμως πλησίον γέγονε τοῦ ἀξίου ἐλεηθῆναι , οὔτω καὶ σὺ δεῖξον σεαυτὸν πλησίον τῇ συμπαθείᾳ , καὶ αὐτόκλητος ἐπὶ τὸν ἱοήθειαν θάδιζε . Διδασκόμεθα οὖν καὶ ταῦτα διὰ τῆς παραβολῆς ταύτης , τὸ ἑτοίμους εἶναι πρὸς ἔλεον , καὶ σπεύδειν πλησίον γίνεσθαι τῶν δεομένων τῆς παρ´ ἡμῶν βοηθείας . Διδασκόμεθα δὲ καὶ τὴν πεοὶ τὸν ἄνθρωπον ἀγαθότητα τοῦ Θεοῦ . Κατέβαινε . γὰρ ἡ ἀνθρωπίνη φύσις ἀπὸ Ἰερουσαλὴμ , τουτέστι τῆς ἀστασιάστου καὶ εἰρηναίας διαγωγῆς . Ὅρασις γὰρ εἰρήνης ἑρμηνεύεται ἡ Ἰερουσαλήμ . Ποῦ Σὲ κατέβαινεν · Εἰς τὴν Ἱεριχώ , τὴν κοίλην καὶ χθα.μαλὴν καὶ τῷ καύματι πνιγηρὰν , τουτέστι . τὴν ἐμπαθῆ ζωήν . Ὅρα δὲ , οὐκ εἶπεν ὅτι Κατέβη , ἀλλὰ , Κατέβαινεν . Ἀεὶ γὰρ ἡ ἀνθρωπίνη φύσις ἐπὶ τὰ κάτω ἔνευεν , οὐχ ἅπαξ , ἀλλὰ δι´ ὅλου τῷ ἐμπαθεῖ βίῳ προσέχουσα . Περιέπεσε δὲ λῃσταῖς , τοῖς δαίμοαιν . Εἰ μὴ γὰρ καταβῇ τις ἀπὸ τοῦ ὕψους τῆς διανοίας , οὐ περιπίπτει τοῖς δαίμοσιν · οἶ ἐκδύσαντες τὸν ἄνθρωπον , καὶ στερήσαντες τῶν τῆς ἀρετῆσς ἱματίων , τότε τὰς πληγὰς ἐπέθηκαν τῆς ἁμαρτίας . Πρότερον γὰρ ἀπογυμνοῦσιν ἡμᾶς παντὸς ἀγαθοῦ λογισμοῦ , καὶ τῆς τοῦ Θεοῦ σκέπης , εἶθ´ οὕτως τὰς πληγὰς τῆς ἁμαρτίας ἐπιβάλλουσιν . Ἡμιθανῆ δὲ κατέλειύαν τὴν ἀνθρωπίνην φύσιν , ἢ διότι ἡ ψυχὴ ἀθάνατος , τὸ δὲ σῶμα θνητόν · ὥστε τὸ ἤμισυ τοῦ ὰνθρώπου τῷ θανάτῳ ὑπαχθῆναι · ἢ διότι οὐ πάντη ἦν ἀπεγνωσμένη ἡ ἀνθρωπίνη φύσις · ἐν γὰρ Χριστῷ τὴν σωτηρίαν ἕξειν ἠλπίζετο Ῥσπε οὐκ ἐ τεθανάσωντο σαντελῶς , ἀλλ´ ὅσον μὲν ἐπὶ τῷ τοῦ Ἀδὰμ παραπτώματι θάνατος εἰς τὸν κόσμον εἰσῆλθεν · ὅσον δὲ ἐπὶ τῷ τοῦ Χριστοῦ δικαιώματι ὁ θάνατος ἔμελλε καταργεῖσθαι . ἱερέα δὲ καὶ Λευίτην , τὸν νόμον μοι νόει καὶ τοὺς προφήτας , Οὗτοι γὰρ ἠβούλοντο μὲν δικαιῶσαι τὴν ἀνθρωπίνην φύσιν , [ οὐκ ἠδυνήθησαν δέ . Ἀδύνατον γὰρ , φησὶν ὁ Παῦλος , αἰμα ταύρων καὶ τράγων ἀφελεῖν ἁμαρτίας . Ἡλέησαν μὲν οὐν τὸν ἄνθρωπον , καὶ θεραπεῦσαι διενοήθησαν . Εἶτα τῆ τῶν πληγῶν ἐπικρατείᾳ νικηθέντες , εἰς τοὐπίσω
Lemmas: δέ εἶπον · ὁ ποιέω ὁ ἔλεος μετέ αὐτός . εἶπον οὖν αὐτός ὁ Ἰησοῦς · Πόρευος , καί σύ ποιέω ὁμοίως . » ἐπαινέω ὑπό ὁ Σωτήρ ὁ νομικός , ὁ ἀλαζονεία ἐξοικέω . εἶπον γάρ · καί τίς εἰμί ἐγώ πλησίος ; οἴομαι γάρ ὅτι δίκαιος εἰμί , οὐδείς ἔχω ὅμοιος Ἀαυτῷ , καί πλησιάζω κατά ὁ ἀρετή . πλησίος γάρ μόνος ἐλπίζω εἰμί ὁ Δίκαιος ὁ Δίκαιος . Θέλων οὖν δικαιόω ἑαυτοῦ καί ὑπεραίρω πᾶς ἄνθρωπος , αλαζονεύομαι φημί · καί τίς εἰμί ἐγώ πλησίος ; ὁ δέ Σωτήρ , ἅτε δή Ποιητής εἰμί , καί εἰδοί πᾶς ἐν πλάσμα , οὖον ὁ πρᾶξις , οὐδέ ὁ ἀξίωμα , ἀλλά ὁ φύσις ὁρίζω ὁ πλησίος . μή γάρ νομίζω , φημί , ὅτι ἐπεί δίκαιος εἰμί , οὐδείς σύ εἰμί ὅμοιος . πάνετες γάρ ὁ ὁ αὐτός φύσις κοινωνέω πλησίος σῦς εἰμί . γίγνομαι τοίνυν καί αὐτός πλησίος αὐτός , οὖον ὁ τόπος , ἀλλά ὁ διάθεσις καί ὁ εἰς αὐτός ἐπιμέλεια . Διὸ καί ὁ Σαμαρείτης εἰσάγω σύ πρός ὑπόδειγμα , ἵνα σύ δείκνυμι , βτι ὥσπερ οὗτος διαφιροος ὁ βίος , ὅμως πλησίος γίγνομαι ὁ ἄξιος ἐλεέω , οὐτάω καί σύ δείκνυμι σαυτοῦ πλησίος ὁ συμπάθεια , καί αὐτόκλητος ἐπί ὁ ἵημι θάδιζε . διδάσκω οὖν καί οὗτος διά ὁ παραβολή οὗτος , ὁ ἑτοῖμος εἰμί πρός ἔλεος , καί σπεύδω πλησίος γίγνομαι ὁ δήω ὁ παρ´ ἐγώ βοήθεια . διδάσκω δέ καί ὁ πεοὶ ὁ ἄνθρωπος ἀγαθότης ὁ Θεός . καταβαίνω . γάρ ὁ ἀνθρώπινος φύσις ἀπό Ἱεροσόλυμα , τουτέστι ὁ ἀστασίαστος καί εἰρηναῖος διαγωγεύς . ὅρασις γάρ εἰρήνη ἑρμηνεύω ὁ Ἱερουσαλήμ . πός σός καταβαίνω · εἰς ὁ Ἱεριχώ , ὁ κοῖλος καί χθα.μαλὴν καί ὁ καῦμα πνιγηρός , τουτέστι . ὁ ἐμπαθής ζωή . Ὅρας δέ , οὐ εἶπον ὅτι καταβαίνω , ἀλλά , καταβαίνω . ἀείς γάρ ὁ ἀνθρώπινος φύσις ἐπί ὁ κάτω νεύω , οὐ ἅπαξ , ἀλλά δις ὅλος ὁ ἐμπαθής βίος προσέχω . περιπίπτω δέ λῃστής , ὁ δαίμων . εἰμί μή γάρ καταβαίνω τις ἀπό ὁ ὕψος ὁ διάνοια , οὖον περιπίπτω ὁ δαίμων · οἶς ἐκ-δύω1 ὁ ἄνθρωπος , καί στερέω ὁ ὁ ἀρετῆσς ἱμάτιον , τότε ὁ πληγάς ἐπιτίθημι ὁ ἁμαρτία . Πρότερος γάρ ἀπογυμνόω ἐγώ πᾶς ἀγαθός λογισμός , καί ὁ ὁ Θεός σκέπη , ἔρχομαι οὕτως ὁ πληγάς ὁ ἁμαρτία ἐπιβάλλω . ἡμιθανής δέ κατέλειύαν ὁ ἀνθρώπινος φύσις , ἢ διότι ὁ ψυχή ἀθάνατος , ὁ δέ σῶμα θνητός · ὥστε ὁ ἥμισυς ὁ ἄνθρωπος ὁ θάνατος ὑπάγω · ἢ διότι οὖον πάντῃ εἰμί απεγνωσμένος ὁ ἀνθρώπινος φύσις · ἐν γάρ Χριστός ὁ σωτηρία ἔχω ἐλπίζω Ῥσπε οὐ εἰ θνῄσκω σαντελῶς , ἀλ ὅσος μέν ἐπί ὁ ὁ Ἀδάμ παράπτωμα θάνατος εἰς ὁ κόσμος εἰσέρχομαι · ὅσος δέ ἐπί ὁ ὁ Χριστός δικαίωμα ὁ θάνατος μέλλω καταργέω . ἱερεύς δέ καί Λευίτης , ὁ νόμος ἐγώ νοέω καί ὁ προφήτης , οὗτος γάρ βούλομαι μέν δικαιόω ὁ ἀνθρώπινος φύσις , [ οὐ δύναμαι δέ . ἀδύνατος γάρ , φημί ὁ Παῦλος , αἷμα ταῦρος καί τράγος ἀφαιρέω ἁμαρτία . ἐλεέω μέν ὀν ὁ ἄνθρωπος , καί θεραπεύω διανοέομαι . εἶτα τῆ ὁ πληγή ἐπικράτεια νικάω , εἰς τοὐπίσω