cogPG.PG123 624
προσκυνεῖτε οὐκ οἴδατε · ἡμεῖς δὲ οἱ Ἰουδαῖοι , ὃ οἴδαμεν . Ἐαυτὸν δὲ μετὰ τῶν Ἰουδαίων ἀριθμεῖ , ὅτι πρὸς τὴν ὑπόνοιαν τῆς γυναικὸς φθέγγεται · ὡς προφήτην γὰρ Ἰουδαῖον αὐτὸν ὑπενόει ἐκείνῃ , καὶ διὰ τοῦτό φησι · « Ἡμεῖς προσκυνοῦμεν . » Πῶς δὲ οὐκ ᾔδεισαν οἱ Σαμαρεῖται ὃ προσεκύνουν ; τόπῳ περικλείεσθαι ἐνόμιζον τὸν Θεόν . Διὸ καὶ πέμψαντες , ὅτε ὑπὸ τῶν λεόντων κατεβιβρώσκοντο , ὡς ἄνω εἴρηται , ἀπήγγειλαν τῷ βασιλεῖ τῶν Ἀσσυρίων , ὅτι ὁ τοῦ τόπου Θεὸς αὐτοὺς οὐ παραδέχεται . Ἔνθεν τοι καὶ ἔμειναν ἄχρι πολλοῦ καὶ εἴδωλα θεραπεύοντες , καὶ οὐκ αὐτὸν δὲ τὸν Θεόν . Ἰουδαῖοι δὲ ταύτης ἦσαν ἀπηλλαγμένοι τῆς ὑπονοίας , καὶ Θεὸν τῶν ἀπάντων αὐτὸν ἤδεισαν , εἰκαὶ μὴ πάντες . « Ὅτι ἡ σωτηρία ἐκ τῶν Ἱουδαίων ἐστί . » Διπλῆν ἕννοιαν τοῦτο δίδωσιν ἡμῖν . Ἥ γὰρ ὅτι τῇ οἰκουμένῃ τὰς ἀγαθὰ ἐκ τῶν Ἰουδαίων γέγονετὸ γὰρ εἰδέναι Θεὸν , καὶ καταγινώσκειν εἰδώλων , ἐκεῖθεν τὴν ἀρχὴν ἔσχε , καὶ τὰς ἄλλα πάντα δόγματα , καὶ αὐτὸ δὲ τοῦτο τὸ τῆς προσκυνήσεως παρ´ ἡμῖν τοῖς Σαμαρείταις , εἰ καὶ μὴ ὀρθῶς , ἀπὸ γοῦν τῶν Ἰουδαίων τὴν ἀρχὴν ἔσχεν ) · ἢ σωτηρίαν τὴν οἰκείαν παρουσίαν ὀνομάζει , ἥτις ἐκ τῶν Ἰουδαίων γέγονεν . Ἔστι δὲ καὶ αὐτὸν τὸν Κύριον σωτηρίαν νοῆσαι , ὃς ἐγένετο ἐκ τῶν Ἰουδαίων τὸ κατὰ σάρκα . « Ἀλλ´ ἔρχεται ὥρα , καὶ νῦν ἔστιν , ὅτε οἱ ἀληθινοὶ προσκυνηταὶ προσκυνήσουσι τῷ Πατρὶ ἐν πτνεόματι καὶ ἀληθείᾳ · καὶ γὰρ ὁ Πατὴρ τοιούτους ζητεῖ τοὺς προσκυνοῦντας αὐτόν . Πνεῦμα ὁ Θεὸς , καὶ τοὺς προσκυνοῦντας αὐτὸν . ἐν πνεύιιατι καὶ ἀληθείᾳ δεῖ προσκυνεῖν . » Εἰ καὶ πλέον ὑμῶν τῶν Σαμαρειτῶν ἔχομεν ἡμεῖς οἱ Ἰουδαῖοι τῷ τρόπῳ τῆς πτροσκυνήσεως , ἀλλὰ καὶ τὰς τῶν Ἰουδαίων τέλος ἔξει λοιπόν . Οὐ γὰρ τὰς τῶν τόπων ἀμειφθήσεται μόνον , αλλὰ καὶ τὰς τοῦ τρόπου τῆς λατρείας · καὶ ταῦτα ἐπὶ θύραις ἐφέστηκε , καὶ νῦν ἔστιν · οὐ γὰρ , εὼς τὰς παρὰ τῶν προφητῶν εἰρημένα , παράτασιν χρονικὴν λήψονται . Ἀληθινοὺς δὲ προσκυνητάς φησι τοὺς κατὰ τὸν αὐτοῦ νόμον πολιτευομένους , οἶ οὐ τύπῳ περικλείουσι τὸν Θεὸν , ὡς οἱ Σαμαρεῖται , ἢ λατρείᾳ θεραπεύουσιν αὐτὸν σωματικῇ , ὡς Ἰουδαίοι , ἀλλ´ ἐν πνεύματι καὶ ἀληθείᾳ , τουτέστι διὰ τῆς ψυχῆς , διὰ τῆς τοῦ νοὸς καθαρότητος . Ἐπεὶ γὰρ ὁ Θεὸς πνεῦμα ἐστι , τουτέστιν ἀσώματος , δεῖ αὐτὸν προσκυνεῖν ἀσωμάτως , ὃ ἔστι κατὰ ψυχήν . Τοῦτο γὰρ διὰ τοῦ , « ἐν πνεύματι , » δηλοῖ · καὶ γὰρ καὶ πνεῦμα , καὶ ἀσώματον ἡ ψυχή . Ἐπεὶ δὲ πολλοὶ δοκοῦσι μὲν αὐτὸν προσκυνεῖν κατὰ ψυχὴν , οὐκ ὀρθὴν δὲ δόξαν περὶ αὐτοῦ ἔχουσιν , ὡς οἱ αἱρετικοί , διὰ τοῦτο προσέθηκε τὸ . « ἐν ἀληθείᾳ . » Δεῖ γὰρ καὶ κατὰ νοῦν προσκυνεῖν τῷ Θεῷ , ἁλλὰ καὶ ἀληθῆ δόξαν περὶ αὐτοῦ ἔχειν . Τάχα δέ τις ἐρεῖ , ὅτι τὰς δύο τῆς καθ´ ἡμᾶς φιλοσοφίας ἐνταῦθα μέρη αἰνίττεται , πρᾶξιν λέγω καὶ θεωρίαν , διὰ τῶν δύο τούτων · διὰ μὲν τοῦ , « ἐν πνεύματι , » τὸ πρακτικόν . « Ὅσοι γὰρ πνενατι Θεοῦ ἄγονται , τὰς ; πράξεις τοῦ σώματος θανατοῦσι , » κατὰ τὸν θεῖον Ἀπόστολον · καὶ πάλιν · « Ἡ σὰρξ , ἐπιθυμεῖ κατὰ τοῦ πνεύματος · τὸ δὲ
Lemmas: προσκυνέω οὐ οἶδα · ἐγώ δέ ὁ Ἰουδαῖος , ὅς οἶδα . ἑαυτοῦ δέ μετά ὁ Ἰουδαῖος ἀριθμέω , ὅτι πρός ὁ ὑπόνοια ὁ γυνή φθέγγομαι · ὡς προφήτης γάρ Ἰουδαῖος αὐτός ὑπονοέω ἐκεῖνος , καί διά οὗτος φημί · « ἐγώ προσκυνέω . » Πῶς δέ οὐ οἶδα ὁ Σαμαρείτης ὅς προσκυνέω ; τόπος περικλείω νομίζω ὁ Θεός . Διὸ καί πέμπω , ὅτε ὑπό ὁ λέων καταβιβρώσκω , ὡς ἄνω εἴρω , ἀπαγγέλλω ὁ βασιλεύς ὁ Ἀσσύριος , ὅτι ὁ ὁ τόπος θεός αὐτός οὖον παραδέχομαι . ἔνθεν ὅς καί μένω ἄχρι πολύς καί εἴδωλον θεραπεύω , καί οὐ αὐτός δέ ὁ Θεός . Ἰουδαῖος δέ οὗτος εἰμί ἀπαλλάσσω ὁ ὑπόνοια , καί θεός ὁ ἀπαντάω αὐτός ἠδείδω , εκάιγ μή πᾶς . « ὅτι2 ὁ σωτηρία ἐκ ὁ Ἰουδαῖος εἰμί . » διπλῆ ἔννοια οὗτος δίδωμι ἐγώ . ὅς γάρ ὅτι ὁ οἰκέω ὁ ἀγαθός ἐκ ὁ Ἰουδαῖος γίγνομαι γάρ οἶδα θεός , καί καταγιγνώσκω εἴδωλον , ἐκεῖθεν ὁ ἀρχή ἔχω , καί ὁ ἄλλος πᾶς δόγμα , καί αὐτός δέ οὗτος ὁ ὁ προσκύνησις παρ´ ἐγώ ὁ Σαμαρείτης , εἰμί καί μή ὀρθῶς , ἀπό γοῦν ὁ Ἰουδαῖος ὁ ἀρχή ἔχω ) · ἢ σωτηρία ὁ οἰκεῖος παρουσία ὀνομάζω , ὅστις ἐκ ὁ Ἰουδαῖος γίγνομαι . εἰμί δέ καί αὐτός ὁ κύριος σωτηρία νοέω , ὅς γίγνομαι ἐκ ὁ Ἰουδαῖος ὁ κατά σάρξ . « Ἀλ ἔρχομαι ὥρα , καί νῦν εἰμί , ὅτε ὁ ἀληθινός προσκυνητής προσκυνέω ὁ πατήρ ἐν πτνεόματι καί ἀλήθεια · καί γάρ ὁ πατήρ τοιοῦτος ζητέω ὁ προσκυνέω αὐτός . πνεῦμα ὁ θεός , καί ὁ προσκυνέω αὐτός . ἐν πνέω καί ἀλήθεια δεῖ προσκυνέω . » εἰμί καί πλέω σύ ὁ Σαμαρείτης ἔχω ἐγώ ὁ Ἰουδαῖος ὁ τρόπος ὁ πτροσκυνήσεως , ἀλλά καί ὁ ὁ Ἰουδαῖος τέλος ἔξειμι λοιπός . οὖον γάρ ὁ ὁ τόπος ἀμείβω μόνος , αλλά καί ὁ ὁ τρόπος ὁ λατρεία · καί οὗτος ἐπί θύρα ἐφίστημι , καί νῦν εἰμί · οὖον γάρ , ἐάω ὁ παρά ὁ προφήτης εἴρω , παράτασις χρονικός λαμβάνω . ἀληθινός δέ προσκυνητής φημί ὁ κατά ὁ αὐτός νόμος πολιτεύω , οἶς οὖον τύπος περικλείω ὁ θεός , ὡς ὁ Σαμαρείτης , ἢ λατρεία θεραπεύω αὐτός σωματικός , ὡς Ἰουδαῖος , ἀλ ἐν πνεῦμα καί ἀλήθεια , τουτέστι διά ὁ Ψυχή , διά ὁ ὁ νόος καθαρότης . ἐπεί γάρ ὁ θεός πνεῦμα εἰμί , τουτέστιν ἀσώματος , δεῖ αὐτός προσκυνέω ἀσώματος , ὅς εἰμί κατά Ψυχή . οὗτος γάρ διά ὁ , « ἐν πνεῦμα , » δηλόω · καί γάρ καί πνεῦμα , καί ἀσώματος ὁ ψυχή . ἐπεί δέ πολύς δοκέω μέν αὐτός προσκυνέω κατά ψυχή , οὐ ὀρθός δέ δόξα περί αὐτός ἔχω , ὡς ὁ αἱρετικός , διά οὗτος προστίθημι ὁ . « ἐν ἀλήθεια . » Δεύς γάρ καί κατά νόος προσκυνέω ὁ Θεός , ἀλλά καί ἀληθής δόξα περί αὐτός ἔχω . Τάχα δέ τις εἴρω , ὅτι ὁ δύο ὁ καθ´ ἐγώ φιλοσοφία ἐνταῦθα μέρος αἰνίσσομαι , πρᾶξις λέγω καί θεωρία , διά ὁ δύο οὗτος · διά μέν ὁ , « ἐν πνεῦμα , » ὁ πρακτικός . « ὅσος γάρ πνέω Θεός ἄγω , ὁ ; πρᾶξις ὁ σῶμα θανατόω , » κατά ὁ θέω ἀπόστολος · καί πάλιν · « ὁ σάρξ , ἐπιθυμέω κατά ὁ πνεῦμα · ὁ δέ