cogPG.PG123 581
ἄνθρωπον ἐνάγων εἰς τὸ ὁμολογῆσαι τὸν Ποιητὴν , καὶ μὴ λατρεῦσαι τοῖς κτίσμασιν , ἀλλὰ προσκυνῆσαι τὸν Κτίστην . « Ὁ κόσμος δὲ , φησὶν , αὐτὸν οὐκ ἔγνω , » ἀντὶ τοῦ , ὁ χυδαῖος λαὸς , ὁ τοῖς τοῦ κόσμου προστετηκὼς πράγμασι . Τὸ γὰρ « κόσμος » ὄνομα σημαίνει μὲν καὶ τὸ σύμπαν τοῦτο , καθὰ ἐνταῦθα εἴρηται , ὅτι « Ὁ κόσμος δι´ αὐτοῦ ἐγένετο · » σημαίὶνει δὲ καὶ τοὺς τὰ κοσμικὰ φρονοῦντας · καθὰ ἐνταῦθά φησιν , ὅτι « Ὁ κόσμος αὐτὸν οὐκ ἔγνω , » ἀντὶ τοῦ , οἱ γήῖνοι ἄνθρωποι · επεὶ οἷγε ἅγιοι πάντες καὶ οἱ προφῆται ἐπέγνωσαν « Εἰς τὰ ἴδια ἦλθε , καὶ οἱ ἴδιοι αὐτὸν οὐ παρειαβον . » Ἐνταῦθα φανερώτατα εἰς τὸν περὶ τῆς ἐνσάρκου οἰκονομίας λόγον εἰσβάλλει , καὶ ἔστιν ἡ ὅλη ὑφὴ τοῦ νοήματος τοιαύτη · Ἢν μὲν χωρὶς σαρκὸς τὸ φῶς τὸ ἀληθινὸν ἐν τῷ κόσμῳ , καὶ οὐκ ἐπεγινώσκετο · εἶτα καὶ εἰς τὰ ἴδια ἦλθε μετὰ σαρκός . ἰδίᾳ δὲ αὐτοῦ ἢ τὸν ὅλον κόσμον νοήσεις , ἢ τὴν Ἰουδαίαν ,, ἦν ἐξελέξατο ὡς σχοίνισμα κληρονομίας , καὶ ὠς μερίδα , καὶ ὡς περιουσιασμὸν αὐτοῦ . « Καὶ οἱ ἴδιοι αὐτὸν οὐ παρέλαβον , » ἢ οἱ Ἰουδαῖοι , ἢ καὶ οἱ λοιποὶ ἄνθρωποι , οἱ ὑπ´ αὐτοῦ κτισθέντες . Ὥσπερ οὗν ἀποκλαίεται τὴν ἄνοιαν τῶν ἀνθρώπων , καὶ θαυμάζει τὴν φιλανθρωπίαν τοῦ Δεσπότου . Ἵιοι , φησὶν , ὄντες αὐτοῦ , οὐ πάντες παρέλαβον αὐτόν . Οὐ γὰρ ἀνάγκῃ τινὰ ἐφέλκεται ὀ Κύριος , ἀλλὰ γνώμη καὶ προαιοέσει « Ὅσοι δὲ ἔλαβον αὐτὸν , ἔδωκεν αὐτοῖς ἐξουσίαν τέκνα Θεοῦ γενέσθαι , τοῖς πιστεύουσιν εἰς τὸ ὄνομα αὐτοῦ . » Κἂν δοῦλοι , κἂν ἐλεύθεροι , κἂν παῖδες , κἂν γέροντες , κἂν Βάρβαροι , κἂν Ἕλληνες , ὅσοι ἔλαβον αὐτὸν , ἔδωκεν αὐτοῖς ἐξουσίαν τέκνα Θεοῦ γενέσθα · Τίνες δέ εἰσιν οὗτοι ; Οἱ πιστεύοντες εἰς τὸ ὄνομα αὐτοῦ . Ὥστε οἱ λαβόντες τὸν Λόγον καὶ τὸ φῶς τὸ ἀληθινὸν , διὰ τῆς πίστεως ἔλαβον καὶ ὑπεδέξαντο Τίνος δὲ χάριν οὐκ εἶπεν , ὅτι ἐποίησεν αὐτοὺς τέκνα Θεοῦ , ἀλλ´ ὅτι ἐξουσίαν ἔδωκεν αὐτοῖς τέκνα Θεοῦ γενέσθαι ; Τίνος ἕνεκεν ; Ἄκουε , ὅτι οὐκέξαρκεῖ πρὸς τὴν φυλακὴν τῆς καθαρότητος τὸ βαπτισθῆναι , ἀλλὰ καὶ πολλῆς σπουδῆς χρεία , ὥστε τὴν ἐν τῷ βαπτίσματι τυπωθεῖσαν εἰκόνα τῆς υἱοθεσίας ἀκηλίδωτον διαφυλάξαι · διὸ πολλοὶ ἔλαβον μὲν τὴν διὰ τοῦ βαπτίσματος χάριν τῆς υἱοθεσίας , ῥᾳθυμήσαντες δὲ οὐκ ἐγένοντο τέκνα Θεοῦ ἄχρι τέλους . Τάχα δ´´ ἄν τις εἴποι καὶ τοῦτο , ὅτι πολλοὶ λαμβάνουσι μὲν αὐτὸν διὰ τοῦ πιστεῦσαι μόνον , οἷοί εἰσιν οἱ λεγόμενοι Κατηχούμενοι , οὕπω ὁὲ ἐγένοντο τέκνα Θεοῦ · ἐξουσίαν μέντοι γε ἔχουσιν , εἰ βούλοιντο βαπτισθῆναι , καὶ ταύτης καταξιωθῆναι τῆς χάριτος , τῆς υἱοθεσίας φημί . Ἐρεῖ δέ τις καὶ τοῦτο , ὅτι Εἱ καὶ διὰ τοῦ βαπτίσματος τῆς υἱοθεσίας τὴν χάριν δεχόμεθα ἀλλὰ πὸ τίλειον ἐν τῆ ἀναστάσει ἀπολαμβάνομεν , καὶ τὴν ἐντελεστάστην υἱοθεσίαν τότε ἐλπίζομεν ἀπολήψεσθαι · καθα δὴ καὶ Παῦλός φησιν . « Ὅτι τὴν υἱοθεσίαν ἀπεκδενόλεθα . » Διὰ τοῦτο γοῦν καὶ οὗτος ὁ εὐαγγελιστὴς οὐκ εἶπεν , ὅτι Ὅσοι ἕλαβον αὐτὸν , ἐποίησεν αὐτοὺς τέκνα Θεοῦ , ἀλλ’ , « Ἔδωκεν αὐτοῖς Δλουσίαν τέκια Θεοῦ γενέσθαι , » τουτέστιν , ἐν τῷ
Lemmas: ἄνθρωπος ἐνάγω εἰς ὁ ὁμολογέω ὁ Ποιητής , καί μή λατρεύω ὁ κτίσμα , ἀλλά προσκυνέω ὁ Κτίστης . « ὁ κόσμος δέ , φημί , αὐτός οὐ γιγνώσκω , » ἀντί ὁ , ὁ χυδαῖος λαός , ὁ ὁ ὁ κόσμος προστήκομαι πρᾶγμα . ὁ γάρ « κόσμος » ὄνομα σημαίνω μέν καί ὁ σύμπας οὗτος , καθά ἐνταῦθα εἴρω , ὅτι « ὁ κόσμος δις αὐτός γίγνομαι · » σημαίνω δέ καί ὁ ὁ κοσμικός φρονέω · καθά ἐνταῦθα φημί , ὅτι « ὁ κόσμος αὐτός οὐ γιγνώσκω , » ἀντί ὁ , ὁ γήινος ἄνθρωπος · ἐπεί οἴγω ἅγιος πᾶς καί ὁ προφήτης ἐπιγιγνώσκω « εἰς ὁ ἴδιος ἔρχομαι , καί ὁ ἴδιος αὐτός οὖον παραβαίνω . » ἐνταῦθα φανερός εἰς ὁ περί ὁ ἔνσαρκος οἰκονομία λόγος εἰσβάλλω , καί εἰμί ὁ ὅλος ὑφή ὁ νόημα τοιοῦτος · ἤν μέν Χωρὶς σάρξ ὁ φάος ὁ ἀληθινός ἐν ὁ κόσμος , καί οὐ ἐπιγιγνώσκω · εἶτα καί εἰς ὁ ἴδιος ἔρχομαι μετά σάρξ . ἴδιος δέ αὐτός ἢ ὁ ὅλος κόσμος νοέω , ἢ ὁ Ἰουδαῖος ,, εἰμί ἐκλέγω ὡς σχοίνισμα κληρονομία , καί ὡς μερίς , καί ὡς περιουσιασμός αὐτός . « καί ὁ ἴδιος αὐτός οὖον παραλαμβάνω , » ἢ ὁ Ἰουδαῖος , ἢ καί ὁ λοιπός ἄνθρωπος , ὁ ὑπό αὐτός κτίζω . ὥσπερ ἐν ἀποκλαίω ὁ ἄνοια ὁ ἄνθρωπος , καί θαυμάζω ὁ φιλανθρωπία ὁ δεσπότης . Ἵιοι , φημί , εἰμί αὐτός , οὖον πᾶς παραλαμβάνω αὐτός . οὖον γάρ ἀνάγκη τις ἐφέλκω ὁ Κύριος , ἀλλά γνώμη καί προαιοειμι « ὅσος δέ λαμβάνω αὐτός , δίδωμι αὐτός ἐξουσία τέκνον Θεός γίγνομαι , ὁ πιστεύω εἰς ὁ ὄνομα αὐτός . » κἀν δοῦλος , κἀν ἐλεύθερος , κἀν παῖς , κἀν γέρων , κἀν βάρβαρος , κἀν Ἕλλην , ὅσος λαμβάνω αὐτός , δίδωμι αὐτός ἐξουσία τέκνον Θεός γενέσθα · τίνω δέ εἰμί οὗτος ; ὁ πιστεύω εἰς ὁ ὄνομα αὐτός . ὥστε ὁ λαμβάνω ὁ Λόγος καί ὁ φάος ὁ ἀληθινός , διά ὁ πίστις λαμβάνω καί ὑποδείκνυμι τίς δέ χάρις οὐ εἶπον , ὅτι ποιέω αὐτός τέκνον Θεός , ἀλ ὅτι ἐξουσία δίδωμι αὐτός τέκνον Θεός γίγνομαι ; τίς ἕνεκα ; Ἄκουος , ὅτι οὐκέξαρκεῖ πρός ὁ φυλακή ὁ καθαρότης ὁ βαπτίζω , ἀλλά καί πολύς σπουδή χρεία , ὥστε ὁ ἐν ὁ βάπτισμα τύπτω εἰκών ὁ υἱοθεσία ἀκηλίδωτος διαφυλάσσω · διό πολύς λαμβάνω μέν ὁ διά ὁ βάπτισμα χάρις ὁ υἱοθεσία , ῥᾳθυμέω δέ οὐ γίγνομαι τέκνον Θεός ἄχρι τέλος . Τάχα δδʹ ἄν τις εἶπον καί οὗτος , ὅτι πολύς λαμβάνω μέν αὐτός διά ὁ πιστεύω μόνος , οἷος εἰμί ὁ λέγω κατηχέω , οὔπω οεʹ γίγνομαι τέκνον Θεός · ἐξουσία μέντοι γε ἔχω , εἰμί βούλομαι βαπτίζω , καί οὗτος καταξιόω ὁ χάρις , ὁ υἱοθεσία φημί . ἐράομαι δέ τις καί οὗτος , ὅτι εἰ καί διά ὁ βάπτισμα ὁ υἱοθεσία ὁ χάρις δέχομαι ἀλλά πόα τίλλω ἐν τῆ ἀνάστασις ἀπολαμβάνω , καί ὁ ἐντελής υἱοθεσία τότε ἐλπίζω ἀπολαμβάνω · καθά δή καί Παῦλος φημί . « ὅτι2 ὁ υἱοθεσία ἀπεκδενόλεθα . » Ζεύς οὗτος γοῦν καί οὗτος ὁ εὐαγγελιστής οὐ εἶπον , ὅτι ὅσος αἱραβόω αὐτός , ποιέω αὐτός τέκνον Θεός , ἀλλά , « δίδωμι αὐτός Δλουσίαν τέκια Θεός γίγνομαι , » τουτέστιν , ἐν ὁ