cogPG.PG123 390
σπῶντες τοὺς στάχυας , καὶ ψώχοντες , ὃ ἔστι τρίβοντες ταῖς χεροί , παράγει ὁ Κύριος τὸν Δαυΐδ , πεινάααντα καὶ φαγόντα τοὺς ἄρτους τῆς προθέσεως . Φεύγων γὰρ τὸν Σαοὺλ , παρεγένετο εἰς Ἀβιάθαρ τὸν ἀρχιερέα , καὶ ἠπάτησεν αὐτὸν λέγων , ὡς ἄρα ἀ βασιλεὺς ἀποστέλλει αὐτὸν ἐπί τι ἀναγκαιότατον ἔργον , καὶ δὴ πεινῶν ἔλαβε μὲν παρὰ τοῦ ἱερέως καὶ τοὺς ἄρτους τῆς προθέσεως , οὓς καθ´ ἑκάστην προετίθεσαν δώδεκα ἐπὶ τῆς ἱερᾶς τραπέζης , ἓξ ἐκ δεξιῶν καὶ ἓξ ἐξ εὐωνύμων . Ἔλαβε δὲ καὶ τὴν ῥομφαίαν τοῦ Γολιάθ . Ταύτην τὴν ἱστορίαν εἰπὼν αὐτοῖς ὁ Κύριος , ἐντρέπει αὐτοὺς ἀπὸ τῆς πράξεως τοῦ Δαυὶδ . Εἰ γὰρ τὸν Δαυὶδ , φησί , τιμᾶτε , πῶς τοὺς ἐμοὺς κατακρίνετε μαθητάς ; Ἄλλως τε , ὁ Υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου , τουτέστιν ἐγὼ , Κύριός εἰμι τοῦ Σαββάτου , ὡς Δημιουργὸς καὶ Ποιητὴς καὶ Δεσπότης , καὶ κομοθέτης , ἐξουσίαν ἔχων καταλύειν τὸ Σάββατον . Υἱὸς γὰρ ἀνθρώπου οὐκ ἄλλος ἂν κληθείη , εἰ μὴ ὁ Χριστὸς , ὃς Υἱὸς Θεοῦ ὢν , παραδόξως κατηξίωσε , καὶ Υἱὸς ἀνθρώπου δι´ ἀνθρώπους γενέσθαι καὶ κληθῆναι . Τὸ γὰρ ἐμὲ καὶ σὲ καλεῖσθαι υἱὸν ἀνθρώπου , οὐδὲν καινόν · ἐκεῖνον δὲ ἄξιον καλεῖσθαι Υἱλν ἀνθρώπου , τὸν παραδόξως ἀνθρωπισθέντα . « Ἑγάνετο δὲ καὶ ἐν ἐτέρῳ Σαββάτῳ εἰσελθεῖν αὐτὸν εἰς τὴν Συναγωγὴν καὶ διδάσκειν . Καὶ ἦν ἐκεῖ ἄνθρωπος , καὶ ἡ χεὶρ αὐτοῦ ἡ δεξιὰ ἠν ξηρά . ΠΙαρετήρουν δὲ αὐτὸν οἱ Γραμματεῖς καὶ οἱ Φαρισαῖοι , εἰ ἐν τῷ Σαββάτῳ θεραπεύσει , ἵνα εὔρωσι κατηγορίαν κατ´ αὐτοῦ . Αὐτὸς δὲ ᾔδει τοὺς διαλογισμοὺς αὐτῶν . Καὶ εἶπε τῷ ἀνθρώπῳ τῷ ξηράν ἔχοντι τὴν χεῖρα · Ἔγειραι , καὶ στῆθι εἰς τὸ μέσον . Ὁ δὲ ἀναστὰς ἔστη . Εἶπεν οὖν ὁ Ἰησοῦς πρὸς αὐτούς · Ἐπερωτήσω ὑμᾶς τι · ἔξεστι τοῖς Σάββασιν ἀγαθοποιῆσαι , ἢ κακοποιῆσαι ; ψυχὴν σῶσαι , ἢ ἀπολέσαι ; Καὶ περιβλεψάμενος πάντας αὐτοὺς , εἶπεν αὐτῷ · Ἔκτεινον τὴν χεῖρά σου . Ὁ δὲ ἐποίησε , καὶ ἀποκατεστάθη ἡ χεὶρ αὐτοῦ ὑγιής ὡς ἡ ἄλλη . Αὐτοὶ δὲ ἐπλήσθησαν ἀνοίας , καὶ διελάλουν πρὸς ἀλλήλους , τί ἀν ποιήσειαν τῷ Ἰησοῦ . » Ὅσα μὲν εἴπομεν ἐν τῷ κατα Ματθαῖον , δῆλα · νῦν δὲ τόδε λέγομεν , ὅτι ξηρὰν ἔχει τὴν χεῖρα , ὃς οὐ πράττει τι τῶν τῆς ἀρετῆς ἔργων . Ἡ μὲν γὰρ χεὶρ ἐνεργείας ὄργανον , ὃς δὲ ἐξήρανται ταύτην , ἀργεῖ πάντως . Ὅστις οὖν Βέλει ὑγιασθῆναι τὴν χεῖρα , ἐν τῷ Σαββάτῳ ταύτην νιασθήσεται . Οἷον τί λέγω · Οὐκ ἔστιν ἐνεργῆσαι τι τῶν τῆς ἀρετῆς ἔργων , ἐὰν μὴ παυθῇ τις ἀπὸ τῆς κακίας . Ἔκκλινον γὰρ πρῶτον ἀπὸ τοῦ κακοῦ , καὶ τὸτε ποίησον τὸ ἀγαθόν . Ὅταν οὖν σαββατίσῃς , τουτέστιν , ἀργήσῃ ἀπὸ τῶν τῆς κακίας ἔργων , τότε ἐκτενεῖς σου τὴν χεῖρα ἐπὶ τὰ τῆς ἀρετῆς , καὶ ἀπρκαταστήσεταί σοι αὕτη . Εἰκότως δὲ εἶπε τὸ , Ἀποκατεστάθη . Ἦν γὰρ ὅτε ἡ ἀνθρωπίνη φύσις εἶχε τὴν ἐργασίαν τοῦ καλοῦ , καὶ τὴν χεῖρα . τουτέστι τὴν ἐνεργητικήν δύναμιν , ὑγιᾶ . Εἶτα ἀπολέσασα , χάριτι Χριστοῦ ἀπέλαβε ταύτην , καὶ ἀποκατέστη εἰς τὸ πρώην ἀγαθόν . « Ἐγένετο δὲ ἐν ταῖς · ἡμέραις ταύταις , ἐξῆλθεν εἰς τὸ ὄρος προσεύξασθαι . Καὶ ἦν διανυκτερεύων ἐν τῇ προσευχῇ τοῦ Θεοῦ . Καὶ ὅτε ἑγένετο ἡμέρα .
Lemmas: σπάω ὁ στάχυς , καί ψώχω , ὅς εἰμί τρίβω ὁ χείρ , παράγω ὁ Κύριος ὁ Δαυΐδ , πεινάω καί ἐσθίω ὁ ἄρτος ὁ πρόθεσις . φεύγω γάρ ὁ Σαῦλος , παραγίγνομαι εἰς Ἀβιάθαρ ὁ ἀρχιερεύς , καί ἀπατάω αὐτός λέγω , ὡς ἄρα ὅς βασιλεύς ἀποστέλλω αὐτός ἐπί τίς ἀναγκαῖος ἔργον , καί δή πεινάω λαμβάνω μέν παρά ὁ ἱερεύς καί ὁ ἄρτος ὁ πρόθεσις , ὅς καθ´ ἕκαστος προτίθημι δώδεκα ἐπί ὁ ἱερός τράπεζα , ἓξ ἐκ δεξιός καί ἓξ ἐκ εὐώνυμος . λαμβάνω δέ καί ὁ ῥομφαία ὁ Γολιάθ . οὗτος ὁ ἱστορία εἶπον αὐτός ὁ Κύριος , ἐντρέπω αὐτός ἀπό ὁ πρᾶξις ὁ Δαυίδ . εἰμί γάρ ὁ Δαυίδ , φημί , τιμάω , πῶς ὁ ἐμός κατακρίνω μαθητής ; ἄλλος τε , ὁ υἱός ὁ ἄνθρωπος , τουτέστιν ἐγώ , κύριος εἰμί ὁ Σάββατο , ὡς Δημιουργός καί Ποιητής καί Δεσπότης , καί κομοθέτης , ἐξουσία ἔχω καταλύω ὁ σάββατον . υἱός γάρ ἄνθρωπος οὐ ἄλλος εἄν καλέω , εἰμί μή ὁ Χριστός , ὅς υἱός Θεός εἰμί , παράδοξος καταξιώνω , καί υἱός ἄνθρωπος δις ἄνθρωπος γίγνομαι καί καλέω . ὁ γάρ ἐγώ καί σύ καλέω υἱός ἄνθρωπος , οὐδείς καινός · ἐκεῖνος δέ ἄξιος καλέω Υἱλν ἄνθρωπος , ὁ παράδοξος ἀνθρωπίζω . « Ἑγάνετο δέ καί ἐν ἔς σάββατον εἰσέρχομαι αὐτός εἰς ὁ συναγωγή καί διδάσκω . καί εἰμί ἐκεῖ ἄνθρωπος , καί ὁ χείρ αὐτός ὁ δεξιός ἐάν ξηρός . ΠΙαρετήρουν δέ αὐτός ὁ Γραμματεύς καί ὁ Φαρισαῖος , εἰμί ἐν ὁ σάββατον θεραπεύω , ἵνα εὑρίσκω κατηγορία κατ´ αὐτός . αὐτός δέ οἶδα ὁ διαλογισμός αὐτός . καί εἶπον ὁ ἄνθρωπος ὁ ξηρός ἔχω ὁ χείρ · ἐγείρω , καί ἵστημι εἰς ὁ μέσος . ὁ δέ ἀνίστημι ἵστημι . εἶπον οὖν ὁ Ἰησοῦς πρός αὐτός · ἐπερωτάω σύ τίς · ἔξεστι ὁ σάββατον ἀγαθοποιέω , ἢ κακοποιέω ; ψυχή σῴζω , ἢ ἀπόλλυμι ; καί περιβλέπω πᾶς αὐτός , εἶπον αὐτός · ἐκτείνω ὁ χείρ σύ . ὁ δέ ποιέω , καί ἀποκαθίστημι ὁ χείρ αὐτός ὑγιής ὡς ὁ ἄλλος . αὐτός δέ πίμπλημι ἄνοια , καί διαλαλέω πρός ἀλλήλων , τίς εἰς ποιέω ὁ Ἰησοῦς . » ὅσα μέν εἶπον ἐν ὁ κατά Ματθαῖος , δῆλος · νῦν δέ ὅδε λέγω , ὅτι ξηρός ἔχω ὁ χείρ , ὅς οὖον πράσσω τίς ὁ ὁ ἀρετή ἔργον . ὁ μέν γάρ χείρ ἐνέργεια ὄργανον , ὅς δέ ξηραίνω οὗτος , ἀργέω πάντως . ὅστις οὖν βέλος ὑγιάζω ὁ χείρ , ἐν ὁ σάββατον οὗτος νιαειδω . οἷος τίς λέγω · οὐ εἰμί ἐνεργέω τίς ὁ ὁ ἀρετή ἔργον , ἐάν μή παύω τις ἀπό ὁ κακία . ἐκκλίνω γάρ πρῶτος ἀπό ὁ κακός , καί τότε ποιέω ὁ ἀγαθός . ὅταν οὖν σαββατίζω , τουτέστιν , ἀργέω ἀπό ὁ ὁ κακία ἔργον , τότε ἐκτείνω σύ ὁ χείρ ἐπί ὁ ὁ ἀρετή , καί ἀποκαθίστημι σύ οὗτος . εἰκότως δέ εἶπον ὁ , ἀποκαθίστημι . ἦς γάρ ὅτε ὁ ἀνθρώπινος φύσις ἔχω ὁ ἐργασία ὁ καλός , καί ὁ χείρ . τουτέστι ὁ ἐνεργητικός δύναμις , ὑγιής . εἶτα ἀπόλλυμι , χάρις Χριστός ἀπολαμβάνω οὗτος , καί ἀποκαθίστημι εἰς ὁ πρώην ἀγαθός . « γίγνομαι δέ ἐν ὁ · ἡμέρα οὗτος , ἐξέρχομαι εἰς ὁ ὄρος προσεύχομαι . καί εἰμί διανυκτερεύω ἐν ὁ προσευχή ὁ Θεός . καί ὅτε ἑγίγνομαι ἡμέρα .