cogPG.PG122 367
ὁμολογίαν καὶ τὴν φιλοσοφίαν Μάξιμος οὕτε πρεσβυτέραν τὴν ψυχὴν τοῦ σώματος , οὔτε μεταγενεστέραν τιθέασιν , ἀλλ´ ὁμοῦ τῆ καταβολῇ τοῦ σπέρματος ἐπιτηδείου πρὸς ὑποδοχὴν ψυχῆς τυγχάνοντος , ταύτην ὑφιστάνουσι . Τῶν δὲ Ἑλλήνων οἱ πρόκριτοι , μετὰ τὴν τελείωσιν τοῦ φυσικοῦ ὀργάνου καὶ τῆν ἀποκύησιν τούτου , ἐνσπείρουσι ταύτην τῷ σώματι , πλὴν ὅτε μὲν ἔσωθεν ᾖ κατεῤῥιζωμένον τὸ ἔμβρυον , τὴν φυσικὴν ψυχὴν τούτῳ διδόασιν , ἐξελθόντι δὲ τὴν λογικὴν , καὶ προῖόντι τὴν νοεράν . μγʹ . Πῶς ἐνοῦται τῷ σώματι ἡ ψυχή ; Εἰσκρίνεται τῷ σώματι ἡ ψυχὴ ὥσπερ ἢ ἀνατολῇ τοῦ ἡλίου πάντα ἀθρόως ἐμπίμπλησι τοῦ φωτός . Καὶ γὰρ καὶ αὐτὴ ἀθρόως ἐξάπτει τὸ σῶμα εἰς τὴν ζωὴν , καὶ ζωοποιεῖ , τοῦτο ἐπιτηδείως ὅχον πρὸς τὴν ἔνωσιν ταύτης . Ὅσπερ οὖν αἱ νευραὶ αἱ συνηρμοσμέναι καὶ εἰ πόρρω τύχοιεν οὖσαι , συγκινοῦνται · καὶ ὁ καλούμενος φθὰς δέχεται τοῦ πυρὸς τὴν δύναμιν τοῦ μεταξὺ ἀέρος μὴ πυρουμένου , οὕτω δὴ καὶ τὸ σῶμα ἀθρόως ἐλλάμπεται ὑπὸ τῆς ψυχῆς , καὶ οὐ δεῖ τῆς ἀμερίστου ζωῆς καὶ δυνάμεως διῃρημένας ἐπινοεῖν τὰς ἐλλάμψεις , ἢ τὰς μετοχάς . Απεικαστέον δὲ αὐτὴν τῇ τοῦ ὄντος μετοχῇ εἰς τὸ γινόμενον . Ὥσπερ γὰρ τὸ ὄν ἀχρόνως τῷ γινομένῳ πάρεστιν , οὕτως καὶ αὐτὴ ἀχρόνως πάρεστι τῷ σώματι . μδʹ . Περὶ ἀλόγου ψυχῆς . Ἐν τέσσαρσι τούτοις παρ´ Ἕλλησιν οἱ φιλοσοφίσαντες τὴν ἀλογον ψυχήν ἀφορίζουσιν · ἐν τῇ ὀρεκτικῇ , καθ´ ἣν ἡδονῆς καὶ λύπης μετέχομεν · ἐν τῇ δοξαστικῇ , ἥτις τοὺς μέσους λόγους καὶ μεταξὺ τῶν αἰσθητῶν εἰδῶν καὶ τῶν αὐλῶν καὶ καθαρῶν λόγων ἀφώρισται · ἐν τῇ αἰσθητικῇ , ἥτις πρὸς τὰ ἐκτὸς εἴδη ὡμοίωται , καὶ προαισθάνεται τὰ ἕξσωθεν σωτήρια καὶ ὀλέθρια · ἐν τῆ φυσικῇ , ἧτις ἔστι κυρίως γενεσιουργὸς , καὶ συμπλέκεται προσεχῶς τοῖς σώμασι , γεννᾶται αὐτὰ καὶ αὔξει καὶ διοικεῖ καὶ κατευθύνει . Ἐκ τούτων δὴ τῶν τεσσαρων τὴν ἄλογον ψυχὴν ἔνιοι τῶν φιλοσόφων οὐσιώσαντες ἐγκεντρίζουσιν οἷον τῇ λογικῇ ψυχῇ , καὶ τῷ σώματι συνεισάγουσι . Τὴν δὲ ἄλογον οἶκονομεῖν τὰ σώματα ἐπιτρέπουσιν . με . Τίς ἡ βούλησις καὶ τίς ὁ πρακτικὸς λογισμός Ἡ βούλησις περὶ τὸ λογιστικὸν μόριον ἐστὶ τῆς ψυχῆς . Κινεῖ μὲν γὰρ τὴν ὅρεξιν πρὸς τὸ ἐφετὸν ἐπεὶ δὲ τούτου οὐκ ἀνευ λογισμοῦ προαιρούμεθα , ἡ κατ´ αὐτὸ ἐνέργεια βουλευτικὴ ὁρμὴ ὡνομάσθη , ἐτέρα οὖσα τοῦ λογισμοῦ . πρακτικὸς δὲ ἐστι λογισκὸς , ἡ μετὰ τὴν ὄρεξιν τοῦ ἐφετοῦ μετὰ λογισμοῦ πρᾶξίς τε καὶ ἐνέργεια . Τοῦτο δέ σοι ἔστω , ὅτι ψυχῆς ἀπολυθείσης σώματος καὶ ἔτι παρούσης ἐν τῷ σώματι οὐκ αὐτός ἐστι λογισμός . Ὡπεὶδὲ πᾶσι τοῖς κρείττοσιν ἀφομοιοῦται ἡ ψυχὴ , Θεῷ , ἀργαγγέλοις , ἀννέλοις καὶ ταῖς λοιπαῖς δυνάμεσι , διὰ τοῦτο καὶ τὰ ἔργα αὐτοῦ , τὰ μὲν θεῖα , τὰ δὲ ἀνθρώπινα , τὰ δὲ
Lemmas: ὁμολογία καί ὁ φιλοσοφία Μάξιμος ἵημι πρέσβυς ὁ ψυχή ὁ σῶμα , οὔτε μεταγενής τίθημι , ἀλ ὁμοῦ τῆ καταβολή ὁ σπέρμα ἐπιτήδειος πρός ὑποδοχή Ψυχή τυγχάνω , οὗτος ὑφίστημι . ὁ δέ Ἕλλην ὁ πρόκριτος , μετά ὁ τελέω ὁ φυσικός ὄργανον καί ὁ ἀποκύησις οὗτος , ἐνσπείρω οὗτος ὁ σῶμα , πλήν ὅτε μέν ἔσωθεν εἰμί καταρριζόω ὁ ἔμβρυον , ὁ φυσικός ψυχή οὗτος δίδωμι , ἐξέρχομαι δέ ὁ λογικός , καί πρόειμι ὁ νοερός . μγʹ . Πῶς ἑνόω ὁ σῶμα ὁ ψυχή ; εἰσκρίνω ὁ σῶμα ὁ ψυχή ὥσπερ ἢ ἀνατολή ὁ ἥλιος πᾶς ἀθρόος ἐμπίμπλημι ὁ φάος . καί γάρ καί αὐτός ἀθρόος ἐξάπτω ὁ σῶμα εἰς ὁ ζωή , καί ζωοποιέω , οὗτος ἐπιτηδείως ὄχος πρός ὁ ἔνειμι οὗτος . ὅσπερ οὖν ὁ νευρά ὁ συναρμόζω καί εἰμί πόρρω τυγχάνω εἰμί , συγκινέω · καί ὁ καλέω φθάνω δέχομαι ὁ πυρός ὁ δύναμις ὁ μεταξύ ἀήρ μή πυρόω , οὗτος δή καί ὁ σῶμα ἀθρόος ἐλλάμπω ὑπό ὁ Ψυχή , καί οὖον δεῖ ὁ ἀμέριστος ζωή καί δύναμις διαιρέω ἐπινοέω ὁ ἐλλάμπω , ἢ ὁ μετοχή . ἀπεικαστέον δέ αὐτός ὁ ὁ εἰμί μετοχή εἰς ὁ γίγνομαι . ὥσπερ γάρ ὁ εἰμί ἄχρονος ὁ γίγνομαι πάρειμι , οὕτως καί αὐτός ἄχρονος πάρειμι ὁ σῶμα . μδʹ . περι ἄλογος Ψυχή . ἐν τέσσαρες οὗτος παρ´ Ἕλλην ὁ φιλοσοφιατιμοω ὁ ἄλογος Ψυχή ἀφορίζω · ἐν ὁ ὀρεκτικός , καθ´ ὅς ἡδονή καί λύπη μετέχω · ἐν ὁ δοξαστικός , ὅστις ὁ μέσος λόγος καί μεταξύ ὁ αἰσθητής εἶδος καί ὁ αὐλή καί καθαρός λόγος ἀφορίζω · ἐν ὁ αἰσθητικός , ὅστις πρός ὁ ἐκτός εἶδος ὁμοιόω , καί προαισθάνομαι ὁ ἕχω σωτήριος καί ὀλέθριος · ἐν τῆ φυσικός , ὅστις εἰμί κύριος γενεσιουργός , καί συμπλέκω προσεχῶς ὁ σῶμα , γεννάω αὐτός καί αὐξάνω καί διοικέω καί κατευθύνω . ἐκ οὗτος δή ὁ τέσσαρες ὁ ἄλογος ψυχή ἔνιοι ὁ φιλόσοφος οὐσιόω ἐγκεντρίζω οἷος ὁ λογικός Ψυχή , καί ὁ σῶμα συνεισάγω . ὁ δέ ἄλογος οἰκονομέω ὁ σῶμα ἐπιτρέπω . ἐγώ . Τῖς ὁ βούλησις καί τίς ὁ πρακτικός λογισμός ὁ βούλησις περί ὁ λογιστικός μόριον εἰμί ὁ Ψυχή . κινέω μέν γάρ ὁ ὄρεξις πρός ὁ ἐφετός ἐπεί δέ οὗτος οὐ ἄνευ λογισμός προαιρέω , ὁ κατ´ αὐτός ἐνέργεια βουλευτικός ὁρμή ὀνομάζω , ἕτερος εἰμί ὁ λογισμός . πρακτικός δέ εἰμί λογίσκος , ὁ μετά ὁ ὄρεξις ὁ ἐφετός μετά λογισμός πρᾶξις τε καί ἐνέργεια . οὗτος δέ σύ ἵστημι , ὅτι Ψυχή ἀπολύω σῶμα καί ἔτι πάρειμι ἐν ὁ σῶμα οὐ αὐτός εἰμί λογισμός . Ὡπεὶδὲ πᾶς ὁ ἀγαθός ἀφομοιόω ὁ ψυχή , Θεός , ἀργαγγέλοις , ἀναιρέω καί ὁ λοιπός δύναμις , διά οὗτος καί ὁ ἔργον αὐτός , ὁ μέν θεῖον , ὁ δέ ἀνθρώπινος , ὁ δέ