cogPG.PG122 380
πάντα πλάττων τὰ σύνθετα , σώματα ἀπὸ τῶν αὐτῶν συγκεῖσθαι καὶ τὸν οὐρανὸν ἀποφαίνεται . οσοῦτον δὲ , φησὶ , πρὸς τὰ ἄλλα τὴν διαφορὰν ἕχειν , ὅτι τὰ μὲν ἐπὶ γῆς σώματα ἀπὸ τῆς ἐσχάτης μερίδος τῶν στοιχείων εἷναι , τῆς οἶον παχυτέρας καὶ ὑλωδιστέρκς , τὸν δὲ οὐρανὸν ἀπὸ τῆς αὐγοειδεστέρας αὐτῶν μοίρας οὐσιῶσθαι , Ἀριστοτέλης δὲ τὰ μὲν τέσσαρα στοιχεῖα κατ´ εὐθεῖαν κινεῖσθαι λαβὼν , τὸν δὲ οὐρανὸν κύκλῳ φέρεσθαι , ἀπὸ τῆς διαφόρου κινήσεως διάφορον αὑτῷ καὶ τὴν οὐσίαν πρὸς τὰ στοιχεῖα δίδωσι . Καὶ τόν τε οὐρανὸν καὶ τοὺς ὑπ´ αὐτὸν ἀστέρας καὶ μέχρι σελήνης αἰθέρα καλεῖ , καὶ πέμπτον σῶμα κατονομάζει . πθʹ . Εἰς πόσους κύκλους διαιρεῖται ὁ οὐρανός . Τὸν οὐρανὸν εἰς πολλοὺς κύκλους οἱ φιλόσοφοι διῃρήκασιν , ὥν πρῶτός ἐστιν ὁ ἱσημερινὸς , ὁ μέσον αὐτὸν τέμνων καὶ διαιρῶν τὰ νότια καὶ τὰ βόρεια Ἐφεξῆς δὲ τούτου κατ´ ἀμφω τὰ μέρη , κατὰ μὲν τὸ δεξιὸν , θερινὸν κύκλον καὶ τὸν ἀρκτικόν τιθέασιν · κατὰ δὲ τὸ ἀριστερόν , τὸν νότιον καὶ τὸν ἀνταρκτικόν . Ἔτερον αὖθις κύκλον πλάττουσι τὸν μεσημβρινὸν τὸν ἀπὸ τῶν ἀνατολῶν εἰς δύσιν κείμενον , καὶ τέμνοντα μὲν τοὺς εἰρημένους πέντε κύκλους , ἐπίσης διαιροῦντα δὲ τὸ ἑῷον μέρος καὶ τὸ ἀσπέριον . Ἔκτον προσονομάζουσι τὸν ὁρίζοντα , τὰ δύο ἡμισφαίρια διαστέλλοντα . Ἔβδομον , τὸν ζωδιακὸν , ἀρχόμενον ἀπὸ τοῦ θερινοῦ , καὶ τέμνοντα τὸν ἱσημερινὸν καὶ λήγοντα εἰς τὸν νότιον . ρʹ . Περὶ τοῦ φαινομένου ἐν τῷ οὐρανῷ γαλακτοειδοῦς κύκλου καὶ λεγομένου Γαλαξίου . ὅπερ ἐστὶν ὁ κομήτης περὶ ἕνα ἀστέρα , τοῦτι ἐστιν ὁ Γαλαξίας περὶ ὅλον κόκλον . Ἡ γὰρ αὐτὴ ὕλη γαλαξίου καὶ κομήτου , καὶ ἐπεὶ μέγιστος κύκλος ὁ γαλαξίας γίνεται , πολλὴ ἐξ ἀνάγκης ἡ ἔξαψις συμβαίνει . Ὁ δὲ κύκλος αὐτοῦ συμβάλλει κατά τε τὸν Τοξότην καὶ τοὺς διδόμους , ἄπερ ἐκ διαμέτρου εἴσί . Καὶ Ἵνα τὸ σαφὲς ἔχῃ ὁ ἀναγινώσκων περί τε κομήτου καὶ Γαλαξίου , γινωσκέτω , ὅτι εὐθὺς μετὰ τὴν σελήνην σῶμα ἐστὶν , οὐ καθαρῶς μὲν πῦρ , ἀλλ´ οἶον καπνῶδες καὶ ὃυνάμενον ὑπὸ κινήσεως ἐξαφθῆναι ὅταν μὲν κινηθέντι μέρος τοῦ ὑπεκκαύματος ἐξαφθῇ , καὶ ἐμπέσοι εἰς μερικὴν παχεῖαν ὕλην καὶ ἐπισταίη , ποιεῖ κομήτην · ὅταν δὲ εἶς ὅλον κόκλον διενεχθῇ ,, ποιεῖ τὸν Υαλαξίαν . Φαίνεται δὲ λευκὸς , διότι οἷον ἐξαφρίζεται ὑπὸ τῆς κινήσεως τὸ ὑπέκκαυμα καὶ ὁπολευκαίνεται . ραʹ . Περὶ τῶν φαινομένων ἐν τῷ οὐρανῷ διαφόρων πυρίνων φασμάτων . Ἐκφλογοόμενον , ὡς εἰρήκαμεν , τὸ ὁπέκκαυμα , εἰ καὶ κατὰ μῆκος μόνον ἐξαφθῇ , καὶ ποιήσῃ ἀποσπινθηρισμοὺς , αἱ λεγόμεναι αἴγες γίνονται , μαλλοῖς γὰρ ἐκκρεμέσιν οἱ ἀποσπινθηρισμοὶ ἔοικα . σιν . Ε δὲ οὐ ποιήσῃ ἀποσπινθηρισμὸν τὸ κατὰ μῆκος ἐξαφθὲν , δαλὸς διὰ τὸ σχῆμα κατονομάζεται . Οἱ δὲ φαινόμενοι πίπτοντες ἀστέρες , οὕς διάττοντας ὁ Ἀριστοτέλης καλεῖ , σπέρμα ἐστὶ πυρὸς , ἐξαφθείσης κατά τι μέρος τῆς καπνώδους ἀναθυμιάσεως , καὶ κατὰ διάδοσιν , πλαγίαν ποιησαμένης κίνησιν ·
Lemmas: πᾶς πλάσσω ὁ σύνθετος , σῶμα ἀπό ὁ αὐτός σύγκειμαι καί ὁ οὐρανός ἀποφαίνω . φέρω δέ , φημί , πρός ὁ ἄλλος ὁ διαφορά ἔχω , ὅτι ὁ μέν ἐπί γῆ σῶμα ἀπό ὁ ἔσχατος μερίς ὁ στοιχεῖον ἵημι , ὁ οἶος παχύς καί ὑλωδιστέρκς , ὁ δέ οὐρανός ἀπό ὁ αὐγοειδής αὐτός μοῖρα οὐσιόω , Ἀριστοτέλης δέ ὁ μέν τέσσαρες στοιχεῖον κατ´ εὐθύς κινέω λαμβάνω , ὁ δέ οὐρανός κύκλος φέρω , ἀπό ὁ διάφορος κίνησις διάφορος ἑαυτοῦ καί ὁ οὐσία πρός ὁ στοιχεῖον δίδωμι . καί ὁ τε οὐρανός καί ὁ ὑπό αὐτός ἀστήρ καί μέχρι σελήνη αἰθήρ καλέω , καί πέμπτος σῶμα κατονομάζω . πέτομαι . εἰς πόσος κύκλος διαιρέω ὁ οὐρανός . ὁ οὐρανός εἰς πολύς κύκλος ὁ φιλόσοφος διαιρέω , ἀνά πρότερος εἰμί ὁ ἰσημερινός , ὁ μέσος αὐτός τέμνω καί διαιρέω ὁ νότιος καί ὁ βόρειος ἐφεξῆς δέ οὗτος κατ´ ἄμφω ὁ μέρος , κατά μέν ὁ δεξιός , θερινός κύκλος καί ὁ ἀρκτικός τίθημι · κατά δέ ὁ ἀριστερός , ὁ Νότιον καί ὁ ἀνταρκτικός . ἕτερος αὖθις κύκλος πλάσσω ὁ μεσημβρινός ὁ ἀπό ὁ ἀνατολή εἰς δύσις κεῖμαι , καί τέμνω μέν ὁ εἴρω πέντε κύκλος , ἐπίσης διαιρέω δέ ὁ ἑῷος μέρος καί ὁ ἀσπέριον . ἕκτος προσονομάζω ὁ ὁρίζων , ὁ δύο ἡμισφαίριον διαστέλλω . Ἕβδομος , ὁ ζωδιακός , ἄρχω ἀπό ὁ θερινός , καί τέμνω ὁ ἰσημερινός καί λήγω εἰς ὁ Νότιον . ῥεῖα . περι ὁ φαίνω ἐν ὁ οὐρανός γαλακτοειδής κύκλος καί λέγω Γαλάξιος . ὅσπερ εἰμί ὁ κομήτης περί εἷς ἀστήρ , τοῦτις εἰμί ὁ Γαλαξίας περί ὅλος κοκλων . ὁ γάρ αὐτός ὕλη γαλαξίας καί κοσμητής , καί ἐπεί μέγας κύκλος ὁ γαλαξίας γίγνομαι , πολύς ἐκ ἀνάγκη ὁ ἔξαψις συμβαίνω . ὁ δέ κύκλος αὐτός συμβάλλω κατά τε ὁ τοξότης καί ὁ δίομος , Ἄπερ ἐκ διάμετρος εἰμί . καί ἵνα ὁ σαφής ἔχω ὁ ἀναγιγνώσκω περί τε κοσμητής καί Γαλάξιος , γιγνώσκω , ὅτι εὐθύς μετά ὁ σελήνη σῶμα εἰμί , οὖον καθαρός μέν πῦρ , ἀλ οἶος καπνώδης καί ὀνίνημι ὑπό κίνησις ἐξάπτω ὅταν μέν κινέω μέρος ὁ ὑπέκκαυμα ἐξάπτω , καί ἐμπίπτω εἰς μερικός παχύς ὕλη καί ἐφίστημι , ποιέω κοσμητής · ὅταν δέ εἰμί ὅλος κοκλων διαφέρω ,, ποιέω ὁ Υαλαξίαν . φαίνω δέ λευκός , διότι οἷος ἐξαφρίζω ὑπό ὁ κίνησις ὁ ὑπέκκαυμα καί οπολευκαινω . ρω . περι ὁ φαίνω ἐν ὁ οὐρανός διάφορος πύρινος φάσμα . ἐκφλογόω , ὡς εἴρω , ὁ ὁπέκκαυμα , εἰμί καί κατά μῆκος μόνος ἐξάπτω , καί ποιέω ἀποσπινθηρισμός , ὁ λέγω Αἴγες γίγνομαι , Μαλλός γάρ ἐκκρεμής ὁ ἀποσπινθηρισμός ἔοικα . βρόχος . Ε δέ οὖον ποιέω ἀποσπινθηρισμός ὁ κατά μῆκος ἐξάπτω , δαλός διά ὁ σχῆμα κατονομάζω . ὁ δέ φαίνω πίπτω ἀστήρ , ὅς διάττοντας ὁ Ἀριστοτέλης καλέω , σπέρμα εἰμί πυρός , ἐξάπτω κατά τίς μέρος ὁ καπνώδης ἀναθυμίασις , καί κατά διάδοσις , πλάγιος ποιέω κίνησις ·