cogPG.PG122 567
πάλιν ἐδιαζόντως τὴν ψυχὴν τὴν ἄλογον καὶ τὴν φυτικήν . Πολουσήμου τοίνυν τῆς ψυχῆς παρὰ Ἀριστοτέλους λαμβανομένης , δεῖ ἐκάστῳ σημαινομένῳ τὰ οἰκεῖα ἀφορίζειν καὶ ἀπονέμειν · καὶ μὴ συγχεῖν διὰ τῆς ὁμωνυμίας τῆς φωνῆς καὶ τῶν πραγμάτων τὸ διηρημένον καὶ ἀσύγχυτον . Ὡσπερ γὰρ τὸ θφαίνειν τυχὸν τοῦ ζώου ἐστίν κατὰ τὸ σῶμα · οὕτω καὶ τὸ διανοεῖσθαι τοῦ ζῴου ἐστίν κατὰ ψυχήν . Διὸ τοῦ ζώου φθειρομένου , οὐδὲν τούτων ἔξει ἡ ψυχὴ , ὃπερ ἐκ τῆς συμπλοκῆς τῆς πρὸς τὸ σῶμα αὐτῇ ἐπεγένετο · ὥστε οὐδὲ μνημονεύει . Καὶ γὰρ ἐνταῦθα μὲν παραῤῥίουσά ἐστίν ἡ γνῶσις αὐτῆς , καὶ δεῖται μνήμης εἶς κατοχὴν τῶν ἐγνωσμένων . κατὰ δὲ τὸ σῶμα , ὅτε ἐστῶσαν ἔχουσα τὴν γνῶσιν , καὶ αὐτοῖς προσβάλλουσα τοῖς πράγμασι , μνήμης οὐ δεῖται · μνήμη γάρ ἐστιν ἡ τῶν πάλαι ἐγνωσμένων . Ὃτι φησὶν Ἀριστοτέλης , ὄταν μὴ ἄρχῃ ὁ νοῦς , ἀλλὰ καρὰ φύσιν ἔχει ὁ ἄνθρωπος , τότε τῆς τάξεως ἀντιστραφείσης , ἔπονται ταῖς κράσεσι τοῦ σώματος αἱ τῆς ψυχῆς δυνάμεις . Ὃταν δὲ ὁ νοῦς ἄρχῃ , τότε κατὰ φύσιν ἔχοντος τοῦ ἀνθρώπου , οὐκέτι ταῖς κράσεσι οῦ σώματος ἀκολουθοῦσιν αἱ τῆς ψυχῆς δυνάμεις , ἀλλ´ ἔπεται τῇ ψυχῇ τὸ σῶμα , τι τὴν Θαλοῦ δόξαν περὶ ψυχῆς ἀνατρέπων , ὅστις λεγε πσντὶ σώματι μεμίχθαι τὴν ψυχὴν ὡς παρεῖναι σῶμα ἐμυχον . Πρῶτον μὲν , τί δή ποτε , φησὶν , Ἀν πντὶ σώμετι οὗσης ψυχῆς , τὰ μὲν ἐσεὶ ζῶα , τὰ δε οὖ ; οἶτα , διαεί τῶν ἀπλῶν οὐδιν ἐστι ζῶον · καί αι ἴδει μᾶλλον ταῦτα . Ἐν γὰρ πυρὶ οὖσα , καὶ ἐν ἀέρι , ἄτε καθαρωτίροις καὶ λεπτομερεστέροις σώμασιν αὗσα , βίλτιον ἂν τἴη ἐν τούτοις ἡ ψυχὴτῶν συνθέτων , Ζθεν καὶ μᾶλλον ἂιαφαίνεσθαι ἐαυτῆς ὥφειλον αἱ ἐνέργειαι . Καὶ ἄλλα δὲ πλείω συνεπάνοι τῇ ὑπολήψει ταύτῃ ἐπόμενα ἄτοπα . Ὅτι ἐπεὶ πλείους καὶ διάφοροι τῆς ψυχῆς ἐνέργειαι , ζητεῖ ὁ Ἀριστοτέλης , πότερον μιᾶς οὖσης καὶ ἀμερίστου τῆς ψυχῆς , κατ´ οὐσίαν ἐκ ταύτης αἱ διάφοροι δυνάμεις καὶ ἐνέργειαι προέρχονται · ὧς τὴν αὐτὴν εἰναι κατ´ οὐσίαν , καὶ μίαν τῷ ἀριθμῶ , καὶ θρεπτικὴν , καὶ αὐξητικὴν , καὶ γεννητικὴν , καὶ λογικὴν , καὶ δυμικήν , καὶ ἐπιθυμητικήν . Καὶ καθάπιρ ἡ τοῦ πυρὸς οὐσία μία καὶ ἡ αὕτή ἐστιν · ἐξ ἧς ἡ καυστική τε καὶ ξηραντικὴ , καὶ φωτιστική πρόεισι δύναμίς τε καὶ ἐνέργεια , ἢ τις ἄλλη δόναμις ψυχικὴ , ἢ μεριστή ἐστιν ἡ ψυχὴ , καὶ κατὰ ἄλλο καὶ ἄλλο μόριον αὐτῆς Ἀκάστη τῶν ἐνεργειῶν τούτων γίνεται . Φησὶ δὲ ὁ Ἀριστοτέλης οὐκ ἀρεσκόμενος τῷ δόγματι , ἀλλ´ ἐγκαλῶν τῷ Τιμαίῳ παρὰ τὰ μόρια τοῦ σώματος διαιροῦντι καὶ τὴν ψυχήν . Καὶ γὰρ οὐδ´ αὐτὸς βούλεται μίαν οὐσίαν εἶναι τῆς ψυχῆς . ἀλλ´ ἀκ διαφόρων μὲν οὐσιῶν συγκεῖσθαι ταύτην · ἡνωμένων δὲ ἀλλήλαις καὶ συνεχῶν οὕτως , ὡς μίαν γίνεσθαι αὐτῶν συμπάθειαν . Διαβαίνει γάρ τι καὶ ἐκ τοῦ λόγου εἰς τὰ παρῇ , καὶ ἐξ ἐκείνων εἵς τὸν λόγον . Τότε γὰρ ὑποτρτάχθαι τὰ πάθη , καὶ εἴκειν τῷ λόγῳ , ἄνωθεν ἐκ τῇς τοῦ λόγου συλλήψεως αὐτοῖς , ἀφήκει . Τότε κρὸς τὰς οἰκείας ἐνεργείας ἐμποδίζεσοαι τὸν λόγον , ἐκ τῆς πρὸς τὰ πάθη σχέσεως αὐτῶν
Lemmas: πάλιν διαζώννυμι ὁ ψυχή ὁ ἄλογος καί ὁ φυτικός . Πολουσήμου τοίνυν ὁ Ψυχή παρά Ἀριστοτέλης λαμβάνω , δεῖ ἕκαστος σημαίνω ὁ οἰκεῖος ἀφορίζω καί ἀπονέμω · καί μή συγχέω διά ὁ ὁμωνυμία ὁ φωνή καί ὁ πρᾶγμα ὁ διαιρέω καί ἀσύγχυτος . ὡς γάρ ὁ φθάνω τυγχάνω ὁ ζῷον εἰμί κατά ὁ σῶμα · οὗτος καί ὁ διανοέομαι ὁ ζῷον εἰμί κατά Ψυχή . Διὸ ὁ ζῷον φθείρω , οὐδείς οὗτος ἔξειμι ὁ ψυχή , ὅσπερ ἐκ ὁ συμπλοκή ὁ πρός ὁ σῶμα αὐτός ἐπιγίγνομαι · ὥστε οὐδέ μνημονεύω . καί γάρ ἐνταῦθα μέν παραλέγω εἰμί ὁ γνῶσις αὐτός , καί δήω μνήμη εἰμί κατοχή ὁ γιγνώσκω . κατά δέ ὁ σῶμα , ὅτε ἵστημι ἔχω ὁ γνῶσις , καί αὐτός προσβάλλω ὁ πρᾶγμα , μνήμη οὖον δήω · μνήμη γάρ εἰμί ὁ ὁ πάλαι γιγνώσκω . ὅτι φημί Ἀριστοτέλης , ὅταν μή ἄρχω ὁ νόος , ἀλλά Καρά φύσις ἔχω ὁ ἄνθρωπος , τότε ὁ τάξις ἀντιστρέφω , ἔπω ὁ κρᾶσις ὁ σῶμα ὁ ὁ Ψυχή δύναμις . ὅταν δέ ὁ νόος ἄρχω , τότε κατά φύσις ἔχω ὁ ἄνθρωπος , οὐκέτι ὁ κρᾶσις ἀρτύω σῶμα ἀκολουθέω ὁ ὁ Ψυχή δύναμις , ἀλ ἔπω ὁ Ψυχή ὁ σῶμα , τίς ὁ Θαλῆς δόξα περί Ψυχή ἀνατρέπω , ὅστις λέγω πσντὶ σῶμα μίγνυμι ὁ ψυχή ὡς πάρειμι σῶμα μυχός . πρῶτος μέν , τίς δή ποτός , φημί , εἰς πντὶ σῶμα εἰμί Ψυχή , ὁ μέν εἰμί ζῷον , ὁ δέ οὖον ; οἶτος , διάημι ὁ ἀπολάω οὐδιν εἰμί ζῷον · καί ὁ ἶδος μᾶλλον οὗτος . ἐν γάρ πῦρ εἰμί , καί ἐν ἀήρ , αὔγ-ασμα καθαρός καί λεπτομερής σῶμα ἰαύω , βίλτιον εἄν τίη ἐν οὗτος ὁ ψύχω συντίθημι , Ζθεν καί μᾶλλον ὑφαίνω ἑαυτοῦ ὀφείλω ὁ ἐνέργεια . καί ἄλλος δέ πλείων συνεπάνοι ὁ ὑπολαμβάνω οὗτος ἐπόμενα ἄτοπος . ὅτι2 ἐπεί πλείων καί διάφορος ὁ Ψυχή ἐνέργεια , ζητέω ὁ Ἀριστοτέλης , πότερος εἷς εἰμί καί ἀμέριστος ὁ Ψυχή , κατ´ οὐσία ἐκ οὗτος ὁ διάφορος δύναμις καί ἐνέργεια προέρχομαι · ὅς ὁ αὐτός εἰναι κατ´ οὐσία , καί εἷς ὁ ἀριθμέω , καί θρεπτικός , καί αὐξητικός , καί γεννητικός , καί λογικός , καί δυμικήν , καί ἐπιθυμητικός . καί καθάπιρ ὁ ὁ πυρός οὐσία εἷς καί ὁ ἀϋτή εἰμί · ἐκ ὅς ὁ καυστικός τε καί ξηραντικός , καί φωτιστικός πρόειμι δύναμις τε καί ἐνέργεια , ἢ τις ἄλλος δόναμις ψυχικός , ἢ μεριστός εἰμί ὁ ψυχή , καί κατά ἄλλος καί ἄλλος μόριον αὐτός Ἀκάστη ὁ ἐνέργεια οὗτος γίγνομαι . φημί δέ ὁ Ἀριστοτέλης οὐ ἀρέσκω ὁ δόγμα , ἀλ ἐγκαλέω ὁ Τίμαιος παρά ὁ μόριον ὁ σῶμα διαιρέω καί ὁ Ψυχή . καί γάρ οὐδός αὐτός βούλομαι εἷς οὐσία εἰμί ὁ Ψυχή . ἀλ ἐκ διάφορος μέν οὐσία σύγκειμαι οὗτος · ἑνόω δέ ἀλλήλων καί συνεχής οὕτως , ὡς εἷς γίγνομαι αὐτός συμπάθεια . διαβαίνω γάρ τίς καί ἐκ ὁ λόγος εἰς ὁ πείρω , καί ἐκ ἐκεῖνος ἵημι ὁ λόγος . τότε γάρ ὑποτρέχω ὁ πάθος , καί εἴκω ὁ λόγος , ἄνωθεν ἐκ ὅς ὁ λόγος σύλληψις αὐτός , ἀφήκω . τότε Κρος ὁ οἰκεῖος ἐνέργεια ἐμποδίζω ὁ λόγος , ἐκ ὁ πρός ὁ πάθος σχέσις αὐτός