cogPG.PG122 361
σώματος , ἐπεὶ μηδὲ τεχνίτης τὰ πάθη τῶν ὀργάνων ὑποδέξαιτ´ ἄν ποτε . αἰσθήσει δὲ χρῆσθαί φησιν ἀναγκαῖον , τὸ γὰρ διὰ σώματος ἐνεργοῦν . ἔχει τὴν αἴσθησιν , ἵνα δι´ αὐτῆς γινώσκῃ τὰ ἔξωθεν . Εἰ οὖν ἡ ψυχὴ ἀσώματος , τὰ πάθη τοῦ σώματος οὐ διαβή σεται ἐπ´ αὐτὴν . Εἰ δὲ καὶ ἔρχεται , οὐκ εἰς τὴν οὐσίαν αὐτῆς ἔρχεται , ἀλλ´ εἶς τὰς δυνάμεις καὶ τὰς , ἐνεργείας , κθʹ . Περὶ ψυχῆς . Μʹγνυται τὰ μιγνύμενα ἢ κιρνάμενα ἀλλήλοις ὥσπερ τὰ ὑγρὰ , ἢ διαπλεκόμενα ὥσπερ ὃ τε ἀὴρ καὶ τὸ φῶς . Εἰ δὲ ἐφάπτοι τὸ μόνον , τῇ μὲν οὐσίᾳ κεχώρισται , ταῖς δὲ ἐνεργείαις μέμικται . Καὶ Ἀριστοτέλης διὰ τοῦτο τὴν ψυχὴν ποιεῖ διττὴν , τὴν μὲν κεχωρισμένην , τὴν δὲ ἐν σώματι γὴν ὑπόστασιν ἔχουσαν . Πλὴν οὐχ ἡ ψυχὴ αἱσθάνεται ἡ ἐν τῷ σώματι οὖσα εἴπερ κέκραται τῷ σώματι , ἀλλὰ τὸ ἔμψυχον σῶμα . Τὸ γὰρ σῶμα διὰ τὴν ψυχὴν αἰσθητικὸν γέγονε , καὶ ὀρεκτικὸν καὶ τῶν ἄλλων παθῶν δεκτικόν . ΠΙλάτων δὲ τὴν ἀληθινὴν οὐσίαν τῆς ψυχῆς ἑαυτῆς φησιν εἶναι . Τὸ γὰρ ἐν ἄλλῳ τὴν ὑπόστασιν ἐχον εἶδος , ποιότητα οὐσιώδη καλεῖ . ἀλλ´ οὐκ οὐσίαν . λʹ . Περὶ ψυχῆς . Διαφόρως ὁρίζεται τὴν ψυχὴν ὁ φυσικὸς καὶ διαλεκτικός · ὁ μὲν γὰρ φυσικὸς ἀντιλαμβάνεται τῆς ψυχικῆς οὐσίας , καθόσον ἐστὶ σωμάτων ἀχώριστος . Ὁ γοῦν φυσιολόγος ἐπιστημονικὸς ὤν , καὶ γὰρ ἀχώριστον εἴσεται καὶ ὅπως ἀχώριστον . Ὁ δὲ δια λεκτικὸς καὶ τοὺς οὐσιώδεις Λόγους καθ´ ἑαυτοὺς ὄντας ἐπινοεῖ . Ὁ δὲ μαθηματικὸς ἐξ ἀφαιρέσεως τούτων ἐπισκέπτεται · ὁ δὲ πρῶτος φιλόσοφος περὶ τῆς χωριστικῆς ζωῆς τῆς ψυχῆς πραγματεύεται . Δεῖ δὲ ζητεῖν πότερον οὐσία ἡ ψυχὴ ἢ οὕ . Καὶ ἢ οὐσία δυνάμει , ἢ ἐνεργεία . Καὶ σῶμα ἢ ἀσώματος , ἢ ἄμφω τρόπον τινὰ , καὶ ἐκ τῶν ὑπαρχόντων τῇ ψυχῇ τὴν οὐσίαν αὐτῆς ἐννοεῖν . Ἡ δὲ λογικὴ ἡμῶν ζωή ἦν προσαγορεύει νοῦν Ἀριστοτέλης , ἐν τῇ πρὸς τὸ σῶμα νεύσει χωριστή τε ἄμα ἑστὶ καὶ ἀχώριστος λαί . Περὶ ψυχῆς , ψυχὴ ἑαυτὴν γνοῦσα , καὶ ὅτι θεῖον ἔχει ἀξίωμα , πόρρω μὲν τῆς φύσεως ἵσταται . Ιάντων δὲ τῶν σπεοιάτων προέχει . Πολὺ δέ τι τούτων πρότερον πάντων σωμάτων κεχώρισται , καὶ ἐφ’´ ἑαυτῇ ἕδρα ἂνω που καθημένη τῶν φυσικῶν λόγων καὶ τῶν σπερματικῶν , εἰπεῖν δὲ καὶ αὐτοῦ τοῦ παντός . Οὐ γὰρ ἀπὸ τῆς τῶν ἄστρων ἀπορῥοίας τῷ σώματι παραγίνεται , οὖτε ἀπὸ φύσεως εἰς γένεσιν ἔρχεται , οὖτε σωματικοὶ λόγοι ταύτην εἰς τὸ σῶμα ἐξακοντίΚουσιν , ἀλλ´ ἄνωθεν ἀπὸ Θεοῦ κάτεισιν . Ἀγνοήσασα δὲ ἑαυτὴν , καὶ ὄτι τῆς ἀνωθεν εὐγενείας ἐστλ καὶ ἐλευθέρα καθέστηκεν , δουλοπρεπῶς θητεύει τῶ σώματι , καὶ τὴν ἐλευθερίαν ἀπόλλυσιν . Καὶ ὁ μέγας αὐτῆς ὀφθαλμὸς ὑπὸ τοῦ φυσικοῦ καλύμματος κατα χώννυται , ἢ ἀποσβέννυται . λβʹ . Εἰ μεταβάλλει ψυχὴ εἶς ἄγγελον . Οὐ μεταβάλλει τὰ κατ´ οὐσίαν ἕτερα εἶδη τῆς
Lemmas: σῶμα , ἐπεί μηδέ τεχνίτης ὁ πάθος ὁ ὄργανον ὑποδείκνυμι ἄν ποτός . αἴσθησις δέ χράομαι φημί ἀναγκαῖος , ὁ γάρ διά σῶμα ἐνεργέω . ἔχω ὁ αἴσθησις , ἵνα δις αὐτός γιγνώσκω ὁ ἔξωθεν . εἰμί οὖν ὁ ψυχή ἀσώματος , ὁ πάθος ὁ σῶμα οὖον διαβαίνω σέτα ἐπι αὐτός . εἰμί δέ καί ἔρχομαι , οὐ εἰς ὁ οὐσία αὐτός ἔρχομαι , ἀλ εἰμί ὁ δύναμις καί ὁ , ἐνέργεια , τύ . περι Ψυχή . μʹγνυος ὁ μείγνυμι ἢ κιρνάω ἀλλήλων ὥσπερ ὁ ὑγρός , ἢ διαπλέκω ὥσπερ ὅς τε ἀήρ καί ὁ φάος . εἰμί δέ ἐφάπτω ὁ μόνος , ὁ μέν οὐσία χωρίζω , ὁ δέ ἐνέργεια μίγνυμι . καί Ἀριστοτέλης διά οὗτος ὁ ψυχή ποιέω δισσός , ὁ μέν χωρίζω , ὁ δέ ἐν σῶμα γή ὑπόστασις ἔχω . πλήν οὐ ὁ ψυχή αἰσθάνομαι ὁ ἐν ὁ σῶμα εἰμί εἴπερ κεράννυμι ὁ σῶμα , ἀλλά ὁ ἔμψυχος σῶμα . ὁ γάρ σῶμα διά ὁ ψυχή αἰσθητικός γίγνομαι , καί ὀρεκτικός καί ὁ ἄλλος πάθος δεκτικός . πιλάτος δέ ὁ ἀληθινός οὐσία ὁ Ψυχή ἑαυτοῦ φημί εἰμί . ὁ γάρ ἐν ἄλλος ὁ ὑπόστασις ἔχω εἶδος , ποιότης οὐσιώδης καλέω . ἀλ οὐ οὐσία . λίαν . περι Ψυχή . διάφορος ὁρίζω ὁ ψυχή ὁ φυσικός καί διαλεκτικός · ὁ μέν γάρ φυσικός ἀντιλαμβάνω ὁ ψυχικός οὐσία , καθόσον εἰμί σῶμα ἀχώριστος . ὁ γοῦν φυσιολόγος ἐπιστημονικός εἰμί , καί γάρ ἀχώριστος εἶμι καί ὅπως ἀχώριστος . ὁ δέ διά λεκτικός καί ὁ οὐσιώδης Λόγος καθ´ ἑαυτοῦ εἰμί ἐπινοέω . ὁ δέ μαθηματικός ἐκ ἀφαίρεσις οὗτος ἐπισκέπτομαι · ὁ δέ πρῶτος φιλόσοφος περί ὁ χωριστικός ζωή ὁ Ψυχή πραγματεύομαι . Δεύς δέ ζητέω πότερος οὐσία ὁ ψυχή ἢ ἕ . καί ἢ οὐσία δύναμις , ἢ ἐνέργεια . καί σῶμα ἢ ἀσώματος , ἢ ἄμφω τρόπος τις , καί ἐκ ὁ ὑπάρχω ὁ Ψυχή ὁ οὐσία αὐτός ἐννοέω . ὁ δέ λογικός ἐγώ ζωή εἰμί προσαγορεύω νόος Ἀριστοτέλης , ἐν ὁ πρός ὁ σῶμα νέος χωριστός τε ἄμη εἰμί καί ἀχώριστος λαί . περι Ψυχή , ψυχή ἑαυτοῦ γιγνώσκω , καί ὅτι θέω ἔχω ἀξίωμα , πόρρω μέν ὁ φύσις ἵστημι . Ἴας δέ ὁ σπένδω προέχω . Πολύς δέ τίς οὗτος πρότερος πᾶς σῶμα χωρίζω , καί ἐφίημι ἑαυτοῦ ἕδρα ἄνω ποῦ κάθημαι ὁ φυσικός λόγος καί ὁ σπερματικός , εἶπον δέ καί αὐτός ὁ πᾶς . οὖον γάρ ἀπό ὁ ὁ ἄστρον ἀπόρροια ὁ σῶμα παραγίγνομαι , οὔτε ἀπό φύσις εἰς γένεσις ἔρχομαι , οὔτε σωματικός λόγος οὗτος εἰς ὁ σῶμα εξακοντικους , ἀλ ἄνωθεν ἀπό Θεός κατέρχομαι . ἀγνοέω δέ ἑαυτοῦ , καί ὅστις ὁ ἄνωθεν εὐγένεια ἐστλ καί ἐλεύθερος καθίστημι , δουλοπρεπῶς θητεύω ὁ σῶμα , καί ὁ ἐλευθερία ἀπόλλυμι . καί ὁ μέγας αὐτός ὀφθαλμός ὑπό ὁ φυσικός κάλυμμα κατά χόω , ἢ ἀποσβέννυμι . λβʹ . εἰμί μεταβάλλω ψυχή εἰμί ἄγγελος . οὖον μεταβάλλω ὁ κατ´ οὐσία ἕτερος εἶδος ὁ