cogPG.PG122 374
ξαʹ . Περὶ γενέσεως καὶ φθορᾶς , Γένεσις λίγοται ἡ ἀπὸ τοῦ μὴ ὅντος εἰς τὸ εἶναι μεταβολή . Γένεσιν δέ τινες καὶ τὴν κίνησιν ὡνομάκασι , καθὼς φασιν ὑπὸ γένεσιν εἶναι τὸν κόσμον , τοῦτ´ ἕστιν , ὑπὸ κίνησιν . Φθορὰ δέ ἐστιν ἡ ἀπὸ τοῦ ὅντος εἰς τὸ μὴ εἶναι μεταβολή . Πᾶν οὖν τὸ ἀπὸ τοῦ μὴ εἶναι γενόμενον , καὶ ἀπὸ τοῦ γενέσθαι φθειρόμενον , πρὸς γένεσιν ἐστὶ καὶ φθοράν . Κατὰ γοῦν τὸν ἡμέτερον λόγον καὶ τῷ κόσμῳ γένεσις ἔπεται · ἦν γάρ ὅτε οὐκ ἦν , καὶ ἔσται ὅτε οὐκ ἔσται . Αὔξησις μὲν οὖν καὶ ἀλλοίωσις καὶ φορὰ καὶ ἡ ἀπὸ τόπου εἰς τόπων μετάβασις κινήσεις εἰσί . Γένεσις δὲ καὶ φθορὰ οὐκ εἰσὶ κινήσεις , ἀθρόως γὰρ τὸ γενόμενον γέγονι , καὶ τὸ φθαρὰν ἔφθαρται . ξοʹ . ἀέρι σωμάτων . Σῶμά ἐστι τὸ πλάτος ἔχον καὶ μῆκος καὶ βάφος . Καὶ ἐστὶ μῆκος μὲν λόγου χάριν , τὸ ἀπὸ κεφαλῆς εἰς , πόδα · πλάτος δὲ τὸ ἀπὸ τῆς δεξιᾶς χειρὸς εἰς τὴν ἀριστερὰν , ἢ τὸ ἀνάπαλιν · βάθος δὲ τὸ ἀπὸ τῶν στέρνων ἐπὶ τὰ νῶτα , ἢ τὸ ἔμπαλιν . Πᾶν ἐ σῶμα ἢ βαρὺ ἢ κοῦφόν ἐστι . Καὶ τὸ μὲν βαρὺ κάτω φέρεται , τὸ δὲ κοῦφον ἄνω φέρεται . Τόπο δὲ τῶν σωμάτων τῶν μὲν κούφων , ὁ ἄνω τοῦ παντὸς τόπος · τῶν δὲ βαρέων ὁ κάτω . Καὶ κουφότατον μὲν τὸ πῦρ , ὡς πᾶσιν ἀπιπολάζον · βαρύτατον δὲ γῆ , ὡς πᾶσι ὑποκείμενον . Πᾶν δὲ σῶμα , ἐν μὲν τῷ οἰκείῳ τόπῳ ἑστὼς , οὕτε βαρὺ οὕτε κοῦφον · ὅτε δὲ ἀποστῇ τῶν οἰκείων τόπων , καὶ μέλλει πρὸς αὐτοὺς ἀπιέναι , τότε ἢ βαρύτητα ἔχει ἡ κουφότητα , ἕηʹ . Περὶ ἐλαχίστων . Ἐλάχιστα φασὶν οἱ φιλόσοφοι σωμάτιά τινα ῶν οὐκ ἔστιν ἕτερα σμικρομερέστερα . Καὶ ποτίθενται ἀμερῆ τινα ἣτοι σμικρομερῆ καὶ ἄογκα , ἢτοι σμικρομεγέθη , ἀρχὰς τῶν ὄντων · ἀρχὰς · δὲ οὐ ποιητικάς , ἀλλ´ ὑλικὰς . Λίγεται πάλιν ἐλάχιστον ἐτέρῳ λόγῳ , οἷον ἁριομητικοὶ λέγουσιν ἁριθμοὺς διπλασίους καὶ τριπλασίους καὶ ἐτέοους τοιούτους οἰον διπλάσιος , λόγου χάριν , ὁ ὀκτὼ τοῦ τέσσαρα , καὶ τῶν δύο ὁ τέσσαρα , καὶ τοῦ ἑνὸς ὁ δύο , τοῦ δὲ δύο πρὸς τὸ ἕν διπλασίου λόγου οὐκ ἔστι ὑποδεέστερος ἕτερος . ἐλάχιστος οὖν διπλάσιος , ὁ δύο πρὸς τὸ ἕν · καὶ ἐλάχιστος τριπλάσιος , ὁ τρία πρὸς τὸ ὃν . Λέγεται ἐλάχιστον καὶ τὸ κατ´ εὐτελισμὸν γενόμενον , ἀλλὰ κυρίως ἐλάχιστον κατὰ φιλοσόφους , τὸ βραχύτατον σωμᾶτιον ὀνομάζεται · ξθʹ . Περὶ διαφορᾶς γνώσεως . Πρώτη ἐστὶ καὶ ὑψηλοτέρα τῶν γνώσεων ἀπασῶν ἡ τῆς προνοίας , ἢτις ἐστὶν ἐνέργεια τοῦ Θεοῦ . Ὁ τοίνυν Θεὸς ὑπὲρ πάντα τὰ ὅντα καὶ ὕπὲρ αὐτὸν τὸν νοῦν ἔχων τὴν δύναμιν , καὶ κυρίως ἕν ὃπάρχων , αὐτῷ δὲ τῷ ἐνὶ μόνῳ προνοεῖν λέγεται πάντων . Δευτέρα δὲ ἐστὶ γνῶσις ἡ νοιρὰ αὐτοῦ τοῦ παντελῶς τοῦ ὁλικῶς τὰ πάντα νοοῦττος . Τρίτη μετ´ αὐτὴν γνῶσις ἡ τῆς λογικῆς ἡμῶν ψυχῆς , ἥτις διαιρεῖται εἰς δόξαν καὶ ἐπιστήμην . Ἀλλ´ ἡ μὲν δόξα τῶν κινουμένων ἑστὶ γνῶσις , τοι τῶν μεταβαλλομένων . ἡ δὲ ἐπιστήμη , τῶν ἀκινήτων , οἵον , ψυχῆς καὶ νοῦ καὶ τῶν
Lemmas: ξάγι . περι γένεσις καί φθορά , Γένεσις λίγω ὁ ἀπό ὁ μή εἰμί εἰς ὁ εἰμί μεταβολή . Γένεσις δέ τις καί ὁ κίνησις ὀνομάζω , καθώς φημί ὑπό γένεσις εἰμί ὁ κόσμος , τοῦτος ἕστiν , ὑπό κίνησις . φθορά δέ εἰμί ὁ ἀπό ὁ εἰμί εἰς ὁ μή εἰμί μεταβολή . Πᾶν οὖν ὁ ἀπό ὁ μή εἰμί γίγνομαι , καί ἀπό ὁ γίγνομαι φθείρω , πρός γένεσις εἰμί καί φθορά . κατά γοῦν ὁ ἡμέτερος λόγος καί ὁ κόσμος γένεσις ἔπω · εἰμί γάρ ὅτε οὐ εἰμί , καί εἰμί ὅτε οὐ εἰμί . Αὔξησις μέν οὖν καί ἀλλοίωσις καί φορά καί ὁ ἀπό τόπος εἰς τόπος μετάβασις κινέω εἰμί . Γένεσις δέ καί φθορά οὐ εἰμί κινέω , ἀθρόος γάρ ὁ γίγνομαι γίγνομαι , καί ὁ φθείρω φθείρω . ξέω . ἀήρ σῶμα . σῶμα εἰμί ὁ πλάτος ἔχω καί μῆκος καί βάφος . καί εἰμί μῆκος μέν λόγος χάρις , ὁ ἀπό κεφαλή εἰς , πούς · πλάτος δέ ὁ ἀπό ὁ δεξιός χείρ εἰς ὁ ἀριστερός , ἢ ὁ ἀνάπαλιν · βάθος δέ ὁ ἀπό ὁ στέρνον ἐπί ὁ νῶτον , ἢ ὁ ἔμπαλιν . Πᾶν εἰ σῶμα ἢ βαρύς ἢ κοῦφος εἰμί . καί ὁ μέν βαρύς κάτω φέρω , ὁ δέ κοῦφος ἄνω φέρω . τόπος δέ ὁ σῶμα ὁ μέν κοῦφος , ὁ ἄνω ὁ πᾶς τόπος · ὁ δέ βάρος ὁ κάτω . καί κοῦφος μέν ὁ πῦρ , ὡς πᾶς απιπολαζω · βαρύς δέ γῆ , ὡς πᾶς ὑπόκειμαι . Πᾶν δέ σῶμα , ἐν μέν ὁ οἰκεῖος τόπος ἵστημι , ἵημι βαρύς ἵημι κοῦφος · ὅτε δέ ἀφίστημι ὁ οἰκέω τόπος , καί μέλλω πρός αὐτός ἀφίημι , τότε ἢ βαρύτης ἔχω ὁ κουφότης , εηʹ . περι μικρός . ἐλάχιστος φημί ὁ φιλόσοφος σωμάτιον τις κυβερνάω οὐ εἰμί ἕτερος σμικρομερής . καί προτίθημι ἀμερής τις ἤτοι σμικρομερής καί ἄογκος , ἤτοι σμικρομεγεθος , ἀρχή ὁ εἰμί · ἀρχή · δέ οὖον ποιητικός , ἀλ ὑλικός . λίγω πάλιν μικρός ἔς λόγος , οἷος αριομητικεω λέγω ἀριθμός διπλάσιος καί τριπλάσιος καί ἔτειος τοιοῦτος οἷος διπλάσιος , λόγος χάρις , ὁ ὀκτώ ὁ τέσσαρες , καί ὁ δύο ὁ τέσσαρες , καί ὁ εἷς ὁ δύο , ὁ δέ δύο πρός ὁ εἷς διπλάσιος λόγος οὐ εἰμί ὑποδεέστερος ἕτερος . μικρός οὖν διπλάσιος , ὁ δύο πρός ὁ εἷς · καί μικρός τριπλάσιος , ὁ τρεῖς πρός ὁ ὅς . λέγω μικρός καί ὁ κατ´ εὐτελισμός γίγνομαι , ἀλλά κύριος μικρός κατά φιλόσοφος , ὁ βραχύς σωμάτιον ὀνομάζω · ξθʹ . περι διαφορά γνῶσις . Πρώτη εἰμί καί ὑψηλός ὁ γνῶσις ἀπασάω ὁ ὁ πρόνοια , ὅστις εἰμί ἐνέργεια ὁ Θεός . ὁ τοίνυν θεός ὑπέρ πᾶς ὁ ὅντα καί ὑπέρ αὐτός ὁ νόος ἔχω ὁ δύναμις , καί κύριος εἷς ἄπαρχος , αὐτός δέ ὁ ἐν μόνος προνοέω λέγω πᾶς . δεύτερος δέ εἰμί γνῶσις ὁ νοιρὰ αὐτός ὁ παντελῶς ὁ ὁλικός ὁ πᾶς νοέω . Τρίτη μετέ αὐτός γνῶσις ὁ ὁ λογικός ἐγώ Ψυχή , ὅστις διαιρέω εἰς δόξα καί ἐπιστήμη . Ἀλ ὁ μέν δόξα ὁ κινέω εἰμί γνῶσις , ὅς ὁ μεταβάλλω . ὁ δέ ἐπιστήμη , ὁ ἀκίνητος , οἷος , Ψυχή καί νόος καί ὁ