cogPG.PG122 527
μᾶλλον δὲ κρεῖττον ἡ κατ´ ἐπόδειξιν παντες γιγνώσκομεν . αὗται οὖν αἱ κοιναὶ ἔννοιαι , διὰ πάντων χωροῦσαι , ἰνδάλματα τοῦ νοῦ εἰσιν ἐναργῶς . λυὰ καὶ ἀονὸν ἐπιστήμης τὸν νοῦν καλοῦσιν , ᾧ τινι τὰ νοῦτὰ γινώσκομεν . Χητήσειε δ´ ἂν τις εἰ μὴ δυνατόν ἐκμερικών τὸ καθόλου πιστώσασθαι · οὐδὲ γὰρ ἐπειδὴ ξανθὸς ἡ λευκὸς ὁ ἵππος ἐστὶ , διὰ τοῦτο καὶ πάντες ἔανθοὶ οἱ ἵπποι ἢ λευκοί . Εἰ οὖν μὴ δυνατὸν . δῆλον ὅτι οὐδὲ ἡ διάνοια τὸ αἰσθητὸν ἀποδείκνυσιν , ἀλλ´ οὐδ´ ἡ φαντασία , οὐδ´ ἡ αἴσθησις πολλῷ μᾶλλον · ἐκάστη γὰρ τούτῶν , μερικόν τι γινώσκει . Πόθεν οὖν ἡ δόξα τὸ καθόλου τῶν αἰσθητῶν ἐπιγινώσκει ; καὶ λέγομεν ὅτι μάλιστα μέν δυνατὸν τὴν διάνοιαν , καὶ τὸ ἐν τοῖς αἰσθητοῖς καθόλου συλλογίσασθαι , ὥσπερ ἐποίησεν Ἀριστοτέλης ἐπὶ τῶν ἄστρων . Βουλόμενος γὰρ ὅτι σφαιρικὰ δεῖξαι , καὶ πιστωσάμενος τοῦτο δι´ ἐνὸς , τῆς σελήνης , φησίν · Ὡς γὰρ ἐπὶ τῶν ὁμοουσίων ἐπὶ ἑνὸς , ἀνάγκη καὶ ἐπὶ πάντων εἶναι , ὁμοούσια δὲ καὶ πάντα τὰ ἄστρα , δῆλον ὅτι τῆς σολήνης , σφαιρικῆς δειχθείσης , καὶ τὰ ἄλλα συναποδεδεικται σφαιρικά . Ἀλλὰ καὶ καπνόν τις ἰδὼν , συλλογίζεται ὅτι καὶ πῦρ ἐν τῶ τόπῳ ὑπάρχει - Ἐπειδὴ γὰρ , φησὶ , καπνός ἐστι , πᾶς δὲ καπνὸς ἐκ πυρός · ἐν τῷ καπνιζομένῳ ἄρα τόπῳ ἐστὶ καὶ πῦρ . ἴσως μὲν οὖν , ὅπερ ἔφημεν , τὴν διάνοιαν δυνατὴν περί τινων αἰσθητῶν , εἰ καὶ μὴ ἐπὶ πάντων , συλλογίζεσθαι τὸ καθόλου . Πλῆν καὶ ἡ λογικὴ ψυχὴ αυνουσιωμένους ἕχει τοὺς λόγους τῶν πραγμάτων ἑν ἐαυτῇ . Διὰ δὲ τὸ καταδεδυκέναι ἐν τῇ ὕλῃ , οίον ἐγκατΚεχώσθη , ὧσπερ οἱ ἐν τῇ τέφρᾳ κρυπτόμενοι σπινθῆρες . Ὥσπερ οὖν ὅταν τις μικρὸν τὴν τέοοαν διορύξῃ ὁ σπινθήρ εὐθὺς ἀναλάμπει , καὶ οὐχ ὁ διορύξας τὸν σπινθῆρα ἐποίησεν , ἀλλὰ μόνον τὰ ἐμποδί . Ζοντα ἔπαυσε , Τὸν αὐτὸν τρόπον καὶ ἡ δόξα , ἐρεθιζομένη ὑπὸ τῆς αἰσοήσεως , προβάλλει τοὺς λόγους τῶν ὅντων . Οὕτω καὶ τοὺς διδασκάλους φασὶ μὴ τὴν γνῶσιν ἡμῖν ἐντιφέναι , ἀλλὰ τὴν ἐνοῦσαν ἡμῖν καὶ οἵον κρυπτομένην , ἐκφαίνειν · ἐπεὶ εἰ μὴ ἦσαν ἐν ἡμῖν οἱ τῶν ὅντων λόγοι , διατί συναισθανᾶκεθα , ὅταν τις παρὰ τὴν τῶν πραγμάτων φύσιν διαλέγηται ; καὶ πάλιν πόθεν προκρίνομεν δύο διαλενομένων , τὸν τὰ ἀμείνω λέγοντα ; Εἰ γὰρ μηδεὶς ἡν παρ´ ἡμῖν τῶν πραγμάτων λόγος ὃς ἑρεθιζόμενος ὅπὸ τῶν πῤοσδιαλεγομένων ἀνέλαμπεν , οὐκ δν ἀληθεόειν τόνδε τοῦδε μᾶλλον ἢ ψεύδεσβαι κατανοεῖν ἡδυνάμεθα . οὕτως οὖν καὶ ἡ δόξα τῆς αἰσθήσεως μαθούσης , ὅτι ὁ δεῖνα καὶ ὁ δεῖνα δίπου , ἐρεθισθεῖσα ὑπ´ αὐτῆς ἀνεμνήσθη , ὅτι καὶ πᾶν τὸ ὁμοφυὲς δίπουν , μᾶλλον δε προσφυέστερον εʹπεῖν , ταῦτα κοιναί εἰσιν ἔννοιαι καὶ τοῦ νοῦ ἀποσκιάσματα . Κν γὰρ ὅπερ ἴσμεν κοεῖττον ἡ κατὰ ἀπόδειξιν , τοῦτο κατὰ κοινὴν ἔννοιαν ἵσμεν · ἃ δὲ δείξεως δεῖται εἰς τὸ γνωσθῆναι , ὅτι τούτων τὰ
Lemmas: μᾶλλον δέ ἀγαθός ὁ κατ´ εποδειξις πᾶς γιγνώσκω . οὗτος οὖν ὁ κοινός ἔννοια , διά πᾶς χωρέω , ἴνδαλμα ὁ νόος εἰμί ἐναργής . λύη καί ἀονὸν ἐπιστήμη ὁ νόος καλέω , ὅς τις ὁ Νούτα γιγνώσκω . Χητήσειε δδʹ εἄν τις εἰμί μή δυνατός εκμερικως ὁ καθόλου πιστόω · οὐδέ γάρ ἐπεί ξανθός ὁ λευκός ὁ ἵππος εἰμί , διά οὗτος καί πᾶς ἀνθέω ὁ ἵππος ἢ λευκός . εἰμί οὖν μή δυνατός . δῆλος ὅτι οὐδέ ὁ διάνοια ὁ αἰσθητός ἀποδείκνυμι , ἀλ οὐδός ὁ φαντασία , οὐδός ὁ αἴσθησις πολύς μᾶλλον · ἐκάδιος γάρ τούτός , μερικός τίς γιγνώσκω . πόθεν οὖν ὁ δόξα ὁ καθόλου ὁ αἰσθητής ἐπιγιγνώσκω ; καί λέγω ὅτι μάλιστα μέν δυνατός ὁ διάνοια , καί ὁ ἐν ὁ αἰσθητός καθόλου συλλογίζομαι , ὥσπερ ποιέω Ἀριστοτέλης ἐπί ὁ ἄστρον . βούλομαι γάρ ὅτι σφαιρικός δείκνυμι , καί πιστόω οὗτος δις εἷς , ὁ σελήνη , φημί · ὡς γάρ ἐπί ὁ ὁμοούσιος ἐπί εἷς , ἀνάγκη καί ἐπί πᾶς εἰμί , ὁμοούσιος δέ καί πᾶς ὁ ἄστρον , δῆλος ὅτι ὁ σολήνης , σφαιρικός δείκνυμι , καί ὁ ἄλλος συναποδείκνυμι σφαιρικός . ἀλλά καί καπνός τις εἶδον , συλλογίζομαι ὅτι καί πῦρ ἐν ὁ τόπος ὑπάρχω - ἐπεί γάρ , φημί , καπνός εἰμί , πᾶς δέ καπνός ἐκ πῦρ · ἐν ὁ καπνίζω ἄρα τόπος εἰμί καί πῦρ . ἴσως μέν οὖν , ὅσπερ φημί , ὁ διάνοια δυνατός περί τίνω αἰσθητής , εἰμί καί μή ἐπί πᾶς , συλλογίζομαι ὁ καθόλου . Πλῆν καί ὁ λογικός ψυχή αυνουσιωμένους ἕχω ὁ λόγος ὁ πρᾶγμα ἑν ἑαυτοῦ . Ζεύς δέ ὁ καταδύω ἐν ὁ ὕλη , οἷος ἐγκατΚεχώσθη , ὡς ὁ ἐν ὁ τέφρα κρύπτω σπινθήρ . ὥσπερ οὖν ὅταν τις μικρός ὁ τίω διορύσσω ὁ σπινθήρ εὐθύς ἀναλάμπω , καί οὐ ὁ διορύσσω ὁ σπινθήρ ποιέω , ἀλλά μόνος ὁ ἐμποδί . θερίζω παύω , ὁ αὐτός τρόπος καί ὁ δόξα , ἐρεθίζω ὑπό ὁ αισοησις , προβάλλω ὁ λόγος ὁ εἰμί . οὕτως καί ὁ διδάσκαλος φημί μή ὁ γνῶσις ἐγώ εντιφημι , ἀλλά ὁ ἔνειμι ἐγώ καί οἷος κρύπτω , ἐκφαίνω · ἐπεί εἰμί μή εἰμί ἐν ἐγώ ὁ ὁ εἰμί λόγος , διατί συναισθάνομαι , ὅταν τις παρά ὁ ὁ πρᾶγμα φύσις διαλέγω ; καί πάλιν πόθεν προκρίνω δύο διαλέγω , ὁ ὁ ἀγαθός λέγω ; εἰμί γάρ μηδείς ἐάν παρ´ ἐγώ ὁ πρᾶγμα λόγος ὅς ἐρεθίζω οπός ὁ προσδιαλέγομαι ἀναλάμπω , οὐ δν ἀληθέω ὅδε ὅδε μᾶλλον ἢ ψεύδω κατανοέω ἡδύνω . οὕτως οὖν καί ὁ δόξα ὁ αἴσθησις μανθάνω , ὅτι ὁ Δεῖνα καί ὁ Δεῖνα δίπος , ἐρεθίζω ὑπό αὐτός ἀναμιμνήσκω , ὅτι καί πᾶς ὁ ὁμοφυής δίπους , μᾶλλον δέ προσφυής ἐπεῖπον , οὗτος κοινός εἰμί ἔννοια καί ὁ νόος ἀποσκίασμα . ΚΝ γάρ ὅσπερ οἶδα κοέω ὁ κατά ἀπόδειξις , οὗτος κατά κοινός ἔννοια οἶδα · ὁ δέ δεῖξις δήω εἰς ὁ γιγνώσκω , ὅτι οὗτος ὁ