cogPG.PG122 563
ὁ οὐρανὸς , ὅτι νοῦν μιμεῖται · ἵδιον γὰρ τοῦ νοῦ , τὸ πρὸς ἑαυτὸν συνντόειν . Αὐτὸς γὰρ ὁ ὁρῶν , αὐτὸς ὁ ὁρώμενος · ὁρῶν γὰρ τὰ εἴδη , ἐαυτὸν ὁρᾷ , καὶ αὐτὸν ὁρῶν , τὰ εἴδη τεθέπται , Πλήρωμα γὰρ ἐστι τῶν εἰδῶν , καὶ εἶδος εἰδῶν , ἔχει οὖν οὐρανὸς τὸ μὲν σφαιρικὸν σχῆμα , διὰ τὴν κύκλῳ κίνησιν · ταύτην δὲ διὰ τὴν πρὸς τὸν νοῦν ἐξομοίωσιν . Καὶ ἄλλως μι . μεῖται τὸν νοῦν ἀμερῶς πανταχῆ ὅντα · καὶ γὰρ τὸ οὐράνιον σῶμα πανταχῆ ῆ γίνεται . Τὸ οὖν πανταχῆ γίνεσθαι , τὸ πανταχοῦ ὃν μιμεῖται . τελείωσις γὰρ τῶν χειρόνων , ἡ πρὸς τὰ ὁπέρτερα ἐπιστροφή τε καὶ ἐξομοίωσις . οὕτω μὲν ὁ φυσικὸς πάντων τῶν φυσικῶν ἀποδώσει καὶ τὸ εἶδος καὶ τὴν ὕλην καὶ τὸ αἴτιον , καὶ διὰ τοῦτο τὸν ὁρισμόν · ἐκ δὲ τῆς ὕλης καὶ τοῦ εἴδους καὶ τῆς αἰτίας ἀποδώσει . Ὁ δὲ κατὰ Κμέρος τεχνίτης , καὶ αὐτὸς μὲν περὶ τῶν αὐτῶν διαλαμβάνει . Διφέριι δὲ τοῦ φυσικοῦ , ὅτι περὶ μερικόν τι καταγίνσται πρᾶγμα · οἶον ὁ ἰατρὸς , περὶ τὰ αν ἡοώπινα σώματα , ὁ τέκτων περὶ λίθους καὶ ἔύλα . ἀποδώσει δὲ καὶ οὖτος τὸν ὁρισμὸν , παραλαμβάνων καὶ τὸ εἶδος καὶ τὴν ὕλην καὶ τὴν αἰτίαν . Ὅτι ἢ ἀληθὴς Ἀριστοτέλους περὶ τῶν τριῶν τοῦ νοῦ σημαινομένων διάληψις , ἢν ἐπικρίνει καὶ Ἀμμώνιος . Τοιαύτη ἐστί . Πρῶτον τοίνυν ἐστὶ σημαινόμενον , δ νοῦς ὁ δυνάμει εἰδώς τὰ πράγματα . ὥσπερ ἐπὶ τῶν παίδων ἐστί . Δεύτερον σημαινόμενον ὁ νοῦς ἃ καθ´ ἔξιν εἰδώς τὰ πράγματα , ὥσπερ ὁ ἐπὶ τῶν τελείων · τῶν ἐπισταμένων μὲν τὸ πράγματα , ἡρεμούντων δὲ καὶ μὴ ἐνεργούντων κατὰ ταῦτα . Τρίτον σημαινόμενόν ἐστιν · ὁ νοῦς οὐχ ὁ θύραθεν εσιὼν , ὡς ἐκεῖνοι οἴονται · ἀλλ´ ὁ καθ´ ἔξιν ἄμα καὶ ἐνέργειαν , ὥσπερ ὁ τῶν τελείων νοῦς τῶν εἰδότων τὰ πράγματα , καὶ προχειριζομένων τὴν εἴδησίν , καὶ ἐνεργούντων κατ´ αὐτήν . Καὶ τὰ μὲν σημαινόμενα τοῦ νοῦ κατὰ Ἀριστοτέλην ταῦτα , ὅτι Πλάτωνος λέγοντος τὴν ψυχὴν τόπον εἰδῶν , ὁ Ἀριστοτέλης τρόπον μὲν τινα πρὸς δόγμα ἀποδέγεται , τρόπον δὲ διαβάλλει . Ἀποδέχεται μὲν ἐπειδὴ εἷπεν ὅτι δέχεται ἡ ψυχὴ τὰ εἴδη τῶν νοητῶν , καὶ οὕτως ἐνεργεῖ · καὶ διὰ τοῦτο εἰπεῖν αὐτὴν τὸν Πλάτωνα τόπον εἰδῶν . μέμφεται δὲ εἰς δύο τινά . Πρῶτον μὲν ὅτι πᾶσαν ψυχὴν ὁ Πλάτων λέγει τόπον εἰδῶν , καὶ οὐ μόνον τὴν λογικήν · καίτοι τε τὴν λογικὴν ἐκεῖνος μόνος ἔλεγε τόπον εἰδῶν καὶ ψυχήν , τὰς δὲ ἄλλας ἐμύ . νίας . Δεύτερον δὲ , ἔτι ἐνεργείᾳ λέγει ἑν τῇ ψυχῇ τὰ εἴδη , καὶ οὐ δυνάμει . Ὁ γὰρ Ἀριστοτέλης ἀγράφῳ γραμματίῳ αὐτὴν εἰκάζει , καὶ κυρίως λέγει μάθηαιν . Ὁ μέν τοι Πλάτων ἐγγράφῳ γραμματίῳ , καὶ τὴν μάθησιν ἀνάμνησιν λέγει . Ὅτι διττῆς οὖσης ἐν ὴμῖν τῆς γνώσεως τῆς μὲν ἀλόχου οἷον αἰσθήσεως , πῆς δὲ λογικῆς οἷον τνῦ νοῦ , διττά ἐστι καὶ τὰ γινωσκόμενα · τὰ μὲν ἔνυλα , καὶ , τὰ αὐσθητά · τὰ δὲ ἄλα , πητεὶ οὖν διὰ τούτων ὁ Ἀριστοτέλης , πότερον ἐκάστη γνῶσις νὸ οἰκεῖον γινώσκει , οἷον ἡ μὲν ἄλογος τὰ ἄνολα , ἡ δὲ λογικὴ τὰ ἄυλα μόνον · ἢ ἡ μὲν ἄλογος τὰ Ξνυλα οἶδε μόνον · ἡ δὲ λογικὴ ὡς κρείτιων οσα , οὐ μόνον τὰ ἄυλα οἶδεν , ἀλλὰ καὶ τὰ ἵνυλα . Καὶ τοιαύτης οὐσης τῆς ἀπορίας , ἐπικρίνει λέγων , ὅτι ἡ λογικὴ
Lemmas: ὁ οὐρανός , ὅτι νόος μιμέομαι · ἴδιος γάρ ὁ νόος , ὁ πρός ἑαυτοῦ συνντοεν . αὐτός γάρ ὁ ὁράω , αὐτός ὁ ὁράω · ὁράω γάρ ὁ εἶδος , ἑαυτοῦ ὁράω , καί αὐτός ὁράω , ὁ εἶδος τίθημι , πλήρωμα γάρ εἰμί ὁ εἶδος , καί εἶδος εἶδος , ἔχω οὖν οὐρανός ὁ μέν σφαιρικός σχῆμα , διά ὁ κύκλος κίνησις · οὗτος δέ διά ὁ πρός ὁ νόος ἐξομοίωσις . καί ἄλλως μι . μέτειμι ὁ νόος ἀμερῶς πανταχῇ ὅντα · καί γάρ ὁ οὐράνιος σῶμα πανταχῇ ἤ γίγνομαι . ὁ οὖν πανταχῇ γίγνομαι , ὁ πανταχοῦ ὅς μιμέομαι . τελείωσις γάρ ὁ χείρων , ὁ πρός ὁ ὁπέρτερα ἐπιστροφή τε καί ἐξομοίωσις . οὗτος μέν ὁ φυσικός πᾶς ὁ φυσικός πωλέω καί ὁ εἶδος καί ὁ ὕλη καί ὁ αἴτιος , καί διά οὗτος ὁ ὁρισμός · ἐκ δέ ὁ ὕλη καί ὁ εἶδος καί ὁ αἴτιος πωλέω . ὁ δέ κατά Κμέρος τεχνίτης , καί αὐτός μέν περί ὁ αὐτός διαλαμβάνω . Διφέριι δέ ὁ φυσικός , ὅτι περί μερικός τίς καταγιγνώσκω πρᾶγμα · οἶος ὁ ἰατρός , περί ὁ αν ἡοώπινα σῶμα , ὁ τέκτων περί λίθος καί εὐλή . πωλέω δέ καί οὗτος ὁ ὁρισμός , παραλαμβάνω καί ὁ εἶδος καί ὁ ὕλη καί ὁ αἴτιος . ὅτι2 ἢ ἀληθής Ἀριστοτέλης περί ὁ τρεῖς ὁ νόος σημαίνω διάληψις , εἄν ἐπικρίνω καί Ἀμμώνιος . τοιοῦτος εἰμί . Πρῶτος τοίνυν εἰμί σημαίνω , δ νόος ὁ δύναμις οἶδα ὁ πρᾶγμα . ὥσπερ ἐπί ὁ παῖς εἰμί . Δεύτερος σημαίνω ὁ νόος ὁ καθ´ ἐξέρχομαι οἶδα ὁ πρᾶγμα , ὥσπερ ὁ ἐπί ὁ τέλειος · ὁ ἐφίστημι μέν ὁ πρᾶγμα , ἠρεμέω δέ καί μή ἐνεργέω κατά οὗτος . Τρίτος σημαίνω εἰμί · ὁ νόος οὐ ὁ θύραθεν ἐσία , ὡς ἐκεῖνος οἴομαι · ἀλ ὁ καθ´ ἐξέρχομαι ἄμη καί ἐνέργεια , ὥσπερ ὁ ὁ τέλειος νόος ὁ οἶδα ὁ πρᾶγμα , καί προχειρίζω ὁ εἴδησις , καί ἐνεργέω κατ´ αὐτός . καί ὁ μέν σημαίνω ὁ νόος κατά Ἀριστοτέλης οὗτος , ὅτι Πλάτων λέγω ὁ ψυχή τόπος εἶδος , ὁ Ἀριστοτέλης τρόπος μέν τις πρός δόγμα ἀποδέχομαι , τρόπος δέ διαβάλλω . ἀποδέχομαι μέν ἐπεί ἕπω ὅτι δέχομαι ὁ ψυχή ὁ εἶδος ὁ νοητός , καί οὕτως ἐνεργέω · καί διά οὗτος εἶπον αὐτός ὁ Πλάτων τόπος εἶδος . μέμφομαι δέ εἰς δύο τις . Πρῶτος μέν ὅτι πᾶς ψυχή ὁ Πλάτων λέγω τόπος εἶδος , καί οὖον μόνος ὁ λογικός · καίτοι τε ὁ λογικός ἐκεῖνος μόνος λέγω τόπος εἶδος καί Ψυχή , ὁ δέ ἄλλος ἐμύς . νία . Δεύτερος δέ , ἔτι ἐνέργεια λέγω ἑν ὁ Ψυχή ὁ εἶδος , καί οὖον δύναμις . ὁ γάρ Ἀριστοτέλης ἄγραφος γραμμάτιον αὐτός εἰκάζω , καί κύριος λέγω μανθάνω . ὁ μέν ὅς Πλάτων ἔγγραφος γραμμάτιον , καί ὁ μάθησις ἀνάμνησις λέγω . ὅτι2 διττός εἰμί ἐν ἡμεῖς ὁ γνῶσις ὁ μέν ἄλοχος οἷος αἴσθησις , πῆς δέ λογικός οἷος τῦ νόος , διττός εἰμί καί ὁ γιγνώσκω · ὁ μέν ἔνυλος , καί , ὁ αὐσθητά · ὁ δέ Ἄλας , πητεὶ οὖν διά οὗτος ὁ Ἀριστοτέλης , πότερος ἐκάδιος γνῶσις νόος οἰκέω γιγνώσκω , οἷος ὁ μέν ἄλογος ὁ ἄνολα , ὁ δέ λογικός ὁ ἄυλος μόνος · ἢ ὁ μέν ἄλογος ὁ Ξνυλα οἶδα μόνος · ὁ δέ λογικός ὡς κρειτιω ὅσος , οὖον μόνος ὁ ἄυλος οἶδα , ἀλλά καί ὁ ἕνυλος . καί τοιοῦτος εἰμί ὁ ἀπορία , ἐπικρίνω λέγω , ὅτι ὁ λογικός