cogPG.PG122 557
δὲ ἄνθρωπος μένων ἐντελέχεια τῆς ναοῦ , ταύτῃ και ἀχώριστός ἐστιν · οὕτω καὶ ἡ ἡμετέρα ψυγὴ , ἐντελέχεια οὖσα τοῦ σώματος , ταύτῃ ἄνευ σώματος οὐ δν εἴη . Ἐπειδὴ δὲ ἔχει τινὰς καὶ χωριστὰς σώματος ἐνεργείας , τὰς περὶ τῶν νοητῶν φημι , εἰς ἂς οὐ μόνον οὐ συμβάλλεται τὸ σῶμα , ἀλλὰ καὶ ἐμποδίζει · πρόδηλον ὅτι καὶ τὴν οὐσίαν ἕξει χωριστὴν νοῦς τότς οὖσα καὶ λεγομένη , οὐκέτι μέν τοι ψυχὴ εἰ μὴ δυνάμει · ὧσπερ καὶ ἐν σώματι οὖσα , οὐ δυνάμει ἐστὶ νοῦς . Ὅτι τὰ ζῶα , φησί , μετίχει τῆς θρεπτικῆς καὶ αἰσθητικῆς δυνάμεως · διὰ δὲ τὴν αἰσθητικὴν καὶ τῆς ὀρεκτικῆς , καὶ κατασκευάζει , ὅτι πάντως ἔνθα κἂν μία αἴσθησις ᾖ , ἀνάγκη εἶναι ἐπιθυμίαν καὶ ὄρεξιν . διὰ τοῦτο οὗν τὰ ζῶα αἴσθησιν ἔχει πάντα · ἐν πάσι γὰρ πάντως ἐστίν ἡ ἀφῆ , κἄν μή τις ἄλλη , τῶν αἰσθήσεων . Ἡ δὲ αἴσθησις τοῦ ἡδέος καὶ τοῦ λυπηροῦ ἀντιλαμβάνεται · ἔνυα δὴ τὸ ἡδὺ , ἐκεῖ πάν τως καὶ ἢ ἐπιθυμία καὶ ὄρεξις . Ἡ γὰρ ἐπιθυμία τοῦ ἡδέος ἐστὶν ἔφεσις · ἕνθεν , καὶ τὰ μόνης τῆς φῆς μετέχοντα , ὁρῶνται διαχεόμενα προσιόντων τῶν ἡδέων · συστελλόμενα δὲ , λυπηροῦ τινος προσπελάσαντος . ὁρίζει δὲ τὴν ὅρεξιν , ἐπιθυμίᾳ , θυμῷ , βουλήσει · ἕκαστον γὰρ τούτων ὄρεξις τίς ἐστι . Δῆλον δὲ ὅτι ἀπλῆ μὲν ὄρεξις τῷ αἰσθητικῷ ἀπλῶς ὑπάρχουσα φαίνεται . Οὐ πᾶσα δὲ ὄρεξις παντὶ αἰσθητικῷ · τοῖς μὲν γὰρ τὴν ἁφὴν μόνην ἔχουσιν ἡ κατ´ ἐπιθυμίαν ὑπάρχει ὄρεξις · τοῖς δὲ πάσας τὰς αἰσθήσεις , καὶ ἡ κατὰ θυμόν . ὁρῶνται γὰρ τὰ τοιαῦτα ἀμυντικὰ ὄντα . Ἡ δὲ βούλησις μόνου ἐστὶ τοῦ λόγου , ὡσιε ὁμωνύμως ἡ ὄρεξις , καὶ ἡ ἐπιθυμία δὲ ὡσαύτως . Καὶ γὰρ ἡ ὄρεξις λέγεται μὲν καὶ κοινῶς , ἐπί τε θυμοῦ καὶ ἐπιθυμίας , καὶ τοῦ λόγου · καὶ γὰρ τῶν θείων ὀρέγεσθαι φαμεν , καὶ ἐπιστήμης ὀρέγεσθαι . Ἔπτι δὲ καὶ ἰδικώτερον λεγομένη ὄρεξις , ἐπὶ τῶν φυσικῶν κινήσεων , ἀντιδιαστελλομένη πρὸς τὸν λόγον . Καὶ ἐπιθυμία ὡσαύτως , ἡ μὲν ἐστὶ κοινὴ , ἡ δὲ ἀντιδιαστελλομένη πρὸς θυμὸν , καὶ τὸν λόγον . Ὅτι οὐ λέγουσι τὸ φῶς σῶμα · ἐπεὶ δὲ λέγους τινες τὸ φῶς σῶμα εἶναι , λέγουσι σφαῖράν τινα φωτὸς προιέναι ἐκ τοῦ ἡλίου . Ἐπεὶ δὲ καὶ ὁ ἥλιος σφαιρικός · ἕστι δὲ σοαιρικὸς καὶ ὁ ἀήρ · ἀνάγκη πᾶσα τὴν τοῦ φωτὸς σφαῖραν προιοῦσαν πρὸς ἡμᾶς , ἡ ὠθεῖν τὴν σφαῖραν τοῦ ἀέρος · καὶ οὕτω τὸν τόπον αὐτῆς καταλαβοῦσαν , φωτίζειν τὸν περὶ ἡμᾶς τόπον . Εἰ καταλαμβάνει , ἔσται κενὸν ἀέρος τὸ πεφωτισμένον ἡμισφαίριον , ὅπερ ἀδύνατον . Εἰ δὲ μὴ ὡθεῖ , οὐδὲ φωτίζει , ὥστε μὴ ἀφικνούμενον εἰς ἡμᾶς · εἰ δὲ χωρήσει δι´ αὐτῆς , ἔσται σῶμα διὰ σώματος κεχωρηκός · ὅ τι περ ἀδύνατον . Εἰ δὲ λέξουσί τινες , ὡς , Χλλο σῶμα δύναται χωρῆσαι διὰ σώματος · μάλιστα μὲν ὁ λόγος ἀδύνατος . οὕτω γὰρ ἢμελλεν ὁ οὐρανὸς ἀν κέγχρῳ δύνασθαι λέγεσθαι . Ἔπειτα εἰ διὰ τὸ ἄυλον εἶναι , δόναται χωρῆσαι διὰ τοῦ σώματος , ἐχώρησεν ἂν οὐ μόνον δι´ ἀρος , ἀλλὰ καὶ δι´ ἄλλου βτουοῦν . Τίς γὰρ ἡ ἀποκλήρωσις εἴη , αὐλὸν σῶμα Ἀιὰ σώματος εἶναι χωροῦν , μὴ καὶ διὰ παντὸς χωρεῖν ; ὥστε ἵδει καὶ διὰ τῶν στερεῶν σωμάτων χώρης σαι τὸ φῶς · διὰ γῆς λέγω , καὶ τῷν ὁμοίων . Διτί
Lemmas: δέ ἄνθρωπος Μένων ἐντελέχεια ὁ ναός , οὗτος και ἀχώριστος εἰμί · οὗτος καί ὁ ἡμέτερος ψύχω , ἐντελέχεια εἰμί ὁ σῶμα , οὗτος ἄνευ σῶμα οὖον δν εἰμί . ἐπεί δέ ἔχω τις καί χωριστός σῶμα ἐνέργεια , ὁ περί ὁ νοητός φημί , εἰς ὅς οὖον μόνος οὖον συμβάλλω ὁ σῶμα , ἀλλά καί ἐμποδίζω · πρόδηλος ὅτι καί ὁ οὐσία ἔχω χωριστός νόος τότος εἰμί καί λέγω , οὐκέτι μέν ὅς ψυχή εἰμί μή δύναμις · ὡς καί ἐν σῶμα εἰμί , οὖον δύναμις εἰμί νόος . ὅτι2 ὁ ζῷον , φημί , μετέχω ὁ θρεπτικός καί αἰσθητικός δύναμις · διά δέ ὁ αἰσθητικός καί ὁ ὀρεκτικός , καί κατασκευάζω , ὅτι πάντως ἔνθα κἀν εἷς αἴσθησις εἰμί , ἀνάγκη εἰμί ἐπιθυμία καί ὄρεξις . διά οὗτος ἐν ὁ ζῷον αἴσθησις ἔχω πᾶς · ἐν πᾶς γάρ πάντως εἰμί ὁ ἁφή , ἄν μή τις ἄλλος , ὁ αἴσθησις . ὁ δέ αἴσθησις ὁ ἡδύς καί ὁ λυπηρός ἀντιλαμβάνω · ἔνυος δή ὁ ἡδύς , ἐκεῖ πᾶς ὅς καί ἢ ἐπιθυμία καί ὄρεξις . ὁ γάρ ἐπιθυμία ὁ ἡδύς εἰμί ἔφεσις · ἔνθεν , καί ὁ μόνος ὁ φημί μετέχω , ὁράω διηχέω πρόσειμι ὁ ἡδύς · συστέλλω δέ , λυπηρός τις προσπελάζω . ὁρίζω δέ ὁ ὄρεξις , ἐπιθυμία , θυμός , βούλομαι · ἕκαστος γάρ οὗτος ὄρεξις τίς εἰμί . Δῆλος δέ ὅτι ἀπλῆ μέν ὄρεξις ὁ αἰσθητικός ἀπλόος ὑπάρχω φαίνω . οὖον πᾶς δέ ὄρεξις πᾶς αἰσθητικός · ὁ μέν γάρ ὁ ἁφή μόνος ἔχω ὁ κατ´ ἐπιθυμία ὑπάρχω ὄρεξις · ὁ δέ πᾶς ὁ αἴσθησις , καί ὁ κατά θυμός . ὁράω γάρ ὁ τοιοῦτος ἀμυντικός εἰμί . ὁ δέ βούλησις μόνος εἰμί ὁ λόγος , ὅσιος ὁμώνυμος ὁ ὄρεξις , καί ὁ ἐπιθυμία δέ ὡσαύτως . καί γάρ ὁ ὄρεξις λέγω μέν καί κοινῶς , ἐπί τε θυμός καί ἐπιθυμία , καί ὁ λόγος · καί γάρ ὁ θεῖον ὀρέγω φημί , καί ἐπιστήμη ὀρέγω . Ἔπτι δέ καί ἰδικός λέγω ὄρεξις , ἐπί ὁ φυσικός κίνησις , ἀντιδιαστέλλω πρός ὁ λόγος . καί ἐπιθυμία ὡσαύτως , ὁ μέν εἰμί κοινός , ὁ δέ ἀντιδιαστέλλω πρός θυμός , καί ὁ λόγος . ὅτι2 οὖον λέγω ὁ φάος σῶμα · ἐπεί δέ λέγω3 τις ὁ φάος σῶμα εἰμί , λέγω σφαῖρα τις φάος προίημι ἐκ ὁ ἥλιος . ἐπεί δέ καί ὁ ἥλιος σφαιρικός · εἰμί δέ σοαιρικὸς καί ὁ ἀήρ · ἀνάγκη πᾶς ὁ ὁ φάος σφαῖρα προέρχομαι πρός ἐγώ , ὁ ὠθέω ὁ σφαῖρα ὁ ἀήρ · καί οὗτος ὁ τόπος αὐτός καταλαμβάνω , φωτίζω ὁ περί ἐγώ τόπος . εἰμί καταλαμβάνω , εἰμί κενός ἀήρ ὁ πεφωτισμένος ἡμισφαίριον , ὅσπερ ἀδύνατος . εἰμί δέ μή ὠθέω , οὐδέ φωτίζω , ὥστε μή ἀφικνέομαι εἰς ἐγώ · εἰμί δέ χωρέω δις αὐτός , εἰμί σῶμα διά σῶμα χωρέω · ὅς τίς περ ἀδύνατος . εἰμί δέ λέγω τις , ὡς , Χλλο σῶμα δύναμαι χωρέω διά σῶμα · μάλιστα μέν ὁ λόγος ἀδύνατος . οὗτος γάρ μέλλω ὁ οὐρανός εἰς κέγχρος δύναμαι λέγω . ἔπειτα εἰμί διά ὁ ἄυλος εἰμί , δίδωμι χωρέω διά ὁ σῶμα , χωρέω εἄν οὖον μόνος δις ἄμβαρ , ἀλλά καί δις ἄλλος βτουεω . Τῖς γάρ ὁ ἀποκλήρωσις εἰμί , αὐλός σῶμα Αἶα σῶμα εἰμί χωρέω , μή καί διά πᾶς χωρέω ; ὥστε ἶδος καί διά ὁ στερεός σῶμα χώρα σός ὁ φάος · διά γῆ λέγω , καί τῷ ὅμοιος . Διτί