cogPG.PG122 402
Περὶ τοῦ εἶναι τὴν γῆν σφαιροειδῆ . Περὶ τοῦ σφαιροειδοῦς σχήματος τῆς γῆς πολλαί ἀποδείξεις εἰσί , μάλιστα δὲ , ὅτι ἐπιλάμπει ὁ ἥλιος τοῖς τῆς ἀνατολῆς μέρεσι πρότερον τῶν ἐν τῇ δύσει ,, καὶ διὰ τοῦτο προλαμβάνει ἀεὶ ἡ ἡμέρα παρά τε τοῖς Σἰνοις , καὶ τῇ Περσίδι , καὶ τοῖς ἐκεῖσε ἔθνεσιν . Ὅτε γάρ ἐστι μεσημβρία ἐν τοῖς Σίνοις , ἔστιν ἐν . ἐνταῦθα πρωθα , καὶ ὅτε ἐν Περσίδι ἐστὶν ὥρα τετάρτη , ἔστιν ἐνταῦθα πρώτη , καὶ ἀναλόγως τοῦ τῆς ἕω καὶ τῆς δύσεως διαστήματος . Εἰ δέ τις εἴποι καὶ πόθεν δῆλον ὅτι ἔστι τὸ τοιοῦτον , καὶ ὅτι ἐπὶ τοσοῦτον διαφέρουσιν αἱ ὧραι , ὡς ἓν τινι μὲν τόπῳ ἡμέραν εἶναι , ἐν ἐτέρῳ δὲ νύκτα , καὶ τὰς ὥρας προλαμβάνειν καὶ ὀστερεῖν , στω , ὅτι φανερὸν τοῦτο γέγονεν ἐκ τῶν ἡλιακῶν καὶ σεληνιακῶν ἐκλείψεων Ἐτηρήθη γὰρ , ὅτε γίνεται ἡ ἔκλειψις ἡλίου καθ´ ῶραν τετάρτην ἐν τῆ Περσίδι , φαίνεται ἡμῖν ἐνταῦθα , ὡς ἐκεῖσε προλαμβανούσης τῆς ἡμέρας . Τὸ αὐτὸ καὶ ἐπὶ τῶν ὡρῶν τῆς νυκτὸς ἐπὶ τῶν τῆς σελήνης ἐκλείψεων · ἡ γὰρ κυρτότης τοῦ σφαιροειδοῦς σχήματος τῆς γῆς ἀντιφράττει τοῖς δυτικοῖς μέρεσιν , ἕως ὅ ὄψωθῇ καὶ ἐπὶ τούτων ὁ ἥλιος . Εἰ γὰρ μὴ ἡ γῆ σφαιροειδὴς , ἀλλ´ ἐπίπεδος καὶ ἐκτεταμένη κατὰ μῆκος , ὅλη ἂν ὁμοῦ ἐφωτίζετο . Ὅτι δὲ κύρτή ἐστιν ἡ ταύτης ἐπιφάνεια , δῆλον ἐκ τούτου · ὅτε γὰρ πλέομεν ἐν πελάγει θαλάσσης , πρῶτον ἡμῖν αἱ ἀκρώρειαι τῶν ὀρῶν φαίνονται · προσεγγίσασι δὲ τῆ γῆ φαίνεται καὶ τὰ κατώτερα · καὶ πλοῖον ἀπὸ γῆς ἱδόντες μηκόθεν ἐν πελάγει , πρῶτον τὰ ἱστία ἄρῶμει , τῶν λοιπῶν τοῦ πλοίου μερῶν ἀφανῶν ἡμῖν τογχανόντων · πλησιαζόντων δὲ , καὶ τὰ κάτωθεν μέρη ὑπ´ ὅψιν γίνεται · ὅπερ οὐκ ἂν συνέβαινεν , εἶ μὴ κυρτὸν ἧν τὸ σχῆμα τοῦ ὕδατος , τῇ γῇ καὶ αὐτὸ συσφαιρούμενυν . Εἰ γὰρ μὴ ἧν τοιοῦτον τὸ σχῆμα τῆς γῆς , πάντες ἂν οἱ ἀστέρες ἐφαίνοντο · νῦν δὲ διὰ τὸ πρὸς βορρᾶν εἶναι τὴν ἡμετέραν οἴκησιν τοὺς μὲν ἀστέρας τοῦ βορείου πόλου ὁρῶμεν , τοὺς δὲ ἐν νότῳ οὐχ ὁρῶμεν . Ἰδοὺ γὰρ ὁ Κἀνωβος , μέγιστος ὢν ἀστὴρ , ἐν μὲν τῇ Αἰγύπτῳ φαίνεται , οὐ μόνον οὖτος , ἀλλὰ καὶ οἱ λοιποὶ νοτιώτεροι ἀστέρες · οεἶ δὲ ἐν τῷ μέσῳ ἦν , ἀλλ´ ἔῤῥεπε πρὸς τὴν ἀνατολὴν , ἀνίσχοντος , ἂν τοῦ ἡλίου , βραχότεραι ἐγένοντο αἱ τῶν φωτιζομένων σκιαὶ , πόῤῥωθεν δὲ μείζονες · ἀλλὰ μὴν καὶ τὰ ἀνατέλλοντα πάντα μείζονα ἐφαίνετο ἐν τῇ ἀνατολῇ , ὡς πλησίον αὐτῆς ἡμῶν ὄντων · δυόμενα δὲ ἐλάττονα · εἰ δὲ πρὸς τὴν
Lemmas: περι ὁ εἰμί ὁ γῆ σφαιροειδής . περι ὁ σφαιροειδής σχῆμα ὁ γῆ πολύς ἀποδείκνυμι εἰμί , μάλιστα δέ , ὅτι ἐπιλάμπω ὁ ἥλιος ὁ ὁ ἀνατολή μέρος πρότερος ὁ ἐν ὁ δύο ,, καί διά οὗτος προλαμβάνω ἀεί ὁ ἡμέρα παρά τε ὁ σινόω , καί ὁ Περσίς , καί ὁ ἐκεῖσε ἔθνος . ὅτε γάρ εἰμί μεσημβρία ἐν ὁ σινόω , εἰμί ἐν . ἐνταῦθα πρωθα , καί ὅτε ἐν Περσίς εἰμί ὥρα τέταρτος , εἰμί ἐνταῦθα πρῶτος , καί ἀνάλογος ὁ ὁ ἠώς καί ὁ δύσις διάστημα . εἰμί δέ τις εἶπον καί πόθεν δῆλος ὅτι εἰμί ὁ τοιοῦτος , καί ὅτι ἐπί τοσοῦτος διαφέρω ὁ ὥρα , ὡς εἷς τις μέν τόπος ἡμέρα εἰμί , ἐν ἔς δέ νύξ , καί ὁ ὥρα προλαμβάνω καί ὀστερεῖν , ἵστημι , ὅτι φανερός οὗτος γίγνομαι ἐκ ὁ ἡλιακός καί σεληνιακός ἔκλειψις τηρέω γάρ , ὅτε γίγνομαι ὁ ἔκλειψις ἥλιος καθ´ ὥρα τέταρτος ἐν τῆ Περσίς , φαίνω ἐγώ ἐνταῦθα , ὡς ἐκεῖσε προλαμβάνω ὁ ἡμέρα . ὁ αὐτός καί ἐπί ὁ ὥρα ὁ νύξ ἐπί ὁ ὁ σελήνη ἔκλειψις · ὁ γάρ κυρτότης ὁ σφαιροειδής σχῆμα ὁ γῆ ἀντιφράσσω ὁ δυτικός μέρος , ἠώς ὅς ὁράω καί ἐπί οὗτος ὁ ἥλιος . εἰμί γάρ μή ὁ γῆ σφαιροειδής , ἀλ ἐπίπεδος καί ἐκτείνω κατά μῆκος , ὅλος εἄν ὁμοῦ φωτίζω . ὅτι2 δέ κυρτός εἰμί ὁ οὗτος ἐπιφάνεια , δῆλος ἐκ οὗτος · ὅτε γάρ πλέω ἐν πέλαγος θάλασσα , πρῶτος ἐγώ ὁ ἀκρώρεια ὁ ὄρος φαίνω · προσεγγίζω δέ τῆ γῆ φαίνω καί ὁ κατώτερος · καί πλοῖον ἀπό γῆ ὁράω μηκόθεν ἐν πέλαγος , πρῶτος ὁ ἱστίον ἀρόω , ὁ λοιπός ὁ πλοῖον μέρος ἀφανής ἐγώ τογχανόντων · πλησιάζω δέ , καί ὁ κάτωθεν μέρος ὑπό δρύοψ γίγνομαι · ὅσπερ οὐ εἄν συμβαίνω , εἰμί μή κυρτός ἧμαι ὁ σχῆμα ὁ ὕδωρ , ὁ γῆ καί αὐτός συσφαιρούμενυν . εἰμί γάρ μή ἧμαι τοιοῦτος ὁ σχῆμα ὁ γῆ , πᾶς εἄν ὁ ἀστήρ φαίνω · νῦν δέ διά ὁ πρός Βορέας εἰμί ὁ ἡμέτερος οἴκησις ὁ μέν ἀστήρ ὁ βόρειος πόλος ὁράω , ὁ δέ ἐν νότος οὐ ὁράω . ἰδέ γάρ ὁ Κάνωβος , μέγας εἰμί ἀστήρ , ἐν μέν ὁ Αἴγυπτος φαίνω , οὖον μόνος οὗτος , ἀλλά καί ὁ λοιπός νότιος ἀστήρ · οἶδα δέ ἐν ὁ μέσος εἰμί , ἀλ ῥέπω πρός ὁ ἀνατολή , ἀνίσχω , εἄν ὁ ἥλιος , βράχος γίγνομαι ὁ ὁ φωτίζω σκιά , πόρρωθεν δέ μείζων · ἀλλά μήv καί ὁ ἀνατέλλω πᾶς μείζων φαίνω ἐν ὁ ἀνατολή , ὡς πλησίος αὐτός ἐγώ εἰμί · δύω δέ μικρός · εἰμί δέ πρός ὁ