cogPG.PG122 556
περιγίνεται , Οὕτως οὖν μία οὐσία ἡ ψυνὴ , ὡς καὶ τὸν ὅλον ἄνθρωπον μιᾶς εἶναί φαμεν οὐσίας , καὶ ἀπλῶς , τὰ ἐξ ὕλης καὶ εἴδους · ἐπεὶ ὅτι γε οὐδὲ ἡ ἄλογος ψυχὴ πᾶσα μιᾶς ἐστιν οὐσίας , δεικνύει τὰ μάχεσθαι ἄλλήλοις πολλάκις τὰ πάθη , θυμὸν λόγῳ καὶ ἐπιθυμίαν · οὐδὲν δὲ αὐτῶν μάχεται , πολλοῖς γοῦν πρὸς τοῦ λόγου μάλλον ὁ θυμὸς , μᾶλλον γίνεται , Ὡς συγγενέστερος διὰ τὸ φιλότιμον . Ἀνθέλκει δὲ ἡ ἐπιθυμία . Ὅτι κατὰ συμβεβηκὸς , φησίν , εἰς ὁμοιομερῆ διαιρεῖται μέρη ἡ ψυχή · τῷ γάρ τοι ἐν τῷ σώματι διαιρεῖσθαι , καὶ αὐτὴ συνδιαιρεῖται , ὡς ἐπὶ τῶν φυτῶν καὶ τῶν ἐντόμων . Ὅτι ἡ μὲν ἄλογος ψυχὴ καὶ ἡ φυτικὴ , ἐντελέχεια λέγοιτ᾽´ ἂν τοῦ σώματος , ὡς εἶδος ἐν ὕλῃ , καὶ ὡς οὐσίᾳ τελειοῦσα τὸ ὑποκείμενον , καὶ ἀχώριστος ἐπάρχουσα αὐτοῦ . Τίνος γάρ ἔσται τελειότης ἡ φυτικὴ ψυχὴ χωρισθεῖσα τοῦ σώματος · Ἐντελέχεια Σὲ καὶ Ἀ λογικὴ ψυχὴ λέγοιτ᾽´ ἂν , οὐχ ὡς τῇ οὐσίᾳ τελειοῦσα τὸ ὑποκείμενον , ἀλλὰ τῆ ἐνεργείᾳ . Καὶ ὠς ὁ κυβερνήτης τὸ πλοῖον τελειοῖ καὶ τέττει · διὸ καὶ χωριστή ἐστιν αὐτοῦ . Δύναται μέν τοι κατά τινα τρόπον λέγεσθαι καὶ ἡ λογικὴ ψυχὴ ἀχώριστος εἶναι τοῦ σώματος , καθ᾽ ἐστιν ἐντελέχεια . Τὰς γὰρ ἐνεργείας καθ´ ἅς τελειοῖ τὸ ζῶον , κινοῦσα αὐτὸ τοιῶσδε ἦ τοιῶσδε , ἀχωρίστως ἔχει τοῦ σώματος . Ἐελθοῦσα τὰς ἐκ τῆς αγισιως τῆς πρὸς τὸ σῶμαι ἀντὶ Ταάση καθὸ ἐντελέχειά ἐστι , λέγω δὴ κατὰ τέσδε τὰς ἐνεργείας . ἀχώριστος ἀν εἵη τοῦ σώματος · ὥσπερ καὶ τοῦ κυβερνήτου αἱ ὡς κυβερνήτου ἐνέργειαι τοῦ πλοίου εἰσὶν ἀχώριστοι , καὶ χωρίζεται μὲν ὁ ἄνορωπος . Ὡς μὶν τοι κυβερνήτης ὥν ἐν ἐνεργείᾳ ἄμα τε κεχωρισται τῆς νεὼς,καὶ ἐφθαρμένας ἕχει τὰς τοιαύταε , ἐνεργείας . Ὅτι κρείττων , φασὶ , πασῶν καὶ τιμιωτέρα τῶν τῆς φυτικῆς ψυχῆς δυνέμεων ἡ γυνητική · δεύτερον δὲ ἡ αὐξητικὴ , καὶ τρίτον ἡ θρεπτική . Τῆς μὲν γὰῃ θρεπτικῆς ἔργον ἑστὶ τὸ σώζειν τὸ εἰδος · μεχρι γὰρι τοσούτου σωζόμεθα , ἕως ἂν τρεφώμεθα . Τῆς δὲ αὐἐλτικῆς , τὸ εἰς τὸ τέλειον καὶ κατὰ φύσιν μέτρον ἀγαγεῖν , εἰς ὃ γενόμενα τά τε ζῶα καὶ τὰ φυτὰ , ἐπὶ τὸ σκοπιμώτατον τῆς φύσεως τέλος , λέγω δὴ τὸν γεννητικὴν δύναμιν , παραγίνεται . Οὗτος γὰρ τῆς φύσεως ὁ τελικώτατος σκοπὸς διὰ τὴν ἕσεσιν τῆς ἀνδιάτοτος τῆς ἀθανασίας τοῖς γεννητοῖς ζώοις , ἐπισκευαστῆς τῇ διαδοχῇ γενομένης · ὢστε ἡ μὲν σἔητικὴ ὕλης ἐπέχει λόγον πρὸς τὴν γεννητικήν . Πρὸς δὲ τὴν αὐξητικὴν ἡ θρεπτιή . Ὅτι ὁ νοῦς κατὰ Ἀριστοτέλην δύναιτ´ Σν ἐντελέχεια τοῦ σῶματος λέγεσθαι , καὶ κατὰ τοῦτο ἀχώριστάς ἑστι τοῦ σώματος , οὕτε τῇ οὐσίᾳ , οὕτε πάσαις αὐτοῦ ταῖς ἐνεργείαις . ἀλλὰ ταύταις ἆς Τανω ἐτῆς σχέσεως τῆς πρὸς τὸ σῶμα , ὧν μάλιστά εἰσιν αἱ πρακτικαί . Αὖται δὲ ἐνέργειαι ἀχώριστοι εἰσὶ σοῦ σώματος · ἀμα γὰρ τῷ φθαρῆναι τὸ σῶμα , συμφθείρονται καὶ αἱ τοιαῦται τοῦ νοῦ ἑνέργειαι , ἀε ἑκ τῆς σχσεως ἔσγε τοῦ σώματος . Καὶ ὧσπερ ἐ κυβερνήτης , ἐντελέχεια ὥν τῆς νεὼς , ἐπειδὴ δὴ οὁ μόνον κυβερνήτης ἐστὶν , ἀλλὰ καὶ ὁ ἄνθρωπος , Δε
Lemmas: περιγίγνομαι , οὕτως οὖν εἷς οὐσία ὁ ψυνὴ , ὡς καί ὁ ὅλος ἄνθρωπος εἷς εἰμί φημί οὐσία , καί ἀπλόος , ὁ ἐκ ὕλη καί εἶδος · ἐπεί ὅτι γε οὐδέ ὁ ἄλογος ψυχή πᾶς εἷς εἰμί οὐσία , δείκνυμι ὁ μάχομαι ἀλλήλων πολλάκις ὁ πάθος , θυμός λόγος καί ἐπιθυμία · οὐδείς δέ αὐτός μάχομαι , πολύς γοῦν πρός ὁ λόγος μάλλον ὁ θυμός , μᾶλλον γίγνομαι , ὡς συγγενής διά ὁ φιλότιμος . ἀνθέλκω δέ ὁ ἐπιθυμία . ὅτι2 κατά συμβαίνω , φημί , εἰς ὁμοιομερής διαιρέω μέρος ὁ ψυχή · ὁ γάρ ὅς ἐν ὁ σῶμα διαιρέω , καί αὐτός συνδιαιρέω , ὡς ἐπί ὁ φυτός καί ὁ ἔντομος . ὅτι2 ὁ μέν ἄλογος ψυχή καί ὁ φυτικός , ἐντελέχεια λέγω εἄν ὁ σῶμα , ὡς εἶδος ἐν ὕλη , καί ὡς οὐσία τελειόω ὁ ὑπόκειμαι , καί ἀχώριστος ἐπάρχω αὐτός . τίς γάρ εἰμί τελειότης ὁ φυτικός ψυχή χωρίζω ὁ σῶμα · ἐντελέχεια σός καί ὅς λογικός ψυχή λέγω εἄν , οὐ ὡς ὁ οὐσία τελειόω ὁ ὑπόκειμαι , ἀλλά τῆ ἐνέργεια . καί ὡς ὁ κυβερνήτης ὁ πλοῖον τελειόω καί τίνω · διό καί χωριστός εἰμί αὐτός . δύναμαι μέν ὅς κατά τις τρόπος λέγω καί ὁ λογικός ψυχή ἀχώριστος εἰμί ὁ σῶμα , κατά εἰμί ἐντελέχεια . ὁ γάρ ἐνέργεια καθ´ ὅς τελειόω ὁ ζῷον , κινέω αὐτός τοιῶσδε εἰμί τοιῶσδε , ἀχώριστος ἔχω ὁ σῶμα . ἔρχομαι ὁ ἐκ ὁ αγιθεος ὁ πρός ὁ σῶμαι ἀντί Τάση καθό ἐντελέχεια εἰμί , λέγω δή κατά τέ ὁ ἐνέργεια . ἀχώριστος εἰς ἵημι ὁ σῶμα · ὥσπερ καί ὁ κυβερνήτης ὁ ὡς κυβερνήτης ἐνέργεια ὁ πλοῖον εἰμί ἀχώριστος , καί χωρίζω μέν ὁ ανορωψ . ὡς μιν ὅς κυβερνήτης ἀνά ἐν ἐνέργεια ἄμη τε χωρίζω ὁ νεὼς,καὶ φθείρω ἕχω ὁ τοιαύταε , ἐνέργεια . ὅτι2 ἀγαθός , φημί , πᾶς καί τίμιος ὁ ὁ φυτικός Ψυχή δυνεμω ὁ γυνητική · δύο δέ ὁ αὐξητικός , καί τρίτος ὁ θρεπτικός . ὁ μέν Γάη θρεπτικός ἔργον εἰμί ὁ σῴζω ὁ εἶδος · μέχρι γάρι τοσοῦτος σῴζω , ἠώς εἄν τρέφω . ὁ δέ αὐλητικός , ὁ εἰς ὁ τέλειος καί κατά φύσις μέτρον ἄγω , εἰς ὅς γίγνομαι ὁ τε ζῷον καί ὁ φυτόν , ἐπί ὁ σκόπιμος ὁ φύσις τέλος , λέγω δή ὁ γεννητικός δύναμις , παραγίγνομαι . οὗτος γάρ ὁ φύσις ὁ τελικός σκοπός διά ὁ ἕσις ὁ ανδιατοος ὁ ἀθανασία ὁ γεννητός ζῷον , επισκευαστής ὁ διαδοχή γίγνομαι · ὥστε ὁ μέν σἔητικὴ ὕλη ἐπέχω λόγος πρός ὁ γεννητικός . πρός δέ ὁ αὐξητικός ὁ θρεπτός . ὅτι2 ὁ νόος κατά Ἀριστοτέλης δύναιτ´ ς ἐντελέχεια ὁ σῶμα λέγω , καί κατά οὗτος ἀχώριστος εἰμί ὁ σῶμα , ἵημι ὁ οὐσία , ἵημι πᾶς αὐτός ὁ ἐνέργεια . ἀλλά οὗτος ἆς Τάνος ἔτης σχέσις ὁ πρός ὁ σῶμα , ὅς μάλα εἰμί ὁ πρακτικός . αὔτης δέ ἐνέργεια ἀχώριστος εἰμί σύ σῶμα · ἅμα γάρ ὁ φθείρω ὁ σῶμα , συμφθείρω καί ὁ τοιοῦτος ὁ νόος ἐνέργεια , ἀεί ἐκ ὁ σχσεως εἰς ὁ σῶμα . καί ὡς εἰ κυβερνήτης , ἐντελέχεια ἀνά ὁ ναός , ἐπεί δή ὅς μόνος κυβερνήτης εἰμί , ἀλλά καί ὁ ἄνθρωπος , δέ