cogPG.PG122 535
τῆς ψυχῆς χωριστὴν ἐνέργειαν σώματος , πάσα ἀνάγκη καὶ αὐτὴν χωριστὴν εἶναι . Ὅταν τοίνυν σκοπῇ περὶ τῶν νοητῶν ἡ ψυχὴ , καὶ τὰς περὶ Θεοῦ ἐννοίας προχειρίζηται · δῆλον ὅτι χωριστὴν παντὸς σώματος ἔχει τὴν ἐνέργειαν . Ὁμοίως καὶ ὅταν ἑαυτὴν ζητῇ · οὐδαμοῦ γὰρ ἐν τούτοις οὐδὲ συνεργῷ χρῆται τῷ σώματι , οὐδὲ αὐτὴ περὶ σῶμα ἐνεργεῖ , ὥστε πάντη κεχώρισται σώματος ἡ τοιαότη ἐνέργεια , καὶ αὐτῆς δὲ τῆς φαντασίας . Εἰ δὲ ἐνέργεια χωριστὴ , ἐξ ἀνάγκης καὶ ἡ οὐσία αὐτῆς χωριστὴ ἔσται , Εἰ δὲ χωριστὴ ἡ οὐσία , κατὰ πᾶσαν ἀνάγκην , καὶ ἀίδιος · τοῦτο γὰρ κοινῶς πάντες ὁμολογοῦσιν , ὅτι πᾶσα χωριστὴ τοῦ σώματος οὐσία χωριστὴ καὶ ἀίδιός ἐττι . Σκόπει γὰρ , εἰ χωριστὴ οὐσία μὴ ἐστιν ἀίδιος , ἀλλὰ γεννητὴ καὶ φθαρτὴ , πρὶν γενέσθαι , ἢ ἠδύνατο γενέσθαι , ἢ οὐκ ἠδύνατο . Εἰ μὲν οὖν μὴ ἠδύνατο , οὐκ ἂν ἐγίνετο · τὸ γὰρ ἀδύνατον οὐκ ἂν ἐγένετο . Εἰ δὲ ἠδύνατο , ὑλικὴ πάντως ἧν · τοῦτο γὰρ , τὸ δύνασοαί ποτε εἶναι ἢ μὴ εἶναι , Εἰ δὲ ἄυλα τὰ χωριστὰ τῆς ὕλης οὐκ ἔσονται ἐκ τοῦ δυνάμει εἰς τὸ ἐνεργείᾳ εἶναι · ἀλλ´ ἀεὶ ἐνεργείᾳ ἔσονται , καὶ ἄλλως παν τὸ φθειφόμενον , κατὰ δύο τρόπους φθείρεται , ἢ τὸν τῶν σωμάτων τῇ εἰς τὰ στοιχεῖα ἀναλύσει , ἡ τὸν τῶν περὶ τὸ σῶμα ἀποσβεννυμὲνου τοῦ εἴδους , τῇ ἀναρμονίᾳ τοῦ ὑποκειμένου , ἐν ᾧ τὸ εἶναι ἔχει . Κατ´ οὐδέτερον δὲ τῶν εἰρημένων τρόπων ἐνδέχεται φθαρῆναι τὴν λογικὴν ψυχήν · ἀσώματος γάρ ἐστι , καὶ τὸ εἶναι ἔχει οὐκ ἐν ὑποκειμένῳ σώματι , ὡς δέδεικται · ὥστε ἀίδιος ἡ λογικὴ ψυχή . Ὃτι δὲ ἡ ἄλογος , καὶ ἡ φυτικὴ τοῦ ἐν ᾧ εἰσι σώματος ἀχώριστοί εἶσι , δῆλον ἐκ τοῦ λοιποῦ κανόνος . Πᾶσαι τοίνυν αὐτῶν ἐνέργειαι ἐν σώματι καὶ περὶ σῶμά εἰσι . Καὶ γὰρ ἡ θρεπτικὴ , καὶ αὐξητικὴ , καὶ γεννητικὴ καὶ ἐν σώματί εἰσι , καὶ διὰ σώματος ἐνεργοῦσι , καὶ περὶ σώματα · ὡστε τῶν σωμάτων ἀχώριστοι . Ἔτι μὴν καὶ ὁ θυμὸς καὶ ἡ ἐπιουμία · κινεῖ γὰρ ὁ μὲν τὸ περικάρδιον αἷμα ἠ δὲ τὸ ἦπαρ τοιῶσδε ἢ τοιῶσδε διατίθησιν Ἐν σάματι μὴν οὖν καὶ αὕται , καὶ διὰ σώματος , καὶ περὶ σώματα . Ἐ γὰρ βρωμάτων , ἢ χρημάτων , ἢ ἀπλῶς σωματικῶν πραγμάτων ἔρεξίς ἐστιν ἡ ἐπιθυμία · καὶ ὃ θυμὸς , εἰς τὸ ἀντιλυπῆσαι τὸν εἴς τι τούτων βλάψαντα · ὥστε αἱ ἐνέργειαι τούτων οὐκ ἄνευ σώματος ἐξ ἀνάγκης · εἰς τί δὲ χωρισοεῖσαι ἔνερνοῦσι τί θρέψουσιν , ἢ αὐξήσουσιν , ἢ γεννήσουσι ; τίνα δὲ καὶ ἀντιλυπήσουσιν ; Ἀλλ´ οὐδὲ ἡ ἐπιφυμία ἰσνύσει τι τῶν ἡδέων , τῶν κινούντων αὐτὴν εἰς ὅρεξιν · ὡστε μάτην ἱσονται , ὅπερ ἐστὶν ἀδύνατον · ἀχώριστος ἄρα ἡ οὁσία σωμάτων , ἐξ ἧς αἱ τοιαῦται πρότισιν ἐνέργειαι . Ἀλλ´ εἰ μὲν φυτικὴ τοῦ παχέος ἐστὶν ἀχώριστος , καὶ συμφθείρεται αὐτῷ · καὶ δῆλον ἐξ ὧν εἰσιν αἱ δυνάμεις αὖται , καὶ ἐν τοῖς φυτοῖς , ἀν οἷς πνευματικὸν σῶμα οὐ θεωρεῖται . Δείκνυνται δὲ καὶ μετὰ τὴν ἔξοδον τῆς ψυχῆς ἔτι διαμένουσαι βραχύν τινα χρόνον ἐν τούτῳ τῷ σώματι · ὅνυχς τε γὰρ καὶ τρίχες τοῦ νικροῦ σώματος αὖξονται . Ἀλλὰ μή ποτε ούκ ἀληθὴς ὁ λόγος οὖτος · οὐ γὰρ αὔξεται , φασὶ , ταῦτα , ἀλλὰ τηκομένων καὶ μειουμένῶν τῶν περὶ αὐτὰς σαρκῶν , μᾶλλον ἀπογυμνοῦσθαι , καὶ διὰ τοῦτο καὶ μείζω καὶ ηὐξημένα δοκεῖν φαίνεσθαι . Ἀλλὰ
Lemmas: ὁ Ψυχή χωριστός ἐνέργεια σῶμα , πᾶς ἀνάγκη καί αὐτός χωριστός εἰμί . ὅταν τοίνυν σκοπέω περί ὁ νοητός ὁ ψυχή , καί ὁ περί Θεός ἔννοια προχειρίζω · δῆλος ὅτι χωριστός πᾶς σῶμα ἔχω ὁ ἐνέργεια . ὅμοιος καί ὅταν ἑαυτοῦ ζητέω · οὐδαμοῦ γάρ ἐν οὗτος οὐδέ συνεργός χράω ὁ σῶμα , οὐδέ αὐτός περί σῶμα ἐνεργέω , ὥστε πάντῃ χωρίζω σῶμα ὁ τοιαότη ἐνέργεια , καί αὐτός δέ ὁ φαντασία . εἰμί δέ ἐνέργεια χωριστός , ἐκ ἀνάγκη καί ὁ οὐσία αὐτός χωριστός εἰμί , εἰμί δέ χωριστός ὁ οὐσία , κατά πᾶς ἀνάγκη , καί ἀίδιος · οὗτος γάρ κοινῶς πᾶς ὁμολογέω , ὅτι πᾶς χωριστός ὁ σῶμα οὐσία χωριστός καί ἀίδιος ἐττι . σκοπάω γάρ , εἰμί χωριστός οὐσία μή εἰμί ἀίδιος , ἀλλά γεννητός καί φθαρτός , πρίν γίγνομαι , ἢ δύναμαι γίγνομαι , ἢ οὐ δύναμαι . εἰμί μέν οὖν μή δύναμαι , οὐ εἄν γίγνομαι · ὁ γάρ ἀδύνατος οὐ εἄν γίγνομαι . εἰμί δέ δύναμαι , ὑλικός πάντως ἧμαι · οὗτος γάρ , ὁ δύναμαι ποτός εἰμί ἢ μή εἰμί , εἰμί δέ ἄυλος ὁ χωριστός ὁ ὕλη οὐ εἰμί ἐκ ὁ δύναμις εἰς ὁ ἐνέργεια εἰμί · ἀλ ἀεί ἐνέργεια εἰμί , καί ἄλλως πᾶς ὁ φθίω , κατά δύο τρόπος φθείρω , ἢ ὁ ὁ σῶμα ὁ εἰς ὁ στοιχεῖον ἀνάλυσις , ὁ ὁ ὁ περί ὁ σῶμα ἀποσβέννυμι ὁ εἶδος , ὁ ἀναρμόνιος ὁ ὑπόκειμαι , ἐν ὅς ὁ εἰμί ἔχω . Κατς οὐδέτερος δέ ὁ εἴρω τρόπος ἐνδέχομαι φθείρω ὁ λογικός Ψυχή · ἀσώματος γάρ εἰμί , καί ὁ εἰμί ἔχω οὐ ἐν ὑπόκειμαι σῶμα , ὡς δείκνυμι · ὥστε ἀίδιος ὁ λογικός ψυχή . ὅτι δέ ὁ ἄλογος , καί ὁ φυτικός ὁ ἐν ὅς εἰμί σῶμα ἀχωριστέω εἶμι , δῆλος ἐκ ὁ λοιπός κανών . Πᾶς τοίνυν αὐτός ἐνέργεια ἐν σῶμα καί περί σῶμα εἰμί . καί γάρ ὁ θρεπτικός , καί αὐξητικός , καί γεννητικός καί ἐν σῶμα εἰμί , καί διά σῶμα ἐνεργέω , καί περί σῶμα · ὡστε ὁ σῶμα ἀχώριστος . ἔτι μήv καί ὁ θυμός καί ὁ επιουεις · κινέω γάρ ὁ μέν ὁ περικάρδιον αἷμα ὁ δέ ὁ ἦπαρ τοιῶσδε ἢ τοιῶσδε διατίθημι ἐν σῆμα μήv οὖν καί οὗτος , καί διά σῶμα , καί περί σῶμα . εἰ γάρ βρῶμα , ἢ χρῆμα , ἢ ἀπλόος σωματικός πρᾶγμα ἔργω εἰμί ὁ ἐπιθυμία · καί ὅς θυμός , εἰς ὁ ἀντιλυπέω ὁ εἰς τίς οὗτος βλάπτω · ὥστε ὁ ἐνέργεια οὗτος οὐ ἄνευ σῶμα ἐκ ἀνάγκη · εἰς τίς δέ χωρίζω ενερνους τίς τρέφω , ἢ αὐξάνω , ἢ γεννάω ; τίς δέ καί ἀντιλυπέω ; Ἀλ οὐδέ ὁ επιφυεις ισνυσεω τίς ὁ ἡδύς , ὁ κινέω αὐτός εἰς ὄρεξις · ὡστε μάτην ἵζω , ὅσπερ εἰμί ἀδύνατος · ἀχώριστος ἄρα ὁ ὁσία σῶμα , ἐκ ὅς ὁ τοιοῦτος προτις ἐνέργεια . Ἀλ εἰμί μέν φυτικός ὁ παχύς εἰμί ἀχώριστος , καί συμφθείρω αὐτός · καί δῆλος ἐκ ὅς εἰμί ὁ δύναμις αὔτης , καί ἐν ὁ φυτός , εἰς ὅς πνευματικός σῶμα οὖον θεωρέω . δείκνυμι δέ καί μετά ὁ ἔξοδος ὁ Ψυχή ἔτι διαμένω βραχύς τις χρόνος ἐν οὗτος ὁ σῶμα · ὄνυξ τε γάρ καί θρίξ ὁ νικρης σῶμα αὐξάνω . ἀλλά μή ποτός οὐ ἀληθής ὁ λόγος οὗτος · οὖον γάρ αὐξάνω , φημί , οὗτος , ἀλλά τήκω καί μειόω ὁ περί αὐτός σάρξ , μᾶλλον ἀπογυμνόω , καί διά οὗτος καί μείζων καί αὐξάνω δοκέω φαίνω . ἀλλά