cogPG.PG122 407
ηʹ . Περὶ ἵριδος . Ἄλιγομένη ἴρις ἰδίαν ὁπόστασιν οὐκ ἔχει , ἀλλ´ ἔμφασίς τίς ἐστι · τοῦ γὰρ νέφους μικράς τινας ῥσνί . δας ἔχοντος , καὶ ἐξεναντίας κειμένου τῷ ἡλίῳ , ἀντανακλᾶται ἡ ἡμετέρα ὅψις πρὸς τὸν ἥλιον , καὶ δοκεῖ τι κύκλου τμῆμα ἐν τῷ νέφει εἶναι . Ὁ δὲ Ἀριστοτέλης δείκνυσι διὰ γεωμετρικῶν μεθόδων , ὅτι οὔτε κύκλος γίνεται . οὔτε μεῖζον ἡμικυκλίου τμῆμα . θʹ . Περὶ ἄλω . Ἡ δὲ ἄλως περὶ τὴν σελήνην καὶ τὸν λιον , ἐνίοτε καὶ περὶ τὰ λαμπρὰ τῶν ἄστρων συνίσταται . Τίνεται δὲ ἀπὸ ἀντανακλάσεως τῆς ὅψεως , πάντοβεν ὁμοίως ἀνακλωμένης περὶ τὸν ἤλιον ἢ τὴν σελήνην , ὡς διὰ γεωμετρικοῦ σχήματος δείανυται . τʹ . Περὶ σχήματος οὐρανοῦ Ὁ οὐρανὸς σφαιροειδὴς , καὶ τοῦτο δῆλον ἔκ τε τοὺς ἀστέρας τοὺς ἀπλανεῖς ὁρᾶσθαι ἀπὸ τῶν αὐτῶν τόπων ἀνατέλλοντας καὶ δύνοντες , καὶ τὸν ἄρ ρειον πόλον ἀκίνητον ὁρᾶσθαι ἀεὶ παρ´ ἡμῶν , τὸν δὲ ψόσιον κρύπτεσθαι · ὅπερ οὔκ οὐκ συνέβαινεν , εἰ μὴ σφαιροειδὴς ἦν οὐρανός . Πᾶσα γὰρ σφαῖρα κνουμένη τρία ἕχει σημεῖα ἀκίνητα , τό τε κέντοον καὶ τοὺς δύο πόλους . Ἔστι δὲ καὶ τὸ σχῆμα τοῦτο τῶν ἰσοπεριμέτρων αὐτῷ σημάτων πολυχωρητέτερον , καὶ τῶν ἄλλων σχημάτων τελειότερον . ιαʹ . Περὶ κόσμου . Γινὲς τῶν φιλοσόφων ἐδόξασαν ἀπείρους εἶναι κόσαους , καὶ ἐν ἐκάστῳ γῆν ὁμοίαν ταύτῃ , καὶ ἀνθρώποος καὶ ζῶα . Ἡγνόησαν δὲ οὖτοι , ὅτι οὐκ ἔστι θείας δυνάμεως τὸ διαιρεῖν τὴν ποίησιν καὶ εἰς πολλὰ κατατέμνειν , ἀλλὰ συνείρειν καὶ ἐνίζειν , ιβʹ . Κὲ ἔμψυχος ὁ κόσμος καὶ προνοίᾳ διοικοόμενος . ΚΟἱ μὲν Ἐλληνες τὰς σφαίρας τοῦ οὐρανοῦ ἐμψύχους ἐδόξασαν , πρὸς δὲ καὶ τοὺς ἀστέρας λέγοντες · εἶτα ἐνταῦρα γεώδη σώματα οὐκ ἡμοίρησε , πόσῳ γε μᾶλλον τὰ οὐράνια . Ἡμεῖς [ ὲ λέγομεν , ὡς ἡ κίνησις τούτων φυσική ἐστι καὶ οὐκ ψυχική . Ὁρῶμεν γὰρ , ὡς ὅσῳ ἀργανικώτερόν ἐστι τὶ σῶμα , τοσούτῳ δέχεται καὶ τὰς ἐκεργείας τῆς ψυχῆς πλείονας . Τὸ γοῦν ἡμέτερόν σῶμα ὀργανικώτερόν ἐστι τῶν σωμάτων τῶν λοιπῶν ζώων , ὥσπερ ἐκεῖνα τῶν φυτῶν · τὸ δὲ σφαιροειδὰς πάντη ἀπλοῦν , ὥστε καὶ ἄψυχον , οἶα τὰ τέσσαρα στοιχεῖα . υγʹ . Εἰ ἄφθαρτος ὁ κόσμος · Ο μὲν Ἀριστοτέλης κόσμον ὃοξάζοι ἀγέννητόν τι καὶ ἄφθαρτον · ὁ δὲ Πλάτων γεννητόν μὲν , ἄφθερτον δέ , Ἡμεῖς δὲ λέγομεν , ὡε , ἐπεὶ σῶμά ἐστι , κᾶν δὲ σῶμα πεπερασμένην ἔχει τὴν δύναμιν , ἐκ τῶνδε δῆλον · ἀποκαθίσταται ὁμολογουμένως διὰ τῆς κινκήσεως ἐν ὥραις εἴκοσι τέσσαρσιν · εἰ χοῦν εἶχε δύναμαν πλείονα , ἐν ἐλαχιστοτέριῳν ἐκινεῖτο χρννῳ · ὥστε , καθαπερ πεπέρασται κτοὶ τὸ μέγεθος , οβτω καὶ κατὰ τὴν δύναμιν .
Lemmas: ἤ . περι ἶρις . αλιγομενω Ἴρις ἴδιος οποστασις οὐ ἔχω , ἀλ ἔμφασις τίς εἰμί · ὁ γάρ νέφος μικρός τις ῥίς . δαΐς ἔχω , καί ἐξεναντιάω κεῖμαι ὁ ἥλιος , ἀντανακλάω ὁ ἡμέτερος ὄψις πρός ὁ ἥλιος , καί δοκέω τίς κύκλος τμῆμα ἐν ὁ νέφος εἰμί . ὁ δέ Ἀριστοτέλης δείκνυμι διά γεωμετρικός μέθοδος , ὅτι οὔτε κύκλος γίγνομαι . οὔτε μείζων ἡμικύκλιον τμῆμα . ὁ . περι ἀλόω . ὁ δέ ἀλόω περί ὁ σελήνη καί ὁ Λιόν , ἐνίοτε καί περί ὁ λαμπρός ὁ ἄστρον συνίστημι . τίνω δέ ἀπό ἀντανάκλασις ὁ ὅψις , πάντοβεν ὁμοίως ἀνακλάω περί ὁ ἥλιος ἢ ὁ σελήνη , ὡς διά γεωμετρικός σχῆμα δειανυτης . τε . περι σχῆμα οὐρανός ὁ οὐρανός σφαιροειδής , καί οὗτος δῆλος ἐκ τε ὁ ἀστήρ ὁ ἀπλανής ὁράω ἀπό ὁ αὐτός τόπος ἀνατέλλω καί δύω , καί ὁ ἄρα ῥέω πόλος ἀκίνητος ὁράω ἀεί παρ´ ἐγώ , ὁ δέ ψόσιον κρύπτω · ὅσπερ οὐ οὐ συμβαίνω , εἰμί μή σφαιροειδής εἰμί οὐρανός . πᾶσα γάρ σφαῖρα κνουμενω τρεῖς ἕχω σημεῖον ἀκίνητος , ὁ τε κεντόω καί ὁ δύο πόλος . εἰμί δέ καί ὁ σχῆμα οὗτος ὁ ἰσοπερίμετρος αὐτός σῆμα πολύχωρος , καί ὁ ἄλλος σχῆμα τέλειος . ἰά . περι κόσμος . Γινός ὁ φιλόσοφος δοξάζω ἤπειρος εἰμί κόσος , καί ἐν ἕκαστος γῆ ὅμοιος οὗτος , καί ἀνθρώποος καί ζῷον . ἀγνοέω δέ οὗτος , ὅτι οὐ εἰμί θεῖος δύναμις ὁ διαιρέω ὁ ποίησις καί εἰς πολύς κατατέμνω , ἀλλά συνείρω καί ἐνίζω , ἶβις . ἄν ἔμψυχος ὁ κόσμος καί πρόνοια διοικέω . κέω μέν Ἕλλην ὁ σφαῖρα ὁ οὐρανός ἔμψυχος δοξάζω , πρός δέ καί ὁ ἀστήρ λέγω · εἶτα ἐνταῦρα γεώδης σῶμα οὐ ημοιρησος , πόσος γε μᾶλλον ὁ οὐράνιος . ἐγώ [ ε λέγω , ὡς ὁ κίνησις οὗτος φυσικός εἰμί καί οὐ ψυχικός . ὁράω γάρ , ὡς ὅσος ἀργανικώτερόν εἰμί τίς σῶμα , τοσοῦτος δέχομαι καί ὁ ἐκεργείας ὁ Ψυχή πλείων . ὁ γοῦν ἡμέτερος σῶμα ὀργανικός εἰμί ὁ σῶμα ὁ λοιπός ζῷον , ὥσπερ ἐκεῖνος ὁ φυτός · ὁ δέ σφαιροειδής πάντῃ ἀπολόω , ὥστε καί ἄψυχος , οἶος ὁ τέσσαρες στοιχεῖον . ἄζυξ . εἰμί ἄφθαρτος ὁ κόσμος · ὁ μέν Ἀριστοτέλης κόσμος ὃοξάζοι ἀγέννητος τίς καί ἄφθαρτος · ὁ δέ Πλάτων γεννητός μέν , ἄφθερτον δέ , ἐγώ δέ λέγω , δμώς , ἐπεί σῶμα εἰμί , κἄν δέ σῶμα περαίνω ἔχω ὁ δύναμις , ἐκ ὅδε δῆλος · ἀποκαθίστημι ὁμολογουμένως διά ὁ κίνησις ἐν ὥρα εἴκοσι τέσσαρες · εἰμί χόω ἔχω δύναμαι πλείων , ἐν ἐλαχιστοτέριῳν κινέω χρννῳ · ὥστε , καθάπερ περάω κτέω ὁ μέγεθος , οβτω καί κατά ὁ δύναμις .