cogPG.PG122 371
καὶ διὰ τὸ τῆς ψυχῆς εἶναι πατὴρ , ὄν Θεὸν καλοῦμεν διὰ τὴν θεωρητικὴν ἀρετήν . Δεῖ οὖν τὸν ἀναγόμενον εἰς Θεοῦ ἐξομοίωσιν πρῶτα μὲν σπουδαῖον πνέσαι εἶτα δαιμόνιον , εἷτα θεῖον , καὶ τέλος θεοκάτορα . Ὁ μὲν οὖν δαιμόνιος καὶ ὁ σπουδαῖος μεταβληθείη ν καὶ εἰς κακίαν ποτέ - Ἴσως δὲ καὶ ὁ θεῖος , ἤτοι ὁ θεωρητικός . Ὁ δὲ θεουργὸς ἤτοι ὁ θεοπάτωρ ὁ τῆς θείας ὅλως ἐκστάσεως γεγονὼς οὐκ ἄν ποτε μεταθείη πρὸς τὸ ἐναντίον εἶδος τῆς ἀρετῆς ἔξω ἑαυτοῦ ὥν , καὶ Θεὸς ἀτεχνῶς γεγονώς . νοʹ . Ἔτι περὶ ἀρετῶν . πρὶν ταῦτα εἰσὶν ἐν ταῖς ψυχαῖς , δύναμις , πάθος , ἕξις . Καὶ πάθος μέν ἐστιν , ἐπιθυμία , ὀργὴ , φόβος , φθόνος , θάρσος , χαρὰ , φιλία , μίσος , πόθος , ζῆλος , ἔλεος . Δύναμις δέ ἐστι καθ´ ἣν παθητικοὶ τούτων γινόμεθα , οἷον καθ´´ ἢν δυνατοὶ ὀργισθῆναι ἡ λυπηθῆναι ἡ ἐλεῆσαι . ἕξις δὲ , καθ´ ἣν πρὸς τὰ πάθη ἔχομεν καλῶς ἢ κακῶς . Οἷον πρὸς τὸ ὀργισθῆναι εἰ μὲν σφοδρῶς ἢ ἀνειμένως , κακῶς ἔχομεν . Ὁμοίως δὲ πρὸς τὰ ἄλλα . Αἱ οὖν ἀρεταὶ οὕτε πάθη εἰσὶν , οὐτε δυνάμεις , ἀλλ´ ἔξεις . Οὐ γὰρ λεγόμεθα κατὰ τὰ πάθη σπουδαῖοι ἢ φαῦλοι · κατὰ δὲ τὰς ἀρετὰς καὶ τὰς κακίας , λεγόμεθα σπουδαῖοι καὶ φαῦλοι . Καὶ φοβούμεθα μέν ἢ ὀργιζόμεθα ἀπροαιρέτως . Αἱ δὲ ἀρεταὶ προαιρέσεις τινὲς , ἢ οὐκ ἀνευ προαιρέσεως . Καὶ κατὰ μὲν τὰ πάθη κινεῖσθαι λεγόμεθα , κατὰ δὲ τὰς κακίας καὶ τὰς . ἀρετὰς οὐ κινεῖσθαι , ἀλλὰ διπεῖσοαί πως . θγʹ . Ὥτι περὶ ἀρετῶν . Ὅτι ἡ μὲν ἀνδρεία μεσότης ἐστὶν , ὡς μὲν ὑπερβολῆς τοῦ θράσους , ὡς δὲ ἐλλείψεως τῆς δειλίας , καὶ ἐστι περὶ φόβους καὶ θάῤῥη . Τῆς δὲ σωφρυσύνης , ὑπερβολὴ μὲν ἡ ἀκολασία , ἔλλειψις δὲ ἡ ἀναισθησία , λεγέσθω χὰρ οὕτως . Περὶ δόσιν χρημάτων καὶ λῆψιν , μεσότης μὲν ἡ ἐλευθεριότης , ὑπερβολὴ δὲ ἡ ἀσωτία , ἡτοι ἀφειδία τῆς χρήσεως , ἔλλειψις δὲ ἡ ἀνελευθερία ἤτοι φειδωλία . Περὶ δὲ χρημάτων μεσότης μὴν ἡ μεγαλοπρέπεια , ὑπερβολὴ δὲ ἡ ἀπειροκαλία , ἔλλειψις δὲ ἡ μικροπρέπεια . Περὶ δὲ ὅρεξιν τιμῆς , ὁ μὴν ὑπερβάλλων ταῖς ὀρέξεσι , φιλότιμος , ὁ δὲ ἐλλείπων ἀφιλότιμος , ὁ δὲ μέσος , ἀνώνυμος . Μολλὰ γάρ εἶσι πράγματα ὅνομα κύριον μήπω ἐσχηκότα . σνηʹ . Ἔτι περὶ ἀρετῶν . Περὶ τὴν πραότητα μεσότητα οὖσαν , ἡ μὲν ὑπερβάλλουσα κακία , ὀργιλότης ἡ δὲ ἐλλείπουσα ἀοργηαία . Περὶ δὲ τὸ ἀληθὲς , ὁ μὲν μέσος ἀληθὴς , καὶ ἡ μεσότης ἀλήθεια λεγέσθω , ἡ δὲ προσποίησις , ἡ μὲν ἐπὶ τὸ μεῖζον ἀλαζονία , καὶ ὁ ὅχων αὐτὴν ἀλαζών ῆ δὲ ἐπὶ τὸ ἔλαττον εἰρωνεία · καὶ ὁ ἔχων αὐτὴν εἷρωνἘπεὶ δὲ δύο ἡδύτητες εἰσὶν , ἡ μὲν ἐν παιδία , ἢ δὲ λν τῶ βίῳ , ὁ μὲν ὡς δεῖ ἡδὺς ὧν , φλος καὶ ἡ μεσῥτης φιλία · ὁ δὲ ὑπερβάλλων κόλαξ , ὁ δὲ ἐλλείπων ἂόαεοίς τις καὶ δύσκολος . Τῆς δὲ ἐν παιδιᾷ ἡδύτητος ἡ μὲν μεσότης , εὐτραπελία , ἡ δὲ ὑπερβρλὴ , βωμολοκία , ἡ δὲ ἔλλειψις ἀγροικία . Καὶ ὁ μὴ τὐόμολν μέσος ,
Lemmas: καί διά ὁ ὁ Ψυχή εἰμί πατήρ , εἰμί θεός καλέω διά ὁ θεωρητικός ἀρετή . Δεύς οὖν ὁ ἀνάγω εἰς Θεός ἐξομοίωσις πρῶτος μέν σπουδαῖος πνέω εἶτα δαιμόνιον , εἶτα θέω , καί τέλος θεοκάτορα . ὁ μέν οὖν δαιμόνιος καί ὁ σπουδαῖος μεταβάλλω Ν καί εἰς κακία ποτός - ἴσος δέ καί ὁ θεῖος , ἤτοι ὁ θεωρητικός . ὁ δέ θεουργός ἤτοι ὁ θεοπάτωρ ὁ ὁ θεῖος ὅλως ἔκστασις γίγνομαι οὐ ἄν ποτός μετατίθημι πρός ὁ ἐναντίος εἶδος ὁ ἀρετή ἔξω ἑαυτοῦ ἀνά , καί θεός ἄτεχνος γίγνομαι . νόος . ἔτι περί ἀρετή . πρίν οὗτος εἰμί ἐν ὁ Ψυχή , δύναμις , πάθος , ἕξις . καί πάθος μέν εἰμί , ἐπιθυμία , ὀργή , φόβος , φθόνος , θάρσος , χαρά , φίλιος , μίσος , πόθος , ζῆλος , ἔλεος . Δύναμις δέ εἰμί καθ´ ὅς παθητικός οὗτος γίγνομαι , οἷος καθ´´ εἄν δυνατός ὀργίζω ὁ λυπέω ὁ ἐλεέω . ἕξις δέ , καθ´ ὅς πρός ὁ πάθος ἔχω καλῶς ἢ κακῶς . οἷος πρός ὁ ὀργίζω εἰμί μέν σφοδρός ἢ ἀνίημι , κακῶς ἔχω . ὅμοιος δέ πρός ὁ ἄλλος . ὁ οὖν ἀρετή ἵημι πάθος εἰμί , οὐ δύναμις , ἀλ ξέω . οὖον γάρ λέγω κατά ὁ πάθος σπουδαῖος ἢ φαῦλος · κατά δέ ὁ ἀρετή καί ὁ κακία , λέγω σπουδαῖος καί φαῦλος . καί φοβέω μέν ἢ ὀργίζω ἀπροαίρετος . ὁ δέ ἀρετή προαίρεσις τις , ἢ οὐ ἄνευ προαίρεσις . καί κατά μέν ὁ πάθος κινέω λέγω , κατά δέ ὁ κακία καί ὁ . ἀρετή οὖον κινέω , ἀλλά διπεισως πως . θγʹ . οὖς περί ἀρετή . ὅτι2 ὁ μέν ἀνδρεία μεσότης εἰμί , ὡς μέν ὑπερβολή ὁ θράσος , ὡς δέ ἔλλειψις ὁ δειλία , καί εἰμί περί φόβος καί θάρσος . ὁ δέ σωφρυσυνιημι , ὑπερβολή μέν ὁ ἀκολασία , ἔλλειψις δέ ὁ ἀναισθησία , λέγω χαρά οὕτως . περι δόσις χρῆμα καί λῆψις , μεσότης μέν ὁ ἐλευθεριότης , ὑπερβολή δέ ὁ ἀσωτία , ἤτοι ἀφειδία ὁ χρῆσις , ἔλλειψις δέ ὁ ἀνελευθερία ἤτοι φειδωλία . περι δέ χρῆμα μεσότης μήv ὁ μεγαλοπρέπεια , ὑπερβολή δέ ὁ ἀπειροκαλία , ἔλλειψις δέ ὁ μικροπρέπεια . περι δέ ὄρεξις τιμή , ὁ μήv ὑπερβάλλω ὁ ὄρεξις , φιλότιμος , ὁ δέ ἐλλείπω ἀφιλότιμος , ὁ δέ μέσος , ἀνώνυμος . Μολλά γάρ εἶμι πρᾶγμα ὄνομα κύριος μήπω ἔχω . σνηʹ . ἔτι περί ἀρετή . περι ὁ πραότης μεσότης εἰμί , ὁ μέν ὑπερβάλλω κακία , ὀργιλότης ὁ δέ ἐλλείπω ἀοργηαία . περι δέ ὁ ἀληθής , ὁ μέν μέσος ἀληθής , καί ὁ μεσότης ἀλήθεια λέγω , ὁ δέ προσποίησις , ὁ μέν ἐπί ὁ μείζων ἀλαζονίας , καί ὁ ὄχος αὐτός ἀλαζών ἤ δέ ἐπί ὁ μικρός εἰρωνεία · καί ὁ ἔχω αὐτός εἷρωνἘπεὶ δέ δύο ηδύτητα εἰμί , ὁ μέν ἐν παιδίον , ἢ δέ λ ὁ βίος , ὁ μέν ὡς δεῖ ἡδύς ὅς , Φλος καί ὁ μεστός φίλιος · ὁ δέ ὑπερβάλλω κόλαξ , ὁ δέ ἐλλείπω οἴομαι τις καί δύσκολος . ὁ δέ ἐν παιδιά ἡδύτης ὁ μέν μεσότης , εὐτραπελία , ὁ δέ ὑπερβρλὴ , βωμολοκία , ὁ δέ ἔλλειψις ἀγροικία . καί ὁ μή τὐόμολν μέσος ,