cogPG.PG122 368
ἐναντία , ἵνα μὴ τὰ ὀνόματα λόγω · μεταλαμβάνει γὰρ τὰς ἐνεργείας , πρὸς ἃ λαμβάνει καὶ τὴν ὁμοίωσιν . μεʹ . Περὶ προαιρέσεως καὶ προσοχῆς . έσαι δυνάμεις εἰσὶ τῆς ψυχῆς προσοχὴ καὶ προαίρεσις . Ἀλλὰ´ ἡ μὲν προαίρεσις ἡγεῖται τῶν πράξεων , ἔχει δὲ καὶ λόγον ἐν ᾧ κρίνει τὰ καλὰ , καὶ ὅρεξιν τὴν ἐφιεμένην τῶν οἰκείων καὶ ἀγαθῶν , καὶ τὴν ἀναπληροῦσαν ἀεὶ τὰ ἐλλείποντα . Ἀμφοτέρων οῦν τοῦ λόγου καὶ τῆς ὀρέξεως συνίσταται ἡ προαίρεσις . Προσοχὴ δὲ ἐστὶ καθ´ ἦν προσέχομεν τοῖς ἔργοις οἷς πράττομεν καὶ τοῖς λόγοις οἶς λέγομεν · αὕτη γὰρ ποτὲ μὲν τὰ τῆς ψυχῆς ἧθη ἀνασκοπεῖται τίνα τε ἐστὶ καὶ πῶς ἔχει πρὸς ἄλληλαποτὲ δὲ αὖ τὸ ζῶον θεωρεῖ τί πράττει καὶ πῶς παραβαίνει , καὶ τί ἐλλείπει . Μέσα δέ εἰσι καὶ τὰ τῶν μαθημάτων ἀσκήματα , καὶ τὰ τῶν καθαρτικῶν ἀρετῶν ἐπιτηδεύματα . Μέσα δὲ λέγονται ὡς μεταξὺ κείμενα τῶν νοερῶν λόγων καὶ τῶν δοξαστικων , μεʹ . Πότερον ἡ ψυχὴ λόεται ἀπὸ τοῦ σώματος , ἢ τὸ σῶμα ἀπὸ τῆς ψυχῆς ; Ἐπὶ μὲν τοῦ φυσικοῦ θανάτου , τὸ σῶμα λύετα , ἀπὸ τῆς ψυχῆς , ἐπὶ δὲ τοῦ νοητοῦ ἡ ψυχὴ ἀπὸ τοῦ σώματος . Ἡ μὲν γὰρ φύσις ἔδησεν τὸ σῶμα ἐν τῆς ψυχῇ . Εἰ μὲν γὰρ κατείχετο τὸ σῶμα ὑπὸ τῆς ψυχῆς οὐ διαλέλυτο ἄν . ὅθεν ἐν τῷ θανάτῳ λύεται τὸ σῶμα ἀπὸ τῆς ψυχῆς . Ἡ δὲ ψυχή ἔδησεν ἑαυτὴν τῷ σώματι διὰ τῶν παθῶν . Ἡ οὖν ψυχὴ ἑαυτὴν λύει ἀπὸ τοῦ σώματος . Καὶ ἡ μὲν ψυχὴ μέση ἐστὶ τῆς ἀμερίστου καὶ τῆς μεριστῆς οὐσίας . Οὔτε γὰρ καθαρῶς ἐστιν ἀμέριστος ὁ νοῦς , οὔτε πάντη ἀμερὴς , τὸ σῶμα δὲ πάντη μεριστόν . Καὶ αἱ ποιότητες καὶ τὰ ἔνυλα εἴδη περὶ τὸ σῶμα μεριστὰ , καὶ πάντα μὴν ἐν πᾶσιν . Ἀλλὰ´ ὁ μὲν νοῦς νοερῶς ἔχει πάντα . Ἡ δὲ ψυχὴ λογικῶς . Τὸ δὲ φυτὸν σπερματικῶς , τὸ δὲ σῶμα τὰ εἴδωλα ἕχει τῶν ὅντων , ὁ δὲ Θεὸς ἀνεννοήτως καὶ ὑπερουσίως , μηʹ . Περὶ ἀρετῶν Τρεῖς τάξεις εἰσὶ τῶν ἀρετῶν . Λἱ μὲν γὰρ αὐτῶν κοσμοῦσι τὸν ἄνθρωπον ἢ τὴν τοῦ σώματος ψυχὴν , αἱ δὲ καθαίρουσι τὴν ψυχὴν ἀπὸ τοῦ σώματος , καὶ ἑπιστρέφουσι πρὸς ἑαυτὴν , αὗτινες καὶ καθαρτικαὶ καλοῦνται . Αἱ δὲ τελείως καθαφθεῖσαι τὴν ψυχὴν , ἁπασχολοῦσιν εἰς θεωρίαν τῶν νοητῶν , αἱτινες θεωρητικαὶ καὶ νοεραὶ ὁνομάζονται . Καὶ ἄλλη μὲν ἀρετὴ Θεοῦ , ἄλλη δὲ ἀγγέλου , ἄλλη δὲ ἀνθρώπου . Ὡς γὰρ αἱ οὐσίαι αὐτῶν διάφοροι , οὕτω καὶ αἱ ἀρεταί . Καὶ ψυχὴ μὲν κυρίως ἡ λογκή ἐστί τε καὶ ὀνομάζεται , τὸ δὲ ὁπὲρ τὴν ψυχὴν , νοῦς . Τὸ δὲ μετὰ τὴν λογικὴν ψυχὴν , ἄλογος ψυχή , καὶ εἴδωλον ψυχῆς . Ιάσαις δὲ ταῖς τῶν ἀγγέλων τάξεσιν ἡ ἀρετὴ συμπρόεισιν , ἅνωθεν ἀπὸ τῶν σεραφεὶμ ἀρχομένη . Ὁ γὰρ Θεὸς καὶ ἐπέκειναί ἀρετῆς καὶ παντὸς ἀγαθοῦ καὶ πάσνς τελειότητος . μθʹ . ΤΠερὶ ἀρετῶν . ἝΚ εἰσὶν οἱ τῶν ἀρετῶν βαθμοί . Ἐστι γὰρ ἡ μέν τις φυσικὴ ἀρετὴ , ἥτις καὶ ἐν θηρίοις εὑρίσκεται . Ἡ δὲ ἠθικὴ , ἣν ἔνιοι καὶ τῶν ἀπαιδεύτων ἔχουσιν . Ἡ δὲ πολιτικὴ ἡ μετὰ λόγου καὶ φρονήστως κατορθουμένη .
Lemmas: ἐναντίος , ἵνα μή ὁ ὄνομα λόγος · μεταλαμβάνω γάρ ὁ ἐνέργεια , πρός ὁ λαμβάνω καί ὁ ὁμοίωσις . μου . περι προαίρεσις καί προσοχή . ἕννυμι δύναμις εἰμί ὁ Ψυχή προσοχή καί προαίρεσις . Ἀλλά ὁ μέν προαίρεσις ἡγέομαι ὁ πρᾶξις , ἔχω δέ καί λόγος ἐν ὅς κρίνω ὁ καλός , καί ὄρεξις ὁ ἐφίημι ὁ οἰκέω καί ἀγαθός , καί ὁ ἀναπληρόω ἀεί ὁ ἐλλείπω . Ἀμφότερος χύτρειος ὁ λόγος καί ὁ ὄρεξις συνίστημι ὁ προαίρεσις . προσοχή δέ εἰμί καθ´ εἰμί προσέχω ὁ ἔργον ὅς πράσσω καί ὁ λόγος οἶς λέγω · οὗτος γάρ ποτέ μέν ὁ ὁ Ψυχή ἦθος ἀνασκοπέω τίς τε εἰμί καί πῶς ἔχω πρός ἄλληλαποτὲ δέ αὖος ὁ ζῷον θεωρέω τίς πράσσω καί πῶς παραβαίνω , καί τίς ἐλλείπω . Μέσα δέ εἰμί καί ὁ ὁ μάθημα ἄσκημα , καί ὁ ὁ καθαρτικός ἀρετή ἐπιτήδευμα . Μέσα δέ λέγω ὡς μεταξύ κεῖμαι ὁ νοερός λόγος καί ὁ δοξαστικός , μου . πότερος ὁ ψυχή λούω ἀπό ὁ σῶμα , ἢ ὁ σῶμα ἀπό ὁ Ψυχή ; ἐπί μέν ὁ φυσικός θάνατος , ὁ σῶμα λύω , ἀπό ὁ Ψυχή , ἐπί δέ ὁ νοητός ὁ ψυχή ἀπό ὁ σῶμα . ὁ μέν γάρ φύσις δήω ὁ σῶμα ἐν ὁ Ψυχή . εἰμί μέν γάρ κατέχω ὁ σῶμα ὑπό ὁ Ψυχή οὖον διαλύω ἄν . ὅθεν ἐν ὁ θάνατος λύω ὁ σῶμα ἀπό ὁ Ψυχή . ὁ δέ ψυχή δήω ἑαυτοῦ ὁ σῶμα διά ὁ πάθος . ὁ οὖν ψυχή ἑαυτοῦ λύω ἀπό ὁ σῶμα . καί ὁ μέν ψυχή μέσος εἰμί ὁ ἀμέριστος καί ὁ μεριστός οὐσία . οὔτε γάρ καθαρός εἰμί ἀμέριστος ὁ νόος , οὔτε πάντῃ ἀμερής , ὁ σῶμα δέ πάντῃ μεριστός . καί ὁ ποιότης καί ὁ ἔνυλος εἶδος περί ὁ σῶμα μεριστός , καί πᾶς μήv ἐν πᾶς . Ἀλλά ὁ μέν νόος νοερός ἔχω πᾶς . ὁ δέ ψυχή λογικός . ὁ δέ φυτόν σπερματικός , ὁ δέ σῶμα ὁ εἴδωλον ἕχω ὁ εἰμί , ὁ δέ θεός ἀνεννόητος καί ὑπερούσιος , μῆον . περι ἀρετή τρεῖς τάξις εἰμί ὁ ἀρετή . λίαν μέν γάρ αὐτός κοσμέω ὁ ἄνθρωπος ἢ ὁ ὁ σῶμα ψυχή , ὁ δέ καθαίρω ὁ ψυχή ἀπό ὁ σῶμα , καί ἐπιστρέφω πρός ἑαυτοῦ , αυτις καί καθαρτικός καλέω . ὁ δέ τέλειος καθάπτω ὁ ψυχή , ἀπασχολέω εἰς θεωρία ὁ νοητός , ὅστις θεωρητικός καί νοερός ὀνομάζω . καί ἄλλος μέν ἀρετή Θεός , ἄλλος δέ ἄγγελος , ἄλλος δέ ἄνθρωπος . ὡς γάρ ὁ οὐσία αὐτός διάφορος , οὗτος καί ὁ ἀρετή . καί ψυχή μέν κύριος ὁ λογκή εἰμί τε καί ὀνομάζω , ὁ δέ ὑπέρ ὁ ψυχή , νόος . ὁ δέ μετά ὁ λογικός ψυχή , ἄλογος ψυχή , καί εἴδωλον Ψυχή . ἐάω δέ ὁ ὁ ἄγγελος τάξις ὁ ἀρετή συμπρόειμι , ἄνωθεν ἀπό ὁ σεραφείμ ἄρχω . ὁ γάρ θεός καί ἐπέκειναί ἀρετή καί πᾶς ἀγαθός καί πάσνς τελειότης . μθʹ . Περί ἀρετή . ἐκ εἰμί ὁ ὁ ἀρετή βαθμός . εἰμί γάρ ὁ μέν τις φυσικός ἀρετή , ὅστις καί ἐν θηρίον εὑρίσκω . ὁ δέ ἠθικός , ὅς ἔνιοι καί ὁ ἀπαίδευτος ἔχω . ὁ δέ πολιτικός ὁ μετά λόγος καί φρονέω κατορθόω .