cogPG.PG122 552
οὐ οὐ μόνον τὰ ἄυλα οἶδεν , ἀλλὰ καὶ τὰ ἔνυλα , Ὁ γὰρ εἰδὼς τὰ κρείττονα , πολλῷ πλέον καὶ τὰ χείρονα οἶδε τὰ ἄυλα . Σκοπήσει πάντως καὶ τὰ χείρονα τῶν αὐλῶν · ἄ ἐστι τὰ ἔνυλα . Εἰ γὰρ ὁ νοῦς ὅ ἐστιν ἡ λογικὴ γνῶσις . μόνον οἶδε τὰ ἄυλα , οὐ γινώσκει δὲ καὶ τὰ ἔνυλα , ὅσται ὁ νοῦς κατά τι ἄνους · τὰ γὰρ ἔνυλα οὐ νοῶν , ἄνους ἕσται κατ´ αὐτά · ἀλλὰ μὲν ἄτοπον τὸν νοῦν κατά τι ἄνουν εἶναι . Οὐκ ἄρα τὰ ἄυλα μόνον οἶδεν , ἀλλὰ καὶ τὰ ἔνυλα . Καὶ ταῦτα μὲν ὁ Ἀριστοτέλης . Ὅτι δὲ καὶ τὰ ἔνυλα οἶδεν ὁ νοῦς ἔντεῦθεν ἔστι συνιδεῖν . Εἰ γὰρ οὐ ἠπίστατο τὰ ἔνυλα , πῶς ἐπιδιορθοῦται τὴν αἴσθησιν , ὁρῶσαν τὴν κώπην ἐν ὕδατι κεκλασμένην , καὶ τὸν ἥλιον ποδιαῖον ; ἀλλως τε δὲ ἔχομεν κανόνα , ὅτι τὸ ἐπιστάμενον διαφορὰν πραγμάτων , πολλῷ μᾶλλον αὐτὰ τάδε · τῆν διαφορὰν τῶν αὐλῶν πρὸς τὰ ἔνυλα , οἶδεν ἄρα καὶ τὰ ἔνυλα . Ἀλλ´ ἐρεῖς ἵσως ὅτι ἄτοπον ἀστι τὸ νοῦν τὰ ἔπω εἰδέναι · ταῦτα γὰρ αἰσθήσεώς ἐστι τὸ τὰ νυλα καὶ τὰ κατὰ μέρος γινώσκειν · ὁ μὲν γὰρ νοῦς αὰναθάλοω οἵδε μύνον · τῆς δὲ αἰσθήσεως ἐστι τὸ εἰδιναι μερικὰ , ἀ τινά ἐστιν ἔνυλα . Ἐστι δὲ εἰπεῖν πρὸς τοῦτο . ὅτὶ ὁ νοῦς τῷ μὲν ὑποκειμένῳ εἶς ἐστι , τῷ δὲ λόγῳ διάφορος . Ὁ γὰρ νοῦς ἥ καθ´ ἑαυτὸν μόνον ἐνεργεῖ , καὶ τότε τὸ καθόλου μόνον οἶδεν · ἡ μετὰ αἰσθήσεως ἐνεργεῖ , ὀργάνῳ αὐτῇ κεχρημένος · καὶ τότε τὰ ἔνυλα καὶ μερικὰ οἶδεν . Ὡσπερ γὰρ ἡ αὐτῆ εὐθεῖα , τῷ μὲν ὑποκειμένῳ ἡ αὐτή ἐστι , τῷ δὶ λόγωῳ ιάφορος . Ἡ γὰρ νῦν εὐθεῖα οὖσα δόναται πλασθῆναι καὶ ἐπικαμπὴς γενέσθαι · οὕτω καὶ ὁ νοῦς ὁ αὐτός ἐστι τῷ ὑποκειμένῳ · ἄλλοτε εὐθεῖα ἀνακογεῖ , ὁ καὶ καθ´ ἕαυτὸν ἐνεργεῖ καὶ τὰ ἄυλα οἶδεν , ἄλλοτε δὲ κεκλασμένη εὐθεῖα , ἐπικαμπόμενος πρὸς τὴν αἴσθησιν , καὶ ὀργάνῳ αὐτῇ κεχρημένος , Κς . καὶ τὰ ἔνυλα οἶδε . Τοῦτε μὲν οὖν ἐστι τὸ πρῶτον ἄπορον καὶ ἡ λύσις αὐτοῦ . Δεύτερον ἄπορον , ὅν καὶ λῆμμα προλαμβάνεται , τοιοῦτον , ὅτι τὸ ἀπὸ τοῦ δυνάυει εἶς τὸ ἐνεργείᾳ γενόμενον , πάντως ἀλλοιοῦται , ἡ δὲ ἀλλοίωσις πάθος ἐστί . Τοῦτου προληφοέντος πρόεισι λοιπὸν τὸ ἄπορον . Ε γινώσκει ὁ νοῦς τὰ ] νυλα , δῆλον ὅτι πάσχει ὑπ´ αὐτῶν , ἀπὸ τῆς δυνάμει γνώσεως εἰς τὴν ἐνεργείᾳ γνῶσιν . Τὸ δὲ ἀπὸ τοῦ δυνάμει ἀγόμενον εἰς τὸ ἐνεργείᾳ ἀλλοιοῦται . Τὸ δὲ ἀλλοιούμενον , πάσχει . Ὁ νοῦς ἄρα πάσχει ἀπὸ τῶν ἐνύλων · καὶ ἐπειδῆ οὐδὲν ἐκ τοῦ ἀνομούλου πάσχει , δῆλον ἄρα ὄτι ὁμόύλός ἀστιν ὁ νοῦς τοῖς ἐνύλοις . Καὶ ἔστι καὶ αὐτὸς ἔνυλος καὶ ἄφοαρτος . Αὕτη ἡ ἀπορία , α ἐπιλυσόμενοί φαμεν , ὅτι κακῶς εἰληπται , ὅτι ποῦ τοιοῦν καὶ πάσχει · οὖτος ὁ λόγος ψευδής ἐστι . Τότε γὰρ τὸ ποιοῦν ἀντιπάσχει , ὅτε ὁμόυλον ἔσται τῶ πάσχοντι . Ἐπειδὴ οὖν ὁ νοῦς οὐκ ἔστιν ὁμόυλος τοῖς ἐκάλρις ολκ ἐνάγκῃ πάσχειν αὐτὸν ὑπὸ τῶν ἐνόλων ὄτε γινώσκει αὸτά . Ποιεῖ γὰρ καὶ ὁ δημιουργὸς , εὐεργετῶν ἡμᾶς · καὶ ὅμως οὐκ ἀντπάσνει ὑφ´ ἡμῶν · ὡστε ἐκεῖνα μόνα τῶν ποιούντων ἀντιπάς ει , ὅσα ὁμόνλά ἐστι τοῖς πάσχουσιν . Ὁτι Τδιόν ἐστι τῷ
Lemmas: οὖον οὖον μόνος ὁ ἄυλος οἶδα , ἀλλά καί ὁ ἔνυλος , ὁ γάρ εἰδοί ὁ ἀγαθός , πολύς πλέω καί ὁ χείρων οἶδα ὁ ἄυλος . σκοπέω πάντως καί ὁ χείρων ὁ αὐλή · ὅς εἰμί ὁ ἔνυλος . εἰμί γάρ ὁ νόος ὅς εἰμί ὁ λογικός γνῶσις . μόνος οἶδα ὁ ἄυλος , οὖον γιγνώσκω δέ καί ὁ ἔνυλος , ὅσται ὁ νόος κατά τίς ἄνοος · ὁ γάρ ἔνυλος οὖον νοέω , ἄνοος ἕννυμι κατ´ αὐτός · ἀλλά μέν ἄτοπος ὁ νόος κατά τίς ἄνοος εἰμί . οὐ ἄρα ὁ ἄυλος μόνος οἶδα , ἀλλά καί ὁ ἔνυλος . καί οὗτος μέν ὁ Ἀριστοτέλης . ὅτι2 δέ καί ὁ ἔνυλος οἶδα ὁ νόος ἐντεῦθεν εἰμί συνοράω . εἰμί γάρ οὖον ἐπίσταμαι ὁ ἔνυλος , πῶς ἐπιδιορθόω ὁ αἴσθησις , ὁράω ὁ κώπη ἐν ὕδωρ κλάω , καί ὁ ἥλιος ποδιαῖος ; ἀλλως τε δέ ἔχω κανών , ὅτι ὁ ἐφίστημι διαφορά πρᾶγμα , πολύς μᾶλλον αὐτός ὅδε · ὁ διαφορά ὁ αὐλή πρός ὁ ἔνυλος , οἶδα ἄρα καί ὁ ἔνυλος . Ἀλ εἴρω ἴσως ὅτι ἄτοπος Άστι ὁ νόος ὁ ἔπω οἶδα · οὗτος γάρ αἴσθησις εἰμί ὁ ὁ νυλα καί ὁ κατά μέρος γιγνώσκω · ὁ μέν γάρ νόος ἀναθάλλω ὅδε μύνον · ὁ δέ αἴσθησις εἰμί ὁ οἶδα μερικός , ὅς τις εἰμί ἔνυλος . εἰμί δέ εἶπον πρός οὗτος . ὅστις ὁ νόος ὁ μέν ὑπόκειμαι εἰμί εἰμί , ὁ δέ λόγος διάφορος . ὁ γάρ νόος ὅς καθ´ ἑαυτοῦ μόνος ἐνεργέω , καί τότε ὁ καθόλου μόνος οἶδα · ὁ μετά αἴσθησις ἐνεργέω , ὄργανον αὐτός χράομαι · καί τότε ὁ ἔνυλος καί μερικός οἶδα . ὡς γάρ ὁ αὐτῆ εὐθύς , ὁ μέν ὑπόκειμαι ὁ αὐτός εἰμί , ὁ δί λόγος ιάφορος . ὁ γάρ νῦν εὐθύς εἰμί δίδωμι πλάσσω καί ἐπικαμπής γίγνομαι · οὗτος καί ὁ νόος ὁ αὐτός εἰμί ὁ ὑπόκειμαι · ἄλλοτε εὐθύς ἀνακογεῖ , ὁ καί καθ´ ἑαυτοῦ ἐνεργέω καί ὁ ἄυλος οἶδα , ἄλλοτε δέ κλάω εὐθύς , ἐπικάμπτω πρός ὁ αἴσθησις , καί ὄργανον αὐτός χράομαι , ΚΣ . καί ὁ ἔνυλος οἶδα . Τούτος μέν οὖν εἰμί ὁ πρῶτος ἄπορος καί ὁ λύσις αὐτός . Δεύτερος ἄπορος , ὅς καί λῆμμα προλαμβάνω , τοιοῦτος , ὅτι ὁ ἀπό ὁ δυναυω εἰμί ὁ ἐνέργεια γίγνομαι , πάντως ἀλλοιόω , ὁ δέ ἀλλοίωσις πάθος εἰμί . οὗτος προλαμβάνω πρόειμι λοιπός ὁ ἄπορος . Ε γιγνώσκω ὁ νόος ὁ ] νυλα , δῆλος ὅτι πάσχω ὑπό αὐτός , ἀπό ὁ δύναμις γνῶσις εἰς ὁ ἐνέργεια γνῶσις . ὁ δέ ἀπό ὁ δύναμις ἄγω εἰς ὁ ἐνέργεια ἀλλοιόω . ὁ δέ ἀλλοιόω , πάσχω . ὁ νόος ἄρα πάσχω ἀπό ὁ ἔνυλος · καί ἐπειδή οὐδείς ἐκ ὁ ανομουλας πάσχω , δῆλος ἄρα ὅστις ὁμόύλός Άστιν ὁ νόος ὁ ἔνυλος . καί εἰμί καί αὐτός ἔνυλος καί ἄφορτος . Ἄτη ὁ ἀπορία , ὅς ἐπιλύω φημί , ὅτι κακῶς λαμβάνω , ὅτι ποῦ τοιοῦν καί πάσχω · οὗτος ὁ λόγος ψευδής εἰμί . τότε γάρ ὁ ποιέω ἀντιπάσχω , ὅτε ομοιαλλω εἰμί ὁ πάσχω . ἐπεί οὖν ὁ νόος οὐ εἰμί ὁμόυλος ὁ ἐκάλρις λοκ φέρω πάσχω αὐτός ὑπό ὁ ἔνολος ὅτε γιγνώσκω ἀτάω . ποιός γάρ καί ὁ δημιουργός , εὐεργέτης ἐγώ · καί ὅμως οὐ ἀντιπάσχω ὑφ´ ἐγώ · ὡστε ἐκεῖνος μόνος ὁ ποιέω Ἀντίπατρος ει , ὅσος ὁμόνλά εἰμί ὁ πάσχω . ὅτι Τδιόν εἰμί ὁ