cogPG.PG122 356
τῆς ἀγίας θεότητος πάσαις ταῖς τῆς ἀνθρωπότητος ὑποστάσεσι καθ´ ὑπόστασιν ἡνώθησαν Πᾶσα δὲ τῇ ἀνθρωπίνῃ φύσει φαμὲν ἐνωθῆναι πᾶσαν τὴν τῆς θεότητος οὐσίαν . Κατ´ οὐδένα γὰρ λόγον κεκοινώνηκεν ὁ Πατὴρ καὶ τὸ Πνεῦμα τὸ ἄγιον τῇ σαρκώσει τοῦ Θεοῦ Δόγου , εἰ μὴ κατ´ εὐδοκίαν καὶ βούλησιν . Πᾶσα οὖν ἡ φύσις οὐ κατὰ μερῶν ἐν τῆ τοῦ Χριστοῦ ὑποστάσει συνεργεῖται τῷ Θεῷ . ιδʹ . Περὶ φύσεως ἀπαθείας , Ὀφείλεις ὁμολογεῖν ὅτι ἡ φύσις τοῦ Λόγου ἐσαρκώθη ἥτοι ἡνώθη σαρκί . Οὐ μὴ ὅτι ἡ φύσις τοῦ Λόγου ἔπαθε σαρκὶ , ἀλλ´ ὅτι ὁ Χριστὸς ἔπαθε σαρκί . ὅτι μὲν γὰρ ὁ Θεὸς ἄνθρωπος γέχονε , καὶ ἄνθρωπος ὁ Θεὸς ὁμολογοῦμεν . Καὶ ὅτι ἡ θεότης ἦνώθη τῇ ἀνθρωπότητι ἐν μιᾷ τῶν αὐτῆς ὑποστάσεων , μεμαθήκαμεν , ὅτι δὲ ἡ θεότης ἄνθρωπος γέγονεν , ἢ ἐνηνθοώπησεν , οὐδαμῶς ἀκηκόαμεν . Ἐπεὶ δὲ οὖν δύο φόσεις τοῦ Χριστοῦ , δύο αὐτοῦ καὶ τὰ θελήματα πάντως τὰ φυσικὰ , καὶ θελητικός ἐστιν ὁ αὐτὸς κατ´ ἄμφω τῶν αὐτοῦ φύσεων . Τὴν γὰρ φυσικῶς ἐνυπάρχουσαν ἡμῖν θελητικὴν δύναμιν ἀνέλαβε . Δύο οὖν καὶ τὰς ἐνεργείας αὐτοῦ φαμεν · εἶχε μὲν γὰρ , ὡς μὲν Θεὸς καὶ τῷ Πατρὶ ὁμοούσιος , τὴν θείαν ἐνέργειαν , καὶ ὡς ἄνθρωπος γενόμενος καὶ ἡμῖν ὁμοούσιος , τῆς ἀνθρωπίνης φύσεως τὴν ἐνέργειαν . ιεί . Τίς ὁ Θεός . Οὕτε ὁ οὐρανὸς Θεὸς , οὕτε ὁ ἥλιος , οὕτε ἀλλο τι τῶν ὁρωμένων , ἀλλ´ οὐδὲ ὁ πολυτίμητος καὶ πολυθρύλλητος νοῦς · οὐδὲ ἰδέα τις κατὰ Πλάτωνα χωριστή σω.μάτων , ἀλλ´ οὐδὲ φόσις ὅλως ἐγκόσμιος , ἀλλ´ οὐδὲ ζωὴ , οὑδὲ φῶς , οὐκ ἀσωματότης , οὐκ ἀυλία , οὔτε αἰσθήσει θεατὸς οὔτε νῷ ληπτός · ἀλλά τις ἐτέρα φύσις ἀνεξερεύνητος , καὶ αὐτοῦ δύναμις , ἡ τε φρουρητική ἢ τε ζωογόνος , ἢ τε ἀναγωγικὴ , καὶ ἀπλῶς πᾶσαι αἱ δυνάμεις αὐτοῦ ἄπειροί εἶσι καὶ ἀνέκληπτοι , καὶ αὐτὸς ἄπειρος καὶ κατὰ ἀρχὴν καὶ κατὰ πέλος . Καὶ τὸ μὲν ἄνω αὐτοῦ ἄναρχον ὀνομάζεται , τὸ δὲ κάτω ἀτελεύτητον , τὸ δὲ ξύμπαν αἰώνιον . Ἄπειρος οὖν τὴν δόναμιν ὁ Θεὸς , ἄναρχός τε καὶ ἀτελεύτητος καὶ αἰώνιος . Τοῦτο δὲ καὶ ὁ Θεολόγος Γρηγόριος τῷ ὅντι θεολογικῶς διορίζεται . ιςʹ . ῶς οἶδε Θεὸς τὰ μεταβαλλόμενα πράγματα οὐχ ὡς ἔχει τὰ πράγματα γινώσκει ὀ Θεὸς ταῦτα , ἀλλ´ ὡς ἔστιν αὐτὸς κατ´ οὐσίαν . Οἷόν εἰσι τὰ πράγματα μεριστὰ , ὁ δὲ Θεὸς ἀμέριστος · ἀμερίστως οὖν οἶδε τὰ μεριστά . Καὶ πάλιν τὰ πράγματα ἀλλοι . ωτὰ καὶ μεταβλητὰ , ὁ δὲ Θεὸς ἀναλλοίωτος καὶ ἀε τάβλητος · ἀναλλοίωτος οὖν οἷδε τὰ ἀλλοιωτὰ , καὶ τὰ μεταβλητὰ ἀμεταβλήτως . Οὕτως καὶ τὰ ὑπὸ χρόνον πἱωνίως οἶδε , καὶ τὰ ἐνδεχόμενα ἀναγκαίως , καὶ τὰ σωματικὰ ἀσωμάτως · Ἀλλ´ οὐκ ἐπειδὴ γινώσκει ὁ Θεὸς ἀσωμάτως τὸ σῶμα , ἡλλοιώθη ἐκεῖνο καὶ ἀσώματον γέγονεν . Ἀλλ´ ἡ μὲν τοῦ Θεοῦ γνῶσις κατὰ τὴν ἓδίαν ὕπαρξιν γινώσκει τὰ πράγματα . Ἐκείνων δὲ ἕκαστον μένει ὅπερ ἐστί . Πρὸς γοῦν τοὺς ἀποροῦντας καὶ λέγοντας εἰ ἥδει ὁ Θεὸς τὸν Ἀδὰμ τὰ ἐντεταλμένα
Lemmas: ὁ Ἀγίας θεότης πᾶς ὁ ὁ ἀνθρωπότης ὑπόστασις καθ´ ὑπόστασις ἑνόω πᾶσα δέ ὁ ἀνθρώπινος φύσις φημί νοέω πᾶς ὁ ὁ θεότης οὐσία . Κατς οὐδείς γάρ λόγος κοινωνέω ὁ πατήρ καί ὁ πνεῦμα ὁ ἀγάω ὁ σάρκωσις ὁ Θεός Δόγου , εἰμί μή κατ´ εὐδοκία καί βούλησις . πᾶσα οὖν ὁ φύσις οὖον κατά μέρος ἐν τῆ ὁ Χριστός ὑπόστασις συνεργέω ὁ Θεός . ἴδη . περι φύσις ἀπάθεια , ὀφείλω ὁμολογέω ὅτι ὁ φύσις ὁ Λόγος σαρκόω ἤτοι ἑνόω σάρξ . οὖον μή ὅτι ὁ φύσις ὁ Λόγος πάσχω σάρξ , ἀλ ὅτι ὁ Χριστός πάσχω σάρξ . ὅτι μέν γάρ ὁ θεός ἄνθρωπος γίγνομαι , καί ἄνθρωπος ὁ θεός ὁμολογέω . καί ὅτι ὁ θεότης νοέω ὁ ἀνθρωπότης ἐν εἷς ὁ αὐτός ὑπόστασις , μανθάνω , ὅτι δέ ὁ θεότης ἄνθρωπος γίγνομαι , ἢ ἐνηνθοώπησεν , οὐδαμῶς ἀκούω . ἐπεί δέ οὖν δύο φόσις ὁ Χριστός , δύο αὐτός καί ὁ θέλημα πάντως ὁ φυσικός , καί θελητικός εἰμί ὁ αὐτός κατ´ ἄμφω ὁ αὐτός φύσις . ὁ γάρ φυσικός ἐνυπάρχω ἐγώ θελητικός δύναμις ἀναλαμβάνω . δύο οὖν καί ὁ ἐνέργεια αὐτός φημί · ἔχω μέν γάρ , ὡς μέν θεός καί ὁ πατήρ ὁμοούσιος , ὁ θεῖος ἐνέργεια , καί ὡς ἄνθρωπος γίγνομαι καί ἐγώ ὁμοούσιος , ὁ ἀνθρώπινος φύσις ὁ ἐνέργεια . ἵημι . Τῖς ὁ Θεός . ἵημι ὁ οὐρανός θεός , ἵημι ὁ ἥλιος , ἵημι ἀλλος τίς ὁ ὁράω , ἀλ οὐδέ ὁ πολυτίμητος καί πολυθρύλλητος νόος · οὐδέ ἰδέα τις κατά Πλάτων χωριστός σω.μάτων , ἀλ οὐδέ Φόσις ὅλως ἐγκόσμιος , ἀλ οὐδέ ζωή , οὐδός φάος , οὐ ἀσωματότης , οὐ ἀυλία , οὔτε αἴσθησις θεατός οὔτε νάω ληπτός · ἀλλά τις ἕτερος φύσις ἀνεξερεύνητος , καί αὐτός δύναμις , ὁ τε φρουρητικός ἢ τε ζωογόνος , ἢ τε αναγωγικός , καί ἀπλόος πᾶς ὁ δύναμις αὐτός ἄπειρος εἶμι καί ἀνέκλειπτος , καί αὐτός ἤπειρος καί κατά ἀρχή καί κατά πέλος . καί ὁ μέν ἄνω αὐτός ἄναρχος ὀνομάζω , ὁ δέ κάτω ἀτελεύτητος , ὁ δέ σύμπας αἰώνιος . Ἤπειρος οὖν ὁ δόναμιν ὁ θεός , ἄναρχος τε καί ἀτελεύτητος καί αἰώνιος . οὗτος δέ καί ὁ Θεολόγος Γρηγόριος ὁ εἰμί θεολογικός διορίζω . ιʹ . ῶς οἶδα θεός ὁ μεταβάλλω πρᾶγμα οὐ ὡς ἔχω ὁ πρᾶγμα γιγνώσκω ὁ θεός οὗτος , ἀλ ὡς εἰμί αὐτός κατ´ οὐσία . οἷος εἰμί ὁ πρᾶγμα μεριστός , ὁ δέ θεός ἀμέριστος · ἀμέριστος οὖν οἶδα ὁ μεριστός . καί πάλιν ὁ πρᾶγμα ἄλλος . ἀ-βρώς καί μεταβλητός , ὁ δέ θεός ἀναλλοίωτος καί ἀεί τάβλητος · ἀναλλοίωτος οὖν οἶδα ὁ ἀλλοιωτός , καί ὁ μεταβλητός ἀμετάβλητος . οὕτως καί ὁ ὑπό χρόνος πιωνιος οἶδα , καί ὁ ἐνδέχομαι ἀναγκαῖος , καί ὁ σωματικός ἀσώματος · Ἀλ οὐ ἐπεί γιγνώσκω ὁ θεός ἀσώματος ὁ σῶμα , ἀλλοιόω ἐκεῖνος καί ἀσώματος γίγνομαι . Ἀλ ὁ μέν ὁ Θεός γνῶσις κατά ὁ δῖος ὕπαρξις γιγνώσκω ὁ πρᾶγμα . ἐκεῖνος δέ ἕκαστος μένω ὅσπερ εἰμί . πρός γοῦν ὁ ἀπορέω καί λέγω εἰμί ἥδομαι ὁ θεός ὁ Ἀδάμ ὁ ἐντέλλω