cogPG.PG122 546
περιγίνεται . Οὕτος οὖν μία οὐσία ἡ ψυγὴ , Διὸ καὶ τὸν ὅλον ἄνθρωπον μιᾶς εἶναί φαμεν οὐσίας , καὶ ἀπλῶς , τὰ ἐξ ὕλης καὶ εἴδους · ἐπεὶ ὅτι γε οὐδὲ ἡ λογος ψυχὴ πᾶσα μιᾶς ἐστιν οὐσίας , δεικνύει τὸ μάχεσθαι ἄλλήλοις πολλάκις τὰ πάθη , θυμὸν λέγω καὶ ἐπιθυμίαν · οὐδὲν δὲ αὐτῶν μάγεται . Πολλάκις γοῦν πρὸς τοῦ λόγου μᾶλλον ὁ θυμὸς , μᾶλλον γίνεται , ὡς συγγενέστερος διὰ τὸ φιλότιμον . Ἀνθίλκαι δὲ ἡ ἐπιθυμία . Ὅτι κατὰ συμβεβηκὸς , φησίν , εἰς ὁμοιομερῆ διαιρεῖται μρη ἡ ψυχή · τῷ γάρ τοι ἐν τῷ σώματι διαιρεῖσθαι , καὶ αὐτὴ συνδιαιρεῖται , ὡς ἐπί των φυτῶν καὶ τῶν ἐντόμων Ὅτι ἡ μὲν ἄλογος ψυγὴ καὶ ἡ φυτικῆς , ἐντελέχεια λέοις´ ὡς τοῦ σώματος ὡς εἶδος ἐν ὕλῃ , καὶ ὡς οὐσίᾳ τελειοῦσα τὸ ὑποκείμενον , καὶ ἀχώριστος ὑπάρχουσα αὐτοῦ . Τίνος γάρ ἕσται τελειότης ἡ φυτικὴ ψυχὴ χωρισθεῖσα τοῦ σώματος ; Ἐντελέχεια δὲ καὶ ἡ λογικὴ ψυχὴ λέγοιτ´ ἂν , οὐχ ὡς τῇ οὐσίᾳ τελειοῦσα τὸ ὑποκείμενον , ἀλλὰ τῇ ἐνεργείᾳ . Καὶ ὡς ὁ κυβερνήτης τὸ πλοῖον τελειοῖ καὶ τάττει · διὸ καὶ χωριστή ἐστιν αὐτοῦ . Δύναται μέν τοι κατά τινα τρόπον λέγεσθαι καὶ ἡ λογικὴ ψυχὴ ἀχώριστος εἶναι τοῦ σώματος , καθό ἐστιν ἐντελέχεια . Τὰς γὰρ ἐνεργείας καθ´ ἅς τελειοῖ τὸ ζῶον , κινοῦσα αὐτὸ τοιῶσδς Σ τοιῶσδε , ἀχωρίστως ἔχει τοῦ σώματος . Ἐξελθοῦσα γὰρ αὐτοῦ , οὐκέτι ταύτας ἐνεργήσει · εἶχε γὰρ αὐτὰς ἐκ τῆς σχέσεως τῆς πρὸς τὸ σῶμα · ὥστε ταότῃ καθὸ ἐντελέχειά ἐστι , λέγω δὴ κατὰ τέσδε τὰς ἐνεργείας , ἀχώριστος ἄν εἴη τοῦ σώματος · ὥσπερ καὶ τοῦ κυβερνήτου αἱ ὡς κυβερνήτου ἐνέργειαι τοῦ πλοίου εἰσιν ἀχώριστοι , καὶ χωρίζεται μὲν ὁ ἄνορωπος . Ὡς μεν τοι κυβερνήτης ὥν ἐν ἐνεργείᾳ ἀμα τε κεχώρισται τῆς νεὼς , καὶ ἐφθαρμένας ἵχει τὰς τοιαύτας ἐνεργείας . Ὅτι κρείττων , φασὶ , πασῶν καὶ τιμιωτέρα τῶν τῆς φυτικῆς ψυχῆς δυνάμεων ἡ γυνητιή · δεύτερον δὲ ἡ αὐξητικῆ , καὶ τρίτον ἡ θρεπτική . Τῆς μὲν γὰρ θρεπτικῆς ἔργον ἑστὶ τὸ σώζειν τὸ εἰδος · μέχρι γὰρ ποαούτου σωζόμεθα , ἕως ὡς τρεφώμεθα , Τῆς δὲ πλ ἔητικῆς , τὸ εἰς τὸ τέλειον καὶ κατὰ φύσιν μέτρον ἀνανεῖν , εἰς ὃ γενόμενα τά τε ζῶα καὶ τὰ φυτὰ ἐπλ τὸ σκοπιμώτατον τῆς φύσεως τέλος , λέγω δὴ τὰν γεννητικὴν δύναμιν , παραγίνεται , Οὗτος γὰρ τῆς φύσεως ὁ τελικώτατος σκοπὸς διὰ τὴν ἔφεσιν τῆς ἀνδιότητος τῆς ἀθανασίας τοῖς γεννητοῖς ζώοις , ἐπισκευαστῆς τῇ διαδοχῇ γενομένης · ὤστε ἡ μὲν σλἔητικὴ ὕλης ἐπάχει λόγον πρὸς τὴν γεννητικήν . Πρὸς δὲ τὴν αὐξητικὴν ἡ θρεπτική . Ὅτι ὁ νοῦς κατὰ Ἀριστοτέλην δύναιτ´ ἄν ἐντελιχεια τοῦ σώματος λέγεσθαι , καὶ κατὰ τοῦτο ἀχώρι στός ἑστι τοῦ σώματος , οὕτε τῇ οὐσίᾳ , οὕτε πάσαις αὐτοῦ ταῖς ἐνεργείαις . ἀλλὰ ταύταις , ἅς Ἰσνεί ἐκ τῆς σχσεως τῆς πρὸς τὸ σῶμα , ὧν μάλιστά εἰσιαἱ πρακτικαί . Αὖται δὲ ἐνέργειαι ἀχώριστοι εἰσὶ τοῦ σώματος · ἀμα γὰρ τῷ φθαρῆναι τὸ σῶμα , συμφθείρονται καὶ αἱ τοιαῦται τοῦ νοῦ νέργειαι , ἀε ἑκ τῆς σχέσεως ἔσχε τοῦ σώματος . Καὶ ὥσπερ ὁ κυβερνήτης , ἐντελέχεια ν τῆς νεὼς , ἐπειδὴ δὴ οὁ μόνον κυβερνήτης ἐστίν , ἀλλὰ καὶ ὁ ἄνθρωπος , ὀς
Lemmas: περιγίγνομαι . οὗτος οὖν εἷς οὐσία ὁ ψύχω , Διὸ καί ὁ ὅλος ἄνθρωπος εἷς εἰμί φημί οὐσία , καί ἀπλόος , ὁ ἐκ ὕλη καί εἶδος · ἐπεί ὅτι γε οὐδέ ὁ λόγος ψυχή πᾶς εἷς εἰμί οὐσία , δείκνυμι ὁ μάχομαι ἀλλήλων πολλάκις ὁ πάθος , θυμός λέγω καί ἐπιθυμία · οὐδείς δέ αὐτός μάσσω . πολλάκις γοῦν πρός ὁ λόγος μᾶλλον ὁ θυμός , μᾶλλον γίγνομαι , ὡς συγγενής διά ὁ φιλότιμος . Ἀνθίλκαι δέ ὁ ἐπιθυμία . ὅτι2 κατά συμβαίνω , φημί , εἰς ὁμοιομερής διαιρέω μρη ὁ ψυχή · ὁ γάρ ὅς ἐν ὁ σῶμα διαιρέω , καί αὐτός συνδιαιρέω , ὡς ἐπί ὁ φυτός καί ὁ ἔντομος ὅτι2 ὁ μέν ἄλογος ψύχω καί ὁ φυτικός , ἐντελέχεια λέος ὡς ὁ σῶμα ὡς εἶδος ἐν ὕλη , καί ὡς οὐσία τελειόω ὁ ὑπόκειμαι , καί ἀχώριστος ὑπάρχω αὐτός . τίς γάρ ἕννυμι τελειότης ὁ φυτικός ψυχή χωρίζω ὁ σῶμα ; ἐντελέχεια δέ καί ὁ λογικός ψυχή λέγω εἄν , οὐ ὡς ὁ οὐσία τελειόω ὁ ὑπόκειμαι , ἀλλά ὁ ἐνέργεια . καί ὡς ὁ κυβερνήτης ὁ πλοῖον τελειόω καί τάσσω · διό καί χωριστός εἰμί αὐτός . δύναμαι μέν ὅς κατά τις τρόπος λέγω καί ὁ λογικός ψυχή ἀχώριστος εἰμί ὁ σῶμα , καθό εἰμί ἐντελέχεια . ὁ γάρ ἐνέργεια καθ´ ὅς τελειόω ὁ ζῷον , κινέω αὐτός τοιῶσδς Σ τοιῶσδε , ἀχώριστος ἔχω ὁ σῶμα . ἐξέρχομαι γάρ αὐτός , οὐκέτι οὗτος ἐνεργέω · ἔχω γάρ αὐτός ἐκ ὁ σχέσις ὁ πρός ὁ σῶμα · ὥστε ταότῃ καθό ἐντελέχεια εἰμί , λέγω δή κατά τέ ὁ ἐνέργεια , ἀχώριστος ἄν εἰμί ὁ σῶμα · ὥσπερ καί ὁ κυβερνήτης ὁ ὡς κυβερνήτης ἐνέργεια ὁ πλοῖον εἰμί ἀχώριστος , καί χωρίζω μέν ὁ ανορωψ . ὡς μέν ὅς κυβερνήτης ἀνά ἐν ἐνέργεια ἅμα τε χωρίζω ὁ ναός , καί φθείρω ἵημι ὁ τοιοῦτος ἐνέργεια . ὅτι2 ἀγαθός , φημί , πᾶς καί τίμιος ὁ ὁ φυτικός Ψυχή δύναμις ὁ γυνητιή · δύο δέ ὁ αυξητικός , καί τρίτος ὁ θρεπτικός . ὁ μέν γάρ θρεπτικός ἔργον εἰμί ὁ σῴζω ὁ εἶδος · μέχρι γάρ ποαουος σῴζω , ἠώς ὡς τρέφω , ὁ δέ πλ ητικός , ὁ εἰς ὁ τέλειος καί κατά φύσις μέτρον ἀνανέω , εἰς ὅς γίγνομαι ὁ τε ζῷον καί ὁ φυτόν ἐπλ ὁ σκόπιμος ὁ φύσις τέλος , λέγω δή ὁ γεννητικός δύναμις , παραγίγνομαι , οὗτος γάρ ὁ φύσις ὁ τελικός σκοπός διά ὁ ἔφεσις ὁ ανδιοτητη ὁ ἀθανασία ὁ γεννητός ζῷον , επισκευαστής ὁ διαδοχή γίγνομαι · ὥστε ὁ μέν σλἔητικὴ ὕλη πάχος λόγος πρός ὁ γεννητικός . πρός δέ ὁ αὐξητικός ὁ θρεπτικός . ὅτι2 ὁ νόος κατά Ἀριστοτέλης δύναιτ´ ἄν ἐντελιχεια ὁ σῶμα λέγω , καί κατά οὗτος ἀχάρι Στος εἰμί ὁ σῶμα , ἵημι ὁ οὐσία , ἵημι πᾶς αὐτός ὁ ἐνέργεια . ἀλλά οὗτος , ὅς Ἰσνεί ἐκ ὁ σχσεως ὁ πρός ὁ σῶμα , ὅς μάλα ἐσία πρακτικός . αὔτης δέ ἐνέργεια ἀχώριστος εἰμί ὁ σῶμα · ἅμα γάρ ὁ φθείρω ὁ σῶμα , συμφθείρω καί ὁ τοιοῦτος ὁ νόος νέργειαι , ἀεί ἐκ ὁ σχέσις ἔχω ὁ σῶμα . καί ὥσπερ ὁ κυβερνήτης , ἐντελέχεια Ν ὁ ναός , ἐπεί δή ὅς μόνος κυβερνήτης εἰμί , ἀλλά καί ὁ ἄνθρωπος , ὅς