cogPG.PG118 129
τὸν ὑπ´ αὐτοῦ κηρυττόμενον , διορθοῦται ἐπάγων · « Οὐκ ἐν χειροποιήτοις ναοῖς κατοικεῖ . » Οἰκεῖ μὲν γὰρ ἐν ναοῖς , ἀλλ´ οὐκ ἐν τούτοις , ἀλλ´ ἐν ἀνθρωπίνῃ ψυχῇ . Οὐδὲ γὰρ ἐν τῷ ναῷ τῶν Ἱεροσολύμων λέγεται οἰκεῖν , ἀλλ´ ἐνεργεῖν . Οὐδὲ ὑπὸ χειρῶν ἀνθρώπων παρὰ Ἰουδαίοις ἐθεραπεύετο , ἀλλ´ ὑπὸ διανοίας · ἐπεὶ κἀκεῖνά γε οὐκ ἐξήτει οὕτως ὥσπερ δεόμενος . Φησὶ γὰρ , Μὴ φάγωμαι κρέατα ταύρων ; ἢ αἷμα τράγων πίωμαι · καὶ τὰ ἑξῆς . « Ὅρίσας προστεταγμένους καιροὺς καὶ τὰς « ὁροθεσίας τῆς κατοικίας αὐτῶν , ζητεῖν τὸν « Θεὸν , εἰ ἄρα γε ψηλαφήσειεν αὐτὸν καὶ εὕροιεν , « καίτοιγε οὐ μακρὰν ἀπὸ ἑνὸς ἑκάστου ἡμῶν ὑπ . « ἄρχοντα . Ἐν αὐτῷ γὰρ ζῶμεν καὶ κινούμεθα καὶ « ἐσμὲν , ὡς καὶ τινες τῶν καθ´ ὑμᾶς ποιητῶν εἰρή - « κασι · Τοῦ γὰρ καὶ γένος ἐσμέν . Γένος οὖν ὑπάρ - « χοντες τοῦ Θεοῦ , οὐκ ὀφείλομεν νομίζειν , χρυσῷ « ἢ ἀργύρῳ ἢ λίθῳ χαράγματι τέχνης καὶ ἐνθυμή - « σεως ἀνθρώπου τὸ Θεῖον εἶναι ὅμοιον . » « Ὅρίσας προστεταγμένους καιρούς . » Ὥρισε , φησὶ , ζητῆσαι τὸν Θεόν · ἀλλ´ οὐ διὰ παντὸς τοῦτο ὥρισεν , ἀλλὰ προστεταγμένους καιροὺς , δεικνὸς Ἐτι νῦν οὐχὶ ζητήσαντες εὖρον . Ἐπειδὴ γὰρ ζητήσαντες οὐχ εὐρον , δείκνυσιν ὅτι οὕτως ἦν φανερὸς , ὥσπερ ἂν εἰς μέσον τι ψηλαφώμενον · οὐ γὰρ ἐνταῦθα μὲν ἦν οὐρανὸς , ἀλλαχοῦ δε οὔ . Οὐδὲ ἐν τούτῳ τῷ χρόνω ἠν , ἐν ἄλλω δὲ οὔ · ὥστε κατὰ πάντα καιρὸν καὶ κατὰ πᾶσαν ὁροθεσίαν δυνατὸν αὐτὸν εὐρεῖν · οὕτως γὰρ ὡνονόμησεν , ὥστε μήτε τόπῳ κωλύεσθαι , μήτε χρόνῳ , Αὐτὸ γὰρ δὴ τοῦτα μάλιστα αὐτοῖς συνεβάλλετο , τὸ πανταχοῦ εἶναι τὸν οὐρανὸν , τὸ ἐν παντὶ χρόνῳ ἑστάναι Καὶ τοῦτα ἐστιν ὅ φησι , « Καί γε οὐ μακρὰν ἀπὸ ἑνὸς ἑκάστου ἡμῶν ὄντα . » Πᾶσι γὰρ ἐγγύς ἐστι τοῖς πανταχοῦ τῆς οἰκουμένης οὖσι · καὶ οὕτῶς ἐγγύς ἐστιν , ὡς Κχωρίς αὐτοῦ μὴ ζῇν . « Ἐν αὐτῷ γὰρ ζῶμεν καὶ κινούμεθα καὶ ἐσμέν . » Ὥσπερ ἐν σωματικῷ ὑποδείγματι , ὡς ἀδύνατον ἀγνοήσαι τὸν ἀέρα πανταχου κεχυμένον , καὶ οὐ μακρὰν ἀπὸ ἑνὸς ἑκάστου ἡμῶν ὑπάρχοντα , μᾶλλον δὲ καὶ ἐν ἡμῖν ὄντα , οὕτω δὴ καὶ τὸν των ὅλων δημιουργὸν Θεόν . Παρ´ αὐτοῦ γάρ ἐστιν ἡμῖν τὸ εἶναι , τὸ ἐνεργεῖν , τὸ μὴ ἀπολέσθαι . Εἶτα καὶ χρῆσιν αὐτοῖς Ἀράτου ἐπάγει ἑνός τινος τῶν παρ´ αὐτοῖς ποιητῶν εἰς κατασκευὴν τοῦ ἑαυτοῦ λόγου . « Τοῦ γὰρ καὶ γένος ἐσμὲν , » φησί . ΙΚαὶ οὗτος μὲν περὶ τοῦ Δημιουργοῦ αὐτὸ λαμβάνει , Κεἰ καὶ περὶ τοῦ Διὸς τοῦτο εἰρῆσθαί φασιν , οὐ τὸν αὐτὸν ἐκείνῳ λέγων , ἀλλὰ τοῦτο κυρίως ἐπ´ αὐτῶ ἁρμόζειν λέγων . Εἴρηται μὲν γάρ τινα καὶ πράττεται εἰς αὐτὸν , ἀλλ´ οὐκ ἴσασι τοῦτο Ἔλληνες , ἀλλ´ εἰς ἕτερον αὐτὰ νενοήκασιν , ὥσπερ ἐστὶ καὶ τὸ , « Ἀγνώστῳ Θεῷ , » καὶ ἕτερά τινα . Γένος δὲ Θεοῦ ἡμᾶς εἶναί φησιν ὁ Παῦλος , οὐχ ὡς ἐκεῖνοί φασιν , ἀλλ´ ἑτέρῳ νῷ , τουτέστιν , οἰκείους , ἐγγυτάτους , ὡς ἂν εἴποι τις , παροίκους ἢ γείτονας . « Τοὺς μὲν οὖν χρόνους τῆς ἀννοίας ὑπεριδὼν « ὁ Θεὸς , τὰ νῦν παραγγέλλει τοῖς ἀνθρώποις πᾶσι
Lemmas: ὁ ὑπό αὐτός κηρύσσω , διορθόω ἐπάγω · « οὐ ἐν χειροποίητος ναός κατοικέω . » οἰκέω μέν γάρ ἐν ναός , ἀλ οὐ ἐν οὗτος , ἀλ ἐν ἀνθρώπινος Ψυχή . οὐδέ γάρ ἐν ὁ ναός ὁ Ἱερουσαλήμ λέγω οἰκέω , ἀλ ἐνεργέω . οὐδέ ὑπό χείρ ἄνθρωπος παρά Ἰουδαῖος θεραπεύω , ἀλ ὑπό διάνοια · ἐπεί ἐκεῖνος γε οὐ ἐξαιτέω οὕτως ὥσπερ δήω . φημί γάρ , μή φαγωμός κρέας ταῦρος ; ἢ αἷμα τράγος πίνω · καί ὁ ἑξῆς . « ὁρίζω προστάσσω καιρός καί ὁ « ὁροθεσία ὁ κατοίκιος αὐτός , ζητέω ὁ « θεός , εἰμί ἄρα γε ψηλαφάω αὐτός καί εὑρίσκω , « καίτοι οὖον μακράν ἀπό εἷς ἕκαστος ἐγώ ὑπό . « ἄρχω . ἐν αὐτός γάρ ζῶ καί κινέω καί « εἰμί , ὡς καί τις ὁ καθ´ σύ ποιητής εἴρω - « Κάσι · ὁ γάρ καί γένος εἰμί . Γένος οὖν ὑπάρ - « χοντες ὁ Θεός , οὐ ὀφείλω νομίζω , χρυσός « ἢ ἄργυρος ἢ λίθος χάραγμα τέχνη καί ἐνθυμέομαι - « σέως ἄνθρωπος ὁ θεῖον εἰμί ὅμοιος . » « ὁρίζω προστάσσω καιρός . » ὁρίζω , φημί , ζητέω ὁ Θεός · ἀλ οὖον διά πᾶς οὗτος ὁρίζω , ἀλλά προστάσσω καιρός , δείκνυμι ἔτι νῦν οὐ ζητέω εὖρος . ἐπεί γάρ ζητέω οὐ εὑρίσκω , δείκνυμι ὅτι οὕτως εἰμί φανερός , ὥσπερ εἄν εἰς μέσος τίς ψηλαφάω · οὖον γάρ ἐνταῦθα μέν εἰμί οὐρανός , ἀλλαχοῦ δέ οὖον . οὐδέ ἐν οὗτος ὁ χρόνος ἐάν , ἐν ἄλλος δέ οὖον · ὥστε κατά πᾶς καιρός καί κατά πᾶς ὁροθεσία δυνατός αὐτός εὑρίσκω · οὕτως γάρ ωνονοπαραμαω , ὥστε μήτε τόπος κωλύω , μήτε χρόνος , αὐτός γάρ δή τοῦτα μάλιστα αὐτός συμβάλλω , ὁ πανταχοῦ εἰμί ὁ οὐρανός , ὁ ἐν πᾶς χρόνος ἵστημι καί τοῦτα εἰμί ὅς φημί , « καί γε οὖον μακράν ἀπό εἷς ἕκαστος ἐγώ εἰμί . » Πᾶς γάρ ἐγγύς εἰμί ὁ πανταχοῦ ὁ οἰκέω εἰμί · καί οὕτως ἐγγύς εἰμί , ὡς Κχωρίς αὐτός μή ζάω . « ἐν αὐτός γάρ ζῶ καί κινέω καί εἰμί . » ὥσπερ ἐν σωματικός ὑπόδειγμα , ὡς ἀδύνατος ἀγνοέω ὁ ἀήρ πανταχοῦ χέω , καί οὖον μακράν ἀπό εἷς ἕκαστος ἐγώ ὑπάρχω , μᾶλλον δέ καί ἐν ἐγώ εἰμί , οὗτος δή καί ὁ ὁ ὅλος δημιουργός Θεός . Παρ´ αὐτός γάρ εἰμί ἐγώ ὁ εἰμί , ὁ ἐνεργέω , ὁ μή ἀπόλλυμι . εἶτα καί χρῆσις αὐτός Ἄρατος ἐπάγω εἷς τις ὁ παρ´ αὐτός ποιητής εἰς κατασκευή ὁ ἑαυτοῦ λόγος . « ὁ γάρ καί γένος εἰμί , » φημί . ικαὶ οὗτος μέν περί ὁ Δημιουργός αὐτός λαμβάνω , κεῖμαι καί περί ὁ Ζεύς οὗτος λέγω φημί , οὖον ὁ αὐτός ἐκεῖνος λέγω , ἀλλά οὗτος κύριος ἐπι αὐτός ἁρμόζω λέγω . ἔρομαι μέν γάρ τις καί πράσσω εἰς αὐτός , ἀλ οὐ οἶδα οὗτος Ἔλληνες , ἀλ εἰς ἕτερος αὐτός νοέω , ὥσπερ εἰμί καί ὁ , « Ἄγνωστος Θεός , » καί ἕτερος τις . Γένος δέ Θεός ἐγώ εἰμί φημί ὁ Παῦλος , οὐ ὡς ἐκεῖνος φημί , ἀλ ἕτερος νάω , τουτέστιν , οἰκεῖος , εγγύτατος , ὡς εἄν εἶπον τις , πάροικος ἢ γείτων . « ὁ μέν οὖν χρόνος ὁ αννοια ὑπέρ-εἶδον « ὁ θεός , ὁ νῦν παραγγέλλω ὁ ἄνθρωπος πᾶς