cogPG.PG118 652
Οὐκοῦν καὶ μορφὴν Θεοῦ λεγόμενος ἔχειν , Θεὸς ἦν . Ἐπὶ γὰρ τῶν δύε , μορφὴ κεῖται . Ἀλλὰ τί Ἄρειος ; Οὕτω , φησὶν , ὑποδεέστερός ἐστιν ὁ Υἱὸς , ὅτι οὐχ ἤρπασε τὸ εἶναι ἴσα , φησὶ , Θεῷ τῷ μεγάλῳ . Ἐκεῖνο γὰρ ἀρπάζει τις , ὃ οὐκ ἔχει , φησί . Ἀλλὰ τί ἡμεῖς πρὸς αὐτόν ; Πρῶτον μὲν οὐδαμοῦ αἱ Γραφαὶ μέγαν ἡμῖν ἢ μικρὸν εἰσηγοῦνται Θεόν . Ἔπειτα . ὁ μικρὸς κατὰ τὸν ὑμῶν λόγον , πῶς ἂν ἥρπασε τὸ γενέσθαι μέγας ; Οὐ γὰρ ἡδύνατο κἀν ἠβουλήθη . Ἔπειτα ὁ Παῦλος ταπεινοφροσύνης εἰσήγαγε παράδειγμα . Οὐκ ἂν οὖν εἶπεν , Ἐπειδὴ ὁ μικρὸς τῷ μεγάλῳ οὐκ ἐπανέστη Θεῷ , ὀφείλετε ὑποκαταβαίνειν ἀλλήλους . Ἀλλὰ δείξας τὸ ἴσον Πατρὸς καὶ Υἱοῦ , εἶπεν ὅτι ἀπὸ ταπεινοφροσύνης σάρκα ἐφόρεσε . Τὸ γὰρ μὴ ἐπαναστῆναι τῷ μείζονι , ποία ταπεινοφροσύνη ; ἀσθενείας μᾶλλον τοῦτο ἦν καὶ ἀδυναμίας . Ἀλλὰ τὸ τὸν ἴσον καὶ ὁμοδύναμον ἔχοντα ταπεινω.θῆναι καὶ ἄνθρωπον γενέσθαι . Τοῦτο ταπεινοφροσύνης . Ὅρα δὲ αὐτὴν τὴν βίόλον . Ὧδε γὰρ ὡς ἐν αἰνίγματι γέγραπται · « Οὐχ ἁρπαγμὸν ἡγήσατο Τουτέστι , κατὰ ἁρπαγήν . « Τὸ εἶναι ἴσα Θεῷ . » Ὅταν τις ἀρπάσῃ τι , οὐδὲ ἀποθέσθαι αὐτὸ βούλεται , φοβούμενος τὴν ἀπώλειαν αὐτοῦ . Ὅταν δέ τις ἔχῃ φυσικὸν καὶ ἴδιον . εὐχερῶς αὐτὸ ἀποτίθεται . Οἶδε γὰρ ὅτι ὄταν θέλη , πάλιν λαμβάνει αὐτό . Τί οὖν φησιν · Ὁ Υἱὸς τοῦ Θεοῦ οὐκ ἐφοβήθη καταβῆναι τοῦ ἀξιώματος . Οὐ γὰρ ἀρπαγμὸν ἡγήσατο τὴν θεότητα αὐτοῦ , τουτέστιν , οὐ γὰρ ᾔδει κατὰ ἁρπαγὴν ἔχων τὸ εἶναι ἴσος τῷ Πατρὶ , ἀλλὰ κατὰ φυσικὸν ἀξίωμα , φησι . Διὰ τοῦτο ἑαυτὸν ἐκένωσεν ἄχρι τῆς δούλου μορφῆς ἐν ὁμοιώματι ἀνθρώπων γενόμενος . Τί δέ ἐστιν ὁμοίωμα ἀνθρώπου Δηλονότι ἄλλος ἄνθρωπος . Διατί δὲ εἶπεν ὁμοίωμα ἀνθρώπου · Ὅτι εἶχέ τινα ὑπὲρ ἄνθρωπον , τὸ εἶναι καὶ Θεὸς , τὸ ἄνευ συνουσίας τεχθῆναι . Τὸ , Σχήματι εὑρεθεὶς ὡς ἄνθρωπος , φησὶν οἱ Εὐτυχιανισταὶ , Ἰδοὺ οὐκ ἦν φύσει ἄνθρωπος . Ἀλλά φαμεν τοῦτο εἰρῆσθαι , ἵνα μὴ νομισθῇ εἰς ἀνθρωπότητα τετράῳθαι ἡ θεότης . Σχήματι δὲ , φησὶν , οἶον ἐν σαρκί . Σαρκὸς γὰρ ἴδιον , τὸ ἐσχηματίσθαι ὡς ἄνθρωπος . Οὐ γὰρ ἦν εἰς τῶν πολλῶν , ἀλλὰ καὶ παρηλλαγμένα εἶχεν . Ἡ τὸ , ὡς ἄνθρωπος , οία ἄνθρωπος φησι . Καὶ γὰρ καὶ περὶ βασιλέως μετὰ δόξης προελθόντος φαμὲν , Ἐξῆλθεν ὡς βασιλεύς . Λέγει δὲ καὶ ὁ Εὐαγγελιστής · « Καὶ ἴδομεν τὴν δόξαν αὐτοῦ ὡς Μονογενοῦς παρὰ Πατρός ; » τουτέστιν , οἷα Μονογενοῦς . - [ ΩΤ . ] Ὁ γὰρ Χριστὸς καὶ Θεὸς ἡμῶν , οὐ τὸ ἐαυτοῦ ἐσκόπησεν , ἀλλὰ τὸ πάντων συμφέρον καὶ σωτήριον . Διὰ τοῦτο ταπεινοῖ ἑαυτὸν διὰ σαρκώσεως , καὶ ὑψοῖ πάντας ἡμᾶς διὰ τῆς οἰκείας ταπεινώσεως . Ὁ οὖν ἑαυτὸν ταπεινῶν , Χριστοῦ γίρ νεται μιμητής . Καίτοι αὐτὸς Θεὸς ὤν φύσει καὶ ὑψηλὸς κατ´ οὐσίαν . Ο δὲ παρὰ ἀνθρώποις ὑψηλοί , ἐξ ἀρπαγῆς , ἐκ πλεονεξίας , προσεκτήσαντο τὸ ἐν αὐτοῖς ὑψηλόν . Ἐπεὶ ἥγε φύσις κοινὴ καὶ ἴση καὶ ὁμότιμος ἀνθρώπων ἀπάντων . Εἰ οὖν ὁ φύσει Θεὸς καὶ φύσει ὑψηλὸς ἐταπείνωσεν ἑαυτὸν δι´ ἡμᾶς , οἱ
Lemmas: οὐκοῦν καί μορφή Θεός λέγω ἔχω , θεός εἰμί . ἐπί γάρ ὁ δύο , μορφή κεῖμαι . ἀλλά τίς Ἄρειος ; οὕτως , φημί , ὑποδεής εἰμί ὁ υἱός , ὅτι οὐ ἁρπάζω ὁ εἰμί ἴσος , φημί , Θεός ὁ μέγας . ἐκεῖνος γάρ ἁρπάζω τις , ὅς οὐ ἔχω , φημί . ἀλλά τίς ἐγώ πρός αὐτός ; Πρῶτος μέν οὐδαμοῦ ὁ γραφή μέγας ἐγώ ἢ μικρός εἰσηγέομαι Θεός . ἔπειτα . ὁ μικρός κατά ὁ σύ λόγος , πῶς εἄν ἁρπάζω ὁ γίγνομαι μέγας ; οὖον γάρ ἡδύνω ἐν βούλομαι . ἔπειτα ὁ Παῦλος ταπεινοφροσύνη εἰσάγω παράδειγμα . οὐ εἄν οὖν εἶπον , ἐπεί ὁ μικρός ὁ μέγας οὐ ἐπανίστημι Θεός , ὀφείλω ὑποκαταβαίνω ἀλλήλων . ἀλλά δείκνυμι ὁ ἴσος πατήρ καί υἱός , εἶπον ὅτι ἀπό ταπεινοφροσύνη σάρξ φορέω . ὁ γάρ μή ἐπανίστημι ὁ μείζων , ποῖος ταπεινοφροσύνη ; ἀσθένεια μᾶλλον οὗτος εἰμί καί ἀδυναμία . ἀλλά ὁ ὁ ἴσος καί ὁμοδύναμος ἔχω ταπεινόω καί ἄνθρωπος γίγνομαι . οὗτος ταπεινοφροσύνη . Ὅρας δέ αὐτός ὁ βιόλος . ὧδε γάρ ὡς ἐν αἴνιγμα γράφω · « οὐχ ἁρπαγμός ἡγέομαι τουτέστι , κατά ἁρπαγή . « ὁ εἰμί ἴσος Θεός . » ὅταν τις ἁρπάζω τίς , οὐδέ ἀποτίθημι αὐτός βούλομαι , φοβέω ὁ ἀπώλεια αὐτός . ὅταν δέ τις ἔχω φυσικός καί ἴδιος . εὐχερής αὐτός ἀποτίθημι . οἶδα γάρ ὅτι ὅταν ἐθέλω , πάλιν λαμβάνω αὐτός . τις οὖν φημί · ὁ υἱός ὁ Θεός οὐ φοβέω καταβαίνω ὁ ἀξίωμα . οὖον γάρ ἁρπαγμός ἡγέομαι ὁ θεότης αὐτός , τουτέστιν , οὖον γάρ οἶδα κατά ἁρπαγή ἔχω ὁ εἰμί ἴσος ὁ πατήρ , ἀλλά κατά φυσικός ἀξίωμα , φημί . Ζεύς οὗτος ἑαυτοῦ κενόω ἄχρι ὁ δοῦλος μορφή ἐν ὁμοίωμα ἄνθρωπος γίγνομαι . τις δέ εἰμί ὁμοίωμα ἄνθρωπος δηλονότι ἄλλος ἄνθρωπος . διατί δέ εἶπον ὁμοίωμα ἄνθρωπος · ὅτι2 ἔχω τις ὑπέρ ἄνθρωπος , ὁ εἰμί καί θεός , ὁ ἄνευ συνουσία τίκτω . ὁ , σχῆμα εὑρίσκω ὡς ἄνθρωπος , φημί ὁ Ευτυχίανιστής , ἰδέ οὐ εἰμί φύσις ἄνθρωπος . ἀλλά φημί οὗτος εἴρω , ἵνα μή νομίζω εἰς ἀνθρωπότης τετραίνω ὁ θεότης . σχῆμα δέ , φημί , οἶος ἐν σάρξ . σάρξ γάρ ἴδιος , ὁ σχηματίζω ὡς ἄνθρωπος . οὖον γάρ εἰμί εἰς ὁ πολύς , ἀλλά καί παραλλάσσω ἔχω . ὁ ὁ , ὡς ἄνθρωπος , οἶος ἄνθρωπος φημί . καί γάρ καί περί βασιλεύς μετά δόξα προέρχομαι φημί , ἐξέρχομαι ὡς βασιλεύς . λέγος δέ καί ὁ εὐαγγελιστής · « καί ὁράω ὁ δόξα αὐτός ὡς Μονογενώ παρά πατήρ ; » τουτέστιν , οἷος Μονογενώ . - [ ΩΤ . ] ὁ γάρ Χριστός καί θεός ἐγώ , οὖον ὁ ἑαυτοῦ σκοπέω , ἀλλά ὁ πᾶς συμφέρω καί σωτήριος . Ζεύς οὗτος ταπεινόω ἑαυτοῦ διά σάρκωσις , καί ὑψόω πᾶς ἐγώ διά ὁ οἰκεῖος ταπείνωσις . ὁ οὖν ἑαυτοῦ ταπεινός , Χριστός γίρ νω μιμητής . καίτοι αὐτός θεός εἰμί φύσις καί ὑψηλός κατ´ οὐσία . ὁ δέ παρά ἄνθρωπος ὑψηλός , ἐκ ἁρπάζω , ἐκ πλεονεξία , προσκτάομαι ὁ ἐν αὐτός ὑψηλός . ἐπεί ἥγε φύσις κοινός καί ἴσος καί ὁμότιμος ἄνθρωπος ἀπαντάω . εἰμί οὖν ὁ φύσις θεός καί φύσις ὑψηλός ταπεινόω ἑαυτοῦ δις ἐγώ , ὁ