cogPG.PG118 218
καὶ εἴπη · Καὶ πῶς ἦν ἀμαρτεῖν νόμου μὴ ὄντος ; Αὐτὸς γὰρ σὺ ἀνωτέρω ἔφης , Ὅτι οὐ οὐκ ἔστι νόμος , οὐδὲ παράβασις . παραβάσεως δὲ μὴ οὔσης , οὐδὲ ἀμαρτία δηλονότι . Πῶς οὖν διῆλθεν ὁ θάνατος εἰς πάντας , ἐρῶν´ ᾧ πάντες ἥμαρτον · Ἵνα οὖν μὴ ᾗ τις λέγων τοῦτο , προλαβὼν λύει τὴν ἀπορίαν , καῖ φησὶν , ὅτι ἧν καὶ πρὸ τοῦ νόμου . Ἐπράττετο γὰρ , καὶ τὸ πραττόμενον , οὐκ ἔστι μὴ γενέσθαι . Ἥν οὖν ἡ ἀμαρτία , ἀλλ´ οὐχ οὕτως πᾶσιν ἐλογίζετο , οὐδ´ εἰς ὄσον χωρεῖ τιμωρίας τῶν ἀμαρτανομένων ἕκαστον ἐγνωρίζετο . Τοῦ δὲ νόμου τάξαντος καὶ ὁρίσαντος τὰς τιμωρίας , καὶ διὰ τῆς ποινηλασίας ἐκδηλότερον αὐτὰς καταστήσαντος , καὶ τὰ μεγέθη τῶν ἁμαρτημάτων ἐμφανίσαντος , μᾶλλον καὶ πᾶσιν ἐγένοντο γνώριμοι , καὶ συνετῷ καὶ ἁσυνέτῳ , καὶ νέῳ καὶ πρεσβύτῃ , καὶ γυναικὶ καὶ ἀνδρί , . Διὰ τοῦτο οὖν πρὸ τοῦ νόμου οὐχ ὁμοίως ἐλογίζετο ἡ ἀμαρτία , ὅτι τε οὐχ ὥριστο ἡ τιρωρία , καὶ ὅτι οὐδὲ τὸ μέγεθος αὐτῶν ἀκριβῶς ἐγινώσκετο , καὶ ὅτι οὐδὲ κατὰ πόδας ἠκολούθει τοῖς πλημμελοῦσιν ἡ τιμωρία . Ἐπεὶ , ὅτι ἦν ἡ ἀμαρτία , καὶ ὅτι , εἰ καὶ μετὰ πολλῆς ἀνοχῆς καὶ μακροθυμίας , ὅμως ἐπιμενόντων αὐτῶν καὶ ἀνιάτως ἐχόντων , αἱ τῶν δικῶν εἰς πράξεις ἐγίνοντο , μαρτυρεῖ σαφῶς τά τε Σοδομιτῶν πάθη , καὶ πρόγε τούτου τὸ κοινὸν ναυάγιον ὁ κατακλυσμὸς , καὶ τοιαῦθ’´ ἕτερα . Ἦν οὗν ἡ ἁμαρτία πρὸ τοῦ νόμου , καὶ ἐλογίζετο , ἀλλ´ οὐχ οὕτως ὡς μετὰ τὸν νόμον . ὥστε ἄμφω καλῶς ἔχειν , καὶ τὸ διῆλθεν εἰς πάντας ἀνθρώπους ὁ θάνατος , ἐφ´ ᾦ πάντες ἥμαρτον , καὶ τὸ , Οὐ γὰρ οὐκ ἔστι νόμος , οὐδὲ παράβασις . Ἀέλυται γὰρ τὸ δοκοῦν ἀντιπίπτειν , διὰ τοῦ εἰπεῖν τὸν θεσπέσιον Παῦλον , « Ἅχρι γὰρ νόμου ἁμαρτία ἦν ἐν κόσμῳ , » καὶ ἐξῆς . Εἶτα · « Ἀλλ´ ἐβασίλευσεν ὁ θανατος , » τουτέστιν εἰς ἔννομον ἐξουσίαν ἐλογίσθη αὐτοῦ ἡ τυραννὶς , τῷ τε χρόνῳ σεμνυνομένη , καὶ τοῖς ἡμῶν ἁμαρτήμασι κρατυνομένη , « ἀπὸ Ἀδὰμ , » φησὶ , τοῦ κατὰ παράβασιν ἐντολῆς νενομοθετημένης ἀμαρτήσαντος . Ἀπὸ Ἀδὰμ οὖν ὁ θάνατος ἐβασίλευσε , τουτέστι , κατ´ ἐξουσίαν πολλὴν ἐκράτησε , καὶ ἐπὶ τοὺς μὴ ἐπὶ τῷ ὁμοιώματι τοῦ Ἀδὰμ ἀμαρτήσαντας . Μέχρι τίνος;«Μέχρι τοῦ Μωσέως.»Οἱ γὰρ μεταξὺ Ἀδὰμ καὶ Μωσέως , ἥμαρτον μὲν , ἀλλ´ οὐχὶ ἐπὶ τῷ ὁμοιώματι τῆς τοῦ Ἀδὰμ παραβάσεως . Ὁ μὲν γὰρ ὡρισμένην καὶ νομοθετηθεῖσαν ἐντολὴν Θεοῦ παρέβη καὶ ἥμαρτεν . Οἱ δὲ ἡμάρτανον , τὸν αὐτοδίδακτον τῆς φύσεως λόγον ἐνυβρίζοντες , οὐ μὴν καὶ τοῦτον εἰσαχθέντα ῥητῶς παραβαίνοντες . Καὶ οἱ μὲν μέχρι Μωσέως , ἡμάρταύον οὕτως . Ἀπὸ δὲ Μωσέως μέχρι τῆς παρουσίας Χριστοῦ , κατὰ ὁμοιότητα τῆς τοῦ Ἀδὰμ παραβάσεως ἡμάρτανον . Νόμους γὰρ ῥητοὺς , καὶ νόμους ἐκ Θεοῦ διὰ Μωσέως δοθέντας , παραβαίνοντες ἡμάρτανον . « ἐβασίλευσε δὲ ὁ θάνασος εἰπὼν , ἀπὸ Ἀδὰμ μέχρι Μωσέως καὶ ἐπὶ τοὺς μὴ τῷ ὁμοιώματι τῆς παραβάσεως Ἀδὰμ ἀμαρτήσαντας , » οὐκ ἐξάγει τοὺς ἐξ ἐκείνου μέχριΧριστοῦ ἡμαρτηκότας .
Lemmas: καί εἶπον · καί πῶς εἰμί ἁμαρτάνω νόμος μή εἰμί ; αὐτός γάρ σύ ἀνωτέρω φημί , ὅτι2 οὖον οὐ εἰμί νόμος , οὐδέ παράβασις . παράβασις δέ μή εἰμί , οὐδέ ἁμαρτία δηλονότι . Πῶς οὖν διέρχομαι ὁ θάνατος εἰς πᾶς , ἐράω ὅς πᾶς ἁμαρτάνω · ἵνα οὖν μή ὅς τις λέγω οὗτος , προλαμβάνω λύω ὁ ἀπορία , καί φημί , ὅτι ἧμαι καί πρό ὁ νόμος . πράσσω γάρ , καί ὁ πράσσω , οὐ εἰμί μή γίγνομαι . ὅς οὖν ὁ ἁμαρτία , ἀλ οὐ οὕτως πᾶς λογίζομαι , οὐδός εἰς ὅσος χωρέω τιμωρία ὁ ἁμαρτάνω ἕκαστος γνωρίζω . ὁ δέ νόμος τάσσω καί ὁρίζω ὁ τιμωρία , καί διά ὁ ποινηλασία ἔκδηλος αὐτός καθίστημι , καί ὁ μέγεθος ὁ ἁμάρτημα ἐμφανίζω , μᾶλλον καί πᾶς γίγνομαι γνώριμος , καί συνετός καί ἀσύνετος , καί νέος καί πρεσβύτης , καί γυνή καί ἀνήρ , . Ζεύς οὗτος οὖν πρό ὁ νόμος οὐ ὁμοίως λογίζομαι ὁ ἁμαρτία , ὅτι τε οὐ ὁρίζω ὁ τιρωρία , καί ὅτι οὐδέ ὁ μέγεθος αὐτός ἀκριβῶς γιγνώσκω , καί ὅτι οὐδέ κατά πούς ἀκολουθέω ὁ πλημμελέω ὁ τιμωρία . ἐπεί , ὅτι εἰμί ὁ ἁμαρτία , καί ὅτι , εἰμί καί μετά πολύς ἀνοχή καί μακροθυμία , ὅμως ἐπιμένω αὐτός καί ἀνίατος ἔχω , ὁ ὁ δίκη εἰς πρᾶξις γίγνομαι , μαρτυρέω σαφῶς ὁ τε Σοδομίτης πάθος , καί πρό οὗτος ὁ κοινός ναυάγιον ὁ κατακλυσμός , καί τοιαῦθ’´ ἕτερος . ἦς ἐν ὁ ἁμαρτία πρό ὁ νόμος , καί λογίζομαι , ἀλ οὐ οὕτως ὡς μετά ὁ νόμος . ὥστε ἄμφω καλῶς ἔχω , καί ὁ διέρχομαι εἰς πᾶς ἄνθρωπος ὁ θάνατος , ἐφίημι οἶς πᾶς ἁμαρτάνω , καί ὁ , οὖον γάρ οὐ εἰμί νόμος , οὐδέ παράβασις . αελυος γάρ ὁ δοκέω ἀντιπίπτω , διά ὁ εἶπον ὁ θεσπέσιος Παῦλος , « ἄχρι γάρ νόμος ἁμαρτία εἰμί ἐν κόσμος , » καί ἑξῆς . εἶτα · « Ἀλ βασιλεύω ὁ θάνατος , » τουτέστιν εἰς ἔννομος ἐξουσία λογίζομαι αὐτός ὁ τυραννίς , ὁ τε χρόνος σεμνύνω , καί ὁ ἐγώ ἁμάρτημα κρατύνω , « ἀπό Ἀδάμ , » φημί , ὁ κατά παράβασις ἐντολή νομοθετημένος ἁμαρτάνω . ἀπό Ἀδάμ οὖν ὁ θάνατος βασιλεύω , τουτέστι , κατ´ ἐξουσία πολύς κρατέω , καί ἐπί ὁ μή ἐπί ὁ ὁμοίωμα ὁ Ἀδάμ ἁμαρτάνω . μέχρι τίνος;«Μέχρι ὁ Οἰσεύς γάρ μεταξύ Ἀδάμ καί Μωσῆς , ἁμαρτάνω μέν , ἀλ οὐ ἐπί ὁ ὁμοίωμα ὁ ὁ Ἀδάμ παράβασις . ὁ μέν γάρ ὁρίζω καί νομοθετέω ἐντολή Θεός παραβαίνω καί ἁμαρτάνω . ὁ δέ ἁμαρτάνω , ὁ αὐτοδίδακτος ὁ φύσις λόγος ἐνυβρίζω , οὖον μήv καί οὗτος εἰσάγω ῥητός παραβαίνω . καί ὁ μέν μέχρι Μωσῆς , ἁμαρτάνω οὕτως . ἀπό δέ Μωσῆς μέχρι ὁ παρουσία Χριστός , κατά ὁμοιότης ὁ ὁ Ἀδάμ παράβασις ἁμαρτάνω . Νόμος γάρ ῥητός , καί νόμος ἐκ Θεός διά Μωσῆς δίδωμι , παραβαίνω ἁμαρτάνω . « βασιλεύω δέ ὁ Θανάσος εἶπον , ἀπό Ἀδάμ μέχρι Μωσῆς καί ἐπί ὁ μή ὁ ὁμοίωμα ὁ παράβασις Ἀδάμ ἁμαρτάνω , » οὐ ἐξάγω ὁ ἐκ ἐκεῖνος μεχριχριστος ἁμαρτάνω .