cogPG.PG118 269
τῆς εἰς αὐτοὺς δικαίας τιμωρίας τοῦ Θεοῦ , καὶ τὸ δυνατὸν αὐτοῦ , τουτέστιν , ἡ τιμωρητικὴ δύναμις , καὶ ἡ ἔνδειξις τῆς ὁργῆς , ἦς εἰσιν ἄξιοι τυγχάνειν οἱ τοιοῦτοι . « Καὶ ἵνα γνωρίσῃ . » Δυσὶ τρόποις σχηματίζεται τόδε τὸ ῥητὸν , ἀπὸ κοινοῦ , καὶ ἐλλειπτικῶς . Ἀπὸ κοινοῦ μὲν γὰρ δεῖ λαβεῖν τὸ , « ἤνεγκεν . » ἤνεγκε σκεύη ὁργῆς , καὶ ἤνεγκε σκεύη ἐλέους . Ἐλλειπτικῶς δὲ , ὅτι οὐκ εἶπεν εἰς τί ἤνεγκε τὰ σκεύη τοῦ ἐλέους , ὥσπερ ἐκεῖ εἶπε τὰ σκεύη τῆς ὀργῆς , ὅτι εἰς ἀπώλειαν . Ἐξακουστέον οὖν ἐνταῦθα , τὸ , Εἰς σωτηρίαν . Τοῖς γὰρ καταφρονοῦσι καὶ ὑπερορῶσι τῆς δυνάμεως τοῦ Θεοῦ , ἀναγκαῖον καὶ συμφέρον ἦν γνωρίσαι αὐτοῖς διὰ τιμωρίας τὸ δυνατὸν καὶ πανσθενὲς καὶ πανεπίσκοπον αὐτοῦ . « Ἐπὶ σκεύη ἐλέους . » Ὥσπερ , φησίν , εἰς τὰ σκεύη τῆς ὁργῆς , τουτέστι , τὸν Φαραὼ ἤνεγκεν ὀργὴν , πολλὰ πρότερον μακροθυμήσας · οὕτως καὶ εἰς σκεύη ἐλέους , τουτέστιν , εἰς ἀξίους τοῦ ἐλεεῖσθαι ἡμᾶς , ἤνεγκε φιλανθρωπίαν . Τοῦτο γὰρ συνυπακουστέον . « Ἃ προητοίμασεν . » Προητοίμασε δὲ , ἐπεὶ ἔγνω ἀξίους ἐλέου διὰ τὴν πίστιν . Τοῦτο δὲ , εἰς δόξαν αὐτοῦ συντείνει . « Προητοίμασεν . » π[Τ . ] Ὡς προγνώστης καὶ εἰδὼς ὅτι σπουδαῖοι ἔσονται . Προητοίμασεν οὖν αὐτοῦ τὰ ἄξια ἐλέους σκεύη , εἰς δόξαν , τουτέστιν , εἰς τὸ δοξασθῆναι αὐτά . Καὶ γὰρ ὁ πλοῦτος τῆς δόξης αὐτοῦ ἐγνωρίσθη ἐν ἡμῖν , ὅτι τοῖς εἰδώλοις προσανακειμένους , καὶ δούλους ὑπάρχοντας παθῶν καὶ ἀμαρτίας , οὐ μόνον τούτων ἠλευθέρωσεν , ἀλλὰ καὶ διὸ υἱοθεσίας ἐδόξασεν . « Οὐ μόνον ἐξἸουδαίων . » Ὁρᾷς ὅτι οὐ μονομερῶς ὁ Θεὸς , ἀλλὰ καὶ ἐξ Ἰουδαίων καὶ ἐξ Ὡς καὶ ἐν τῷ Ὡσηε λέγει · Καλέσω τ´ ν οὐ Ιαόν μου , λαόν μου , καὶ τὴν οὐκ ἡγαπημένὴν , ἠγαπημένην . Καὶ ἔσται ἐν τῷ τόπῳ οὖ ἐρρήθη κὐτρῖς · Ού λαός μου ὑμεῖς . ἐκεῖ κληθήσοιται υίοὶ Θεοῦ ζῶντος . Ἡσαΐας δὲ κράζει ὑπὲρ τοῦ Ἰσραήλ · Ἐὰν ὁ ἀριθμὸς τῶν υίῶν Ἰσραήλ · ὡς ἡ ἄχμος τῆς θαλάσσης , τὸ κατάλειμμα σωθήσεται . Ὅτι δέ , φησὶν , οὐχ ἀπλῶς , οὐδ´ , ὡς ἂν εἴποι τις , μονομερῶς ἔσωσεν ὁ Θεὸς τοὺς ἐξ ἐθνῶν πιστοὺς , ἀλλ´ ἐπειδὴ ἄξιοι ἦσαν σωτηρίας , παράγει τὸν προφήτην πρὸ τοσούτων χρόνων τοῦτο προαναφωνοῦντα . Ἰδοὺ γὰρ ὁ Θεὸς , καὶ λαὸν , καὶ ἠγαπημένην Ἑκ , κλησίαν , καὶ υἱοὺς καλεῖ τοὺς ἐξ ἐθνῶν . Τί δή ποτε · πάντως διὰ τὴν αὐτῶν εὐγνωμοσύνην καὶ πίστιν . « Τὴν οὐκ ἠγαπημένην . » Τὴν ἐξ ἐθνῶν Ἐκκλησίαν , ἤτις οὐκ ἠγάπητο πρότερον . Οὐ γὰρ ἐγίνωσκε Θεόν . « Οὐ λαός μου ὑμεῖς . » Τὰ γὰρ ἔθνη ἀπηρνεῖτο ὁ Θεὸς πάλαι , διὰ τὴν δεισιδαιμονίαν . « Ἡσατας δὲ κράζει ὑπὲρ τοῦ Ἰσραήλ » Οὐδὲν , φησὶν , ὑποστελλόμενος , ἀλλὰ διαῤῥήδην βοᾷ . Πρὸς ταῦτα πάντα τὰ ἀνεξιχνίαστα κρίματα αὐτοῦ , « Σὺ τίς εἶ ὁ ἀνταποκρινόμενος τῷ Θεῷ ; » Κατὰ κοινοῦ τοῦτο ἀκουστέον , ἢ κατὰ ἔλλειψιν ἐκληπτέον . Οἴον , « Εἰ θέλων ὁ Θεὸς ἐνδείξασθαι . » Εἶτα τάδε
Lemmas: ὁ εἰς αὐτός Δίκαιος τιμωρία ὁ Θεός , καί ὁ δυνατός αὐτός , τουτέστιν , ὁ τιμωρητικός δύναμις , καί ὁ ἔνδειξις ὁ ἑοργή , εἰμί εἰμί ἄξιος τυγχάνω ὁ τοιοῦτος . « καί ἵνα γνωρίζω . » δύο τρόπος σχηματίζω ὅδε ὁ ῥητός , ἀπό κοινός , καί ἐλλειπτικός . ἀπό κοινός μέν γάρ δεῖ λαμβάνω ὁ , « φέρω . » φέρω σκεῦος ἑοργή , καί φέρω σκεῦος ἔλεος . ἐλλειπτικός δέ , ὅτι οὐ εἶπον εἰς τίς φέρω ὁ σκεῦος ὁ ἔλεος , ὥσπερ ἐκεῖ εἶπον ὁ σκεῦος ὁ ὀργή , ὅτι εἰς ἀπώλεια . ἐξακουστέον οὖν ἐνταῦθα , ὁ , εἰς σωτηρία . ὁ γάρ καταφρονέω καί ὑπεροράω ὁ δύναμις ὁ Θεός , ἀναγκαῖος καί συμφέρω εἰμί γνωρίζω αὐτός διά τιμωρία ὁ δυνατός καί πανσθενής καί πανεπίσκοπος αὐτός . « ἐπί σκεῦος ἔλεος . » ὥσπερ , φημί , εἰς ὁ σκεῦος ὁ ἑοργή , τουτέστι , ὁ Φαραώ φέρω ὀργή , πολύς πρότερος μακροθυμέω · οὕτως καί εἰς σκεῦος ἔλεος , τουτέστιν , εἰς ἄξιος ὁ ἐλεέω ἐγώ , φέρω φιλανθρωπία . οὗτος γάρ συνυπακουστέον . « ἁ προετοιμάζω . » προετοιμάζω δέ , ἐπεί γιγνώσκω ἄξιος ἔλεος διά ὁ πίστις . οὗτος δέ , εἰς δόξα αὐτός συντείνω . « προετοιμάζω . » π[Τ . ] ὡς προγνώστης καί εἰδοί ὅτι σπουδαῖος εἰμί . προετοιμάζω οὖν αὐτός ὁ ἄξιος ἔλεος σκεῦος , εἰς δόξα , τουτέστιν , εἰς ὁ δοξάζω αὐτός . καί γάρ ὁ πλοῦτος ὁ δόξα αὐτός γνωρίζω ἐν ἐγώ , ὅτι ὁ εἴδωλον προσανακειμενος , καί δοῦλος ὑπάρχω πάθος καί ἁμαρτία , οὖον μόνος οὗτος ἐλευθερόω , ἀλλά καί διό υἱοθεσία δοξάζω . « οὖον μόνος εξιουδαις . » ὁράω ὅτι οὖον μονομερῶς ὁ θεός , ἀλλά καί ἐκ Ἰουδαῖος καί ἐκ ὡς καί ἐν ὁ Ὡσηέ λέγω · καλέω τ Ν οὖον Ἰάων ἐγώ , λαός ἐγώ , καί ὁ οὐ ἀγαπάω , ἀγαπάω . καί εἰμί ἐν ὁ τόπος οὖον εἴρω κὐτρῖς · ὅς λαός ἐγώ σύ . ἐκεῖ καλέω υἱός Θεός ζῶ . Ἠσαΐας δέ κράζω ὑπέρ ὁ Ἰσραήλ · ἐάν ὁ ἀριθμός ὁ υἱός Ἰσραήλ · ὡς ὁ ἄχμος ὁ θάλασσα , ὁ κατάλειμμα σῴζω . ὅτι2 δέ , φημί , οὐ ἀπλόος , οὐδός , ὡς εἄν εἶπον τις , μονομερῶς σῴζω ὁ θεός ὁ ἐκ ἔθνος πιστός , ἀλ ἐπεί ἄξιος εἰμί σωτηρία , παράγω ὁ προφήτης πρό τοσοῦτος χρόνος οὗτος προαναφωνέω . ἰδέ γάρ ὁ θεός , καί λαός , καί ἀγαπάω ἐκ , κλήσιος , καί υἱός καλέω ὁ ἐκ ἔθνος . τις δή ποτός · πάντως διά ὁ αὐτός εὐγνωμοσύνη καί πίστις . « ὁ οὐ ἀγαπάω . » ὁ ἐκ ἔθνος ἐκκλησία , ὅστις οὐ αγαπητός πρότερος . οὖον γάρ γιγνώσκω Θεός . « οὖον λαός ἐγώ σύ . » ὁ γάρ ἔθνος ἀπαρνέομαι ὁ θεός πάλαι , διά ὁ δεισιδαιμονία . « ἀσάω δέ κράζω ὑπέρ ὁ Ἰσραήλ » οὐδείς , φημί , ὑποστέλλω , ἀλλά διαρρήδην βοάω . πρός οὗτος πᾶς ὁ ἀνεξιχνίαστος κρίμα αὐτός , « σύ τίς εἰμί ὁ ἀνταποκρίνομαι ὁ Θεός ; » κατά κοινός οὗτος ἀκούω , ἢ κατά ἔλλειψις ἐκληπτέον . Οἷος , « εἰμί ἐθέλω ὁ θεός ἐνδείκνυμι . » εἶτα ὅδε