cogPG.PG118 313
Θεὸν καλεῖ , τουτέστιν , ἄχρονον . Τί οὖν τὸ ἔργον τῶν προφητικῶν Γραφῶν , ἂς διὰ τοῦ Πνεύματος ἐλάλησαν · Γνωρισθῆναι τὸν Χριστὸν πᾶσιν ἔθνεσι . Πῶς ; Ὑπακουσάντων αὐτῶν τῇ πίστει , διὰ τῶν εὐαγγελισαμένων αὐτοῖς ταύτην . Ὦν τὸ πλεῖστον μέρος ὁ τοῦ Παύλου δρόμος καὶ τὸ Εὐαγγέλιον ἤνυσεν . Ἔχεις οὐν κἀνταῦθα τὴν Τριάδα συναπτομένην . Διὰ μὲν τοῦ , « σοφῷ Θεῷ , » τὸν Πατέρα · διὰ δὲ τοῦ « Ἰησοῦ Χριστοῦ , » δηλονότι τὸν Υἱόν · διὰ δὲ τοῦ , κατ´ ἐπιταγὴν τοῦ αἰωνίου Θεοῦ , τοὺς προφήτας προφητεῦσαι , τὸ ἅγιον Πνεῦμα . Καὶ ὅρα τῆς ὑψηλῆς καὶ ὡς ἀληθῶς οὐρανοδρόμου διανοίας Παύλου τὸ ἀξυωπές . Ἐπεὶ γὰρ ὡς ἐπίπαν τὸ μὲν σοφὸν εἶναι Πνεῦμα , οὐ προσίσταταί τισι , τὸ δὲ ἄχρονον εἶναι , προσίσταται τοῖς πολλοῖς , ἥμειψε ταῦτα · καὶ τὸ μὲν , ὃ προὔστη ἄν τισιν , εἰ μὴ Παῦλος ἐβόα , τίθησιν ἐπὶ τοῦ Πνεύματος , αἰώνιον Θεὸν καλῶν . Τὸ δὲ , ὃ καὶ μὴ μαρτυροῦντος εὔληπτον νομίζειν ἐπὶ τοῦ Πνεύματος , τοῦτο τίθησι μηδὲν δεδιὼς ἐπὶ τοῦ Πατρὸς , σοφὸν ἀποκαλῶν . Οὐ γὰρ ἐδεδίει μή τις ἀφαιρήσῃ τῶν πολλῶν , ἢ τὸ σοφὸν ἀπὸ τοῦ Πνεύματος , ἢ τὸ αἰώνιον ἀπὸ τοῦ Πατρὸς , τὸ αὐτὸ δὲ καὶ ἐπὶ τοῦ Υἱοῦ Τὸ , « Χρόνοις αἰωνίοις , » καὶ τὸ , « Φανερωθέντος , » τὸ ἄχρονον κηρύσσει τοῦ Υἱοῦ , περὶ ὃ προσκόπτειν ἔμελλόν τινες , τούτο προθεραπεύων . Ὥσπερ οὖν ῥηθέντος τοῦ Υἱοῦ καὶ τοῦ Πνεύματος αἰωνίου , καὶ τὸν Πατέρα αἰώνιον ἡ ἀκολουθία δίδωσιν ἐννοεῖν , οὕτω σοφοῦ ῥηθέντος τοῦ Πατρὸς , καὶ ὁ Υἱὸς καὶ τὸ Πνεῦμα εἰκότως ἐν ἀῤῥήτῳ καὶ θεοπρεπεῖ σοφίᾳ νοηθεῖεν ἂν , καὶ οὔτε τὸ αἰώνιον τοῦ Πατρὸς ἀφαιρεθείη , οὕτε τὸ σοφόν τοῦ Πνεύματος ἢ τοῦ Υἱοῦ ἀποστερηθείη . Καὶ τὸ εἰπεῖν δὲ τὸν θεῖον Παῦλον ἐπὶ τοῦ Πατρὸς ἐνταῦθα , τῷ , σοφῷ , συνάψαντα τὸ , Μόῳ , τῆς , ὡς ἀληθῶς ἦν , τοῦ Πνεύματος σοφίας , καὶ τῆς ἐκεῖθεν χορηγουμένης Παύλῳ διανοίας . Ἐν τούτῳ γὰρ τέθεικε τὸ , « Μόνῳ , » ἐν ᾧ πᾶσίν ἐστιν ἀναμφίβολον , καὶ τοῖς λίαν φιλονείκοις , ὅτι καὶ ὁ Υἱὸς καὶ τὸ Πνεῦμα οὐκ ἀπεστέρηται τούτου . Τί τοῦτο ποιήσας ; Ἵνα καὶ ἐν οἷς ἂν ἑτέροις θεοπρεπέσι νοήμασι καὶ ὀνόμασι τὸ , « Μόνον , » ἐπισυναπτόμενον ἀκούσῃς , μὴ πρὸς ἀντιδιαστολὴν τοῦ Υἱοῦ καὶ τοῦ Πνεύματος τὴν φωνὴν ἐκλάβοις , ἀλλὰ πρὸς ἀντιδιαστολὴν μὲν τῶν ἄλλων ἁπάντων , ἕνωσιν δὲ καὶ συνάφειαν τῆς μοναρχικῆς Τριάδος . Ὁ γὰρ ἐνταῦθα τοῦτο νοεῖν φανερῶς ὑποτιθεὶς , καὶ ἐπὶ τῶν παραπλησίων τὴν αὐτὴν ὑπόληψιν ἔχειν διακελεύεται . ἤκουσας σοφὸν τὸν Πατέρα ; καὶ τὸν Υἱὸν καὶ τὸ Πνεῦμα συνεξάκουσον σοφόν . Αἰώνιον εἶπον τὸν Υἱὸν ἢ τὸ Πνεῦμα ; καὶ τὸν Πατέρα οὕτω μοι νόησον . Βασιλέα εἶπον τὸν Πατέρα , δυνατὸν , ἐξουσιαστήν ; καὶ τὸν Υιὸν καὶ τὸ Πνεῦμα οὕτω δοξάζειν χρή . « Μόνον , » εἶπον καλῶς , ἵνα τῇ μοναδικῇ Τριάδι συντηρήσω τὸ ἐξαίρετον , οὐχ ἵνα σχίσας αὐτὴν , ἀφαιρήσω τὸ ἀξίωμα . « Μάνον , » ὅταν συνάψω , τ´ ἄλλα πάντα διαστέλλω , ἐκείνην δὲ μᾶλλον διὰ τοῦ , « Μόνον , » ἑνοποιῶ , τῆς φυσικῆς σχέσεως οὐ μερίζων τὸ ἀδιάστατον , ἀλλὰ συσφίγγων ταῖς τῶν ἀκροατῶν διανοίαις τὴν ἑνότητα . « Καὶ τὸ κήρυγμα Ἰησοῦ Χριστοῦ , » Ὁ Χριστὸς αὐτὰ ἐκήρυξε , φησίν · οὐκοῦν οὐκ ἀνθρώπαν οἱ νόμοι
Lemmas: θεός καλέω , τουτέστιν , ἄχρονος . τις οὖν ὁ ἔργον ὁ προφητικός Γραφής , ὅς διά ὁ πνεῦμα λαλέω · γνωρίζω ὁ Χριστός πᾶς ἔθνος . Πῶς ; ὑπακούω αὐτός ὁ πίστις , διά ὁ εὐαγγελίζομαι αὐτός οὗτος . ὦς ὁ πλεῖστος μέρος ὁ ὁ Παῦλος δρόμος καί ὁ Εὐαγγέλιος ἀνύω . ἔχω ὀν ἐνταῦθα ὁ Τριάς συνάπτω . Ζεύς μέν ὁ , « σοφός Θεός , » ὁ πατήρ · διά δέ ὁ « Ἰησοῦς Χριστός , » δηλονότι ὁ υἱός · διά δέ ὁ , κατ´ ἐπιταγή ὁ αἰώνιος Θεός , ὁ προφήτης προφητεύω , ὁ ἅγιος πνεῦμα . καί ὁράω ὁ ὑψηλός καί ὡς ἀληθής οὐρανοδρομέω διάνοια Παῦλος ὁ αξυωψ . ἐπεί γάρ ὡς ἐπίπαν ὁ μέν σοφός εἰμί πνεῦμα , οὖον προσίστημι τις , ὁ δέ ἄχρονος εἰμί , προσίστημι ὁ πολύς , ἀμείβω οὗτος · καί ὁ μέν , ὅς προΐστημι ἄν τις , εἰμί μή Παῦλος βοάω , τίθημι ἐπί ὁ πνεῦμα , αἰώνιος θεός καλός . ὁ δέ , ὅς καί μή μαρτυρέω εὔληπτος νομίζω ἐπί ὁ πνεῦμα , οὗτος τίθημι μηδείς δείδω ἐπί ὁ πατήρ , σοφός ἀποκαλέω . οὖον γάρ δείδω μή τις ἀφαιρέω ὁ πολύς , ἢ ὁ σοφός ἀπό ὁ πνεῦμα , ἢ ὁ αἰώνιος ἀπό ὁ πατήρ , ὁ αὐτός δέ καί ἐπί ὁ υἱός ὁ , « Χρόνος αἰώνιος , » καί ὁ , « φανερόω , » ὁ ἄχρονος κηρύσσω ὁ υἱός , περί ὅς προσκόπτω μέλλω τις , οὗτος προθεραπεύω . ὥσπερ οὖν εἴρω ὁ υἱός καί ὁ πνεῦμα αἰώνιος , καί ὁ πατήρ αἰώνιος ὁ ἀκολουθία δίδωμι ἐννοέω , οὗτος σοφός εἴρω ὁ πατήρ , καί ὁ υἱός καί ὁ πνεῦμα εἰκότως ἐν ἄρρητος καί θεοπρεπής σοφία νοέω εἄν , καί οὔτε ὁ αἰώνιος ὁ πατήρ ἀφαιρέω , ἵημι ὁ σοφός ὁ πνεῦμα ἢ ὁ υἱός ἀποστερέω . καί ὁ εἶπον δέ ὁ θέω Παῦλος ἐπί ὁ πατήρ ἐνταῦθα , ὁ , σοφός , συνάπτω ὁ , Μόῳ , ὁ , ὡς ἀληθής εἰμί , ὁ πνεῦμα σοφία , καί ὁ ἐκεῖθεν χορηγέω Παῦλος διάνοια . ἐν οὗτος γάρ τίθημι ὁ , « Μόνος , » ἐν ὅς πᾶς εἰμί ἀναμφίβολος , καί ὁ λίαν φιλόνεικος , ὅτι καί ὁ υἱός καί ὁ πνεῦμα οὐ ἀποστερέω οὗτος . τις οὗτος ποιέω ; ἵνα καί ἐν ὅς εἄν ἕτερος θεοπρεπής νόημα καί ὄνομα ὁ , « Μόνος , » ἐπισυνάπτω ἀκούω , μή πρός ἀντιδιαστολή ὁ υἱός καί ὁ πνεῦμα ὁ φωνή κλάβος , ἀλλά πρός ἀντιδιαστολή μέν ὁ ἄλλος ἅπας , ἕνωσις δέ καί συνάφεια ὁ μοναρχικός Τριάς . ὁ γάρ ἐνταῦθα οὗτος νοέω φανερῶς ὑποτίθημι , καί ἐπί ὁ παραπλήσιος ὁ αὐτός ὑπόληψις ἔχω διακελεύομαι . ἀκούω σοφός ὁ πατήρ ; καί ὁ υἱός καί ὁ πνεῦμα συνεξακούω σοφός . Αἰώνιος εἶπον ὁ υἱός ἢ ὁ πνεῦμα ; καί ὁ πατήρ οὗτος ἐγώ νοέω . Βασιλεύς εἶπον ὁ πατήρ , δυνατός , ἐξουσιαστής ; καί ὁ υἱός καί ὁ πνεῦμα οὗτος δοξάζω χρή . « Μόνος , » εἶπον καλῶς , ἵνα ὁ μοναδικός Τριάς συντηρέω ὁ ἐξαίρω , οὐ ἵνα σχίζω αὐτός , ἀφαιρέω ὁ ἀξίωμα . « Μανός , » ὅταν συνάπτω , τ ἄλλος πᾶς διαστέλλω , ἐκεῖνος δέ μᾶλλον διά ὁ , « Μόνος , » ἑνοποιῶ , ὁ φυσικός σχέσις οὖον μερίζω ὁ ἀδιάστατος , ἀλλά συσφίγγω ὁ ὁ ἀκροατής διάνοια ὁ ἑνότης . « καί ὁ κήρυγμα Ἰησοῦς Χριστός , » ὁ Χριστός αὐτός κηρύσσω , φημί · οὐκοῦν οὐ ἀνθρώπαν ὁ νόμος