cogPG.PG118 574
Τῷ δὲ Ἀβραὰμ ἐῤῥήθησαν αἱ ἐπαγγελίαι , καὶ τῷ σπέρματι αὐτοῦ . Οὐ λέγει , Καὶ τοῖς σπέρμασιν , ὡς ἐπὶ πολλῶν , ἀλλ ὡς ἐφ´ ἑνὸς , καὶ τῷ σπέρματί σου , ὅς ἐστι Χριστός . Τοῦτοδὲ λέγω , διαθήκην προκεκυρωμένην ὑπὸ τοῦ Θεοῦ εἰς Χριστόν , ὁ μετὰ ἔτη τετρακόσια καὶ τριάκοντα γεγοιὼς νόμος , οὐκ ἀκυροῖ εἰς τὸ καταργῆσαι τὸν ἐπαγγελίαν . Εἰὰρ ἐκνόμου ἡ πληρονομία , οὺκ ἔτι ἐξ ἐπαγγελίας . Τῷ δε Ἀβραὰμ δι´ ἐπαγγε λίας κεχάρισται ὁ Θεός . Ἐπειδὴ ἔκ τε τῶν παρ´ αὐτοῖς σημείων , καὶ ἐκ τῆς τοῦ ἁγίου Πνεύματος ἐπιφοιτήσεως , καὶ ἐκ τοῦ σταυροῦ τοῦ Χριστοῦ , καὶ ἐξ ὧν ἐσώθη ὁ Ἀβραὰμ , ἔλειξε τὴν πίστιν σώζειν , καὶ οὐ τὸν νόμον · νῦν ἀπὸ ἀνθρωπίνου παραδείγματος αὐτοὺς πεῖσαι ζητεῖ . Τὸ γὰρ , « Κατὰ ἄνθρωπον , » ἀντὶ τοῦ , κατὰ ἀνθρώπινον λόγον καὶ παράδειγμα . Καλῶς δὲ ἀδελφοὺς καλεῖ , ἀνοήτους καλέσας . Δεῖ γὰρ , ποτὲ μὲν ἐπιστύφειν , ποτὲ δὲ γλυκαίνειν . « Ἀνθρώπου κεκυρωμένην διαθήκην . » Ὅρα τί θέλει κατασκευάσαι διὰ τοῦ ὑποδείγματος τῆς διαθήκης . Ἐπηγγείλατο , φησίν , ὁ Θεὸς τῷ Ἀβραὰμ , διὰ τοῦ σπέρματος αὐτοῦ εὐλογεῖσθαι τὰ ἔθνη . Σπέρμα δὲ τοῦ Ἀβραὰμ , τὸ κατὰ σάρκα ὁ Χριστός . Ὁ νόμος ἐδόθη μετὰ ἔτη τετρακόσια τριάκοντα . Εἰ τοίνυν , φησὶν , ὁ νόμος χαρίζεται τὰς εὐλογίας καὶ τὴν δικαιοσύνην , ἡ ἐπαγγελία καὶ ἡ διαθήκη τοῦ Θεοῦ ἡ πρὸς Ἀβραὰμ , ἄκυρος γίνεται . Εἶτα ἀνθρώπου μὲν διαθήκην οὐδεὶς ἀθετεῖ , τοῦ Θεοῦ δὲ ἀκυροῦται ἡ διαθήκη , καὶ ταῦτα πολὺν χρόνον κρατήσασα , μετὰ τετρακόσια τριάκοντα ἔτη . Εἰ γὰρ ἐπηγγείλατο μὲν ἐκείνη εὐλογεῖν διὰ τοῦ Χριστοῦ , ὁ δὲ νόμος ἀντὶ τοῦ Χριστοῦ εὐλογεῖ , ἄρα ἀκυροῦται ἡ διαθήκη τοῦ Θεοῦ ἡ πρὸς Ἀβραάμ . « καλῶς δὲ κεκυρωμένην φησίν . » ΩΤ . Ὅρκῳ γὰρ ἐκεκύρωτο . Ἀκριβῶς δὲ τὸ , « Κεκυρωμένην , » φησίν . Ἡ γὰρ ἄκυρος , καὶ μετατίθεται , ὥσπερ ὁ νόμος αὐτὸς , εἰς τὸ Εὐαγγέλιον Ἐπιδιατάσσεται , τουτέστι , Προστίθησιν . « Ἐῤῥήθησαν . » Οἷον ἐπηγγέλθησαν . « Τοῦτο δὲ λέγω , διαθήκην . » Σαφηνείας χάριν ἀναλαμβάνει τὸν λόγον , « Ἀπὸ τοῦ Θεοῦ εἰς Χριστόν . » Εἰς Χριστὸν γὰρ ἦν ἡ ἐπαγγελία . Εἶπε γὰρ , διὰ τοῦ σπέρματος αὐτοῦ εὐλογεῖσθαι τὰ ἔθνη . Τοῦτο γάρ ἐστι , ἐν σοί . Σπέρμα δὲ τοῦ Ἀβραὰμ , τὸ κατὰ σάρκα ὁ Χριστός . « Ὁ μετὰ ἔτη τετρακόσια καὶ τριάκοντα . » Οἱ τετρακόσιοι τριάκοντα χρόνοι συνάγονται οὕτως · ἀπὸ οεʹ ἔτους Ἀβραὰμ ἕως ρʹ ψηφίζεται ἔτη κεʹ · Ἰσαὰκ ἔτη ξʹ · Ἰακὼβ , ἔτη ϟεʹ · Ἰωσὴφ , ἔτη ριύʹ ἐν Αἰγύπτῳ ἔτη ρμδ´ · ὁμοῦ , ἔτη υλδʹ . « Εἰ γὰρ ἐκ νόμου ἡ κληρονομία . » Αὐτὸς αὐτὸ ἡρμήνευσεν . Εἰ γὰρ διὰ τοῦ νόμου γεγένηται ἢ εὐλογία , καὶ μὴ διὰ Χριστοῦ , ἠκύρωται καὶ ἔσβεσται ἡ ἐπαγγελία καὶ ἡ διαθήκη τοῦ Θεοῦ . « Δι´ ἐπαγγελίας κεχάρισται , » Τὴν εὐλογίαν , φησὶ , δι´ ἐπαγγελίας κεχάρισται ὁ Θεὸς , καὶ οὐ διὰ νόμου .
Lemmas: ὁ δέ Ἀβραάμ εἴρω ὁ ἐπαγγελία , καί ὁ σπέρμα αὐτός . οὖον λέγω , καί ὁ σπέρμα , ὡς ἐπί πολύς , ἀλλ' ὡς ἐφίημι εἷς , καί ὁ σπέρμα σύ , ὅς εἰμί Χριστός . οὗτος λέγω , διαθήκη προκυρόω ὑπό ὁ Θεός εἰς Χριστός , ὁ μετά ἔτος τετρακόσιοι καί τριάκοντα γίγνομαι νόμος , οὐ ἀκυρόω εἰς ὁ καταργέω ὁ ἐπαγγελία . Ἔαρ ἔκνομος ὁ πληρονοεις , οὐ ἔτι ἐκ ἐπαγγελία . ὁ δέ Ἀβραάμ δις ἐπαγ Λία χαρίζομαι ὁ Θεός . ἐπεί ἐκ τε ὁ παρ´ αὐτός σημεῖον , καί ἐκ ὁ ὁ ἅγιος πνεῦμα ἐπιφοίτησις , καί ἐκ ὁ σταυρός ὁ Χριστός , καί ἐκ ὅς σῴζω ὁ Ἀβραάμ , λείχω ὁ πίστις σῴζω , καί οὖον ὁ νόμος · νῦν ἀπό ἀνθρώπινος παράδειγμα αὐτός πείθω ζητέω . ὁ γάρ , « κατά ἄνθρωπος , » ἀντί ὁ , κατά ἀνθρώπινος λόγος καί παράδειγμα . καλῶς δέ ἀδελφός καλέω , ἀνόητος καλέω . Δεύς γάρ , ποτέ μέν ἐπιστύφω , ποτέ δέ γλυκαίνω . « Ἄνθρωπος κυρόω διαθήκη . » Ὅρας τίς ἐθέλω κατασκευάζω διά ὁ ὑπόδειγμα ὁ διαθήκη . ἐπαγγέλλω , φημί , ὁ θεός ὁ Ἀβραάμ , διά ὁ σπέρμα αὐτός εὐλογέω ὁ ἔθνος . σπέρμα δέ ὁ Ἀβραάμ , ὁ κατά σάρξ ὁ Χριστός . ὁ νόμος δίδωμι μετά ἔτος τετρακόσιοι τριάκοντα . εἰμί τοίνυν , φημί , ὁ νόμος χαρίζομαι ὁ εὐλογία καί ὁ δικαιοσύνη , ὁ ἐπαγγελία καί ὁ διαθήκη ὁ Θεός ὁ πρός Ἀβραάμ , ἄκυρος γίγνομαι . εἶτα ἄνθρωπος μέν διαθήκη οὐδείς ἀθετέω , ὁ Θεός δέ ἀκυρόω ὁ διαθήκη , καί οὗτος πολύς χρόνος κρατέω , μετά τετρακόσιοι τριάκοντα ἔτος . εἰμί γάρ ἐπαγγέλλω μέν ἐκεῖνος εὐλογέω διά ὁ Χριστός , ὁ δέ νόμος ἀντί ὁ Χριστός εὐλογέω , ἄρα ἀκυρόω ὁ διαθήκη ὁ Θεός ὁ πρός Ἀβραάμ . « καλῶς δέ κυρόω φημί . » ΩΤ . Ὅρκος γάρ κυρόω . ἀκριβής δέ ὁ , « κυρόω , » φημί . ὁ γάρ ἄκυρος , καί μετατίθημι , ὥσπερ ὁ νόμος αὐτός , εἰς ὁ Εὐαγγέλιος ἐπιδιατάσσομαι , τουτέστι , προστίθημι . « εἴρω . » οἷος ἐπαγγέλλω . « οὗτος δέ λέγω , διαθήκη . » σαφήνεια χάρις ἀναλαμβάνω ὁ λόγος , « ἀπό ὁ Θεός εἰς Χριστός . » εἰς Χριστός γάρ εἰμί ὁ ἐπαγγελία . εἶπον γάρ , διά ὁ σπέρμα αὐτός εὐλογέω ὁ ἔθνος . οὗτος γάρ εἰμί , ἐν σύ . σπέρμα δέ ὁ Ἀβραάμ , ὁ κατά σάρξ ὁ Χριστός . « ὁ μετά ἔτος τετρακόσιοι καί τριάκοντα . » ὁ τετρακόσιοι τριάκοντα χρόνος συνάγω οὕτως · ἀπό ΟΕΕ ἔτος Ἀβραάμ ἠώς ῥεῖα ψηφίζω ἔτος κύ · Ἰσαάκ ἔτος ξο · Ἰακώβ , ἔτος ϟεʹ · Ἰωσήφ , ἔτος ριύʹ ἐν Αἴγυπτος ἔτος ρμδ´ · ὁμοῦ , ἔτος υλδʹ . « εἰμί γάρ ἐκ νόμος ὁ κληρονομία . » αὐτός αὐτός ἑρμηνεύω . εἰμί γάρ διά ὁ νόμος γίγνομαι ἢ εὐλογία , καί μή διά Χριστός , ἀκυρόω καί σβέννυμι ὁ ἐπαγγελία καί ὁ διαθήκη ὁ Θεός . « Δις ἐπαγγελία χαρίζομαι , » ὁ εὐλογία , φημί , δις ἐπαγγελία χαρίζομαι ὁ θεός , καί οὖον διά νόμος .