cogPG.PG118 178
ἐκ πίστεως ζήσεται τὴν κατὰ τὰς ἀρετὰς ζωὴν . Καὶ εἴη ἂν τό · « Ὁ δὲ δίκαιος ἐκ πίστεως ζήσεται , » κατασκευαστικὸν τοῦ , « Ἀποκαλύπτεται δικαιοσύνη ἐκ πίστεως . » Ἀλλὰ´ οὕτω μὲν ταῦτα . Εἰ δὲ τὸ δικαιοσύνη Θεοῦ , οὐχὶ τὴν ἐν ἀνθρώπῳ παρὰ ρεοῦ διὸομένην ἐκλάβοι τις , ἀλλ´ ἐγγύτερον τῆς λέξεως τὴν ἐνοῦσαν τῷ Θεῷ , καὶ ἐνεργουμένην ὑπ´ αὐτοῦ , τοιοῦτόν τινά μοι δοκεῖ ἀνακαλύπτειν νοῦν , ὅτι ἡτοῦ Θεοῦ δικαιοσύνη , ἢν περὶ ἡμᾶς ἐπιδείκνυται , φιλανθρωπίας ὅρῳ καὶ νόμῳ , ἐν τῷ Εὐαγγελίῳ αὐτοῦ δείκνυται . Πῶς καὶ τίνα τρόπον ; Ὅτι ἐκ μόνης πίστεως ἡμᾶς σώζει , καὶ νεκρωθέντας ἤδη ζωοποιεῖ , μὴ προεπιδειξαμένους ἔργα . Καὶ τοῦτο προῖὼν καὶ ὁ Παῦλος ἐμφανέστερον παριστᾷ ἐν οἷς φησιν , « Καὶ δικαιοῦντα τὸν ἐκ πίστεως . » Καὶ πάλιν · « Δικαιωθέντες οὖν ἐκ πίστεως . » Καὶ πάλιν · « Ἔὰν ὁμολογήσῃς ἐν τῷ στόματί σου Κύριον Ἰησοῦν , εἶτα καὶ πιστεύσῃς ἐν τῇ καρδίᾳ σου , σωθήσῃ . » Τοῦτο οὖν ικαιοσύνης Θεοῦ , νικώσης φιλανθρωπίαν ἀνθρωπίνην , τὸ ἐκ μόνης πίστεως νεκρωθέντας ἡμᾶς ταῖς ἀμαρτίαις ἤδη ἀνεγεῖραι καὶ ζωοποιῆσαι . Ὥς τε καλῶς προεῖπεν ὅτι δύναμίς ἐστι τὸ Εὐαγγέλιον εἰς σωτηρίαν τῷ πιστεύοντι . Καὶ γὰρ δυναμοῦται ὁ πιστεύσας , διὰ τῆς ἐν αὐτῷ ἀποκαλυπτομένης δικαιοσύνης . Διὰ δὲ τῶν πιστευόντων , ἀποκαλύπτεται καὶ φανεροῦται . Ἀλλὰ´ εἰς τί ζωοποιεῖται , φησὶν , ὁ πιστεύσας ; Εἰς τὴν τελειοτάτην καὶ κατὰ ἀμετάσειστον ἕξεως ἱσχὺν πίστιν . Ἐκ γὰρ πίστεως εἰς πίστιν ἢ ζωοποίησις . Λανασὸν δὲ καὶ ἄλλως νοῆσαι . Ἡ τοῦ Θεοῦ δικαιοσύνη διὰ τοῦ Εὐαγγελίου ἀποκαλύπτεται , ὅτι λαμβάνων παρ´ ἡμῶν ἀρχὴν μόνον καὶ σπέρμα πίστεως , αὐτὸς αὐξάνει καὶ ἑδράζει καὶ τελειοποιεῖ ἡμᾶς εἰς αὐτὴν ταύτην . Τοῦτο δικαιοσύνη ὡς ἀληθῶς Θεοῦ , τὸ μόνον ἀφορμὴν προαιρέσεως λαβόντα , αὐτὸν ἀπαρτίσαι τὸ πᾶν . Ἀνωτέρω γὰρ λέγοντος τοῦ Παύλου , ὅτι « Δύναμίς ἐστι τῷ πιστεύοντι εἰς σωτηρίαν τὸ Εὐαγγέλιον , » ἵνα μή τις εἴπη · Καὶ πῶς ἔνι πιστεῦσαι ἀκούοντα σταυρὸν , ἀκούοντα θάνατον , ἀκούοντα πάθη ; ἐπάγει τὸ , « Δικαιοσύνη Θεοῦ ἐν αὐτῷ ἀποκαλύπτεται . » Μὴ οὖν , φησί , ταῦτα προφασίζου . Ἐὰν γὰρ μόνον προαιρεθῇς , τότε μᾶλλον ἔχεις θαυμάσαι τὴν τοῦ Θεοῦ περὶ σὲ κηδεμονίαν καὶ πρόνοιαν , ὅτι τὴν ἀπὸ γνώμης πίστιν λαβὼν , αὐτός σοι χορηγεῖ τὴν ἐκ πληροφορίας πίστιν καὶ βεβαιώσεως . Εἶτα ἵνα μὴ νομίσῃς ὅτι καινόν τι λέγει καὶ πρόσφατον , τὸν προφήτην παράγει μάρτυρα . Τὸ αὐτό μοί φησι καὶ ὁ προφήτης Ἀββακοὺμ ἔκπαλαι , ὅτι ἡ τοῦ δικαίου ζωὴ πίστει περιλαμβάνεται καὶ περατοῦται , ἀρχομένη μὲν ἀπὸ τῆς κατὰ προαίρεσιν πίστεως , τελειουμένη δὲ καὶ προῖοῦσα εἰς τὴν κατὰ θείαν συνέργειαν καὶ ἀποκάλυψιν πίστιν . « Διόπερ ἀεὶ ὁ δίκαιος ἐκ πίστεως ζῇ . » Τὸ δὲ « Ζήσεται , » καλῶς εἴρηται . Τουτέστιν , Ὁ δίκαιος οὐ ζῇ μὲν ἐκ πίστεως , παύεται δὲ , ἀλλὰ διαπαντὸς ζήσεται ἐν αὐτῇ προκόπτων καὶ στηριζόμενος . Ζήσεται δέ , εἶπε , καὶ οὐκ ἄλλο τι , οἷον προκόπτει ἢ στηρίζεται ἢ ἄλλο τι , τὴν ἐπιτεταγμένην διάθεσιν δηλῶν , ὅτι οὐδὲ ζῆν αἱρήσεται , οὐδ´ ἀναπνεῖν χωρίς πίΟΑΡΓΓ
Lemmas: ἐκ πίστις ζῶ ὁ κατά ὁ ἀρετή ζωή . καί εἰμί εἄν ὁ · « ὁ δέ δίκαιος ἐκ πίστις ζῶ , » κατασκευαστικός ὁ , « ἀποκαλύπτω δικαιοσύνη ἐκ πίστις . » Ἀλλά οὗτος μέν οὗτος . εἰμί δέ ὁ δικαιοσύνη Θεός , οὐ ὁ ἐν ἄνθρωπος παρά ῥέω διαφέρω ἐκλαμβάνω τις , ἀλ ἐγγύς ὁ λέξις ὁ ἔνειμι ὁ Θεός , καί ἐνεργέω ὑπό αὐτός , τοιοῦτος τις ἐγώ δοκέω ἀνακαλύπτω νόος , ὅτι αἰτέω Θεός δικαιοσύνη , εἄν περί ἐγώ ἐπιδείκνυμι , φιλανθρωπία ὅρος καί νόμος , ἐν ὁ Εὐαγγέλιος αὐτός δείκνυμι . Πῶς καί τίς τρόπος ; ὅτι2 ἐκ μόνος πίστις ἐγώ σῴζω , καί νεκρόω ἤδη ζωοποιέω , μή προεπιδείκνυμι ἔργον . καί οὗτος προῖων καί ὁ Παῦλος ἐμφανής παρίστημι ἐν ὅς φημί , « καί δικαιόω ὁ ἐκ πίστις . » καί πάλιν · « δικαιόω οὖν ἐκ πίστις . » καί πάλιν · « ἔαν ὁμολογέω ἐν ὁ στόμα σύ κύριος Ἰησοῦς , εἶτα καί πιστεύω ἐν ὁ Καρδία σύ , σῴζω . » οὗτος οὖν ικαιοσυνιημι Θεός , Νίκη φιλανθρωπία ἀνθρώπινος , ὁ ἐκ μόνος πίστις νεκρόω ἐγώ ὁ ἁμαρτία ἤδη ἀνεγείρω καί ζωοποιέω . ὥ τε καλῶς προεῖπον ὅτι δύναμις εἰμί ὁ Εὐαγγέλιος εἰς σωτηρία ὁ πιστεύω . καί γάρ δυναμόω ὁ πιστεύω , διά ὁ ἐν αὐτός ἀποκαλύπτω δικαιοσύνη . Ζεύς δέ ὁ πιστεύω , ἀποκαλύπτω καί φανερόω . Ἀλλά εἰς τίς ζωοποιέω , φημί , ὁ πιστεύω ; εἰς ὁ τέλειος καί κατά ἀμετάσειστος ἕξις ἰσχύς πίστις . ἐκ γάρ πίστις εἰς πίστις ἢ ζωοποίησις . Λανασὸν δέ καί ἄλλως νοέω . ὁ ὁ Θεός δικαιοσύνη διά ὁ Εὐαγγέλιος ἀποκαλύπτω , ὅτι λαμβάνω παρ´ ἐγώ ἀρχή μόνος καί σπέρμα πίστις , αὐτός αὐξάνω καί ἑδράζω καί τελειοποιώ ἐγώ εἰς αὐτός οὗτος . οὗτος δικαιοσύνη ὡς ἀληθής Θεός , ὁ μόνος ἀφορμή προαίρεσις λαμβάνω , αὐτός ἀπαρτίζω ὁ πᾶς . ἀνώτερος γάρ λέγω ὁ Παῦλος , ὅτι « Δύναμις εἰμί ὁ πιστεύω εἰς σωτηρία ὁ Εὐαγγέλιος , » ἵνα μή τις εἶπον · καί πῶς ἐν πιστεύω ἀκούω σταυρός , ἀκούω θάνατος , ἀκούω πάθος ; ἐπάγω ὁ , « Δικαιοσύνη Θεός ἐν αὐτός ἀποκαλύπτω . » μή οὖν , φημί , οὗτος προφασίζομαι . ἐάν γάρ μόνος προαιρέω , τότε μᾶλλον ἔχω θαυμάζω ὁ ὁ Θεός περί σύ κηδεμονία καί πρόνοια , ὅτι ὁ ἀπό γνώμη πίστις λαμβάνω , αὐτός σύ χορηγέω ὁ ἐκ πληροφορία πίστις καί βεβαίωσις . εἶτα ἵνα μή νομίζω ὅτι καινός τίς λέγω καί πρόσφατος , ὁ προφήτης παράγω μάρτυς . ὁ αὐτός ἐγώ φημί καί ὁ προφήτης Ἀββακούμ ἔκπαλαι , ὅτι ὁ ὁ Δίκαιος ζωή πίστις περιλαμβάνω καί περατόω , ἄρχω μέν ἀπό ὁ κατά προαίρεσις πίστις , τελειόω δέ καί πρόειμι εἰς ὁ κατά θεῖος συνέργεια καί ἀποκάλυψις πίστις . « διόπερ ἀεί ὁ δίκαιος ἐκ πίστις ζῶ . » ὁ δέ « ζῶ , » καλῶς εἴρω . τουτέστιν , ὁ δίκαιος οὖον ζῶ μέν ἐκ πίστις , παύω δέ , ἀλλά διαπαντός ζῶ ἐν αὐτός προκόπτω καί στηρίζω . ζῶ δέ , εἶπον , καί οὐ ἄλλος τίς , οἷος προκόπτω ἢ στηρίζω ἢ ἄλλος τίς , ὁ ἐπιτάσσω διάθεσις δηλόω , ὅτι οὐδέ ζῶ αἱρέω , οὐδός ἀναπνέω χωρίς Γ