cogPG.PG118 341
εἶναι δοκεῖ , δείκνυσιν ὅτι μεγάλη δόξα ἐστίν ὁ σταυρός . « Ἃ δὲ ἡτοίμασεν ὁ Θεός . » Τί δὲ ἡτοίμασε τοῖς ἀγαπῶσιν αὐτόν · τὸν Χριστὸν δηλαδὴ , καὶ τὴν διὰ τῆς ἐνανθρωπήσεως σωτηρίαν . Ἀγαπῶντας δὲ , τοὺς πιστεύσαντας καλεῖ ἡ Γραφή . Καὶ πῶς οὗς οὐκ ἤκουσε , καὶ ἐπὶ καρδίαν ἀνθρώπου οὐκ ἀνέβη , τῶν ἀγίων προφητῶν , φησὶ , προακουσάντων τὸ μηστήριον Καί φαμεν , ὅτι ἕτερόν τί ἐστι τὸ ὡς ἄνθρωπον ἀκοῦσαι , καὶ ἕτερον τὸ ὡς προφήτην . Καὶ γὰρ Ἡσαΐας φησί · « προσέθηκε μοι ὡτίον εἰς τὸ ἀκοῦσαι , » οὐκ ἐπειδὴ ἐνέλιπεν αὐτῷ οὖς ἀνθρώπου , ἀλλ´ ὅτι προσελάβετο τοῦ προφήτου . Ἡμῖν δέ ὁ Θεὸς ἀπεκάλυψε διὰ τοῦ Πνεύματος αὐτοῦ . Τὸ γὰρ Πνεῦμα πάντα ἐρευνᾷ , καὶ τὰ βάθη τοῦ Θεοῦ . Τίς γὰρ οἷδεν ἀνθρώπων τὰ τοῦ ἀνθρώπου , εἰ μὴ τὸ πνεῦμα τοῦ ἀνθρώπου τὸ ἐν αὐτῷ ; Οὕτως καὶ τὰ τοῦ Θεοῦ οὐδεὶς οἷδεν , εἰ μὴ τὸ Πνεῦμα τοῦ Θεοῦ . Εἰ οὖν οὐδεὶς ἔγνω , ὑμεῖς , φησί , πῶς μεμαθήκατε Ὃτι , φησὶν , ὁ Θεὸς ἡμῖν διὰ τοῦ Πνεύματος ἀπεκά . λυψεν , οὐδὲ´ ἀνθρωπίνης σοφίας . Αὕτη γὰρ οὐκ ἠξώθη ἰδεῖν τὰ μυστήρια . Τὸ γὰρ Πνεῦμα πάντα ἐρευνᾷ . Εἶτα δείκνυσι τὸ μέγιστον τῆς τοιαύτης μαθήσεως . Εἰ μὴ γὰρ τὸ Πνεῦμα , φησί , τὸ καὶ τὰ βάθη τοῦ Θεοῦ ἐπιστάμενον , ἐδίδαξεν ἡμᾶς , οὐκ ἂν ἠδυνήθημεν μαθεῖν . Ἐν τοῖς ἀποῤῥήτοις γὰρ ἦν τὸ μυστήριον τοῦτο . Διὸ καὶ τοῦ Πνεύματος ἐδεήθημεν διδαΚσκάλου . Τὸ δὲ , « Ἐρευνᾷ , » οὐκ ἀγνοίας δεικτικόν ἐστιν , ἀλλὰ τουναντίον , ἀκριβοῦς γνώσεως . Ὁ δὲ ἐν ἀγίοις Γρηγόριος οὕτως · Οὐχ ὡς περιεργαζόμενον , Κἀλλ´ ὡς ἐντρυφῶν τῆ θεωρία . « Καὶ τὰ βάθη τοῦ Θεοῦ . » [ ΕΕΥΗΡ . ] βάθη τοῦ Θεοῦ λέγει , τὰς βαθυτάτας αὐτοῦ καὶ διαλανθανούσας ἡμᾶς οἰκονομίας . Ἄλλως . ΠΚΓΡΙΛ . ] βάθη τοῦ Θεοῦ εἰσι τῶν ἱερῶν γραμμάτων ἡ κεκρυμμένη καὶ ἀπόθετος γνῶσις , ἣν εἰδὸς τὸ Πνεῦμα ταῖς τῶν ἁγίων ἀποκαλύπτει ψυχαῖς , θεῖόν τινανοῦν ἀποφαῖνον ἐν αὐτοῖς . « Εἰ μὴ τὸ πνεῦμα τοῦ ἀνθρώπου τὸ ἐν αὐτῷ . » Ὡσπερ γὰρ , φησί , τὰ κατὰ ἄνθρωπον οὐδεὶς οἶδεν ἀνθρώπων , εἰ μὴ τὸ ἴδιον αὐτοῦ πνεῦμα , οὕτως οὐδὲ τὰ τοῦ Θεοῦ τις οἶδε , ειμὴ τὸ Πνεῦμα τοῦ Θεοῦ . Ἡμεῖς δὲ οὐ τὸ πνεῦμα τοῦ κόσμουἐλάβομεν , ἀλλὰ τὸ Πνεῦμα τὸ ἐκ Θεοῦ , Ἰινα εἰδῶμεν τὰ ὑκὸ τοῦ Θεοῦ χαρισθέντα ἡμὺν . ἄ καὶ λαλοῦμεν οὐκ ἐν διδακτοῖς ἀνθρωπίνης σοφίας λόγοις , ἀλλὰ ἐν διδακτοῖς Πνεύματος ἀγίου , πνευματικοῖς πνευΚματικὰ συγκρίνοντες . [ ΚΟΥΜΕΝΙΟΥ Πνεῦμα κόσμου καλεῖ , ὡς οἷμαι , τὴν ἀνθρωπίνην σοφίαν καὶ παίδευσιν , ὅπερ , φησὶν , ὡς καταργοῦν τὸν σταυρὸν , ὡς προεῖπεν , οὐκ ἐλάβομεν , ἵνα μὴ κενωθῇ ὁ στάυρὸς , ἀλλὰ τὸ Πνεῦμα τοῦ Θεοῦ ἐλάβομεν , ἵνα εἰδῶμεν τὰ χαρισθέντα ἡμῖν ἀπὸτοῦΘεοῦ , τουτέστι , τὰ κατ´ οἰκονομίαν γεγονότα τοῦ Χριστου . « Οὐκ ἐν διδακτοῖς ἀνθρωπίνης σοφίας . » Τοσοῦτον ἡμεῖς , φησί , τῶν παρ´ ἀνθρώπους σοφῶν σοφώτεροι , ὅσον οἱ μὲν ἴλάτωνα καὶ Πυθαγόραν ἔχουσι διλασκάλους ,
Lemmas: εἰμί δοκέω , δείκνυμι ὅτι μέγας δόξα εἰμί ὁ σταυρός . « ἁ δέ ἑτοιμάζω ὁ Θεός . » τις δέ ἑτοιμάζω ὁ ἀγαπάω αὐτός · ὁ Χριστός δηλαδή , καί ὁ διά ὁ ἐνανθρώπησις σωτηρία . Ἀγάπη δέ , ὁ πιστεύω καλέω ὁ γραφή . καί πῶς ὗς οὐ ἀκούω , καί ἐπί Καρδία ἄνθρωπος οὐ ἀναβαίνω , ὁ Ἀγίων προφήτης , φημί , προακούω ὁ μηστήριον καί φημί , ὅτι ἕτερος τίς εἰμί ὁ ὡς ἄνθρωπος ἀκούω , καί ἕτερος ὁ ὡς προφήτης . καί γάρ Ἠσαΐας φημί · « προστίθημι ἐγώ ὠτίον εἰς ὁ ἀκούω , » οὐ ἐπεί ἐλλείπω αὐτός οὖς ἄνθρωπος , ἀλ ὅτι προσλαμβάνω ὁ προφήτης . ἡμῖν δέ ὁ θεός ἀποκαλύπτω διά ὁ πνεῦμα αὐτός . ὁ γάρ πνεῦμα πᾶς ἐρευνάω , καί ὁ βάθος ὁ Θεός . Τῖς γάρ οἶδα ἄνθρωπος ὁ ὁ ἄνθρωπος , εἰμί μή ὁ πνεῦμα ὁ ἄνθρωπος ὁ ἐν αὐτός ; οὕτως καί ὁ ὁ Θεός οὐδείς οἶδα , εἰμί μή ὁ πνεῦμα ὁ Θεός . εἰμί οὖν οὐδείς γιγνώσκω , σύ , φημί , πῶς μανθάνω ὅτι , φημί , ὁ θεός ἐγώ διά ὁ πνεῦμα ἀπεκά . λυψεν , οὐδή ἀνθρώπινος σοφία . ἄτη γάρ οὐ ἐξωθέω ὁράω ὁ μυστήριον . ὁ γάρ πνεῦμα πᾶς ἐρευνάω . εἶτα δείκνυμι ὁ μέγας ὁ τοιοῦτος μάθησις . εἰμί μή γάρ ὁ πνεῦμα , φημί , ὁ καί ὁ βάθος ὁ Θεός ἐφίστημι , διδάσκω ἐγώ , οὐ εἄν δύναμαι μανθάνω . ἐν ὁ ἀπόρρητος γάρ εἰμί ὁ μυστήριον οὗτος . Διὸ καί ὁ πνεῦμα δήω διδαΚσκάλου . ὁ δέ , « ἐρευνάω , » οὐ ἄγνοια δεικτικός εἰμί , ἀλλά τουναντίον , ἀκριβής γνῶσις . ὁ δέ ἐν ἀγάω Γρηγόριος οὕτως · οὐχ ὡς περιεργάζομαι , Κἀλλ ὡς ἐντρυφάω τῆ θεωρία . « καί ὁ βάθος ὁ Θεός . » [ ΕΥ . ] βάθος ὁ Θεός λέγω , ὁ βαθύς αὐτός καί διαλανθάνω ἐγώ οἰκονομία . ἄλλος . ΚΛ . ] βάθος ὁ Θεός εἰμί ὁ ἱερός γράμμα ὁ κρύπτω καί ἀπόθετος γνῶσις , ὅς οἶδα ὁ πνεῦμα ὁ ὁ ἅγιος ἀποκαλύπτω Ψυχή , θεῖος1 τίνω ἀποφαίνω ἐν αὐτός . « εἰμί μή ὁ πνεῦμα ὁ ἄνθρωπος ὁ ἐν αὐτός . » ὡς γάρ , φημί , ὁ κατά ἄνθρωπος οὐδείς οἶδα ἄνθρωπος , εἰμί μή ὁ ἴδιος αὐτός πνεῦμα , οὕτως οὐδέ ὁ ὁ Θεός τις οἶδα , ειμή ὁ πνεῦμα ὁ Θεός . ἐγώ δέ οὖον ὁ πνεῦμα ὁ κοσμουλαμβανω , ἀλλά ὁ πνεῦμα ὁ ἐκ Θεός , Ἰινα οἶδα ὁ ὑκὸ ὁ Θεός χαρίζω ἡμὺν . ὅς καί λαλέω οὐ ἐν διδακτός ἀνθρώπινος σοφία λόγος , ἀλλά ἐν διδακτός πνεῦμα ἅγιος , πνευματικός πνευματικός συγκρίνω . [ ΟΥ πνεῦμα κόσμος καλέω , ὡς οἴομαι , ὁ ἀνθρώπινος σοφία καί παίδευσις , ὅσπερ , φημί , ὡς καταργέω ὁ σταυρός , ὡς προεῖπον , οὐ λαμβάνω , ἵνα μή κενόω ὁ σταυρός , ἀλλά ὁ πνεῦμα ὁ Θεός λαμβάνω , ἵνα οἶδα ὁ χαρίζω ἐγώ αποτουθεος , τουτέστι , ὁ κατ´ οἰκονομία γίγνομαι ὁ Χριστός . « οὐ ἐν διδακτός ἀνθρώπινος σοφία . » τοσοῦτος ἐγώ , φημί , ὁ παρ´ ἄνθρωπος σοφός σοφός , ὅσος ὁ μέν ἴλάτωνα καί Πυθαγόρας ἔχω διλασκάλους ,