cogPG.PG118 181
Ἢ γνόντες τὸν Θεὸν , τουτέστι γνῶναι δυνηθέντες εἴπερ ἠθέλησαν . Ἥ ὅτι ὅσον ἀπὸ τῆς ὁρωμένης κτίσεως καὶ διδασκαλίας , ἔγνωσαν καὶ ἀπήρτιστο αὐτῶν ἡ γνῶσις . Ἢ ὅτι καὶ ἔγνωσαν τὸν Θεὸν , καθ´ ὅσον ἐστὶν αὐτοῦ τοῖς ἀνθρώποις γνωστόν Τί οὖν ἐστι τὸ γνωστὸν αὐτοῦ ; Ὅτι δημιουργικὸς , ὅτι προνοητικὸς , ὅτι ἀγαθὸς , ὅτι Δεσπότης , καὶ ὅτι δεῖ σέβεσθαι αὐτόν . Ταῦτα γνόντες , καὶ μέχρι τούτου προελθόντες καλῶς , ἐξετράπησαν τοῦ λοιποῦ . Τὰ γὰρ ὑψηλὰ ταῦτα περὶ Θεοῦ φαντασθέντες , ἐφεξῆς οὐχ ὡς προσῆκον Θεῷ , οὐδ´ ὡς Θεὸν ὑπέλαβον καὶ ἐδόξασαν . Ἀντ´ ὧν γὰρ ἔδει δοξάσαι καὶ εὐχαριστῆσαι , ὅτι τὸν ὁρώμενον κόσμον δι´ ἡμᾶς συνεστήσατο , ἐκ τοῦ ἐναντίου καὶ ἠτίμασαν . Ἐπλανήθησαν , φησί , καὶ τοῦ παντὸς ἐξέπεσον . Ποῖον γὰρ ἦν εὐκολώτερον , κύκλους καὶ ζώδια εἰδωλοποιῆσαι ἐν οὐρανῷ , ἢ τὸ γνῶναι ὅτι ἔστι ταύτης τῆς ὁρωμένης καὶ ὑπερφυοῦς καλλονῆς Δημιουργὸς καὶ κηδεμῶν καὶ πηδαλιοῦχος ; « Ἐν τοῖς διαλογισμοῖς αὐτῶν . » Εἰπών ὅτι ἑκόντες ἐτυφλώθησαν , λέγει καὶ τὴν αἰτίαν Ἡ δέ ἐστι τὸ πάντα λογισμοῖς ἐπιτρέψαι καὶ οὐχὴ πίστει . Bουλόμενοι γὰρ ἐν σχήματι τὸν ἀσχημάτιστον , καὶ ἐν εἰκόσι σωματικαῖς τὸν ἀσώματον καταλαβεῖν , ἐπλανήθησαν , οὐ δυνηθέντων τῶν λογισμῶν πρὸς τὸ πέρας ἐξικέσθαι . Οἷον , πόθεν δῆλον , ὅτι οὐρανὸν ἢ γῆν ἐποίησε : Τίς δὲ πατήρ Θεοῦ ; ἢ τίς ἡ αἰτία τῆς ὑποστάσεως ; ἢ αὐτὴ ἡ ὑπόστασις ; ΝέΚφεσι γὰρ ὁμοιωθέντες οἱ λογισμοί , ἐσκότισαν αὐ - » τῶν τὴν καρδίαν . « Ἀσύνετον » δὲ , φησί , διὰ τὸ μὴ θελῆσαι πίστει τὸ πᾶν παραλαβεῖν . « Φάσκοντες εἶε ναι σοφοί . » Ἡ δὲ αἰτία τοῦ τὸ πᾶν τοῖς λογισμοῖς ἐπιτρέψαι , τὸ οἴεσθαι σοφοὺς εἶναι καὶ ἑαυτοῖς ἀρκεῖν πρὸς πᾶσαν κατάληψιν . Διὸ καὶ ἐμωράνθησαν . Τί γὰρ ἀνοητότερον , τοῦ λίθοις καὶ ξύλοις προσκυνεῖν ; Καὶ ἣλλαξαν τὴν δόξαν τοῦ ἀρθάρτου Θεοῦ ἐν ὁμοιώματι εἰκόνος φθαρτοῦ ἀνθρώπου , καὶ πετεινῶν καὶ τετραπόδων καὶ ἑρπετῶν . Εἶχον οὖν τὴν εἴδησιν τοῦ Θεοῦ , ἀλλὰ ταύτην δόντες , ἀντέλαβον δόξαν καὶ σέβας εἰδώλων . Δόξαν δὲ Θεοῦ , τὸ δημιουργικὸν , τὸ προνοητικόν . Ταύτην τοιγαροῦν προσεκύρωσαν εἰδώλοις , ἐν ὁμοιώματι ἀνθρώπων καὶ πετεινῶν καὶ τῶν λοιπῶν . Καὶ οὐκ αἰσνύνονται οἱ σοφοὶ τὰ τοῦ Θεοῦ ἴδια καὶ ἐξαίρετα ἐρσθτοῖς προσάψαντες . « φθαρτοῦ ἀνθρώπου . » Καὶ αὐτὸ τὸ εἶναι τὸν ἄνθρωπον φθαρτὸν , ἤρκει αὐτῶν ἐλέγξαι τὴν ἄνοιαν . Τὸ δὲ ἐν τοῖς ὁμοιιυμασι τοῦ φθαρτοῦ προσκυρῶσαι τὴν τοῦ Θεοῦ δόξαν , τῆς ἄγαν ἐστὶ παραπληξίας . Διὸ καὶ παρέδωκεν αὐτοὺς ὁ Θεὸς ἐν ταῖς ἐπιθιχμίαις τῶν καρδιῶν αὐτῶν εἰς ἀκαθαρσίαν , τοῦ ἀτῳάζεσθαν τὰ σώματα αὐτῶν ἐν ἑαὶ τοῆς · οἵτινες
Lemmas: ἤ γιγνώσκω ὁ θεός , τουτέστι γιγνώσκω δύναμαι εἴπερ ἐθέλω . ὅς ὅτι ὅσος ἀπό ὁ ὁράω κτίσις καί διδασκαλία , γιγνώσκω καί ἀπαρτίζω αὐτός ὁ γνῶσις . ἤ ὅτι καί γιγνώσκω ὁ θεός , καθ´ ὅσος εἰμί αὐτός ὁ ἄνθρωπος γνωστός τις οὖν εἰμί ὁ γνωστός αὐτός ; ὅτι2 δημιουργικός , ὅτι προνοητικός , ὅτι ἀγαθός , ὅτι Δεσπότης , καί ὅτι δεῖ σέβομαι αὐτός . οὗτος γιγνώσκω , καί μέχρι οὗτος προέρχομαι καλῶς , ἐκτρέπω ὁ λοιπός . ὁ γάρ ὑψηλός οὗτος περί Θεός φαντάζω , ἐφεξῆς οὐ ὡς προσήκω Θεός , οὐδός ὡς θεός ὑπολαμβάνω καί δοξάζω . Ἀντ´ ὅς γάρ ἐσθίω δοξάζω καί εὐχαριστέω , ὅτι ὁ ὁράω κόσμος δις ἐγώ συνίστημι , ἐκ ὁ ἐναντίος καί ἀτιμάζω . πλανάω , φημί , καί ὁ πᾶς ἐκπίπτω . Ποῖον γάρ εἰμί εὔκολος , κύκλος καί ζῴδιον εἰδωλοποιέω ἐν οὐρανός , ἢ ὁ γιγνώσκω ὅτι εἰμί οὗτος ὁ ὁράω καί ὑπερφυής καλλονή Δημιουργός καί κηδεμών καί πηδαλιοῦχος ; « ἐν ὁ διαλογισμός αὐτός . » εἶπον ὅτι ἑκών τυφλόω , λέγω καί ὁ αἴτιος ὁ δέ εἰμί ὁ πᾶς λογισμός ἐπιτρέπω καί ὀχή πίστις . οὐλόμενος γάρ ἐν σχῆμα ὁ ἀσχημάτιστος , καί ἐν εἰκών σωματικός ὁ ἀσώματος καταλαμβάνω , πλανάω , οὖον δύναμαι ὁ λογισμός πρός ὁ πέρας ἐξικνέομαι . οἷος , πόθεν δῆλος , ὅτι οὐρανός ἢ γῆ ποιέω : Τῖς δέ πατήρ Θεός ; ἢ τίς ὁ αἰτία ὁ ὑπόστασις ; ἢ αὐτός ὁ ὑπόστασις ; ΝέΚφεσι γάρ ὁμοιόω ὁ λογισμός , σκοτίζω αὖος - » ὁ ὁ Καρδία . « ἀσύνετος » δέ , φημί , διά ὁ μή ἐθέλω πίστις ὁ πᾶς παραλαμβάνω . « φάσκω οἰδάνω ναι σοφός . » ὁ δέ αἰτία ὁ ὁ πᾶς ὁ λογισμός ἐπιτρέπω , ὁ οἴομαι σοφός εἰμί καί ἑαυτοῦ ἀρκέω πρός πᾶς κατάληψις . Διὸ καί μωραίνω . τις γάρ ἀνόητος , ὁ λίθος καί ξύλον προσκυνέω ; καί ἀλλάσσω ὁ δόξα ὁ ἀρθάρτου Θεός ἐν ὁμοίωμα εἰκών φθαρτός ἄνθρωπος , καί πετεινός καί τετράπους καί ἑρπετόν . ἔχω οὖν ὁ εἴδησις ὁ Θεός , ἀλλά οὗτος δίδωμι , ἀντιλαμβάνω δόξα καί σέβας εἴδωλον . δόξα δέ Θεός , ὁ δημιουργικός , ὁ προνοητικός . οὗτος τοιγάρ προσκυρόω εἴδωλον , ἐν ὁμοίωμα ἄνθρωπος καί πετεινός καί ὁ λοιπός . καί οὐ αισνυνοντ ὁ σοφός ὁ ὁ Θεός ἴδιος καί ἐξαίρετος ἐρσθτοῖς προσάπτω . « φθαρτός ἄνθρωπος . » καί αὐτός ὁ εἰμί ὁ ἄνθρωπος φθαρτός , ἀρκέω αὐτός ἐλέγχω ὁ ἄνοια . ὁ δέ ἐν ὁ ομοιιυπημα ὁ φθαρτός προσκυρόω ὁ ὁ Θεός δόξα , ὁ ἄγαν εἰμί παραπληξία . Διὸ καί παραδίδωμι αὐτός ὁ θεός ἐν ὁ επιθιχμιος ὁ Καρδία αὐτός εἰς ἀκαθαρσία , ὁ ἀτῳάζεσθαν ὁ σῶμα αὐτός ἐν ἑός τοῆς · ὅστις