cogPG.PG118 575
Τί οὖν ὁ νόμος ; Τῶν σαραβάσεων χόριν προσετέθη , ἄχρις οὐ ἔλθῃ τὸ σπέρμα ᾧ ἐπήγγελται , διαταγεὶς δι´ ἀγγέλου ἐν χειρὶ μεσίτου . Ὁ δὲ μεσίτης ἑνὸς οὐκ ἔστιν , ὁ δὲ Θεὸς εἴς ἐστιν . Τί οὖν ὁ νόμος ; Ὡς ἐξ ἀντιθέσεως εἴρηται αὐτῶ . Τίοῦν ὁνόμος ἐδόθη , φησὶν , εἰσῶσαι οὐκ ἰσχύει ; ἐτῶν παραβάσεων χάριν . » Οὐκ εἰκῆ ἐδόθη , φησὶν , ἀλλ´ ἵνα μὴ παραβαίνηται τὸ δοκοῦν τῷ Θεῷ , ἵνα ἐν ὀλίγας πλημμελείας κωλύῃ . « προσετέθη . » Καλῶς τὸ , « προσετέθη , » ἵναδείξ τὸν νόμον μὴ ὄντα πρωτότυπον , ὥσπερ αἱ ἐπαγγελίαι εἰσὶν , ἀλλ´ ἐξ ἐπιγενομένου τινὸς δοθέντα . « Ἄχρις οὗ ἔλθῃ . » Ἀλλ´ οὐκ εἰς ἀπέραντον , φησὶν , ὁ νόμος ἐδόθη , ἀλλ´ ἄχρις οὗ ἔλθη ὁ Χριστὸς , ᾠ ἐπήγγελται τὸ ἐνευλογεῖν πάντα τὰ ἔθνη . « Διαταγεὶς δι´ ἀγγέλου . » Ἐδόθη δὲ ὁ νόμος , διαταγεὶς , τουτέστι , διακονηθεὶς καὶ ἐπιταγεὶς διὰ μέσων ἀγγέλων , ἢ τῶν ἱερέων , ἢ ὄντως ἀγγέλων . Ἐν χειρὶ μεσίτου ἐδόθη , φησί , τουτέστι , τοῦ Χριστοῦ . Θέλει Κγὰρ δεῖξαι καὶ τὸν νόμον ὑπὸ Χριστοῦ δεδομένον , ἵνα καὶ τοῦ ἀνελεῖν αὐτὸν κύριος γένηται . Ὁ γὰρ δεδωκώς , καὶ ἀνελεῖν ἐξουσίαν ἔχει . Μεσίτην δὲ τὸν Χριστὸν καλεῖ , διὰ τὸ μεσιτεῦσαι τῷ Πατρὶ καὶ τοῖς ἀνθρώποις , οἱον πρὸς φιλίαν , καὶ ἀποκαταλλάξαι ἡμᾶς πρὸς τὸν Θεὸν , ἐκπεπολεμωμένους . « Ἐν χειρὶ μεσίτου . » [ ΑΝ . ] Μεσίτην ἐνταῦθα τὸν Χριστόν φησι , δεικνὺς ὅτι καὶ πρότερον τὸν νόμον αὐτὸς ἔδωκεν . « Ὁ δὲ μεσίτης , φησὶν , ἑνὸς οὐκ ἔστιν , ὁ δὲ Θεὸς εἶς ἐστιν . » Ὁ μεσίτης , φησὶ , δύο τινῶν γίνεται μεσίτης . Τίνος οὖν μεσίτης ὁ Χριστός ; ὃηλονότι ἀνθρώπων τε καὶ Θεοῦ . Ὁρᾷς πῶς δείκνυσιν ὅτι καὶ τὸν νόμον αὐτὸς ἔδωκε , καὶ κύριος ἂν εἴη καὶ λύσειν πάλιν ; Ὁ δὲ μεσίτης ἐνὸς οὐκ ἔστιν . » Λέγει τοίνυν , ὅτι Μωσῆς μὲν ἐμεσίτευσε πρὸς τὴν δόσιν τοῦ νόμου , ἀλλ´ ἑνὶ μόνον ἐμεσίτευσεν ἔθνει . Δεῖ δὲ τὸν ὡς ἀληθῶς μέλλοντα μεσιτεύειν πρὸς τὸν τῶν ἀπάντων ἐθνῶν ἕνα Θεὸν οὐχ ὑπὲρ ἑνὸς ἔθνους , ἀλλ´ ὑπὲρ πάντων κοινῇ τὴν μεσιτείαν ποιήσασθαι , ἐπειδὴ καὶ πάντων ἐθνῶν εἶς ἐστι Θεός . Εἴη δ´ ἂν οὖτος , οὐ ψιλὸς ἄνθρωπος οἶος Μωσῆς , ἀλλὰ Χριστὸς ὁ Υἱὸς τοῦ Θεοῦ , Θεός τε ὤν ἀληθῶς ὁ αὐτὸς ἅμα , καὶ ἄνθρωπος ἀληθῶς , καὶ τῇ συγγενείᾳ τῇ πρὸς ἑκάτερον , εἰς ἔν συνάγων ἐν ἑαυτῶ τὰ ἑκάτερα.«Αὐτὸς γάρ ἐστιν ἡ εἰρήνη ἡμῶν , ὁποιήσας τὰ ἀμφότερα ἕν . » - « ἑνὸς οὐκ ἔστιν . » Οὐγὰρ ἑνός γέγονε μεσίτης , ἀλλὰ Θεοῦ καὶ ἀνθρώπων . Εἰ δὲ αὐτὸς ἐμεσίτευσε , φησὶν , αὐτὸς καὶ σώσει , « Ὁ δὲ Θεὸς εἰς ἐστιν . » Εἰ οὖν τὸν μεσίτην ἀνάγκη πᾶσα δύο τινῶν ἢ καὶ πλειόνων πρὸς ἑαυτοὺς διαφερομένων εἶναι μεσίτην , ὁ δὲ Θεὸς εἶς ἐστιν , εὔδηλον ὅτι τῷ Θεῷ καὶ τοῖς ἀνθρώποις ἐμεσίτευσε , καὶ ἀποκατίλλαξεν ἡμᾶς πρὸς αὐτόν . Εἰ οὖν ὁ Χριστὸς ἡμᾶς καὶ οὐχ ὁ νόμος ἀποκατήλλαξεν , εὔδηλον ὡς ὁ Χριστὸς καὶ ἡ εἰς αὐτοῦ πίστις σώζει , καὶ οὐχ ὁ νόμοσἌλλο . [ . ] Ο δὲ Θεός ἐστιν ὁ καὶ τὸν νόμων καὶ τὸ εὐαγγέλιον δοὺς , καὶ μεσιτεύσας καν ἀοἐστι
Lemmas: τις οὖν ὁ νόμος ; ὁ σαραβάσεων χόριον προστίθημι , ἄχρι οὖον ἔρχομαι ὁ σπέρμα ὅς ἐπαγγέλλω , διατάσσω δις ἄγγελος ἐν χείρ μεσίτης . ὁ δέ μεσίτης εἷς οὐ εἰμί , ὁ δέ θεός εἰς εἰμί . τις οὖν ὁ νόμος ; ὡς ἐκ ἀντίθεσις εἴρω αὐτός . Τίων ὁνόμος δίδωμι , φημί , εἰσοράω οὐ ἰσχύω ; ἔτος παράβασις χάρις . » οὐ εἰκῇ δίδωμι , φημί , ἀλ ἵνα μή παραβαίνω ὁ δοκέω ὁ Θεός , ἵνα ἐν ὀλίγος πλημμέλεια κωλύω . « προστίθημι . » καλῶς ὁ , « προστίθημι , » ἵναδείξ ὁ νόμος μή εἰμί πρωτότυπος , ὥσπερ ὁ ἐπαγγελία εἰμί , ἀλ ἐκ ἐπιγίγνομαι τις δίδωμι . « ἄχρι ὅς ἔρχομαι . » Ἀλ οὐ εἰς ἀπέραντος , φημί , ὁ νόμος δίδωμι , ἀλ ἄχρι ὅς πίλσκω ὁ Χριστός , ὀͅς ἐπαγγέλλω ὁ ἐνευλογέω πᾶς ὁ ἔθνος . « διατάσσω δις ἄγγελος . » δίδωμι δέ ὁ νόμος , διατάσσω , τουτέστι , διακονέω καί ἐπιτάσσω διά μέσος ἄγγελος , ἢ ὁ ἱερός , ἢ εἰμί ἄγγελος . ἐν χείρ μεσίτης δίδωμι , φημί , τουτέστι , ὁ Χριστός . ἐθέλω Κγὰρ δείκνυμι καί ὁ νόμος ὑπό Χριστός δίδωμι , ἵνα καί ὁ ἀναιρέω αὐτός κύριος γίγνομαι . ὁ γάρ δίδωμι , καί ἀναιρέω ἐξουσία ἔχω . Μεσίτης δέ ὁ Χριστός καλέω , διά ὁ μεσιτεύω ὁ πατήρ καί ὁ ἄνθρωπος , οἱος πρός φίλιος , καί ἀποκαταλλάσσω ἐγώ πρός ὁ θεός , ἐκπολεμόω . « ἐν χείρ μεσίτης . » [ ΑΝ . ] Μεσίτης ἐνταῦθα ὁ Χριστός φημί , δείκνυμι ὅτι καί πρότερος ὁ νόμος αὐτός δίδωμι . « ὁ δέ μεσίτης , φημί , εἷς οὐ εἰμί , ὁ δέ θεός εἰμί εἰμί . » ὁ μεσίτης , φημί , δύο τις γίγνομαι μεσίτης . τίς οὖν μεσίτης ὁ Χριστός ; ὃηλονότι ἄνθρωπος τε καί Θεός . ὁράω πῶς δείκνυμι ὅτι καί ὁ νόμος αὐτός δίδωμι , καί κύριος εἄν εἰμί καί λύω πάλιν ; ὁ δέ μεσίτης εἷς οὐ εἰμί . » λέγος τοίνυν , ὅτι Μωσῆς μέν μεσιτεύω πρός ὁ δόσις ὁ νόμος , ἀλ εἷς μόνος μεσιτεύω ἔθνος . Δεύς δέ ὁ ὡς ἀληθής μέλλω μεσιτεύω πρός ὁ ὁ ἀπαντάω ἔθνος εἷς θεός οὐ ὑπέρ εἷς ἔθνος , ἀλ ὑπέρ πᾶς κοινός ὁ μεσιτεία ποιέω , ἐπεί καί πᾶς ἔθνος εἰμί εἰμί Θεός . ἀίω δδʹ εἄν οὗτος , οὖον ψιλός ἄνθρωπος οἶος Μωσῆς , ἀλλά Χριστός ὁ υἱός ὁ Θεός , Θεός τε εἰμί ἀληθής ὁ αὐτός ἅμα , καί ἄνθρωπος ἀληθής , καί ὁ συγγένεια ὁ πρός ἑκάτερος , εἰς ἐν συνάγω ἐν ἑαυτοῦ ὁ εκατερα.«αυος γάρ εἰμί ὁ εἰρήνη ἐγώ , ὁράω ὁ ἀμφότερος εἷς . » - « εἷς οὐ εἰμί . » οὐγάρ εἷς γίγνομαι μεσίτης , ἀλλά Θεός καί ἄνθρωπος . εἰμί δέ αὐτός μεσιτεύω , φημί , αὐτός καί σῴζω , « ὁ δέ θεός εἰς εἰμί . » εἰμί οὖν ὁ μεσίτης ἀνάγκη πᾶς δύο τις ἢ καί πλείων πρός ἑαυτοῦ διαφέρω εἰμί μεσίτης , ὁ δέ θεός εἰμί εἰμί , εὔδηλος ὅτι ὁ Θεός καί ὁ ἄνθρωπος μεσιτεύω , καί ἀποκαταλλάσσω ἐγώ πρός αὐτός . εἰμί οὖν ὁ Χριστός ἐγώ καί οὐ ὁ νόμος ἀποκαταλλάσσω , εὔδηλος ὡς ὁ Χριστός καί ὁ εἰς αὐτός πίστις σῴζω , καί οὐ ὁ νόμοσἌλλο . [ . ] ὁ δέ Θεός εἰμί ὁ καί ὁ νόμος καί ὁ εὐαγγέλιον δίδωμι , καί μεσιτεύω καν αοειμι