cogPG.PG118 79
ἀναιρεῖσθαι ἡ περιτομὴ εἰσηγήσατο τῷ πρὸς Θεὸν τὸ ζῇν μετατάττοντι , κατὰ μὲν τὴν Μωϋσέως νομοθεσίαν τῶν ἀπὸ γενεάς ἐθίμων ἐπιτάττουσα τὴν περιαίρεσιν . Ἔτι δὲ καὶ καιρὸν τοῦτο τῆς κατὰ Χριστὸν ἐπιδημίας προθάλλεται . Καθ´ ὃν τὰ σκιώδη πάντα καὶ τυπικὰ ἐπὶ τὴν κατὰ τὸ Εὐαγγέλιον ἀλήθειαν μεταφέρονται . Ὅθεν τοὺς οὕτω μεταποιεῖσθαι μὴ ἀνεχομένους εἰς σκληροτραχήλους καὶ ἀπεριτμήτους προβαίνων ἀπεικάσει , σκληροτραχήλους μὲν , πρὸς τὴν τοῦ θείου Πνεύματος ὑποταγὴν , ἀπεριτμήτους δὲ τὴν καρδίαν καὶ τὰ ὧτα , ὡς μὴ ἀνεχομένους καταλλήλως τοῖς καιροῖς ἀφοσιοῦσθαι τὰ πράγματα . Εἰ δὲ τὸ τοῦ Ἰωσήφ θαυμαστόν , ὅτι ὑπ´ ἀδελφῶν ἐπράθη , καὶ ἔσωσεν αὐτοὺς ὁ πραθεὶς , τοῦτο θαυμασιώτερον , ὅτι ὁ βασιλεὺς ἔτρεφεν αὐτὸν τὸν μέλλοντα καθαιρήσειν αὐτοῦ τὴν ἀρχήν . Τὸ δὲ ποιεῖν ἔκθετα τὰ βρέφη , δείκνυσι μὴ βουλόμενον φανερῶς τὴν τούτων ἀναίρεσιν ποιεῖσθαι . Καὶ ὅρα ὅτι δι´ ὧν ὁ διάβολος ἐπεχείρει καταλύειν τὴν ἐπαγγελίαν τοῦ Θεοῦ , διὰ τούτων ηὔξετο . θυγαδεύεται Μωσῆς , ἀλλ´ ἐν τῇ φυγαδείᾷ τῆς ὄψεως ἐκείνης ἀξιοῦται , καὶ τὴν δημαγωγίαν ἐγχειρίζεται . Οὕτω καὶ τὸν πραθέντα δοῦλον ποιεῖ βασιλεύειν ἔνθα ἐνομίζετο δοῦλος . Καὶ αὐτὸς δὲ ὁ Χριστὸς ἐν τῷ θανάτῳ τὴν δύναμιν ἐπεδείξατο καὶ τὸ κράτος . Οὕτως εὐμήχανος ὁ Θεὸς , καὶ ἀκατάληπτος ἡ πρόνοια αὐτοῦ . « Ἐν ᾦ καιρῷ ἐγεννήθη Μωῦσῆς . Καὶ ἦν ἀστεῖος « τῷ Θεῷ , ὃς ἀνετράφη μῆνας τρεῖς ἐν τῷ οἴκῳ τοῦ « πατρός . Ἐκτεθέντα δὲ αὐτὸν ἀνείλετο ἡ θυγάτηρ « Φαραὼ καὶ ἀνεθρέψατο αὐτὸν ἑαυτῇ εἰς υἱόν . Καὶ « ἐπαιδεύθη Μωϋσῆς πάσῃ σοφίᾳ Αἰγυπτίων , ἧν δὲ « δυνατὸς ἐν ἔργοις καὶ ἐν λόγοις . Ὡς δὲ ἐπληροῦτο « αὐτῷ τεσταρακονταετὴς χρόνος , ἀνέβη ἐπὶ τὴν καρ - « δίαν αὐτοῦ , ἐπισκέψασθαι τοὺς ἀδελφοὺς αὐτοῦ τοὺς « υἱοὺς Ἰσραήλ . Καὶ ἰδών τινα ἀδικούμενον , ἠμύ - « νατο , καὶ ἐποίησεν ἐκδίκησιν τῷ καταπονου - « μένῳ . » Ἐν αὐτῷ τοίνυν τῷ καιρῷ ἐγεννήθη , φησί , Μωσῆς , καὶ ἦν ἀστεῖος τῷ Θεῷ , τουτέστιν εὐάρεστος , ἣτοι θεοφιλής . Ἡ ἀστεῖος κυρίως ὁ ἐν παιδικῇ ἡλικίᾳ κατὰ σῶμα ἀμώμητος . Ἐκτεθέντα δὲ αὐτὸν ἡ θυγάτηρ Φαραὼ ἀνελομένη πᾶσαν σοφίαν Αἰγυπτίων ἐδίδαξεν . Ἐκ τούτου δῆλον , ὡς οὐκ ἀποβλητέα πάντη ἐστὶν ἡ τῶν ἔξωθεν τῆς Γραφῆς παίδευσις . Τρόπῳ γὰρ ἐγκωμίου εἴρηται , ὡς ἐπαιδεύθη Μωσῆς πάσῃ σοφίᾳ Αἰγυπτίων . Καὶ περὶ τῶν τριῶν παίδων καὶ Δανιὴλ , ὡς ὑπερέβαλλον πάντας ἐν τῇ Χαλδαίων φιλοσοφίᾳ , καὶ ταῖς λοιπαῖς ἐπιστήμαις . Δεῖ δὲ ἐπ´ ὀλίγον αὐταῖς προσέχειν , τῇ θεοπνεύστῳ Γραφῇ ἐμμένοντας . Οὔτε γὰρ Μωϋσῆς , οὔτε οἱ περὶ Ἀνανίαν καὶ Δανιὴλ ἔμαθον ἂν τὴν ξένην παιδείαν , εἰμὴ ἀνάγκῃ καὶ βίᾳ δεσποτῶν . Καὶ γὰρ ἐν οὐδενὶ αὐτῇ κέχρηνται , εἰ μή που φαίη ἄν τις , ὅτι καλὸν αὐτὴν μαθεῖν πρὸς τὸ ἀνατρέψαι τὰς ἐκείνων ἀπάτας .
Lemmas: ἀναιρέω ὁ περιτομή εἰσηγέομαι ὁ πρός θεός ὁ ζάω μετατάσσω , κατά μέν ὁ Μωϋσῆς νομοθεσία ὁ ἀπό γενεά ἔθιμος ἐπιτάσσω ὁ περιαίρεσις . ἔτι δέ καί καιρός οὗτος ὁ κατά Χριστός ἐπιδημία προθαλλω . Καθ´ ὅς ὁ σκιώδης πᾶς καί τυπικός ἐπί ὁ κατά ὁ Εὐαγγέλιος ἀλήθεια μεταφέρω . ὅθεν ὁ οὗτος μεταποιέω μή ἀνέχω εἰς σκληροτράχηλος καί ἀπερίτμητος προβαίνω ἀπεικάζω , σκληροτράχηλος μέν , πρός ὁ ὁ θεῖον πνεῦμα ὑποταγή , ἀπερίτμητος δέ ὁ Καρδία καί ὁ ἄτη , ὡς μή ἀνέχω κατάλληλος ὁ καιρός ἀφοσιόω ὁ πρᾶγμα . εἰμί δέ ὁ ὁ Ἰωσήφ θαυμαστός , ὅτι ὑπό ἀδελφός πέρνημι , καί σῴζω αὐτός ὁ πιπράσκω , οὗτος θαυμάσιος , ὅτι ὁ βασιλεύς τρέφω αὐτός ὁ μέλλω καθαιρέω αὐτός ὁ ἀρχή . ὁ δέ ποιέω ἔκθετος ὁ βρέφος , δείκνυμι μή βούλομαι φανερῶς ὁ οὗτος ἀναίρεσις ποιέω . καί ὁράω ὅτι δις ὅς ὁ διάβολος ἐπιχειρέω καταλύω ὁ ἐπαγγελία ὁ Θεός , διά οὗτος αὐξάνω . θυγαδευετης Μωσῆς , ἀλ ἐν ὁ φυγαδεία ὁ ὄψις ἐκεῖνος ἀξιόω , καί ὁ δημαγωγία ἐγχειρίζω . οὕτως καί ὁ πιπράσκω δοῦλος ποιέω βασιλεύω ἔνθα νομίζω δοῦλος . καί αὐτός δέ ὁ Χριστός ἐν ὁ θάνατος ὁ δύναμις ἐπιδείκνυμι καί ὁ κράτος . οὕτως Εὐμήχανος ὁ θεός , καί ἀκατάληπτος ὁ πρόνοια αὐτός . « ἐν οἶς καιρός γεννάω Μωυσῆς . καί εἰμί ἀστεῖος « ὁ Θεός , ὅς ἀνατρέφω μείς τρεῖς ἐν ὁ οἶκος ὁ « πατήρ . ἐκτίθημι δέ αὐτός ἀναιρέω ὁ θυγάτηρ « Φαραώ καί ἀνατρέφω αὐτός ἑαυτοῦ εἰς υἱός . καί « παιδεύω Μωϋσῆς πᾶς σοφία Αἰγύπτιος , ἧμαι δέ « δυνατός ἐν ἔργον καί ἐν λόγος . ὡς δέ πληρόω « αὐτός τεσταρακονταετὴς χρόνος , ἀναβαίνω ἐπί ὁ Κάρ - « δῖος αὐτός , ἐπισκοπέω ὁ ἀδελφός αὐτός ὁ « υἱός Ἰσραήλ . καί ὁράω τις ἀδικέω , ἀμύω - « ΝΑΤΟ , καί ποιέω ἐκδίκησις ὁ καταπονέω - « μένος . » ἐν αὐτός τοίνυν ὁ καιρός γεννάω , φημί , Μωσῆς , καί εἰμί ἀστεῖος ὁ Θεός , τουτέστιν εὐάρεστος , ἤτοι θεοφιλής . ὁ ἀστεῖος κύριος ὁ ἐν παιδικός ἡλικία κατά σῶμα Ἀμώμητος . ἐκτίθημι δέ αὐτός ὁ θυγάτηρ Φαραώ ἀναιρέω πᾶς σοφία Αἰγύπτιος διδάσκω . ἐκ οὗτος δῆλος , ὡς οὐ ἀποβλητέος πάντῃ εἰμί ὁ ὁ ἔξωθεν ὁ γραφή παίδευσις . Τρόπος γάρ ἐγκώμιον εἴρω , ὡς παιδεύω Μωσῆς πᾶς σοφία Αἰγύπτιος . καί περί ὁ τρεῖς παῖς καί Δανιήλ , ὡς ὑπερβάλλω πᾶς ἐν ὁ Χαλδαῖος φιλοσοφία , καί ὁ λοιπός ἐπιστήμη . Δεύς δέ ἐπι ὀλίγος αὐτός προσέχω , ὁ θεόπνευστος γραφή ἐμμένω . οὔτε γάρ Μωϋσῆς , οὔτε ὁ περί Ἀνανίας καί Δανιήλ μανθάνω εἄν ὁ ξένος παιδεία , ειμή ἀνάγκη καί βία δεσπότης . καί γάρ ἐν οὐδείς αὐτός χράομαι , εἰμί μή ποῦ φημί ἄν τις , ὅτι καλός αὐτός μανθάνω πρός ὁ ἀνατρέπω ὁ ἐκεῖνος ἀπάτη .