cogPG.PG118 211
νενεκρωμένῳ διὰ τὸ γηρας σώματι δοῦναι σπέρμα ζωογόνον . « Καὶ καλοῦντος τὰ μὴ ὄντα . » Καλῶς φησι , « Καὶ καλοῦντος τὰ μὴ ὄντα ὡς ὄντα . » λόγῳ γὰρ τὰ μὴ ὄντα εἰς τὸ εἶναι καὶ ἅμα τῷ καλέσαι παράγει , ὥστε εἶναι παρ´ αὐτῷ δυνατὸν καὶ ῥᾶον , καὶ τὰ μὴ ὄντα ὡς ὄντα , καὶ ἔμπαλιν εἰ βουληθείη , καὶ τὰ ὄντα ὡς μὴ ὄντα καλεῖν Ὃς παρ´ ἐλπίδα ἐπ´ ἐλπίδι ἐπίστευσεν , εἰς τὸ γενέσθαι αὐτὸν πατέρα πολλῶν ἐθνῶν , κατὰ τὸ εἰρημένον · Οὕτως ἔσται τὸ σπέρμα σου . Καὶ μὴ ἀσθενήσας τῇ πίστει , οὐ κατενόησε τὸ ἑαυτοῦ σῶμα ἣδηνενεκρωμένον , ἑκατονταέτης που ὑπάρχων , καὶ τὴν νέκρωσιν τῆς μήτρας Σάῤῥας · εἰς δὶ τὴν ἐπαγγελίαν τοῦ Θεοῦ , οὐ διεκρίθη τῇ ἀπιστίᾳ , ἀλλ´ ἐνεδυναμώθη τῇ πίστει , δοὺς δόξαν τῷ Θεῷ · καὶ πληροφορηθεὶς ὅτι ὃ ἐπήγγελται . δυνατός ἐστι καὶ ποιῆσαι . Διὸ καὶ ἐλογίσθη αὐτῳ εἰς δικαιοσίνην . [ ΟΥ ΑΥΤΟΥΙ«Ὁς παρ´ ἐλπίδα . » Ἀντὶ τοῦ , ἐπαγγελίαις ἐπίστευσε , πολὺ τὸ ἀνέλπιστον ἐχούσαις , κατὰ ἀνθρώπινον λογισμόν . Παρ´ ἐλπίδα γὰρ , φησί , τὴν ἀνθρωπίνην , μόνῃ ἑδρασθεὶς τῇ ἐπὶ Θεὸν ἐλπίδι , - [ ΣΕΥΗΡΙΑΝΟΥ . ] Ἐπ´ ἐλπίδι γὰρ , φησί , τῇ τοῦ Θεοῦ , παρ´ ἐλπίδα τῆς οἰκείας φύσεως , ἐπ´ ἐλπίδι τῆς τοῦ ἐπαγγειλαμένου δυνάμεως . « Πολλῶν ἐθνῶν . » Τῶν κατὰ πίστιν καὶ ἐπαγγελίαν . Τίς δὲ αὐτοῦ υἱὸς διὰ πίστεως καὶ ἐπαγγελίας δοθείς ; δηλονότι Ἰσαάκ , . Ὁ γὰρ Ἰσμαὴλ , κατὰ σάρκα ἦν αὐτοῦ . « Καὶ μὴ ἀσθενήσας τῇ πίστει . » Πολλὰ μὲν ἦν τὰ ἀσθενῆ , καὶ ἀδύναμον αὐτοῦ τὴν πίστιν παρασκευάζοντα γενέσθαι , ἀλλ´ οὐδὲ πρὸς ἕν ἠσθένησεν ἡ γενναία ψυχή . Πρῶτον ὅτι πρὸς οὐδὲ ἓν τοιοῦτον παράδειγμα ἰδεῖν ἡδύνατο , ἀλλὰ πρώτω αὐτῷ ἡ τῆς παο´ ἐλπίδα παιδοποιίας δέδοται ἐπαγγελία , Δεύτερον , τὸ νενεκρῶσθαι αὐτοῦ τῷ γήρᾳ τὸ σῶμα . Τρίτον , τὸ συννενεκρῶσθαι τὴν μήτραν Σάῤῥας , καὶ ἀδυνάτως ἔχειν πρὸς παιδοποιίαν . « Ἐκατονταέτης που . » Καλῶς , τὸ , « Ἐκατονταέτης που · » οὐ γὰρ ἦν ἑκατονταέτης , ἀλλ´ ἐννενηκονταεννέα . « Εἰς δὲ τὴν ἐπαγγελίαν τοῦ Θεοῦ . » Οὐ γὰρ ἦν ἔργων ἀπόδειξις , ἀλλὰ ψιλὰ ῥήματα . « Οὐ διεκρίθη τῇ ἀπιστίᾳ . » Οὐκ εἶπεν · Οὐκ ἠπίστησεν , ἀλλ’ , « Οὐ διεκρίθη τῇ ἀπιστίᾳ , » τουτέστιν , οὐδὲ ἐνεδοίασεν οὐδὲ ἀμφέβαλεν . « Ἀλλ´ ἐνεδυναμώθη τῇ πίστει . » Εἰπὼν Ἐνεδυναμώθη , δείκνυσι πολλῷ καμάτῳ καὶ δυνάμει ψυχῆς κατορθουμένην τὴν πίστιν . « Δοὺς δόξαν τῷ Θεῷ . » Πῶς ἐνεδυναμώθη ; Δοὺς δόξαν , φησί , τῷ Θεῷ , τουτέστιν , οὐ περιεργασάμενος πῶς ἐγχωρεῖ τοῦτο γενέσθαι , πῶς ἔνι δυνατὸν , πῶς ἐνδέχεται , ἀλλ´ εὐθὺς πιστεύας καὶ εὐλογήσας ὡς εὐεργέτην τὸν Θεὸν , ὡς ἤδη δεδωκότα τὸ ἐπαγγελθέν . « Καὶ πληροφορηθείς . » Οὐκ εἰπε Πιστεύσας , ἀλλ´ ἐμφατικώτερον , « πληροφορηθείς . » « Διὸ καὶ ἐλογίσθη αὐτῷ εἰς δικαιοσύνην . » Ὁρᾷς ὅτι ἀπὸ πίστεως ἐδικαιώθη ;
Lemmas: νεκρόω διά ὁ γῆρας σῶμα δίδωμι σπέρμα ζωογόνος . « καί καλέω ὁ μή εἰμί . » καλῶς φημί , « καί καλέω ὁ μή εἰμί ὡς εἰμί . » λόγος γάρ ὁ μή εἰμί εἰς ὁ εἰμί καί ἅμα ὁ καλέω παράγω , ὥστε εἰμί παρ´ αὐτός δυνατός καί ῥᾳδίως , καί ὁ μή εἰμί ὡς εἰμί , καί ἔμπαλιν εἰμί βούλομαι , καί ὁ εἰμί ὡς μή εἰμί καλέω ὅς παρ´ ἐλπίς ἐπι ἐλπίς πιστεύω , εἰς ὁ γίγνομαι αὐτός πατήρ πολύς ἔθνος , κατά ὁ εἴρω · οὕτως εἰμί ὁ σπέρμα σύ . καί μή ἀσθενέω ὁ πίστις , οὖον κατανοέω ὁ ἑαυτοῦ σῶμα ἣδηνενεκρωμένον , ἑκατονταέτης ποῦ ὑπάρχω , καί ὁ νέκρωσις ὁ μήτρα Σάρα · εἰς δί ὁ ἐπαγγελία ὁ Θεός , οὖον διακρίνω ὁ ἀπιστία , ἀλ ἐνδυναμόω ὁ πίστις , δίδωμι δόξα ὁ Θεός · καί πληροφορέω ὅτι ὅς ἐπαγγέλλω . δυνατός εἰμί καί ποιέω . Διὸ καί λογίζομαι αὐτός εἰς δικαιόω . [ ΟΥ ΟΥ παρ´ ἐλπίς . » ἀντί ὁ , ἐπαγγελία πιστεύω , πολύς ὁ ἀνέλπιστον ἔχω , κατά ἀνθρώπινος λογισμός . Παρ´ ἐλπίς γάρ , φημί , ὁ ἀνθρώπινος , μόνος δράω ὁ ἐπί θεός ἐλπίς , - [ ΟΥ . ] Ἐπ´ ἐλπίς γάρ , φημί , ὁ ὁ Θεός , παρ´ ἐλπίς ὁ οἰκεῖος φύσις , ἐπι ἐλπίς ὁ ὁ ἐπαγγέλλω δύναμις . « πολλες ἔθνος . » ὁ κατά πίστις καί ἐπαγγελία . Τῖς δέ αὐτός υἱός διά πίστις καί ἐπαγγελία δίδωμι ; δηλονότι Ἰσαάκ , . ὁ γάρ Ἰσμαήλ , κατά σάρξ εἰμί αὐτός . « καί μή ἀσθενέω ὁ πίστις . » Πολύς μέν εἰμί ὁ ἀσθενής , καί ἀδύναμος αὐτός ὁ πίστις παρασκευάζω γίγνομαι , ἀλ οὐδέ πρός εἷς ἀσθενέω ὁ γενναῖος ψυχή . Πρῶτος ὅτι πρός οὐδέ εἷς τοιοῦτος παράδειγμα ὁράω ἡδύνω , ἀλλά πρῶτος αὐτός ὁ ὁ παʹ ἐλπίς παιδοποιία δίδωμι ἐπαγγελία , Δεύτερος , ὁ νεκρόω αὐτός ὁ γῆρας ὁ σῶμα . Τρίτος , ὁ συννεκρόω ὁ μήτρα Σάρα , καί ἀδύνατος ἔχω πρός παιδοποιία . « εκατονταετής ποῦ . » καλῶς , ὁ , « εκατονταετής ποῦ · » οὖον γάρ εἰμί ἑκατονταέτης , ἀλ ἐννενηκονταεννέα . « εἰς δέ ὁ ἐπαγγελία ὁ Θεός . » οὖον γάρ εἰμί ἔργον ἀπόδειξις , ἀλλά ψιλός ῥῆμα . « οὖον διακρίνω ὁ ἀπιστία . » οὐ εἶπον · οὐ ἀπιστέω , ἀλλά , « οὖον διακρίνω ὁ ἀπιστία , » τουτέστιν , οὐδέ ἐνδοιάζω οὐδέ ἀμφιβάλλω . « Ἀλ ἐνδυναμόω ὁ πίστις . » εἶπον ἐνδυναμόω , δείκνυμι πολύς κάματος καί δύναμις Ψυχή κατορθόω ὁ πίστις . « δίδωμι δόξα ὁ Θεός . » Πῶς ἐνδυναμόω ; δίδωμι δόξα , φημί , ὁ Θεός , τουτέστιν , οὖον περιεργάζομαι πῶς ἐγχωρέω οὗτος γίγνομαι , πῶς ἐν δυνατός , πῶς ἐνδέχομαι , ἀλ εὐθύς πιστεύω καί εὐλογέω ὡς εὐεργέτης ὁ θεός , ὡς ἤδη δίδωμι ὁ ἐπαγγέλλω . « καί πληροφορέω . » οὐ εἶπον πιστεύω , ἀλ ἐμφατικός , « πληροφορέω . » « Διὸ καί λογίζομαι αὐτός εἰς δικαιοσύνη . » ὁράω ὅτι ἀπό πίστις δικαιόω ;