cogPG.PG118 270
να τάδε ἐποίησε . καὶ πάντα ἐπὶ συμφέροντι καὶ σοφῶς , πῶς σὺ τολμᾷς εὐθύνας ἀπαιτεῖν τῶν τοιούων πανσόφων καὶ ἀκαταλήπτων ἔργων ; « Τὸ κατάλειμμα σωθήσεται . » Οὐ πάντες , φησὶν , ἀλλὰ μέρος ἐξ αὐτῶν . Τοῦτο γὰρ τὸ , « Κατάλειμμα . » Ἰδοὺ ὁ Θεὸς διὰ τῆς ἑαυτοῦ ἀφάτου φιλανθρωπίας , καὶ ἐξ Ἰουδαίων καὶ ἐξ ἐθνῶν , ποιεῖ λαὸν ἑαυτοῦ καινόν . Λόγον γὰρ συντελῶν καὶ συντέμνων ἐν δικαιοσύνῃ , ὅτι λόγον συντετμημένον ποιήσει Κύριος ἐπὶ τῆς γῆς , καὶ καθὼς προείρηκεν Ἐσαπος · Εἰ μὴ Κύριος Σαβαὼθ ἐγκατέλιπεν ἡμῖν σπέρμα , ὡς Σόδομα ἂν ἐγενήθημεν , καὶ ὡς Γόμοῥῥα ἂν ὡμοιώθημεν . [ ΚΥΜΤὸ , « συντελῶν , » δηλοῖ ὅτι πέρας ἔχουσι πάντες λόγοι πίστεως καὶ γνώσεως Θεοὺ , καὶ οὐκ ἔσται ἕτερος μετὰ τοῦτον τὸν νῦν κηρυσσόμενον , καθώσπερ ἦν τὰ Ἰουδαίων , καὶ μετέπεσεν εἰς τὰ νῦν . Ἀλλ´ ἐπὶ συντελείας πάσης πίστεως καὶ παντὸς λόγου δέδοται νῦν τῆς πίστεως λόγος.-[ΦΤ . ] Ὁ μὲν Μωσαῖκὲς νόμος ἐδόθη , προδιατυποῦντος θεοῦ , καὶ προδιαγράφοντος τὸν τῆς χάριτος λόγον , τὸν δὲ εὐαγγελικὸν δίδωσι , συντελῶν καὶ συντέμνων , ταυτέστιν , ἀπαρτίζων ἅπαντα , καὶ εἰς τέλος ἄριστον ἄγων , μηδεμίαν ἐτέραν δυνάμενον ἐπανόρθωσιν ἢ τελείωσιν ἄέξασθαι . Τοῦ δέ , « Λόγον γὰρ συντελῶν καὶ συντέμνων , τίνος ἕνεκα ἐμνήσθη ; « Ὥσπερ αἰτίαν τινὰ τῶν προειρημένων ἀποδιδοὺς , τοῦτο συνῆψε . Καὶ λέγομεν ὅτι λίαν αὐτὸ ἀρμοζόντως καὶ προσφυῶς , διὰ πολλὰς αἰτίας ἐπισυνῆψε . Πρῶτον μὲν γὰρ , ἐπειδὴ εἶπεν , ὅτι « Καλέσω τὸν οὐ λαόν μου , » καὶ ἑξῆς , ἴνα μή τις εἴπη · Καὶ τί τοῦτο · Ὡαπερ γὰρ ἐγένοντο ἐκ λαοῦ τινες οὐ λαὸς , οὕτως κἀν ἐξ οὐ λαοῦ λαὸς γένωνται , οὐδὲν κωλύει καὶ τούτους πάλιν γενέσθαι οὐ λαόν . Οὐχ οὕτως , φησί · « Λόγον γὰρ συντελῶν καὶ συντέωνων » Ἐκεῖνα μὲν γὰρ , μετέπιπτε καὶ μετετίθετο , ἐπὶ τὸ κρεῖττον πάντων ὀφεαλόντων μεταῤῥυθμίζεσθαι · νῦν δὲ οὐκ ἔτι . Ὅτι τεπελειωμένη ἐστὶν ἡ νῦν κλῆσις καὶ ἡ πνευματικὴ νομοθεσία , καὶ ἡ ὑπόσχεσις . Διὰ τοῦτο μὲν ἐμνήσθη τοῦ , « Λόγον γὰρ συντελῶν . » Δεύτερον δὲ , ἐπειδὴ εἶπεν , « Ἐἀν ᾖ ὁ ἀριθμὸς τῶν υἱῶν Ἰσραὴλ ὡς ἡ ἄμμος τῆς θαλάσσης , » καὶ ἑξῆς , ἵνα μὴ εἴπωσιν , ὅτι Πολλάκις ἐπαγγελιῶν πολλῶν ἀκούσαντες , ἢ οὐδ´ ὅλως ἐτύχομεν , ἢ μετὰ μακρὸν καὶ πολὺν χρόνον . Καὶ γὰρ καὶ πολλῶν ἐξέπιπτον , διὰ τὴν ἀχαριστίαν καὶ ἀγνωμοσύνην αὐτῶν . Ἵνα μὴ οὕν οὕτως λέγωσιν οἱ Ἰουδαῖοι · Οὐχ οὕτως δὲ καὶ νῦν , φησὶν , ἀλλ´ ἐὰν μόνον βούλησθε , τετελειωμένη καὶ σύντομος ἐπὶ χεῖρας ἡμῶν ἡ σωτηρία . Καὶ ταῦτα μὲν , ὅτι λίαν ἡρμοσμένως ἐπισυνῆψεν . Ἔχει δὲ καὶ ἰδίαν διδασκαλίανοιοῦτον γὰρ τὸ ἰδίωμα τοῦ θεσπεσίου ) , καὶ συνάπτει καὶ ἀλληλουχεῖ τὰ ἐφεξῆς λεγόμενα τοῖς προειρημένοις , καὶ ἰδίαν πάλιν ἔννοιαν καὶ διδασκαλίαν δι´ αὐτῶν πηγάζει . Γονιμώτατος γὰρ ὢν Τὰς νοήμασι , βραχυτάτοις ῥήμασι πολλὰς καὶ ποικίλας
Lemmas: νάω ὅδε ποιέω . καί πᾶς ἐπί συμφέρω καί σοφός , πῶς σύ τολμάω εὐθύνω ἀπαιτέω ὁ τοιουον πάνσοφος καί ἀκατάληπτος ἔργον ; « ὁ κατάλειμμα σῴζω . » οὖον πᾶς , φημί , ἀλλά μέρος ἐκ αὐτός . οὗτος γάρ ὁ , « κατάλειμμα . » ἰδέ ὁ θεός διά ὁ ἑαυτοῦ ἄφατος φιλανθρωπία , καί ἐκ Ἰουδαῖος καί ἐκ ἔθνος , ποιέω λαός ἑαυτοῦ καινός . Λόγος γάρ συντελής καί συντέμνω ἐν δικαιοσύνη , ὅτι λόγος συντέμνω ποιέω Κύριος ἐπί ὁ γῆ , καί καθώς προαγορεύω Ἐσαπος · εἰμί μή Κύριος Σαβαώθ ἐγκαταλείπω ἐγώ σπέρμα , ὡς Σόδομα εἄν γίγνομαι , καί ὡς Γόμορρα εἄν ὁμοιόω . [ Μ , « συντελής , » δηλόω ὅτι πέρας ἔχω πᾶς λόγος πίστις καί γνῶσις Θεός , καί οὐ εἰμί ἕτερος μετά οὗτος ὁ νῦν κηρύσσω , καθώσπερ εἰμί ὁ Ἰουδαῖος , καί μεταπίπτω εἰς ὁ νῦν . Ἀλ ἐπί συντέλεια πᾶς πίστις καί πᾶς λόγος δίδωμι νῦν ὁ πίστις λόγος.-[ΦΤ . ] ὁ μέν μωσαϊκός νόμος δίδωμι , προδιατυπόω θεός , καί προδιαγράφω ὁ ὁ χάρις λόγος , ὁ δέ εὐαγγελικός δίδωμι , συντελής καί συντέμνω , ταυτέστιν , ἀπαρτίζω ἅπας , καί εἰς τέλος ἀγαθός ἄγω , μηδείς ἕτερος δύναμαι ἐπανόρθωσις ἢ τελέω ἄγω . ὁ δέ , « λόγος γάρ συντελής καί συντέμνω , τίς ἕνεκα μιμνήσκω ; « ὥσπερ αἴτιος τις ὁ προερέω ἀποδίδωμι , οὗτος συνάπτω . καί λέγω ὅτι λίαν αὐτός ἀρμόζω καί προσφυῶς , διά πολύς αἴτιος ἐπισυνάπτω . Πρῶτος μέν γάρ , ἐπεί εἶπον , ὅτι « καλέω ὁ οὖον λαός ἐγώ , » καί ἑξῆς , ἵνα μή τις εἶπον · καί τίς οὗτος · ᾠόν γάρ γίγνομαι ἐκ λαός τις οὖον λαός , οὕτως ἐν ἐκ οὖον λαός λαός γίγνομαι , οὐδείς κωλύω καί οὗτος πάλιν γίγνομαι οὖον λαός . οὐχ οὕτως , φημί · « Λόγος γάρ συντελής καί συντείνω » ἐκεῖνος μέν γάρ , μεταπίπτω καί μετατίθημι , ἐπί ὁ ἀγαθός πᾶς ὀφείλω μεταρρυθμίζω · νῦν δέ οὐ ἔτι . ὅτι2 τεπελειωμένη εἰμί ὁ νῦν κλῆσις καί ὁ πνευματικός νομοθεσία , καί ὁ ὑπόσχεσις . Ζεύς οὗτος μέν μιμνήσκω ὁ , « Λόγος γάρ συντελής . » δεύτερος δέ , ἐπεί εἶπον , « ἐἀν εἰμί ὁ ἀριθμός ὁ υἱός Ἰσραήλ ὡς ὁ ἄμμος ὁ θάλασσα , » καί ἑξῆς , ἵνα μή εἶπον , ὅτι πολλάκις ἐπαγγελία πολύς ἀκούω , ἢ οὐδός ὅλως τυγχάνω , ἢ μετά μακρός καί πολύς χρόνος . καί γάρ καί πολύς ἐκπίπτω , διά ὁ ἀχαριστία καί ἀγνωμοσύνη αὐτός . ἵνα μή οὖν οὕτως λέγω ὁ Ἰουδαῖος · οὐχ οὕτως δέ καί νῦν , φημί , ἀλ ἐάν μόνος βούλομαι , τελειόω καί σύντομος ἐπί χείρ ἐγώ ὁ σωτηρία . καί οὗτος μέν , ὅτι λίαν ἡρμοσμένως ἐπισυνάπτω . ἔχις δέ καί ἴδιος διδασκαλιανοιοω γάρ ὁ ἰδίωμα ὁ θεσπέσιος ) , καί συνάπτω καί ἀλληλουχέω ὁ ἐφεξῆς λέγω ὁ προερέω , καί ἴδιος πάλιν ἔννοια καί διδασκαλία δις αὐτός πηγάζω . γόνιμος γάρ εἰμί ὁ νόημα , βραχύς ῥῆμα πολύς καί ποικίλος