cogPG.PG113 256
ΤΙΤΛΟΣ Ιʹ . Περὶ τάξεως καὶ κριτηρίων αʹ . Θεσπίζομεν κατὰ τάξιν τὰ κριτήρια γνωρίζελαι καὶ διὰ τάξεως συνίστασθαι . Ὢσπερ γὰρ οὐδέν ἔστιν ἄλλο ἐν αἰσθητοῖς καὶ ἐγκοσμίοις ἄνευ ποσότητος καὶ ποιότητος , οὕτως οὐδὲ κριτήριόν ἐστιν ἄνευ Κτούτων τῶν δύο γενῶν . Τῇ γὰρ ποσότητι ἡ τάξις τῷν προσώπων · ἡ δέ ποιότης τὴν ἄλλην τοῦ δικαίου ἐμφανίζει δύναμιν . Ὅταν δὲ τάξις καὶ δικαιοσύνη ἥρΚμοσται καὶ ἐξ ἀμφοῖν περαιωθῇ ἡἀλήθεια , δικαίως λέγεται τὸ δίκαιον ἀποδοθῆναι . Ὅταν δὲ χωρὶς τάξεως καὶ τῆς ἀληθείας ἐπιτύχῃ , οὐ δικαίως τὸ δίκαιον λγεται ἀποδοθῆναι . ΚΨ . Πᾶν κριτήριον συνίσταται ἔκ τε προκαθεζομένων καὶ συγκαθεζομένων , καὶ ἐκ τῶν προῖσταμένκων , καὶ τῶν δικαζομένων , ἢ δι´ ἑαυτῶν ἢ δι´ ἐντολῶν , οἷς ὁ νόμος δίδωσι τὴν ἐξουσίαν . Κγ . Διαφοραὶ δὲ τῶν κριτηρίων δύο · τὸ μὲν γὰρ διὰ μόνων τῶν νόμων πρόεισι , τὸ δὲ διὰ κανόνων · Ἔστι δὲ καὶ τρίτη διαφορὰ , τὸ ἐξ ἀμφοῖν , ἔκ τε τοῦ κόμου καὶ τοῦ κανόνος , φημὶ , συνιστῶσα καὶ διορίζουσα . δἘκκλητός ἐστιν ἔγκλησίς τινος τῶν κριθέντων , κατά τινος κρίνοντος ὡς μὴ καλῶς κριθέντος , καὶ πᾶσα μὲν ἔκκλητος , καὶ ἔγκλησις , οὐ πᾶσα δὲ ἔγκλησις καὶ ἔκκλητος . Διαιρεῖται γὰρ τὸ τῆς ἐγκλήσεως ὄνομα , εἴς τε τὴν λεγομένην ἔκκλητον , καὶ εἰς τὴν ἀρχὴν ἔχουσαν ἔγκλησιν . τʹ . Τὸ αὐτοκρατορικὸν καὶ βασιλικὸν κριτήριον ἐκκλήτῳ οὐχ ὑπόκειται , οὐδὲ ἀναψηλαφᾶται ὑπὸ ἐτέρου ἀλλ´ ὑφ´ ἑαυτοῦ ἀεὶ ἐπανακρίνεται , καθὰ καὶ ὁ θεόπτης Μωϋσῆς τὸ ἐπανακρίνειν τὰς κρίσεις εἰς νόμον ἔθετο . τʹ . Τὸ τοῦ πατριάρχου κριτήριον ἐκκλήτῳ οὐχ ὑπόκειται , οὐδὲ ἀναψηλαφᾶται ὑφ´ ἐτέρου ὡς ἀρχὴ καὶ αὐτὸ τῶν ἐκκλησιαστικῶν κριτηρίων . Ἐξαὐτοῦ γὰρ πάντα τὰ ἐκκλησιαστικὰ κριτήρια καὶ εἰς αὐτὸ ἀναλύει καὶ ἀναστρέφεται · αὐτὸ δὲ οὔτε ἔκ τινος οὔτε πρὸς ἕτερον · τοιοῦτον γὰρ ἡ ἀρχὴ , ἐπανακρίνεται δὲ πνευματικῶς καὶ αὐτὸ ὑφ´ ἑαυτοῦ . ζ . Ἡ τοῦ ἐπάρχου ψῆφος ἐκκλήτῳ οὐχ ὑπόκειται , πλὴν ὑπὸ μόνου τοῦ βασιλέως . ηʹ . Ἡ τοῦ κοιαίστωρος ψῆφος , ἐκκλήτῳ οὐχ ὑπόκειται , ἀλλὰ καὶ αὐτὴ ὑπὸ τοῦ βασιλέως μόνου σκοπεῖται · εἰ γὰρ καὶ τῇ τάξει πρότερον τὸ τοῦ ἐπάρχου κριτήριον , ἀλλ´ οὐδὲν ἄτοπον τὰ ἐκ μιᾶς ἀρχῆς προερχόμενα , τάξει μὲν ἀλλήλων προέχειν , μὴ δεῖσθαι δὲ ἕτερον ἐτέρου πρὸς διόρθωσιν . θʹ . Τὰ γὰρ ἀρχοντικὰ κριτήρια ἐκκλήτῳ ὑπόκειται , καὶ ἀναψηλαφᾶται ὑπό τε τοῦ βασιλέως , ὑπό τε τοῦ πατριάρχου , ἀλλὰ καὶ ὑπὸ τοῦ ἐπάρχου καὶ τοῦ κοιαίστωρος · ὅσον γὰρ πόῤῥω ἀφίστανται τῆς ἀρχῆς τοοῦτον πλείονος καὶ τῆς βοηθείας , καὶ πλειόνων τῶν διορθουμένων καὶ ἀναψηλαφώντων δέονται ἴʹ . Θεσπίζομεν τοὺς περιφανεστάτους ἡμῶν πατρικίους , καὶ δὴ καὶ τοὺς μεγαλοπρεπεῖς πρωτοσπαλαρίους , ὅι´ ἐντολέως τὰς χρηματικὰς ἀγωνίζεσθαι ΤιΓΙΘ Χ .
Lemmas: τίτλος εἷς . περι τάξις καί κριτήριον ὅς . θεσπίζω κατά τάξις ὁ κριτήριον γνωρίζω καί διά τάξις συνίστημι . ὤσπερ γάρ οὐδείς εἰμί ἄλλος ἐν αἰσθητός καί ἐγκόσμιον ἄνευ ποσότης καί ποιότης , οὕτως οὐδέ κριτήριον εἰμί ἄνευ κτουος ὁ δύο γένος . ὁ γάρ ποσότης ὁ τάξις τῷ πρόσωπον · ὁ δέ ποιότης ὁ ἄλλος ὁ Δίκαιος ἐμφανίζω δύναμις . ὅταν δέ τάξις καί δικαιοσύνη ηρκμοειμι καί ἐκ ἄμφω περαιόω ἀλήθεια , δικαίως λέγω ὁ Δίκαιος ἀποδίδωμι . ὅταν δέ Χωρὶς τάξις καί ὁ ἀλήθεια ἐπιτυγχάνω , οὖον δικαίως ὁ Δίκαιος λγεται ἀποδίδωμι . ΚΨ . Πᾶν κριτήριον συνίστημι ἐκ τε προκαθέζομαι καί συγκαθέζομαι , καί ἐκ ὁ προΐστημι , καί ὁ δικάζω , ἢ δις ἑαυτοῦ ἢ δις ἐντολή , ὅς ὁ νόμος δίδωμι ὁ ἐξουσία . κγʹ . διαφορά δέ ὁ κριτήριον δύο · ὁ μέν γάρ διά μόνος ὁ νόμος πρόειμι , ὁ δέ διά κανών · εἰμί δέ καί τρίτος διαφορά , ὁ ἐκ ἄμφω , ἐκ τε ὁ κόμου καί ὁ κανών , φημί , συνιστάω καί διορίζω . δἘκκλητός εἰμί ἔγκλησις τις ὁ κρίνω , κατά τις κρίνω ὡς μή καλῶς κρίνω , καί πᾶς μέν ἔκκλητος , καί ἔγκλησις , οὖον πᾶς δέ ἔγκλησις καί ἔκκλητος . διαιρέω γάρ ὁ ὁ ἔγκλησις ὄνομα , εἰς τε ὁ λέγω ἔκκλητος , καί εἰς ὁ ἀρχή ἔχω ἔγκλησις . τε . ὁ αὐτοκρατορικός καί βασιλικός κριτήριον ἔκκλητος οὐ ὑπόκειμαι , οὐδέ ἀναψηλαφάω ὑπό ἔτερον ἀλ ὑφ´ ἑαυτοῦ ἀεί ἐπανακρίνω , καθά καί ὁ θεόπτης Μωϋσῆς ὁ ἐπανακρίνω ὁ κρίσις εἰς νόμος τίθημι . τε . ὁ ὁ πατριάρχης κριτήριον ἔκκλητος οὐ ὑπόκειμαι , οὐδέ ἀναψηλαφάω ὑφ´ ἔτερον ὡς ἀρχή καί αὐτός ὁ ἐκκλησιαστικός κριτήριον . εξαυος γάρ πᾶς ὁ ἐκκλησιαστικός κριτήριον καί εἰς αὐτός ἀναλύω καί ἀναστρέφω · αὐτός δέ οὔτε ἐκ τις οὔτε πρός ἕτερος · τοιοῦτος γάρ ὁ ἀρχή , ἐπανακρίνω δέ πνευματικός καί αὐτός ὑφ´ ἑαυτοῦ . ζ . ὁ ὁ ἔπαρχος ψῆφος ἔκκλητος οὐ ὑπόκειμαι , πλήν ὑπό μόνος ὁ βασιλεύς . ἤ . ὁ ὁ κοιαίστωρ ψῆφος , ἔκκλητος οὐ ὑπόκειμαι , ἀλλά καί αὐτός ὑπό ὁ βασιλεύς μόνος σκοπέω · εἰμί γάρ καί ὁ τάξις πρότερος ὁ ὁ ἔπαρχος κριτήριον , ἀλ οὐδείς ἄτοπος ὁ ἐκ εἷς ἀρχή προέρχομαι , τάξις μέν ἀλλήλων προέχω , μή δήω δέ ἕτερος ἔτερον πρός διόρθωσις . ὁ . ὁ γάρ αρχοντικός κριτήριον ἔκκλητος ὑπόκειμαι , καί ἀναψηλαφάω ὑπό τε ὁ βασιλεύς , ὑπό τε ὁ πατριάρχης , ἀλλά καί ὑπό ὁ ἔπαρχος καί ὁ κοιαίστωρ · ὅσος γάρ πόρρω ἀφίστημι ὁ ἀρχή τοῦτος πλείων καί ὁ βοήθεια , καί πλείων ὁ διορθόω καί ἀναψηλαφάω δήω εἷς . θεσπίζω ὁ περιφανής ἐγώ πατρίκιος , καί δή καί ὁ μεγαλοπρεπής πρωτοσπαλαρίους , ὅς ἐντολεύς ὁ χρηματικός ἀγωνίζομαι ΓΙ Χ .