cogPG.PG109 177
ἐντὸς ἔχων , ὅσον μικρῷ λόγῳ δηλῶσαι δυνατὸν τὰ μεγάλα , καὶ πᾶσαν ἐντιθέντα ταῖς τῶν θεωμένων διανοίαις ἔκπληξιν · τὰ δὲ ἐκτὸς οἷα ! Πρὸς ἑσπέραν μὲν καὶ κατ´ αὐτὰ τοῦ ναοῦ τὰ προαύλια φιάλαι δύο ἑστήκασιν , ἡ μὲν πρὸς νότονἵ , ἡ δὲ πρὸς βοῤῥᾶν , πᾶσαν ἔχουσαι καὶ τέχνης ὑπερβολὴν καὶ ὕλης λαμπρότητα καὶ φιλοτιμίαν τοῦ τῶν ἔργων δημιουργοῦ . Ὧν ἡ μὲν πρὸς νότον ἐξ Αἰγυπτίου λίθου , ὃν ἡμεῖς Ῥωμαῖον λέγειν εἰώθαμεν , ἔχει τὴν σύστασιν . Περὶ ἣν καὶ δράκοντας ἔστιν ἰδεῖν , οὓς ἡ λιθοξόος τέχνη ἄριστα διεμόρφωσεν . Ἡς μέσον μὲν κωνοειδὴς καὶ διάτρητος ἀνέστηκε στρόβιλος , πέριξ δὲ κιανίσκοι λευκοὶ καὶ τὸ ἔνδον ὑπόκενοι χοροῦ σχῆμα σώζοντες ὑφεστήκασι , στεφάνην ἄνωθεν ἔχουτες περιθέουσαν , ἀφ´ ὧν ἁπάντων κρουνηδὸν τὸ ὕδωρ κατὰ τὸ ἐμβαδὸν καὶ τὸν πυθμένα τῆς φιάλης ἄνωθεν ἔῤδει καὶ κατώμβρει τὰ ὑποκείμενα . Ἰ δὲ πρὸς βοῤῥᾶν ἐκ τοῦ Σαγαρίου λεγομένου λίθου , ὃς τῷ παρά τινων Ὁστρίτῃ καλουμένῳ λίθῳ καθέστηκεν ἐμφερὴς , ἐδέξατο τὴν κατασκευήν , ἐκ λευκοῦ λίθου πολύτρητον στρόβιλον καὶ αὐτὴ κατὰ τὸ μέσον τοῦ πυθμένος προβαλλομένη ἐξέχοντα . Ὕπερθεν δὲ κατὰ τὴν περιτρέχουσαν στεφάνην τῇ φιάλῃ ἐκ χαλκοῦ τῷ τεχνίτῃ διετυπώθησαν ἀλεκτρυόνες τράγοι τε καὶ κριοὶ , διά τινων συρίγγων καὶ αὐτοὶ κρουνοὺς ὑδάτων ἐξερευγόμενοι καὶ οἷον ἐξεμοῦντες κατὰ τὸ τῆς φιάλης ὑποκείμενον ἔδαφος . Ἔνθα καὶ κύλικες ὁρῶνται . περὶ ἂς τότε οἶνος ἀνέβλυζε κάτωθεν , τοὺς παριβντα · ποτίζων καὶ δεξιούμενος , πεʹ . Ἐξιόντι δέ σοι τὴν βόρειον πύλην τοῦ ἱεροῦ μακρός τις ἐκδέχεται περίπατος κυλινδροειδὴς , ἐξ ἐνύλων γραφῶν κατηγλαῖσμένος τὴν ὀροφὴν , τοὺς μαρτυρικοὺς περιέχων ἄθλους . καὶ τὰ παλαίσματα , [ . αὐΒ ] ἐστιῶν ἅμα τοὺς ὀφθαλμοὺς καὶ τὴν ψυχὴν διεγείρων πρὸς τὸν θεῖον καὶ μακάριον ἔρωτα , ταῖς τῶν μαρτύρων ἀριστείαις εἰς τοῦτον ἐναγομένην καὶ ὑπερβαίνειν κατὰ τὸ ἐφικτὸν πειρωμένην τὴν αἴσθησιν . Κατὰ δὲ τὰς πρὸς νότον τε καὶ τὴν θάλασσαν πύλας , εἰ ἐξελθὼν πρὸς ἀνατολὰς ποιήσασθαι τὴν πορείαν θελήσειας , ἄλλον εὑρήσεις ἰσομήκη τοῦ πρὸς βορρᾶν καὶ ἰσόδρομον δίαυλον , ἄχρι τῆς βασιλικῆς αὐλῆς καὶ αὐτὸν παρατείνοντα , καθ´ ἣν μεθ´ ἵππων σφαιρίζειν βασιλεῦσί τε καὶ τοῖς τῶν εὐδαιμόνων παισὶ καθέστηκε σύνηθες · ἢν καὶ αὐτὴν ὁ αὐτὸς ἀοίδιμος βασιλεὺς , τὰς πρότερον ἐκεῖσε τυγχανούσας οἰκίας ἐξωνησάμενος καὶ ἄχρις ἐδάφους καταβαλὼν καὶ περικαθάρας τὸν τόπον , εἰργάσατο , κατὰ τὸ πρὸς θάλασσαν μέρος τῆς τοιαύτης αὐλῆς καὶ τὰς περικαλλεῖς οἰκίας δειμάμενος , ἃς οἱονεὶ ταμιεῖον καὶ οἰκονομεῖον τοῦ εἰρημένου τυγχάνειν ναοῦ διωρίσατο . Ἰ Δὲ τῶν οἰκημάτων ἐξώνησις καὶ κατασκευὴ τῆς αὐλῆς διὰ τὸ τὴν πρότερον εἰς τὸ τοιοῦτον γυμνάσιον ἀνειμένην τοῖς βασιλεῦσιν ἐν τῇ τοῦ θείου ναοῦ παροπλισθῆναι οἰκοδομῇ δεόντως ἐγένετο . Τὸ δὲ περικλειόμενον μέσον τῶν δύο περιδρόμων χωρίον κατὰ τὸ ἑῷον τοῦ ναοῦ μέρος παράδεισον ἐξειργάσατο ,
Lemmas: ἐντός ἔχω , ὅσος μικρός λόγος δηλόω δυνατός ὁ μέγας , καί πᾶς ἐντίθημι ὁ ὁ θεάομαι διάνοια ἔκπληξις · ὁ δέ ἐκτός οἷος ! πρός ἑσπέρα μέν καί κατ´ αὐτός ὁ ναός ὁ προαύλιον φιάλη δύο ἵστημι , ὁ μέν πρός ἵημι , ὁ δέ πρός Βορέας , πᾶς ἔχω καί τέχνη ὑπερβολή καί ὕλη λαμπρότης καί φιλοτιμία ὁ ὁ ἔργον δημιουργός . ὅς ὁ μέν πρός νότος ἐκ Αἰγύπτιος λίθος , ὅς ἐγώ Ῥωμαῖος λέγω εἴωθα , ἔχω ὁ σύστασις . περι ὅς καί δράκων εἰμί ὁράω , ὅς ὁ λιθοξόος τέχνη ἀγαθός διαμορφόω . εἰμί μέσος μέν κωνοειδής καί διάτρητος ἀνίστημι στρόβιλος , πέριξ δέ κιανισκω λευκός καί ὁ ἔνδον ὑπόκενος χορός σχῆμα σῴζω ὑφίστημι , στεφάνη ἄνωθεν ἔχω περιθέω , ἀφή ὅς ἅπας κρουνηδόν ὁ ὕδωρ κατά ὁ ἐμβαδόν1 καί ὁ πυθμήν ὁ φιάλη ἄνωθεν ἔρδω καί κατομβρέω ὁ ὑπόκειμαι . εἷς δέ πρός Βορέας ἐκ ὁ Σαγάριος λέγω λίθος , ὅς ὁ παρά τίνω ὀστρίτης καλέω λίθος καθίστημι ἐμφερής , δέχομαι ὁ κατασκευή , ἐκ λευκός λίθος πολύτρητος στρόβιλος καί αὐτός κατά ὁ μέσος ὁ πυθμήν προβάλλω ἐξέχω . ὕπερθεν δέ κατά ὁ περιτρέχω στεφάνη ὁ φιάλη ἐκ χαλκός ὁ τεχνίτης διατυπόω ἀλεκτρυών τράγος τε καί κριός , διά τίνω σῦριγξ καί αὐτός κρουνός ὕδωρ ἐξερεύγομαι καί οἷος ἐξεμέω κατά ὁ ὁ φιάλη ὑπόκειμαι ἔδαφος . ἔνθα καί κύλιξ ὁράω . περί ὅς τότε οἶνος ἀναβλύζω κάτωθεν , ὁ παριβντα · ποτίζω καί δεξιόομαι , πεῖ . ἔξειμι δέ σύ ὁ βόρειος πύλη ὁ ἱερός μακρός τις ἐκδέχομαι περίπατος κυλινδροειδής , ἐκ ἔνυλος γραφεύς κατηγλαῖσμένος ὁ ὀροφή , ὁ μαρτυρικός περιέχω ἆθλος . καί ὁ πάλαισμα , [ . αὐΒ ] ἑστία ἅμα ὁ ὀφθαλμός καί ὁ ψυχή διεγείρω πρός ὁ θέω καί μακάριος Ἔρως , ὁ ὁ μάρτυς ἀριστεία εἰς οὗτος ἐνάγω καί ὑπερβαίνω κατά ὁ ἐφικτός πειράω ὁ αἴσθησις . κατά δέ ὁ πρός νότος τε καί ὁ θάλασσα πύλη , εἰμί ἐξέρχομαι πρός ἀνατολή ποιέω ὁ πορεία ἐθέλω , ἄλλος εὑρίσκω ἰσομήκης ὁ πρός Βορέας καί ἰσόδρομος δίαυλος , ἄχρι ὁ βασιλικός αὐλή καί αὐτός παρατείνω , καθ´ ὅς μεθ´ ἵππος σφαιρίζω βασιλεύς τε καί ὁ ὁ εὐδαίμων παῖς καθίστημι συνήθης · εἄν καί αὐτός ὁ αὐτός ἀοίδιμος βασιλεύς , ὁ πρότερος ἐκεῖσε τυγχάνω οἰκίον ἐξωνέομαι καί ἄχρι ἔδαφος καταβάλλω καί περικαθαίρω ὁ τόπος , ἐργάζομαι , κατά ὁ πρός θάλασσα μέρος ὁ τοιοῦτος αὐλή καί ὁ περικαλλής οἰκίον δέμω , ὅς οἱονεί ταμιεῖον καί οἰκονομεῖον ὁ εἴρω τυγχάνω ναός διορίζω . εἷς δέ ὁ οἴκημα ἐξώνησις καί κατασκευή ὁ αὐλή διά ὁ ὁ πρότερος εἰς ὁ τοιοῦτος γυμνάσιον ἀνίημι ὁ βασιλεύς ἐν ὁ ὁ θεῖον ναός παροπλίζω οἰκοδομέω δήω γίγνομαι . ὁ δέ περικλείω μέσος ὁ δύο περίδρομος χωρίον κατά ὁ ἑῷος ὁ ναός μέρος παράδεισος ἐξεργάζομαι ,