cogPG.PG107 592
τῶν πέντε ἄρχων , ἀλλ´ ὁ ἓν τῶν πέντε πρῶτος · ὡσαύτως δὲ καὶ ὁ τέτραρχος · λέγεται δὲ καὶ πρόμαχος καὶ πρωτοστάτης μὴ μόνον ὁ λοχαγὸς , ἀλλὰ καὶ ὁ δέκαρχος ἔστι´ ὄτε · τοῦ γὰρ βάθους ἢ πάχους τοῦ τάγματος ἀπὸ ιςʹ μὴ ὄντος ἀνδρῶν , ἀλλὰ ἀπὸ δέκα , ὅτε δὴ ὁ δέκαρχος καὶ πρωτοστάτης καλεῖται καὶ πρόμαχος , ἐπιστάτης δὲ ὁ δεύτερος ἢ μετὰ τὸν λοχαγὸν ἢ τὸν δέκαρχον ἱστάμενος · οὐραγὸς δὲ ὁ τοῦ πάχους τοῦ τάγματος ὕστατος . Δεῖ δὲ πρὸς τούτοις εἰδέναι , ὡς τάγμα μὲν καὶ τάξις μέρος της παρατάξεώς ἐστιν , ἐξ οὗ καὶ ταγματάρχης καὶ ταξίαρχος λέγεται . Τὸ δὲ τάγμα διακοσίων ἀνδρῶν τὸ ἐλάχιστον εἶναι δοκεῖ · τὸ γὰρ τούτων ἔτι ἔλαττον οὐκέτι τάγμα λοιπὸν , ἀλλ´ ἀπόμοιρα τάγματος κληθείη ἄν . Παράταξις δὲ καλεῖται τὸ ἐκ πολλῶν ἤδη συνιστάμενον πλῆθος . Στόμα δὲ καὶ ὀμφαλὸς παρατάξεως ὁ μέσος αὐτῆς τόπος , ἵνθα καὶ ὁ στρατηγὸς μετὰ τῶν βάνδων ἕστηκε , μέτωπον δὲ ὁ πρῶτος ὄρδινος τῶν προμάχων λεγομένων , ὥσπερ δὴ καὶ οὐρὰ ὁ πάντων , ὡς ἔφημεν , ὕστατος ὄρδινος ἐν ἐκάστῳ τάγματι λέγεται . Κοντουβέρνιον δὲ καλεῖται τὸ ἑκάστου τάγματος βάθος ἢ πάχος . Καὶ ταῦτα μὲν περὶ ἡγεμόνων . Τῶν δὲ ἀνὰ τάγματα ὑπηρετούντων βανδοφόροι μὲν οἱ τὰ κοινῶς καλούμενα φλάμουλα φέροντες , μανδάτωρες δὲ οἱ τὰς τῶν ἡγεμόνων ἐπιταγὰς ἐπὶ τοὺς στρατιώτας διακομίζοντες , δαιπότατοι δὲ καὶ κρίβαντες οἱ τῶν ταγμάτων κατόπιν ἐρχόμενοι καὶ τοὺς τραυματίας εὐθὺς ἀναλαμβανόμενοι καὶ τοῖς ἰατροῖς τούτους ἀποκομίζοντες . Ἐπὶ τοῦ τούλδου δὲ καλοῦνται οἱ τὴν ἀποσκευὴν ἐγκεχειρισμένοι τοῦ στρατοῦ σύμπαντος · τοῦλδον γὰρ ἡ ἀποσκευὴ λέγεται . Προκουρσάτωρες δὲ οἱ πρὸ τῆς τοῦ πολέμου συμβολῆς προεκτρέχοντες καὶ τοὺς ἐναντίους πρὸς συμπλοκὴν ἐρεθίζοντες · κουρσάτωρες δὲ οἱ εἰς πραῖδαν ἀπερχόμενοι καὶ τὴν τῶν πολεμίων ληῖζόμενοι χώραν · δεφένσωρες δὲ οἱ κατόπιν τῶν προκουρσατώρων ἀεὶ ὄντες καὶ τούτους . ἑκ τῆς τροπῆς ὑποστρέφοντας ὑποδεχόμενοι καὶ ψπὲρ αὐτῶν ἀγωνιζόμενοι . Ὑπερκεράσται δὲ καλοῦνται οἱ περὶ τὸ δεξιὸν ἄκρον τῆς παρατάξεως ἱστάμενοι ἐπὶ τῷ κυκλῶσαι τοὺς πολεμίους · πλαγιοφύλακες δὲ αὖθις οἱ ἐκ τοῦ ἀριστεροῦ μέρους τῆς παρατάξεως ἱστάμενοι ἐπὶ τῷ τὰς παρὰ τῶν πολεμίων γινομένας κυκλώσεις φυλάττεσθαι καὶ κατὰ τὸ δυνατὸν αὐτοῖς ἀντιπολεμεῖν καὶ ἀντικαθίστασθαι · μένσωρες δὲ ἢ μινσουράτωρες οἱ τοῦ στρατοῦ προεκτρέχειν ἀποτεταγμένοι καὶ τὰς ὁδοὺς ἐξομαλίζοντες καὶ τὴν τῶν ἵππων νομὴν ἐρευνῶντες καὶ τὰ ὕδατα καὶ πρὸς τούτοις τὴν τοῦ στοατοπέᾶοο , διάθασιν καὶ πᾶσαν ἄλλην ὑπηρεσίαν αὐτοῦ . ΚΕΦΑΛ . ΑΗʹ . - Οπλισμὸς πεζῶν κατὰ Ῥωμαίσυς . ἢ Πεζικῶν δὲ Ῥωμαῖκῶν παρατάξεων ἔχοι ἂν ὁπλισμὸς ὧδε · τῶν μὲν ὁπλιτῶν καλουμένων ἢ τετράγωνοι ἔστων αἱ ἀσπίδες εἰς στενὸν ἀποτελευτῶσαι κάτωθεν σπιθαμῶν ἑξ ἔγγιστα , ἢ καὶ τρίγωνοι πλὴν ἀνδρομήκεις σχεδὸν κατὰ τὰς τετραγώνους , ἢ καὶ στρογγύλαι σπιθαμῶν τριῶν πρὸς τῇ ἡμισείᾳ ·
Lemmas: ὁ πέντε ἄρχω , ἀλ ὁ εἷς ὁ πέντε πρῶτος · ὡσαύτως δέ καί ὁ τέτραρχος · λέγω δέ καί πρόμαχος καί πρωτοστάτης μή μόνος ὁ λοχαγός , ἀλλά καί ὁ δέκαρχος εἰμί ὅτε · ὁ γάρ βάθος ἢ πάχος ὁ τάγμα ἀπό ιʹ μή εἰμί ἀνήρ , ἀλλά ἀπό δέκα , ὅτε δή ὁ δέκαρχος καί πρωτοστάτης καλέω καί πρόμαχος , ἐπιστάτης δέ ὁ δύο ἢ μετά ὁ λοχαγός ἢ ὁ δέκαρχος ἵστημι · οὐραγός δέ ὁ ὁ πάχος ὁ τάγμα ὕστερος . Δεύς δέ πρός οὗτος οἶδα , ὡς τάγμα μέν καί τάξις μέρος ὁ παράταξις εἰμί , ἐκ ὅς καί ταγματάρχης καί ταξίαρχος λέγω . ὁ δέ τάγμα διακόσιοι ἀνήρ ὁ μικρός εἰμί δοκέω · ὁ γάρ οὗτος ἔτι μικρός οὐκέτι τάγμα λοιπός , ἀλ ἀπόμοιρα τάγμα καλέω ἄν . παράταξις δέ καλέω ὁ ἐκ πολύς ἤδη συνίστημι πλῆθος . Στόμα δέ καί ὀμφαλός παράταξις ὁ μέσος αὐτός τόπος , ἕλμινς καί ὁ στρατηγός μετά ὁ βάνδα ἵστημι , μέτωπον δέ ὁ πρῶτος ὄρδινος ὁ πρόμαχος λέγω , ὥσπερ δή καί οὐρά ὁ πᾶς , ὡς φημί , ὕστερος ὄρδινος ἐν ἕκαστος τάγμα λέγω . κοντουβέρνιον δέ καλέω ὁ ἕκαστος τάγμα βάθος ἢ πάχος . καί οὗτος μέν περί ἡγεμών . ὁ δέ ἀνά τάγμα ὑπηρετέω βανδοφόρος μέν ὁ ὁ κοινῶς καλέω φλάμουλον φέρω , μανδάτωρ δέ ὁ ὁ ὁ ἡγεμών ἐπιταγή ἐπί ὁ στρατιώτης διακομίζω , δεποτάτος δέ καί κρίβας ὁ ὁ τάγμα κατόπιν ἐρχόμενος καί ὁ τραυματίας εὐθύς ἀναλαμβάνω καί ὁ ἰατρός οὗτος ἀποκομίζω . ἐπί ὁ τοῦλδον δέ καλέω ὁ ὁ ἀποσκευή ἐγχειρίζω ὁ στρατός σύμπας · τοῦλδον γάρ ὁ ἀποσκευή λέγω . Προκουρσάτωρ δέ ὁ πρό ὁ ὁ πόλεμος συμβολή προεκτρέχω καί ὁ ἐναντίος πρός συμπλοκή ἐρεθίζω · κουρσάτωρ δέ ὁ εἰς πραῖδα ἀπέρχομαι καί ὁ ὁ πολέμιος ληΐζομαι χώρα · δεφένσωρ δέ ὁ κατόπιν ὁ προκουρσατώρων ἀεί εἰμί καί οὗτος . ἐκ ὁ τροπή ὑποστρέφω ὑποδέχομαι καί πρέπω αὐτός ἀγωνίζομαι . ὑπερκεραστής δέ καλέω ὁ περί ὁ δεξιός ἄκρος ὁ παράταξις ἵστημι ἐπί ὁ κυκλόω ὁ πολέμιος · πλαγιοφύλαξ δέ αὖθις ὁ ἐκ ὁ ἀριστερός μέρος ὁ παράταξις ἵστημι ἐπί ὁ ὁ παρά ὁ πολέμιος γίγνομαι κυκλόω φυλάσσω καί κατά ὁ δυνατός αὐτός ἀντιπολεμέω καί ἀντικαθίστημι · μένσωρ δέ ἢ μινσουράτωρ ὁ ὁ στρατός προεκτρέχω ἀποτάσσω καί ὁ ὁδός ἐξομαλίζω καί ὁ ὁ ἵππος νομή ἐρευνάω καί ὁ ὕδωρ καί πρός οὗτος ὁ ὁ στοατοπέᾶοο , διατίθημι καί πᾶς ἄλλος ὑπηρεσία αὐτός . ΚΕ . αηʹ . - ὁπλισμός πεζός κατά Ῥωμαίσυς . ἢ πεζικός δέ ρωμαϊκός παράταξις ἔχω εἄν ὁπλισμός ὧδε · ὁ μέν ὁπλίτης καλέω ἢ τετράγωνος εἰμί ὁ ἀσπίς εἰς στενός ἀποτελευτάω κάτωθεν σπιθαμή ἕξ ἔγγιστος , ἢ καί τρίγωνος πλήν ἀνδρομήκης σχεδόν κατά ὁ τετράγωνος , ἢ καί στρογγύλος σπιθαμή τρεῖς πρός ὁ ἥμισυς ·