cogPG.PG107 408
κάσσιδας , καὶ μανικλια , καὶ χαλκότουβα , ἅπερ οἱ παλαιοὶ περικνημίδας ἐκάλουν · καὶ κοντάρια μακρότερα . Τοὺς μὲν οὖν ὁπλίτας λεγομένους οὕτως ὥπλιζον . λτʹ . Τοὺς δὲ ψιλοὺς πάντων ἐλαφροτάτῃ ὥπλιζον τῇ παρασκευῇ · οὔτε γὰρ θώρακας , ἤγουν κλιβάνια , ἢ λωρίκια , οὔτε περικῦῆμΙδας , ἤ γουν ποδόψελλα , ἢ χαλκότουβα , οὔτε βυρεοὺε . Πἀσπίδας βαρείας , ἤγουν τὰ μεγάλα σκουτάρια , ἀλλὰ διὰ τῶν μακρόθεῦ βαλλομένων ὅπλων ἐμάχοντο , οἷον οἱ τοξεύοντες , ἢ ῥικτάρια ῥίπτοντες , ἢ λίθους βάλλοντες τοὺς μὲν διὰ χειρὸς , τοὺς δὲ διὰ σφενδόνης . στολὰς δὲ εἶχον στερεὰς , καὶ πηκτὰς ἀντὶ λωρικίων , καὶ κλιβανίων , καὶ τῶν ἄλλων λζʹ . Τὸ ἓν τῶν πελταστῶν λεγόμενον εἶδος , ὅπερ οἱ νεώτεροι τῶν τακτικῶν οὐκ ἐδήλωσανοἶμαι δὲ , ὡς ἄνω μοι εἴρηται , τοῖς ψιλοῖς αὐτὸ συμμίξαντες ) , καὶ αὐτὸ μὲν εἶχεν ὁπλισμὸν , ἐλαφρότερον δὲ τῶν ἄλλων . Εἶχε γὰρ πέλτην , ὅ ἐστι σκουτάριον μικρὸν , καὶ τὰ δόρατα αὐτῶν , ἤγουν τὰ κοντάρια πολὺ τῶν λεγομένων σαρισσῶν παρὰ τοῖς παλαιοῖς κοντότερα . Αἰ δὲ σάρισσαι ἦσαν κοντάρια μακρὰ ἕως πηχῶν ιδʹ , καὶ ἄχρι πηχῶν ιςʹ . Ταῦτα δὲ ἦσαν μάλιστα τῆς Μακεδονικῆς ὁπλίσεως . Ἐδόκει δὲ ἡ τῶν πελταστῶν ὅπλισις μέσην ἔχειν τάξιν τῶν τε ψιλῶν καὶ τῶν δίως λεγομένων ὀπλιτῶν , βαρυτέρα μὲν οὖσα τῶν ψιλῶν , ἐλαφροτέρα δὲ τῶν ὀπλιτῶν . ληʹ . Ἔν δὲ παρὰ τοῖς ὁπλίταις καὶ ἀσπίς Μακεδονικὴ χαλκῆ οὐ λίαν κοίλη , ἤγουν σκουτάοιον στρογγύλον μέγα , ἀπλωτέραν ἔχον τὴν κολότητα , τὸ δὲ μῖτρον αὐτῆς σπιθαμῶν γʹ . Ἡν δὲ καὶ κοντάριον οὐ μικρότερον πηχῶν ηʹ . Τὸ δὲ μακρότερον , μέχρι τοῦ δύνασθαι ἄνδρα κρατοῦντα κινεῖν αὐτὸ εὐκόλως . λθʹ . Ἡ δὲ Μακεδονικὴ φάλαγξ ἐκείνη , ἤγουν ἡ παΡαταγὴ , ἐδόκει τοῖς πολεμίοις ἀνυπόστατος εἶναι , διὰ τὴν ἐν ταῖς τάξεσι κατασκευήν . ἵστατο γὰρ ὁ ἀνὴρ ἐξωπλισμένος ἐν τῷ τοῦ ἀγῶνος τῆς συμβολῆς καιρῷ καταπυκνουμένης τῆς παραταγῆς ἐν τῇ ἀκάστου στάσει εἰς πήχεις δύο κατέχων τὴν σάρισσαν , ἤγουν τὸ μακρὸν κοντάριον , ὅπερ , ὡς μέν τινες ἕφασαν , πηχῶν ἐξκαίδεκα , κατὰ δὲ τὴν ἀλήθειαν , πηχῶν ιδʹ . Τούτων δὲ τέσσαρες μὲν πήχεις ἀφαιρεῖ σὸ μεταξὺ τῶν χειρῶν εἰς τὸ ὀπίσω . Οἱ δὲ λοιποὶ δέκα πήχεις εἰς τὸ ἔμπροσθεν ἐκτείνονται πρὸ τῶν σωμάτων . Τοσαῦτα μὲν οὖν καὶ περὶ τῆς καθ´ ἕνα ἄνδρα στρατιώτην ὁπλίσεως ἔκ τε τῶν παλαιῶν καὶ τῶν νεωτέρων τακτικῶν ἀναλεξάμενοι διεταξάμεθά τε καὶ διωρισάμεθα , ἵνα ἔχων αὐτῶν τὴν γνωσιν ἐκλέγῃ τὸ χρήσιμον . ΔΙΑΤΑΞΙΣ Ζʹ . ΚΠερὶ γυμνασίας καβαλλαρικῆς καὶ πεζικῆς . α´ Ἐξῆς δὲ καὶ περὶ τῆς αὐτῶν γυμνασίας πρὸ τῶν πολεμικῶν ἀγώνων ὀφειλούσης γίνεσθαι μετρίως σοι καὶ συντόμως ὑπαγορεύσομεν , ὦ στρατηγὲ , ἵνα προπαρασκευάζῃς αὐτοὺς ἐθίζεσθαι πρὸς δἰῆραε . ΟΟΝεΤΙΤΟΤΙΟ νΙ .
Lemmas: Κασσίδας , καί μανικλια , καί χαλκότουβα , ὅσπερ ὁ παλαιός περικνημίδα καλέω · καί κοντάριον μακρός . ὁ μέν οὖν ὁπλίτης λέγω οὕτως ὁπλίζω . λτʹ . ὁ δέ ψιλός πᾶς ελαφρός ὁπλίζω ὁ παρασκευή · οὔτε γάρ θώραξ , ἤγουν κλιβάνιον , ἢ λωρίκιον , οὔτε περικυημιδαις , ἤ γοῦν ποδόψελλον , ἢ χαλκότουβα , οὔτε βυρεοὺε . πασπιδαις βαρύς , ἤγουν ὁ μέγας σκουτάρι , ἀλλά διά ὁ μακρόθεῦ βάλλω ὅπλον μάχομαι , οἷος ὁ τοξεύω , ἢ ῥικτάριον ῥίπτω , ἢ λίθος βάλλω ὁ μέν διά χείρ , ὁ δέ διά σφενδόνη . στολή δέ ἔχω στερεός , καί πηκτός ἀντί λωρίκιον , καί κλιβάνιον , καί ὁ ἄλλος λζʹ . ὁ εἷς ὁ πελταστής λέγω εἶδος , ὅσπερ ὁ νέος ὁ τακτικός οὐ δηλόω δέ , ὡς ἄνω ἐγώ εἴρω , ὁ ψιλός αὐτός συμμίγνυμι ) , καί αὐτός μέν ἔχω ὁπλισμός , ἐλαφρός δέ ὁ ἄλλος . ἔχω γάρ πέλτη , ὅς εἰμί σκουτάριον μικρός , καί ὁ δόρυ αὐτός , ἤγουν ὁ κοντάριον πολύς ὁ λέγω σάρισσα παρά ὁ παλαιός κοντότερος . ὁ δέ σάρισα εἰμί κοντάριον μακρός ἠώς πῆχυς ἴδη , καί ἄχρι πῆχυς ιʹ . οὗτος δέ εἰμί μάλιστα ὁ Μακεδονικός ὅπλισις . Ἐδόκης δέ ὁ ὁ πελταστής ὅπλισις μέσος ἔχω τάξις ὁ τε ψιλός καί ὁ διάω λέγω ὁπλίτης , βαρύς μέν εἰμί ὁ ψιλός , ἐλαφρός δέ ὁ ὁπλίτης . λαός . ἐν δέ παρά ὁ ὁπλίτης καί ἀσπίς Μακεδ́νιος χαλκεύς οὖον λίαν κοῖλος , ἤγουν σκουτάοιον στρογγύλος μέγας , ἀπλωτέραν ἔχω ὁ κολοτηταω , ὁ δέ μιτρος αὐτός σπιθαμή γε . ἐάν δέ καί κοντάριον οὖον μικρός πῆχυς ἤ . ὁ δέ μακρός , μέχρι ὁ δύναμαι ἀνήρ κράτος κινέω αὐτός εὐκόλως . λθʹ . ὁ δέ Μακεδ́νιος φάλαγξ ἐκεῖνος , ἤγουν ὁ παραταγή , δοκέω ὁ πολέμιος ἀνυπόστατος εἰμί , διά ὁ ἐν ὁ τάξις κατασκευή . ἵστημι γάρ ὁ ἀνήρ ἐξοπλίζω ἐν ὁ ὁ ἀγών ὁ συμβολή καιρός καταπυκνόω ὁ παραταγή ἐν ὁ ἄκαστος στάσις εἰς πῆχυς δύο κατέχω ὁ σάρισα , ἤγουν ὁ μακρός κοντάριον , ὅσπερ , ὡς μέν τις φημί , πῆχυς ἐξκαίδεκα , κατά δέ ὁ ἀλήθεια , πῆχυς ἴδη . οὗτος δέ τέσσαρες μέν πῆχυς ἀφαιρέω σός μεταξύ ὁ χείρ εἰς ὁ ὀπίσω . ὁ δέ λοιπός δέκα πῆχυς εἰς ὁ ἔμπροσθεν ἐκτείνω πρό ὁ σῶμα . τοσοῦτος μέν οὖν καί περί ὁ καθ´ εἷς ἀνήρ στρατιώτης ὅπλισις ἐκ τε ὁ παλαιός καί ὁ νέος τακτικός ἀναλέγω διατάσσω τε καί διορίζω , ἵνα ἔχω αὐτός ὁ γνῶσις ἐκλέγω ὁ χρήσιμος . διάταξις γῆ . Περί γυμνασία καβαλλαρικός καί πεζικός . αʹ ἑξῆς δέ καί περί ὁ αὐτός γυμνασία πρό ὁ πολεμικός ἀγών ὀφείλω γίγνομαι μέτριος σύ καί σύντομος υπαγορεύω , εἰμί στρατηγός , ἵνα προπαρασκευάζω αὐτός ἐθίζω πρός διεραω . ΟΤ ν .