cogPG.PG107 159
Χριστοῦ χαλεπῶς , πίπτει δὲ χαλεπώτερον . Ἔτι γὰρ τὸ μιαρὸν οὔπω στόμα τῆς κατὰ Χριστοῦ βλασφημίας ἐπαύσατο , καὶ παρευθὺς πνεύματι ἀκαθάρτῳ βληθεὶς , ἁ Ἀνθέμιος , τὰ τῶν δαιμονώντων πάσχει , φρίκην καὶ φυγὴν ἐμποιῶν τοῖς ὁρῶσιν . Κἰτα τί ; Δυσωπεῖται ὁ Ἰωάννης , καὶ τὸν Ἀνθέμιον κἀν τῷ πάθει ἔτι ὄντα , καὶ κραυγαῖς ὑψηλμῖς , μὴ Θεὸν ἄλλον εἶναι πλὴν τοῦ Θεοῦ τῶν Χριστιανῶν , διομιλήσαντα , ἐλεύθερον τοῦ πάθους ἐργάζεται . Καὶ γενόμενος ἐν ἐκετάσει , θαμβεῖ μὲν ἄπαντας τῷ ἀθρόῳ τῆς μεταβολῆς · βαπτίζεται καὶ παραχρῆμα πανοικεσίᾳ · καὶ οὕτω στερεωθέντα καὶ τὰ πλήθη βαπτίζεται · οὐ μόνον δὲ , ἁλλὰ καὶ τῶν ἀκουσάντων ἄπαντες , υἱοὶ φωτὸς ἀναγεννῶνται τῷ θείῳ βαπτίσματι . Κοινὴ πᾶσιν ἐντεῦθεν εὐφροσύνης καὶ χαρᾶς ἀγαλλίασις · ὡς ἔργοις αὐτοῖς ἐνῆν , καθορᾶν τὸ ἀδόμενον · Ὡς εὐφραινομένων πάντων ἡ κατοικία ἐν σοί . Ταύτης τῆς εὐφροσύνης ὁ πρόεδρος Ἀθηνῶν ἡγνόει τὸν αἴτιον · εἰτα μαθὼν , ἐπὶ τὴν χειροτονίαν τοῦτον γνώμην ποιεῖται προσαγαγεῖν . Καὶ γνοὺς ὁ Ἰωάννης , λάθρα διαφεύγει , καὶ τῇ πατρίδι ἑαυτὸν ἀποδίδωσιν . εʹ . Ὡς ἐξάκουστος ἔνθεν Ἰωάννης ἀπανταχοῦ γῆς , ἐκεῖνο τοῦ χρόνου φθάσας , ὁ τὴν ὑπήνην ἀνθεῖν ἄρτι προβάλλεται , ὀκτὼ πρὸς τοῖς δέκα τὴν ἡλικίαν ἀγόμενος ἔτεσιν , ἐν οἷς διαπρέποντα τὸν Ἰωάννην Μελέτιος ὁ μέγας προσχὼν , πείθει τὴν πρὸς αὐτὸν ποιεῖσθαι συχνότερον ἄφιξιν . Ἔνθα δὴ λέγεται τοὺς συμφοιτητὰς , Θεόδωρον , τὸν ὕστερον Μοψουεστίας , καὶ Μάξικον Σελευκείας , πεῖσαι τὸ χρηματιστικὸν καταλελοιπότας , τὸν λιτὸν καὶ μονότροπον βίον ελσθαι . Ἐντεῦθεν τῷ μεγάλῳ Βασιλείῳ , ὃς ὑπ´ αὐτοῦ Μελετίου διάκονος κεχειροτόνητο , φιλίως ἄγαν συνάπτεται , καὶ τοσοῦτον , ὥστε τῷ πρὸς ἀλλήλους γνησίῳ τοῦ φλτρου μὴ ἂν ἄλλο τε τῶν ἀρχῆθεν ἐθάδων παρεξισοῦσθαι . Ὥσπερ γὰρ τοῖς τεχνίταις αἱ ἀρμονίαι συνάπτονται · ἢ τοῖς ἐν οὐρανῷ φωστῆραιν ἰσοτακῶς κινουμένοις ἡ συνάπτουσα τάξις τῶν συνόδων ἀσύγχυτος · ἢ μᾶλλον εἰπεῖν , ὥσπερ ὄψει τὸ φῶς , καὶ φωτὶ τὸ ὁρᾶσθαιψις ] συνημμένως ἀντιπαρέχεται · ἢ νοῦ πρὸς ψυχὴν , καὶ ψυγῆς πρὸς νοῦν ἡ συγγένεια γνώριμος · ἢ , ἵνα οἰκειότερον εἴπω , καθάπερ τὸ πνεῦμα πυρὸς ἐν εἴδει γλωσσῶν τοῖς μαθηταῖς τοῦ λόγου γνωρίζον συνάπτεται · οὕτω κἀν τούτοις . Οἱ γὰρ τοῦ πνεύματος πνεύματι συναρμονολογούμενοι , μίαν ἐν Χριστῷ ἀγάπης ἀπηκριβώσαντο σύμπνοιαν . Ἀλλὰ τῆς πρὸς ἀλλήλους ἀγάπης τὸν σύνδεσμον , οἷός τις εἰπεῖν , ὁ λόγος ὧδε παρέστησε . Βασίλειος δὲ τὸν μονάδα ἤδη προειληφὼς βίον , συνεἶλκε τὸν Ἰωάννην · ἀνθεῖλκε δὲ τοῦτον μητρῴου πόθου πάλιν λόγος πολύδακρυς . Ἐπεὶ δὲ τῆς συμπαθοῦς καὶ ἀλήπτου ψυχῆς καὶ σοφίας οὐκ ἦν , τοσοῦτον ἔργον δακρύων πολλων καὶ λόγων μακρῶν τῆς μητρὸς , καὶ χηρείας ἀνάγκην ὑπεριδεῖν , τέως ἀνθέλκεται , καὶ τῇ μητρὶ καὶ ἄκων ἑαυτὸν ἐμπεριὲχεις πεισθεὶς πρὸ τῆς ταύτης ἐξόδου μὴ ἀποκείρασθαι . Μητρῴαις τοίνυν οἰκονομίαις διαπρέποντος Ἰωάννου , Ζήνων ἐπίσκοπος ἐξ Ἰεροσολύμων ἐπάνειστν ,
Lemmas: Χριστός χαλεπῶς , πίπτω δέ χαλεπός . ἔτι γάρ ὁ μιαρός οὔπω στόμα ὁ κατά Χριστός βλασφημία παύω , καί παρευθύς πνεῦμα ἀκάθαρτος βάλλω , ὅς Ἀνθέμιος , ὁ ὁ δαιμονάω πάσχω , φρίκη καί φυγή ἐμποιέω ὁ ὁράω . Κίτα τίς ; δυσωπέω ὁ Ἰωάννης , καί ὁ Ἀνθέμιον ἐν ὁ πάθος ἔτι εἰμί , καί κραυγή ὑψηλμῖς , μή θεός ἄλλος εἰμί πλήν ὁ Θεός ὁ Χριστιανός , διομιλέω , ἐλεύθερος ὁ πάθος ἐργάζομαι . καί γίγνομαι ἐν ἐκτείνω , θαμβέω μέν ἅπας ὁ ἀθρόος ὁ μεταβολεύς · βαπτίζω καί παραχρῆμα πανοικεσίᾳ · καί οὗτος στερεόω καί ὁ πλῆθος βαπτίζω · οὖον μόνος δέ , ἀλλά καί ὁ ἀκούω ἀπάντομαι , υἱός φάος ἀναγεννάω ὁ θεῖον βάπτισμα . Κοινός πᾶς ἐντεῦθεν Εὐφρόσυνος καί χαρά ἀγαλλίασις · ὡς ἔργον αὐτός ἐν-εἰμί , καθοράω ὁ ἀείδω · ὡς εὐφραίνω πᾶς ὁ κατοίκιος ἐν σύ . Ταύτη ὁ Εὐφρόσυνος ὁ πρόεδρος Ἀθῆναι ἡγνοεέρχομαι ὁ αἴτιος · εἶτα μανθάνω , ἐπί ὁ χειροτονία οὗτος γνώμη ποιέω προσάγω . καί γιγνώσκω ὁ Ἰωάννης , λάθρῃ διαφεύγω , καί ὁ πατρίς ἑαυτοῦ ἀποδίδωμι . εἰ . ὡς ἐξάκουστος ἔνθεν Ἰωάννης ἀπαντηχέω γῆ , ἐκεῖνος ὁ χρόνος φθάνω , ὁ ὁ ὑπήνη ἀνθέω ἄρτι προβάλλω , ὀκτώ πρός ὁ δέκα ὁ ἡλικία ἄγω ἔτος , ἐν ὅς διαπρέπω ὁ Ἰωάννης Μελέτιος ὁ μέγας προέχω , πείθω ὁ πρός αὐτός ποιέω συχνός ἄφιξις . ἔνθα δή λέγω ὁ συμφοιτητής , Θεόδωρος , ὁ ὕστερος Μοψουεστία , καί Μάξικον Σελεύκεια , πείθω ὁ χρηματιστικός καταλείπω , ὁ λιτός καί μονότροπος βίος εἴλω . ἐντεῦθεν ὁ μέγας Βασίλειος , ὅς ὑπό αὐτός Μελέτιος διάκονος χειροτονέω , φίλιος ἄγαν συνάπτω , καί τοσοῦτος , ὥστε ὁ πρός ἀλλήλων γνήσιος ὁ φλτρου μή εἄν ἄλλος τε ὁ ἀρχῆθεν ἐθάς παρεξισόω . ὥσπερ γάρ ὁ τεχνίτης ὁ ἁρμονία συνάπτω · ἢ ὁ ἐν οὐρανός φωστήρ ἰσοταχής κινέω ὁ συνάπτω τάξις ὁ σύνοδος ἀσύγχυτος · ἢ μᾶλλον εἶπον , ὥσπερ ὁράω ὁ φάος , καί φάος ὁ ὁράω ] συνημμένως ἀντιπαρέχω · ἢ νόος πρός ψυχή , καί ψυγεύς πρός νόος ὁ συγγένεια γνώριμος · ἢ , ἵνα οἰκεῖος εἶπον , καθάπερ ὁ πνεῦμα πυρός ἐν εἶδος γλῶσσα ὁ μαθητής ὁ λόγος γνωρίζω συνάπτω · οὗτος ἐν οὗτος . ὁ γάρ ὁ πνεῦμα πνεῦμα συναρμονολογουμενος , εἷς ἐν Χριστός ἀγάπη ἀπακριβόω σύμπνοια . ἀλλά ὁ πρός ἀλλήλων ἀγάπη ὁ σύνδεσμος , οἷος τις εἶπον , ὁ λόγος ὧδε παρίστημι . Βασίλειος δέ ὁ μόνος ἤδη προλαμβάνω βίος , συλλέγω ὁ Ἰωάννης · ἀνθέλκω δέ οὗτος μητρῷος πόθος πάλιν λόγος πολύδακρυς . ἐπεί δέ ὁ συμπαθής καί ἄληπτος Ψυχή καί σοφία οὐ εἰμί , τοσοῦτος ἔργον δάκρυ πολύς καί λόγος μακρός ὁ μήτηρ , καί χηρεία ἀνάγκη ὑπέρ-εἶδον , τέως ἀνθέλκω , καί ὁ μήτηρ καί ἄκων ἑαυτοῦ ἐμπεριέχω πείθω πρό ὁ οὗτος ἔξοδος μή ἀποκείρω . Μητρῷος τοίνυν οἰκονομία διαπρέπω Ἰωάννης , Ζήνων ἐπίσκοπος ἐκ Ἱερουσαλήμ ἐπανίστημι ,