cogPG.PG107 112
ἀξιώματι . Αἰσχγυνέσθωσαν οἱ πρὸς δουλείαν τὸ διὰ´ οἶ ἡ ἐλευθερία καταβιβάζοντες · οἶ οὐ πεφρίκασι μετὰ τῶν κτισμάτων συναριθμεῖν τὸ τῆς κτίσεως αἴτιον . Ὢ τῆς φρενοβλαβείας ! Οὐ συνίασιν οἱ πνευματομάχοι ἑαυτοῖς πολεμοῦντες . Καθ´ ἑαυτῶν ἀκονοῦσι τὰς γλώσσας , καὶ οὐκ αἰσθάνονται . Εἰ κτίσμα τὸ Πνεῦμα , ὦ σκαιὸν κτίσμα , πῶς ἐλευθερίαν χαρίζεται ; Εἰ μὴ Θεὸς , πῶς θεῖκῆς χάριτος μεταδίδωσιν · Εἰ μὴ βασιλεύει , πῶς ἂν κληρονόμους βασιλείας ἐργάσαιτο ; Εἰ μὴ συμφυὲς , πῶς διὰ´ αὐτοῦ σύμφυτοι Θεοῦ καθιστάμεθα ; τί βιάζῃ τοῦ ἦδη καταλυθέντος τυράννου , τοῦ ἀποστάτου , φημὶ , δαίμονος , βιαιότερος ἀναπεφάνθαι τόραννος , μετ´ ἀφθαρσίαν πάλιν ἐγχειρίζων φθορᾷ τὸ πλάσμα ; Οὐ γὰρ δὴ τὰ κτίσματα ὑπὸ κτίσματος ἀφθαρτίζεται . εἴπερ οὖν δοῦλον τὸ Πνεῦμα , ἔτι τὸ πλάσμα δεδούλωται τῇ φθορᾷ , κἂν ὑπὲρ ἡμῶν τοσοῦτον ἐδόθη ἀντίλυτρον . Ὁ μὲν γὰρ ΥΚὸς ὡς ὁμοδύναμον καὶ συνεργὸν εἰς τὴν ἀνάπλασιν παραλαμβάνει , σὺν αὐτῷ τε καὶ τῷ Γεννήτορι καταπραξόμενον ἡμῖν τὴν ἀναστοιχείωσιν . Εἰ δὲ μετὰ τῶν κτισμάτων ἡρίθμηται , οὐκ ἔστιν ὅπως ἐκεῖνο ἐνεργήσῃ τὸ διὰ´ ὃ παραλαμβάνεται . Οὐ γὰρ δη φαίης , Ἐτιπεο οὐδὲν κιωλύει καὶ κτίσμα ὑπολαμβάνειν τὸ πνεῦμα , καὶ παρ´ αὐτοῦ ἡμᾶς ἠλευθερῶσθαι . Πρῶτον μὲν γὰρ εἰ τὸ διεφθορὸς ἀνεπλάττετο διὰ κτίσματος , τίνος ἕνεκεν ὁ Κτίστης οὕτω φιλοτίμως ἐπὶ τὸ πρᾶγμα χωρεῖ , καὶ τοσαύτην ἐπιδείκνυται τὴν προαίρεσιν εἰς ἔργον , ὃ δυνατὸν ἦν καὶ κτίσματι ἀποχρωμένῳ διακόνω τελεῖν · ; Τί δὲ μήτραν οἰκεῖ , καὶ σπαργάνοις ἑλίσσεται , καὶ κατὰ βραχὺ ὁ πλήρης λαμβάνει τὸ πλῆρες τῆς ἐμῆς ἀναπλάσεως ; τί δὲ σταυρὸς πήγνυται , καὶ φονώντων χεῖρες τολμῶσιν ἀτόλμητα , καὶ ἐ ὑπὲρ ἄνω τῶν οὐρανῶν κρύπτεται γῇ , ἐν χωρίῳ φθορᾶς ξενιζόμενος ; τέ ; Οὐ γὰρ ἦν ἐτέρως βοηθῆσαι τῷ πλάσματι , οὐδ´ ἦν εἰς τοσαύτην εὐεργεσίαν δοῦλον παραστῆσαι , οὐδὲ διὰ’´ ἐκείνου τῆς φθορᾶς ἀπαλλάττειν , οὐδὲ παρὰ κτίσματος τοσοῦτον δῶρον λαμβάνειν , ἀλλὰ μόνου Θεοῦ . Ὃς ἐπειδὴ σπλάγχνοις οἰκτιρμῶν παρακέκλητο , καὶ πόνων ἀπαλλάττειν κεκρίκει τὸν ἀπηγορευκότα τῇ κακώσει , ἐπεὶ μὴ δυνατὸν ἦν ἄλλως εἰς ἔργον ἐκβαίνειν τὰ κεκριμένα , πρὸς ἐκπλήρωσιν ὡν παρεκάλεσεν ἑαυτὸν ἐχορήγησε . Πῶς οὖν , ὃς , ὅτι μὴ δυνατὸν ἦν κτιστῇ φύσει τῷ τῆς ἀναπλάσεως ἔργῳ διακονεῖν , διὰ τοῦτο αὐτὸς διακονήσας , εἰ μετὰ πῶν κτισμάτων τὸ Πνεῦμα συντέτακται , συνεργὸν αὐτὸ εἰς τὴν τοῦ φθαρέντος ἀνάπλασιν παραλαμβάνει ; ἔπειτα δὲ τίς ὁ τρόπος ἑτέρῳ μὲν ἡμᾶς ἡμαρτηκέναι , λαμβάνειν δὲ παρ´ ἐκείνου τὴν τοῦ πταίσματος ἄφεσιν , ᾠγε μηδὲν ἦμεν ὑπεύθυνοι οὐ γὰρ κτίσματι , ἀλλὰ Θεῷ ἥμαρτεν ἄνθρωπος , τὴν παρ αὐτοῦ δεδομένην οὐ τετηρηκὼς ἐντολήν , Τί οὖν ἐμὲ τοῦ χρέους ἀπολύει φύσις κτιστὴ , ἦς ὑπόχρεως οὐ Ιεγένημαι ;
Lemmas: ἀξίωμα . Αἰσχγυνέσθωσαν ὁ πρός δουλεία ὁ διά οἶς ὁ ἐλευθερία καταβιβάζω · οἶς οὖον φρίσσω μετά ὁ κτίσμα συναριθμέω ὁ ὁ κτίσις αἴτιος . ὤ ὁ φρενοβλάβεια ! οὖον συνέρχομαι ὁ πνευματομάχος ἑαυτοῦ πολεμέω . Καθ´ ἑαυτοῦ ἀκονέω ὁ γλῶσσα , καί οὐ αἰσθάνομαι . εἰμί κτίσμα ὁ πνεῦμα , εἰμί σκαιός κτίσμα , πῶς ἐλευθερία χαρίζομαι ; εἰμί μή θεός , πῶς θεῖος χάρις μεταδίδωμι · εἰμί μή βασιλεύω , πῶς εἄν κληρονόμος βασίλεια ἐργάζομαι ; εἰμί μή συμφυής , πῶς διά αὐτός σύμφυτος Θεός καθίστημι ; τίς βιάζω ὁ ἤδη καταλύω τύραννος , ὁ ἀποστάτης , φημί , δαίμων , βίαιος ἀναφαίνω τόρας , μετέ ἀφθαρσία πάλιν ἐγχειρίζω φθορά ὁ πλάσμα ; οὖον γάρ δή ὁ κτίσμα ὑπό κτίσμα ἀφθαρτίζω . εἴπερ οὖν δοῦλος ὁ πνεῦμα , ἔτι ὁ πλάσμα δουλόω ὁ φθορά , κἀν ὑπέρ ἐγώ τοσοῦτος δίδωμι ἀντίλυτρον . ὁ μέν γάρ ἀνάμπυξ ὡς ὁμοδύναμος καί συνεργός εἰς ὁ ἀνάπλασις παραλαμβάνω , σύν αὐτός τε καί ὁ Γεννήτωρ καταπράσσω ἐγώ ὁ ἀναστοιχείωσις . εἰμί δέ μετά ὁ κτίσμα ἀριθμέω , οὐ εἰμί ὅπως ἐκεῖνος ἐνεργέω ὁ διά ὅς παραλαμβάνω . οὖον γάρ δη φημί , Ἐτιπεο οὐδείς κιωλύει καί κτίσμα ὑπολαμβάνω ὁ πνεῦμα , καί παρ´ αὐτός ἐγώ ἐλευθερόω . πρῶτος μέν γάρ εἰμί ὁ διαφθείρω ἀναπλάσσω διά κτίσμα , τίς ἕνεκα ὁ Κτίστης οὗτος φιλότιμος ἐπί ὁ πρᾶγμα χωρέω , καί τοσοῦτος ἐπιδείκνυμι ὁ προαίρεσις εἰς ἔργον , ὅς δυνατός εἰμί καί κτίσμα ἀποχράω διάκονος τελέω · ; τις δέ μήτρα οἰκέω , καί σπάργανον ἑλίσσω , καί κατά βραχύς ὁ πλήρης λαμβάνω ὁ πλήρης ὁ ἐμός ἀνάπλασις ; τίς δέ σταυρός πήγνυμι , καί φονόω χείρ τολμάω άτολμος , καί εἰ ὑπέρ ἄνω ὁ οὐρανός κρύπτω γῆ , ἐν χωρίον φθορά ξενίζω ; τε ; οὖον γάρ εἰμί ἑτέρως βοηθέω ὁ πλάσμα , οὐδός εἰμί εἰς τοσοῦτος εὐεργεσία δοῦλος παρίστημι , οὐδέ διά ἐκεῖνος ὁ φθορά ἀπαλλάσσω , οὐδέ παρά κτίσμα τοσοῦτος δῶρον λαμβάνω , ἀλλά μόνος Θεός . ὅς ἐπεί σπλάγχνον οἰκτιρμός παρακαλέω , καί πόνος ἀπαλλάσσω κρίνω ὁ ἀπαγορεύω ὁ κακόω , ἐπεί μή δυνατός εἰμί ἄλλως εἰς ἔργον ἐκβαίνω ὁ κρίνω , πρός ἐκπλήρωσις ὡς παρακαλέω ἑαυτοῦ χορηγέω . Πῶς οὖν , ὅς , ὅτι μή δυνατός εἰμί κτιστός φύσις ὁ ὁ ἀνάπλασις ἔργον διακονέω , διά οὗτος αὐτός διακονέω , εἰμί μετά ποῦ κτίσμα ὁ πνεῦμα συντάσσω , συνεργός αὐτός εἰς ὁ ὁ φθείρω ἀνάπλασις παραλαμβάνω ; ἔπειτα δέ τίς ὁ τρόπος ἕτερος μέν ἐγώ ἁμαρτάνω , λαμβάνω δέ παρ´ ἐκεῖνος ὁ ὁ πταῖσμα ἄφεσις , μικρόρρωξ μηδείς εἰμί ὑπεύθυνος οὖον γάρ κτίσμα , ἀλλά Θεός ἁμαρτάνω ἄνθρωπος , ὁ παρά αὐτός δίδωμι οὖον τηρέω ἐντολή , τις οὖν ἐγώ ὁ χρέος ἀπολύω φύσις κτιστός , εἰμί ὑπόχρεως οὖον Ιεγένημαι ;