cogPG.PG101 251
οὐ σωματικὴν δίψαν ἐν ὀλίγῳ χρόνῳ πραῦνον , ἀλλὰ δυνάμενον τῷ πιόντι πηγὴν χρηματίσαι ὕδατος ἀεννάου , καὶ παρέχειν ῥεῖθρα σωτηρίας , ἂ τοις ἀρυσαμένοις καταρδεύει καὶ προξενεῖ ζωὴν τὴν αἰώνιον · « Καὶ γὰρ τὸ ὕδωρ , φησὶν , ὃ ἐγὼ δώσω , γενήσεται αὐτῷ πηγὴ ὕδατος ἀλλομένου εἰς ζωήν αἰώνιον » Ὥσπερ δὲ τὸ ὕδωρ θεραπεύει μὲν τὴν δίψαν , καθαίρει δὲ τὸν ἔξωθεν τοῦ σώματος μολυσμὸν . οὕτω καὶ τὰ νοερὰ καὶ ἀνθρώπινα τῆς διδασκαλίας τοῦ Ἰησοῦ νάματα , καὶ ἡ περὶ αὐτοῦ θειοτέρα ὑπόληψις ἰᾶται μὲν τὴν ἀπὸ τῆς ἀπιστίας δίψαν , ὅλην ἐκδαπανῶσαν τῆς νοερᾶς ἐνεργείας τὴν ζωτικήν τε καὶ συνεκτικὴν ἱκμάδα , καθαίρει δὲ τὴν ψυχὴν τῶν ῥυπασμάτων , ἢν ἀμαρτημάτων κατεῤῥύπωσε μολυσμὸς , καὶ λογισμὸς ζοφώδῃς δυσσεβούντων δοξασμάτων . Ἀλλ´ ὁ μὲν Σωτὴρ τὴν ἀπόδοσιν τῆς ἐρωτήσεως , διὰ´ ἦς καὶ Ἰακὼβ τὸ πρωτεῖον ἔχειν ἐδόκει , καὶ μεγαλύνεσθαι , οὕτως ὑπερφυῶς ἐμεθόδευσεν . Καὶ ὅρα παραυτίκα τὴν ταύτης ἐνέργειαν ἀπαστράπτουσαν . Κατεφώτισεν εὐθὺς τῆς γυναικὸς · τὴν διάνοιαν , καὶ εἶλεν ἐλθεῖν , καίτοι παράδοξον οὖσαν , εἰς πίστιν τῆς ὑποσχέσεως , καὶ γνῶσιν ἀναλαβεῖν , κατὰ πολὺ τῶν προγόνων μείζονα εἶναι τὸν Κύριον . Καταλιποῦσα γὰρ τῇ γνώμῃ τὸ ὕδωρ τοῦ πατρὸς αὐτῆς Ἰακὼβ , πρὸς τοῦτο τὸ ὕδωρ ἐπείγεται , καί φησιν · « Δός μοι , Κύριε , τὸ ὕδωρ τοῦτο . » Καὶ διὰ πί τὸ προγονικὸν ὕδωρ ὑπερορᾷς ; Ὅτι ἐν βραχεῖ παῦον τὴν δίψαν , οὐδὲν ἔλαττον διψᾷν ἀφίησι πάλιν , καὶ κόπων ἐστίν μοι πρόξενον . Καὶ γὰρ , φησί , ἵνα μὴ διψῶ , μηδὲ ἔρχωμαι ἐνταῦθα δὲ ἀντλεῖν , ἀλλὰ τῆς σῆς ἀπολαύουσα πηγῆς , οὐκέτι τοῦ προγονικοῦ δεήσομαι φρέατος . Οὔτως δὲ καταυγασθεῖσαν τὴν διάνοιαν , ἐπεὶ καὶ περὶ τῶν ἀνδρῶν εἶπεν αὐτῇ , ὧν λαθραίοις καὶ μυστικωτέραις ὁμιλίαις τὴν κοινωνίαν ἠσπάζετο,εὐθέως μὲν προφήτην αὐτὸν ἀνακηρύττει , οὐδὲν δὲ τῶν βιωτικῶν αὐτῷ προτείνει · οὐδ´ ὅσα σῶμα συνέχει . καὶ περὶ σῶμα συνίσταται , οὐδὲν τούτων οὕτε μαθεῖν , οὔτε λαβεῖν ἐπιζητεῖ , ἀλλὰ παλαιὸν ἀνακινεῖ ζήτημα , καὶ ἐν ἐρωτήσει γνῶναι τὴν λύσιν αὐτοῦ διανίσταται . « Οἱ πατέρες ἡμῶν , φησὶν , ἐν τῷ ὄρει . τούτῳ προσεκύνησαν , » πατέρας μὲν τοὺς περὶ τὸν Ἀβραὰμ ὀνομάζουσα · καὶ γὰρ ἐν ἐκείνῳ τῷ ὄρει λόνος ἀρχαῖος τὸν Ἀβραὰμ ἀνενεγκεῖν αὐτοῦ τὸν λΗλν ἰστορεῖ . Εἶτα · « Καὶ ὑμεῖς λέγετε , ὅτι ἐν Ἰεροσολύμοις ἐστὶν ὁ τόπος ἔνθα χρὴ προσκυνεῖν » Δύο , φησὶ , προσκυνήσεις · δύο χωρία τῆς προσκυνήσεως · ἑκάτερον βωμὸς καὶ τέμενος λατρείας Θεοῦ α Ἰουδαῖος ; Ὁ δὲ φιλάνθρωπος Σωτὴρ κἀνταῦθα ταπεινοτέρου ζητήματος λύσιν ἐπιζητούσῃ τῇ γυναικὶ
Lemmas: οὖον σωματικός δίψα ἐν ὀλίγος χρόνος πραύνω , ἀλλά δύναμαι ὁ πίνω πηγή χρηματίζω ὕδωρ ἀέναος , καί παρέχω ῥεῖθρον σωτηρία , ὅς ὁ ἀρύω καταρδεύω καί προξενέω ζωή ὁ αἰώνιος · « καί γάρ ὁ ὕδωρ , φημί , ὅς ἐγώ δίδωμι , γίγνομαι αὐτός πηγή ὕδωρ αλλομενω εἰς ζωή αἰώνιος » ὥσπερ δέ ὁ ὕδωρ θεραπεύω μέν ὁ δίψα , καθαίρω δέ ὁ ἔξωθεν ὁ σῶμα μολυσμός . οὗτος καί ὁ νοερός καί ἀνθρώπινος ὁ διδασκαλία ὁ Ἰησοῦς νᾶμα , καί ὁ περί αὐτός θεῖος ὑπόληψις ἰάομαι μέν ὁ ἀπό ὁ ἀπιστία δίψα , ὅλος ἐκδαπανάω ὁ νοερός ἐνέργεια ὁ ζωτικός τε καί συνεκτικός ἰκμάς , καθαίρω δέ ὁ ψυχή ὁ ῥύπασμα , εἄν ἁμάρτημα κατεῤῥύπωσε μολυσμός , καί λογισμός ζοφώδης δυσσεβέω δόξασμα . Ἀλ ὁ μέν Σωτήρ ὁ ἀπόδοσις ὁ ἐρώτησις , διά εἰμί καί Ἰακώβ ὁ πρωτεῖος ἔχω δοκέω , καί μεγαλύνω , οὕτως ὑπερφυῶς μεθοδεύω . καί ὁράω παραυτίκα ὁ οὗτος ἐνέργεια ἀπαστράπτω . Κατεφώτισεν εὐθύς ὁ γυνή · ὁ διάνοια , καί αἱρέω ἔρχομαι , καίτοι παράδοξος εἰμί , εἰς πίστις ὁ ὑπόσχεσις , καί γνῶσις ἀναλαμβάνω , κατά πολύς ὁ πρόγονος μείζων εἰμί ὁ κύριος . καταλιμπάνω γάρ ὁ γνώμη ὁ ὕδωρ ὁ πατήρ αὐτός Ἰακώβ , πρός οὗτος ὁ ὕδωρ ἐπείγω , καί φημί · « δίδωμι ἐγώ , κύριος , ὁ ὕδωρ οὗτος . » καί διά πεῖ ὁ προγονικός ὕδωρ ὑπεροράω ; ὅτι2 ἐν βραχύς παύω ὁ δίψα , οὐδείς μικρός διψάω ἀφίημι πάλιν , καί κόπος εἰμί ἐγώ Πρόξενος . καί γάρ , φημί , ἵνα μή διψάω , μηδέ ἔρχομαι ἐνταῦθα δέ ἀντλέω , ἀλλά ὁ σός ἀπολαύω πηγή , οὐκέτι ὁ προγονικός δήω φρέαρ . οὔτως δέ καταυγάζω ὁ διάνοια , ἐπεί καί περί ὁ ἀνήρ εἶπον αὐτός , ὅς λαθραῖος καί μυστικός ὁμιλία ὁ κοινωνία ἠσπάζετο,εὐθέως μέν προφήτης αὐτός ἀνακηρύσσω , οὐδείς δέ ὁ βιωτικός αὐτός προτείνω · οὐδός ὅσος σῶμα συγχέω . καί περί σῶμα συνίστημι , οὐδείς οὗτος ἵημι μανθάνω , οὔτε λαμβάνω ἐπιζητέω , ἀλλά παλαιός ἀνακινέω ζήτημα , καί ἐν ἐρωτάω γιγνώσκω ὁ λύσις αὐτός διανίσταμαι . « ὁ πατήρ ἐγώ , φημί , ἐν ὁ ὄρος . οὗτος προσκυνέω , » πατήρ μέν ὁ περί ὁ Ἀβραάμ ὀνομάζω · καί γάρ ἐν ἐκεῖνος ὁ ὄρος λόνος ἀρχαῖος ὁ Ἀβραάμ ἀναφέρω αὐτός ὁ λΗλν ἱστορέω . εἶτα · « καί σύ λέγω , ὅτι ἐν Ἱερουσαλήμ εἰμί ὁ τόπος ἔνθα χρή προσκυνέω » δύο , φημί , προσκυνέω · δύο χωρίον ὁ προσκύνησις · ἑκάτερος βωμός καί τέμενος λατρεία Θεός ὅς Ἰουδαῖος ; ὁ δέ φιλάνθρωπος Σωτήρ ἐνταῦθα ταπεινός ζήτημα λύσις ἐπιζητέω ὁ γυνή