cogPG.PG101 523
στάδιον , τυχεῖν κοτίνου · καὶ δύο στάδια , χρυσοῦ στεφάνου ἀξιωθῆναι . Δῆλον γὰρ , ὡς κουφότερος δ τῶν δύο σταδίων πόνος , ἢ ὁ τοῦ ἑνὸς , τῇ ἀσυγκρίτῳ τοῦ ἐπάθλου ὑπεροχῇ καὶ λαμπρότητι , τῆς ταλαιπωρίας κουφιζομένης , καὶ μηδ´ αἴσθησιν ἐπιγίνεσθαι συγχωροῦντος , τῆς διπλῆς συντριβῆς , καὶ τῶν διπλῶν ἱδρώτων , τῷ κάμνοντι . Ἐπὶ τούτοις δὲ , οὐδὲ μοιχείαν ἀπλῶς , τὴν τοιαύτην διὰ τῶν ὀφθαλμῶν συμπλοκὴν , διωρίσατο · ἀλλὰ μοιχείαν εἰπὼν , ἐν καρδίᾳ , καὶ τὸ δοκοῦν σφοδρὸν της ἀποφάσεως , καὶ ἀπότομον , νόμῳ συμπαθείας ἀφάτου ἐκόλασεν Ἐν καρδίᾳ , φησὶν , ἡ μοιχεία συνέστη , ἣν ὁ διὰ τῶν ὀμμάτων οἷστρος καὶ γαργαλισμὸς κατειργάσατο · ὅπως ἄν τις φιλανθρωπότερον , ἢ οὕτως εἰποι ; Ἕῤῥιψας ὄμμα πορνικὸν ἐπὶ πρόσωπον γυναικὸς ἀλλοτρίας · ἐνετρύφησας , οὐκ ἐξὸν , ἀσελγεῖ καὶ ξένῳ θεάματι · βλέμμασιν ὑγροτέροις τὸν ἰὸν τοῦ πάθους ψυχαῖς ἐνέσταξας ἀπαλωτέραις · ἀνῆψας ἐκεῖθεν , σφοδροτέραν λοιπὸν καὶ ἀκάθεκτον , ἐν τοῖς λογισμοῖς τὴν φλόγα · μέχρι καρδίας ἡ πύρωσις διῆλθεν · εὐκαιρία μόνη πρὸς τὴν πρᾶξιν λείπει · πῶς οὐκ ἐμοίχευσας ἐν καρδίᾳ ; Ἀλλ´ εἶπε μὲν ἴσως ἄλλος ἄν τις , ὡς καὶ μοιχείαν τελείαν εἰργάσω , ἂν εἰς τὴν ἑαυτοῦ σε μάλιστα συνήσθετο τοῦτο δεδρακότα . Φιλεῖ γὰρ ἕκαστος , ὥσπερ , ὅσα μὲν αὐτὸς εἰς ἄλλους ἥμαρτε , μέτρια ποιεῖν , καὶ βραδύτερον ἐπισκοπεῖν , οὕτως ὀξύτερον , τὸ εἰς ἑαυτὸν ἀδίκημα βλέπειν , καὶ τότε γενέσθαι τοῦ ἀκροδικαίου . Ἐπέβαλες ὀφθαλμοὺς ὄψεσιν ἀλλοτρίαις , πορνικὰς δε´ αὐ σῶν ἐκπέμπων ἀκτῖνας · ἀντανεκλάσθησάν σοι πάλιν ἐκεῖθεν μιαρώτεραι βολίδες · ὅλον , ἐκ μέσης δεσμήσας καρδίας , αἰχμάλωτον ἕλκεις τὸ ζῶον , τοῖς κὐτοῖς ἀνθελκόμενος βρόχοις · ἐτρώθης , ἔτρωσας · κατεβλήθης , κατέβαλες , Πῶς οὐχὶ σαφὴς τοῦτο μοιχεία ; Ἀλλ´ οὐχ ὁ φιλάνθρωπος ἡμῶν Θεὸς οὖτως · ἀλλὰ μέχρι καρδίας , ἐν ᾗ καὶ τὸ πάθος ὑπέστη , περιγράφει τὴν ἀμαρτίαν « Ἐμοίχευσας γὰρ , φησὶν . ἐν καρδίᾳ . » Ὁρᾷς ὅπως χρηστῶς , ὅπως κούφως , πάντα γνωματεύει · ὅπως ἡμῶν φείδεται ; Πρὸς δὲ τοῖς εἰρημένοις κἀκεῖνο λογίζου · ὅτι οὐχὶ τιμωρίαν ἡμῖν ἐπινοῶν , ἀλλὰ τι μωριῶν ἐξαιρούμενος , ταύτην ἀνεῖπε τὴν γνώμην Ὁ γὰρ τοῖς τοιούτοις ἐμφιλοχωρῶν ἀτόποις θεάμασιν , ἐγγύς ἐστι καὶ πρὸς αὐτὴν τὴν πρᾶξιν ὅλως βαπτισθῆναι . Ἵνα οὖν ἡμᾶς ἐξέληται τοῦ κολασθῆναι , προαναστέλλει τὰς αἰτίας τῶν , ἐφ´ οἷς εἰσπραττόμεθα τὰς τιμωρίας . Ἵὸοις δ´ ἂν μᾶλλον ἐπισκοπούμενος , ὡς οὐχὶ ποινὴν ἀδυσώπητον · οὐδὲ τιμωρίαν ἀλογοθέτητον · ψυχαγωγίαν δὲ μᾶλλον φιλάνθρωπον , καὶ χειραγωγίαν σωτήριον , διὰ ταύτης ἡμῖν τῆς ἐντολῆς μεθοδεύει . Πῶς ; Ἐπεὶ γὰρ , οἷα πολλὰ τὰ ἀνθρώπινα , καὶ χωρὶς μελέτης καὶ περιεργίας , εἰς
Lemmas: στάδιον , τυγχάνω κότινος · καί δύο στάδιος , χρυσός στέφανος ἀξιόω . Δῆλος γάρ , ὡς κοῦφος δ ὁ δύο στάδιος πόνος , ἢ ὁ ὁ εἷς , ὁ ἀσύγκριτος ὁ ἔπαθλον ὑπεροχή καί λαμπρότης , ὁ ταλαιπωρία κουφίζω , καί μηδ´ αἴσθησις ἐπιγίγνομαι συγχωρέω , ὁ διπλόος συντριβή , καί ὁ διπλόος ἱδρώς , ὁ κάμνω . ἐπί οὗτος δέ , οὐδέ μοιχεία ἀπλόος , ὁ τοιοῦτος διά ὁ ὀφθαλμός συμπλοκή , διορίζω · ἀλλά μοιχεία εἶπον , ἐν Καρδία , καί ὁ δοκέω σφοδρός ὁ ἀπόφασις , καί ἀπότομος , νόμος συμπάθεια ἄφατος κολάζω ἐν Καρδία , φημί , ὁ μοιχεία συνίστημι , ὅς ὁ διά ὁ ὄμμα οἶστρος καί γαργαλισμός κατεργάζομαι · ὅπως ἄν τις φιλάνθρωπος , ἢ οὕτως εἶπον ; ῥίπτω ὄμμα πορνικός ἐπί πρόσωπον γυνή ἀλλότριος · ἐντρυφάω , οὐ ἔξεστι , ἀσελγής καί ξένος θέαμα · βλέμμα ὑγρός ὁ ἰός ὁ πάθος Ψυχή ἐνίστημι ἀπαλός · ἀνάπτω ἐκεῖθεν , σφοδρός λοιπός καί ἀκάθεκτος , ἐν ὁ λογισμός ὁ φλόξ · μέχρι Καρδία ὁ πύρωσις διέρχομαι · Εὐκαιρία μόνος πρός ὁ πρᾶξις λείπω · πῶς οὐ μοιχεύω ἐν Καρδία ; Ἀλ εἶπον μέν ἴσως ἄλλος ἄν τις , ὡς καί μοιχεία τέλειος ἐργάζομαι , εἄν εἰς ὁ ἑαυτοῦ σύ μάλιστα συναισθάνομαι οὗτος δράω . φιλέω γάρ ἕκαστος , ὥσπερ , ὅσος μέν αὐτός εἰς ἄλλος ἁμαρτάνω , μέτριος ποιέω , καί βραδύς ἐπισκοπέω , οὕτως ὀξύς2 , ὁ εἰς ἑαυτοῦ ἀδίκημα βλέπω , καί τότε γίγνομαι ὁ ἀκροδίκαιος . ἐπιβάλλω ὀφθαλμός ὄψις ἀλλότριος , πορνικός δεʹ αὖος σός ἐκπέμπω ἀκτίς · ἀντανακλάω σύ πάλιν ἐκεῖθεν μιαρός βολίς · ὅλος , ἐκ μέσος δεσμέω Καρδία , αἰχμάλωτος ἕλκω ὁ ζῷον , ὁ κυτόω ἀνθέλκω βρόχος · τιτρώσκω , τιτρώσκω · καταβάλλω , καταβάλλω , Πῶς οὐ σαφής οὗτος μοιχεία ; Ἀλ οὐ ὁ φιλάνθρωπος ἐγώ θεός οὖτως · ἀλλά μέχρι Καρδία , ἐν ὅς καί ὁ πάθος ὑφίστημι , περιγράφω ὁ ἁμαρτία « μοιχεύω γάρ , φημί . ἐν Καρδία . » ὁράω ὅπως χρηστός , ὅπως κοῦφος , πᾶς γνωματεύω · ὅπως ἐγώ φείδομαι ; πρός δέ ὁ εἴρω ἐκεῖνος λογίζομαι · ὅτι οὐ τιμωρία ἐγώ ἐπινοέω , ἀλλά τίς μωρία ἐξαιρέω , οὗτος ἀνειπεῖν ὁ γνώμη ὁ γάρ ὁ τοιοῦτος ἐμφιλοχωρέω ἄτοπος θέαμα , ἐγγύς εἰμί καί πρός αὐτός ὁ πρᾶξις ὅλως βαπτίζω . ἵνα οὖν ἐγώ ἐξαιρέω ὁ κολάζω , προαναστέλλω ὁ αἴτιος ὁ , ἐφίημι ὅς εἰσπράσσω ὁ τιμωρία . ἰόω δδʹ εἄν μᾶλλον ἐπισκοπέω , ὡς οὐ ποινή ἀδυσώπητος · οὐδέ τιμωρία ἀλογοθέτητος · ψυχαγωγία δέ μᾶλλον φιλάνθρωπον , καί χειραγωγία σωτήριος , διά οὗτος ἐγώ ὁ ἐντολή μεθοδεύω . Πῶς ; ἐπεί γάρ , οἷος πολύς ὁ ἀνθρώπινος , καί Χωρὶς μελέτη καί περιεργία , εἰς