cogPG.PG101 64
τὴν ἄκτιστον οὐσίαν κατάγει · μή τι γένηται · οἰκείωσιν δὲ μᾶλλον καὶ πρόσληψιν καὶ κοινωνίαν τῶν ὁμοφυῶν Πατρὸς ὑπογράφει καὶ Υἱοῦ . Ὁ γὰρ διαστατῶς πανταχοῦ συνὼν τῷ γεννήματι γεννήτωρ , καὶ μηδὲν ἁπότομον καὶ διῃρημένον τῆς ἐκείνου βουλῆς καὶ γνώμης κατὰ δημιουργίαν μηδὲ κατὰ πρόνοιαν πράττων , δῆλον ὅτι μετ´ οἰκειώσεως καὶ προσλήψεως τῶν βουλευμάτων τῶν τοῦ Υἱοῦ πάντα ἂν καὶ προαγάγοι καὶ προνοίας ἀξιώσῃ . Οἷς γὰρ ἀπαράλλακτον καὶ κοινὸν τὸ ἀξίωμα καὶ ἡ φύσις καὶ ἐξουσία , τούτοις δηλονότι καὶ τὸ δημιουργεῖν καὶ προάγειν , ἀμέριστόν τε καὶ ἀδιάστατον , καὶ παραλλαγὴν τῆς γνώμης οὐ φέρον οὐδεμίαν . Ὃ καὶ ἡ παροῦσα συνεπιμαρτύρηται ῥῆσις · ἐπί τε γὰρ τῇ κοσμογενείᾳ τοῦ παντὸς , καὶ ἐπὶ τῇ ἀνακαινίσει καὶ σωτηρίᾳ τοῦ παρολισθήσαντος ἡμῶν γένους καὶ κατα πεσόντος εἰς συντριβὴν , κοινὴν καὶ τὴν δημιουργίαν εῖναι καὶ τὴν πρόνοιαν Πατρὸς καὶ Υἱοῦ ἐκδιδάσκει · ἢ τε γὰρ τῶν ὅλων ἐκ μὴ ὄντων πρόοδος , καὶ ἡ τῆς ἡμετέρας γύσεως εἰς τὸ χεῖρον ἀπονευσάσης ἐπὶ τὸ ἄμεινον ἀνάκτησις καὶ ἐπιστροφὴ , δῆλον ὅτι τῆς τοῦ Πατρὸς καὶ τοῦ Υἱοῦ καὶ Πνεύματός ἐστι δημιουρμας καὶ προνοίας · ἀλλ´ ἡ μὲν ἑκ τοῦ συστέλλεσθαι καὶ μηκὺνεσθαι γραφὴ , ὡς ἐπὶ παραδείγματος εἰπεῖν , τὴν ἀπορίαν οὕτως διασκεδάζει . Ὡσαύτως καὶ τὸ ἐγέννησεν ἀφαίρεσιν μὲν ἐξ ἐπιβουλῆς ἢ ἐξ ἀγνοίας τοῦ ἑνὸς ν πεπονθὸς , κτισμάτων ὕπαρξιν ἐπεισάγει · λαβὸν δὲ τὸ ἀφαιρεθὲν , πρὸς τὸ ὁμοφυές τε καὶ ὁμοούσιον κατευθύνει · καὶ πολλὰ δὲ ἄλλα κατά τε τοὺς ἔξω λόγους κἀν τοῖς ἱεροῖς δὲ καὶ ἡμετέροις χρησμοῖς φωράσειέ τις εἰς τὴν αὐτὴν ἀνα σερόμενα σκέψιν . λʹ . Οὐ μόνον δὲ γράμματος ἑνὸς πρόσθεσις καὶ ἀφαίρεσις οὕτω πολλῶν πραγμάτων καταστροφὴν καὶ ἀλλοίωσιν ἀπεργάζεται , ἀλλὰ καὶ τόνου χρῆσις οὐκ εὔκαιρος , τό τε ῥῆμα ἀνθ´ ἑτέρου , καί τοι τῆς γραφῆς ἀναλλοιώτου μενούσης παρέδειξεν ἕτερον . καὶ εἰς νόημα παντελῶς ἀλλοτριώτατον τὸν νοῦν ἐκτοπήσασα , ἢ δυσσεβῆ δόξαν ἢ γελώμενον λῆρον συνήγαγε · τί δὲ λέγω γράμματα ; ὅπου γε καὶ αὐτὸ τὸ πάντων βραχύτατον ἡ στιγμὴ κακουργούμεον ἢ παρορώμενον , καὶ τῆς οἰκείας μετατιθέμενον λήξεως , παντοδαπὰς μὲν καὶ μεγάλας αἱρέσεις ἀπέτεκεν · ἀφρόνων δὲ πολὺν χρόνον κατενεμήθη φρονήματα , καὶ τοῖς εὐσεβοῦσιν ὥστε θριαμβεῦσαι τὰ σῆς δυσσεβείας δόγματα , μακρὰ παρέσχε τὰ ἀγωνίσματα . Αὐτίκα , ἵνα τὰ ἄλλα παρῶ , ὁ μετάρσιος ἄνθρωπος καὶ τῆς οἰκουμένης διδάσκαλος ὁ μέγας Ἀπάστολος ἔν τισι τῶν αὐτοῦ γραμμάτωνΚορίνβιοι δὲ τὴν ἐπιστολὴν ὑποδέχονται οὕτω φησίν · « Ἐν οἷς ὁ Θεὸς τοῦ αἰῶνος τούτου ἐτύφλωσε τὰ νοήματα τῶνν ἀπίατων εἰς τὸ μὴ ἐναυγάσαι αὐτοῖς τὸν φωτισμὸν τοῦ Εὐαγγελίου τῇς δόξης τοῦ Χριστοῦ . » ἀλλ´ ὁ μὲν τοῦτο εἰπὼν , θαυμάσιόν τινα καὶ τῶν οὐρανων ἀπηχημάτων ἐπάξιον νοῦν τοῖς τετελεσμένοις
Lemmas: ὁ ἄκτιστον οὐσία κατάγω · μή τίς γίγνομαι · οἰκέω δέ μᾶλλον καί πρόσληψις καί κοινωνία ὁ ὁμοφυής πατήρ ὑπογράφω καί υἱός . ὁ γάρ διαστατός πανταχοῦ σύνειμι ὁ γέννημα γεννήτωρ , καί μηδείς ἀπότομος καί διαιρέω ὁ ἐκεῖνος βουλή καί γνώμη κατά δημιουργία μηδέ κατά πρόνοια πράσσω , δῆλος ὅτι μετέ οἰκείωσις καί πρόσληψις ὁ βούλευμα ὁ ὁ υἱός πᾶς εἄν καί προάγω καί πρόνοια ἀξιόω . οἷς γάρ ἀπαράλλακτος καί κοινός ὁ ἀξίωμα καί ὁ φύσις καί ἐξουσία , οὗτος δηλονότι καί ὁ δημιουργέω καί προάγω , ἀμέριστος τε καί ἀδιάστατος , καί παραλλαγή ὁ γνώμη οὖον φέρω οὐδείς . ὅς καί ὁ πάρειμι συνεπιμαρτυρέω ῥῆσις · ἐπί τε γάρ ὁ κοσμογένεια ὁ πᾶς , καί ἐπί ὁ ἀνακαίνισις καί σωτηρία ὁ παρολισθάνω ἐγώ γένος καί κατά πίπτω εἰς συντριβή , κοινός καί ὁ δημιουργία εἰμί καί ὁ πρόνοια πατήρ καί υἱός ἐκδιδάσκω · ἢ τε γάρ ὁ ὅλος ἐκ μή εἰμί πρόοδος , καί ὁ ὁ ἡμέτερος γύσεως εἰς ὁ χείρων ἀπονεύω ἐπί ὁ ἀγαθός ἀνάκτησις καί ἐπιστροφή , δῆλος ὅτι ὁ ὁ πατήρ καί ὁ υἱός καί πνεῦμα εἰμί δημιουρμας καί πρόνοια · ἀλ ὁ μέν ἐκ ὁ συστέλλω καί μηκύνω γραφή , ὡς ἐπί παράδειγμα εἶπον , ὁ ἀπορία οὕτως διασκεδάζω . ὡσαύτως καί ὁ γεννάω ἀφαίρεσις μέν ἐκ ἐπιβουλή ἢ ἐκ ἄγνοια ὁ εἷς Ν πάσχω , κτίσμα ὕπαρξις ἐπεισάγω · λαμβάνω δέ ὁ ἀφαιρέω , πρός ὁ ὁμοφυής τε καί ὁμοούσιος κατευθύνω · καί πολύς δέ ἄλλος κατά τε ὁ ἔξω λόγος ἐν ὁ ἱερός δέ καί ἡμέτερος χρησμός φωράω τις εἰς ὁ αὐτός ἀνα σέρνω σκέψις . λίαν . οὖον μόνος δέ γράμμα εἷς πρόσθεσις καί ἀφαίρεσις οὗτος πολύς πρᾶγμα καταστροφή καί ἀλλοίωσις ἀπεργάζομαι , ἀλλά καί τόνος χρῆσις οὐ εὔκαιρος , ὁ τε ῥῆμα ἄνθ ἕτερος , καί ὅς ὁ γραφεύς αναλλοίωτος Μένων παραδείκνυμι ἕτερος . καί εἰς νόημα παντελῶς ἀλλότριος ὁ νόος ἐκτοπέω , ἢ δυσσεβής δόξα ἢ γελάω λῆρος συνάγω · τίς δέ λέγω γράμμα ; ὅπου γε καί αὐτός ὁ πᾶς βραχύς ὁ στιγμή κακουργέω ἢ παροράω , καί ὁ οἰκεῖος μετατίθημι λῆξις , παντοδαπός μέν καί μέγας αἵρεσις ἀποτίκτω · ἄφρων δέ πολύς χρόνος κατανέμω φρόνημα , καί ὁ εὐσεβέω ὥστε θριαμβεύω ὁ σός δυσσέβεια δόγμα , μακρός παρέχω ὁ ἀγώνισμα . αὐτίκα , ἵνα ὁ ἄλλος πείρω , ὁ μετάρσιος ἄνθρωπος καί ὁ οἰκέω διδάσκαλος ὁ μέγας Ἀπάστολος ἐν τις ὁ αὐτός γραμμάτωνΚορίνβιοι δέ ὁ ἐπιστολή ὑποδέχομαι οὗτος φημί · « ἐν ὅς ὁ θεός ὁ αἰών οὗτος τυφλόω ὁ νόημα τάνος ἀπιᾶτον εἰς ὁ μή ἐναυγάζω αὐτός ὁ φωτισμός ὁ Εὐαγγέλιος ὅς δόξα ὁ Χριστός . » ἀλ ὁ μέν οὗτος εἶπον , θαυμάσιος τις καί ὁ οὐρανός ἀπήχημα ἐπάξιος νόος ὁ τελέω