cogPG.PG101 81
αἴτια τὰ καλὰ τοῦ Θεοῦ δημιουργήματα πείσωσιν ὑπονοεῖν , κἀκεῖθεν βλασφημήσωσιν τὸν Δημιουργόν . Ἀλλ´ οὗτος μὲν ὁ λόγος οὐ διὰ τί κέχρηται τοιαύτη λέξει ὁ θεῖος ἀπόστολος γνώμην εἰσάγει · ἀλλὰ τῆ δήποτε ἐφεδρεύοντα τὰ δαιμόνια τῆς σελήνης τοὺς καιροὺς , τότε καθ´ ἡμῶν σφοδρότερον ἐπιπηδᾷ καὶ τὴν τυραννίδα κρατύνει . Πλὴν πολλῶν εἰρημένων καιὶ οὐδενὸς τῷ εὐσεβοῦντι διαμαχομένου λογισμῷ , τὸ δοκοῦν ἑκάστῳ τοῦτο καὶ κρατείτω . ΕΡΩΤΗΣΙΣ ΙΑʹ . του δεξαμένου ἐπιτίμιον , ὁ τούτου παῖς μηδὲ ἡμαρτηκὼς προτελευτᾷ ; Ὁ μὲν βαρύτερος καὶ ὑψηλότερος περὶ τούτου λόγος ἐμφιλοχωρεῖν ἴσως εἰς τὴν τῶν θείων κριμάτων ἐθέλει ἄβυσσον , τοὺς ἀνθρωπίνους λιπών λογισμοὺς , πλὴν ὅσα καὶ εἰς ἡμετέραν γνῶσιν κατέβη , Λαμβάνει μὲν Ἀδὰμ τὸ ἐπιτίμιον , προτελευτᾷ δὲ ὁ πούτου παῖς , ἵνα τοῖς ὀφθαλμοῖς ὁ ὑπεύθυνος τὸ τοῦ θανάτου βαρὺ καὶ ἐπώδυνον καθορῶν . εἰς συναίσθησιν μὲν μᾶλλον τοῦ ἁμαρτήματος καταστῇ , εἰς φόβον δὲ καὶ ἀγωνίαν ἐμβὰς , μεταμελείᾳ καὶ πένθει τοῦ τολμηθέντος ἑαυτῷ καταπραϋνῃ τὴν ποινήν · καὶ γὰρ πᾶσα μὲν ἀπειλὴ , πᾶσα δὲ ἐπανατεινομένη δίκη τότε καθίσταται φοβερὸν , ἡνίκα ποθὲν ἡ πεῖρα τῶν δεινῶν εἰς γνῶσιν ἔλθοι τῶν ὑπευθύνων · οὐδὲ γὰρ οὐδ´ εἰ μὴ τεθνηκότα ὁ Ἀδὰμ ἤδει τὸν παῖδα ,, οὐδ´ ἂν οὐδ´ ὅσα ὁ θάνατος συνεπιφέρεται φρικτὰ συν , ψδει , οὐ τὸν πολὺν ἐκεῖνον καὶ ἀβοήθητον ἀγῶνα , οὐ τὸν θόρυβον τῆς ψυχῆς , οὐ τὸν μερισμὸν αὐτῆς ἀπὸ σοῦ σώματος , οὐδ´ ὅσα ἄλλα ἕπεται , λύσις , καὶ σῆν ψις , καὶ δυσωδία , καὶ χοῦς , καὶ ἐχῶρες , καὶ σκῶληκες , Ὁρᾷ τοίνυν ὁ Ἀδάμ ἐν ἑτέρῳ τοῦ ἰδίου ἐπιτιμίου τὸ φοβερὸν καὶ ἀνυπόστατον · καὶ ὁρῶν , μᾶλλον τὸ μέγεθος τοῦ πταίσματος συναισθάνεται · καὶ διὰ τῶτο χειραγωγεῖται πρὸς τὴν μετάνοιαν · καὶ κερδαίνει λοιπὸν παιδὸς στερηθεὶς , τῆς ἑαυτοῦ ψυχῆς τὸ σωτήριον . Εἰ δὲ καὶ θανάτου τις οὐδὲν ἀνεκτότερον τὴν ἀποβολὴν τοῦ παιδὸς ἐπιλογίσοιτο τῷ Ἀδὰμ , εὑρόσοι πολλοὺς πατέρας τῆς τοιαύτης διανοίας μάρτυρας , οἶ πολλῶν ἰδίων θανάτων τὴν τοῦ παιδὸς αὐτῶν πολλάκις σωτηρίαν ἀλλάσσονται · φθάνει τοιγαροῦν τὸν Ἀδὰμ κατὰ τὸν λόγον τοῦτον καὶ πρὸ τοῦ θανάτου , τοῦ παιδὸς τὸ ἀφορισθὲν αὐτῷ ἐπιτίμιον , βαρυτέρᾳ θανάτου πληγῇ , τῇ ἀφορήτῳ λύπῃ ἀλισκόμενον Σὺ δέ μοι καὶ τρίτον ἐπιθεώρει · τρεῖς ἄνδρας ὁ σύμπας κόσμος πολίτας εἶχε τότε · γυνὴ δ´ αὐτοῖς , συνεπολιτεύετο μία · ὧν οἱ μὲν γεννήτορες . οἱ δὲ παῖδες ἦσαν τῶν γεννησαμένων . Ὁ μὲν Ἀδάμοὐῦχ ὑπάγεται τῇ δίκῃ , δι´ ἣν ὁ λόγος ἔδωκεν αἰτίαν · καὶ ἡ Εὔα δὲ τοῦτο μὲν διὰ τὴν αὐτὴν αἰτίαν οὐχ ὑποβάλλεται τῷ θανάτῳ , τοῦτο δὲ ὅτι καὶ μιᾶς οὕσης γυναικὸς , ὁ ταύτης ἀφανισμὸς ὅλον τὸ γένος , τῆς γενέσεως ἀνῃρημένης , συνήλαυνεν εἰς φθοράν . Οὐ μὴν ἀλλὰ οὐδὲ τὸν Κάῖν ὁ ἐξ ἐπιβουλῆς εἶχε λόγον διαδέξασθαι θάνατος · χείρων μὲν γὰρ οὗτος , ἀμείνων δι ἡν Ἄβελ · καὶ πῶς οἷόν τε ἦν τὸν καὶ δόλου καὶ φθόνου καὶ τῆς ἄλλης κακίας καθαρεύοντα μιαιφόνους ἐπαφεῖναι χεῖρας τῷ ἀδελφῷ ; λείπεται δὴ ἐκεῖΟΟΕΘΤΙΟΧΙ .
Lemmas: αἴτιος ὁ καλός ὁ Θεός δημιούργημα πείθω ὑπονοέω , ἐκεῖθεν βλασφημέω ὁ Δημιουργός . Ἀλ οὗτος μέν ὁ λόγος οὖον διά τίς χράομαι τοιοῦτος λέγω ὁ θεῖος ἀπόστολος γνώμη εἰσάγω · ἀλλά τῆ δήποτε ἐφεδρεύω ὁ δαιμόνιος ὁ σελήνη ὁ καιρός , τότε καθ´ ἐγώ σφοδρός ἐπιπηδάω καί ὁ τυραννίς κρατύνω . πλήν πολύς εἴρω καί οὐδείς ὁ εὐσεβέω διαμάχομαι λογισμός , ὁ δοκέω ἕκαστος οὗτος καί κρατέω . ἐρώτησις ἰά . ὁ δέχομαι ἐπιτίμιον , ὁ οὗτος παῖς μηδέ ἁμαρτάνω προτελευτάω ; ὁ μέν βαρύς καί ὑψηλός περί οὗτος λόγος ἐμφιλοχωρέω ἴσως εἰς ὁ ὁ θεῖον κρίμα ἐθέλω ἄβυσσος , ὁ ἀνθρώπινος λίπος λογισμός , πλήν ὅσος καί εἰς ἡμέτερος γνῶσις καταβαίνω , λαμβάνω μέν Ἀδάμ ὁ ἐπιτίμιον , προτελευτάω δέ ὁ πότος παῖς , ἵνα ὁ ὀφθαλμός ὁ ὑπεύθυνος ὁ ὁ θάνατος βαρύς καί ἐπώδυνος καθοράω . εἰς συναίσθησις μέν μᾶλλον ὁ ἁμάρτημα καθίστημι , εἰς φόβος δέ καί ἀγωνία ἐμβαίνω , μεταμέλεια καί πένθος ὁ τολμάω ἑαυτοῦ καταπραΰνω ὁ ποινή · καί γάρ πᾶς μέν ἀπειλή , πᾶς δέ ἐπανατείνω δίκη τότε καθίστημι φοβερός , ἡνίκα ποθεν ὁ πείρω ὁ δεινός εἰς γνῶσις ἔρχομαι ὁ ὑπεύθυνος · οὐδέ γάρ οὐδός εἰμί μή θνῄσκω ὁ Ἀδάμ ἦδος ὁ παῖς ,, οὐδός εἄν οὐδός ὅσος ὁ θάνατος συνεπιφέρω φρικτός σῦς , ψ , οὖον ὁ πολύς ἐκεῖνος καί ἀβοήθητος ἀγών , οὖον ὁ θόρυβος ὁ Ψυχή , οὖον ὁ μερισμός αὐτός ἀπό σύ σῶμα , οὐδός ὅσος ἄλλος ἕπω , λύσις , καί σός Ψίς , καί δυσωδία , καί χοῦς , καί χωράω , καί σκώληξ , ὁράω τοίνυν ὁ Ἀδάμ ἐν ἕτερος ὁ ἴδιος ἐπιτίμιον ὁ φοβερός καί ἀνυπόστατος · καί ὁράω , μᾶλλον ὁ μέγεθος ὁ πταῖσμα συναισθάνομαι · καί διά τίω χειραγωγούμαι πρός ὁ μετάνοια · καί κερδαίνω λοιπός παῖς στερέω , ὁ ἑαυτοῦ Ψυχή ὁ σωτήριος . εἰμί δέ καί θάνατος τις οὐδείς ἀνεκτός ὁ ἀποβολή ὁ παῖς ἐπιλογίζομαι ὁ Ἀδάμ , εὑρίσκω πολύς πατήρ ὁ τοιοῦτος διάνοια μάρτυς , οἶς πολύς ἴδιος θάνατος ὁ ὁ παῖς αὐτός πολλάκις σωτηρία ἀλλάσσω · φθάνω τοιγάρ ὁ Ἀδάμ κατά ὁ λόγος οὗτος καί πρό ὁ θάνατος , ὁ παῖς ὁ ἀφορίζω αὐτός ἐπιτίμιον , βαρύς θάνατος πλήσσω , ὁ ἀφόρητος λύπη ἁλίσκομαι σύ δέ ἐγώ καί τρίτος ἐπιθεωρέω · τρεῖς ἀνήρ ὁ σύμπας κόσμος πολίτης ἔχω τότε · γυνή δδʹ αὐτός , συμπολιτεύω εἷς · ὅς ὁ μέν γεννήτωρ . ὁ δέ παῖς εἰμί ὁ γεννάω . ὁ μέν Ἀδάμοὐῦχ ὑπάγω ὁ δίκη , δις ὅς ὁ λόγος δίδωμι αἴτιος · καί ὁ Εὔα δέ οὗτος μέν διά ὁ αὐτός αἴτιος οὐ ὑποβάλλω ὁ θάνατος , οὗτος δέ ὅτι καί εἷς ὗσις γυνή , ὁ οὗτος ἀφανισμός ὅλος ὁ γένος , ὁ γένεσις ἀναιρέω , συνελαύνω εἰς φθορά . οὖον μήv ἀλλά οὐδέ ὁ Κάϊν ὁ ἐκ ἐπιβουλή ἔχω λόγος διαδέχομαι θάνατος · χείρων μέν γάρ οὗτος , ἀγαθός Ζεύς ἐάν Ἄβελ · καί πῶς οἷος τε εἰμί ὁ καί δόλος καί φθόνος καί ὁ ἄλλος κακία καθαρεύω μιαιφόνος ἐπαφίημι χείρ ὁ ἀδελφός ; λείπω δή Ο .