cogPG.PG101 455
γέγονε τὰ πάντα καινά · εἴ τις ἐν Χριστῷ , καινὴ κτίσις ; »» ἐγὼ γὰρ , φησί , καινὸν οὐδὲν βλέπω . Οὐ γὰρ ἔχεις ὀφθαλμοὺς , ἵνα ἴδῃς ταῦτα ; Δεῦρο , καὶ ποιήσω σοι ὀφθαλμοὺς , καὶ ὁράσεις Καὶ σὺ ποιεῖς ὀφθαλμούς ; Ναί . Καὶ δημιουργὸς εἶ ; Καὶ πάνυς Σὺ ἀπονενόησαι , Οὐχί . Οὐκοῦν ποιεῖς Θῆὸοθαὶ μοὺς τοῦ σώματος ; Οὔ · ἀλλὰ τὸ μεῖζον , τῆς διανοίας . Καὶ ποιεῖς μοι ὀφθαλμούς ; Μάλιστα . Οὐ γὰρ ἔχεις Οὐχί . Σὺ δὲ ἔχεις ; Ναί . Πῶς ; εἰπέ μοι . Ὃταν ἀπέλθης εἰς ναὸν , καὶ ἴδῃς ἐκεῖ ξόανον γυμνὸν , λίθον ἄωνον , καὶ εἴπῃς · Οὕτος ὁ Θεός ἐστιν · ἀρα ὀφθαλμοὺς ἔχεις ; μὴ γὰρ ὄφελος τι των ἔξωθεν ὀφθαλμῶν τῶν ἔνδον πεπηρωμένων ; Ὁρᾷς ὅτι χρείαν ἔχεισἵνα ποιήσω σοι ὀφθαλμοὺς , ὥστε τὸν λίθον σε ἰδεῖν λίθον , καὶ τὸ ξύλον , ξύλον · ὀφθαλμοὺς ἔχεις , ὅταν ἴδῃς ξύλον , καὶ προσκυνήσῃς · καὶ λαβὼν ἐγὼ , αὐτὸ καύσω . Ἃρα ἔχεις ὀφθαλμοὺς τὸ καιόμενον Θεὸν ὀνομάζων ; ὅταν τὰ πάθη θεοποιεῖς , ὀφθαλμοὺς ἔχεις , μεθύει ὁ ἄνθρωπος , καὶ περιφέρεται , καὶ καταγελᾶται · καὶ γίνεται ἀντὶ τοῦ ἀνθρώπου ἄλογος Σὺ δὲ λέγεις · Ἡ μέθη θεὸς , ὁ Διόνυσος · ἡ κλοπὴ θεὸς , ὁ Ἐρμῆς · ὁρᾶς , ὅτι χρεία σοι ὀφθαλμῶν ; ὁ νόμος τὰ πάθη κολάζει · καὶ σὺ ταῦτα ποιῶν οὐκ αἰσθάνῃ ; εἰ βούλει δέ , πρόσχες , ὅπως γέχονε πάντα καινά . κτίσις ἐν τῇ Γραφῇ λέγεται , ἡ οὐ μόνον ἐκ τοῦ μὴ ὄντος εἰς τὸ εἶναι παραγωγὴ , ἀλλὰ καὶ ἡ ἐκ σοῦ ὄντος ἐπὶ τὸ Θέλτιον μεταβολή . Ἔκτισεν ὁ Θεὸς τὸν οὐρανόν · τοῦτό ἐστιν ἐκ τοῦ μὴ ὄντος ἐργάσασθαι · κτίζει , καὶ ὅταν τὸν πονηρὸν ἄνθρωπον καλὸς ἀπεργάσηται · ἐνταῦθα τὸ κτίζειν ἐστὶν ἐπὶ τὸ βέλτιον μεταβολή . Καὶ ἄκουσον τοῦ Δαβὶδ λέγοντος · ἐπειδὴ γὰρ ἦν αὐτὸς καὶ ἡ καρδία αὐτοῦ ἐκτισμένη , ἐῤῥυπώθη δὲ τῇ μοιχείᾳ , καὶ τῷ φόνῳ , καὶ πρὸς φθορὰν κατεσέρετο , παρακαλεῖ τὸν Θεὸν , καὶ λένει · Καρδίαν καθαρὰν κτίσον ἐν ἐμοὶ , ὁ Θεός . » Οὐχ ὅτι πρότερον οὐκ εἶχε καρδίαν · οὐδὲ περὶ τῆς οὐσίας τῆς καρδίας λέγει , ἀλλὰ περὶ τῆς κοσμούσης αὐτὴν ἀοίστης πολιτείας . Ἰδοὺ τοίνυν κτίσις λέγεται α μόνον ἡ ἐκ τοῦ μὴ ὄντος εἰς τὸ εἶναι παραγωγὴ , ἀλλὰ καὶ ἡ τῆς οὐσίας διαφθαρείσης εἰς τὸ βέλτιον μεταβολή · οὕτω κτίζεται σώφρων ἡ πόρνη , οὐτως ἐλείμων ὁ ἅρπαξ · οὕτω μεταβάλλεται εἰς πρόβατον ὁ λύκος , καὶ ὁ ἰέραξ εἰς περιστεράν · δύο κτίσεις . Διὰ τοῦτο καὶ τὸ λουτρὸν κτίσμα λέγεται · τὸ λουτρὸν λέγω τῆς παλιγγενεσίας . « Ἀποδυσάμενοι γὰρ , φησὶ , τὸν παλαιὸν ἄνθρωπον , ἐνδυσάμενοι δὲ τὸν νέον , τὸν ὰναγεννώμενον κατ´ εἰκόνα τοῦ κτίσαντος αὐτόν , » Ὁρᾷς οὖν ὅτι ἐστὶ καινὴ κτίσις . Τί γάρ μοι ὄφελος , ἐὰν γένηται ὁ οὐρανὸς καινὸς , καὶ γῆ καινὴ , ἐγὴ δὲ ταῖς ἁμαρτίαις πεπαλαίωμαι ; ὁ οὐρανὸς οἶκός ἐστιν , ἐγὼ δὲ ὁ διαιτώμενος ἐν αὐτῷ , καὶ νοσῶν , Ἐὰν ἰατρὸς εἰς τὴν οἰκίαν τοῦ ἀῤῥωστοῦντος εἰσέλθοι , καὶ τοῦ μὲν οὐδεμίαν πρόνοιαν λάβοι , λευκαίνει δὲ
Lemmas: γίγνομαι ὁ πᾶς καινός · εἰμί τις ἐν Χριστός , καινός κτίσις ; »» ἐγώ γάρ , φημί , καινός οὐδείς βλέπω . οὖον γάρ ἔχω ὀφθαλμός , ἵνα ὁράω οὗτος ; δεῦρο , καί ποιέω σύ ὀφθαλμός , καί ὅρασις καί σύ ποιέω ὀφθαλμός ; Ναίς . καί δημιουργός εἰμί ; καί Πανῦς σύ ἀπονοέω , οὐ . οὐκοῦν ποιέω θηοοθαις μός ὁ σῶμα ; οὖον · ἀλλά ὁ μείζων , ὁ διάνοια . καί ποιέω ἐγώ ὀφθαλμός ; μάλιστα . οὖον γάρ ἔχω οὐ . σύ δέ ἔχω ; Ναίς . Πῶς ; εἶπον ἐγώ . ὅταν ἀπέρχομαι εἰς ναός , καί ὁράω ἐκεῖ ξόανον γυμνός , λίθος ἄωνον , καί εἶπον · οὗτος ὁ Θεός εἰμί · ἀρά ὀφθαλμός ἔχω ; μή γάρ ὄφελος τίς ὁ ἔξωθεν ὀφθαλμός ὁ ἔνδον πηρόω ; ὁράω ὅτι χρεία ἔχω ποιέω σύ ὀφθαλμός , ὥστε ὁ λίθος σύ ὁράω λίθος , καί ὁ ξύλον , ξύλον · ὀφθαλμός ἔχω , ὅταν ὁράω ξύλον , καί προσκυνέω · καί λαμβάνω ἐγώ , αὐτός καίω . ἄρα ἔχω ὀφθαλμός ὁ καίω θεός ὀνομάζω ; ὅταν ὁ πάθος θεοποιέω , ὀφθαλμός ἔχω , μεθύω ὁ ἄνθρωπος , καί περιφέρω , καί καταγελάω · καί γίγνομαι ἀντί ὁ ἄνθρωπος ἄλογος σύ δέ λέγω · ὁ μέθη θεός , ὁ Διόνυσος · ὁ κλοπή θεός , ὁ Ἑρμῆς · ὁράω , ὅτι χρεία σύ ὀφθαλμός ; ὁ νόμος ὁ πάθος κολάζω · καί σύ οὗτος ποιέω οὐ αἰσθάνομαι ; εἰμί βούλομαι δέ , προέχω , ὅπως γίγνομαι πᾶς καινός . κτίσις ἐν ὁ γραφή λέγω , ὁ οὖον μόνος ἐκ ὁ μή εἰμί εἰς ὁ εἰμί παραγωγή , ἀλλά καί ὁ ἐκ σύ εἰμί ἐπί ὁ Θέλτιον μεταβολή . κτίζω ὁ θεός ὁ οὐρανός · οὗτος εἰμί ἐκ ὁ μή εἰμί ἐργάζομαι · κτίζω , καί ὅταν ὁ πονηρός ἄνθρωπος καλός ἀπεργάζομαι · ἐνταῦθα ὁ κτίζω εἰμί ἐπί ὁ ἀγαθός μεταβολή . καί ἀκούω ὁ Δαυίδ λέγω · ἐπεί γάρ εἰμί αὐτός καί ὁ καρδία αὐτός κτίζω , ἐῤῥυπώθη δέ ὁ μοιχεία , καί ὁ φόνος , καί πρός φθορά κατεσέρετο , παρακαλέω ὁ θεός , καί λένω · Καρδία καθαρός κτίζω ἐν ἐγώ , ὁ Θεός . » οὐχ ὅτι πρότερος οὐ ἔχω Καρδία · οὐδέ περί ὁ οὐσία ὁ Καρδία λέγω , ἀλλά περί ὁ κοσμέω αὐτός αοιστημι πολιτεία . ἰδέ τοίνυν κτίσις λέγω ὅς μόνος ὁ ἐκ ὁ μή εἰμί εἰς ὁ εἰμί παραγωγή , ἀλλά καί ὁ ὁ οὐσία διαφθείρω εἰς ὁ ἀγαθός μεταβολή · οὗτος κτίζω σώφρων ὁ πόρνη , οὕτως ἐλείμων ὁ ἅρπαξ · οὗτος μεταβάλλω εἰς πρόβατον ὁ λύκος , καί ὁ ἱέραξ εἰς περιστερά · δύο κτίζω . Ζεύς οὗτος καί ὁ λουτρόν κτίσμα λέγω · ὁ λουτρόν λέγω ὁ παλιγγενεσία . « ἀποδύω γάρ , φημί , ὁ παλαιός ἄνθρωπος , ἐνδύω δέ ὁ νέος , ὁ ἀναγεννάω κατ´ εἰκών ὁ κτίζω αὐτός , » ὁράω οὖν ὅτι εἰμί καινός κτίσις . τις γάρ ἐγώ ὄφελος , ἐάν γίγνομαι ὁ οὐρανός καινός , καί γῆ καινός , ἐγώ δέ ὁ ἁμαρτία παλαιόω ; ὁ οὐρανός οἶκος εἰμί , ἐγώ δέ ὁ διαιτάω ἐν αὐτός , καί νοσέω , ἐάν ἰατρός εἰς ὁ οἰκίον ὁ ἀῤῥωστοῦντος εἰσέρχομαι , καί ὁ μέν οὐδείς πρόνοια λαμβάνω , λευκαίνω δέ