cogPG.PG101 275
ΟΙΕὧΤΙΟ ΙΧΧΧ . [ οσί . ΟοΧΙvΙi . Τακη . Α ΟθΧΧΧνΙΙ . ΕΡΩΤΗΣΙΣ Ηʹ . Ιοῆα δεῖ λέγειν ἐπὶ Χριστοῦ γνωμικὰ θελή ματα , καὶ ποῖον ἔστι λέγειν ἐπ´ αὐτοῦ τοῦ Χριστοῦ ἀνθρώπινον θέλημα ὑποστατικὸν καὶ ἕτερα Ὁ περὶ τῶν γνωμικῶν θελημάτων ἐπὶ Χριστοῦ λόγος , πῆ μέν ἐστι χαλεπὸς , πῆ δὲ ῥάδιος . Διότι μὲν γὰρ οὐδεὶς , ὅσα γε ἐμὲ εἰδέναι , τῶν ἀξιολόγων καὶ θεοοόρων Πατέρων ἡμῶν οὐδὲν ἀξιόλογον καὶ διακεκαθαρμένον εἰς εὐκρίνειαν περὶ τούτου παραδέδωκεν , πλήν γε Μαξίμου τοῦ μεγάλου τῆς εὐσεβείας ὡς ἀληθῶς προμάχου , διὰ τοῦτο τὸ χαλεπὸν εἰπεῖν ὑπεισέρχεται . Ἐφ´ ἑνὶ γὰρ ἀνδρὶ τηλικοῦτον δόγμα σαλεύειν , οὐκ ἂν εἴη τοῖς ἐπηρεάζειν βουλομένοις φοβερὸν καὶ ἀπροσπέλαστον . Διότι δὲ πάλιν ἀπ´ αὐτῶν των της εὐσεβείας θαλάμων καὶ τῶν λογισμῶν τῶν συμψήφων πολλαὶ προΐασιν ἀποδείξεις τὴν ὁρθὴν δορυφοροῦσαι δόξαν , ταύτῃ τὸ ῥᾷστον εἰπεῖν ἢ « ὑψηλότερον καταλήψεως περίεστιν . Σὺ δέ μοι , ἱερέων ἐρασμιώτατε , εἰ μὲν ὁ τοῦ λόγου πόκος ἄξιός σοι τῆς αἰτήσεως καὶ τῆς ἑλπίδος φανῆ , οἷα δὴ κοινὸν ὄντα τοῦ τε μαιευσαμένου καὶ ποῦτεκόντος , περίεπε · εἰ δ´ ἀτελῶς καὶ ἐνδεῶς πρὸς τὰ πλη σοι τελεσφορηθέντα ταῖς θεωρίαις ἔχειεὐξαίμην δ´ ἂν τοῦτο , εἴπερ ὁ τοῦ νικᾷν πόθος εἰχεν · παλλρ γὰρ ἥδιον ἐν φίλῳ ἐ ἢ ἐν ἄλλῳ νικᾷν · οὐ γὰρ ἐν τῷ Καρὶ τὸν κίνδυνον , ὡς ἡ παροιμία , σοφιζόμεθα , ἀλλ´ ἐν τῷ οἰκείῳ αἴματι τὸ τοῦ κράτους γνήσιον ἐπιζητεῖν ἡγούμεθα συνετὸν ) , πλὴν ἀλλ´ ὡς ἔκθετον ἀναλαβὼν τὸ γέννημα καὶ πόνοις οἰκείοις συναυξήσας καὶ τελεσφορήσας κοινὴν ἐπ´ αὐτῷ ποιεῖσθαι μὴ φθονήσῃς τὴν εὐφροσύνην καὶ τὴν ἀπόλαυσιν . Διττων τοιγαροῦν τῶν ψυχικῶν δυνάμεων ὑπάρχειν πάλαι διευκρινομένων(κρὸν τὰρ ἀναδρομὴν δεῖ , πῶν μὲν γνωστικῶν , τῶν δὲ ζωτικῶν , μᾶλλον πρὸς τὴν παροῦσαν ὑπόθεσιν , ἡ τῶν ζωτικῶν ἐστι χρεία ,, ἤτοι τῶν ὀρεκτικῶν . Ἐνέσπαρται τοίνυν τῇ ψυχῇ δύναμις ὀρεκτικὴ τοῦ κατὰ φύσιν ὄντος , καὶ πάντων τῶν οὐσιωδῶς προσειχόντων συνεκτικὴ , ἥτις λέγεται θέλησις . Διὸ καὶ ὁρίζονται φυσικὸν εἶναι θέλημα ὄρεξιν φυσικήν τε καὶ λογικὴν θέλησιν . Διὸ καὶ ὁρίζονται φυσικὸν εἶναι θέλημα , ὄρεξιν φυσικήν τε καὶ λογικὴν
Lemmas: ΟΕ ΙΧΧΧ . [ εἰκός . Ἴ . τήκω . Α ΟθΧΧΧνΙΙ . ἐρώτησις ἤ . Ιοῆα δεῖ λέγω ἐπί Χριστός γνωμικός ἐθέλω μάτη , καί ποῖος εἰμί λέγω ἐπι αὐτός ὁ Χριστός ἀνθρώπινος θέλημα ὑποστατικός καί ἕτερος ὁ περί ὁ γνωμικός θέλημα ἐπί Χριστός λόγος , πῇ μέν εἰμί χαλεπός , πῇ δέ ῥᾴδιος . διότι μέν γάρ οὐδείς , ὅσος γε ἐγώ οἶδα , ὁ ἀξιόλογος καί θεοοοραω Πατέρων ἐγώ οὐδείς ἀξιόλογος καί διακαθαίρω εἰς εὐκρίνεια περί οὗτος παραδίδωμι , πλήν γε Μάξιμος ὁ μέγας ὁ εὐσέβεια ὡς ἀληθής πρόμαχος , διά οὗτος ὁ χαλεπός εἶπον ὑπεισέρχομαι . Ἐφ´ εἷς γάρ ἀνήρ τηλικόσδε δόγμα σαλεύω , οὐ εἄν εἰμί ὁ ἐπηρεάζω βούλομαι φοβερός καί ἀπροσπέλαστος . διότι δέ πάλιν ἀπ´ αὐτός ὁ ὁ εὐσέβεια θάλαμος καί ὁ λογισμός ὁ σύμψηφος πολύς πρόειμι ἀποδείκνυμι ὁ ὀρθός δορυφορέω δόξα , οὗτος ὁ ῥᾴδιος εἶπον ἢ « ὑψηλός κατάληψις περίειμι . σύ δέ ἐγώ , ἱερός ἐράσμιος , εἰμί μέν ὁ ὁ λόγος πόκος ἄξιος σύ ὁ αἴτησις καί ὁ ἐλπίς φανός , οἷος δή κοινός εἰμί ὁ τε μαιεύω καί πουτικτω , περιέπω · εἰμί δδʹ ἀτελής καί ἐνδεής πρός ὁ Πλῆ σύ τελεσφορέω ὁ θεωρία εὔχομαι δδʹ εἄν οὗτος , εἴπερ ὁ ὁ νικάω πόθος ἔχω · παλ γάρ ἡδύς ἐν φίλος εἰ ἢ ἐν ἄλλος νικάω · οὖον γάρ ἐν ὁ Κάρ ὁ κίνδυνος , ὡς ὁ παροιμία , σοφίζω , ἀλ ἐν ὁ οἰκεῖος αἷμα ὁ ὁ κράτος γνήσιος ἐπιζητέω ἡγέομαι συνετός ) , πλήν ἀλ ὡς ἔκθετος ἀναλαμβάνω ὁ γέννημα καί πόνος οἰκέω συναυξάνω καί τελεσφορέω κοινός ἐπι αὐτός ποιέω μή φθονέω ὁ Εὐφρόσυνος καί ὁ ἀπόλαυσις . διττός τοιγάρ ὁ ψυχικός δύναμις ὑπάρχω πάλαι διευκρινομένων(κρὸν ἄρα ἀναδρομή δεῖ , ποῦ μέν γνωστικός , ὁ δέ ζωτικός , μᾶλλον πρός ὁ πάρειμι ὑπόθεσις , ὁ ὁ ζωτικός εἰμί χρεία ,, ἤτοι ὁ ὀρεκτικός . ἐνσπείρω τοίνυν ὁ Ψυχή δύναμις ὀρεκτικός ὁ κατά φύσις εἰμί , καί πᾶς ὁ οὐσιωδῶς προσέχω συνεκτικός , ὅστις λέγω θέλησις . Διὸ καί ὁρίζω φυσικός εἰμί θέλημα ὄρεξις φυσικός τε καί λογικός θέλησις . Διὸ καί ὁρίζω φυσικός εἰμί θέλημα , ὄρεξις φυσικός τε καί λογικός