cogPG.PG101 134
ἰερῶν ἡμῶν Λογίων τὸν νοῦν ἀνιχνεύειν · καὶ τῷ προχείρῳ τῶν ῥημάτων , της διανοίας ἀντιφθεγγομένης , μάλιστα μὴ κατὰ τὸ ῥᾷον παρασύρεσθαι . τνεστιν οὖν διδασκάλῳ τῷ κοινῷ τῆς Ἐκκλησίας διδασκάλῳ χρώμενον , οἷς ἔρως μὲν ἡεὐσέβεια , ἔργον δὲ σοφίας ἡ διάκρισις , καὶ ἡ ἄνωθεν τῶν λόγων χάρις , ἐναυγάζουσα κατὰ μίμησιν τοῦ καθηγεμόνος μεθοδεύοντα , φανερώτερον ἔτι δεικνύναι , ὡς οὐδὲν ἡ τοιαύτη τῶν ῥημάτων χρῆσις οὔτε τι τῶν ἱερῶν ἡμῶν δογμάτων ἐπιλυμαίνεται , οὕτε τινὰ μῶμον ἐκτρίβεται , ἀλλὰ καὶ τοὐναντίον ἅπαν τὸ σύμφωνόν τε καὶ ἀδιάβλητον συνεργάζεται . Οἷον ἀσπλαγχνίας τις καὶ ἀσυμπαθείας μεθέλκων τινᾶ , ἢ πρὸς ἀπληστίαν ῥέουσαν ἀναχαιτίζων γνώμην , ἢ ταῖς ἱγνύσιν ἀμφοτέραις , τὸ λεγόμενον , ἐπιχωλαίνοντα ἀνορθῶν τε , καὶ ὑποστηρίζων , καὶ πρὸς τὴν σωτήριον , καὶ μονότροπον ἀπευθύνων τρίβον , τούτων ἕκαστον τῆς ἀλόγου ῥοπῆς εἰ τις ἄλλαις μὲν πολλαῖς παραινέσεσιν ἐπέχειρεν ἀνακτᾶσθαι , συνείρει δὲ μάλα εὐστόχως τε καὶ ἐπικαίρως · οὐ γὰρ ἔμαθες , ἄνθρωπε , παρὰ τῶν Μωσαϊκῶν νόμων , καὶ παραγγελμάτων μὴ ἔψειν ἄρνα ἐν γάλακτι μητρὸς αὐτοῦ , μηδὲ σπείρειν τὸν ἀμπελῶνα , μηδὲ περιβόλαιον σαυτῷ ποιεῖσθαι , καὶ βδέλον ἐξ ἑτερογενῶν νημάτων ἐρίου τε καὶ λίνου συνυφασμένον ; Ἡ οὐ πᾶσιν ἐπίδηλον , έ τὰ θεσπίσματα ταῦτα οὕτε ἀρνῶν , καὶ μητοώου γάλακτος προηγουμένην ἔχει τὴν θέσιν · ἀλλ´ οὐδέ γε περὶ ἀμπελῶνος , οὐ μὴν οὐδὲ περὶ τῶν διαφόροις νήμασι συντεθειμένων ὑφασμάτων ; Ποῦ γὰρ περὶ νημάτων , ἢ περὶ ἀμπελώνων , ἢ ἀρνῶν , καὶ γάλακτος τῳ Θεῷ μέλει , ὥστε καὶ νόμοις ὑποβάλλειν αὐτὰ , καὶ μηδὲν αὐτῶν τὴν ἀνθρωπίνην φύσιν , δι´ ἡν ἅπαντα προήχθη , διαφέρειν . Ἀλλὰ δῆλον , ὅτι δι´ ἡμᾶς καὶ προὐνοήθη τὴν ἀρχὴν τὰ τοιαῦτα , καὶ γράμμασι διετυπώθη . Τὸ μὲν τῶν ἀρνῶν , εἰ βούλει δὲ , καὶ τῶν στρουθίων , ὡς ἂν ἐπὶ τῶν ἀλόγων τὸ συμπαθὲς καὶ εὔσπλαγχνον παιδαγωγηθέντες , πολλῷ μᾶλλον ἐπὶ τῶν ὁμογενῶν , καὶ τὴν αὐτὴν λαχόντων φύσιν τὸ φιλάνθρωπόν τε , καὶ τὸν ἔλεον ὧμεν ἐπιδεδειγμένοι . Τὸ δὲ ἵνα μὴ πρὸς ἀπληστίαν κεχηνότες τά τε ἄλλα δυστυχῶν φερώμεθα · πολλῶν γὰρ ἡ ἀπληστία κακῶν αἴτιον , καὶ συναποῤῥεῖν , ὡς ἐπίπαν , εἴωθεν αὐτῇ καὶ , ὃ δικαίως ἂν ἡμῖν ἐξ αὐταρκείας περιεγένετο . Τὰ δὲ γεννήματα , ἵνα μὴ τὰς γνώμας ὧμεν ποικίλοι τε , καὶ πολύτροποι , ἐκ διαφόρων ἢ δογμάτων , ἢ ἐθνῶν , ἢ βουλευμάτων ἢ ῥημάτων , ἢ πράξεων συντεθειμένοι , καὶ πρὸς ἑαυτοὺς ἀθλίως τε καὶ καταγελάστως στασιάζοντες . Ὥστε οὐ μόνον οὐδὲν , ἡ τοῦ θεσπεσίου Παύλου μέθοδος , οὐδ´ ἡ ἐξαὐτοῦ προχεομένη τῶν δογμάτων αἴγλη τοὺς εὐσεβεῖς λογισμοὺς εἰς διιστάμενόν τινα , καὶ σύγχυσιν παρίστησιν · ἀλλὰ καὶ διδασκαλία δύναται
Lemmas: ἱερός ἐγώ Λόγιος ὁ νόος ἀνιχνεύω · καί ὁ πρόχειρος ὁ ῥῆμα , ὁ διάνοια ἀντιφθέγγομαι , μάλιστα μή κατά ὁ ῥᾳδίως παρασύρω . τνεστιν οὖν διδάσκαλος ὁ κοινός ὁ ἐκκλησία διδάσκαλος χράω , ὅς Ἔρως μέν ἡεὐσέβεια , ἔργον δέ σοφία ὁ διάκρισις , καί ὁ ἄνωθεν ὁ λόγος χάρις , ἐναυγάζω κατά μίμησις ὁ καθηγεμών μεθοδεύω , φανερός ἔτι δείκνυμι , ὡς οὐδείς ὁ τοιοῦτος ὁ ῥῆμα χρῆσις οὔτε τίς ὁ ἱερός ἐγώ δόγμα ἐπιλυμαίνομαι , ἵημι τις μῶμος ἐκτρίβω , ἀλλά καί ἐναντίος ἅπας ὁ σύμφωνος τε καί ἀδιάβλητος συνεργάζομαι . οἷος ἀσπλαγχνία τις καί ἀσυμπάθεια μεθέλκω τις , ἢ πρός ἀπληστία ῥέω ἀναχαιτίζω γνώμη , ἢ ὁ ἱγνύσιν ἀμφότερος , ὁ λέγω , ἐπιχωλαίνω ἀνορθόω τε , καί ὑποστηρίζω , καί πρός ὁ σωτήριος , καί μονότροπος ἀπευθύνω τρίβω , οὗτος ἕκαστος ὁ ἄλογος ῥοπή εἰμί τις ἄλλος μέν πολύς παραίνεσις ἐπιχειρέω ἀνακτάομαι , συνείρω δέ μάλα εὔστοχος τε καί ἐπίκαιρος · οὖον γάρ μανθάνω , ἄνθρωπος , παρά ὁ μωσαϊκός νόμος , καί παράγγελμα μή ἕψω ἀμνός ἐν γάλα μήτηρ αὐτός , μηδέ σπείρω ὁ ἀμπελών , μηδέ περιβόλαιον σεαυτοῦ ποιέω , καί βδέλος ἐκ ἑτερογενής νῆμα ἔριον τε καί λίνον συνυφαίνω ; ὁ οὖον πᾶς ἐπίδηλος , ἔ ὁ θέσπισμα οὗτος ἵημι ἀμνός , καί μητοωον γάλα προηγούμενος ἔχω ὁ θέσις · ἀλ οὐδέ γε περί ἀμπελών , οὖον μήv οὐδέ περί ὁ διάφορος νῆμα συντίθημι ὕφασμα ; πός γάρ περί νῆμα , ἢ περί ἀμπελών , ἢ ἀμνός , καί γάλα ὁ Θεός μέλος , ὥστε καί νόμος ὑποβάλλω αὐτός , καί μηδείς αὐτός ὁ ἀνθρώπινος φύσις , δις ἐάν ἅπας προάγω , διαφέρω . ἀλλά δῆλος , ὅτι δις ἐγώ καί προνοοῦμαι ὁ ἀρχή ὁ τοιοῦτος , καί γράμμα διατυπόω . ὁ μέν ὁ ἀμνός , εἰμί βούλομαι δέ , καί ὁ στρούθιον , ὡς εἄν ἐπί ὁ ἄλογος ὁ συμπαθής καί εὔσπλαγχνος παιδαγωγέω , πολύς μᾶλλον ἐπί ὁ ὁμογενής , καί ὁ αὐτός λαγχάνω φύσις ὁ φιλάνθρωπος τε , καί ὁ ἔλεος ἵημι ἐπιδείκνυμι . ὁ δέ ἵνα μή πρός ἀπληστία χάσκω ὁ τε ἄλλος δυστυχέω φέρω · πολύς γάρ ὁ ἀπληστία κακός αἴτιος , καί συναπορρέω , ὡς ἐπίπαν , εἴωθα αὐτός καί , ὅς δικαίως εἄν ἐγώ ἐκ αὐτάρκεια περιγίγνομαι . ὁ δέ γέννημα , ἵνα μή ὁ γνώμη ἵημι ποικίλος τε , καί πολύτροπος , ἐκ διάφορος ἢ δόγμα , ἢ ἔθνος , ἢ βούλευμα ἢ ῥῆμα , ἢ πρᾶξις συντίθημι , καί πρός ἑαυτοῦ ἄθλιος τε καί καταγέλαστος στασιάζω . ὥστε οὖον μόνος οὐδείς , ὁ ὁ θεσπέσιος Παῦλος μέθοδος , οὐδός ὁ εξαυος προχέω ὁ δόγμα αἴγλη ὁ εὐσεβής λογισμός εἰς διΐστημι τις , καί σύγχυσις παρίστημι · ἀλλά καί διδασκαλία δύναμαι