cogPG.PG101 348
τὸν διδάσκαλον , ὡς ἀληθῶς , οἱ μαθηταὶ ἐθεάσαντο · Κύριον γὰρ καὶ ἐξουσιαστὴν τοῦ παντὸς , τῆς τε χάριτος τοῦ παναγίου Πνεύματος χορηγὸν , καὶ τῶν ἄλλων ἀγαθῶν ταμίαν τότε μᾶλλον ἢ πρότερον διδαχθέντες , κατενόησαν . Παναληθῶς ἄρα καὶ θεοπρεπῶς ἔφη ὁ Χριστὸς , κἂν ἐν Ἰεροσολύμοις ἑαιτλι προῦπέδειξεν , ὅτιπερ οἱ μαθηταὶ τὴν Γαλιλαίαν καταλαβόντες , ἐκεῖ αὐτὸν ὄψονται . ΕΡΩΤΗΣΙΣ ΡΙΑʹ . Τὰ εἴδωλα τῶν ἐθνῶν ἀργύριον καὶ χρυσίον ἔργα χειρῶν ἀνθρώπων . » Τί δὲ τὰ σπονδεῖα τῆς τῶν Χριστιανῶν θρησκείας , καὶ οἱ κρατῆρες , καὶ αἱ θυῖσκαι , καὶ οἱ τοῦ σταυροῦ τύποι καὶ μυρία ἄλλα : ἐῶ γὰρ εἰπεῖν τῆς Μωσαῖκῆς θυσίας τὰ σύμβολα · οὐχὶ ἀργύριον , καὶ χρυσίον , καὶ ξύλα , καὶ χρώματα , καὶ ἔργα χειρῶν ἀνθρώπων ; Μὴ γένοιτο · οὐ γὰρ ἀργύριον εἰσιν , ἀλλ´ ἐξ ἀργύρου · οὐδὲ χρυσίον , ἀλλὰ χρυσοῦ πεποιημένα · οὐδὲ ξύλα , ἢ χρώματα , ἀλλ´ ὕλην μὲν ἔχει ταῦτα . Ἔτερον δέ τί ἐστιν ἐκ τούτων , θαυμάσιον οἷον συντετελεσμένον · οὐ μὴν οὐδ´ ἔστι χειρῶν ἀνθρώπων παιζόντων περὶ τὴν ὕλην , χωρίς τε πάσης ἐνεργείας θείας τὸ παρεμπίπτον αὐτῶν ταῖς διανοίαις ἀναπλαττόντων . Διὰ τοῦτο , τὰ μὲν οὐδὲν ἕτερόν ἐστι πλὴν αὐτὴ ἡ ὕλη περιυβρισμένη , καὶ ὁ πῶν ἀνθρωπίνων χειρῶν ἀνεπίσκεπτός τε καὶ ἀλόγιστος πόνος · τὰ δὲ μορφάζεται μὲν ἐπὶ τῇ ὕλῃ , καὶ τὴν χεῖρα ὑπηρετοῦσαν ἔχει , ἀλλ´ ἄνωθεν κινουμένην · ὑπηρετεῖται γὰρ ταῖς ἄνωθεν ἐπιπνοίαις καὶ λογισμοῖς ἔμφροσι , καὶ πρὸς τὴν εὐσεβῆ κρίσιν ὰνηγμένοις . Προσύχες Ρ , Εἰκονομάχε , καὶ μὴ ἐπαισχυνθῇς μαθεῖν , δι´ ὧν αἰσχύνης φρικτῆς ἀπαλλάττῃ ε , καὶ δίκην ἄφυκτον φυγεῖν ἐξευρήσεις . Ὥσπερ δὲ τὰ ἡμέτερα σπονδεῖα καὶ οἱ κρατῆρες , καὶ αἱ θυΐσκαι , καὶ οἱ τοῦ σταυροῦ τύποι , καὶ τὰ παραπλήσια , οὐ χρυσὸς , οὐκ ἄργυρος , οὐδὲ ξύλων , ἤ χρωμάτων ὕλη , οὐδ´ ἔργα χειρῶν ἀνθρώπων · οὕτως οὐδὲ τὰ ἱερὰ ἡμῶν τῶν εἰκονισμάτων ἐκτυπώματα , οὐκ ἔστιν ἀργύριον , οὐδὲ χρυσίον , οὐδὲ χαλκὸς , οὐ μὴν οὐδὲ χρώματα οὐδ´ ἔργαήτι γένηται ! ) χειρῶν ἀνθρωπίνων . Τῆς γὰρ ἀνέκαθεν ἀποστολικῆς πε καὶ πατρικῆς παραδόσεως , τὸ θεῖον καὶ ἀδιάπτωτον κήρυγμα , οἷόν τις ἔμπνους σοφία , τὴν ὕλην ἀπολαμβάνουσα , καὶ κατὰ τοὺς ἰδίους καὶ ἱεροὺς θεσμοὺς ἐργαζομένη , ταύτην καὶ τεχνιτεύουσα , εἰκονίζει τε καὶ μορφοποιεῖ οὐδὲν τῆς ὑλικῆς ἀκοσμίας , ἢ τῆς ἀνθρωπίνης περιεργείας , ἐν αὐτοῖς δεικνῦσα καὶ ἀποφαίνουσα καθαρὰς ἡμῖν καὶ ἀκιβδήλους ἐν τοῖς σεπτοῖς εἰκονίσμασι τὰς τῶν πρωτοὑπων ἐμφάσεις ἱεροπρεπῶς τε καὶ ἱεροτύπως παρέχεται . ἔχεις οὖν , ὡς ἐν βραχέσιν , οἶμαι , δι´ ὧν τε σαυτὸν τὴν προγονικὴν εὐσέβειαν καρποφοροῦντα μᾶλλον ἐπιδείξεις , καὶ τοὺς αἱρετίζοντας ἐπιστομίσεις . Τῷ μὲν γὰρ τῆς ὕλης λόγῳ καὶ τῷ ὑποκειμένῳ , ὥσπερ τράπεζα Θεοῦ , καὶ τράπεζα δαιμονίων ,
Lemmas: ὁ διδάσκαλος , ὡς ἀληθής , ὁ μαθητής θεάομαι · κύριος γάρ καί ἐξουσιαστής ὁ πᾶς , ὁ τε χάρις ὁ πανάγιος πνεῦμα χορηγός , καί ὁ ἄλλος ἀγαθός ταμίας τότε μᾶλλον ἢ πρότερος διδάσκω , κατανοέω . παναληθής ἄρα καί θεοπρεπῶς φημί ὁ Χριστός , κἀν ἐν Ἱερουσαλήμ ἑαιτλι προυποδεικνυμι , ὅτιπερ ὁ μαθητής ὁ Γαλιλαία καταλαμβάνω , ἐκεῖ αὐτός ὁράω . ἐρώτησις ριαʹ . ὁ εἴδωλον ὁ ἔθνος ἀργύριον καί χρυσίον ἔργον χείρ ἄνθρωπος . » τις δέ ὁ σπονδεῖος ὁ ὁ Χριστιανός θρησκεία , καί ὁ κρατήρ , καί ὁ θυΐσκη , καί ὁ ὁ σταυρός τύπος καί μυρίος ἄλλος : ἐάω γάρ εἶπον ὁ μωσαϊκός θυσία ὁ σύμβολον · οὐ ἀργύριον , καί χρυσίον , καί ξύλον , καί χρῶμα , καί ἔργον χείρ ἄνθρωπος ; μή γίγνομαι · οὖον γάρ ἀργύριον εἰμί , ἀλ ἐκ ἄργυρος · οὐδέ χρυσίον , ἀλλά χρυσός ποιέω · οὐδέ ξύλον , ἢ χρῶμα , ἀλ ὕλη μέν ἔχω οὗτος . ἕτερος δέ τίς εἰμί ἐκ οὗτος , θαυμάσιος οἷος συντελέω · οὖον μήv οὐδός εἰμί χείρ ἄνθρωπος παίζω περί ὁ ὕλη , χωρίς τε πᾶς ἐνέργεια θεῖος ὁ παρεμπίπτω αὐτός ὁ διάνοια ἀναπλάσσω . Ζεύς οὗτος , ὁ μέν οὐδείς ἕτερος εἰμί πλήν αὐτός ὁ ὕλη περιυβρισμένος , καί ὁ ποῦ ἀνθρώπινος χείρ ἀνεπίσκεπτος τε καί ἀλόγιστος πόνος · ὁ δέ μορφάζω μέν ἐπί ὁ ὕλη , καί ὁ χείρ ὑπηρετέω ἔχω , ἀλ ἄνωθεν κινέω · ὑπηρετέω γάρ ὁ ἄνωθεν ἐπίπνοια καί λογισμός ἔμφρων , καί πρός ὁ εὐσεβής κρίσις νάσσω . Προσύχες Ρ , εικονομάχος , καί μή ἐπαισχύνομαι μανθάνω , δις ὅς αἰσχύνη φρικτός ἀπαλλάσσω ε , καί δίκη ἄφυκτος φεύγω ἐξευρίσκω . ὥσπερ δέ ὁ ἡμέτερος σπονδεῖος καί ὁ κρατήρ , καί ὁ θυΐσκη , καί ὁ ὁ σταυρός τύπος , καί ὁ παραπλήσιος , οὖον χρυσός , οὐ ἄργυρος , οὐδέ ξύλον , ἤ χρῶμα ὕλη , οὐδός ἔργον χείρ ἄνθρωπος · οὕτως οὐδέ ὁ ἱερόv ἐγώ ὁ εικόνισμα ἐκτύπωμα , οὐ εἰμί ἀργύριον , οὐδέ χρυσίον , οὐδέ χαλκός , οὖον μήv οὐδέ χρῶμα οὐδός ἔργω γίγνομαι ! ) χείρ ἀνθρώπινος . ὁ γάρ ἀνέκαθεν ἀποστολικός μετά καί πατρικός παράδοσις , ὁ θέω καί ἀδιάπτωτος κήρυγμα , οἷος τις ἔμπνους σοφία , ὁ ὕλη ἀπολαμβάνω , καί κατά ὁ ἴδιος καί ἱερός θεσμός ἐργάζομαι , οὗτος καί τεχνιτεύω , εικονίζω τε καί μορφοποιώ οὐδείς ὁ ὑλικός ἀκοσμία , ἢ ὁ ἀνθρώπινος περιεργία , ἐν αὐτός δείκνυμι καί ἀποφαίνω καθαρός ἐγώ καί ἀκίβδηλος ἐν ὁ σεπτός εἰκόνισμα ὁ ὁ πρωτουπειμι ἔμφασις ἱεροπρεπῶς τε καί ἱεροτύπως παρέχω . ἔχω οὖν , ὡς ἐν βραχύς , οἴομαι , δις ὅς τε σαυτοῦ ὁ προγονικός εὐσέβεια καρποφορέω μᾶλλον ἐπίδειξις , καί ὁ αἱρετίζω ἐπιστομίζω . ὁ μέν γάρ ὁ ὕλη λόγος καί ὁ ὑπόκειμαι , ὥσπερ τράπεζα Θεός , καί τράπεζα δαιμόνιος ,