cogPG.PG101 254
ἐν ἄν ἦν τῶν ὄντων καὶ ὁ προαγιωτός τε καὶ´ ημιουργὸς ἁπάντων , εἷς ἂν ἐχρημάτιζε τῶν ὑπ´ αὐτοῦ δημιουργηθέντων . Τοῦτο γὰρ νομοθετεῖν οἶδεν ἡ πρὸς τὰ ὄντα τῆς διαθέσεως συγγενής τε καὶ ὁμοταγὴς τῆς δημιουργικῆς ἀρχῆς κοινωνία , ἐπειδὰν τὸ ἀπαράλλακτόν τις ἐκβιάζοιτο τὴν σχέσιν ἔχειν πρὸς κλλτλα τὰ ὄντα καὶ τὸν Κτίστην πρὸς τὰ κτίσματα Οὐκοῦν ὡς οὐδὲν τῶν ὄντων τοῖς αὐτοῦ συνάπτεται καὶ συγκαταβαίνει τὸ Θεῖον δημιουργήμασιν · ἀλλ´ διαζούσῃ διαθέσει καὶ οἰκονομίᾳ διακεκριμένῃ τὴν πρὸς τὰ ὄντα σχέσιν ἁρμόζεται · ὥσπερ δέ ἐστι τὸ θεῖον σοφόν τε ἅμα καὶ ὑπέρσοφον , Θεός τε ἰσχυρὸς καὶ ὑπέρθεος , κυρίως τε οὐσία καὶ ὑπερούσιον , καὶ αὐτάγαθον ὁμοίως καὶ ὑπεράγαθον , οὕτως ὑπάρχειν λέγεται κἀν τῷ παντὶ καὶ ὑπὲρ τὸ πᾶν · ἐπὶ μόνης γὰρ τῆς ἀῤῥήτου καὶ πολυωνύμου καὶ ὑπερφυοῦς Κφύσεως , ὁ καταφατικὸς τῶν ὁνομάτων τύπος αύν δρομον ἴσχει τὴν σημασίαν τοῖς διὰ τῶν ἀποφατικῶν ἢστερητικῶν φωνῶν σχηματισμοῖς δηλοῦσι τὸ βούλημα · διόπερ τὸ ἐν παντὶ οὐκ ἔστιν ἀθέτησις τοῦ ὑπὲρ τὸ πᾶν · ἀλλὰ συμφωνία μᾶλλον καὶ βεβαίωσις · οὐ μὴν δὲ ἀλλ´ οὐδὲ τὸ ὑπὲρ πᾶν παραλλαγὴν προλαμβάνειθαυμασιωτέραν τῆς μυσταγωγοῦ θεολογίας , παρ᾽´ ἢνή ἐν τῷ παντὶ ἱερολογουμένη θεωρία παραδίδωσιν . Ὥστε ὁ διαπορῶν εἰ ἐν τῷ παντὶ τὸ Θεῖον οὐκ ἀν ὑπὲρ τὸ πᾶν , λέληθεν ἑαυτὸν τὴν τῶν ἱερῶν ῥημάτων ἐπὶ τῆς φύσεως χρῆσιν ἀγνοῶν · καὶ τῆς συνήθους περὶ τῶν ἐνύλων ὁμιλίας οὐδὲν ὑψηλότερον οὐδὲ θειότερον περὶ τῶν αὐλῶν φανταζόμενος · ἀλλὰ γὰρ πῶς ἐν τῷ παντί ; εἴρηται μὲν ὡς κατ᾽´ οὐδένα τρόπον τῶν ὄντων . Εἰ δὲ δεῖ τι μᾶλλον θεωρητικωτέρων δογμάτων πρὸς τὸ ὕψος μὴ ἀποδειλιάσαι , ἔστι τὸ Θεῖον ἐν παντὶ κατ᾽´ ἐνέργειάν τε καὶ κατ᾽’´ οὐσίαν · καὶ μή μοιλέγε , πῶς ; προείρηται καὶ ὡς κατ᾽´ οὐδένα τρόπον τῶν ὄντων · πῶς οὖν ἐστι κατ᾽´ οὐσίαν ; ὡς ἐννοήσας κατ᾽´ ἐνέργειαν · ἐπειδὴ γὰρ τὰ μὲν ἄλλα καὶ δυνάμει ἐστί ποτε καὶ ἐνεργείᾳ , τὸ δὲ Θεῖον , ὡς ὁ διορατικὸς ἐννοήσειε νοῦς , ἀείπερ ἐστὶν ἐνέργεια · οὐ γὰρ ἐξ ἀτελοῦς εἰς τελειότητα πρόεισιν , οὐδ´ ἄλλο τι παρὰ τὴν αὐτοενέργειάν ἐστι τὸ αὐτοούσιον , δῆλον ὡς ἐν οἷς ἐστι κατ᾽´ ἐνέργειαν , ἐν τοῖς αὐτοῖς ἐστι καὶ κατ᾽´ οὐσίαν · ἐνεργεῖ μὲν γὰρ κατὰ συνοχὴν καὶ διαμονήν τῶν ὄντων · οὐσιοῖ δὲ καὶ διακρατεῖ τῶν δημιουργην θέντων ὑπ´ αὐτοῦ τὴν φύσιν . Πῶς οὖν τὸ θεῖον ἐστι οὐσιωδῶς ἐ τῷ παντὶ , οὐ μία τις ἐκ τούτων ἀποτελεῖται συνουσίωσις καὶ φύσις ; ὅτι οὐδ´ ὅταν αὐτῷ ἐννοῇς κατ᾽´ ἐνέργειαν καὶ λέγῃς ἐν τῷ παντὶ εἶναι , οὐδ´ οὕτως ἔσται συντετελεσμένον καὶ φύσεως λόγον ἐπέχον τὸ δυναμενον ὁλόκληρόν πως ὑποσχεῖν τὴν χρείαν ἔν τε τοῦ παντὸς καὶ ἐκ τῆς θείας καὶ κρείττονος συνελθεῖν ἑτέρῳ πρὸς μίαν ὑποστάσεως αὐτοτέλειαν · καὶ πῶς ἂν τὸ κατ᾽´ οὐσίαν ὑπάρχον τινίς τοῦτο γὰρ εὔλογον προσεπιζητεῖν δοκεῖ · μίαν ἐννοεῖν οὐκ ἀπαρτίζει σὺν ἐκείνῳ ὑπόστασιν . Ἀλλ´ οὐ χαλεπὸν ἐπιλύσασθαι , ὅτι διττὸν λέγεται τὸ κατ᾽´ οὐσίαν ὑπάρχειν τινί · τὸ μὲν γὰρ τῶν σημαινομένων ἐν τῷ
Lemmas: ἐν ἄν εἰμί ὁ εἰμί καί ὁ προαγιωτός τε καί ημιουργὸς ἅπας , εἷς εἄν χρηματίζω ὁ ὑπό αὐτός δημιουργέω . οὗτος γάρ νομοθετέω οἶδα ὁ πρός ὁ εἰμί ὁ διάθεσις συγγενής τε καί ὁμοταγής ὁ δημιουργικός ἀρχή κοινωνία , ἐπειδάν ὁ ἀπαράλλακτος τις ἐκβιάζω ὁ σχέσις ἔχω πρός κλλτλα ὁ εἰμί καί ὁ Κτίστης πρός ὁ κτίσμα οὐκοῦν ὡς οὐδείς ὁ εἰμί ὁ αὐτός συνάπτω καί συγκαταβαίνω ὁ θεῖον δημιούργημα · ἀλ διαζώννυμι διάθεσις καί οἰκονομία διακρίνω ὁ πρός ὁ εἰμί σχέσις ἁρμόζω · ὥσπερ δέ εἰμί ὁ θέω σοφός τε ἅμα καί ὑπέρσοφος , Θεός τε ἰσχυρός καί ὑπέρθεος , κύριος τε οὐσία καί ὑπερούσιος , καί αὐτάγαθος ὁμοίως καί ὑπεράγαθος , οὕτως ὑπάρχω λέγω ἐν ὁ πᾶς καί ὑπέρ ὁ πᾶς · ἐπί μόνος γάρ ὁ ἄρρητος καί πολυώνυμο καί ὑπερφυής Κφύσεως , ὁ καταφατικός ὁ ὁν͂ομα τύπος Άυν δρόμος ἴσχω ὁ σημασία ὁ διά ὁ ἀποφατικός στερητικός φωνή σχηματισμός δηλόω ὁ βούλημα · διόπερ ὁ ἐν πᾶς οὐ εἰμί ἀθέτησις ὁ ὑπέρ ὁ πᾶς · ἀλλά συμφωνία μᾶλλον καί βεβαίωσις · οὖον μήv δέ ἀλ οὐδέ ὁ ὑπέρ πᾶς παραλλαγή προλαμβάνω ὁ μυσταγωγός θεολογία , παρά ἄνη ἐν ὁ πᾶς ἱερολογέω θεωρία παραδίδωμι . ὥστε ὁ διαπορέω εἰμί ἐν ὁ πᾶς ὁ θεῖον οὐ εἰς ὑπέρ ὁ πᾶς , λανθάνω ἑαυτοῦ ὁ ὁ ἱερός ῥῆμα ἐπί ὁ φύσις χρῆσις ἀγνοέω · καί ὁ συνήθης περί ὁ ἔνυλος ὁμιλία οὐδείς ὑψηλός οὐδέ θεῖος περί ὁ αὐλή φαντάζω · ἀλλά γάρ πῶς ἐν ὁ πᾶς ; εἴρω μέν ὡς κατά οὐδείς τρόπος ὁ εἰμί . εἰμί δέ δεῖ τίς μᾶλλον θεωρητικός δόγμα πρός ὁ ὕψος μή ἀποδειλιάω , εἰμί ὁ θεῖον ἐν πᾶς κατά ἐνέργεια τε καί κατάγω οὐσία · καί μή μοιλεγω , πῶς ; προερέω καί ὡς κατά οὐδείς τρόπος ὁ εἰμί · πῶς οὖν εἰμί κατά οὐσία ; ὡς ἐννοέω κατά ἐνέργεια · ἐπεί γάρ ὁ μέν ἄλλος καί δύναμις εἰμί ποτός καί ἐνέργεια , ὁ δέ θεῖον , ὡς ὁ διορατικός ἐννοέω νόος , ἀεί εἰμί ἐνέργεια · οὖον γάρ ἐκ ἀτελής εἰς τελειότης πρόειμι , οὐδός ἄλλος τίς παρά ὁ αὐτοενέργεια εἰμί ὁ αὐτοούσιος , δῆλος ὡς ἐν ὅς εἰμί κατά ἐνέργεια , ἐν ὁ αὐτός εἰμί καί κατά οὐσία · ἐνεργέω μέν γάρ κατά συνοχή καί διαμονή ὁ εἰμί · οὐσιόω δέ καί διακρατέω ὁ δημιουργέω τίθημι ὑπό αὐτός ὁ φύσις . Πῶς οὖν ὁ θέω εἰμί οὐσιωδῶς εἰ ὁ πᾶς , οὖον εἷς τις ἐκ οὗτος ἀποτελέω συνουσίωσις καί φύσις ; ὅτι οὐδός ὅταν αὐτός ἐννοέω κατά ἐνέργεια καί λέγω ἐν ὁ πᾶς εἰμί , οὐδός οὕτως εἰμί συντελέω καί φύσις λόγος ἐπέχω ὁ δύναμαι ὁλόκληρος πως ὑπέχω ὁ χρεία ἐν τε ὁ πᾶς καί ἐκ ὁ θεῖος καί ἀγαθός συνέρχομαι ἕτερος πρός εἷς ὑπόστασις αὐτοτέλεια · καί πῶς εἄν ὁ κατά οὐσία ὑπάρχω τίς οὗτος γάρ εὔλογος προσεπιζητέω δοκέω · εἷς ἐννοέω οὐ ἀπαρτίζω σύν ἐκεῖνος ὑπόστασις . Ἀλ οὖον χαλεπός ἐπιλύω , ὅτι δισσός λέγω ὁ κατά οὐσία ὑπάρχω τις · ὁ μέν γάρ ὁ σημαίνω ἐν ὁ