cogPG.PG101 489
· ἀλλὰ μάτην , εἴπερ ἐν τοῖς αὐτοῖς ὁ ἀνθρώπινος διέμενε βίος . ἡ τῆς σωτηρίας προϊοῦσα σπουδὴ καὶ ἐπιχείρησις διηλέγχετο , τῆς μὲν ἀνθρωπίνης φιλοτιμίας οὐδὲν ἐξανυούσης μέγα , ἅτε μήτε δυνατὸν πᾶν δούλην κτίσιν μηδὲ τόλμης ἀνεύθυνον , τοῦ δημιουργοῦ καὶ Δεσπότου νόμους μετακοσμεῖν ἐπιχειρεῖν · τῷ μέντοι τὴν , σωτηρίαν διὰ σπλάγννα ἐλέους κατεργαζομένῳ τοῦ πλάσματος , ἢ τε τῶν Δεσποτικῶν νόμων μετακόσμησις πρέπουσα τὴν Δεσποτικὴν ἐξουσίαν κατὰ φύσιν ἔχοντι , καὶ τῆς πολιτείας ῥαδία τε καὶ ἀρμόδιος ἡ πρὸς τὸ βέλτιον ἀνανέωσις . δʹ . Ἔτι γε μὴν τῆς τοσαύτης καὶ τηλικαύτης ἀγάπης ἡ ἔνδειξις , ἣν διὰ τὸ κενωθῆναι δι´ ἡμᾶς τὸν ἀκένωτον ἔγνωμεν , πόθεν ἂν εἰς γνῶσιν ἡμᾶς ἀφῖκτο , ἢ τῆς περὶ ἡμᾶς αὐτοῦ προνοίας τὸ μέγεθος ἐγνωρίζομεν , εἰ δι´ ἑτέρου τινὸς ἐδικαίου τὴν κοινὴν τοῦ γένους σωτηρίαν ἡμᾶς δέξασθαι ; Οὐ μέντοι γε οὐδ ἀγγελικῆς φύσεως ἐνεργεῖν τὸ μέγα τοῦτο καὶ παγκόσμιον μυστήριον · οἶ κατὰ τὰ ὄρια τῶν ἐθνῶν ἀνὶ ἕκαστος αὐτῶν τὴν ἐπιστασίαν ἐκληρώσαντο , ἀλλ´ οὐχὶ τοῦ παντὸς γένους τὴν κυβέρνησιν μέ τί τε τὴν ἀνάπλασιν ἐπιστεύθησαν . Οὐ μὴν ἀλλ´ οὐδὲ´ πολλῷ μᾶλλον ἀνθρώπου ψιλοῦ , εἰ καὶ ταῖς ἀρεταῖς πρὸς τοὺς ἄλλους φέρει τὸ διάφορον . ὁρᾶν γὰρ ἐστίν αὐτῶν τοὺς ἐπιφανεστάτους πολλάκις ἐνὸς ἔθνους οὐδὲ μεγίστου καταπιστευθέντας παιδανωνίαν καὶ κυβέρνησιν , καὶ οὐδὲ ταύτην ἀμέμπτως μέχρι τέλους ἐξανύσαντας . Μωσέα τοῖς λογισμοῖς , εἰ βούλει , λάβε καὶ τὸν μετ´ ἐκεῖνον Ἰησοῦν , καὶ ὅσοι ἄλλοι τὴν ἐπιστασίαν τοῦ ἔθνους ἐνεχειρίσθησαν . Ναὶ δὴ πρὸς τούτοις καὶ τὸ μέγιστον τῶν ἀνὰ πάντα τὸν αἰῶνα θαυμαστῶν καὶ ὡς ἀληθῶς ὑπερθαύμαστον , εἰς εὐτέλειαν ἂν καὶ οὐδὲν θαῦμα παρεχομένν ποᾶξιν ἐξέπιπτε . κτίσεως γὰρ κτίσει συνιούσης καὶ προσλαμβανούσης τὸ ὁμόδουλον , οὐδὲν οὔτε τῶν ἀποές ῥήτων παρέπεται , οὔτε θαῦμα τῷ ἀκαταλήπτῳ καὶ τῷ πλούτῳ τῆς φιλανθρωπίας τὴν ἔκπληξιν παρεγό-ν μενον . Τί γὰρ ἄγγελον θαυμαστὸν , τί δὲ τῶν ἀλήπτων , ἀνθρώπου φύσιν προσοικειώσασθαι · Κτίαυατο γὰρ ἄμφω καὶ ὁμόδουλοι καὶ τροπῆς μετέχοντες · εἰ καὶ ὁ μὲν μᾶλλον , ὀ δὲ τετίμηται τὸ ἐπέλαττον · εἰ δὲ τρεπτὸν ἑκάτερος , ἄδηλόν γ´ ἕως τῆς ἑνώσεως γεγενημένης · εἰ μὴ πρὸς τὴν ἐπικρατοῦσαν τροπὴν τὸ ἐπέλαττον αὐτῆς μετασχὸν λάβοι τὴν ῥοπὴν , ἢ εἴπερ ἐπικρατήσοι τοῦ πλείονος τὸ ἐπέλαττον . εʹ . Ἀλλὰ γὰρ μικροῦ με παρῆλθεν ἡ αἰτία δι ὄν μάλιστα εἴπερ ἄγγελος ἢ ψιλὸς ἄνθρωπος ἀνααίσασθαι ἡμᾶς τοῦ πτώματος προεβέβλητο , οὐχὶ πωτηρίας μᾶλλον ἀπηλαύομεν , ἀλλὰ τοῦ κάλλιστον νο´ πιμιωτάτου καὶ τῆς ἀνεκφράστου δόξης τὸ γένος κατέπιπτε . Πῶς δὲ καὶ διὰ ποίαν αἰτίαν ; ὅτιπερ οὐκ ἦν ἡμῖν δυνατὸν οὐδὲ ἐγγὺς τυχεῖν οἷς νῦν τοῦ Λόγου
Lemmas: · ἀλλά μάτην , εἴπερ ἐν ὁ αὐτός ὁ ἀνθρώπινος διαμένω βίος . ὁ ὁ σωτηρία πρόειμι σπουδή καί ἐπιχείρησις διελέγχω , ὁ μέν ἀνθρώπινος φιλοτιμία οὐδείς ἐξανύω μέγας , ἅτε μήτε δυνατός πᾶς δοῦλος κτίσις μηδέ τόλμα ἀνεύθυνος , ὁ δημιουργός καί δεσπότης νόμος μετακοσμέω ἐπιχειρέω · ὁ μέντοι ὁ , σωτηρία διά σπλάγννα ἔλεος κατεργάζομαι ὁ πλάσμα , ἢ τε ὁ δεσποτικός νόμος μετακόσμησις πρέπω ὁ δεσποτικός ἐξουσία κατά φύσις ἔχω , καί ὁ πολιτεία ῥᾴδιος τε καί Ἁρμόδιος ὁ πρός ὁ ἀγαθός ἀνανέωσις . δέ . ἔτι γε μήv ὁ τοσοῦτος καί τηλικόσδε ἀγάπη ὁ ἔνδειξις , ὅς διά ὁ κενόω δις ἐγώ ὁ ἀκένωτος γιγνώσκω , πόθεν εἄν εἰς γνῶσις ἐγώ ἀφικνέομαι , ἢ ὁ περί ἐγώ αὐτός πρόνοια ὁ μέγεθος γνωρίζω , εἰμί δις ἕτερος τις δικαιόω ὁ κοινός ὁ γένος σωτηρία ἐγώ δέχομαι ; οὖον μέντοι γε οὐδʼ ἀγγελικός φύσις ἐνεργέω ὁ μέγας οὗτος καί παγκόσμιος μυστήριον · οἶς κατά ὁ όριο ὁ ἔθνος ἰδμάν ἕκαστος αὐτός ὁ ἐπιστασία κληρόω , ἀλ οὐ ὁ πᾶς γένος ὁ κυβέρνησις ἐγώ τίς τε ὁ ἀνάπλασις πιστεύω . οὖον μήv ἀλ οὐδή πολύς μᾶλλον ἄνθρωπος ψιλός , εἰμί καί ὁ ἀρετή πρός ὁ ἄλλος φέρω ὁ διάφορος . ὁράω γάρ εἰμί αὐτός ὁ ἐπιφανής πολλάκις εἷς ἔθνος οὐδέ μέγας καταπιστεύω παιδανωνίαν καί κυβέρνησις , καί οὐδέ οὗτος ἄμεμπτος μέχρι τέλος ἐξανύω . Μωσῆς ὁ λογισμός , εἰμί βούλομαι , λαμβάνω καί ὁ μετέ ἐκεῖνος Ἰησοῦς , καί ὅσος ἄλλος ὁ ἐπιστασία ὁ ἔθνος ἐγχειρίζω . Ναίς δή πρός οὗτος καί ὁ μέγας ὁ ἀνά πᾶς ὁ αἰών θαυμαστός καί ὡς ἀληθής ὑπερθαύμαστος , εἰς εὐτέλεια εἄν καί οὐδείς θαῦμα παρέχω ποαβαξ ἐκπίπτω . κτίσις γάρ κτίζω συνέρχομαι καί προσλαμβάνω ὁ ὁμόδουλος , οὐδείς οὔτε ὁ ἀποές ῥητός παρέπομαι , οὔτε θαῦμα ὁ ἀκατάληπτος καί ὁ πλοῦτος ὁ φιλανθρωπία ὁ ἔκπληξις παρεγό-ν μένω . τις γάρ ἄγγελος θαυμαστός , τίς δέ ὁ ἄληπτος , ἄνθρωπος φύσις προσοικειόω · Κτίαυατο γάρ ἄμφω καί ὁμόδουλος καί τροπή μετέχω · εἰμί καί ὁ μέν μᾶλλον , ὁ δέ τιμάω ὁ ἐπέλαττον · εἰμί δέ τρεπτός ἑκάτερος , ἄδηλος γγʹ ἠώς ὁ ἕνωσις γίγνομαι · εἰμί μή πρός ὁ ἐπικρατέω τροπή ὁ ἐπέλαττον αὐτός μετέχω λαμβάνω ὁ ῥοπή , ἢ εἴπερ ἐπικρατέω ὁ πλείων ὁ ἐπέλαττον . εἰ . ἀλλά γάρ μικρός ἐγώ παρέρχομαι ὁ αἰτία Ζεύς εἰμί μάλιστα εἴπερ ἄγγελος ἢ ψιλός ἄνθρωπος ανααισαω ἐγώ ὁ πτῶμα προβάλλω , οὐ ποτηριά μᾶλλον ἀπελαύνω , ἀλλά ὁ καλῶς νου πιμιωτάτου καί ὁ ανέκφραστος δόξα ὁ γένος καταπίπτω . Πῶς δέ καί διά ποῖος αἴτιος ; ὅτιπερ οὐ εἰμί ἐγώ δυνατός οὐδέ ἐγγύς τυγχάνω ὅς νῦν ὁ Λόγος