cogPG.PG101 92
μάτων τὸ πλάσματῷ πλάσαντι , τοῦ μὲν ἵλεωδεχομένου , τοῦ δὲ πιστῶς καὶ προθύμως φέροντος , πῶς οὐκ ἂν εἴη θαυμαστῆς προνοίας καὶ εὐεργεσίας ἀπόλαυσις , καὶ τί ἂν ἄλλο εἰ μὴ τοῦτο εἴη πρὸς εὐεργεσίαν καὶ πρόνοιαν τῷ λογικῷ ζώῳ σπουδαιότερόν τε καὶ τιμιώτερον ; τί δὲ χαριέστερόν τε καὶ ἡδύτερον ; εἴη δ´ ἄν καὶ προσφυέστερον μᾶλλον τὰς ἀρετὰς ἐνταῦθα καὶ τὴν εὐσέβειαν ἐννοεῖν , ὧν οὐ κενὸν οὐδέποτε δεῖ ατενώπιον ὁρᾶσθαι Θεοῦ · ὁ γὰρ ἀρετῆς καὶ εὐσεβείας κεκενωμένος , κἂν δοκῇ προσιέναι Θεῷ , οὔτ´ ἂν ὄψεται Θεὸν οὔτε ὀφθήσεται ὑπ´ αὐτοῦ · ὁ γὰρ ἀσεβής οὐκ ὄψεται δόξαν Θεοῦ · οὐδὲ διηνήσεται ὁ ἁμαρτωλὸς τὰ δικαιώματα αὐτοῦ · ἀλλ´ οὐδὲ γινώακει Κύριος οὐδ´ οὐδενείας ὄμματι καὶ οἰκειώσεως καθορᾷ τοὺς τῆς ἀνομίας ἐργάτας . Ἀναγκαῖον οὖν ὡς δῶρα τὰς ἀρετὰς καὶ τὴν εὐσέβειαν ἐν ψυχῆ φέροντας , οὕτω προσιέναι Θεῷ καὶ τὸ πρόσταγμα πληροῦν τὸ δεσποτικὸν τὸ παρακελευόμενον , « Οὐκ ὀφθήσῃ κενὸς ἐναντίον μου . » Πρέποι δ´ ἂν κἀν τοῖς περὶ Θεοῦ καὶ θείων ζήτημα μὴ κενὸν εὐλαβείας μηδὲ πνευματικῆς ἀνακρίσεως εἶναι · ὁ γὰρ ψυχικὸς ἄνθρωπος οὐ δέχεται τὰ τοῦ πνεύματος , οὐδὲ ὁ ἰταμῶς ἀπιῤῥίπτων ἑαυτὸν τοῖς θεοπρεπέσι ζητήμασιν οὕμενουν οὐκ ἂν ἀνιχνεύσῃ τὴν ἀλήθειαν , « Ζητεῖτε γὰρ , σισὶ καὶ οὐ λαμβάνετε , διότι κακῶς ζητεῖτε . Ὁ μέν τοι πνευματικὸς σὺν εὐλαβείᾳ διασκοπῶν τε καὶ ἐπιζητῶν τὰ τοῦ πνεύματος , οὗτος εἰς εὕρεσιν τῆς ἀληθείας ἀφίξεται καὶ τῆς σπουδῆς οὐ διαψευσθήσεται · ἀψευδης γάρ ἐστιν ὁ ὑποσχόμενος · « Αἰτεῖτε , καὶ δοθήσεται ὑμῖν · κρούετε , καὶ ἀνοιγήσεται ὑμῖν » ΚΕΡΩΤΙΙΣΙΣ ΙΘʹ . Ὡς οὐκ ἔστιν ἐναντίον τὸ λέγον , « Ἰδού πάντα κί.λδὰ λίκν » καὶτὸ μρτδὲ γαῶτα ἐχιδιρ λεῖν κρὶ τὰ μέν τῶν ζώων καθῶρὰλέγειν , τὰ δέ ἀκάθαρτα ; Πολλὰ μὲν οὗν ἄν τις εἴποι περὶ ταύτης τῆς ζητήσεως · καὶ γὰρ καὶ τῶν πρὸ ἡμῶν οὐκ ὀλίγοι ταύτην ἐπελύσαντο · εἴποι δ´ ἄν τις οὐ πόῤῥω τῆς ἀκριβείας φερόμενος , ὡς οὐκ ἀλλήλοις τό τε καθαρὸν καὶ τὸ καλόν · τῷ μὲν γὰρ καλῷ τὸ κακὸν , τῷ δ´ ἀκαθάρτῳ τὸ καθαρὸν διαμάχεται · ἀκάθαρτον δὲ καὶ καλὸν οὐκ ἂν εἴη γε τῇ γε ἀκριβείᾳ μαχόμενον · εἰ μὲν οὖν εἰπὼν ἔμπροσθεν , « Πάντα καλὰ λίαν , » ὕστερον ἐπήγαγε τὰ μὲν αὐτων εἰναι καλὰ , τὰ δὲ φαῦλα , τοῦτο ἂν εἴη παρέχον τὸ ἄπορον · ἐπεὶ δὲ καλὰ λίαν εἰπὼν τὰ μὲν αὐτῶν ἔφησε καθαρὰ , τὰ δὲ ἀκάθαρτα , τὴν μάχην διέφυγεν · οὔτω μὲν ἂν κοινότερον ἄν τις εἴποι καὶ λογικώτερον . Ἐκεῖνο δὲ δεῖ τις συνιδεῖν , ὡς τὸ μὲν καλὰ λίαν πάντα εἶναι ἐπὶ τῆς τῶν δημιουργηθέντων φύσεως εἴρηται · τὸ δὲ καθαρὸν καὶ ἀκάθαρτον ἐπὶ τῆς παρὰ τῶν ἀνθρώπων χρήσεως · χρῆσις δὲ καὶ φύσις παμπόλλην ἔχουσι τὴν διαφοράν · πολλὰ μὲν γὰρ τῇφύσει ἐστὶ λίαν χρηστὰ , τοῖς χρωμένοις δὲ γίνεται λίαν πονηρὰ , οὐ παρὰ τοῖς τὴν ἑαυτῶν φύσιν , ἀλλὰ παρὰ τὴν τῶν χρωμένων φαυλότητα · καὶ ἵνα τοῖς προκειμένοις ἡ πίστις καὶ ἑτέρωθεν ἐπιστῇ , αὐγίνα ὁ οὐρανὸς τὸ θαυμαστὸν
Lemmas: Μάτων ὁ πλάσμα πλάσσω , ὁ μέν ιλεωδεχομενω , ὁ δέ πιστῶς καί προθύμως φέρω , πῶς οὐ εἄν εἰμί θαυμαστός πρόνοια καί εὐεργεσία ἀπόλαυσις , καί τίς εἄν ἄλλος εἰμί μή οὗτος εἰμί πρός εὐεργεσία καί πρόνοια ὁ λογικός ζῷον σπουδαῖος τε καί τίμιος ; τίς δέ χαρίεις τε καί ἡδύς ; εἰμί δδʹ ἄν καί προσφυής μᾶλλον ὁ ἀρετή ἐνταῦθα καί ὁ εὐσέβεια ἐννοέω , ὅς οὖον κενός οὐδέποτε δεῖ ατενώπιον ὁράω Θεός · ὁ γάρ ἀρετή καί εὐσέβεια κενόω , κἀν δοκέω πρόσειμι Θεός , οὔτ´ εἄν ὁράω θεός οὔτε ὁράω ὑπό αὐτός · ὁ γάρ ἀσεβής οὐ ὁράω δόξα Θεός · οὐδέ διαινέω ὁ ἁμαρτωλός ὁ δικαίωμα αὐτός · ἀλ οὐδέ γινώακει Κύριος οὐδός οὐδένεια ὄμμα καί οἰκείωσις καθοράω ὁ ὁ ἀνομία ἐργάτης . ἀναγκαῖος οὖν ὡς Δῶρα ὁ ἀρετή καί ὁ εὐσέβεια ἐν Ψυχή φέρω , οὗτος πρόσειμι Θεός καί ὁ πρόσταγμα πληρόω ὁ δεσποτικός ὁ παρακελεύομαι , « οὐ ὁράω κενός ἐναντίος ἐγώ . » πρέπω δδʹ εἄν ἐν ὁ περί Θεός καί θεῖον ζήτημα μή κενός εὐλάβεια μηδέ πνευματικός ἀνάκρισις εἰμί · ὁ γάρ ψυχικός ἄνθρωπος οὖον δέχομαι ὁ ὁ πνεῦμα , οὐδέ ὁ ἰταμός ἀπεῖπον ἑαυτοῦ ὁ θεοπρεπής ζήτημα ουμενω οὐ εἄν ανίχνευση ὁ ἀλήθεια , « ζητέω γάρ , Σίσι καί οὖον λαμβάνω , διότι κακῶς ζητέω . ὁ μέν ὅς πνευματικός σύν εὐλάβεια διασκοπέω τε καί ἐπιζητέω ὁ ὁ πνεῦμα , οὗτος εἰς εὕρεσις ὁ ἀλήθεια ἀφικνέομαι καί ὁ σπουδή οὖον διαψεύδω · ἀψευδής γάρ εἰμί ὁ ὑπισχνέομαι · « αἰτέω , καί δίδωμι σύ · κρούω , καί ἀνοίγνυμι σύ » ΣΙ εὐθύς . ὡς οὐ εἰμί ἐναντίος ὁ λέγω , « ἰδέ πᾶς ὅς λίκος » καίω μρτδὲ γαῶτα εχιδις λείν κριθή ὁ μέν ὁ ζῷον καθοράω , ὁ δέ ἀκάθαρτος ; Πολύς μέν ἐν ἄν τις εἶπον περί οὗτος ὁ ζήτησις · καί γάρ καί ὁ πρό ἐγώ οὐ ὀλίγος οὗτος ἐπιλύω · εἶπον δδʹ ἄν τις οὖον πόρρω ὁ ἀκρίβεια φέρω , ὡς οὐ ἀλλήλων ὁ τε καθαρός καί ὁ καλός · ὁ μέν γάρ καλός ὁ κακός , ὁ δδʹ ἀκάθαρτος ὁ καθαρός διαμάχομαι · ἀκάθαρτος δέ καί καλός οὐ εἄν εἰμί γε ὁ γε ἀκρίβεια μάχομαι · εἰμί μέν οὖν εἶπον ἔμπροσθεν , « Πάν καλός λίαν , » ὕστερος ἐπάγω ὁ μέν αὐτῖς εἰναι καλός , ὁ δέ φαῦλος , οὗτος εἄν εἰμί παρέχω ὁ ἄπορος · ἐπεί δέ καλός λίαν εἶπον ὁ μέν αὐτός φημί καθαρός , ὁ δέ ἀκάθαρτος , ὁ μάχη διαφεύγω · οὐτάω μέν εἄν κοινός ἄν τις εἶπον καί λογικός . ἐκεῖνος δέ δεῖ τις συνοράω , ὡς ὁ μέν καλός λίαν πᾶς εἰμί ἐπί ὁ ὁ δημιουργέω φύσις εἴρω · ὁ δέ καθαρός καί ἀκάθαρτος ἐπί ὁ παρά ὁ ἄνθρωπος χρῆσις · χρῆσις δέ καί φύσις πάμπολυς ἔχω ὁ διαφορά · πολύς μέν γάρ τύφω εἰμί λίαν χρηστός , ὁ χράω δέ γίγνομαι λίαν πονηρός , οὖον παρά ὁ ὁ ἑαυτοῦ φύσις , ἀλλά παρά ὁ ὁ χράω φαυλότης · καί ἵνα ὁ πρόκειμαι ὁ πίστις καί ἑτέρωθεν ἐφίστημι , αυγινός ὁ οὐρανός ὁ θαυμαστός