cogPG.PG101 169
Τὸν γὰρ συνδέοντα τὰ ἐν διανοίαις ῥήματά τε , καὶ νοήματα , ἤτοι τὸν καὶ , τά τε ἱερὰ ἡμῶν Λόγια , καὶ ἡ Ἀττικίζουσα σπουδὴ αἰτιολονικῶς πολλάκις παοα . λαμβάνειν βούλεται · καὶ τὰ παραδείγματα πᾶσι γνώριμα . Πλήν γε τὰς μὲν Ἑλληνικάς χρήσεις οὕ μοι σχολὴ καταλέγειν · δυοῖν δὲ τῶν ἡμετέρων ἐπιμνησθεὶς , τῶν ἄλλων , ἂν ἄρα σοι καταθύμιον , τὴν συλλογὴν φιλοτιμεῖσθαι ἀφίημι . Λέγει τοιγαροῦν ὁ Ἰεροψάλτης , καὶ Θεοπάτωρ Δαβίδ · « Δὸς ἡμῖν βοιθειαν ἐκ θλίψεως , καὶ ματαία σωτηρία ἀνθρώπου · Ἐνταῦθα γὰρ τὸ καὶ , ἀντὶ μυρίων ἄλλων παραδειγμάτων , ἀρκεῖ παραστῆσαι , ὡς αἰτιολογικῶς ἀποδίδοται · οἷον , « Δὸς ἡμῖν βοήθειαν ἐκ θλίθεως · ματαία γὰρ σωτηρία ἀνθρώπου . » Καὶ αὐτὸς δὲ ὁ Ἡσαϊασκειότερον δ´ ἂν εἴη διὰ τῆς αὐτῆς φωνῆς , καὶ τοῦ αὐτοῦ ἐδάφους εἰς τὸ αἰτιολογικὸν εἶδος ἐπιδεῖξαι τὸν καὶ σύνδεσμον μεταλαμβανόμενον ] ἔφη · Οὐαὶ οἱ ἐν κρυφῇ βουλὴν ποιοῦντες , καὶ ἔσται ἐν σκοτίᾳ τὰ ἔργα αὐτῶν · » τὸ γὰρ καὶ ἔσται οὐδεὶς ἂν ἀμφισβητήσειε μὴ οὐχὶ αἰτιολογικῶς εἰρῆσθαι · διὰ τοῦτο αὐτοῖς καὶ τὸ οὐαὶ ἐπαφίεται . Οὔτως οὖν καὶ τὸ , « Ὡργίσθης , καὶ ἡμεῖς ἡμάρτομεν , » ἀταλαιπώρως , καὶ χωρίς τινος ἐπιδρομῆς κατανοήσεται , τῆς Γραφικῆς συνηθείας τὸ ἕτοιμον , καὶ δι´ ἀκοῆς ἀλύπου παραδύεσθαι πρὸς τὴν ὀρθήν διάνοιαν παρεχομένης , καὶ τὸ κοινὸν ὁμολόγημα , καὶ θεοφιλὲς ἀντὶ τῆς ἐξ ἀρχῆς ἀπορίας συνδιασωζούσης . Ἔννοια γὰρ κοινὴ , καὶ μάλιστά γε τοῖς εὐσεβέσιν , ὡς ἀμαρτανόντων ἡμῶν τὸ Θεῖον ὀργίζεται . Καὶ ὁρᾷν ἔστιν , ὡς ὁ παρὼν λόγος , ὅσον μετριώτερον τοῦ ἀνΚηγμένου φέρεται , τοσοῦτον τῶν κύκλῳ περιόντων ῥημάτων , καὶ ταῖς περινοίαις ἀποθλιβόντων τὸ νόημα ἀνενδεὴς ὑπάρχει , καὶ κρείττων , ἢ ἀποχρήσασθαι . ἐπισκοπεῖν δ´ οὐκ ἀποκνητέον · πηγὴ γὰρ ὑπάρχει ψυχωφελῶν , καὶ σωτηρίων ναμάτων τὰ ἰερὰ ἡμῶν Λόγια · καὶ ὅσον ἂν αὐτὰ τοῖς λογισμοῖς ἀνορύτωμεν , τοσοῦτον ἂν ἀφθόνους πηγάζει τῶν νοημάτων τὰς χάριτας . Ἄπορον οὖν ἐδόκει τό · « Σὺ ὡργίσθης , καὶ ἡμεῖς ἡμάρτομεν , » ἀπλῶς τελεγόμενον , καὶ ἐφ´ ὅλης τῆς ἀνθρωπίνης ἐξακουόμενον φύσεως . Ποῦ γὰρ ἐνῆν τινα φυγεῖν τὴν ἀμαρτίαν , τῆς θείας ὀργῆς ταύτην ἐπαφιείσης ; Τϊς δὲ δικαία τῶν ἀμαρτημάτων εἴσπραξις , ἀκόντων ἐλκομένων εἰς ἂ μὴ θέμις , τῶν ἐπηρεαζομένων ; Τὸ δὲ αὐτεξούσιον ποῦ ; Καὶ μυρία ἄλλα , ὧν οὐχὶ τὸ ῥητὸν μᾶλλον αἰτιον ὁρᾶται ; Ἀλλ´ εἴ τις αὐτὸ πρὸς τὸ κοινὸν ἀξίωμα
Lemmas: ὁ γάρ συνδέω ὁ ἐν διάνοια ῥῆμα τε , καί νόημα , ἤτοι ὁ καί , ὁ τε ἱερόv ἐγώ Λόγιος , καί ὁ ἀττικίζω σπουδή αιτιολονικαω πολλάκις παοα . λαμβάνω βούλομαι · καί ὁ παράδειγμα πᾶς γνώριμος . Πλῆν γε ὁ μέν Ἑλληνικός χρῆσις ἕ ἐγώ σχολή καταλέγω · δύο δέ ὁ ἡμέτερος ἐπιμιμνήσκομαι , ὁ ἄλλος , εἄν ἄρα σύ Καταθύμιον , ὁ συλλογή φιλοτιμέομαι ἀφίημι . Λέγος τοιγάρ ὁ ιεροψάλτης , καί θεοπάτωρ Δαβίδ · « δός ἐγώ βοευθυς ἐκ θλῖψις , καί μάταιος σωτηρία ἄνθρωπος · ἐνταῦθα γάρ ὁ καί , ἀντί μυρίος ἄλλος παράδειγμα , ἀρκέω παρίστημι , ὡς αἰτιολογικός ἀποδίδωμι · οἷος , « δός ἐγώ βοήθεια ἐκ θλίθεως · μάταιος γάρ σωτηρία ἄνθρωπος . » καί αὐτός δέ ὁ ησαιασκειοτερος δδʹ εἄν εἰμί διά ὁ αὐτός φωνή , καί ὁ αὐτός ἔδαφος εἰς ὁ αἰτιολογικός εἶδος ἐπιδείκνυμι ὁ καί σύνδεσμος μεταλαμβάνω ] φημί · οὐαί ὁ ἐν κρυφῇ βουλή ποιέω , καί εἰμί ἐν σκοτία ὁ ἔργον αὐτός · » ὁ γάρ καί εἰμί οὐδείς εἄν ἀμφισβητέω μή οὐ αἰτιολογικός εἴρω · διά οὗτος αὐτός καί ὁ οὐαί ἐπαφίημι . οὔτως οὖν καί ὁ , « ὀργίζω , καί ἐγώ ἁμαρτάνω , » ἀταλαίπωρος , καί χωρίς τις ἐπιδρομή κατανοέω , ὁ γραφικός συνήθεια ὁ ἑτοῖμος , καί δις ἀκοή ἄλυπος παραδύομαι πρός ὁ ὀρθός διάνοια παρέχω , καί ὁ κοινός ὁμολόγημα , καί θεοφιλής ἀντί ὁ ἐκ ἀρχή ἀπορία συνδιασῴζω . ἔννοια γάρ κοινός , καί μάλα γε ὁ εὐσεβής , ὡς ἁμαρτάνω ἐγώ ὁ θεῖον ὀργίζω . καί ὁράω εἰμί , ὡς ὁ πάρειμι λόγος , ὅσος μέτριος ὁ ἀνΚηγμένου φέρω , τοσοῦτος ὁ κύκλος περίειμι ῥῆμα , καί ὁ περίνοια ἀποθλίβω ὁ νόημα ἀνενδεής ὑπάρχω , καί ἀγαθός , ἢ ἀποχράω . ἐπισκοπέω δδʹ οὐ ἀποκνητέον · πηγή γάρ ὑπάρχω ψυχωφελής , καί Σωτηρίων νᾶμα ὁ ἱερός ἐγώ Λόγιος · καί ὅσος εἄν αὐτός ὁ λογισμός ἀνορύσσω , τοσοῦτος εἄν ἄφθονος πηγάζω ὁ νόημα ὁ χάρις . ἄπορος οὖν δοκέω ὁ · « σύ ὀργίζω , καί ἐγώ ἁμαρτάνω , » ἀπλόος τέλλω , καί ἐφίημι ὅλος ὁ ἀνθρώπινος ἐξακούω φύσις . πός γάρ ἐν-εἰμί τις φεύγω ὁ ἁμαρτία , ὁ θεῖος ὀργή οὗτος ἐπαφίημι ; τις δέ Δίκαιος ὁ ἁμάρτημα εἴσπραξις , ἄκων ελκόμενος εἰς ὅς μή θέμις , ὁ ἐπηρεάζω ; ὁ δέ αὐτεξούσιος ποῦ ; καί μυρίος ἄλλος , ὅς οὐ ὁ ῥητός μᾶλλον αἴτιος ὁράω ; Ἀλ εἰμί τις αὐτός πρός ὁ κοινός ἀξίωμα