cogPG.PG101 485
γλωσσῶν οὐρανόθεν ἐπιδημίᾳ πολυγλώσσους φωνὰς ἐδημιούργει τοῖς ἀποστόλοις τὸ Πνεῦμα , καὶ παντὸς ἔθνους ῥήτορας αὐτοσχεδίους κατεσκεύαζε τοὺς ἀγραμμάτους , τότε δὴ , τότε μᾶλλον γέγονεν ἀνθρώπων γένει τῆς αὐτοῦ θεότητος εἰς ἀκριβεστέραν ἀνείδησιν ἀνενεχθῆναι . Οὐκοῦν ὡς μὲν τῆς τοῦ Πατρὸς φωνῆς ἀνθρώποις προεγνωσμένης , τὸν δὲ Υἱὸν τῆς χάριτος θεολογησάσης , τῆς δὲ τοῦ παναγίου Πνεύματος θεό τητος τὸ ἀξίωμα μετὰ ταῦτα διὰ τῆς ἐν τοῖς ἀπο , στόλοις θεοπρεποῦς ἐνεργείας ἀνακαλυφθείσης , εἰκότως κἀν τῇ συναριθμήσει τὴν αὐτὴν συνδιασώζουσι τάξιν . Ἡ δὲ γνῶσις οὕτω προελθεῖν διῳκονομήθη ὼς ἂν μὴ ἀθρόον ὁ τῇ τῶν εἰδώλων πλάνῃ προσανοκείμενος ἄνθρωπος , Τριάδα σαφῶς προσώπων ἀνοοίται δυσανέλκυστος καὶ δυσανάγωγος τοῦ κατὰ τὴν εἰδωλολατρίαν ὀλισθήματος γένηται . Εἰ γὰρ καὶ τῆς Τριάδος κατὰ πρόοδον οὕτω καὶ δι´ αἰνιγμάτων τε καὶ παραπετασμάτων κατ´ ἀρχὰς μυσταγωγουμένης , μόλις μετέστη τῆς πολυθεῖας τὸ ἀνθρώπινον , πῶς ἂν ἐμφανῶς τε καὶ ἀθρόον καταγγελλομένης , ἡ ἐκείνων δεισιδαιμονία πᾶσαν διόασκαλίαν καὶ παραίνεσιν εἰς μοναρχίαν χειραγωγοῦσα οὐχ ὑπερεῖδέ τε καὶ ἀπώσατο , καὶ τὴν συνέχουσαν ἀπώλειαν τῆς κηρυττομένης σωτηρίας οὐ προέθετο ; Οὐκοῦν εἰκότως ἡ τοῦ Πατρὸς ἀπεκαλύφθη πρῶτον γνῶσις , καὶ κατὰ προκοπὴν ἡ τοῦ Υἱοῦ καὶ τοῦ Πνεύματος · ἐκεῖθέν τε τῆς ἐν τῇ γνώσει τάξεως τὸ ἱερὸν ἡμῶν καὶ θεοπρεπὲς τῆς μυσταγωγίας , κἀπὶ τῆς συναριθμήσεως ἀκολούθως τὸ αὐτὸ συνεφειλκύσατο προνόμιον . δʹ . Ἄλλως τε δὲ Πατέρα ἡμῶν ὀνομάζειν τὸν Θεὸν οὔτε δύσφημον οὔτε λυπηρὸν ἀκοῇ , ἀλλ´ ἀνὰ χεῖσά ε καὶ τὴν παῤῥησίαν οὐκ αἰσχυνόμενον · Υἱὸν δὲ ήμῶν ἀποφαίνειν τὸν Υἱὸν ἢ τὸ πανάγιον Πνεῦμα , οὔτε διανοίᾳ ἀνεκτὸν , ἀλλά γε μετὰ τῆς ἀσεβείας καὶ τὸ ἀλλόκοτον ἡ φωνὴ συνεφέλκεται . ὐκοῶν τὸ ὄνομα τοῦ Πατρὸς τῇ τε συνήθει χρήσει καὶ τῷ ἐμφύτῳ τῆς ἐπιβολῆς , ὁ ἀνθρώπινος νοῦς οὐκ ἐργῶδες ἔχει παραδέχεσθαι . Ἡ δὲ γνῶσις αὐτοῦ προκαταλαβοῦσα , καὶ τῶν ἱερῶν Λογίων τὴν διδασκαλίαν εἰρμῷ παρέστησε προϊοῦσαν ἐκ τῆς πρὸς τὴν φωνὴν συμηθείας , οὐ δυσχερῶς ἡμῖν ἐνιέναι τὴν τῶν ὑπερφυοῶν προνοησαμένην μάθησιν . Εἰ βούλει δὲ καὶ δίοτι πάλιν οὔτε λόγος ὁ ἔμφυτος , οὕτε μὴν ἡ διὰ τοῦ ἔθους χρῆ σις , οὐ μὲν οὖν οὐκ ἐθέλει τὸν Πατέρα προελθεῖν τοῦ Υλοῦ ἀλλ´ οὐδὲ τοῦ Πνεύματος . Ἀεὶ δὲ τὸ ἔμπαλιν οἶδε , καὶ τοὺς πειθομένους διδάσκειν οὐχ ὑποστέλλεται · ἐξ οὗ δὴ καὶ ἡ συναρίθμησις τὸν Πατέρα , τοὺ Υἱοῦ καὶ τοῦ Πνεύματος προτάττειν παραλαβοῦσα , τὴν μάθησιν οὐκ ἐνύβρισε . Διὰ τοῦτο δὲ ἄρα καὶ δεξιὰ μὲν λέγεται καὶ λόγος καὶ δύναμις καὶ σοοίατοῦ Πατρὸς ὁ Υἱὸς , καὶ τὰ παραπλήσια · ὁ δὲ Πατὴρ καίτοι μηδὲν πρὸς αὐτὸν τὴν φύσεν φέρων παραλλάττουσαν , οὔτ´ ἂν θεωρεῖσθαι οὕτε λέγεσθαι εἰς λόγον ἔλθοι τοῦ Υἱοῦ · εἰς γὰρ τὸν Υἱὸν οὐκ ἀναγόμενος ὡς εἰς ἀρχὴν καὶ αἰτίαν , οὐδ´ ὅσα εἰς αὐτὸν ἐκεῖνος ἀναφερόμενος ἐξοικειοῦται , ἔνθεν ἄρα καὶ τὸν Πατέρα βαολονοῦντες διὰ τοῦ Χίου πράττειν ἢ καὶ διὰ πὴν Πνεύματος ὅσα πέφυκεν ἡ μακαρία φύσις καὶ ὑπέρθεος
Lemmas: γλῶσσα οὐρανόθεν ἐπιδημία πολύγλωσσος φωνή δημιουργέω ὁ ἀπόστολος ὁ πνεῦμα , καί πᾶς ἔθνος ῥήτωρ αὐτοσχέδιος κατασκευάζω ὁ ἀγράμματος , τότε δή , τότε μᾶλλον γίγνομαι ἄνθρωπος γένος ὁ αὐτός θεότης εἰς ἀκριβής ἀνείδησιν ἀναφέρω . οὐκοῦν ὡς μέν ὁ ὁ πατήρ φωνή ἄνθρωπος προγιγνώσκω , ὁ δέ υἱός ὁ χάρις θεολογέω , ὁ δέ ὁ πανάγιος πνεῦμα θεός τήτη ὁ ἀξίωμα μετά οὗτος διά ὁ ἐν ὁ ἀπος , στόλος θεοπρεπής ἐνέργεια ἀνακαλύπτω , εἰκότως ἐν ὁ συναρίθμησις ὁ αὐτός συνδιασῴζω τάξις . ὁ δέ γνῶσις οὗτος προέρχομαι διοικονομέω οὖς εἄν μή ἀθρόος ὁ ὁ ὁ εἴδωλον πλάνη προσανοκειμαι ἄνθρωπος , Τριάς σαφῶς πρόσωπον ἀνοέω δυσανέλκυστος καί δυσανάγωγος ὁ κατά ὁ εἰδωλολατρία ὀλίσθημα γίγνομαι . εἰμί γάρ καί ὁ Τριάς κατά πρόοδος οὗτος καί δις αἴνιγμα τε καί παραπέτασμα κατ´ ἀρχή μυσταγωγέω , μόλις μεθίστημι ὁ πολυθεΐα ὁ ἀνθρώπινος , πῶς εἄν ἐμφανής τε καί ἀθρόος καταγγέλλω , ὁ ἐκεῖνος δεισιδαιμονία πᾶς διόασκαλίαν καί παραίνεσις εἰς μοναρχία χειραγωγέω οὐ ὑπεροράω τε καί ἀπωθέω , καί ὁ συνέχω ἀπώλεια ὁ κηρύσσω σωτηρία οὖον προτίθημι ; οὐκοῦν εἰκότως ὁ ὁ πατήρ ἀποκαλύπτω πρῶτος γνῶσις , καί κατά προκοπή ὁ ὁ υἱός καί ὁ πνεῦμα · ἐκεῖθεν τε ὁ ἐν ὁ γνῶσις τάξις ὁ ἱερόν ἐγώ καί θεοπρεπής ὁ μυσταγωγία , ἐπί ὁ συναρίθμησις ἀκόλουθος ὁ αὐτός συνεφέλκω προνομία . δέ . ἄλλος τε δέ πατήρ ἐγώ ὀνομάζω ὁ θεός οὔτε δύσφημος οὔτε λυπηρός ἀκοή , ἀλ ἀνά χέω ε καί ὁ παρρησία οὐ αἰσχύνω · υἱός δέ ἥμων ἀποφαίνω ὁ υἱός ἢ ὁ πανάγιος πνεῦμα , οὔτε διάνοια ἀνεκτός , ἀλλά γε μετά ὁ ἀσέβεια καί ὁ ἀλλόκοτος ὁ φωνή συνεφέλκω . ὐκοῶν ὁ ὄνομα ὁ πατήρ ὁ τε συνήθης χρῆσις καί ὁ ἔμφυτος ὁ ἐπιβολεύς , ὁ ἀνθρώπινος νόος οὐ ἐργώδης ἔχω παραδέχομαι . ὁ δέ γνῶσις αὐτός προκαταλαμβάνω , καί ὁ ἱερός Λόγιος ὁ διδασκαλία εἱρμός παρίστημι πρόειμι ἐκ ὁ πρός ὁ φωνή συμηθείας , οὖον δυσχερῶς ἐγώ ἐνίημι ὁ ὁ ὑπερφύομαι προνοέω μάθησις . εἰμί βούλομαι δέ καί δίοτι πάλιν οὔτε λόγος ὁ ἔμφυτος , ἵημι μήv ὁ διά ὁ ἔθος χράω τις , οὖον μέν οὖν οὐ ἐθέλω ὁ πατήρ προέρχομαι ὁ Ὕλας ἀλ οὐδέ ὁ πνεῦμα . ἀείς δέ ὁ ἔμπαλιν οἶδα , καί ὁ πείθω διδάσκω οὐ ὑποστέλλω · ἐκ ὅς δή καί ὁ συναρίθμησις ὁ πατήρ , ὅς υἱός καί ὁ πνεῦμα προτάσσω παραλαμβάνω , ὁ μάθησις οὐ ἐνυβρίζω . Ζεύς οὗτος δέ ἄρα καί δεξιός μέν λέγω καί λόγος καί δύναμις καί σοέω πατήρ ὁ υἱός , καί ὁ παραπλήσιος · ὁ δέ πατήρ καίτοι μηδείς πρός αὐτός ὁ φύζω φέρω παραλλάσσω , οὔτ´ εἄν θεωρέω ἵημι λέγω εἰς λόγος ἔρχομαι ὁ υἱός · εἰς γάρ ὁ υἱός οὐ ἀνάγω ὡς εἰς ἀρχή καί αἴτιος , οὐδός ὅσος εἰς αὐτός ἐκεῖνος ἀναφέρω ἐξοικειόω , ἔνθεν ἄρα καί ὁ πατήρ βαολονοῦντες διά ὁ Χίος πράσσω ἢ καί διά πῆν πνεῦμα ὅσος φύω ὁ μακάριος φύσις καί ὑπέρθεος