cogPG.PG101 257
τὸν νοῦν φωτιζόμενος , καὶ πρὸς τὴν σωτήριον θοωρίαν ἀναγόμενος . Ὁ δὲ τῇ πωρώσει μὲν ἐσκοτισμένος , βλέπειν δὲ οἰόμενος , διπλῆν ἑαυτῷ τὴν τύφλωσιν κατεσκεύασεν , ὅτι τε μὴ βλέπει , καὶ ὅτι μὴ βλέπων ὀξύτερον δοκεῖ τῶν ἄλλων ὁρᾷν . Ἡ γὰρ οἴησις σκότος οὖσα ψυχικῶν ὀμμάτων βαθθ , τῆς προκατασχούσης ἀμαυρώσεως ἐπιτείνει μᾶλι τὸ νόσημα . Ἀλλὰ γὰρ οὔτω μὲν τῶν προφητικῶν ῥημάτων τεθεωρημένων , οὕτω δὲ τῶν σεπτῶν λογίων διευκρινημένωνκαὶ εἴ τι μέρος αὐτῶν ὑπάρχον τῇ εὐκρινείᾳ μὴ συμπεριείληπται ) , οὐκέτι τοῖς ἀκροαταῖς ὁμοίως , οἶραι , οὐδὲ τοσαύτην πρόφασιν ζητήματος παρέξει . Δῆλον μὲν γὰρ ὡς τοῖς μαθηταῖς δέδοτην γνῶναι τὰ μυστήρια τῆς βασιλείας τοῦ Θεοῦ , ἐπεὶ μήτε τὴν καρδίαν ἐπαχύνθησαν , μήτε βαρέως ἤκουσαν , μήτε τὰ ὄμματα ἔμυον · τοῖς δὲ λοιποῖς , οὐς καὶ ἔξω καλεῖ γὰρ τῆς σωτηρίας σφᾶς αὐτοὺς περιέστησαν ) , οὐκέτι δέδοται . Τοῖς γὰρ εἰρημένοις πάθεσι πᾶσαν ἑαυτοῖς ἀποτειχίσαντες σωτηρίαν καὶ φέλειαν , εἰκότως οὐ δέδοται , ὅτι μηδὲ λαβεῖν αὐτοὺς ἐπιτηδείους παρεσκεύασαν . Διὸ καὶ παραβολαῖς προσῆκε μᾶλλον λαλεῖν , ἢ γυμνὰ προτιθέναι τῆς χάριτος τὰ μυστήρια . Οὔτε γὰρ συμφέρον . οὔτε κρίσεως ἀδεκάστου , εἰς τὴν αὐτὴν τάξιν τῆς διδασκαλίας καὶ σωτηρίας τιθέναι τὸν ἄξιόν τε καὶ τὸν ἀνάξιον · ὥσπερ οὐδὲ τοῖς χοίροις τοὺς μαργαρίτας προβάλλειν , οὐδὲ τοῖς κυσὶ ῥίπτειν τὰ ἅγια . Ἐξ οὖν τῶν εἰρημένων καὶ τὸ , « ναλέποντες μὴ βλέπωσι , καὶ ἀκούοντες μὴ συνῶσιν , » ὁδὸν εὐρίσκει τῆς διαγνώσεως . Τὸ γὰρ Ἰνανῦν σινγενές τέ ἐστι τοῦ διότι , καὶ μεταλαμβάνεσθαι πέφυκεν θάτερον , πρὸς τὸ ἕτερον . Ὡσαύτως δὲ καὶ τὸ , μὴ , οὐκ ἀπαγορεύσεως , ἀρνήσεως δὲ χώραν νῦν ἐπέχει . Καὶ ὅτι τὸ λαμβάνειν τὰς λέξεις οὕτως ἐνταῦθα μεῖζον τοῦ εἰκάζειν καθίσταται , τῶν τε προφητικῶν ῥημάτων ἡ διάνοια , δι´ ὧν προῆλθε καὶ τὰ Κυριακὰ λόγια , μάρτυς ἐστὶν ἀπαράγραπτος , ἀλλὰ καὶ ὁ ἱερὸς Ματθαῖος ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἐννοίας ἀντὶ τοῦ ἦκα χρησάμενος τῷ , ὅτι , καὶ ἀντὶ τοῦ ἀπαγορεύειν ἀρνητικῶς ἀπαγγείλας τὸ χωρίον . Καὶ γὰρ εἰσάγει τὸν Κύριον λέγοντα · « Διὰ τοῦτο ἐν παραβολαῖς λαλῶ , Ἐτι βλέποντες οὐ βλέπουσι , » καὶ δῆλον , ὅτι σαφὲς κατέστη καὶ τὸ ἵνα τοῖς ἄλλοις εὐαγγελισταῖς ἀντὶ τοῦ ὅτι παρειλημμένον , καὶ τὸ ἄπαγορευτικὸν μόριον τὴν τοῦ ἀρνητικοῦ δύναμιν ἀναδεδεγμένον . Ἀλλ´ οὔτω μὲν τὴν προγονικὴν τὸ Ἰουδαίω . ἔθνος ἀπόνοιαν καὶ ἀγνωμοσύνην οἰκειούμενοι τῆς Δεσποτικῆς διδασκαλίας καὶ ὡφελείας ἀποττειεῖ ἑαυτοὺς κέρδος ἐτίθεντο . Καὶ γὰρ οὐ τοσοῦτον τὰς πηγὰς τῆς σωματικῆς γενέσεως εἰς ἐκείνους ἀνέφερον ,
Lemmas: ὁ νόος φωτίζω , καί πρός ὁ σωτήριος θοωρια ἀνάγω . ὁ δέ ὁ πώρωσις μέν σκοτίζω , βλέπω δέ οἴομαι , διπλόος ἑαυτοῦ ὁ τύφλωσις κατασκευάζω , ὅτι τε μή βλέπω , καί ὅτι μή βλέπω ὀξύς2 δοκέω ὁ ἄλλος ὁράω . ὁ γάρ οἴησις σκότος εἰμί ψυχικός ὄμμα βαθθ , ὁ προκατέχω ἀμαύρωσις ἐπιτείνω μάλι ὁ νόσημα . ἀλλά γάρ οὐτάω μέν ὁ προφητικός ῥῆμα θεωρέω , οὗτος δέ ὁ σεπτός λόγιος διευκρινημένωνκαὶ εἰμί τίς μέρος αὐτός ὑπάρχω ὁ εὐκρίνεια μή συμπεριλαμβάνω ) , οὐκέτι ὁ ἀκροατής ὁμοίως , ὁράω , οὐδέ τοσοῦτος πρόφασις ζήτημα παρέχω . Δῆλος μέν γάρ ὡς ὁ μαθητής δίδωμι γιγνώσκω ὁ μυστήριον ὁ βασίλεια ὁ Θεός , ἐπεί μήτε ὁ Καρδία παχύνω , μήτε βαρύς ἀκούω , μήτε ὁ ὄμμα μύω · ὁ δέ λοιπός , οὖς καί ἔξω καλέω γάρ ὁ σωτηρία σφεῖς αὐτός περιίστημι ) , οὐκέτι δίδωμι . ὁ γάρ εἴρω πάθος πᾶς ἑαυτοῦ ἀποτειχίζω σωτηρία καί πέλεια , εἰκότως οὖον δίδωμι , ὅτι μηδέ λαμβάνω αὐτός ἐπιτήδειος παρασκευάζω . Διὸ καί παραβολή προσήκω μᾶλλον λαλέω , ἢ γυμνός προτίθημι ὁ χάρις ὁ μυστήριον . οὔτε γάρ συμφέρω . οὔτε κρίσις ἀδέκαστος , εἰς ὁ αὐτός τάξις ὁ διδασκαλία καί σωτηρία τίθημι ὁ ἄξιος τε καί ὁ ἀνάξιος · ὥσπερ οὐδέ ὁ χοῖρος ὁ μαργαρίτης προβάλλω , οὐδέ ὁ κύων ῥίπτω ὁ ἅγιος . ἐς οὖν ὁ εἴρω καί ὁ , « ναλέποντες μή βλέπω , καί ἀκούω μή συνίημι , » ὁδός εὑρίσκω ὁ διάγνωσις . ὁ γάρ Ἰνανῦν σινγενές τε εἰμί ὁ διότι , καί μεταλαμβάνω φύω ἕτερος , πρός ὁ ἕτερος . ὡσαύτως δέ καί ὁ , μή , οὐ ἀπαγόρευσις , ἄρνησις δέ χώρα νῦν ἐπέχω . καί ὅτι ὁ λαμβάνω ὁ λέγω οὕτως ἐνταῦθα μείζων ὁ εἰκάζω καθίστημι , ὁ τε προφητικός ῥῆμα ὁ διάνοια , δις ὅς προέρχομαι καί ὁ κυριακός λόγιος , μάρτυς εἰμί ἀπαράγραπτος , ἀλλά καί ὁ ἱερός Ματθαῖος ἐπί ὁ αὐτός ἔννοια ἀντί ὁ ἦκα χράω ὁ , ὅτι , καί ἀντί ὁ ἀπαγορεύω ἀρνητικός ἀπαγγέλλω ὁ χωρίον . καί γάρ εἰσάγω ὁ κύριος λέγω · « Ζεύς οὗτος ἐν παραβολή λαλέω , ἔτι βλέπω οὖον βλέπω , » καί δῆλος , ὅτι σαφής καθίστημι καί ὁ ἵνα ὁ ἄλλος εὐαγγελιστής ἀντί ὁ ὅτι παραλαμβάνω , καί ὁ ἀπαγορευτικός μόριον ὁ ὁ ἀρνητικός δύναμις ἀναδέχομαι . Ἀλ οὐτάω μέν ὁ προγονικός ὁ Ἰουδαῖος . ἔθνος ἀπόνοια καί ἀγνωμοσύνη οἰκειόω ὁ δεσποτικός διδασκαλία καί ὡφελεία ἀποτίνω ἑαυτοῦ κέρδος τίθημι . καί γάρ οὖον τοσοῦτος ὁ πηγή ὁ σωματικός γένεσις εἰς ἐκεῖνος ἀναφέρω ,