cogPG.PG101 370
ἕλλως τε χαιρέτω , καὶ ὅτι οὐδὲν πρὸς ἡμᾶς , πλὴν ὅτι παραπλήσιόν τι τῶν εἰρημένων , ὡς καὶ αὐτὸς ἂν φαίης , εἰς τὰ νῦν παρόντα τὸν ἡμέτερον βίον περιέστησεν . Ἐμὲ μὲν , ὅτε τὸ γράμμα ἧκεν , νόσος ἐμάστιζε χαλεπῇ , μικροῦ μηδ´ εἰπεῖν τι πρὸς τὴν αἴτησιν ταῖς ἐπικειμέναις ἀλγηδόσι τὴν ἄδειαν ἐμπαρέχουσα . Ἀλλ´ οὖν , ὡς ἐν νόσῳ πιεζόμενος , ἐκεῖνο ἄν φαίην , ὅτι τὸ κατὰ τὴν ἑαυτοῦ ὑπερούσιόν τε καὶ ἄληπτον Ἀσίαν οὐκ ἀνθρωπίνην μόνον ὄψιν καὶ διάνοιαν ἐκφεύγει , ἀλλὰ καὶ αὐτὰς τὰς ἀνωτάτω καὶ πλησιαζούσας δυνάμεις , αἱ πολλῷ τῷ μέτρω ὑπερανεστήκασι οὐσίας · οὐ κατὰ τὸν παρόντα μόνον καιρὸν , καθ´ ὃν τῷ πολυπαθεῖ τούτῳ σαρκίῳ δεδέμεθα , ἀλλὰ καὶ κατὰ τοὺς μέλλοντας αἰῶνας , ὅτε τὰ πολλὰ τῶν αἰνιγμάτων καὶ ἐσόπτρων ἀποσκευασαμένοις , καὶ τὸ ἄφθαρτον ἀντὶ τοῦ φθαρτοῦ περιβαλομένοις καθαρώτερόν τε καὶ τελειότερον ἐναστράπτει ἡ ἀλήθεια . Τί γὰρ χρὴ λέγειν , ὡς οὔτε Μωσῆς , ὁ εἰς τηλικοῦτον ὄψος ἀρετῆς ἀναδραμὼν , ὥστε τά σε ἄλλα τῶν παραδόξων χάριν ἔχων εἶναι αὐτουργὸς καὶ γλώττῃ γεωργεῖν ὥσπερ ἄρουραν τὸν οὐρανὸν , καὶ τροφὴν αὐτόθεν αὐτοσχέδιον πολλαῖς μυριάσι ἐπαρκαῖν τε Ἡλίας ᾧ τοῦ πυρὸς ἡ ὐσις εἰ ἵππους ἐπιμερισθεῖσα καὶ ἅρματα , τὴν πρὸς οὐρανοὺς αὐτῷ καθυπηρετήσατο ἄνοδον . Οὕτε τῶν θείων . καὶ μακαρίων προφητῶν ὁ χορὸς , οὐμενοῦν οὐδεὶς ἔσχεν εἰς κατάληψιν ἐλθεῖν , τίς τέ ἑστιν καὶ ὅπως ἐστὶν ἡ ὑπερφυής τε καὶ ἀκήρατος φύσις Θεότητος . Ἀλλὰ γὰρ ὅτι μὲν ἔστι καὶ ὑφέστηκεν , εἰς κατάληψιν ἡμῖν ἐχαρίσατο , εἰ . καὶ τοῖς μὲν μᾶλλον ἐναυγάζει τὴν κάριν , τοῖς δὲ ἐπιδεέστερον κατὰ τήν ἀναλογίαν ἑκάστῳ τοῦ κατορθώματος . Τί ποτε δέ ἐστιν , ἢ ὅπως ποτέ ἐστιν , οὐδεὶς τῶν ἀπάντων ἑαυτὴν ἀπεγύμνωσεν , ἀλλὰ καὶ τῶν εἰρημένων ἀγίων ἔμπροσθεν Μωσῇ ἑπιποθήσαντι τὸ ἀθέατον οὐ δεδώρηται . Παραμύθιον δὲ πόθου τοῦ ἀτυχήσαντος τῆς σαρκώσεως , καὶ τότε διὰ συμβδλων καὶ τύπων ἐκκαλύπτεται τὸ μυστήριον . Τοῖς δὲ ἐν τύποις τε καὶ ὁμοιώμασιν , ὅσα ἔστιν ἰδεῖν ἀνθρώπῳ δυνατὰ , τὴν οἰκείαν δόξαν τὸ Θεῖον ἐνήστραψεν . Ὅτι ἄὲ Θεὸν ἀνθρώπων οὐδεὶς ἑώρακεν , οὔτε δυνήσεται ἰδεῖν , γέμει μὲν τῆς μαρτυρίας τὰ παλαιὰ καὶ ἱερὰ γράμματα , γέμει δὲ ἡ χάρις . Καὶ βίβλος ἂν ὀλόκληρος εἴη ἡ τῶν ἐπιμαρτυρομένων Λογίων τὴν γνῶσιν παράθεσις . Καὶ μὴν καὶ ὁ τῶν τοῦ θείου ῥημάτων Παύλου μύστης καὶ κατήκοος , ὁ ῥήτωρ μὲν τοὺς λόγους , φιλόσοφος δὲ τὰ νοήματα , μᾶλλον δὲ καὶ ὁ τοῦ νοῦ καὶ τῆς γλώσσης τὴν ἄνωθεν ἀποστάζων χάριν , καὶ τῆς θείας ἡμῖν σοφίας ἀναβλύζων τὴν ἄβυσσον , οὐτος οὖν ὁ μέγας Διονύσιος λαμπρῶς τε καὶ δριμέως μετέρχεται τὸ , μηδαμῆ τὸ Θεῖον , τί ποτέ ἐστιν , μηδέποτε ἀνθρωπίναις ὑποβάλλεσθαι καταλήψεσιν .
Lemmas: Ἑλλῶς τε χαίρω , καί ὅτι οὐδείς πρός ἐγώ , πλήν ὅτι παραπλήσιος τίς ὁ εἴρω , ὡς καί αὐτός εἄν φημί , εἰς ὁ νῦν πάρειμι ὁ ἡμέτερος βίος περιίστημι . ἐγώ μέν , ὅτε ὁ γράμμα ἵημι , νόσος μαστίζω χαλεπός , μικρός μηδ´ εἶπον τίς πρός ὁ αἴτησις ὁ ἐπίκειμαι ἀλγηδών ὁ ἄδεια ἐμπαρέχω . Ἀλ οὖν , ὡς ἐν νόσος πιέζω , ἐκεῖνος ἄν φημί , ὅτι ὁ κατά ὁ ἑαυτοῦ ὑπερούσιος τε καί ἄληπτος Ἀσία οὐ ἀνθρώπινος μόνος ὄψις καί διάνοια ἐκφεύγω , ἀλλά καί αὐτός ὁ ἄνω2 καί πλησιάζω δύναμις , ὁ πολύς ὁ μέτρον ὑπερανίστημι οὐσία · οὖον κατά ὁ πάρειμι μόνος καιρός , καθ´ ὅς ὁ πολυπαθής οὗτος σαρκίον δήω , ἀλλά καί κατά ὁ μέλλω αἰών , ὅτε ὁ πολύς ὁ αἴνιγμα καί εἴσοπτρον ἀποσκευάζω , καί ὁ ἄφθαρτος ἀντί ὁ φθαρτός περιβάλλω καθαρός τε καί τέλειος ἐναστράπτω ὁ ἀλήθεια . τις γάρ χρή λέγω , ὡς οὔτε Μωσῆς , ὁ εἰς τηλικόσδε ὄψος ἀρετή ἀνατρέχω , ὥστε ὁ σύ ἄλλος ὁ παράδοξος χάρις ἔχω εἰμί αὐτουργός καί γλῶσσα γεωργέω ὥσπερ ἄρουρα ὁ οὐρανός , καί τροφή αὐτόθεν αὐτοσχέδιος πολύς μυριάς ἐπαρχή τε Ἡλίας ὅς ὁ πυρός ὁ ὐσις εἰμί ἵππος ἐπιμερίζω καί ἅρμα , ὁ πρός οὐρανός αὐτός καθυπηρετέω ἄνοδος . ἵημι ὁ θεῖον . καί μακάριος προφήτης ὁ χορός , οὐμενοῦν οὐδείς ἔχω εἰς κατάληψις ἔρχομαι , τίς τε εἱμί καί ὅπως εἰμί ὁ ὑπερφυής τε καί ἀκήρατος φύσις θεότης . ἀλλά γάρ ὅτι μέν εἰμί καί ὑφίστημι , εἰς κατάληψις ἐγώ χαρίζομαι , εἰμί . καί ὁ μέν μᾶλλον ἐναυγάζω ὁ Κάριν , ὁ δέ ἐπιδεής κατά ὁ ἀναλογία ἕκαστος ὁ κατόρθωμα . τις ποτός δέ εἰμί , ἢ ὅπως ποτός εἰμί , οὐδείς ὁ ἀπαντάω ἑαυτοῦ ἀπογυμνόω , ἀλλά καί ὁ εἴρω Ἀγίων ἔμπροσθεν Μωσῆς ἐπιποθέω ὁ ἀθέατος οὖον δωρέω . Παραμύθιον δέ πόθος ὁ ἀτυχέω ὁ σάρκωσις , καί τότε διά συμβδλων καί τύπος ἐκκαλύπτω ὁ μυστήριον . ὁ δέ ἐν τύπος τε καί ὁμοίωμα , ὅσος εἰμί ὁράω ἄνθρωπος δυνατός , ὁ οἰκεῖος δόξα ὁ θεῖον ἐνστρέφω . ὅτι2 ἀεί θεός ἄνθρωπος οὐδείς ὁράω , οὔτε δύναμαι ὁράω , γέμω μέν ὁ μαρτυρία ὁ παλαιός καί ἱερόv γράμμα , γέμω δέ ὁ χάρις . καί βίβλος εἄν ὁλόκληρος εἰμί ὁ ὁ ἐπιμαρτύρομαι Λόγιος ὁ γνῶσις παράθεσις . καί μήv καί ὁ ὁ ὁ θεῖον ῥῆμα Παῦλος μύστης καί κατήκοος , ὁ ῥήτωρ μέν ὁ λόγος , φιλόσοφος δέ ὁ νόημα , μᾶλλον δέ καί ὁ ὁ νόος καί ὁ γλῶσσα ὁ ἄνωθεν ἀποστάζω χάρις , καί ὁ θεῖος ἐγώ σοφία ἀναβλύζω ὁ ἄβυσσος , οὐτος οὖν ὁ μέγας Διονύσιος λαμπρῶς τε καί δριμύς μετέρχομαι ὁ , μηδαμῆ ὁ θεῖον , τίς ποτός εἰμί , μηδέποτε ἀνθρώπινος ὑποβάλλω κατάληψις .