cogPG.PG101 150
εἴη · καὶ ὁ πρὸς ἐκεῖνα τυπούμενος , πρὸς Θεὸν ἄν οὐκ ἀλόγως τυποῦσθαι ῥηθείη . Ὡσαύτως δὲ καὶ εἰ σὰν ἐν τῷ ἀνθρώπῳ , ὡς ἐν ὕλῃ τὸ αὐλὸν , ὡς παραχθὲν τὸν παράγοντα ἐξεικονίζειν ἔλαβεν ἰσχὺνέγονε δὲ ταῦτα χάριτι θείᾳ καὶ δωρεᾷ τοῦ ἀνθρώπου , ἐν τῷ εἰκότι λόγῳ λεχθείη ἂν καὶ ὁ ἄνθρωπος εἰκὼν γεγενῆσθαι Θεοῦ . Λὸ καὶ ὁ θεῖος Γρηγόριος ἔλεγε · « Παρὰ ἑαυτῷ δὲ πνοὴν ἐνθεὶς , ὃ δὴ νοερὰν ψυχὴν , καὶ εἰκόνα Θεοῦ εἶδεν ὁ λόγος . » Συνοπτικῷ γὰρ τύπῳ χαίρων ὁ ἱερὸς ἐκεῖνος ἄνθρωπος , καὶ βραχείᾳ ῥημάτων πλοκῇ πολλῶν νοημάτων ἀπαγγέλλειν περιοχὴν , μικροῦ τοὺς λόγους αὐτοῦ κατὰ τὴν ἰδέαν ταύτην συνδιαποικίλλεσθαι ποιεῖ . Διὸ κάνταῦθα , « πνοὴν , εἰπών , ἐνθεὶς » τὴν δημιουργικὴν ἰσχὺν ἐπεῖχε τῆς ψυχῆς , ἀντὶ τοῦ σαιὶτην τῇ ἑρμηνείᾳ τὴν διάστασιν ἐξαπλῶσαι , συνοπτικῶς ἀπεφήνατο λίαν . « Ὅ δὴ καὶ νοερὰν ψυχὴν , καὶ εἰκόνα Θεοῦ εἶδεν ὁ λόγος . » Διαπλούμενος δ´ αὐτῷ τῷ νοήματι ἔφη · « Ἦτις τὴν νοερὰν ψυχὴν ἐδημιούργησέ τε , καὶ προήγαγεν · ἣν εἰκόνα Θεοῦ εἶδεν ὁ λόγος . » λΙειη θα είοηιῖα σὸ εκρΙοαε ἰὶ·ραοη , « φωο π ἱίείΙίρειίομι οΓοαν . οι ρτοῃκΙΙ , ἶαι ΠοΓΙΒε ιλρίμἱε Βεί ΘοιίριαΓα οἰαηΙΝοαἱ . ῆτω δὲ ἔστι καὶ εἰς δύο συναγαγεῖν τοῦ θεωρήματος τὴν ἑρμηνείαν , καὶ εἰς τρία πάλιν ἐξαπλῶσαι · μᾶλλον δ εἴ τις καθ´ ἕκαστον λεπτολογεῖν τε , καὶ πολυπραγμονεῖν ἐθελήσει τὴν προκειμένην θεωρίαν , τέσσαρα ἂν εἴη εἰσορᾷν · δι´ ὧν ἡ σχέσις τοῦ εἰκονιζομένου πρὸς τὸ σφραγιζόμενον τὴν εἰκόνα διασώζει Ἔστι μὲν γὰρ τὸ Θεῖον ἐν ᾠ τῶν ὑπὲρ αἰτίαν . καὶ κατάληψιν πᾶσαν δυνάμεων ἡ θεοπρεπὴς ἀπαστράπτει τελειότης . Ἔστι δὲ καὶ τὰ τούτων ἀμαρύγματα τὴν ἐκεῖθεν χάριν ἐκ φιλανθρωπίας ἀποματτόμενα , καὶ διὰ τοῦτο τὴν τῆς εἰκόνος κλῆσιν ἐφελκόμενα · ὑφ οἷς ὁ ἄνθρωπος τέταρτον κατὰ τὴν νῦν εἰρημένην εἰκόνα διαπλαττόμενος ἔχει . Ὥστε οἱ τὴν εἰκόνα , καὶ τὸ κατ´ εἰκόνα ἐν διαφόροις ἐπιζητοῦντες , οὐ μέχρι τριάδος ἱστᾶσι τὴν ζήτησιν , ἀλλὰ καὶ τέταρτον , ὃ μηδ ἐζήτησαν , συνεπάγονται . Ταύτῃ ἄρα καὶ τὸν ἐκπεριώνυμον οἶμαι Γρηγόριον καθυφέντα τῆς πολλῆς ἀκριβολογίας ἀρκεσθῆναι τῇ εἰκόνι καὶ τῷ παραδείγματι . Ἐπείπερ μηδὲ πρόθεσις ἦν αὐτῷ τὸ ῥητὸν καταμερίζειν , καὶ εἰς ὅσα δύναιτο , μέρη συναύξειν · ἀλλ ἐν πανηγυρικῷ , καὶ δημοτελεῖ λόγῳ χρείαν πληροῦν παρελήφθη τὸ θεώρημα τῷ πλήθει συμπεριφέρουσαν . Τινές δὲ τὸ « κατ´ εἰκόνα » παρειλήφασιν ἀντὶ τοῦ ,
Lemmas: εἰμί · καί ὁ πρός ἐκεῖνος τυπόω , πρός θεός ἄν οὐ ἄλογος τυπόω εἴρω . ὡσαύτως δέ καί εἰμί σὰν ἐν ὁ ἄνθρωπος , ὡς ἐν ὕλη ὁ αὐλός , ὡς παράγω ὁ παράγω ἐξεικονίζω λαμβάνω ἰσχνεύω δέ οὗτος χάρις θεῖος καί δωρεά ὁ ἄνθρωπος , ἐν ὁ εἰκός λόγος λέγω εἄν καί ὁ ἄνθρωπος εἰκών γίγνομαι Θεός . λό καί ὁ θεῖος Γρηγόριος λέγω · « παρά ἑαυτοῦ δέ πνοή ἐντίθημι , ὅς δή νοερός ψυχή , καί εἰκών Θεός ὁράω ὁ λόγος . » συνοπτικός γάρ τύπος χαίρω ὁ ἱερός ἐκεῖνος ἄνθρωπος , καί βραχύς ῥῆμα πλοκή πολύς νόημα ἀπαγγέλλω περιοχή , μικρός ὁ λόγος αὐτός κατά ὁ ἰδέα οὗτος συνδιαποικίλλω ποιέω . Διὸ κάνταῦθα , « πνοή , εἶπον , ἐντίθημι » ὁ δημιουργικός ἰσχύς ἐπέχω ὁ Ψυχή , ἀντί ὁ σαίτης ὁ ἑρμηνεία ὁ διάστασις ἐξαπλόω , συνοπτικός ἀποφαίνω λίαν . « ὅς δή καί νοερός ψυχή , καί εἰκών Θεός ὁράω ὁ λόγος . » διαπλέω δδʹ αὐτός ὁ νόημα φημί · « ὅστις ὁ νοερός ψυχή δημιουργέω τε , καί προάγω · ὅς εἰκών Θεός ὁράω ὁ λόγος . » λΙειη ἀνταπόλλυμι εἶμι σός εκρΙοαε ἰὶ·ραοη , « φάω π ἱίείΙίρειίομι οΓοαν . ὁ ρτοῃκΙΙ , ἰά Γ ιλρίμἱε Βέι ΘοιίριαΓα οιαηινοη . εἰμί δέ εἰμί καί εἰς δύο συνάγω ὁ θεώρημα ὁ ἑρμηνεία , καί εἰς τρεῖς πάλιν ἐξαπλόω · μᾶλλον δ εἰμί τις καθ´ ἕκαστος λεπτολογέω τε , καί πολυπραγμονέω ἐθέλω ὁ πρόκειμαι θεωρία , τέσσαρες εἄν εἰμί εἰσοράω · δις ὅς ὁ σχέσις ὁ εἰκονίζω πρός ὁ σφραγίζω ὁ εἰκών διασῴζω εἰμί μέν γάρ ὁ θεῖον ἐν ὀͅς ὁ ὑπέρ αἴτιος . καί κατάληψις πᾶς δύναμις ὁ θεοπρεπής ἀπαστράπτω τελειότης . εἰμί δέ καί ὁ οὗτος ἀμάρυγμα ὁ ἐκεῖθεν χάρις ἐκ φιλανθρωπία ἀπομάσσω , καί διά οὗτος ὁ ὁ εἰκών κλῆσις ἐφέλκω · ὑπό ὅς ὁ ἄνθρωπος τέταρτος κατά ὁ νῦν εἴρω εἰκών διαπλάσσω ἔχω . ὥστε ὁ ὁ εἰκών , καί ὁ κατ´ εἰκών ἐν διάφορος ἐπιζητέω , οὖον μέχρι τριάς ἵστημι ὁ ζήτησις , ἀλλά καί τέταρτος , ὅς μηδʼ ζητέω , συνεπάγω . Ταύτη ἄρα καί ὁ ἐκπεριώνυμον οἴομαι Γρηγόριος καθυφίημι ὁ πολύς ἀκριβολογία ἀρκέω ὁ εἰκών καί ὁ παράδειγμα . ἐπεί μηδέ πρόθεσις εἰμί αὐτός ὁ ῥητός καταμερίζω , καί εἰς ὅσος δύναμαι , μέρος συναυξάνω · ἀλλ' ἐν πανηγυρικός , καί δημοτελής λόγος χρεία πληρόω παραλαμβάνω ὁ θεώρημα ὁ πλῆθος συμπεριφέρω . τις δέ ὁ « κατ´ εἰκών » παραλαμβάνω ἀντί ὁ ,