cogPG.PG101 471
τὸ τῶν ὑποστάσεων πρὸς ἀλλήλας ἀδιάστατον , καὶ τὸ συμφυὲς αὐτῶν καὶ κατ´ οὐσίαν ἀπαράλλακτον , Ἔτι δὲ ἐπὶ τοῖς τελείοις ἥ τε ἀρχὴ καὶ ἡ μεσότης , καὶ ἡ τελειότης πρόσφορον . Πρῶτος δὲ τῶν ἄλλων ἀριθμῶν ὁ τρεῖς ἀπεκληρώσατο ταῦτα , εἰκότως ἀπὸ τῶν γνωρίμων ἡμῖν σύμβολά τινα καὶ ἴχνη ἡ ἄρρητος καὶ ἀνεπινόητος θεότης , τῆς ἐπιγνώσεως αὐτῆς ἐλλάμψαι προνοουμένη διὰ τῆς τριαδικῆς οὐκ ἀπηξίωσεν ἐμφανίζεσθαι θεολογίας . Ἔτι δὲ καὶ διότι . περ ὅσα θεοπρεπῆ καθορῶμεν ἐν τῷ Θεῷ , εἰς τρία συγκεφαλαιοῦσθαι , φασὶν , ἀπαρχῆς εὑρίσκομεν εἰληφότα , καὶ οὔτε εἰς ἐλάττονα οὐδὲ εἰς πλείονα σπουναγόμενα . Εἰς ποῖα δὲ ταῦτα ; εἰς οὐσίαν , εἰς δύνα » μιν , καὶ ἐνέργειαν . Οὔτε γὰρ ὅσιον θεότητος τὴν δυναμιν ἀφελεῖν , οὔτε μὴν οὐδὲ τὴν ἐνέργειαν , καὶ πολλῷ μᾶλλον οὐδὲ τὴν οὐσίαν . Οὐ μὴν οὐδ´ εἰς ταυτὸν ἔστι καὶ μίαν ὑπόστασιν συναγαγεῖν ταῦτα , καὶ λόγον ἕνα καὶ τὸν αὐτὸν ἀποδοῦν αι . δυνάμεως τε καὶ οὐσίας , ἢ δυνάμεως καὶ ἐνεργείας , ἢ ἐνεργείας καὶ οὐσίας . Ἀλλ´ οὐδὲ πολλοῦ δεῖ τοῦ συναθροίσοα τος αὐτῶν . Τριῶν οὖν ὄντων εἰς ἃ τὰ ἄλλα τῶν θεοπρεπῶν ὀνομάτων τε καὶ ἰδιωμάτων συγκεφαλαιοῦται καὶ ἀνάγεται . Εἰκότως τὸ Θεῖον οὔτε ἐντὸς τῆς Τριάδος περικλείεται , οὔτε μὴν ταύτης ὑπερεκτείνεται . Πῶς δ´ ἀναχθείη ἰ καὶ τίνα εἰς ἕκαστον τῶν θεολογουμένων τριῶν ἐννοιῶν , οὔτε ἔργον εὑρεῖν , οὕτε μὴν εὑρόντα μὴ καὶ ἄλλους ποιῆσαι τῆς ὡφελείας κοινωνούς . αὐτίκα τὸ ὑπερούσιον , τὸ ἀγαθὸν , τὸ ἀσχημάτιστον , τὸ ἓν , τὸ ἄποσον , καὶ τὰ ὅμοια , τὴν οὐσίαν εἴη ἂν παραδηλοῦντα . Εἰ καὶ τὰ μὲν ἀμέσως , τὰ δὲ τινὸς συνεπιθεωρουμένης μεσότητος . Τὸ δὲ αὐτεξούσιον , τὸ αὐτοδέσποτον , τὸ Κύριον , τὸ Δημιουργικὸν , τὸ παντοδύναμον , καὶ τὰ παραηλήσια , ἐν τῇ τῆς δυνάμεως περιλαμβάνεται θεωρίᾳ ἡ δημιουργικὴ δὲ καὶ ἡ πρόνοια καὶ ἡ σωτηρία , καὶ ἡ τῶν χαρισμάτων διανομὴ , καὶ ἡ δωρεὰ καὶ τὰ σύστοιχα , τὴν ἐνέργειαν διαφόροις καὶ μυστικοῖς ῥήα μασιν ἱερολογοῦσιν . Εἰ δ´ ἔτι τινὰ τῶν θεοπρεπῶλ ὀνομάτων τε καὶ νοημάτων , καὶ εἰς ἕν τῶν τριῶν μόνον , ἀλλὰ δι´ ὅλης ἤκοντα τῆς Τριάδος οὐ μόνον οὐδὲν τούτων μάχεται τῷ τῆς ἀληθείας λόγῳ , οὐδὲ τῇ μᾶλλον αὐτῶν τὸ ἀσφαλές τε καὶ ἀνεπίληπτον βεβαιοῖ . Ἀλλὰ καὶ δευτέρων λογισμῶν δίδωσιν ἀφορμὴν , δι´ ὧν τὸ Θεῖον ἐπιδείκνυται εἰς τριαδικὴν εὐλόγως ἀναπλούμενον περιοχήν . Ὡσαύτως δὲ καὶ εἴ τις δι´ ἑτέρας ἐπιβολῆς εἰς τριαδικὴν δείξῃ συναρίθμησιν τὰ θεοπρεπῆ τῶν ὀνομάτων
Lemmas: ὁ ὁ ὑπόστασις πρός ἀλλήλων ἀδιάστατος , καί ὁ συμφυής αὐτός καί κατ´ οὐσία ἀπαράλλακτος , ἔτι δέ ἐπί ὁ τέλειος ὅς τε ἀρχή καί ὁ μεσότης , καί ὁ τελειότης πρόσφορος . Πρῶτος δέ ὁ ἄλλος ἀριθμός ὁ τρεῖς ἀποκληρόω οὗτος , εἰκότως ἀπό ὁ γνώριμος ἐγώ σύμβολον τις καί ἴχνος ὁ ἄρρητος καί ἀνεπινόητος θεότης , ὁ ἐπίγνωσις αὐτός ἐλλάμπω προνοέω διά ὁ τριαδικός οὐ ἀπαξιόω ἐμφανίζω θεολογία . ἔτι δέ καί διότι . περ ὅσος θεοπρεπής καθοράω ἐν ὁ Θεός , εἰς τρεῖς συγκεφαλαιόω , φημί , ἀπαρχῆς εὑρίσκω λαμβάνω , καί οὔτε εἰς μικρός οὐδέ εἰς πλείων σπουναγόμενα . εἰς ποῖος δέ οὗτος ; εἰς οὐσία , εἰς δύναμαι » ὅς , καί ἐνέργεια . οὔτε γάρ ὅσιος θεότης ὁ δύναμις ἀφαιρέω , οὔτε μήv οὐδέ ὁ ἐνέργεια , καί πολύς μᾶλλον οὐδέ ὁ οὐσία . οὖον μήv οὐδός εἰς τατός εἰμί καί εἷς ὑπόστασις συνάγω οὗτος , καί λόγος εἷς καί ὁ αὐτός ἀποδέω ὁ . δύναμις τε καί οὐσία , ἢ δύναμις καί ἐνέργεια , ἢ ἐνέργεια καί οὐσία . Ἀλ οὐδέ πολύς δεῖ ὁ συναθροίζω ὅς αὐτός . τρεῖς οὖν εἰμί εἰς ὁ ὁ ἄλλος ὁ θεοπρεπής ὄνομα τε καί ἰδίωμα συγκεφαλαιόω καί ἀνάγω . εἰκότως ὁ θεῖον οὔτε ἐντός ὁ Τριάς περικλείω , οὔτε μήv οὗτος ὑπερεκτείνω . Πῶς δδʹ ἀνάσσω εἷς καί τίς εἰς ἕκαστος ὁ θεολογέω τρεῖς ἔννοια , οὔτε ἔργον εὑρίσκω , ἵημι μήv εὑρίσκω μή καί ἄλλος ποιέω ὁ ὡφελεία κοινωνός . αὐτίκα ὁ ὑπερούσιος , ὁ ἀγαθός , ὁ ἀσχημάτιστος , ὁ εἷς , ὁ ἄποσος , καί ὁ ὅμοιος , ὁ οὐσία εἰμί εἄν παραδηλόω . εἰμί καί ὁ μέν ἀμέσως , ὁ δέ τις συνεπιθεωρέω μεσότης . ὁ δέ αὐτεξούσιος , ὁ αὐτοδέσποτος , ὁ κύριος , ὁ δημιουργικός , ὁ παντοδύναμος , καί ὁ παραηλήσια , ἐν ὁ ὁ δύναμις περιλαμβάνω θεωρία ὁ δημιουργικός δέ καί ὁ πρόνοια καί ὁ σωτηρία , καί ὁ ὁ χάρισμα διανομή , καί ὁ δωρεά καί ὁ σύστοιχος , ὁ ἐνέργεια διάφορος καί μυστικός ῥήα Μασίν ἱερολογέω . εἰμί δδʹ ἔτι τις ὁ θεοπρεπῶλ ὄνομα τε καί νόημα , καί εἰς εἷς ὁ τρεῖς μόνος , ἀλλά δις ὅλος ἥκω ὁ Τριάς οὖον μόνος οὐδείς οὗτος μάχομαι ὁ ὁ ἀλήθεια λόγος , οὐδέ ὁ μᾶλλον αὐτός ὁ ἀσφαλής τε καί ἀνεπίληπτος βεβαιόω . ἀλλά καί δύο λογισμός δίδωμι ἀφορμή , δις ὅς ὁ θεῖον ἐπιδείκνυμι εἰς τριαδικός εὔλογος ἀναπλέω περιοχή . ὡσαύτως δέ καί εἰμί τις δις ἕτερος ἐπιβολεύς εἰς τριαδικός δείκνυμι συναρίθμησις ὁ θεοπρεπής ὁ ὄνομα