cogPG.PG101 555
ΟΙΕΘΤΙΟ ΟΩΙΙΙ . ψομένην φύσιν , αἰνιγματωδῶς καὶ τὸ ταυτὸν τῆς οὐσίας καὶ τὸν τῶν προσώπων παρεδήλωσεν ἀριθμόν · διὰ μὲν γὰρ τοῦ εἰπεῖν , Εἶπεν ὁ Θεὸς , τὸ κανὸν τῆς θείας δεδήλωκε φύσεως · ἐπαγαγὼν δὲ τὸ , Ποιήσωμεν , ἐνέφηνε τῶν προσώπων τὸν ἀριθμόν · πάλιν εἰπὼν ἑνικῶς εἰκόνα τὸ ταυτὸν τῆς φύσεως ἔδειξεν · ἡμετέραν δὲ προσθεὶς , τὸν τῶν ὑποστάσεων ἀριθμόν · ἅπαντα γὰρ προορῶν ὁ τῶν ἀπάντων Θεὸς καὶ τὴν τοῦ Μονογενοῦς ἐνανθρώπησιν , ὡς ταύτην τὴν φύσιν ἐκ πανάγνου τῆς Παρθένου λήψεται , μάλα εἰκότως καὶ αὐτὴν τοῦ γένους τὴν κρηπῖδα τιμῆς μεγίστης ἠξίωσε . Πρῶτον μὲν γὰρ βουλὴν τῆς δημιουργίας προέταξεν , ἵνα τοῦ δημιουργουμένου τὸ λογικὸν προσημάνη · εἶτα τῶν προσώπων τῆς Θεότητος παρεδήλωσε τὸν ἀριθμὸν , ἵνα τὰ τῆς θεολογίας ὁ πλαττόμενος ἄνθρωπος λάβῃ αἰνίγματα , καὶ ὁ τοῦ παναγίου βαπτίσματος ἀξιούμενος γινώσκῃ σαφῶς ὅτι ὁ πλάσας καὶ διέσωσε , καὶ ὁ σώσας αὐτὸς καὶ διέπλασε · πρὸς δὲ τούτοις καὶ οἷον αὐτουργὸς τῆς διαπλάσεως γενόμενος , δειξε τὴν πλείονα περὶ τόδε τὸ πλάσμα φιλοστοργίαν · ἀλλ´ οὔτε χεῖρας ἔχειν τὸ θεῖον φαμεν οὔτε δεῖσθαι βουλῆς τινος καὶ προθεωρίας , ἵνα κατὰ τοὺς Πλάτωνος μύθους πρὸς τὴν τῆς ἐνθυμήσεως ἰδέαν κατασκευάσῃ τὸ ποίημα · ἀλλὰ καὶ τούτων ἕκαστον τὴν πλείονα τοῦ Θεοῦ περὶ τὸ ζῶον κηδεμονίαν δηλοῖ . ΕΡΩΤΗΣΙΣ ΣΝΓʹ . Τινὲς τὸ ἀόρατον τῆς ψυχῆς τὸ κατ´ εἰκόνα εἰρήκασιν · ἀλλ´ εἰ τοῦτο , πολλῷ μᾶλλον κατ´ εἰκόνα ὑπῆρχον ἂν οἱ ἄγγελοι · τινὲς δὲ λίαν ἀνοήτως τὸ ἀνθρώπινον κατ´ εἰκόνα θείαν γεγενῆσθαί φασιν , ἀπατηθέντες ἐκ τοῦ λέγειν πολλάκις ἐπὶ Θεοῦ τὴν θείαν Γραφὴν ὀφθαλμοὺς καὶ χεῖρας καὶ τὰ ὅμοια , μὴ συνιδόντες ὡς ἀνθρώποις δι´ ἀνθρώπων διαλεγόμενος ὁΘεὸς τῇ τῶν ἀκουόντων ἀσθενείᾳ τοὺς λόγους μετρεῖ · καὶ ἐπειδὴ δι´ ὀφθαλμῶν ὁρῶμεν ἡμεῖς , τὴν ἀπτικὴν αὐτοῦ δύναμιν ὀφθαλμοὺς ὀνομάζει · ὥσπερ καὶ ὧτα τὸ ἀκουστικόν · καὶ τὸ πρόσταγμα στόμα · καίτοι τὸ ἀπερίγραφον τοῦ Θεοῦ πολλαχοῦ τῆς Γραφῆς ἔστιν ἐκμαθεῖν · τινὲς τοίνυν τῶν διδασκάλων οὕτως ἐνόησαν τὸ , « κατ´ εἰκόνα ἡμετέραν καὶ καθ´ ὁμοίωσιν , » ὅτι τὴν κτίσιν τὴν αἰσθητήν τε καὶ νοητήν πεποιηκὼς ὁ τῶν ὅλων Θεὸς τὸν ἄνθρωπον διέπλασεν ἔσχατον · οἷόν τινα εἰκόνα αὐτοῦ ἐν μέσῳ τεθεικὼς τῶν ἀψύχων καὶ αἰσθητῶν καὶ νοητῶν · ἵνα τὰ μὲν ἄψυχά τε καὶ ἔμψυχα τούτῳ προσφέρῃ ὥσταρ πινὰ φόρον τὴν χρείαν · αἱ δὲ νοηταὶ φύσεις ἐν τῆ περὶ τοῦτον κηδεμονίᾳ , τὴν περὶ τὸν πεποιηκότα δεικνύουσιν εὔνοιαν . Τινές δὲ τὸ κατ´ εἰκόνα Θεοῦ κατὰ τὸ ἀρχικὸν γεγενῆσθαι τὸν ἄνθρωπον ἔφησαν · ἐπήγαγε γὰρ , φασίν·ιΚαὶ ἀρχέτωσαν τῶν ἱχθύων τῆς θαλάσσης , » κ . τ . λ . Ὥσπερ γὰρ αὐτὸς ἔχει τῶν ὅλων τὴν δεσποτείαν , οὕτω καὶ δέδωκε τῷ ἀνθρώπῳ τῶν ἀλόγων τὴν ἐξουσίαν .
Lemmas: ΟΕ Ι . ψομένην φύσις , αἰνιγματωδῶς καί ὁ τατός ὁ οὐσία καί ὁ ὁ πρόσωπον παραδηλόω ἀριθμός · διά μέν γάρ ὁ εἶπον , εἶπον ὁ θεός , ὁ καίνω ὁ θεῖος δηλόω φύσις · ἐπάγω δέ ὁ , ποιέω , ἐμφαίνω ὁ πρόσωπον ὁ ἀριθμός · πάλιν εἶπον ἑνικός εἰκών ὁ τατός ὁ φύσις δείκνυμι · ἡμέτερος δέ προστίθημι , ὁ ὁ ὑπόστασις ἀριθμός · ἅπας γάρ προοράω ὁ ὁ ἀπαντάω θεός καί ὁ ὁ Μονογενώ ἐνανθρώπησις , ὡς οὗτος ὁ φύσις ἐκ πάναγνος ὁ παρθένος λαμβάνω , μάλα εἰκότως καί αὐτός ὁ γένος ὁ κρηπίς τιμή μέγας ἀξιόω . Πρῶτος μέν γάρ βουλή ὁ δημιουργία προτάσσω , ἵνα ὁ δημιουργέω ὁ λογικός προσημαίνω · εἶτα ὁ πρόσωπον ὁ θεότης παραδηλόω ὁ ἀριθμός , ἵνα ὁ ὁ θεολογία ὁ πλάσσω ἄνθρωπος λαμβάνω αἴνιγμα , καί ὁ ὁ πανάγιος βάπτισμα ἀξιόω γιγνώσκω σαφῶς ὅτι ὁ πλάσσω καί διασῴζω , καί ὁ σῴζω αὐτός καί διαπλάσσω · πρός δέ οὗτος καί οἷος αὐτουργός ὁ διάπλασις γίγνομαι , δείκνυμι ὁ πλείων περί ὅδε ὁ πλάσμα φιλοστοργία · ἀλ οὔτε χείρ ἔχω ὁ θέω φημί οὔτε δήω βουλή τις καί προθεωρία , ἵνα κατά ὁ Πλάτων μῦθος πρός ὁ ὁ ἐνθύμησις ἰδέα κατασκευάζω ὁ ποίημα · ἀλλά καί οὗτος ἕκαστος ὁ πλείων ὁ Θεός περί ὁ ζῷον κηδεμονία δηλόω . ἐρώτησις ΣΝΓʹ . Τινές ὁ ἀόρατος ὁ Ψυχή ὁ κατ´ εἰκών εἴρω · ἀλ εἰμί οὗτος , πολύς μᾶλλον κατ´ εἰκών ὑπάρχω εἄν ὁ ἄγγελος · τις δέ λίαν ἀνόητος ὁ ἀνθρώπινος κατ´ εἰκών θεῖος γίγνομαι φημί , ἀπατάω ἐκ ὁ λέγω πολλάκις ἐπί Θεός ὁ θεῖος γραφή ὀφθαλμός καί χείρ καί ὁ ὅμοιος , μή συνοράω ὡς ἄνθρωπος δις ἄνθρωπος διαλέγω Θεός ὁ ὁ ἀκούω ἀσθένεια ὁ λόγος μετρέω · καί ἐπεί δις ὀφθαλμός ὁράω ἐγώ , ὁ ἀπτικός αὐτός δύναμις ὀφθαλμός ὀνομάζω · ὥσπερ καί ἄτη ὁ ἀκουστικός · καί ὁ πρόσταγμα στόμα · καίτοι ὁ ἀπερίγραφος ὁ Θεός πολλαχοῦ ὁ γραφή εἰμί ἐκμανθάνω · τις τοίνυν ὁ διδάσκαλος οὕτως νοέω ὁ , « κατ´ εἰκών ἡμέτερος καί καθ´ ὁμοίωσις , » ὅτι ὁ κτίσις ὁ αἰσθητής τε καί νοητός ποιέω ὁ ὁ ὅλος θεός ὁ ἄνθρωπος διαπλάσσω ἔσχατος · οἷος τις εἰκών αὐτός ἐν μέσος τίθημι ὁ ἄψυχος καί αἰσθητής καί νοητός · ἵνα ὁ μέν ἄψυχος τε καί ἔμψυχος οὗτος προσφέρω ὥσταρ πίνω φόρος ὁ χρεία · ὁ δέ νοητός φύσις ἐν τῆ περί οὗτος κηδεμονία , ὁ περί ὁ ποιέω δείκνυμι εὔνοια . τις δέ ὁ κατ´ εἰκών Θεός κατά ὁ ἀρχικός γίγνομαι ὁ ἄνθρωπος φημί · ἐπάγω γάρ , Κασίνιος ἄρχω ὁ ἰχθύς ὁ θάλασσα , » Κ . τ . λ . ὥσπερ γάρ αὐτός ἔχω ὁ ὅλος ὁ δεσποτεία , οὗτος καί δίδωμι ὁ ἄνθρωπος ὁ ἄλογος ὁ ἐξουσία .