cogPG.PG101 109
μένης ὡρμημένοι , τὸ μὴ βούλεσθαι παθεῖν τὰ πάθη τῆς ἀνθρωπίνης ἰάσατο φύσεως · ὁρῶν μὲν γὰρ ὁ τῆς κακίας γενεσιουργὸς τὸ πανάχραντον ἐκεῖνο καὶ θεοπρεπὲς σῶμα τοῖς φυσικοῖς καὶ ἀδιαβλήτοις ὑπο κείμενον πάθεσι , τὴν ἐπιβουλὴν ἐβούλευέ τε καὶ εἰς ἔργον ἄγειν ἐσπούδαζεν · ὁρῶν δὲ πάλιν διὰ τῶν θεοσημείων τῆς θεῖκῆς ἀξίας τὴν αἴγλην ὑπεραστράπτουσαν συνεστέλλετό τε καὶ ἀνεδύετο , καὶ πρὸς τὸ θέλειν τε ἅμα καὶ μὴ θέλειν τὸν Δεσποτικὸν θάνατον ὑποφερόμενος , τὴν μηχανὴν εἶχεν εἰς ἀμηχανίᾳ Κκαταστρέφουσαν · ὅμως ἐνίκα τὸ δειλὸν ἡ ἀπόνοια · τῷ γὰρ τῆς μιαιφονίας τεχνίτῃ μᾶλλον αἱρετὸν τὸ σύνηθες , ἢ φοβερὸν ὁ ἐπιφυόμενος φόβος · οὕτω γοῦν ἐμφανῶς τῶν ἱερῶν ἡμῶν Λογίων θελητὸν εἶναι τῷ Πατρὶ τὸν θάνατον ἀνακηρυττόντων τοῦ Υἱοῦ , ἀθέλητον δὲ τῷ πονηρῷ · τὸ γὰρ ὅτι παντὸς αὐτῷ μᾶλλον ὁ διὰ σταυροῦ θάνατος ἠγωνίζετο , λαβεῖν ἔστι καὶ ἐκ πολλῶν ἄλλων καὶ ὅθεν οὐκ ἄδηλον · καὶ γὰρ τὸ Ἰουδαίων ἔθνος ἐκείνου κακουοχεῖν ἀνακινοῦντος , τὸν κατὰ Σωτῆρος ἐπαλαμῶντο θάνατον · ἀλλ´ ὁμοίως μὲν ἐπίδηλον καὶ ὡς οὐχὶ τῷ Πατρὶ τὸ πάθος τοῦ Υἱοῦ θελητόν · ἔτι δὲ τοῦ λόγου προῖόντος , ἐπὶ πλέον δηλωθήσεται . βʹ . Ἐπεὶ οὖν εἰς τάξιν ἤχθη ταῦτα διατυπώσεως , διαλονίδεσθαι προσῆκε καὶ σκοπεῖν , ὡς εἰ καὶ περὶ τοῦ αὐτοῦ πράγματος τὰναντία λέγεται . τοῦ Δεσποτικοῦ φημὶ , θανάτου , ἀλλ´ οὐ κατὰ τὸν αὐτὸν τρότον · ἀλλὰ τὸ μὲν ἐξ αὐτοῦ τοῦ πάθους ὃ πέπονθε λέγεται , τὸ δὲ ἐκ τοῦ ἐκβεβηκότος · τὸ μὲν γὰρ ἐκβεβηκὸς διὰ τοῦ θανάτου , ἡσωτηρία τοῦ γένους ἐπράχθη τῶν ἀνθρώπων , καὶ τῆς τοῦ διαβόλου τυραννίδος ἡ καθαίρεσις · ὃ δῆλον ὅτι θελητόν τε τῷ Πατρὶ καὶ εὐδοκία , καὶ τῆς αὐτοῦ προνοίας συμπάσης περὶ τὸ ἀνθρώπινον γένος τὸ κεφάλαιον · τοῦτο δὲ πῶς οὐκ εὔδηλον ὅτι καὶ τῷ ἐχθρῷ ἀθέλητόν τε καὶ ἐσχάτη πληγή ; τὸ μέντοιγε σφαγιασθῆναι τὸν Υἱὸν , ὅπερ ἦν ἡ διὰ τοῦ πάθους προϊοῦσα πρᾶξις , καθ´ ἑαυτὸ μὲν οὔτε ἡδὺ τῳ Πατρὶ οὔτε εὐπρόσδεκτον , ἀλλὰ καὶ λίαν ὀργῆς ἄξιον καὶ θυμοῦ · ὥσπερ δὴ τῷ πονηρῷ καταθύμιόν τε καὶ πάντων ἐρασμιώτατον τῶν τερπνῶν · διὸ καὶ ὁ φιλάνθρωπος ἡμῶν Σωτὴρ ἐν τύπῳ μεθοδεύων προσευχῆς τὴν ἄφεσιν τῶν ἐξυβρισάντων εἰς αὐτὸν , « Πάτερ , φησίν , ἄφες αὐτοῖς τὴν ἁμαρτίαν ταύτην · οὐ γὰρ οἴδασιν τί ποιοῦσιν · » οὕτω μὲν ἀθέλητον τοῦ Παιδὸς ἡ σφαγὴ τῷ Πατρὶ , καὶ πολλὴν τὴν ἀγανάκτησιν ἀνακινοῦσα · ὡς καὶ αὐτῆς δεῖσθαι τῆς δεήσεως τοῦ ἠδικημένου , ἐφ´ ᾧ διὰ μετανοίας καθῃραμένους , μὴ δοῦναι δίκην τοὺς ἠδικηκότας · καὶ οὐκ ἐναντίον τὸ θέλειν καὶ μὴ θέλειν τὸν θάνατον τοῦ Υἱοῦ τὸν Πατέρα · τὸ μὲν γὰρ , ἐκ τοῦ ἐκβεβηκότος κατορθώματος · τὸ δὲ , ἐξ αὐτῆς τῆς προκαταρχούσης λέγεται πράξεως . Κγʹ . Καθάπερ γὰρ εἴ τις στρατηγὸς τὸν ἀριστέα βλέπων δεχόμενον τραύματα , καὶ τοῖς τραὔμασι τῶν ἐναντίων τὰς παρατάξεις κενοῦντα καὶ αὐτὸν τὸν ἀρχηγὸν τοῦ πολέμου καταβάλλοντα , χαίρει μέν οἱς
Lemmas: μένω ὁρμάω , ὁ μή βούλομαι πάσχω ὁ πάθος ὁ ἀνθρώπινος ἰάομαι φύσις · ὁράω μέν γάρ ὁ ὁ κακία γενεσιουργός ὁ πανάχραντος ἐκεῖνος καί θεοπρεπής σῶμα ὁ φυσικός καί ἀδιάβλητος ὑπο κεῖμαι πάθος , ὁ ἐπιβουλή βουλεύω τε καί εἰς ἔργον ἄγω σπουδάζω · ὁράω δέ πάλιν διά ὁ θεοσημεία ὁ θεῖος ἄξιος ὁ αἴγλη ὑπεραστράπτω συστέλλω τε καί ἀναδύνω , καί πρός ὁ ἐθέλω τε ἅμα καί μή ἐθέλω ὁ δεσποτικός θάνατος ὑποφέρω , ὁ μηχανή ἔχω εἰς ἀμηχανία κκαταστρεφουω · ὅμως νικάω ὁ δειλός ὁ ἀπόνοια · ὁ γάρ ὁ μιαιφονία τεχνίτης μᾶλλον αἱρετός ὁ συνήθης , ἢ φοβερός ὁ ἐπιφύω φόβος · οὗτος γοῦν ἐμφανής ὁ ἱερός ἐγώ Λόγιος θελητός εἰμί ὁ πατήρ ὁ θάνατος ἀνακηρύσσω ὁ υἱός , ἀθελέω δέ ὁ πονηρός · ὁ γάρ ὅτι πᾶς αὐτός μᾶλλον ὁ διά σταυρός θάνατος ἀγωνίζομαι , λαμβάνω εἰμί καί ἐκ πολύς ἄλλος καί ὅθεν οὐ ἄδηλος · καί γάρ ὁ Ἰουδαῖος ἔθνος ἐκεῖνος κακουχέω ἀνακινέω , ὁ κατά Σωτήρ παλαμάω θάνατος · ἀλ ὁμοίως μέν ἐπίδηλος καί ὡς οὐ ὁ πατήρ ὁ πάθος ὁ υἱός ἐθέλω · ἔτι δέ ὁ λόγος προῖω , ἐπί πλέω δηλόω . βε . ἐπεί οὖν εἰς τάξις ἄγω οὗτος διατύπωσις , διαλονίδεσθαι προσήκω καί σκοπέω , ὡς εἰμί καί περί ὁ αὐτός πρᾶγμα τἀναντία λέγω . ὁ δεσποτικός φημί , θάνατος , ἀλ οὖον κατά ὁ αὐτός τροος · ἀλλά ὁ μέν ἐκ αὐτός ὁ πάθος ὅς πάσχω λέγω , ὁ δέ ἐκ ὁ ἐκβαίνω · ὁ μέν γάρ ἐκβαίνω διά ὁ θάνατος , ἡσωτηρία ὁ γένος πράσσω ὁ ἄνθρωπος , καί ὁ ὁ διάβολος τυραννίς ὁ καθαίρεσις · ὅς δῆλος ὅτι ἐθέλω τε ὁ πατήρ καί εὐδοκία , καί ὁ αὐτός πρόνοια σύμπας περί ὁ ἀνθρώπινος γένος ὁ κεφάλαιος · οὗτος δέ πῶς οὐ εὔδηλος ὅτι καί ὁ ἐχθρός ἀθελέω τε καί ἔσχατος πληγή ; ὁ μέντοι σφαγιάζομαι ὁ υἱός , ὅσπερ εἰμί ὁ διά ὁ πάθος πρόειμι πρᾶξις , καθ´ ἑαυτοῦ μέν οὔτε ἡδύς ὁ πατήρ οὔτε εὐπρόσδεκτος , ἀλλά καί λίαν ὀργή ἄξιος καί θυμός · ὥσπερ δή ὁ πονηρός καταθύμιος τε καί πᾶς ἐράσμιος ὁ τερπνός · διό καί ὁ φιλάνθρωπος ἐγώ Σωτήρ ἐν τύπος μεθοδεύω προσευχή ὁ ἄφεσις ὁ ἐξυβρίζω εἰς αὐτός , « πατήρ , φημί , ἀφίημι αὐτός ὁ ἁμαρτία οὗτος · οὖον γάρ οἶδα τίς ποιέω · » οὗτος μέν ἀθελέω ὁ Παῖς ὁ σφαγή ὁ πατήρ , καί πολύς ὁ ἀγανάκτησις ἀνακινέω · ὡς καί αὐτός δήω ὁ δέησις ὁ ἀδικέω , ἐφίημι ὅς διά μετάνοια καθαίρω , μή δίδωμι δίκη ὁ ἀδικέω · καί οὐ ἐναντίος ὁ ἐθέλω καί μή ἐθέλω ὁ θάνατος ὁ υἱός ὁ πατήρ · ὁ μέν γάρ , ἐκ ὁ ἐκβαίνω κατόρθωμα · ὁ δέ , ἐκ αὐτός ὁ προκατάρχομαι λέγω πρᾶξις . κγʹ . καθά γάρ εἰμί τις στρατηγός ὁ Ἀριστεύς βλέπω δέχομαι τραῦμα , καί ὁ τραῦμα ὁ ἐναντίος ὁ παράταξις κενόω καί αὐτός ὁ ἀρχηγός ὁ πόλεμος καταβάλλω , χαίρω μέν οἱςστις