cogPG.PG101 587
τινές φασιν ἐνταῦθα ταραχὴν λέγειν αὐτὸν , τὸν ἐκ τῆς ἁμαρτίας γινόμενον [ φόβον ] · τοῦτο δὲ μάλιστα καὶ ἐπιθυμίαις ἀσελγείας συμβαίνειν εἴωθε , τοῦτο δὲ ἐν θυμῷ καὶ ἐν συμφοραῖς · πάντα γὰρ ταῦτα ταράττει ψυχὴν καὶ ὀστᾶ , καὶ αἱ κόραι διαστρέφονται , καὶ οὐδὲ οἱ ὀφθαλμοὶ κατὰ τάξιν βλέπουσιν . ἀλλ´ ὥσπερ ἡνιόχου θορυβηθέντος ἀτάκτως οἱ ἵπποι φέρονται , οὕτω τοῦ λογισμοῦ διαταραχθέντος , πάντα συγχεῖται , πάντα διαστρέφεται · καὶ πως αὕτη γίνεται ἤταραχή ; ἀναγκαῖον γὰρ καὶ τοῦτο εἰπεῖν · οὐ γὰρ ὥσπερ ἐν θαλάσσῃ παρὰ τὴν τῶν πνευμάτων ἐμβολην , οὕτω καὶ ἐν ψυχῇ , οὐ κατά τινα ἀδόκητον περίστασιν , ἀλλὰ παρὰ τὴν ἡμετέραν ῥᾳθυμίαν συμβαίνει · καὶ γὰρ καὶ τοῦ γενέσθαι καὶ τοῦ μὴ γενέσθαι τὴν περίστασιν τῆς ἀμαρτίας ἡμεῖς κύριοι , τῆς ἐπιθυμίας ἀναπτομένης · ἀλλ´ ἂν μὴ σὺ τὴν φλόγα ἀνάψῃς . Οὐκ αἴρεται ἡ κάμινος , ἂν μὴ τροφὴν παράσχης τῆ ὕλῃ , ἂν μὴ τὰς εὐμόρφους ὄψεις περιεργάσῃ , ἂν μὴ θέατρον παρανομίας ἀναβαίνῃς , ἂν μὴ πιαίνης τρυφῇ τὴν σάρκα , ἂν μὴ καταποντίζῃς ονῳ τὸν λογισμὸν , οὐκ αἴρεται ἡ φλὸξ , οὐ γίνεται χαλεπώτερον τὸ θηρίον , οὐ διατέμνεται καθάπερ ὑπὸ πνευμάτων ἀγρίων τῆς διανοίας τὸ καθαρόν . Ἀρκεῖ οὖν ταῦτα , φησὶ , πρὸς τὸ διαφυγεῖν τὴν φλόγα τῆς ἀμαρτίας ; οὐκ ἀρκεῖ · ἀλλὰ δεῖ καὶ ἕτερα προστεθῆναι , προσευχὰς διηνεκεῖς , ἁγίων συνουσίαν , νηστείαν σύμμετρον , δίαιταν λιτὴν , ἀσχολίας ἀναγκαίας · πρὸ τῶν ἄλλων ἀπάντων , τοῦ Θεοῦ τὸν φόβον , τὴν ξῇῃζξζᾳῃσνο,,ς,ο,μφωκς τονάγιιωνπ ἀλλὰ τοιων τοντωι ονοια , γμλοσο τὴν λυιαῦσον ἐπιθυμίαν καὶ στῆσαι τὴν κυμαινομένην θάλασσαν . ΕΡΩΤΗΣΙΣ Σἱʹ . « Κύριε , ἐκέκραξα πρὸς σὲ , εἰσάκουσόν μου . Τούτου τοῦ ψαλμοῦ τὰ μὲν ῥήματα ἅπαντες , ὡς εἰπεῖν , ἴσασι , καὶ διὰ πάσης ἡλικίας διατελοῦσι ψάλλοντες , τὴν δὲ διάνοιαν ἐνίων τῶν εἰρημένων ἀγνοοῦσιν · ὅπερ οὐ μικρὸν εἰς κατηγορίας λόγον · ψάλλειν μὲν καθ´ ἡμέραν , μηδ´ ἅπαξ δ´ ἐπιζητῆσαι μαθεῖν τὸν νοῦν τῶν ψαλλομένων · καὶ γὰρ νωθείας καὶ χαυνότητος ἐσχάτης , διὰ παντὸς τὸν ψαλμὸν καὶ ἐκ πρώτης ἡλικίας εἰς ἔσχατον γῆρας μελετῶντας διατελεῖν , τὰ ῥήματα μόνον εἰδότας ἔρημα διανοίας · καὶ παρακαθῆσθαι θησαυρῷ συνεσκιασαένω καὶ βαλάντιον περιφέρειν ἐσφραγισμένον · καὶ οὐδὲ πὸ πολυπραγμοσύνης παρωξύνθη τις μαθεῖν , τί ποέ ἐστι τὸ λεγόμενον · καίτοι γε οὐδὲ ἐκεῖνο ἔστιν εἰπεῖν , ὅτι σαφής τις ὢν πάντας εἰς ὕπνον ἤγαγε · καὶ οὐκ ἀφῆκε ζητῆσαι τὸ προχείρως κείμενον · καὶ γάρ ἐστιν ἀσαφὴς καὶ ἱκανὸς διεγεῖραι τὸν μὴ σφόδρα καθεύδοντα , μᾶλλον δὲ καὶ τὸν καθεύδοντα ΕΡΩΤΗΣΙΣ ΣἰΑʹ . ωνῇμου πρὸς Κύριον ἐκέκραξα , φωνῇ μουπρὸς Κύριον ἐδεήθην . » Λύο ἐνταῦθα ἀρετὰς μανθάνομεν , τό τε εὕτονο τῆς προθυμίας , τό τε συντεταγμένον τῆς διανοίασν καὶ ἕτερον πρὸς τούτοις τὸ αὐτοῦ εἶναι τὴν φωνήν
Lemmas: τις φημί ἐνταῦθα ταραχή λέγω αὐτός , ὁ ἐκ ὁ ἁμαρτία γίγνομαι [ φόβος ] · οὗτος δέ μάλιστα καί ἐπιθυμία ἀσέλγεια συμβαίνω εἴωθα , οὗτος δέ ἐν θυμός καί ἐν συμφορά · πᾶς γάρ οὗτος ταράσσω ψυχή καί ὀστέον , καί ὁ κόρη διαστρέφω , καί οὐδέ ὁ ὀφθαλμός κατά τάξις βλέπω . ἀλ ὥσπερ ἡνίοχος θορυβέω ἄτακτος ὁ ἵππος φέρω , οὗτος ὁ λογισμός διαταράσσω , πᾶς συγχέω , πᾶς διαστρέφω · καί πως οὗτος γίγνομαι ατάρακτος ; ἀναγκαῖος γάρ καί οὗτος εἶπον · οὖον γάρ ὥσπερ ἐν θάλασσα παρά ὁ ὁ πνεῦμα ἐμβολή , οὗτος καί ἐν Ψυχή , οὖον κατά τις ἀδόκητος περίστασις , ἀλλά παρά ὁ ἡμέτερος ῥᾳθυμία συμβαίνω · καί γάρ καί ὁ γίγνομαι καί ὁ μή γίγνομαι ὁ περίστασις ὁ ἁμαρτία ἐγώ κύριος , ὁ ἐπιθυμία ἀνάπτω · ἀλ εἄν μή σύ ὁ φλόξ ἀνάπτω . οὐ ἀείρω ὁ κάμινος , εἄν μή τροφή παρέχω τῆ ὕλη , εἄν μή ὁ εὔμορφος ὄψις περιεργάζομαι , εἄν μή θέατρον παρανομία ἀναβαίνω , εἄν μή πιαίνω τρυφή ὁ σάρξ , εἄν μή καταποντίζω ὄνος ὁ λογισμός , οὐ ἀείρω ὁ φλόξ , οὖον γίγνομαι χαλεπός ὁ θηρίον , οὖον διατέμνω καθάπερ ὑπό πνεῦμα ἄγριος ὁ διάνοια ὁ καθαρός . ἀρκέω οὖν οὗτος , φημί , πρός ὁ διαφεύγω ὁ φλόξ ὁ ἁμαρτία ; οὐ ἀρκέω · ἀλλά δεῖ καί ἕτερος προστίθημι , προσευχή διηνεκής , ἅγιος συνουσία , νηστεία σύμμετρος , δίαιτα λιτός , ἀσχολία ἀναγκαῖος · πρό ὁ ἄλλος ἀπαντάω , ὁ Θεός ὁ φόβος , ὁ ξῇῃζξζᾳῃσνο,,ς,ο,μφωκς τονάγιιωνπ ἀλλά τοῖος τόντος ονοια , γμλοσο ὁ λυιαυω ἐπιθυμία καί ἵστημι ὁ κυμαίνω θάλασσα . ἐρώτησις θεός . « κύριος , κράζω πρός σύ , εἰσακούω ἐγώ . οὗτος ὁ ψαλμός ὁ μέν ῥῆμα ἅπας , ὡς εἶπον , οἶδα , καί διά πᾶς ἡλικία διατελέω ψάλλω , ὁ δέ διάνοια ἔνιοι ὁ εἴρω ἀγνοέω · ὅσπερ οὖον μικρός εἰς κατηγορία λόγος · ψάλλω μέν καθ´ ἡμέρα , μηδ´ ἅπαξ δδʹ ἐπιζητέω μανθάνω ὁ νόος ὁ ψέλνω · καί γάρ νώθεια καί χαυνότης ἔσχατος , διά πᾶς ὁ ψαλμός καί ἐκ πρῶτος ἡλικία εἰς ἔσχατος γῆρας μελέτη διατελέω , ὁ ῥῆμα μόνος οἶδα ἐρῆμος διάνοια · καί παρακάθημαι θησαυρός συσκιάζω καί βαλλάντιον περιφέρω σφραγίζω · καί οὐδέ πόα πολυπραγμοσύνη παροξύνω τις μανθάνω , τίς ποῶ εἰμί ὁ λέγω · καίτοι γε οὐδέ ἐκεῖνος εἰμί εἶπον , ὅτι σαφής τις εἰμί πᾶς εἰς ὕπνος ἄγω · καί οὐ ἀφίημι ζητέω ὁ προχείρως κεῖμαι · καί γάρ εἰμί ἀσαφής καί ἱκανός διεγείρω ὁ μή σφόδρα καθεύδω , μᾶλλον δέ καί ὁ καθεύδω ἐρώτησις Σιάη . ωνῇμου πρός κύριος κράζω , φωνή μουπρὸς κύριος δήω . » Λύο ἐνταῦθα ἀρετή μανθάνω , ὁ τε εύτονος ὁ προθυμία , ὁ τε συντάσσω ὁ διανοέομαι καί ἕτερος πρός οὗτος ὁ αὐτός εἰμί ὁ φωνή