cogPG.PG101 594
ταπεινότερον , ἀλλ´ αὔξην μέν τινα δέχεται , οὐδέπω δ´ ἐπαίρεται τῆς γῆς · ἀεὶ δὲ ταύτῃ προσέρπει · τὸ δὲ πῦρ κοῦφόν τε καὶ τῶν ὅσα κρίνεται αἰσθήσει ὰνωφερέστατόν τε καὶ ἀνώτατον · ὡς ἂν οὖν ἐπιδειχθῇ ὅτι ἡ πάντων ὑπερέκεινα τῶν ὄντων ἀνῳκισμένη τε καὶ ὑψηλοτέρα τῆς θεότητος φύσις πῦρ γὰρ πολλάκις ἡ Γραφὴ τὸν Θεὸν ὁνομάζει , πρὸς τὴν ταπεινοτέραν φύσιν τῶν ἀνθρώπων τῇ πηλῷ καὶ γῇ συμπεφυρμένην οὐκἀπηξίωσε κατελθεῖν , εἰκότως τῶ ὑποδείγματι κατάλληλον παρελήφθη φυτόν . Ἔτι δ´ ἂν ἐπιθεωρήσαις , ὡς τοῦ Ἐβραίων ἔθνους αὐτομολεῖν πως ἐπιῤῥεπῶς ἔχοντος πρὸς πολυθεΐαν , ἅτε τοῖς τῶν Αἰγυπτίων ἔθεσιν οὐκ ὀλίγοις ἔτεσι συναναπε φυρμένου , ἵνα μὴ αὐτοῖς πρόσβασίς τις εἰς πολυθεῖαν περιγένηται ἐν τῷ τοιούτῳ , εἰδεχθεῖ τε καὶ ταπεινῷ καὶ ἀνεπιτηδείῳ πρὸς παραγωγὴν ξοάνων παραδείκνυται τὸ θαῦμα · ἵνα μὴ καταπλαγέντες τὸ ὁρώμενον , ἢ αὐτό γε τὸ εἶδος τοῦ Θεοῦ αὐτοῦ , εἰς Θεὸν ἀναγραψάμενοι προσκυνήσωσιν · ἢ διαγλύφοντες ἐξ αὐτοῦ ἀπεικάσματά τε καὶ ὁμοιώματα , ὡς θεοὺς αὐτῶν τὰ τῶν χειρῶν ἔργα προσκυνήσωσιν · οἱ γὰρ μετὰ τοσαύτης ζημίας μοσχοποιήσαντες , καὶ ὡς Θεῷ ἐν τύπω τῆς τοῦ βοὸς κεφαλῆς προσκυνήσαντες , ἐν ᾧ μηδὲ θεοσημείαν μηδ´ ἡντιναοῦν ἐθεάσαντο , τί ἂν οὗτοι οὐκ ἐτόλμησαν , εἰ τῶν ὡραίων τι φυτῶν καὶ πρὸς χρείαν ἐπιτηδείων τὸ πῦρ αὐτοῖς ἀφλέκτως φέρον ἐφαίνετο , μάλιστα ἀκηκοότες τοῦ νομοθέτου λέγοντος · « Ἐλάλησεν ὁ Θεὸς τῷ Μωῦσεῖ ἐκ τῆς βάτου . ΚΕΡΩΤΗΣΙΣ ΤΑʹ . ί δήποτε τοῦ Θεοῦ διαῤῥήξαντος καὶ διαμερίσαντος τὸν τῶν Ἐβραίων λαὸν , καὶ τὸν μὲν εἰς Σαμάρειαν ἐξῳκικότος , τὸν δέ εἰς τὴν Ἰουδαίαν ἐγκαταλελοιπότος · γέγραπται γὰρ ὡς εἶπεν ὁ Κύριος τῷ Σολομῶντι · Διιαδόήσσνν διαλῥήξω τὴν βασιλείαν σου · ἐκείνου τοίνυν διαόῥηγνύντος , τί δήποτε τοὺς τὴν ἐκ Θεοῦ διαίρεσιν ὑποστάντας μέμψεσι καθυποβάλλομεν καὶ αἰτίαις ; Θεοῦ γὰρ διαῤῥήσσοντος , τίς ἂν συναφθείη ; καὶ μερισμὸν καταδικάζοντος , τίς ἐξελεῖται ; βαίια α μαιο ο.Ρ . θὔ , αἹθλ . Βο τοηί δμάλίε ὁίνίείοπε σοαα Βεο ἱοια οίωι οιιαποο κορυλο νιιίο νοιίίίων . i Ηεμ . ΣΙ , ἦΙ . Τὸ μὲν οὖν διαπορηθέν σοι , εἴ τι μέμνηται , τοιοῦτον . Εἰδέναι δὲ δεῖ οὐ μόνον ἐπὶ τῆς παρούσης ἀπορίας , ἀλλὰ καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων ἁπάντων τῶν παραπλησίαν τὴν περίστασιν ἐχόντων , ὡς αἱ προλαμβάνουσαι τῆς ἐκβάσεως τιμωρητικαὶ τοῦ Θεοῦ ψῆφοι , οὐκ αὐταὶ τῆς ἐκβάσεως τὴν αἰτίαν εἰσὶν ἀναδεδεγμέναι · οὐ γὰρ εἰ τι τῶν γενησομένων προθεωρήσας τις προαναφωνήσει οὐδ´ ἐφ ἡμῶν τῶν ἀνθρωπίνων , μήτοιγε τὸ Θεῖον , αὐτὸς ἂν εἴη δίκαιος τὴν αἰτίαν ἔχειν τῶν ἐκβεβηκότων · λέγεται οὖν ἐν τῇ θείᾳ Γραφῇ τὰ τοιαῦτα · ὡς ἂν μὴ εἰς ἐτέραν τινὸ δύναμιν καὶ ἀρχὴν τὰς ἐπὶ τοῖς ἡμαρτημένοις ἡμῖν ἐπαγομένας τιμωρίας προαχθείημεν ἀναφέρειν · καὶ ταύτην ὁ θεῖος λόγος τὴν ὑπόνοιαν ἀναστέλλων , προαγορεύει τὰ ἐφ οἷς ἡμάρτομεν συμβησόμενα . Καὶ μία μὲν αἰτία αὕτη τοῦ τὴν αἰτίαν τῶν τοιούτων εἰς τὸ Θεῖον τὴν ἀναφορὰν ἔχειν · δευτέρα δέ , ὅτι δυνατὸς ὢν ἐπισχεῖν τὴν πρὸς τὰ χείρω ἡμῖν ῥοπὰν αὐκ ἐκβιάζεται . οὐδὲ πρὸς τὰναντία μεθέλκειτοιοῦτον δὲ καὶ τὸ , « Ὁ ποιῶν εἰρήνην καὶ κτίζων
Lemmas: ταπεινός , ἀλ αὔξη μέν τις δέχομαι , οὐδέπω δδʹ ἐπαίρω ὁ γῆ · ἀεί δέ οὗτος προσέρπω · ὁ δέ πῦρ κοῦφος τε καί ὁ ὅσος κρίνω αἴσθησις ὰνωφερέστατόν τε καί ἀνώτατος · ὡς εἄν οὖν ἐπιδείκνυμι ὅτι ὁ πᾶς ὑπερέκεινα ὁ εἰμί ἀνοικίζω τε καί ὑψηλός ὁ θεότης φύσις πῦρ γάρ πολλάκις ὁ γραφή ὁ θεός ὀνομάζω , πρός ὁ ταπεινός φύσις ὁ ἄνθρωπος ὁ πηλός καί γῆ συμφύρω ουκαπηξιωθεω κατέρχομαι , εἰκότως ὁ ὑπόδειγμα κατάλληλος παραλαμβάνω φυτός . ἔτι δδʹ εἄν ἐπιθεωρέω , ὡς ὁ Ἑβραῖος ἔθνος αὐτομολέω πως ἐπιρρεπής ἔχω πρός πολυθεία , ἅτε ὁ ὁ Αἰγύπτιος ἔθος οὐ ὀλίγος ἔτος συναναπαύω φύρω , ἵνα μή αὐτός πρόσβασις τις εἰς πολυθεΐα περιγίγνομαι ἐν ὁ τοιοῦτος , εἰδεχθής τε καί ταπεινός καί ἀνεπιτήδειος πρός παραγωγή ξόανον παραδείκνυμι ὁ θαῦμα · ἵνα μή καταπλάσσω ὁ ὁράω , ἢ αὐτός γε ὁ εἶδος ὁ Θεός αὐτός , εἰς θεός ἀναγράφω προσκυνέω · ἢ διαγλύφω ἐκ αὐτός απείκασμα τε καί ὁμοίωμα , ὡς θεός αὐτός ὁ ὁ χείρ ἔργον προσκυνέω · ὁ γάρ μετά τοσοῦτος ζημία μοσχοποιέω , καί ὡς Θεός ἐν τύπος ὁ ὁ βοῦς κεφαλή προσκυνέω , ἐν ὅς μηδέ θεοσημεία μηδ´ ὁστισοῦν θεάομαι , τίς εἄν οὗτος οὐ τολμάω , εἰμί ὁ ὡραῖος τίς φυτός καί πρός χρεία ἐπιτήδειος ὁ πῦρ αὐτός ἄφλεκτος φέρω φαίνω , μάλιστα ἀκούω ὁ νομοθέτης λέγω · « λαλέω ὁ θεός ὁ Μωϋσῆς ἐκ ὁ βάτος . Σ ὅς . ἵ δήποτε ὁ Θεός διαξηραίνω καί διαμερίζω ὁ ὁ Ἑβραῖος λαός , καί ὁ μέν εἰς Σαμάρεια ἐξοικίζω , ὁ δέ εἰς ὁ Ἰουδαῖος ἐγκαταλείπω · γράφω γάρ ὡς εἶπον ὁ Κύριος ὁ Σολομών · Διιαδόήσσνν διαλῥήξω ὁ βασίλειος σύ · ἐκεῖνος τοίνυν διαόῥηγνύντος , τίς δήποτε ὁ ὁ ἐκ Θεός διαίρεσις ὑφίστημι μέμψις καθυποβάλλω καί αἴτιος ; Θεός γάρ διαῤῥήσσοντος , τίς εἄν συνάπτω ; καί μερισμός καταδικάζω , τίς ἐξελαύνω ; βαῖος ὅς Μάιος Ρο . θύω , αἹθλ . Βος τοῖος δμάλίε ὁῖνος σο Βεο ἱοια οἶος οιιαποο κορυλο νιιίο νοιίίίων . i ΗΕΜ . ΣΙ , ὅς . ὁ μέν οὖν διαπορέω σύ , εἰμί τίς μιμνήσκω , τοιοῦτος . οἶδα δέ δεῖ οὖον μόνος ἐπί ὁ πάρειμι ἀπορία , ἀλλά καί ἐπί ὁ ἄλλος ἅπας ὁ παραπλήσιος ὁ περίστασις ἔχω , ὡς ὁ προλαμβάνω ὁ ἔκβασις τιμωρητικός ὁ Θεός ψῆφος , οὐ αὐτός ὁ ἔκβασις ὁ αἴτιος εἰμί ἀναδέχομαι · οὖον γάρ εἰμί τίς ὁ γίγνομαι προθεωρέω τις προαναφώνησις οὐδός ἐπί ἐγώ ὁ ἀνθρώπινος , μήτοι ὁ θεῖον , αὐτός εἄν εἰμί δίκαιος ὁ αἴτιος ἔχω ὁ ἐκβαίνω · λέγω οὖν ἐν ὁ θεῖος γραφή ὁ τοιοῦτος · ὡς εἄν μή εἰς ἕτερος Τίνος δύναμις καί ἀρχή ὁ ἐπί ὁ ἁμαρτάνω ἐγώ ἐπάγω τιμωρία προάγω ἀναφέρω · καί οὗτος ὁ θεῖος λόγος ὁ ὑπόνοια ἀναστέλλω , προαγορεύω ὁ ἐπί ὅς ἁμαρτάνω συμβαίνω . καί εἷς μέν αἰτία οὗτος ὁ ὁ αἴτιος ὁ τοιοῦτος εἰς ὁ θεῖον ὁ ἀναφορά ἔχω · δύο δέ , ὅτι δυνατός εἰμί ἐπέχω ὁ πρός ὁ χείρων ἐγώ ῥόπα αὐκ ἐκβιάζω . οὐδέ πρός τἀναντία μεθέλκω δέ καί ὁ , « ὁ ποιέω εἰρήνη καί κτίζω