cogPG.PG101 302
ἐνὸν τοῖς ἀρχαίοις , καὶ ἐξ ἑτοίμου , προσομιλεῖν . Σὺ δὲὐ γὰρ ἔχω πῶς ἀνεπαχθέστερον εἴπω ἀντὶ τῶν πάλαι καλῶς γεγραμμένων , καινῶν προσδέῃ γραφέων , ἐξιδιουμένων τὰ πρὸ αὐτῶν καὶ ἀλλότρια . Αλλὰ χωρὶς ἐκείνων , τὸ σύντομον καὶ σαφὲς , καὶ αὐδὲ χωρὶς τοῦ συμπείθειν , μετὰ προσοχῆς ἄκουε · ἔχει δὲ ὧδε · Θεὸν καλεῖς τὸν Πατέρα · πότερον τεμών τὴν ὑπόστασιν , καὶ ἀλλοτριώσας τῆς ἐν αὐτῷ καὶ κοινῆς θεότητος , ἢ οὐκ ἂν τολμήσαις εἰπεῖν · οὕτω γὰρ ἂν εἴη τὸ τιμᾷν καὶ ὀνομάζειν Θεὸν τὸν Πατέρα , τῆς ἐσχάτης βαρύτερον ὕβρεως , ἀποσπάδα τινὰ καὶ παραφυάδα νοεῖν τῆς ὁλικῆς καὶ ὑπερουσίου Θεότητος ἐξοὗ πᾶσα θεία , καὶ τοῖς ἐν διαιρέσει καὶ ῥεύσει τὸ εἶναι λαχοῦσιν , ἕνωσίς τε καὶ συνοχὴ καὶ συνάφεια . Ὁρᾷς πῶς ἂν ὁρθῶς ἐννοηθείης τε καὶ φησαις Θεὸν τὸν Πατέρα . Οὐκοῦν οὐδὲ τὸν Υἱὸν Θεὸν ὀνομάζων , ἀφοριεῖς τῆς αὐτῆς Θεότητος · εἴπερ μὴ κατ´ ἄλλην μὲν ἔννοιαν τὸν Υἱὸν , κατ´ ἄλλην δὲ τὸν Πατέρα Θεὸν ὑπεκρίνω ἀποφαίνεσθαι · οὐδὲ τὸ Πνεῦμα δὲ δηλονότι · ἡ αὐτὴ γὰρ ἂν παρακολουθήσῃ κακόνοια . Εἰ τοίνυν ἕκαστον τῶν τριῶν , καθ´ ἑαυτὸ τῷ νῷ λαμβανόμενον , καὶ Θεὸς , καὶ Θεὸς , καὶ Θεὸς ὀνομαζόμενον , οὐδαμῶς οὐδαμῶς τῆς ἐνθεωρουμένης καὶ μιᾶς ἀπετμήθη Θεότητος · εἰκότως ἄρα καὶ σὺν ἀλλήλοις λαμβανόμενα , οὐ τρεῖς Θεοί , ἀλλ´ εἰς ἂ τὰ τρία Θεὸς δοξασθήσεται . Εἰ μὲν γὰρ Θεὸς ἐλέγετο , καθ´ ἑαυτὸ νοούμενον ἕκαστον , ὡς εἰς ἰδίαν καὶ ἔκφυλον Θεότητα ἀναγόμενον , εἰκότως ἂν , σὺν ἀλλήλοις , καὶ τρεῖς Θεοὶ ὡνομάζοντο . Εἰ δὲ , ὡς τὴν αὐτὴν ὁμοτίμως καὶ μίαν Θεότητα συναγόμενον , Θεὸς τῶν τριῶν ἐκαλεῖτο ἕκαστον · τίς ὁ βιαζόμενος , τὰ μηδαμῆ μηδαμῶς τῆς ἐνθεωρουμένης αὐτοῖς καὶ συμπληρωτικῆς διαιρεθέντα Θεότητος , τρεῖς λέγειν θεοὺς ; μᾶλλον δὲ , πῶς οὐκ ἀνάγκη πᾶσα , τὰ τρία λέγειν ἕνα Θεὸν , οὐδαμοῦ διαιρεθέντος οὐδενὸς τῶν τριῶν τῆς ἐνιαίας καὶ ἀτμήτου καὶ ἀδιαιρέτου Θεότητος ; ΕΡΩΤΗΣΙΣ ΠΘʹ . Πόσα σημαινόμενα ἔστιν εὐρεῖν ἐν τῇ Γραφῇ τῆς Θεοῦ φωνῆς ; Εα α Μοίαοίίο , ερ . θ , ά ρίι , ρ.ἈΙὔἍΘ . Οε εἰμωὶδοαιΙοηε οῖε Βεὶ . αʹ . Τρία σημαινόμενα τοῦ , Θεὸς , ὀνόματος , ὅσα γε εἰς μνήμην κατὰ δόξαν οἶδα τῆς θείας Γραφῆς · ἓν μὲν τὸ κυρίως καὶ πρώτως Ὅν , ὃς ἐν τῇ χειρὶ πάντα , καὶ ὃς ἀπάντων δεσπόζει · « Τὰ γὰρ σύμπαντα δοῦλα σά . » βʹ . Δευτέρᾳ δὲ τάξει , καὶ μεθέξει τῆς πρώτης αἰτίας , λέγοιτ´ ἂν καὶ τῶν ἀνθρώπων ἐκεῖνος θεὸς , ς , ἐφ´ ὅσον ἐστὶ δυνατὸν · γεννητῇ φύσει , εἰς μίμησιν ἑαυτὸν , ἀρετῶν ἀσκήσει , διαπλάττοι Θεοῦ Καὶ γὰρ , ὥσπερ κυρίως μέν ἐστιν ἀγαθὸν ἡ θεία καὶ πανοῦργος φύσις · κατὰ μέθεξιν δὲ , καὶ τῶν ἀνθρώπων , ὅσοι διακαθάρσει βίου τῆς ἐκεῖθεν
Lemmas: ἐν-εἰμί ὁ ἀρχαῖος , καί ἐκ ἑτοῖμος , προσομιλέω . σύ δήω γάρ ἔχω πῶς ἀνεπαχθής εἶπον ἀντί ὁ πάλαι καλῶς γράφω , καινός προσδέω γραφεύς , ἐξιδιόω ὁ πρό αὐτός καί ἀλλότριος . αλλά Χωρὶς ἐκεῖνος , ὁ σύντομος καί σαφής , καί αὐδέ Χωρὶς ὁ συμπείθω , μετά προσοχή ἀκούω · ἔχω δέ ὧδε · θεός καλέω ὁ πατήρ · πότερος τέμνω ὁ ὑπόστασις , καί ἀλλοτριόω ὁ ἐν αὐτός καί κοινός θεότης , ἢ οὐ εἄν τολμάω εἶπον · οὗτος γάρ εἄν εἰμί ὁ τιμάω καί ὀνομάζω θεός ὁ πατήρ , ὁ ἔσχατος βαρύς ὕβρις , ἀποσπάς τις καί παραφυάς νοέω ὁ ολικός καί υπερούσιος θεότης εξού πᾶς θεῖος , καί ὁ ἐν διαίρεσις καί ῥέω ὁ εἰμί λαγχάνω , ἕνωσις τε καί συνοχή καί συνάφεια . ὁράω πῶς εἄν ὀρθῶς ἐννοέω τε καί φημί θεός ὁ πατήρ . οὐκοῦν οὐδέ ὁ υἱός θεός ὀνομάζω , ἀφορίζω ὁ αὐτός θεότης · εἴπερ μή κατ´ ἄλλος μέν ἔννοια ὁ υἱός , κατ´ ἄλλος δέ ὁ πατήρ θεός ὑποκρίνομαι ἀποφαίνω · οὐδέ ὁ πνεῦμα δέ δηλονότι · ὁ αὐτός γάρ εἄν παρακολουθέω κακόνοια . εἰμί τοίνυν ἕκαστος ὁ τρεῖς , καθ´ ἑαυτοῦ ὁ νάω λαμβάνω , καί θεός , καί θεός , καί θεός ὀνομάζω , οὐδαμῶς οὐδαμῶς ὁ ἐνθεωρέω καί εἷς ἀποτέμνω θεότης · εἰκότως ἄρα καί σύν ἀλλήλων λαμβάνω , οὖον τρεῖς θεός , ἀλ εἰς ὅς ὁ τρεῖς θεός δοξάζω . εἰμί μέν γάρ θεός λέγω , καθ´ ἑαυτοῦ νοέω ἕκαστος , ὡς εἰς ἴδιος καί ἔκφυλος θεότης ἀνάγω , εἰκότως εἄν , σύν ἀλλήλων , καί τρεῖς θεός ὀνομάζω . εἰμί δέ , ὡς ὁ αὐτός ὁμότιμος καί εἷς θεότης συνάγω , θεός ὁ τρεῖς καλέω ἕκαστος · τίς ὁ βιάζομαι , ὁ μηδαμῆ μηδαμῶς ὁ ἐνθεωρέω αὐτός καί συμπληρωματικός διαιρέω θεότης , τρεῖς λέγω θεός ; μᾶλλον δέ , πῶς οὐ ἀνάγκη πᾶς , ὁ τρεῖς λέγω εἷς θεός , οὐδαμοῦ διαιρέω οὐδείς ὁ τρεῖς ὁ ενιαίος καί ἄτμητος καί ἀδιαίρετος θεότης ; ἐρώτησις ΠΘʹ . Πόσα σημαίνω εἰμί εὑρίσκω ἐν ὁ γραφή ὁ Θεός φωνή ; ἐάω ὅς Μοῖος , ἄρα . θ , ἆ ρίι , Αὖ . οεʹ εἰμωὶδοαιΙοηε οἶς Βέι . ὅς . τρία σημαίνω ὁ , θεός , ὄνομα , ὅσος γε εἰς μνήμη κατά δόξα οἶδα ὁ θεῖος γραφή · εἷς μέν ὁ κύριος καί πρῶτος ὅς , ὅς ἐν ὁ χείρ πᾶς , καί ὅς ἀπαντάω δεσπόζω · « ὁ γάρ σύμπας δοῦλος σός . » βε . δύο δέ τάξις , καί μετέχω ὁ πρῶτος αἴτιος , λέγω εἄν καί ὁ ἄνθρωπος ἐκεῖνος θεός , Σ , ἐφίημι ὅσος εἰμί δυνατός · γεννητής φύσις , εἰς μίμησις ἑαυτοῦ , ἀρετή ἀσκέω , διαπλάσσω Θεός καί γάρ , ὥσπερ κύριος μέν εἰμί ἀγαθός ὁ θεῖος καί πανοῦργος φύσις · κατά μέθεξις δέ , καί ὁ ἄνθρωπος , ὅσος διακάθαρσις βίος ὁ ἐκεῖθεν