cogPG.PG101 148
εἰκονίζειν ὅλως ὁμολογεῖν τὸ εἰκονιζόμενον δύνα σθαι . σαύτως δὲ καὶ τὸ ἀρχικὸν διὰ τὴν αὐτὴν αἰτίαν νομίζουσιν ἀποδοκιμάζειν · καί τοι γε καὶ τῶν ἱερῶν Λογίων σαφῶς ἐνδεικνυμένων τῇ συνεχείᾳ τῆς παραθέσεως , ὡς τὸ « κατ´ εἰκόνα » τὸ ἀρχικὸν ἀξίωμα σημαίνειν βούλεται . Ἔχει γὰρ τὸ τῇς συνεπείας · « Ποιήσωμεν ἄνθρωπον κατ´ εἰκόνα ἡμετέραν , καὶ καθ´ ὁμοίωσιν , καὶ ἀρχέτωσαν τῶν ἰχθύων τῆς θαλάσσης , καὶ τῶν πετεινῶν τοῦ οὐρανοῦ , καὶ τῶν κτηνῶν , καὶ πάσης τῆς γῆς . » Οἱ δὲ μηδὲ τοῦτο δυσωπηθέντες , οὔ φασι δηλοῦσθαι διὰ τοῦ « κατ´ εἰκόνα » τὸ ἀρχικὸν , ἐπεὶ καὶ τῶν ἀγγέλων ἡ φύσις ἀρχῆς ἐπιβέβηκεν ἐπιστατούσης . Ἄρχοντα γὰρ Ἀσσυρίων , καὶ ἄρχοντα τῶν Ἰουδαίων . ἔθνους λαμπρῶς ὁ προφήτης Δανιηλ ἀνακηρύττει . Καί που καὶ ὁ θεόπτης φησίν · « Ἔστησεν ὅρια ἐθνῶν κατ´ ἀριθμὸν ἀγγέλων Θεοῦ . » Οὐκοῦν ὥσπερ τὸ λογικὸν καὶ τὸ αὐτεξούσιον ἀγγέλοις τε καὶ ἀνθρώποις κοινὸν , οὕτω δὴ καὶ τὸ δεσποτικόν τε καὶ βασιλικόν . Ἀλλὰ τί τοῦτο ; Εἰ μὲν γὰρ προσῆν τῷ λόγῳ , ὡς μόνος ἄνθρωπος κατ´ εἰκόνα γέγονε Θεοῦ μαχομένην ἂν ἴσως τὴν τῶν ἀγγέλων φύσιν εἶχε · διότι καὶ παρ´ αὐτῶν ὁρᾶται , δι´ ὧνπερ ἐν χαρᾷ τὸ Θεῖον ἐναπομάττεσθαι . Εἰ δὲ μηδὲν τοιοῦτον ἔστιν εὑρεῖν ἐγγεγραμμένον , οὐ μόνον οὐκ ἀφαιρεῖται τῶν ἀγγέλων ἡ κοινωνία τῆς ἀνθρωπίνης φύσεως τὸ κατὰ τὴν πλάσιν ἀξίωμα · ἀλλὰ καὶ παραδειγματικὴν ἱκανὴ πίστιν τῆς ἀληθείας παρέχεσθαι . Οὕτως οὐν οὐδὲ διότι λογικῆς , καὶ νοεράς ὁ ἄγγελος φύσεως , ταύτης , ὁ ἄνθρωπος ἀποστερηθείη τῆς δυνάμεως . Ἀλλὰ γὰρ οὓς ἔχει σπουδὴ τοῖς ὀρθῶς ἀντιφέρεσθαι δεδογμένοις ; οὐκ ἂν ἔμοιγε κριτῇ , τοσοῦτον ἐκείνων προσάπτεσθαι δοκοῦσιν , ὅσοι καθ´ ἑαυτῶν ἀντιστρέφουσι τὴν κατηγορίαν . Ἔνθα γὰρ ὀρθότης διανοίας , καὶ ταῖς Γραφαῖς ἀρμόττουσα θεωρία μάλιστά γε τοῖς μακαρίοις ἡμῶν ἐφιλοπονήθη Πατράσιν , ἐπικουρεῖν μὲν , εἴπερ τι καὶ παραλέλειπται ταύταις , καὶ ώς οἷόν τε συγκροτεῖν εὐγνωμόνων τε , καὶ συνέσεως οὐκ ἐστερημένων . Ὅσοις δὲ ἐρεσχελίαις τὰ καλῶς ἔχοντα κατασείεοθαι γνώμη , καὶ καινότητα ἐπιζητεῖν φιλοτιμία , οὗτοι λελήθασιν ἑαυτοὺς ἐν τῷ θηρᾷν ὑπόληψιν ἐντρεχείας , καὶ αὐτῆς τῆς ἱεροπρεποῦς , καὶ ἐμφύτου παρασυρομένους
Lemmas: εἰκονίζω ὅλως ὁμολογέω ὁ εἰκονίζω δύναμαι ἕπομαι . σαυος δέ καί ὁ ἀρχικός διά ὁ αὐτός αἴτιος νομίζω ἀποδοκιμάζω · καί ὅς γε καί ὁ ἱερός Λόγιος σαφῶς ἐνδείκνυμι ὁ συνέχεια ὁ παράθεσις , ὡς ὁ « κατ´ εἰκών » ὁ ἀρχικός ἀξίωμα σημαίνω βούλομαι . ἔχις γάρ ὁ ὅς συνέπεια · « ποιέω ἄνθρωπος κατ´ εἰκών ἡμέτερος , καί καθ´ ὁμοίωσις , καί ἄρχω ὁ ἰχθύς ὁ θάλασσα , καί ὁ πετεινός ὁ οὐρανός , καί ὁ κτῆνος , καί πᾶς ὁ γῆ . » ὁ δέ μηδέ οὗτος δυσωπέω , οὖον φημί δηλόω διά ὁ « κατ´ εἰκών » ὁ ἀρχικός , ἐπεί καί ὁ ἄγγελος ὁ φύσις ἀρχή ἐπιβαίνω ἐπιστατέω . Ἄρχων γάρ Ἀσσύριος , καί ἄρχω ὁ Ἰουδαῖος . ἔθνος λαμπρῶς ὁ προφήτης Δανιήλ ἀνακηρύσσω . καί ποῦ καί ὁ θεόπτης φημί · « ἵστημι ὅριον ἔθνος κατ´ ἀριθμός ἄγγελος Θεός . » οὐκοῦν ὥσπερ ὁ λογικός καί ὁ αὐτεξούσιος ἄγγελος τε καί ἄνθρωπος κοινός , οὗτος δή καί ὁ δεσποτικός τε καί βασιλικός . ἀλλά τίς οὗτος ; εἰμί μέν γάρ πρόσειμι ὁ λόγος , ὡς μόνος ἄνθρωπος κατ´ εἰκών γίγνομαι Θεός μάχομαι εἄν ἴσως ὁ ὁ ἄγγελος φύσις ἔχω · διότι καί παρ´ αὐτός ὁράω , δις ὅσπερ ἐν χαρά ὁ θεῖον ἐναπομάσσω . εἰμί δέ μηδείς τοιοῦτος εἰμί εὑρίσκω ἐγγράφω , οὖον μόνος οὐ ἀφαιρέω ὁ ἄγγελος ὁ κοινωνία ὁ ἀνθρώπινος φύσις ὁ κατά ὁ πλάσις ἀξίωμα · ἀλλά καί παραδειγματικός ἱκανός πίστις ὁ ἀλήθεια παρέχω . οὕτως ὀν οὐδέ διότι λογικός , καί νοερός ὁ ἄγγελος φύσις , οὗτος , ὁ ἄνθρωπος ἀποστερέω ὁ δύναμις . ἀλλά γάρ ὅς ἔχω σπουδή ὁ ὀρθῶς ἀντιφέρω δοκέω ; οὐ εἄν ἐγώ κριτής , τοσοῦτος ἐκεῖνος προσάπτω δοκέω , ὅσος καθ´ ἑαυτοῦ ἀντιστρέφω ὁ κατηγορία . ἔνθα γάρ ὀρθότης διάνοια , καί ὁ γραφή ἁρμόττω θεωρία μάλα γε ὁ μακάριος ἐγώ φιλοπονέω πατήρ , ἐπικουρέω μέν , εἴπερ τίς καί παραλείπω οὗτος , καί οὖς οἷος τε συγκροτέω εὐγνώμων τε , καί σύνεσις οὐ στερέω . ὅσος δέ ἐρεσχελία ὁ καλῶς ἔχω κατασείω γνώμη , καί καινότης ἐπιζητέω φιλοτιμία , οὗτος λανθάνω ἑαυτοῦ ἐν ὁ θηράω ὑπόληψις ἐντρέχεια , καί αὐτός ὁ ἱεροπρεπής , καί ἔμφυτος παρασύρω