cogPG.PG101 196
ΕΡΩΤΗΣΙΣ Μϛʹ . Πῶς οὐ μάχεται τὸ « ἐρρήθη τοῖς ἀρχαίοις · Ὀφθαλμὸν ἀντὶ ὀφθαλμοῦ καὶ ὀδόντα ἀντὶ ὀδόντος · ἐγὼ δὲ λέγω ὑμῖν μὴ ἀντιστῆναι τῷ πονηρῷ · ὰλλ ὅστις σε ῥαπίσει ἐπὶ τὴν δεξιὰν , στρέψον αὐτῷ καὶ τὴν ἄλλην Πρῶτον μὲν διότι ὁ εἰπών · « Οὐκ ἦλθον καταλῦσαι τὸν νόμον , ἀλλὰ πληρῶσαι , » αὐτός ἐστιν ὁ ψῆφον ἑκατέραν ἐξενεγκών · οὐδεὶς δὲ ἄρα οὐδὲ τῶν τυχόντων , μήτι γε νομοθέτης , ἅμα τἀναντία λέγει ἑαυτῷ , οὐδ´ ὁ λέγων καταλύειν τὸν νόμον , οὐκ ἂν τὰς καταλυούσας αὐτὸν προεκόμιζεφωνὰς , καὶ μάλισταοὐκ ἐν ἄλλῳ καὶ ἐν ἄλλῳ χρόνῳ , οὐδ´ ἐν ἑτέρᾳ φράσει καὶ ἑτέρᾳ , ἀλλ´ ἐπὶ τῶν αὐτῶν ἐημάτων καὶ ἑξῆς · οὐκοῦν οὐ κ ἀντί . κεῖται ταῦτα , ἀλλὰ πολλοῦ δεῖ . Ἀλλ´ ἡμὲν τῶν ἐντολῶν λόγον ἔχουσα νομοθεσίας ῥυθμίζειτεκαὶ καταρτίζει τὸν κριτὴν ἀδέκαστον μὲν ἔχειν τὴν γνώμην , ἀδυσώπητον δὲ τὴν ψῆφον , ἰσόῤῥοπον δὲ παρέχειν τοῖς δικαζομένοις τὸν τῆς δίκης ὀφθαλμόν . Ἡ δὲ λέγουσα μὴ ἀντιστῆναι τῷ πονηρῷ , ἐν ἴσῳ ἐστὶ τοῦ μὴ ἐπεξελθεῖν μηδ´ ἀμύνασθαι κατὰ τὰ πονηρεύματα αὐτοῦ τὸν ἄρξαντα χειρῶν ἀδίκων · καὶ οὐκ ἔτι αὐτὴ πρὸς τὸν κριτὴν ἀφορᾳ , ἀλλὰ τὸ ἠδικημένον πρόσοπον εἰς ἐπιείκειαν καὶ εὐλάβειαν παρακαλεῖ . Τοῦτό γε καὶ τὸν ἠδικηκότα αἰσχύνει καὶ μετάγει τῆς θρασύτητος καὶ ἀπονοίας ἐπὶ τὸ μεταμελούμενον καὶ κατηφὲς , εἰ μήπου θηρίον ᾖ μορφὴν ἀνθρώπου περιβαλλόμενον , καὶ τὸν ἠδικημένον τῷ τῆς πραότητος καὶ φιλοσοφίας στεφάνῳ κοσμεῖ . Καὶ γὰρ ἐξουσίαν αὐτῷ δίδωσιν ὁ νόμος τὸν λελυπηκότα δίκην εἰσπράττεσθαι · ὁ δὲ τὴν ἐξουσίαν ἂν εἰς φιλανθρωπίαν τρέψῃ καὶ τοῦ ὁμοφύλου λάβῃ ἔλεον , εἰς μόνον τὸν ἀρχηγὸν τῶν κακῶν καὶ τὸν ἀρχαῖον πολέμιον τοῦ γένους ἡμῶν ἀποτείνων τὸν δίκαιον θυμὸν , οὗτός ἐστιν ὡς ἀληθῶς ὁ καὶ τῆς ἀνθρωπίνης φύσεως ἐξευγενίζων τὸ αὐτεξούσιον , καὶ τὸν κοινὸν Δεσπότην τὰς ἀνθρωπίνας ὀφειλὰς ἔχων διαλύοντα . Οὐ γὰρ πρὸς ἄλλο τοῦ ἐναντίου φύσις συμπλέκεσθαι · ἀλλὰ διὰ τῶν αὐτῶν οἱς ἂν πρόεισιν , ἡ μάχη πρόεισιν . ἔλαβες κράτος τὸν ἠδικηκότα νόμῳ κολάζειν · εἰ μὲν κολάσεις , ἄδηλον , εἰ καὶ μὴ λαβὼν τῇ τιμωρίᾳ τοῦ πλησίον ἐπεπήδησας , καὶ τὸ φθάσαι παθεῖν τοῦ μὴ ποιῆσαι , ἀλλὰ μὴ φιλαυθρώπῳ γνώμῃ καὶ φιλαδέλφῳ τὴν πρᾶξιν ἐξήνεγκας . Εἰ δὲ μὴ κολάσεις , στήλην ἔστησας ἀνεξάλειπτον καὶ φιλανθρωπίας καὶ πραότητος , καὶ τῷ βίῳ παράδειγμα καταλέλοιπας , φιλανθρώπως τε καὶ πρᾴως τοῖς ὁμογενέσι συναναστρέφεσθαι , μάλιστα δὲ τὸ ἐρασμιώτατον καὶ μακαριώτατον πρὸς τὴν θείαν ἐστὶν ἀναχθῆναι διὰ τῆς τοιαύτης πράξεως Ἅίμησίν τε καὶ ἀγαθότητα , καὶ Υἱὸν Θεοῦ κατὰ χάΡν καὶ χρηματίσαι καὶ γνωσθῆναι , ὡς ἡ ἐνυπόστατος ἐβεβαίωσε σοφία καὶ ἀλήθεια · γίνεσθε γὰρ οἰκτίρμονες καθὼς καὶ Πατὴρ ἡμῶν [ οοά ] οἰδτίρμων ἐστί . Σὺ δ´ εἰ βούλει καὶ ἔτι τοῖς νόμοις ΟΟΕΘΤΙΟ ΧΙΝΙ [ αΧΙvΙ .
Lemmas: ἐρώτησις μϛʹ . Πῶς οὖον μάχομαι ὁ « εἴρω ὁ ἀρχαῖος · ὀφθαλμός ἀντί ὀφθαλμός καί ὀδούς ἀντί ὀδούς · ἐγώ δέ λέγω σύ μή ἀνθίστημι ὁ πονηρός · άλλος ὅστις σύ ραπίζω ἐπί ὁ δεξιά , στρέφω αὐτός καί ὁ ἄλλος Πρῶτος μέν διότι ὁ εἶπον · « οὐ ἔρχομαι καταλύω ὁ νόμος , ἀλλά πληρόω , » αὐτός εἰμί ὁ ψῆφος ἑκάτερος ἐκφέρω · οὐδείς δέ ἄρα οὐδέ ὁ τυγχάνω , μῆτις γε νομοθέτης , ἅμα τἀναντία λέγω ἑαυτοῦ , οὐδός ὁ λέγω καταλύω ὁ νόμος , οὐ εἄν ὁ καταλύω αὐτός προεκόμιζεφωνὰς , καί μάλισταοὐκ ἐν ἄλλος καί ἐν ἄλλος χρόνος , οὐδός ἐν ἕτερος φράζω καί ἕτερος , ἀλ ἐπί ὁ αὐτός ἦμαρ καί ἑξῆς · οὐκοῦν οὖον Κ ἀντί . κεῖμαι οὗτος , ἀλλά πολύς δεῖ . Ἀλ ἠμέν ὁ ἐντολή λόγος ἔχω νομοθεσία ῥυθμίζω καταρτίζω ὁ κριτής ἀδέκαστος μέν ἔχω ὁ γνώμη , ἀδυσώπητος δέ ὁ ψῆφος , ἰσόρροπος δέ παρέχω ὁ δικάζω ὁ ὁ δίκη ὀφθαλμός . ὁ δέ λέγω μή ἀνθίστημι ὁ πονηρός , ἐν ἴσος εἰμί ὁ μή ἐπεξέρχομαι μηδ´ ἀμύνω κατά ὁ πονήρευμα αὐτός ὁ ἄρχω χείρ ἄδικος · καί οὐ ἔτι αὐτός πρός ὁ κριτής ἀφοράω , ἀλλά ὁ ἀδικέω προσοπως εἰς ἐπιείκεια καί εὐλάβεια παρακαλέω . οὗτος γε καί ὁ ἀδικέω αἰσχύνω καί μετάγω ὁ θρασύτης καί ἀπόνοια ἐπί ὁ μεταμέλω καί κατηφής , εἰμί μήπου θηρίον εἰμί μορφή ἄνθρωπος περιβάλλω , καί ὁ ἀδικέω ὁ ὁ πραότης καί φιλοσοφία στέφανος κοσμέω . καί γάρ ἐξουσία αὐτός δίδωμι ὁ νόμος ὁ λυπέω δίκη εἰσπράσσω · ὁ δέ ὁ ἐξουσία εἄν εἰς φιλανθρωπία τρέπω καί ὁ ὁμόφυλος λαμβάνω ἔλεος , εἰς μόνος ὁ ἀρχηγός ὁ κακός καί ὁ ἀρχαῖος πολέμιος ὁ γένος ἐγώ ἀποτείνω ὁ Δίκαιος θυμός , οὗτος εἰμί ὡς ἀληθής ὁ καί ὁ ἀνθρώπινος φύσις ἐξευγενίζω ὁ αὐτεξούσιος , καί ὁ κοινός δεσπότης ὁ ἀνθρώπινος ὀφειλή ἔχω διαλύω . οὖον γάρ πρός ἄλλος ὁ ἐναντίος φύσις συμπλέκω · ἀλλά διά ὁ αὐτός οἱςστις εἄν πρόειμι , ὁ μάχη πρόειμι . λαμβάνω κράτος ὁ ἀδικέω νόμος κολάζω · εἰμί μέν κολάζω , ἄδηλος , εἰμί καί μή λαμβάνω ὁ τιμωρία ὁ πλησίος πηδάω , καί ὁ φθάνω πάσχω ὁ μή ποιέω , ἀλλά μή φιλαυθρώπῳ γνώμη καί Φιλάδελφος ὁ πρᾶξις ἐκφέρω . εἰμί δέ μή κολάζω , στήλη ἵστημι ἀνεξάλειπτος καί φιλανθρωπία καί πραότης , καί ὁ βίος παράδειγμα καταλείπω , φιλάνθρωπος τε καί πρᾶος ὁ ὁμογενής συναναστρέφω , μάλιστα δέ ὁ ἐράσμιος καί μακάριος πρός ὁ θεῖος εἰμί ἀνάγω διά ὁ τοιοῦτος πρᾶξις αιμεις τε καί ἀγαθότης , καί υἱός Θεός κατά χάΡν καί χρηματίζω καί γιγνώσκω , ὡς ὁ ἐνυπόστατος βεβαιόω σοφία καί ἀλήθεια · γίγνομαι γάρ οἰκτίρμων καθώς καί πατήρ ἐγώ [ οἴομαι ] οἰδτίρμων εἰμί . σύ δδʹ εἰμί βούλομαι καί ἔτι ὁ νόμος ΟΕ Χίνι [ Ι .