cogPG.PG087_1 79
ικαθ´ ὁμοίωσιν»σὶ γὰρ , « Καὶ ἐποίησεν τὸν ἄνθρωπον κατ´ εἰκόνα Θεοῦ , » οὐ προστίθησι δὲ καὶ τὸ καθ´ ὁμοίωσιν ) · οὐκ εὔλογον ἦν γεγράφθαι ἐν τῇ οἰκεία χώρᾳ τὸ , « Καὶ ἐγένετο οὕτως · » ἴσως δὲ οὐ περὶ τοῦ ἀνθρώπου μόνου εἴρηται , ἀλλὰ ἐπὶ πάντων τῶν προειρημένων · ὥσπερ τὸ , « εἶδεν ὁ Θεὸς ὅτι καλὸν » σιωπθὲν ἐπὶ τῆς δευτέρας , ἐπὶ τέλει κοινῶς ἀποδέδοται μετὰ προσθήκης τοῦ λίαν . ἴσως δέ τίς σοησι καὶ πρὸς ὅλα τὰ προειρημένα περὶ τοῦ ἀν θρώπου ἀποδεδόσθαι , ἢ πρὸς τὸ , « Ἰδοὺ δέδωκα ὑμῖν πάντα χόρτον σπόριμον , » καὶ τὰ ἑξῆς · ὥστε ὁρᾶσθαι τῶν μὲν ἀνθρώπων τάδε τινὰ δεδομένα , τοῖς δὲ λοιποῖς χερσαίοις ζώοις τάδε . Τινὲς δέ φασιν ἐπὶ μὲν τῶν ἄλλων καλῶς προσκεῖσθαι κατὰ πρόσταξιν γεγονότων Θεοῦ , πρὸς τὸ δεῖξαι ὡς οὐδὲν παρὰ τὸ βούλημα τοῦ προστάξαντος γέγονεν · ἐπὶ δὲ τοῦ ἀνθρώπου περισσὸν τὸ τοιοῦτον , αὐτουργοῦντος Θεοῦ · καὶ ἄλλως δὲ παρεῖλκεν . Εἰ γὰρ διὰ τὸν ἄνθρωπον γεγονότα καλὰ , πολλῷ μᾶλλον αὐτὸς δι´ ὃν κἀκεῖνα γεγένηται . Ἄλλως τε μήπω πλαστουργηθέντως τοῦ ἀνθρώπου ἀπὸ τῆς γῆς , χώραν οὐκ εἶχεν , μετὰ δὲ τὸ προσθεῖναι τῇ ποιήσει τὴν πλάσιν Καθ´ ὅλου δὲ τῇ τοῦ ἀνθρώπου ποιήσει καὶ τάδε πρὸς τρανοτέραν γνῶσιν προσθήσωμεν · Οἱ μὲν ὑπὸ τοῦ θείου ἐμφυσήματος τὴν ψυχὴν δεδημιουργῆσθαί φασιν , ὡς ὑπὸ τῶν χειρῶν τὸ σῶμα · οἱ δὲ , ὅτι τὸ ἐμφύσημα ἐκεῖνο ψυχὴ γέγονεν αὐτῷ · οἱ δὲ , ὅτι τῷ κτισθέντι ἀνθρώπῳ ὁλοκλήρῳ ζωτικὴν ἔδωκε δύναμιν τὸ ἐμφύσημα · ἄλλοι δέ , ὅτι νοῦς ἐστι , καὶ δι . ερισται τῆς ψυχῆς , καὶ τοῦτό ἐστι τὸ κατ´ εἰκόνα · ὡς ἐκ τριῶν τούτων συνίστασθαι τὸν ἄνθρωπον νοῦν καὶ ψυχῆς καὶ σώματος , ἰδιαζόντως ἐν ἑνώσει . Καὶ ζητεῖ εἰ ἰδιότης ἐστὶ τῆς οὐσίας τοῦ Θεοῦ ἢ ἀλλότριον τοῦτο τὸ ἐμφύσημα . Πρὸς δὲ ταῦτα πάντα τινὲς ἀπεκρίναντο · Ἐκ γῆς τὸ σῶμα διαπλάσας Θεὸς καὶ ψυχώσας , ὡς οἶδε , ψυχῇ τε ζώσῃ καὶ νοερᾷ , τῶν ἀγαθῶν ἔφεσίν τε καὶ γνῶσιν φυσικὴν αὐτῷ κατεβάλετο . Πρὸς ὃ εἴρηται τὸ , « Φῶς τὸ ἀληθινὸν ὃ φωτίζει πάντα ἄνθρωπον ἐρχόμενον εἰς τὸν κόσμον . » Τίκτεται γὰρ τὸ ζῶον φυσικὴν ἔχον πρὸς τὸ ἀγαθόν ἐπιτηδειότητα , « Αὐτοῦ γάρ ἐσμεν ποίημα , φησὶν ὁ Παῦλος , κτισθέντες ἐπὶ ἔργοις ἀγαθοῖς οἷς προητοίμασεν ὁ Θεὸς , ἵνα ἐν αὐτοῖς περιπατήσωμεν · » καθ´ Λ οὖν αὐτεξουσίαις ὁρμαῖς , ἀγαθόν τε καὶ δίκαιον πέφυκεν εἶναι τὸ ζῶον , λέγεται κατ´ εἰκόνα καὶ ὁμοίωσιν γενέσθαι Θεοῦ · ἅπερ οὐκ ἔστι διάφορα . Τὴν πρὸς Θεὸν γὰρ ὁμοίωσιν ἔλαβεν ἐν τῇ πρώτῃ κατασκευῇ · καὶ ἐσμὲν εἰκόνες Θεοῦ · τοῦτο γὰρ ἔχων καὶ τραπεὶς , ἐξ ἀγαθοῦ γέγονε χείρων , ἀλλ´ οὐ τοὐναντίον . Συνεσπάρη γὰρ ἡμῖν ἡ πρὸς ἀγαθὸν ἔφεσίς τε καὶ προθυμία καὶ γνῶσις · καὶ τοῦτο Παῦλός φησιν · « Ὅταν γὰρ ἔθνη τὰ μὴ νόμον ἔχοντα φύσει τὰ τοῦ νόμου ποιῇ , οὗτοι νόμον μὴ ἔχοντες ἑαυτοῖς εἰσι νόμος , οἶτινες ἐνδείκνυνται τὸ ἔργον
Lemmas: ικαθ´ ὁμοίωσις γάρ , « καί ποιέω ὁ ἄνθρωπος κατ´ εἰκών Θεός , » οὖον προστίθημι δέ καί ὁ καθ´ ὁμοίωσις ) · οὐ εὔλογος εἰμί γράφω ἐν ὁ οἰκεῖος χώρα ὁ , « καί γίγνομαι οὕτως · » ἴσως δέ οὖον περί ὁ ἄνθρωπος μόνος εἴρω , ἀλλά ἐπί πᾶς ὁ προερέω · ὥσπερ ὁ , « ὁράω ὁ θεός ὅτι καλός » σιωπάω ἐπί ὁ δύο , ἐπί τέλος κοινῶς ἀποδίδωμι μετά προσθήκη ὁ λίαν . ἴσως δέ τίς σο καί πρός ὅλος ὁ προερέω περί ὁ εἰς θρώπου ἀποδίδωμι , ἢ πρός ὁ , « ἰδέ δίδωμι σύ πᾶς χόρτος σπόριμος , » καί ὁ ἑξῆς · ὥστε ὁράω ὁ μέν ἄνθρωπος ὅδε τις δίδωμι , ὁ δέ λοιπός χερσαῖος ζῷον ὅδε . Τινές δέ φημί ἐπί μέν ὁ ἄλλος καλῶς πρόσκειμαι κατά πρόσταξις γίγνομαι Θεός , πρός ὁ δείκνυμι ὡς οὐδείς παρά ὁ βούλημα ὁ προστάσσω γίγνομαι · ἐπί δέ ὁ ἄνθρωπος περισσός ὁ τοιοῦτος , αὐτουργέω Θεός · καί ἄλλως δέ παρέλκω . εἰμί γάρ διά ὁ ἄνθρωπος γίγνομαι καλός , πολύς μᾶλλον αὐτός δις ὅς ἐκεῖνος γίγνομαι . ἄλλος τε μήπω πλαστουργέω ὁ ἄνθρωπος ἀπό ὁ γῆ , χώρα οὐ ἔχω , μετά δέ ὁ προστίθημι ὁ ποιέω ὁ πλάσις Καθ´ ὅλος δέ ὁ ὁ ἄνθρωπος ποιέω καί ὅδε πρός τρανής γνῶσις προστίθημι · ὁ μέν ὑπό ὁ θεῖον ἐμφύσημα ὁ ψυχή δημιουργέω φημί , ὡς ὑπό ὁ χείρ ὁ σῶμα · ὁ δέ , ὅτι ὁ ἐμφύσημα ἐκεῖνος ψυχή γίγνομαι αὐτός · ὁ δέ , ὅτι ὁ κτίζω ἄνθρωπος ὁλόκληρος ζωτικός δίδωμι δύναμις ὁ ἐμφύσημα · ἄλλος δέ , ὅτι νόος εἰμί , καί Ζεύς . ἐριστής ὁ Ψυχή , καί οὗτος εἰμί ὁ κατ´ εἰκών · ὡς ἐκ τρεῖς οὗτος συνίστημι ὁ ἄνθρωπος νόος καί Ψυχή καί σῶμα , ἰδιαζόντως ἐν ἕνωσις . καί ζητέω εἰμί ἰδιότης εἰμί ὁ οὐσία ὁ Θεός ἢ ἀλλότριος οὗτος ὁ ἐμφύσημα . πρός δέ οὗτος πᾶς τις ἀποκρίνω · ἐκ γῆ ὁ σῶμα διαπλάσσω θεός καί ψυχόω , ὡς οἶδα , Ψυχή τε ζώννυμι καί νοερός , ὁ ἀγαθός ἔφεσις τε καί γνῶσις φυσικός αὐτός καταβάλλω . πρός ὅς εἴρω ὁ , « Φάος ὁ ἀληθινός ὅς φωτίζω πᾶς ἄνθρωπος ἔρχομαι εἰς ὁ κόσμος . » τίκτω γάρ ὁ ζῷον φυσικός ἔχω πρός ὁ ἀγαθός ἐπιτηδειότης , « αὐτός γάρ εἰμί ποίημα , φημί ὁ Παῦλος , κτίζω ἐπί ἔργον ἀγαθός ὅς προετοιμάζω ὁ θεός , ἵνα ἐν αὐτός περιπατέω · » καθ´ Λ οὖν αὐτεξούσια ὁρμή , ἀγαθός τε καί Δίκαιος φύω εἰμί ὁ ζῷον , λέγω κατ´ εἰκών καί ὁμοίωσις γίγνομαι Θεός · ὅσπερ οὐ εἰμί διάφορος . ὁ πρός θεός γάρ ὁμοίωσις λαμβάνω ἐν ὁ πρῶτος κατασκευή · καί εἰμί εἰκών Θεός · οὗτος γάρ ἔχω καί τρέπω , ἐκ ἀγαθός γίγνομαι χείρων , ἀλ οὖον ἐναντίος . συσπείρω γάρ ἐγώ ὁ πρός ἀγαθός ἔφεσις τε καί προθυμία καί γνῶσις · καί οὗτος Παῦλος φημί · « ὅταν γάρ ἔθνος ὁ μή νόμος ἔχω φύσις ὁ ὁ νόμος ποιέω , οὗτος νόμος μή ἔχω ἑαυτοῦ εἰμί νόμος , ὅστις ἐνδείκνυμι ὁ ἔργον