cogPG.PG087_1 86
τὸν Υλὸν λέγειν · καίτοι ὥσπερ ὁ Χριστὸς δύναμις Ὑψίστου καλεῖταιριστὸς γὰρ Θεοῦ δύναμις , οὕτω καὶ τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον . Λέγει γοῦν τοῖς ἀποστόλοις ὁ Κύριος · « Μείνατε εἰς Ἱεροσόλυμα ἕως ἂν ἐνδύσησθε δύναμιν ἐξ ὕψους . » Ἀθάνατον δέ , φασὶ , τὸν ἄνθρωπον ὁ Θεὸς ποιῆσαι βουλόμενος , αὐτὸς αὐτὸν αὐτουργεῖ · ἠπίστατο γὰρ ὅτι πάντως ὅπερ ἂν τῇ ἐαυτοῦ τεχνάσηται χειρὶ , ἐξ ἀνάγκης εσται ἀθάνατον , ἄτε δὴ ἀθανασίας ἔργον · ἀθανασίᾳ γὰρ ἀθάνατα γίνεται · καθάπερ καὶ τὰ κακὰ κακίᾳ κακά . Ἄνθρωπος δὲ κυρίως τὸ συναμφότερον · ἀλλ´ οὐδέτερον κατ´ αὐτὸ τῶν συντιθέντων τὸν ἄνθρωπον . Καὶ ἐφύτευσεν ὁ Θεὸς παράδεισον ἐν Ἐδέμ κατὰ ἀνατολὰς , καὶ ἔθετο ἐκεῖ τὸν ἄνθρωπον ὃν ἔπλασεν . Ὅτι , φασὶν , ὁ παράδεισος ἐν τῇ γῆ ἐστι καὶ πεφύτευται , ἐδήλωσεν ἡ Γραφὴ λέγουσα · « Καὶ ἐξανέτειλεν ἔτι ὁ Θεὸς ἐκ τῆς γῆς · » τὸ γὰρ « ἔτι » καὶ τὸ « ἐκ τῆς γῆς » καὶ τὸ « κατὰ ἀνατολὰς » εἰποῦσα , σαφῶς διδάσκει τὸν παράδεισον ὑπὸ τοῦτον τὸν οὐρανὸν ὑφ´ ὃν ἀνατολαί τε καὶ γῆ . Ἐὰν δὲ τὸν παράδεισον μὴ τοῦ κόσμου μέρος εἶναι λέγοις , μηδ´ ἐν αὐτῷ γεγονέναι , μηδὲ σὺν τοῖς ἄλλοις , καὶ περὶ αὐτοῦ « κατέπαυσε , » γεγράφθαι , ἀλλ´ ὑπερκόσμιον εἶναι χωρίον , πῶς τὸν γήῖνον ἐκεῖ καὶ πλαστὸν ἄνθρωπον εἰσήγαγε ; Πῶς δὲ ἐκεῖ ἔπλασεν ἔτι ἐκ τῆς γῆς ὁ Θεὸς πάντα τὰ θηρία τοῦ ἀγροῦ καὶ τὰ πετεινὰ τοῦ οὐρανοῦ , ὅπου τὸν ἄνθρωπον καὶ τὴν γυναῖκα , ὅπου ξύλον θανατηφόρον , καὶ ἀπατεὼν ὄφις ἐκεῖ · Πῶς δὲ πάντων ἐν ὁφθαλμοῖς οἱ ἐκεῖθεν ἐκπορευόμενοι ποταμοί ; Οὐκοῦν ἐπὶ γῆς ὁ παράδεισος . θεοῦ τὴν πρὸς ἄνθρωπον ἐνδεικνυμένου σπουδὴν , καὶ μὴ τοῖς ἄλλοις ζώοις ὁμοίως αὐτὸν συγχωρήσαντος νέμεσθαι , ἔκκριτον δὲ χωρίον πρὸς κατοίκησιν ἀπο νείμαντος , ὅπερ πρότερον ἀνίσχων ὁ ἥλιος καταλάμπει , ὃς ἡδὺ ποιεῖ τοῖς ἀνθρώποις τὸ ἐπὶ γῆς οἱ κητήριον ταῖς ἀκτῖσι φαιδρύνων τὴν γῆν . Ἐφύτευσε δὲ , φοσὶ , τὸ ἐξαίρετον τῆς περὶ τὸν τόπον ἐπιμελείας δεικνὺς τοῦ Θεοῦ , ἢ πρὸς τὴν ἀνθρώπου συνετέλει τιμήν · ὥσπερ καὶ τὸ ἔπλασεν εἶπε , δηλούμενος ὅτι πεποίηκεν αὐτὸν ὁ Θεός · τῷ δὲ τῆς φωνῆς ἰδιώματι πρὸ ἔκκριτον ἐπιδεικνὺς τῆς ποιήσεως · ἐπεὶ πρόδηλον ὡς βουλῇ καὶ προστάγματι τοῖς φυτοῖς ἐκεκόσμητο . Ἐδὲμ δὲ ὁ τόπος ἐν ᾧπερ ἦν ὁ παράδεισος , ὅπερ ἐστὶ τρυφὴ καθ´ Ἑλλήνων φωνὴν , τουτέστι ἐν τρυφερῷ καὶ καλῷ τόπῳ τοῦτον ἐφύτευσεν . Οὐ μικρὸν δέ τι τοῦτο μέρος τῆς γῆς , ἀλλὰ τοσοῦτον , ὡς τὸν ἐν αὐτῷ κείμενον παράδεισον , καὶ οἷον μέρος αὐτοῦ , ποῦτον εἶναι · ὡς τὸν ἄρδοντα ποταμὸν αὐτὸν , μετὰ τὴν ἐκείνου χρείαν ἔξω φερόμενον , τέσσαρας μεγίστους
Lemmas: ὁ ἰάλλω λέγω · καίτοι ὥσπερ ὁ Χριστός δύναμις ὕψιστος καλεῖταιριστὸς γάρ Θεός δύναμις , οὗτος καί ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος . λέγος γοῦν ὁ ἀπόστολος ὁ Κύριος · « μένω εἰς Ἱερουσαλήμ ἠώς εἄν ἐνδύω δύναμις ἐκ ὕψος . » ἀθάνατος δέ , φημί , ὁ ἄνθρωπος ὁ θεός ποιέω βούλομαι , αὐτός αὐτός αὐτουργέω · ἐπίσταμαι γάρ ὅτι πάντως ὅσπερ εἄν ὁ ἑαυτοῦ τεχνάζω χείρ , ἐκ ἀνάγκη εἰμί ἀθάνατος , αὔγ-ασμα δή ἀθανασία ἔργον · ἀθανασία γάρ ἀθάνατος γίγνομαι · καθάπερ καί ὁ κακός κακία κακός . Ἄνθρωπος δέ κύριος ὁ συναμφότεροι · ἀλ οὐδέτερος κατ´ αὐτός ὁ συντίθημι ὁ ἄνθρωπος . καί φυτεύω ὁ θεός παράδεισος ἐν Ἐδέμ κατά ἀνατολή , καί τίθημι ἐκεῖ ὁ ἄνθρωπος ὅς πλάσσω . ὅτι2 , φημί , ὁ παράδεισος ἐν ὁ γῆ εἰμί καί φυτεύω , δηλόω ὁ γραφή λέγω · « καί ἐξανατέλλω ἔτι ὁ θεός ἐκ ὁ γῆ · » ὁ γάρ « ἔτι » καί ὁ « ἐκ ὁ γῆ » καί ὁ « κατά ἀνατολή » εἶπον , σαφῶς διδάσκω ὁ παράδεισος ὑπό οὗτος ὁ οὐρανός ὑφ´ ὅς ἀνατολή τε καί γῆ . ἐάν δέ ὁ παράδεισος μή ὁ κόσμος μέρος εἰμί λέγω , μηδ´ ἐν αὐτός γίγνομαι , μηδέ σύν ὁ ἄλλος , καί περί αὐτός « καταπαύω , » γράφω , ἀλ ὑπερκόσμιος εἰμί χωρίον , πῶς ὁ γήινος ἐκεῖ καί πλαστός ἄνθρωπος εἰσάγω ; Πῶς δέ ἐκεῖ πλάσσω ἔτι ἐκ ὁ γῆ ὁ θεός πᾶς ὁ θηρίον ὁ ἀγρός καί ὁ πετεινόν ὁ οὐρανός , ὅπου ὁ ἄνθρωπος καί ὁ γυνή , ὅπου ξύλον θανατηφόρος , καί ἀπατεών ὄφις ἐκεῖ · Πῶς δέ πᾶς ἐν ὀφθαλμός ὁ ἐκεῖθεν ἐκπορεύω ποταμός ; οὐκοῦν ἐπί γῆ ὁ παράδεισος . θεός ὁ πρός ἄνθρωπος ἐνδείκνυμι σπουδή , καί μή ὁ ἄλλος ζῷον ὁμοίως αὐτός συγχωρέω νέμω , ἔκκριτος δέ χωρίον πρός κατοίκησις ἀπος νέμω , ὅσπερ πρότερος ἀνίσχω ὁ ἥλιος καταλάμπω , ὅς ἡδύς ποιέω ὁ ἄνθρωπος ὁ ἐπί γῆ ὁ κητήριον ὁ ἀκτίς φαιδρύνω ὁ γῆ . φυτεύω δέ , Φόσι , ὁ ἐξαίρω ὁ περί ὁ τόπος ἐπιμέλεια δείκνυμι ὁ Θεός , ἢ πρός ὁ ἄνθρωπος συντελέω τιμή · ὥσπερ καί ὁ πλάσσω εἶπον , δηλέομαι ὅτι ποιέω αὐτός ὁ Θεός · ὁ δέ ὁ φωνή ἰδίωμα πρό ἔκκριτος ἐπιδείκνυμι ὁ ποίησις · ἐπεί πρόδηλος ὡς βουλή καί πρόσταγμα ὁ φυτός κοσμέω . Ἐδέμ δέ ὁ τόπος ἐν ὅσπερ εἰμί ὁ παράδεισος , ὅσπερ εἰμί τρυφή καθ´ Ἕλλην φωνή , τουτέστι ἐν τρυφερός καί καλός τόπος οὗτος φυτεύω . οὖον μικρός δέ τίς οὗτος μέρος ὁ γῆ , ἀλλά τοσοῦτος , ὡς ὁ ἐν αὐτός κεῖμαι παράδεισος , καί οἷος μέρος αὐτός , ποῶ εἰμί · ὡς ὁ ἄρδω ποταμός αὐτός , μετά ὁ ἐκεῖνος χρεία ἔξω φέρω , τέσσαρες μέγας