cogPG.PG087_1 75
αἰσθήσεων ξυνωρὶς καθάπερ ἐν πύργῳ τὴν οἴκησιν ἔλαχεν · εἰπών δὲ τὸ , « Ἐποίησεν ὁ Θεὸς τὸν ἄνθοωπον , κατ´ εἰκόνα Θεοῦ ἐποίησεν αὐτὸν , » οὐκ ἔτι ποοσέθηκε τὸ , καθ´ ὁμοίωσιν · ὁ γὰρ νῦν προσελθὼν τῇ θεοσεβείᾳ , τυποῦται μὲν κατὰ τὴν εἰκόνα τοῦ Θεοῦ , ὕστερον δὲ διὰ προκοπῆς τῆς ἐπὶ τὴν τελειότητα , καθ´ ὁμοίωσιν γίνεται Θεοῦ · ὅπερ παριστὰς ὁ μακάριος Ἰωάννης φησίν · « Ἀγαπητοὶ , νῦν τεκνία Θεοῦ ἐσμεν · καὶ οὕπω ἐφανερώθη τί ἐσόμεθα · οἴδαμεν δὲ ὅτι , ἐὰν φανερωθῇ , ὅμοιοι αὐτῷ ἐσόμεθα . » Ἢδη γὰρ κατ´ εἰκόνα ὄντες , ἐλπίζουσι καὶ καθ´ ὁμοίωσιν γίνεσθαι · σημειωτέον δέ , φασὶν , ὅτι ἕνα φησὶν ἄνθρωπον , καὶ οὐ τρεῖς , χοῖκὸν καὶ ψυχικὸν καὶ πνευματικόν , ὥς τινες ὑπενόησαν . Καὶ εὐλόγησεν αὐτοὺς ὁ Θεὸς , λέγων · Αὐξάνεσθε , καὶ πληθύνεσθε καὶ πληρώσατε τὴν γην . καὶ κατακιριεύσατε αὐτῆς · καὶ ἄρχετε τῶν ἰχθύων τῆς θαλάσσης , καὶ τῶν πετεινῶν τοῦ οὐρανοῦ , καὶ πάντων τῶν κτηνῶν , καὶ πάσης τῆς γῆς , καὶ πάντων τῶν ἑρπετῶν τῶν ἐρπόντων · ἐπὶ τῆς γῆς . Κατὰ τὴν τάξιν τῆς δημιουργίας , ἡ τάξις τῆς δεσποτείας · πρῶτον γὰρ ἰχθύες καὶ πετεινὰ , εἶτα τετράποδα καὶ τὰ λοιπά · καὶ οἱ τρεῖς δὲ παῖδες εὐλογοῦντες ἐν τῇ καμίνῳ , τὴν τάξιν ουλάττιιιτιν · « Εὐλογεῖτε πάντα τὰ πετεινὰ τοῦ οὐρανοῦ . Εὐλογεῖτε , κήτη καὶ πάντα τὰ κινούμενα ἐν τοῖς ὕδεσιν . Εὐλογεῖτε , τὰ θηρία καὶ τὰ κτήνη . Εὐλογεῖτε , υἱοὶ τῶν ἀνθρώπων . » Ἀναγκαῖον δὲ πρὸς σημείωσιν , ὅτι τῶν μὲν πετεινῶν καὶ τῶν νηκτῶν εἰρηκώς τὴν ποίησιν , ἐπήγαγε · « Καὶ εὐλόγησεν αὐτὰ ἁ Θεός · » τῶν δὲ ἑρπετῶν τε καὶ τετραπόδων θηρίων τε καὶ κτηνῶν τὴν ποίησιν ἐπὶ τῆς ἕκτης εἰρηκὼς ἡμέρας , οὐκ ἔτι ἐπήγαγε τὸ , « Καὶ εὐλόγησεν αὐτὰ ῥ Θεός · » καίτοιγε δῆλον ὅτι τῇ τοῦ Θεοῦ βουλήσει κατὰ τὸ γένος ἐπιδίδωσιν ὁμοίως τοῖς ἄλλοις . Ἐπειδὴ τοίνυν ἐν ἡμέρᾳ πεποίηκεν αὐτὰ ἐν ᾗ καὶ τὸν ἄνθρωπον , ὡς ἀναγκαῖα λίαν αὐτῷ , τὴν ἀνθρώπου ποίησιν ἐπισυνάψας τῇ τούτων , καὶ ταῦτα τῆ ἐκείνου συνεἰληφεν εὐλογίᾳ κατὰ τὴν αὐτὴν ἡμέραν γενόμενα . Ὁ δὲ τοῦ μὴ εὐλογῆσθαι τὰ [ χερσαῖα ] τοιαύτην αἰτίαν ἀπέδωκεν , ὅτι σώματα μὲν τῶν ἐν τοῖς ἐνὑδροις ψυχῶν καὶ τῶν κτηνῶν ἐξαγαγεῖν κελεύει ὁ Θεὸς τὰ ὕδατα · ἐπὶ δὲ τῶν χερσαίων οὐ τὰ σώματα , ἀλλὰ ψυχάς · δοκεῖ γὰρ ἀρμόζειν τοῖς σώμασι τὸ , Αὐξάνεσθε καὶ πληθύνεσθε · » οὐκ ἂν ἐπὶ τῶν ψυχῶν τῶν ἀλόγων ζώων , τῷ μὴ ψυχὴν ἀπὸ τῆς ψυχῆς γίνεσθαι , καλῶς τούτου λεχθησομένου · ἐπὶ δὲ τοῦ ἀνθρώπου τὸ , Αὐξάνεσθε καὶ πληθύνεσθε , » οὐ μόνον ἐπὶ τοῦσώματος ἔστι λαβεῖν , ἀλλὰ καὶ ἐπὶ ψυχῆς λογικῆς , μεγεθυνομένης μὲν τῷ λόγῳ καὶ τῇ ἕξει τῇ νοερᾷ , πληθυνομένης δὲ ἀριθμῷ θεωρημάτων καὶ ἀληθείας δογμάτων
Lemmas: αἴσθησις ξυνωρίς καθάπερ ἐν πύργος ὁ οἴκησις λαγχάνω · εἶπον δέ ὁ , « ποιέω ὁ θεός ὁ ἄνθοωπον , κατ´ εἰκών Θεός ποιέω αὐτός , » οὐ ἔτι ποθέω ὁ , καθ´ ὁμοίωσις · ὁ γάρ νῦν προσέρχομαι ὁ θεοσέβεια , τυπόω μέν κατά ὁ εἰκών ὁ Θεός , ὕστερος δέ διά προκοπή ὁ ἐπί ὁ τελειότης , καθ´ ὁμοίωσις γίγνομαι Θεός · ὅσπερ παρίστημι ὁ μακάριος Ἰωάννης φημί · « Ἀγαπητός , νῦν τεκνίον Θεός εἰμί · καί οὔπω φανερόω τίς εἰμί · οἶδα δέ ὅτι , ἐάν φανερόω , ὅμοιος αὐτός εἰμί . » ἤδη γάρ κατ´ εἰκών εἰμί , ἐλπίζω καί καθ´ ὁμοίωσις γίγνομαι · σημειωτέος δέ , φημί , ὅτι εἷς φημί ἄνθρωπος , καί οὖον τρεῖς , χοϊκός καί ψυχικός καί πνευματικός , ὅς τις ὑπονοέω . καί εὐλογέω αὐτός ὁ θεός , λέγω · αὐξάνω , καί πληθύνω καί πληρόω ὁ γῆ . καί κατακιριευω αὐτός · καί ἄρχω ὁ ἰχθύς ὁ θάλασσα , καί ὁ πετεινός ὁ οὐρανός , καί πᾶς ὁ κτῆνος , καί πᾶς ὁ γῆ , καί πᾶς ὁ ἑρπετόν ὁ ἕρπω · ἐπί ὁ γῆ . κατά ὁ τάξις ὁ δημιουργία , ὁ τάξις ὁ δεσποτεία · πρῶτος γάρ ἰχθύς καί πετεινόν , εἶτα τετράπους καί ὁ λοιπός · καί ὁ τρεῖς δέ παῖς εὐλογέω ἐν ὁ κάμινος , ὁ τάξις ουλαττιιιος · « εὐλογέω πᾶς ὁ πετεινόν ὁ οὐρανός . εὐλογέω , κῆτος καί πᾶς ὁ κινέω ἐν ὁ ὕδω . εὐλογέω , ὁ θηρίον καί ὁ κτῆνος . εὐλογέω , υἱός ὁ ἄνθρωπος . » ἀναγκαῖος δέ πρός σημείωσις , ὅτι ὁ μέν πετεινός καί ὁ νηκτός εἴρω ὁ ποίησις , ἐπάγω · « καί εὐλογέω αὐτός ὅς Θεός · » ὁ δέ ἑρπετόν τε καί τετράπους θηρίον τε καί κτῆνος ὁ ποίησις ἐπί ὁ ἕκτος ἐρῶ ἡμέρα , οὐ ἔτι ἐπάγω ὁ , « καί εὐλογέω αὐτός Ῥ Θεός · » καίτοι δῆλος ὅτι ὁ ὁ Θεός βούλομαι κατά ὁ γένος ἐπιδίδωμι ὁμοίως ὁ ἄλλος . ἐπεί τοίνυν ἐν ἡμέρα ποιέω αὐτός ἐν ὅς καί ὁ ἄνθρωπος , ὡς ἀναγκαῖος λίαν αὐτός , ὁ ἄνθρωπος ποίησις ἐπισυνάπτω ὁ οὗτος , καί οὗτος τῆ ἐκεῖνος συλλαμβάνω εὐλογία κατά ὁ αὐτός ἡμέρα γίγνομαι . ὁ δέ ὁ μή εὐλογέω ὁ [ χερσαῖος ] τοιοῦτος αἴτιος ἀποδίδωμι , ὅτι σῶμα μέν ὁ ἐν ὁ ἔνυδρος Ψυχή καί ὁ κτῆνος ἐξάγω κελεύω ὁ θεός ὁ ὕδωρ · ἐπί δέ ὁ χερσαῖος οὖον ὁ σῶμα , ἀλλά Ψυχή · δοκέω γάρ ἁρμόζω ὁ σῶμα ὁ , αὐξάνω καί πληθύνω · » οὐ εἄν ἐπί ὁ Ψυχή ὁ ἄλογος ζῷον , ὁ μή ψυχή ἀπό ὁ Ψυχή γίγνομαι , καλῶς οὗτος λέγω · ἐπί δέ ὁ ἄνθρωπος ὁ , αὐξάνω καί πληθύνω , » οὖον μόνος ἐπί τουσωμα εἰμί λαμβάνω , ἀλλά καί ἐπί Ψυχή λογικός , μεγεθύνω μέν ὁ λόγος καί ὁ ἔχω ὁ νοερός , πληθύνω δέ ἀριθμός θεώρημα καί ἀλήθεια δόγμα