cogPG.PG087_1 101
ὡς εἴρηται · οὐ γὰρ ἂν ἀφ´ ἑαυτῆς εἶπεν , εἰ καὶ ὁ προφήτης παρέδραμεν · οὐδ´ ἂν ἐντολὴν λέγουσα θείαν . τὸ μὲν εἰρημένον , τὸ τοῦ καλοῦ καὶ πονηροῦ , παρῆκε · » τὰ δὲ μὴ εἰρημένα προσέθηκε , τό τε « ὃ ἐστιν ἐν μέσῳ τῷ παραδείσῳ , » καὶ τὸ , « Οὐ μὴ ἕιὺησθε αὐτοῦ · » ἀλλ´ εἴοητο πάντως τὸ μὲν , « Ἐν μέσῳ , » παριστῶν τὸ ἐξαίρετον · τὸ δέ · « Μὴ ἅψησθε , » πρὸς τὴν ἀσφάλειαν πλείονα , ὥσπερ οὖν καὶ τὸ γινώσκειν καλὸν καὶ πονηρὸν εἰς δήλωσιν τοῦ χρησίμου τῆς ἐντολῆς . Δύο δὲ ταῦτα ἐξάγει τε ἡμᾶς τοῦ χείρονος καὶ προσάνει τοῖς κρείττοσιν , ἐπαγγελία καὶ φόβος . Ὅθεν καὶ τιμωρίαν ἡπείλησεν ὁ Θεὸς , « Καὶ τὸ ξύλον τῆς ζωῆς ἐπηγγείλατο · » ὁ δὲ διάβολος τὸν μὲν φόβον ἀφεῖλεν , « Οὐ θανάτῳ ἀποθανεῖσθε · » ὀφθαλμῶν δὲ διάνοιξιν ἐπαγγέλλεται · ὅθεν φησὶν ὁ Σωτὴρ , ὅτι Ἡεύστης ἐστὶ καὶ ὁ πατὴρ αὐτοῦ , » δηλῶν ὅτι πρῶτος τὸ ψεῦδος ἐγέννησεν · καὶ οὐκ εἶπεν , ὅτι Ἔσεσθε ὡς Θεὸς , ἀλλ´ , « ὡς θεοί · » προεθίζων αὐτοὺς μὴ μέγαν νομίζειν τὸν Θεὸν , μηδὲ μόνον οἴεσθαι τοιοῦτον εἶναι , δυνατὸν δὲ καὶ τὸ γενέσθαι τοιούτους ἑτέρους . Τοιαῦτα προσήνεγκε τῇ γυναικὶ δηλητήρια , ἐξηγουμένης ἀκούσας τὴν ἐντολὴν ἣν εἰλήφει μετὰ τοῦ συνοίκου κοινῶς , ὡς καὶ τῆς αὐτῆς ὑπάρχουσα φύσεως · τοιγαροῦν ὑπεβλήθη καὶ τοῖς ἴσοις ἐπιτιμίοις · οὐ γὰρ , ὥς φασί τινες , παρὰ τοῦ συνοικοῦντος ἀκήκοεν · ἐκ τοῦ γεγράφθαι ὅτι ἐνετείλατο τῷ Ἀδὰμ λέγον · οἷς ἀκολουθεῖ καὶ τὸ μόνον εἶναι λέγειν ἐν τῷ παραδείσῳ · μετὰ γὰρ τὴν πλάσιν τοῦ Ἀδὰμ , καὶ τὴν τοῦ παραδείσου παρασκευὴν , φησίν ὡς ἐν τούτῳ τέθεικε τὸν ἄνθρωπον , καὶ ἐπάγει · « Ἐνετείλατο τῶ Ἀδάμ . » Τὰ οὖν κοινῶς εἰρημένα , ἐπὶ τοῦ προσώπου παοείληπται τοῦ Ἀδὰμ , οὗ δὴ τὴν πλάσιν εἰρήκει · καὶ ἐπαναλαβὼν μετὰ ταῦτα , τῆς γυναικὸς ἔφῃ τὸν ποίησιν . μηκέτι προσθεὶς ὡς εἰσήγαγε ταύτην εἰς τὸν παράδεισον · αὐτάρκως διὰ τῶν ἔμπροσθεν τοῦτο δεδηλῶσθαι δοκῶν καὶ τῆς ἐντολῆς τὴν παράδοσιν . Συντόμως δὲ περὶ τῶν εἰρημένων εἰπεῖν , Θεὸς ἀόρατος ἦν · ὁ δὲ λαβὼν παρ´ αὐτοῦ τὰ πάντα ὁρώμενος , ἔλαβε παρὰ Θεοῦ νόμον τὸ δένδρον , ἵνα μὴ λήθην λάβῃ τῆς δεσποτείας · περινοστῶν γὰρ τὰ δένδρα μετὰ τῆς γυναικὸς , ὁρῶν τὸ δένδρον ἐμέμνητο τοῦ ἀπαγορεύσαντος , τοῦ ἀοράτου διὰ πράγματος ὁρατοῦ · οἷόν τι γίνεται καὶ χαρακτὴρ βασιλέως τοῖς ἄρχουσιν , ἐν τόπῳ ὄντος καὶ πανταχοῦ παρεῖναι μὴ δυναμένου , καὶ διὰ τῆς εἰκόνος παρόντος ἐκείνοις δικάζουσι καὶ καθόλου τι χρηματίζουσι · βεβαιοῦται γὰρ οὕτως ἀεὶ τὰ γινόμενα . Τοιγαροῦν ἡ γυνὴ , μεμνημένη τῆς ἐντολῆς , τὸν νόμον ἀντιπροβάλλεται τῷ
Lemmas: ὡς εἴρω · οὖον γάρ εἄν ἀφή ἑαυτοῦ εἶπον , εἰμί καί ὁ προφήτης παρατρέχω · οὐδός εἄν ἐντολή λέγω θεῖος . ὁ μέν εἴρω , ὁ ὁ καλός καί πονηρός , παρίημι · » ὁ δέ μή εἴρω προστίθημι , ὁ τε « ὅς εἰμί ἐν μέσος ὁ παράδεισος , » καί ὁ , « οὖον μή εὕω αὐτός · » ἀλ οἴομαι πάντως ὁ μέν , « ἐν μέσος , » παρίστημι ὁ ἐξαίρω · ὁ δέ · « μή ἅπτω , » πρός ὁ ἀσφάλεια πλείων , ὥσπερ οὖν καί ὁ γιγνώσκω καλός καί πονηρός εἰς δήλωσις ὁ χρήσιμος ὁ ἐντολή . δύο δέ οὗτος ἐξάγω τε ἐγώ ὁ χείρων καί προσάνειμι ὁ ἀγαθός , ἐπαγγελία καί φόβος . ὅθεν καί τιμωρία ἀπειλέω ὁ θεός , « καί ὁ ξύλον ὁ ζωή ἐπαγγέλλω · » ὁ δέ διάβολος ὁ μέν φόβος ἀφαιρέω , « οὖον θάνατος ἀποθνῄσκω · » ὀφθαλμός δέ διάνοιξις ἐπαγγέλλω · ὅθεν φημί ὁ Σωτήρ , ὅτι ηευιστημι εἰμί καί ὁ πατήρ αὐτός , » δηλόω ὅτι πρῶτος ὁ ψεῦδος γεννάω · καί οὐ εἶπον , ὅτι εἰμί ὡς θεός , ἀλ , « ὡς θεός · » προεθίζω αὐτός μή μέγας νομίζω ὁ θεός , μηδέ μόνος οἴομαι τοιοῦτος εἰμί , δυνατός δέ καί ὁ γίγνομαι τοιοῦτος ἕτερος . τοιοῦτος προσφέρω ὁ γυνή δηλητήριος , ἐξηγέομαι ἀκούω ὁ ἐντολή ὅς λαμβάνω μετά ὁ σύνοικος κοινῶς , ὡς καί ὁ αὐτός ὑπάρχω φύσις · τοιγάρ ὑποβάλλω καί ὁ ἴσος ἐπιτίμιον · οὖον γάρ , ὅς φημί τις , παρά ὁ συνοικέω ἀκούω · ἐκ ὁ γράφω ὅτι ἐντέλλω ὁ Ἀδάμ λέγω · ὅς ἀκολουθέω καί ὁ μόνος εἰμί λέγω ἐν ὁ παράδεισος · μετά γάρ ὁ πλάσις ὁ Ἀδάμ , καί ὁ ὁ παράδεισος παρασκευή , φημί ὡς ἐν οὗτος τίθημι ὁ ἄνθρωπος , καί ἐπάγω · « ἐντέλλω ὁ Ἀδάμ . » ὁ οὖν κοινῶς εἴρω , ἐπί ὁ πρόσωπον παολαμβανω ὁ Ἀδάμ , ὅς δή ὁ πλάσις εἴρω · καί ἐπαναλαμβάνω μετά οὗτος , ὁ γυνή φημί ὁ ποίησις . μηκέτι προστίθημι ὡς εἰσάγω οὗτος εἰς ὁ παράδεισος · αὐτάρκης διά ὁ ἔμπροσθεν οὗτος δηλόω δοκέω καί ὁ ἐντολή ὁ παράδοσις . σύντομος δέ περί ὁ εἴρω εἶπον , θεός ἀόρατος εἰμί · ὁ δέ λαμβάνω παρ´ αὐτός ὁ πᾶς ὁράω , λαμβάνω παρά Θεός νόμος ὁ δένδρον , ἵνα μή λήθη λαμβάνω ὁ δεσποτεία · περινοστέω γάρ ὁ δένδρον μετά ὁ γυνή , ὁράω ὁ δένδρον μιμνήσκω ὁ ἀπαγορεύω , ὁ ἀόρατος διά πρᾶγμα ὁρατής · οἷος τίς γίγνομαι καί χαρακτήρ βασιλεύς ὁ ἄρχω , ἐν τόπος εἰμί καί πανταχοῦ πάρειμι μή δύναμαι , καί διά ὁ εἰκών πάρειμι ἐκεῖνος δικάζω καί καθόλου τίς χρηματίζω · βεβαιόω γάρ οὕτως ἀεί ὁ γίγνομαι . τοιγάρ ὁ γυνή , μιμνήσκω ὁ ἐντολή , ὁ νόμος ἀντιπροβάλλω ὁ