cogPG.PG087_1 42
τῶν ἄντρων προφέροντες · εἰ δὲ μὴ σφαῖρα καθέστηκεν , οὐδὲ κίνησιν ἔχει καὶ τὴν κύκλῳ φορὰν , ἐν μέσῳ δὲ τῶν ὑδάτων ἐστήρικται , καθάπερ ἡ γῆ , τὸ ὕδωρ ἀνέχων ὑπὲρ αὐτὸν ἐν ἀκινήτῳ τῇ στάσει · εἰ δὲ τὸ ὑποκάτω τοῦ οὐρανοῦ βιάζοιτό τις ἀκούειν ὡς ὑποκἀτω τοῦἡμισφαιρίου , ἀνάγκη τὸσιΣυναχθήτωτὸ ὕδωρ τὸ ὑποκάτω τοῦ οὐρανοῦ , » ἐπ´ ἀμφοῖν ἀκοῦσαι τῶν λεγομένων ἡμισφαιρίων · ἵνα μὴ ὑπὸ τῷ φαινομένῳ καθ´ ἡμᾶς μόνον , ἀλλὰ καὶ ὑπὸ τῷ ἐτέρῳ θαλάσσας συναγομένας νοήσωμεν . Ὅτι δὲ πᾶσα ἡ γῆ καθ´ ὑδάσνν ἕστηκε , καὶ οὐδέν ἐστιν ὑπὸ τὴν γῆν μέρος ὑδάτων γυμνὸν ὡς ὑπὲρ γῆς θεωρεῖται , δῆλον · « Τῷ στερεώσαντι γὰρ , φησί , τὴν γῆν ἐπὶ τὸ ὕδωρ · καὶ αὐτὸς ἐπὶ θαλασσῶν ἐθεμελίωσεν αὐτὴν , καὶ ἐπὶ ποταμῶν ἡτοίμασεν αὐτήν · » μόνον ἄρα τὸ καθ´ ἡμᾶς πρόσωπον τῆς γῆς ἀκουστέον ἐν τῷ , « Συναχθήτω τὸ ὕδωρ τὸ ὑποκάτω τοῦ οὐρανοῦ εἰς συναγωγὴν μίαν · » καὶ μόνον τὸν ὑπὲρ ἡμᾶς ὁρώμενον , ἡγητέον οὐρανὸν , ᾧ συμβέβηκεν ὑποκεῖσθαι τήνδε τὴν οἰκουμένην · ἀντοικοι μένην δὲ ὑπὸ τῆς γῆς οὐδεμίαν εἶναι πιστεύομεν . Ἡ γὰρ ἂν κἀκεῖ Χριστὸς ἐπεδήμησε , καὶ τὰ λοιπὰ τὰ παρ´ ἡμῖν ἀπήντηκεν , ἠ παραπλήσια , καὶ Ἀδὰμ , καὶ ὄφις , καὶ εἰ τύχοι κατακλυσμός . Τὸ δὲ ὑπὸ γῆν ὕδωρ ἄδηλον , εἴτε μετέωρον ἀνήρτηται δυνάμει τοῦ Θεοῦ , εἴτε ἐπὶ πνεύματος ὀχεῖται . Στερέωμα δέ φασι καλεῖσθαι τὸν οὐρανὸν , ἢ ὡς ἐξ ἀπαλῆς παγέντα τοῦ ὕδατος φύσεως ἢ πρὸς ἀντιδιαστολὴν τῆς τῶν ὑπερκειμένων φύσεως , λεπτῆς οὕσης , καὶ ἀραιᾶς καὶ οὐδὲ μιᾷ αἰσθήσεικαταληπτῆς Τὸ δὲ , « Ἐν μέσῳ τοῦ ὕδατος,»ἴσην δηλοῖ τὴν τῶν ἑκατέρωθεν ὑδάτων διαίρεσιν · λέγει γάρ · « Ἔστω διαχωρίζον ἀνὰ μέσον ὕδατος καὶ ὕδατος · » προσεκτέον δὲ , φασὶν , ὅπως ἐπὶ διδασκαλίᾳ τῶν ἀοράτων φύσεων ἡ τῶν ὅντων γέγονεν τάξις · ἂς ἐχρῆν διὰ τῶν γινομένων μαθεῖν ὸν δημιουργὸν , καὶ διδάσκειν τοὺς μετὰ ταῦτα γενομένους ἡμᾶς . Κατὰ γὰρ τὸν μακάριον Παῦλον πρὸς μετέραν σωτηρίαν ταῖς θείαις ὑπηρετοῦνται βουλαῖς . Τότε γὰρ φῶς μετὰ τὴν τῶν πρώτων δημιουργίαν ἐκ μὴ ὄντων πεποίηκεν , ἵνα καὶ ἑαυτὰς οἴτωω παρῆχθαι νοήσωσι · καὶ τὰ μετ´ αὐτῶν πρῶτα γεγονότα δημιουργήματα , καὶ πάλιν ἐπὶ τῆς δευτέρας ἡμέρας οὐρανὸν γενέσθαι προσέταξεν τοῦ προτέρου καθ´ ὁμοιότητα · ὃς καὶ τὸν πρῶτον καὶ τὰ σὺν αὐτῷ κατὰ τὸν αὐτὸν γενέσθαι νομίσωσι τρόπον · παραπλήσνον γὰρ ποιεῖ τῇ φύσει τῷ προτέρῳ τὸν δεύτερον · ὅθεν καὶ οὐρανὸς ἐκλήθη · εἰ καὶ ὁ μὲν ἐξ ὄντων , ὰ δὲ ἐκ μὴ ὄντων γεγένηται . Τοῦτο γὰρ διαφορὰν οὐκ εἰργάζετο φύσεως · ἡ γὰρ ὁμοιότης τὴν πίστιν παρείχετο
Lemmas: ὁ ἄντρον προφέρω · εἰμί δέ μή σφαῖρα καθίστημι , οὐδέ κίνησις ἔχω καί ὁ κύκλος φορά , ἐν μέσος δέ ὁ ὕδωρ στηρίζω , καθάπερ ὁ γῆ , ὁ ὕδωρ ἀνέχω ὑπέρ αὐτός ἐν ἀκίνητος ὁ στάσις · εἰμί δέ ὁ ὑποκάτω ὁ οὐρανός βιάζω τις ἀκούω ὡς ὑποκάτω τουημισφαιριον , ἀνάγκη τὸσιΣυναχθήτωτὸ ὕδωρ ὁ ὑποκάτω ὁ οὐρανός , » ἐπι ἄμφω ἀκούω ὁ λέγω ἡμισφαίριον · ἵνα μή ὑπό ὁ φαίνω καθ´ ἐγώ μόνος , ἀλλά καί ὑπό ὁ ἔς θάλασσα συνάγω νοέω . ὅτι2 δέ πᾶς ὁ γῆ καθ´ ὕδω ἵστημι , καί οὐδείς εἰμί ὑπό ὁ γῆ μέρος ὕδωρ γυμνός ὡς ὑπέρ γῆ θεωρέω , δῆλος · « ὁ στερεόω γάρ , φημί , ὁ γῆ ἐπί ὁ ὕδωρ · καί αὐτός ἐπί θάλασσα θεμελιόω αὐτός , καί ἐπί ποταμός ἑτοιμάζω αὐτός · » μόνος ἄρα ὁ καθ´ ἐγώ πρόσωπον ὁ γῆ ἀκούω ἐν ὁ , « συνάγω ὁ ὕδωρ ὁ ὑποκάτω ὁ οὐρανός εἰς συναγωγή εἷς · » καί μόνος ὁ ὑπέρ ἐγώ ὁράω , ἡγητέον οὐρανός , ὅς συμβαίνω ὑπόκειμαι ὅδε ὁ οἰκέω · ἄντοικος μένω δέ ὑπό ὁ γῆ οὐδείς εἰμί πιστεύω . ὁ γάρ εἄν ἐκεῖ Χριστός ἐπιδημέω , καί ὁ λοιπάς ὁ παρ´ ἐγώ ἀπαντάω , ὁ παραπλήσιος , καί Ἀδάμ , καί ὄφις , καί εἰμί τυγχάνω κατακλυσμός . ὁ δέ ὑπό γῆ ὕδωρ ἄδηλος , εἴτε μετέωρος ἀναρτάω δύναμις ὁ Θεός , εἴτε ἐπί πνεῦμα ὀχέω . στερέωμα δέ φημί καλέω ὁ οὐρανός , ἢ ὡς ἐκ ἁπαλός πήγνυμι ὁ ὕδωρ φύσις ἢ πρός ἀντιδιαστολή ὁ ὁ ὑπέρκειμαι φύσις , λεπτός ὗσις , καί ἀραιός καί οὐδέ εἷς αισθησεικαταληπτος ὁ δέ , « ἐν μέσος ὁ υδατος,»ισος δηλόω ὁ ὁ ἑκατέρωθεν ὕδωρ διαίρεσις · λέγω γάρ · « ἔστω διαχωρίζω ἀνά μέσος ὕδωρ καί ὕδωρ · » προσεκτέος δέ , φημί , ὅπως ἐπί διδασκαλία ὁ ἀόρατος φύσις ὁ ὁ εἰμί γίγνομαι τάξις · ὅς χρή διά ὁ γίγνομαι μανθάνω εἰμί δημιουργός , καί διδάσκω ὁ μετά οὗτος γίγνομαι ἐγώ . κατά γάρ ὁ μακάριος Παῦλος πρός μετεράω σωτηρία ὁ θεῖος ὑπηρετέω βουλή . τότε γάρ φάος μετά ὁ ὁ πρῶτος δημιουργία ἐκ μή εἰμί ποιέω , ἵνα καί ἑαυτοῦ οἴομαι παράγω νοέω · καί ὁ μετέ αὐτός πρῶτος γίγνομαι δημιούργημα , καί πάλιν ἐπί ὁ δύο ἡμέρα οὐρανός γίγνομαι προστάσσω ὁ πρότερος καθ´ ὁμοιότης · ὅς καί ὁ πρῶτος καί ὁ σύν αὐτός κατά ὁ αὐτός γίγνομαι νομίζω τρόπος · παραπλήσσω γάρ ποιέω ὁ φύσις ὁ πρότερος ὁ δύο · ὅθεν καί οὐρανός καλέω · εἰμί καί ὁ μέν ἐκ εἰμί , ά δέ ἐκ μή εἰμί γίγνομαι . οὗτος γάρ διαφορά οὐ ἐργάζομαι φύσις · ὁ γάρ ὁμοιότης ὁ πίστις παρέχω