cogPG.PG087_1 466
Ὅτι δὲ οὐδὲ ἄλλον τινὰ δηλοῖ τῶν προφητῶν , δῆλον ἐκ´ τοῦ πολλοὺς γεγονέναι προφήτας , ὡς περὶ κνὸς δὲ κατ´ ἐξαίρετον λέγεσθαι . Ὃν δὴ καὶ κατ´ αὐτὸν γενήσεσθαί φησι Μωϋσῆς . Ὅν περ καὶ προσδοκῶντες Ἰουδαῖοι μετὰ τοσούτους γεγονότας προφήτας ἠρώτων τὸν Ἰωάννην , « Σὺ εἶ ὁ προφήτης ; » Ὅ δέ φησιν , Οὐκ εἰμί , καίτοι προφήτης ὤν . Πῶς οὐν κατὰ τὸν Μωϋσέα Χριστὸς , καὶ μείζοων ἐκείνου ; Ὁ μὲν γὰρ ἡλευθέρωσεν ἐξ Αἰγυπτίων λαὸν ἔνα · Χριστὸς δὲ τῆς τοῦ διαβόλου δυναστείας πᾶσαν τὴν γῆν . Ὢς ὑποχειρίους πάντας ἔχων ἀνθρώπους , νεανιευόμενος ἔλεγε · « Τὴν οἰκουμένην ὅλην καταλήψομαι τῇ χειρί μου ὡς νοσσιὰν , καὶ ὡς καταλελειμμένα ὡὰ ἀρῶ · καὶ οὐκ ἔστιν ὃς διαφεύξεταί με , ἢ ἀντείπει Αοι . » Αὖθις ὁ μὲν τὸν λαὸν διὰ θαλάσσης διεβίβασεν Ἐρυθρᾶς καταποντίσας τοὺς Αἰγυπτίους · ὁ δὲ τὰ ἔθνη πάντα διὰ βαπτίσματος , καταποντίσας μετὰ τῆς δια βόλου τοὺς δαίμονας · ὅπερ ἔτι δηλοῖ καὶ ἡ διὰ τοῦ Ἰορδάνου διάβασις , σώσασα μὲν εὐσεβεῖς , ἀσεβεῖς δὲ διώκοντας φθείρασα . Ὁ μὲν μάννα δέδωκεν αἰσθητόν · ὁ δὲ Χριστὸς ἑαυτὸν , ἄρτον ἐξ οὐρανοῦ κατα βάντα . μεσίτης ἦν ὁ Μωϋσῆς Ἰσραὴλ καὶ Θεοῦ · ἐθνῶν δὲ πάντων καὶ τοῦ Πατρὸς ὁ Χριστός . Νομοέτης ἐκεῖνος ὑπηρετούμενος τῷ Θεῷ · ὁ δὲ κατ´ αὐθεντίαν ὡς Θεὸς εἰκότως νομοθετεῖ , λέγων · « ἠκούσατε ὅτι ἐῤῥέθη τοῖς ἀρχαίοις , Οὐ φονεύσεις · ἐγὼ δὲ λέγω ὑμῖν , μηδὲ ὀργίζεσθαι εἰκῆ , » καὶ τὰ ἑξης . Ἐφ´ οἷς ἐπιλέγεται , ὅτι ἐξεπλήττοντο πάντες ἐπὶ τῇ Σιδαχῇ αὐτοῦ . Ἢν γὰρ διδάσκων αὐτοὺς , ὡς ἐξουσίαν ἔχων · οὖ τὴν νομοθεσίαν οἱ ἐθνικοὶ παρεδέξαντο . Διὸ προλέγει Δαβὶδ , « Κατάστησον , Κύριε , νομοθέτην ἐπ´ αὐτούς . Γνώτωσαν ἔθνη ὅτι ἄνθρωποί εἰσιν . » Ὅπερ Ἀ Μωϋσῆς οὐκ ἡγνόηκεν , ὡς Θεὸς καὶ νομοθέτης ἐστὶν ὁ Χριστός . Καίτοι γὰρ περὶ τῶν ἰδίων νόμων εἰπὼν , οὐκ ἔστι προσθεῖναι , καὶ ἀπ´ αὐτῶν οὐκ ἔστιν ἀφελεῖν , ἐννοήσας τὴν τῶν Δεσποτικῶν ἀξιωμάτων ὑπεροχὴν παρεγγυᾷ , λέγων , « Αὐτοῦ ἀκούσεσθε κατὰ πάντα ὅσα ἐὰν λαλήσῃ πρὸς ὑμᾶς , » τουτέστι κἂν τὸν δι´ ἐμοῦ νόμον ἐθέλῃ μεταποιεῖν . Ἵνα δὲ μὴ μανὸν Μωῦσέως ὁ λόγος ὑπάρχη , βεβαιοῖ τοῦτον ὁ Πατὴρ , λέγων , « ὀρθῶς πάντα ὅσα ἐλάλησας , προφήτην ἀναστήσω αὐτοῖς ὥσπερ σὲ , καὶ δώσω τὸ ῥῆμά μου ἐν τῷ στόματι αὐτοῦ . » Ἀλλ´ ἐρεῖ τις , ὡς καὶ τοῖς ἄλλοις προφήταις ῥῆμα παρέσχεν αὐτός . Ἀλλ´ ἐκεῖνοι μὲν δουλοπρεπῆ τὴν διακονίαν ποιούμενοι , Τάδε λέγει Κύριος , ἔλεγον · ὁ δὲ , ὡς ὢν φύσει Θεὸς , τῷ μὲν λεπρῷ φησι , « Θέλω , καθαρίσθητι · » τῷ δὲ νεανίσκῳ νεκρῷ , « Σοὶ λέγω , ἐγέρθητι · » καὶ Λαζάρῳ , « Δεῦρο ἔξω . » Ὡς δὲ δημιουργὸς ἐπετίμα θαλάσση καὶ πνεύμασι , « Σιώπα , λέγων , πεφίμωσο . » Ὁρᾷς πῆ μὲν οὐσιῶδες ῥῆμα , πῆ δὲ κατ´ ἔλλαμψιν μερικήν . Διό φησιν ὁ Παῦλος , « Φέρων τε τὰ πάντα τῷ ῥήματι τῆς δυνάμεως τοῦ Πατρός . » ἐπήνεγκε δὲ καὶ τῆς ἐνσάρκου παρουσίας τὴν αἰτίαν ὁ Μωϋσῆς ,
Lemmas: ὅτι2 δέ οὐδέ ἄλλος τις δηλόω ὁ προφήτης , δῆλος ἐκ ὁ πολύς γίγνομαι προφήτης , ὡς περί κνὸς δέ κατ´ ἐξαίρω λέγω . ὅς δή καί κατ´ αὐτός γίγνομαι φημί Μωϋσῆς . ὅς περ καί προσδοκάω Ἰουδαῖος μετά τοσοῦτος γίγνομαι προφήτης ἐρωτάω ὁ Ἰωάννης , « σύ εἰμί ὁ προφήτης ; » ὅς δέ φημί , οὐ εἰμί , καίτοι προφήτης εἰμί . Πῶς ὀν κατά ὁ Μωϋσῆς Χριστός , καί μείζων ἐκεῖνος ; ὁ μέν γάρ ἐλευθερόω ἐκ Αἰγύπτιος λαός νάω · Χριστός δέ ὁ ὁ διάβολος δυναστεία πᾶς ὁ γῆ . Ὤς ὑποχείριος πᾶς ἔχω ἄνθρωπος , νεανιεύομαι λέγω · « ὁ οἰκέω ὅλος καταλαμβάνω ὁ χείρ ἐγώ ὡς νοσσιά , καί ὡς καταλιμπάνω ᾠόν ἀρόω · καί οὐ εἰμί ὅς διαφεύγω ἐγώ , ἢ αντιλέγω ἀάω . » αὖθις ὁ μέν ὁ λαός διά θάλασσα διαβιβάζω Ἐρυθρά καταποντίζω ὁ Αἰγύπτιος · ὁ δέ ὁ ἔθνος πᾶς διά βάπτισμα , καταποντίζω μετά ὁ διά βῶλος ὁ δαίμων · ὅσπερ ἔτι δηλόω καί ὁ διά ὁ Ἰορδάνης διάβασις , σῴζω μέν εὐσεβής , ἀσεβής δέ διώκω φθείρω . ὁ μέν μάννα δίδωμι αἰσθητός · ὁ δέ Χριστός ἑαυτοῦ , ἄρτος ἐκ οὐρανός κατά βαίνω . μεσίτης εἰμί ὁ Μωϋσῆς Ἰσραήλ καί Θεός · ἔθνος δέ πᾶς καί ὁ πατήρ ὁ Χριστός . Νομοέτης ἐκεῖνος ὑπηρετέω ὁ Θεός · ὁ δέ κατ´ αὐθεντία ὡς θεός εἰκότως νομοθετέω , λέγω · « ἀκούω ὅτι εἴρω ὁ ἀρχαῖος , οὖον φονεύω · ἐγώ δέ λέγω σύ , μηδέ ὀργίζω εἰκῇ , » καί ὁ ἑξῆς . Ἐφ´ ὅς ἐπιλέγω , ὅτι ἐκπλήσσω πᾶς ἐπί ὁ Σιδαχῇ αὐτός . ἤν γάρ διδάσκω αὐτός , ὡς ἐξουσία ἔχω · οὖον ὁ νομοθεσία ὁ ἐθνικός παραδέχομαι . Διὸ προλέγω Δαυίδ , « καθίστημι , κύριος , νομοθέτης ἐπι αὐτός . γνώω ἔθνος ὅτι ἄνθρωπος εἰμί . » ὅπερ ὅς Μωϋσῆς οὐ ἀγνοέω , ὡς θεός καί νομοθέτης εἰμί ὁ Χριστός . καίτοι γάρ περί ὁ ἴδιος νόμος εἶπον , οὐ εἰμί προστίθημι , καί ἀπ´ αὐτός οὐ εἰμί ἀφαιρέω , ἐννοέω ὁ ὁ δεσποτικός ἀξίωμα ὑπεροχή παρεγγυάω , λέγω , « αὐτός ἀκούω κατά πᾶς ὅσος ἐάν λαλέω πρός σύ , » τουτέστι κἀν ὁ δις ἐγώ νόμος ἐθέλω μεταποιέω . ἵνα δέ μή μανός Μωῦσευς ὁ λόγος ὑπάρχω , βεβαιόω οὗτος ὁ πατήρ , λέγω , « ὀρθῶς πᾶς ὅσος λαλέω , προφήτης ἀνίστημι αὐτός ὥσπερ σύ , καί δίδωμι ὁ ῥῆμα ἐγώ ἐν ὁ στόμα αὐτός . » Ἀλ εἴρω τις , ὡς καί ὁ ἄλλος προφήτης ῥῆμα παρέχω αὐτός . Ἀλ ἐκεῖνος μέν δουλοπρεπής ὁ διακονία ποιέω , ὅδε λέγω Κύριος , λέγω · ὁ δέ , ὡς εἰμί φύσις θεός , ὁ μέν λεπρός φημί , « ἐθέλω , καθαρίζω · » ὁ δέ νεανίσκος νεκρός , « σοί λέγω , ἐγείρω · » καί Λάζαρος , « δεῦρο ἔξω . » ὡς δέ δημιουργός ἐπιτιμάω θάλασσα καί πνεῦμα , « σιωπάω , λέγω , φιμόω . » ὁράω πῇ μέν οὐσιώδης ῥῆμα , πῇ δέ κατ´ ἔλλαμψις μερικός . διό φημί ὁ Παῦλος , « Φέρων τε ὁ πᾶς ὁ ῥῆμα ὁ δύναμις ὁ πατήρ . » ἐπιφέρω δέ καί ὁ ἔνσαρκος παρουσία ὁ αἴτιος ὁ Μωϋσῆς ,