cogPG.PG087_1 59
τα φυτὰ , ἐν τῇ ἀνταποδόσει δεδίλωκεν , Ου Κγὰρ εἶπε , Καὶ ἐξήγαγε τὰ ὕδατα , ἀλλὰ , « Καὶ ἐποίησεν ὁ Θεὸς τὰ κήτη τὰ μεγάλα καὶ πᾶσαν ψυχὴν τῶν ζώων ἑρπετῶν , » τοῦ τῶν κητῶν γένους μνησθεὶς κατ´ ἐξαίρετον διὰ τὸ ὑπερβάλλον μέγεθος , ὅτι ὁμοίως τοῖς μικροτάτοις καὶ ταῦτα πεποίηκεν ὁ Θεὸς ψιλῷ τῷ προστάγματι , ἄ μεγέθει σώματος , καὶ ὄρεσιν ἀπεικάζεται , καὶ νήσων πολλάκις φανσασίαν ποιεῖ , ἐπειδ´ ἂν πρὸς ἄκραν ἐπιφάνειαν τοῦ ὕδατος ἀνανήξηται . Τοιγαροῦν οὐ περὶ ἀκτὰς διατοίβει , τὸ δὲ Ἀτλαντικὸν καλούμενον πέλαγος ἐνοικεῖ · τὰ μὲν γὰρ τῶν ζώων εἰς ὑπηρεσίαν ἀνθρώπων παρήχθη , τὰ δὲ εἰς θεωρίαν τοῦ περὶ τὴν κτίσιν θαύματος · ἄλλα πρὸς φόβον παιδαγωγοῦντα τῶν ἀνθρώπων τὸ ῥᾴθυμον , ἄλλα πρὸς τροφὴν τὴν μετὰ τὴν παράβασιν . Εὐλογοῦνται δὲ οὐ κατὰ τοὺς ἀνθρώπους πνευματικῶς , κατὰ ψιλὴν δὲ γένους διαδοχὴν , ὅπερ εἰ καὶ μὴ εἶδεν ἄντικρυς ἐπὶ τῶν φυτῶν , ἀλλ´ αὐτῶν ὑπεδήλωσεν εἰπών , « Καὶ εἶπεν ὁ Θεὸς ὅτι καλόν · » εἰ γὰρ καλὸν , καὶ διαμένειν ἠβούλετο . Ἵσως δὲ δηλοῖ τῶν ζώων πρὸς τὰ φυτὰ τὴν προτίμησιν · ταῦτα γὰρ ἐκείνων ἕνεκα γέγονεν · ὧν εὐλογουμένων ἡ εὐλογία καὶ μέχρι τούτων διέρχεται , ἃ διὰ τὴν τῶν ζώων χρείαν ὑπέστη . Ἄλλως τε τὰ μὲν φυτὰ καὶ τὰ σπέρματα , τῇ τῶν γεωργούντων συνεργία κατὰ τὴν ἀποκειμένην αὐτοῖς δύναμιν ἐκ Θεοῦ τὴν ἐπίδοσιν λαμβάνει , τὰ δὲ ζῶα ἐκ τῆς ἰδίας πρὸς τὴν μίξιν ὁρμῆς . « Ὅθεν τὸ , « εὐλόγησεν αὐτὰ ὁ Θεός · » δείκνυ γὰρ ὡς οὐχ ἑαυτοῖς ὁρμὴν ταύτην παρέσχετο ἀφ´ ἦς Ἐ τοῦ γένους ἐπίδοσις . Καλῶς δὲ καὶ , « Αὐξάνεσθε · » ἐξ αὐτῆς γὰρ τῆς τοῦ σπέρματος καταβολῆς ἐπιδιδόντα πρὸς αὔξησιν , εἰς τελειότητα παραγίνεται , καὶ τότε πρὸς γέννησιν ἑτέρου χωρεῖ · σημαίνει τοίνυν ἡ μὲν αὔξησις , τὴν εἰς μέγεθος ἐπίδοσιν , τὸ δὲ , « Πληθύνεσθε , » τὴν ἐκ τῆς μίξεως εἰς πλῆθος διαδοχήν . Πῶς δὲ ἀλόγοις προσέταξεν ὁ Θεός ; Ἀλλὰ δῆλον ὅτι τὸ φυσικὸν κίνημα τὸ ἐνυπάρχον τοῖς ζώοις πρὸς τὴν τοῦ γένους διαδοχὴν , ὥσπερ ἐντολή τίς ἐστι τοῦ Θεοῦ · οὕτως ἐν Ἰωνᾷ τῷ κήτει προσέταξεν ὁ Θεὸς , καὶ σκώληκι ἑωθινῷ · πρόσταξις γὰρ αὐτοῦ λέγεται τὸ κατὰ βούλησίν τε καὶ πρόνοιαν τοιῶσδε γινόμενον . Πῶς δὲ πρόσταξις ἐπ´ εὐλογίας ἀκόλουθος ; Ὅτι καὶ ἐνεργεῖ τι τὰ ζῷα πρὸς τὸ πληθύνεσθαι , ἀλλὰ τοῦ Θεοῦ δημιουργοῦντος αὐξάνει καὶ πληθύνει τὸ ἔργον , οἰονεὶ τοῦ ζώου τὴν πρόσταξιν ἐνεργοῦντος . Τὸ δέ , « Πλήσατε τὰ ὕδατα ἐν ταῖς θαλάσσαις , » ὡς ἐπ´ ἀνθρώπων τὸ , « Πληρώσατε τὴν γῆν , » εἴρηται , ἵνα ἐπὶ μὲν τῶν ἐνύδρων πᾶς τόπος ἔχῃ τὰ ἐννηχόμενα · ἐπὶ δὲ τοῦ ἀνθρώπου , ἵνα πᾶσα ἡ οἰκεῖσθαι δυναμένη γῆ τὸν πληροῦντα αὐτὴν ἄνθρωπον ἔχῃ · οὐδὲν παραβλαπτομένου τοῦ λόγου διά
Lemmas: ὁ φυτόν , ἐν ὁ ἀνταπόδοσις δεδίλωκεν , Ου Κγὰρ εἶπον , καί ἐξάγω ὁ ὕδωρ , ἀλλά , « καί ποιέω ὁ θεός ὁ κῆτος ὁ μέγας καί πᾶς ψυχή ὁ ζῷον ἑρπετόν , » ὁ ὁ κῆτος γένος μιμνήσκω κατ´ ἐξαίρω διά ὁ ὑπερβάλλω μέγεθος , ὅτι ὁμοίως ὁ μικρός καί οὗτος ποιέω ὁ θεός ψιλός ὁ πρόσταγμα , ὅς μέγεθος σῶμα , καί ὄρος ἀπεικάζω , καί νῆσος πολλάκις φανσασίαν ποιέω , ἐπειδ´ εἄν πρός ἄκρος ἐπιφάνεια ὁ ὕδωρ ἀνανήξηται . τοιγάρ οὖον περί ἀκτή διατοιβις , ὁ δέ Ἀτλαντικός καλέω πέλαγος ἐνοικέω · ὁ μέν γάρ ὁ ζῷον εἰς ὑπηρεσία ἄνθρωπος παράγω , ὁ δέ εἰς θεωρία ὁ περί ὁ κτίσις θαῦμα · ἄλλος πρός φόβος παιδαγωγέω ὁ ἄνθρωπος ὁ ῥᾴθυμος , ἄλλος πρός τροφή ὁ μετά ὁ παράβασις . εὐλογέω δέ οὖον κατά ὁ ἄνθρωπος πνευματικός , κατά ψιλός δέ γένος διαδοχή , ὅσπερ εἰμί καί μή ὁράω ἄντικρυς ἐπί ὁ φυτός , ἀλ αὐτός ὑποδηλόω εἶπον , « καί εἶπον ὁ θεός ὅτι καλός · » εἰμί γάρ καλός , καί διαμένω βούλομαι . ἴσως δέ δηλόω ὁ ζῷον πρός ὁ φυτόν ὁ προτίμησις · οὗτος γάρ ἐκεῖνος ἕνεκα γίγνομαι · ὅς εὐλογέω ὁ εὐλογία καί μέχρι οὗτος διέρχομαι , ὁ διά ὁ ὁ ζῷον χρεία ὑφίστημι . ἄλλος τε ὁ μέν φυτόν καί ὁ σπέρμα , ὁ ὁ γεωργέω συνεργία κατά ὁ ἀπόκειμαι αὐτός δύναμις ἐκ Θεός ὁ ἐπίδοσις λαμβάνω , ὁ δέ ζῷον ἐκ ὁ ἴδιος πρός ὁ μίξις ὁρμή . « ὅθεν ὁ , « εὐλογέω αὐτός ὁ Θεός · » δείκνυμι γάρ ὡς οὐ ἑαυτοῦ ὁρμή οὗτος παρέχω ἀφή εἰμί εἰ ὁ γένος Ἐπίδοσις . καλῶς δέ καί , « αὐξάνω · » ἐκ αὐτός γάρ ὁ ὁ σπέρμα καταβολή ἐπιδίδωμι πρός αὔξησις , εἰς τελειότης παραγίγνομαι , καί τότε πρός γέννησις ἕτερος χωρέω · σημαίνω τοίνυν ὁ μέν αὔξησις , ὁ εἰς μέγεθος ἐπίδοσις , ὁ δέ , « πληθύνω , » ὁ ἐκ ὁ μίξις εἰς πλῆθος διαδοχή . Πῶς δέ ἄλογος προστάσσω ὁ Θεός ; ἀλλά δῆλος ὅτι ὁ φυσικός κίνημα ὁ ἐνυπάρχω ὁ ζῷον πρός ὁ ὁ γένος διαδοχή , ὥσπερ ἐντολή τίς εἰμί ὁ Θεός · οὕτως ἐν Ἰωνᾶς ὁ κῆτος προστάσσω ὁ θεός , καί σκώληξ ἑωθινός · πρόσταξις γάρ αὐτός λέγω ὁ κατά βούλησις τε καί πρόνοια τοιῶσδε γίγνομαι . Πῶς δέ πρόσταξις ἐπι εὐλογία ἀκόλουθος ; ὅτι2 καί ἐνεργέω τίς ὁ ζῷον πρός ὁ πληθύνω , ἀλλά ὁ Θεός δημιουργέω αὐξάνω καί πληθύνω ὁ ἔργον , οἱονεί ὁ ζῷον ὁ πρόσταξις ἐνεργέω . ὁ δέ , « πίμπλημι ὁ ὕδωρ ἐν ὁ θάλασσα , » ὡς ἐπι ἄνθρωπος ὁ , « πληρόω ὁ γῆ , » εἴρω , ἵνα ἐπί μέν ὁ ἔνυδρος πᾶς τόπος ἔχω ὁ ἐννήχω · ἐπί δέ ὁ ἄνθρωπος , ἵνα πᾶς ὁ οἰκέω δύναμαι γῆ ὁ πληρόω αὐτός ἄνθρωπος ἔχω · οὐδείς παραβλάπτω ὁ λόγος διά