cogPG.PG087_1 30
Αἰτία δὲ τοῦ ἀοράτου τῆς γῆς , τὸ ἐπικεῖσθαι τὴν ἄβυσσον · ἄβυσσος δὲ πλῆθος ὑδάτων , δυσέφικτον ἕχον τὸ πέρας ἐπὶ τὰ κάτω . Διὰ τὸ πλεῖστον οὖν ἱά βος καὶ τὸ μήπω γεγονέναι τὸ φῶς , ἀόρατος ὑπῆρχεν ἡ γῆ Οὐκ ἄρα θαυμαστὸν εἰ πρὸ , τὸ φῶς , σκότος · οὐδὲ γὰρ ὑπόστασιν κέκτηται , δυνάμει δὲ φωτιστόν ἐστι φωτὸς παρουσίας δεόμενον . Ἀήρ γάρ ἐστι δεκτικὸς τοῦ φωτός · οὐ καθὸ ἀήρ σκότος ὑπάρχων , ἀπισυμβαῖνον δὲ τοῦτο λαχών . Δυνάμει τι ὃν , τοῦ κατ´ ἐνέργειαν ἀρχὴ καὶ φίλον ἐστὶ καὶ συγγενές δι´ αὐτοῦ τελειούμενον . Τὸ δὲ λέγειν κατὰ τὴν ἀντίφραξιν νοητοῦ φωτὸς γεγονέναι τὸ σκότος , εἰ λόγον εὐπαράδεκτον ἔχει σκοπήσωμεν . Τί γὰρ , εἰπέ μοι , πῶν σωμάτων νοητὸν φῶς ἀντιφράξαι δυνήσεται ; Θεὸς γὰρ τοῦτο καὶ ἡ ἐκεῖθεν τοῖς νοητοῖς χορηγουμένη ζωή τε καὶ ἔλλαμψις . Ἐτόλμησαν δέ τινες εἰπεῖν ὅτι σκότος ὁ διάβολός ἐστιν , ἄβυσσος οἱ δαίμονες · ὅτε δὲ εἶπεν ὁ Θεὸς , « Γενηθήτωφῶς , » γέγονεν ὁ Υἱὸς τοῦ Θεοῦ . Καὶ οὐκ αἰσχύνονται τοῦ Υἱοῦ πρεσβύτερον τὸν διάβολον λέγοντες , καὶ τὸν οὐρανόν τε καὶ τὴν γῆν , δι´ οὗ καὶ ταῦτα ἐγένετο . Πλὴν ὅτι γεγονὼς ἀγαθὸς ὁ διάβολος ἐξέαυτοῦ προῆλθεν διάβολος . « Τῆς δὲ ἀβύσσου , » εἰπὼν , συμπεριεχομένης τοῖς γενομένοις ἐμνήσθη , ὡς δηλοῖ τὸ ἄρθρον τὸ τῆς · ὥσπερ καὶ τὸ , « Ἐπάνω τοῦ ὕδατος · » διὰ γὰρ τῆς τῶν περιεχόντων δημιουργίας συνεδηλώθη καὶ τὰ περιεχόμενα Καὶ πνεῦμα Θεοῦ ἐπεφέρετο ἐπάνω τοῦ ὕδατος . Οἱ μέν φασι τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον · ὅθεν προσκεῖσθαι καὶ τὸ « Θεοῦ , » ὅπερ ἐπὶ μόνου τοῦ ἁγίου Πνεύματος ἔτεσθαι . Τοιοῦτόν τι γὰρ ὑποσημαίνειν τὴν τῶν Ἐβραίων φωνὴν τὸ οἰονεὶ θάλπειν ὄρνιθος δίκην καὶ κινεῖν πρὸς ζωογονίαν τὸ ὕδωρ ὡς ἂν δειχθῇ τῶν στοιχείων ἡ φύσις μηδὲν οἴκοθεν ἔχουσαπρὸς τὸ ἀμέμπτως τὰς ἰδίας ἐνεργείας ἀποτελεῖν οἷον ζωογονεῖν ἢ θαλπειν · ὅπεροὐκ ἔσχεν ἡ τῶν Ἐλλήνων διὰ μιᾶς τῆς λέξεως παραστῆσαι φωνὴ , εἶπε τὸ , ἐπεφέρετο , ῥῆμα δτίου Πνεύματος ἄγαν ἀλλότριον · εἰ μήτισὡς τὸ Εατἐβη ὁ Θεὸς καὶ ἀνέβη καὶ περιεπάτει , καὶ τὰ τοιαῦτα , καὶ τοῦτο νοήσειεν . Οἱ δὲ , τοῦτο μὲν ἀπεδοκίμασαν · μὴ γὰρ δεῖν τῇ κτίσει συναριθμεῖσθαι τὸ ἄκτιστον · Πνεῦμα δὲ Θεοῦ τὸν ἀέρα σημαίνειν ὑπέλαβον . Καὶ διὰ τί , Θεοῦ , τί γὰρ τῶν λοιπῶν οὐ Θεοῦ ; Ἐπειδὴ τῶν εἰρημένων λεπτότερον , καὶ ἀσωμάτων ἐγγὺς , ἔτι ἄὲ καὶ κινητικώτερον , πνεῦμα διὰ τοῦτο προσαγορεύεται ἃ καὶ τὴν θείαν οὐσίαν ὀνομάζειν οἷδεν ἡ θεία
Lemmas: αἴτιος δέ ὁ ἀόρατος ὁ γῆ , ὁ ἐπίκειμαι ὁ ἄβυσσος · ἄβυσσος δέ πλῆθος ὕδωρ , δυσέφικτος ἔχω ὁ πέρας ἐπί ὁ κάτω . Ζεύς ὁ πλεῖστος οὖν ἰά Βος καί ὁ μήπω γίγνομαι ὁ φάος , ἀόρατος ὑπάρχω ὁ γῆ οὐ ἄρα θαυμαστός εἰμί πρό , ὁ φάος , σκότος · οὐδέ γάρ ὑπόστασις κτάομαι , δύναμις δέ φωτιστός εἰμί φάος παρουσία δήω . ἀήρ γάρ εἰμί δεκτικός ὁ φάος · οὖον καθό ἀήρ σκότος ὑπάρχω , απισυμβαινω δέ οὗτος λαγχάνω . δύναμις τίς ὅς , ὁ κατ´ ἐνέργεια ἀρχή καί φίλος εἰμί καί συγγενής δις αὐτός τελειόω . ὁ δέ λέγω κατά ὁ ἀντίφραξις νοητός φάος γίγνομαι ὁ σκότος , εἰμί λόγος εὐπαράδεκτος ἔχω σκοπέω . τις γάρ , εἶπον ἐγώ , ποῦ σῶμα νοητός φάος ἀντιφράσσω δύναμαι ; θεός γάρ οὗτος καί ὁ ἐκεῖθεν ὁ νοητός χορηγέω ζωή τε καί ἔλλαμψις . τολμάω δέ τις εἶπον ὅτι σκότος ὁ διάβολος εἰμί , ἄβυσσος ὁ δαίμων · ὅτε δέ εἶπον ὁ θεός , « Γενηθήτωφῶς , » γίγνομαι ὁ υἱός ὁ Θεός . καί οὐ αἰσχύνω ὁ υἱός πρέσβυς ὁ διάβολος λέγω , καί ὁ οὐρανός τε καί ὁ γῆ , δις ὅς καί οὗτος γίγνομαι . πλήν ὅτι γίγνομαι ἀγαθός ὁ διάβολος ἐξαύω προέρχομαι διάβολος . « ὁ δέ ἄβυσσος , » εἶπον , συμπεριέχω ὁ γίγνομαι μιμνήσκω , ὡς δηλόω ὁ ἄρθρον ὁ ὁ · ὥσπερ καί ὁ , « ἐπάνω ὁ ὕδωρ · » διά γάρ ὁ ὁ περιέχω δημιουργία συνδηλόω καί ὁ περιέχω καί πνεῦμα Θεός ἐπιφέρω ἐπάνω ὁ ὕδωρ . ὁ μέν φημί ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος · ὅθεν πρόσκειμαι καί ὁ « Θεός , » ὅσπερ ἐπί μόνος ὁ ἅγιος πνεῦμα τίνω . τοιοῦτος τίς γάρ ὑποσημαίνω ὁ ὁ Ἑβραῖος φωνή ὁ οἱονεί θάλπω ὄρνις δίκη καί κινέω πρός ζωογονία ὁ ὕδωρ ὡς εἄν δείκνυμι ὁ στοιχεῖον ὁ φύσις μηδείς οἴκοθεν ἔχω ὁ ἄμεμπτος ὁ ἴδιος ἐνέργεια ἀποτελέω οἷος ζωογονέω ἢ θάλπω · ὅπεροὐκ ἔχω ὁ ὁ Ἕλλην διά εἷς ὁ λέξις παρίστημι φωνή , εἶπον ὁ , ἐπιφέρω , ῥῆμα δτίου πνεῦμα ἄγαν ἀλλότριος · εἰμί μήτισὡς ὁ Εατἐβη ὁ θεός καί ἀναβαίνω καί περιπατέω , καί ὁ τοιοῦτος , καί οὗτος νοέω . ὁ δέ , οὗτος μέν ἀποδοκιμάζω · μή γάρ δήω ὁ κτίζω συναριθμέω ὁ ἄκτιστον · πνεῦμα δέ Θεός ὁ ἀήρ σημαίνω ὑπολαμβάνω . καί διά τίς , Θεός , τίς γάρ ὁ λοιπός οὖον Θεός ; ἐπεί ὁ εἴρω λεπτός , καί ἀσώματος ἐγγύς , ἔτι ἀεί καί κινητικός , πνεῦμα διά οὗτος προσαγορεύω ὁ καί ὁ θεῖος οὐσία ὀνομάζω οἶδα ὁ θεῖος