cogPG.PG087_1 67
Τὸ δὲ « κατ´ εἰκόνα » οἱ μὲν κατὰ ψυχὴν μόνην ἐδέξαντο , οἱ δὲ κατ´ ἀμφότερα · προηγουμένως μὲν κατὰ ψυχὴν , κατὰ δὲ τὸ σῶμα παρεπομένως . πᾶσα γὰρ , φασὶν , εἰκὼν ἐξ ὕλης καὶ εἴδους · καὶ οὐδέτερον ἑτέρον χωρὶς · ἀλλ´ ἄμφω λέγονται ὁμοίως εἰκόνες · καὶ τὸ ξύλον , εἰ τύχοι , διὰ τὴν ἐν αὐτῷ γραφὴν , ἣ δὴ προΚηγουμένως ἐστὶν εἰκών · μᾶλλον δὲ οὐδὲ ψυχὴ , φασὶ , Κκαθ´ ἑαυτὴν εἰκὼν χωρὶς ἀρετῆς · τοῦτο γὰρ αὐτῆς τὸ θεοπρεπέστατον εἶδος , καθ´ ἣν ὁ καινὸς ἄνθρωπος · ὅτι τοῦ νοὸς ἀνακαινώσει μεταμορφούμενος εἰδοποιεῖται , σύμμορφος ἀποδεικνύμενος τῷ Υἱῷ τοῦ Θεοῦ , καὶ τὸ οἰκεῖον ἀπολαμβάνων , τὸ πρὸς Θεὸν ὁμοίωμα λέγω . οὔτε οὖν κατὰ τὸ σῶμα θεοειδὴς ἡ Κψυχή · ἦν γὰρ ἂν οὕτω καὶ τὰ ἄλογα ζῶα θεοειδῆ · οὔτε κατ´ αὐτὴν , φασὶ , τῆς ψυχῆς οὐσίαν · ἢ γὰρ ἂν καὶ οἱ φαῦλοι τῆς ψυχῆς ἕνεκα θεοειδεῖς ἦσαν · οὐ μὴν ἄνευ γε τοῦ σώματος ἡ ψυχὴ εἰκὼν εἴρηται · καὶ ὁ ἄνθρωπος ἄρσεν καὶ θῆλυ πεποιημένος , αἴπερ εἰσὶ σωμάτων διαφοραὶ , « Αὐξάνεσθε τε καὶ πληθύνεσθε καὶ πληρώσατε τὴν γῆν , » προσταχθείς · ὅπερ οὐκ ἄνευ τοῦ σώματος γίνεται · χόρτον τε εἰς τὴν τροφὴν καὶ δένδρα καθάπεο τ´ ἄλλα ζῶα λαβών · καὶ γὰρ εἴπερ ἡ ψυχὴ διὰ τὸν ἐπ´ αὐτῇ χαρακτῆρα θεῖον τἰκών ἐστι Θεοῦ , ὃς καὶ ἰδίως εἰκὼν ἁπλοῦς καὶ ἀσύνθετος ὢν , ἕπεται καὶ τὸ σῶμα διὰ τὸν ἐπ´ αὐτῷ χαρακτῆρα θεοειδῆ τῆς ψυχῆς , εἰκόνα εἶναι Θεοῦ · « Πρόσωπον γὰρ , φησὶν , ἀνδρὸς συνετοῦ σοφὸν , στολισμὸς καὶ βῆμα καὶ γέλως τὸν ἔνδον ἀποκαλύπτουσιν ἄνθρωπον · » διόπερ ἀνὴρ θεοειδεστέραν ἔχων γυ ναικὸς τὴν ψυχὴν , μέχρι τοῦ σώματος ἔχει τὸ εἰκὼν εἶναι Θεοῦ · ὡς κελεύεσθαι μὴ καλύπτεσθαι κεφαλήν · ψυχή τε ὅλως ὁ ἄνθρωπος καὶ μετὰ τοῦ σώματος ὀνομάζεται · ἄρχεται μὲν οὖν ἐκ τοῦ κυριωτέρου ἡ εἰκὼν , πρόεισι δὲ καὶ μέχρι τοῦ καταδεεστέρου · ὅθεν ἀναγκαία μὲν ἡ τοῦ Λόγου σωμάτωσις , ἀνάληψις οὖσα τῆς διαπεσούσης εἰκόνος , οὐ σωματικῶς μόνον , ἀλλὰ καὶ πνευματικῶς εἰργασμένης · ἀναγκαία δὲ καὶ ἡ τῶν σωμάτων ἀνάστασις , τὸν κατ´ εἰκόνα Θεοῦ παρΤοῦ δὲ Ἀποστόλου διαστέλλοντος , « Ἀνὴρ μὲν καὶ ρὐν ὀοτίλει κατακαλύπτεσθαι τὴν κεφαλὴν , εἰκὼν καὶ δόξα Θεοῦ ὑπάρχων · ἡ δὲ γυνὴ δόξα ἀνδρός ἐστιν , » ἀδιάστατον εἶναι δόξῃ τὸ Μωῦσέως περὶ ἀμφοῖν λέγοντος , « Κατ´ εἰκόνα Θεοῦ ἐποίησεν αὐτὸν , ἄῤῥεν καὶ θῆλυ ἐποίησεν αὐτούς · » ἀλλ´ ἀπέδωκε τὸν λόγον ῥ Παῦλος , καθ´ ὃν ἀνῆγε τὴν γυναῖκα Μωϋσῆς εἰς τὸν ἄνδρα , ὡς περὶ ἑνὸς εἰπὼν ἀμφοτέρων τὸ,«Κατὰ τὴν εἰκόνα Θεοῦ ἐποίησεν αὐτόν . » Εἰ γὰρ ἐκ τοῦ ἀνδρὸς ἡ γυνὴ , εἰκότως εἰς τὴν αὐτῆς ἀναφέρεται ἐί ζαν , ὑποβεβηκυῖα μὲν κατὰ τὸν τῆς εἰκόνος λόγον διὰ τὸν ὁρισμὸν καὶ τὴν τοῦ ἀξιώματος διαφορὰν , ἔχουσα δὲ αὐτὸν διὰ τὸ ἐκεῖθεν εἰλῆφθαι . Ὅθεν κεφαλὴν αὐτῆς εἶπε τὸν ἄνδρα · καὶ τὴν διαφορὰν ἐκ τούτων σώσας ἐν τῷ κεφαλὴν εἶναι τοῦ ἀνδρὸς τὸν
Lemmas: ὁ δέ « κατ´ εἰκών » ὁ μέν κατά ψυχή μόνος δέχομαι , ὁ δέ κατ´ ἀμφότερος · προηγουμένως μέν κατά ψυχή , κατά δέ ὁ σῶμα παρεπομένως . πᾶς γάρ , φημί , εἰκών ἐκ ὕλη καί εἶδος · καί οὐδέτερος ἕτερος Χωρὶς · ἀλ ἄμφω λέγω ὁμοίως εἰκών · καί ὁ ξύλον , εἰμί τυγχάνω , διά ὁ ἐν αὐτός γραφή , ὅς δή προΚηγουμένως εἰμί εἰκών · μᾶλλον δέ οὐδέ ψυχή , φημί , Κκαθ´ ἑαυτοῦ εἰκών Χωρὶς ἀρετή · οὗτος γάρ αὐτός ὁ θεοπρεπής εἶδος , καθ´ ὅς ὁ καινός ἄνθρωπος · ὅτι ὁ νόος ἀνακαίνωσις μεταμορφόω εἰδοποιέω , σύμμορφος ἀποδείκνυμι ὁ υἱός ὁ Θεός , καί ὁ οἰκέω ἀπολαμβάνω , ὁ πρός θεός ὁμοίωμα λέγω . οὔτε οὖν κατά ὁ σῶμα θεοειδής ὁ Κψυχή · εἰμί γάρ εἄν οὗτος καί ὁ ἄλογος ζῷον θεοειδής · οὔτε κατ´ αὐτός , φημί , ὁ Ψυχή οὐσία · ἢ γάρ εἄν καί ὁ φαῦλος ὁ Ψυχή ἕνεκα θεοειδής εἰμί · οὖον μήv ἄνευ γε ὁ σῶμα ὁ ψυχή εἰκών εἴρω · καί ὁ ἄνθρωπος ἄρσην καί θῆλυς ποιέω , εἰπερ εἰμί σῶμα διαφορά , « αὐξάνω τε καί πληθύνω καί πληρόω ὁ γῆ , » προστάσσω · ὅσπερ οὐ ἄνευ ὁ σῶμα γίγνομαι · χόρτος τε εἰς ὁ τροφή καί δένδρον καθάπτω τ ἄλλος ζῷον λαμβάνω · καί γάρ εἴπερ ὁ ψυχή διά ὁ ἐπι αὐτός χαρακτήρ θέω τίκη εἰμί Θεός , ὅς καί ἰδίως εἰκών ἁπλόος καί ἀσύνθετος εἰμί , ἕπω καί ὁ σῶμα διά ὁ ἐπι αὐτός χαρακτήρ θεοειδής ὁ Ψυχή , εἰκών εἰμί Θεός · « πρόσωπον γάρ , φημί , ἀνήρ συνετός σοφός , στολισμός καί βῆμα καί γέλως ὁ ἔνδον ἀποκαλύπτω ἄνθρωπος · » διόπερ ἀνήρ θεοειδής ἔχω γυ Ναϊκός ὁ ψυχή , μέχρι ὁ σῶμα ἔχω ὁ εἰκών εἰμί Θεός · ὡς κελεύω μή καλύπτω κεφαλή · ψυχή τε ὅλως ὁ ἄνθρωπος καί μετά ὁ σῶμα ὀνομάζω · ἄρχω μέν οὖν ἐκ ὁ κύριος ὁ εἰκών , πρόειμι δέ καί μέχρι ὁ καταδεής · ὅθεν ἀναγκαῖος μέν ὁ ὁ Λόγος σωμάτωσις , ἀνάληψις εἰμί ὁ διαπίπτω εἰκών , οὖον σωματικός μόνος , ἀλλά καί πνευματικός ἐργάζομαι · ἀναγκαῖος δέ καί ὁ ὁ σῶμα ἀνάστασις , ὁ κατ´ εἰκών Θεός Πάρτου δέ ἀπόστολος διαστέλλω , « ἀνήρ μέν καί ρ̅ οοτιλλω κατακαλύπτω ὁ κεφαλή , εἰκών καί δόξα Θεός ὑπάρχω · ὁ δέ γυνή δόξα ἀνήρ εἰμί , » ἀδιάστατος εἰμί δόξα ὁ Μωῦσευς περί ἄμφω λέγω , « Κατς εἰκών Θεός ποιέω αὐτός , ἄρσην καί θῆλυς ποιέω αὐτός · » ἀλ ἀποδίδωμι ὁ λόγος Ῥ Παῦλος , καθ´ ὅς ἀνάγω ὁ γυνή Μωϋσῆς εἰς ὁ ἀνήρ , ὡς περί εἷς εἶπον ἀμφότερος Κτάομαι ὁ εἰκών Θεός ποιέω αὐτός . » εἰμί γάρ ἐκ ὁ ἀνήρ ὁ γυνή , εἰκότως εἰς ὁ αὐτός ἀναφέρω εἰ Ζεύς , ὑποβαίνω μέν κατά ὁ ὁ εἰκών λόγος διά ὁ ὁρισμός καί ὁ ὁ ἀξίωμα διαφορά , ἔχω δέ αὐτός διά ὁ ἐκεῖθεν λαμβάνω . ὅθεν κεφαλή αὐτός εἶπον ὁ ἀνήρ · καί ὁ διαφορά ἐκ οὗτος σῴζω ἐν ὁ κεφαλή εἰμί ὁ ἀνήρ ὁ