cogPG.PG087_1 39
φασὶν . ὅτι κατ´ ἀρχὰς ἐγένετο σκότος , μετὰ δὲ τοῦτο τὸ φῶς , ὡς ἐντεῦθεν τὸ μὲν σκότος φανῆναι νυκτός τινος τάξιν ἐπεσχηκὸς , τὸ δὲ φῶς ἡμέρας τινὸς πληρῶσαν καιρὸν , ἐπήγαγε τὸ , « Ἐγένετο ἑσπέρα καὶ ἐγένετο πρωῒ · » οἱονεὶ δηλῶν ὡς ἐγένετο μὲν ὁ τοῦ σκότους καιρὸς ὥσπερ τις νὺξ ἀφ´ ἑσπέρας ἄρχεσθαι εἰωθυῖα . Μετὰ τὸ γενέσθαι φῶς , ἡμέρα τις ὤφθη γενομένη ἐκ πρωΐας ἄρχεσθαι πεφυκυῖα . Εἰκότως οὐν μίαν ἡμέραν ἐκάλεσε συναμφότερον ἀπὸ τοῦ νῦν ἐπικαλοῦντος · τὸν γὰρ αὐτὸν δρόμον ἀπετέλει τὸ φῶς ὅνπερ ἥλιος νῦν . Πρῶτον οὖν , φασὶν , εἶπε τὸ σκότος , εἶτα τὴν τοῦ φωτὸς ἐπικράτειαν . Εἰ γὰρ καὶ κρεῖττον τὸ φῶς , ἀλλ´ οὖν οὐ προτέτακται · ἐφύλαξε δὲ αὐτοῖς τῆς δημιουργίας τὴν τάξιν · λογίζεται γὰρ ἡ Γραφὴ τὴν ἡμέραν ἀφ´ ἑσπέρας ἀρχομένης μεθ´ ἡλίου δυσμάς , οὐκ ἀπὸ τοῦ τῆς ἕω καιροῦ καθ´ ὕν ἀνίσχειν ἐστὶ τὸν ἥλιον , ἐπειδὴ πρὼτον γέγονε νυκτὸς τάξιν ἔχον τὸ σκότος , καὶ μετὰ τοῦτο τὸ φῶς δ τὴν ἡμέραν ἐργασάμενον ἀφίκετο πρὸς δυσμάς . Μαρτύρονται δὲ καὶ τὸν Ἀπόστολον λέγοντα · « Νυχθήμερον ἐν τῷ βυθῷ πεποίηκα , » ὅπερ οὐ βέβαιον εἰς τὴν ἀπόδειξιν . Τί γὰρ , ὅτι τοῦ χρόνου λέγει τὴν τάξιν καθ´ ἣν αὐτῷ γέγονε τὸ ναυάγιον , ὡς ἀρχομένης νυκτὸς ῥαγείσης αὐτῷ τῆς νεὼς , εἶτα διατελέσαντι καὶ τὴν ἐπ´ αὐτῇ γενομένην τὴν ἡμέραν ἐν τῷ βυθῷ ; Εἶτα προφέρουσι τῶν ἑορτῶν τὸν καιρὸν , καὶ ὅτι κατὰ τὸν τῆς νυκτὸς ὁ Κύριος ἀνέστη καιρὸν , ὡς ἐν αὐτῇ τῇ μιᾷ ἡμέρα τὴν ἀνάστασιν ἐργαζόμενος · ὅπως ἐν ᾗπερ τὰ πρῶτα γεγένηται . καὶ ἡ τῶν πάντων ἀνάστασις γένηται . Ὅθεν ὡς ἐν τῳ σκότῳ πάντων γεγονότων , εἶτα τοῦ φωτὸς ἐπιλαμβάνοντος , ἐργάζεται μὲν ἐν τῷ σκότῳ τὴν ἀνάστασιν , δείκνυσι δὲ αὐτὴν τῆς ἡμέρας ἐπιλαβούσης . Καὶ εἶπεν ὁ Θεός · Γενηθήτω στερέωμα καὶ ἔστω διαχωρίζον ἀνὰ μέσον τοῦ ὑδατος . Τινές φασι μὴ δευτέρου γένεσιν οὐρανοῦ ταύτην ὑπάρχειν , ἐπεξήγησιν δὲ εἶναι τῶν συντόμως εἰρημένων περὶ τοῦ φθάσαντος · καίτοι καὶ ὄνομα ἕτερον καὶ χρείαν ἰδιάζουσαν ἡ Γραφὴ τοῦ δευτέρου παρέδωκε . Καὶ ἄλλως αἱ τῆς Γραφῆς ἐπαναλήψεις οὐκ ἐναντίωσιν ἔχουσιν , ἀλλὰ μόνον σαφήνειαν καὶ τῶν παρειμένων τὴν ἀναπλήρωσιν . Πῶς δὲ οὐκ ἐναντίον , εἰ ὁ μὲν γέγονεν ἐν ἀρχῇ μετὰ γῆς καὶ τῶν ἀμφοτέροις συνυπαρξάντων , ὡς μηδὲν πρὸ αὐτοῦ γεγονέναι , ὁ δὲ γέγονε κατὰ τὴν δευτέραν ἡμέραν ἐν μέσῳ τῶν ὑδάτων ἔχων τὴν σύστασιν ; ὡς δῆλον ὅτι προγεγονότων ὧν ἐν μέσῳ καθέστηκεν . Οὐκ ἄν δέ τις εἴποι περιττὴν εἶναι τούτου τὴν γένεσιν . Τοῦτο μὲν , ὅτι τῶν ὑδάτων οὐ μικράν τινα μοῖραν ὑπὲρ νώτου λαβὼν
Lemmas: φημί . ὅτι κατ´ ἀρχή γίγνομαι σκότος , μετά δέ οὗτος ὁ φάος , ὡς ἐντεῦθεν ὁ μέν σκότος φαίνω νύξ τις τάξις ἐπέχω , ὁ δέ φάος ἡμέρα τις πληρόω καιρός , ἐπάγω ὁ , « γίγνομαι ἑσπέρα καί γίγνομαι πρωΐ · » οἱονεί δηλόω ὡς γίγνομαι μέν ὁ ὁ σκότος καιρός ὥσπερ τις νύξ ἀφή ἑσπέρα ἄρχω εἴωθα . μετά ὁ γίγνομαι φάος , ἡμέρα τις ὁράω γίγνομαι ἐκ Πρωΐας ἄρχω φύω . εἰκότως ὀν εἷς ἡμέρα καλέω συναμφότεροι ἀπό ὁ νῦν ἐπικαλέω · ὁ γάρ αὐτός δρόμος ἀποτελέω ὁ φάος ὅσπερ ἥλιος νῦν . Πρῶτος οὖν , φημί , εἶπον ὁ σκότος , εἶτα ὁ ὁ φάος ἐπικράτεια . εἰμί γάρ καί ἀγαθός ὁ φάος , ἀλ οὖν οὖον προτάσσω · φυλάσσω δέ αὐτός ὁ δημιουργία ὁ τάξις · λογίζομαι γάρ ὁ γραφή ὁ ἡμέρα ἀφή ἑσπέρα ἄρχω μεθ´ ἥλιος δυσμή , οὐ ἀπό ὁ ὁ ἠώς καιρός καθ´ ὗς ἀνίσχω εἰμί ὁ ἥλιος , ἐπεί πρῶτος γίγνομαι νύξ τάξις ἔχω ὁ σκότος , καί μετά οὗτος ὁ φάος δ ὁ ἡμέρα ἐργάζομαι ἀφικνέομαι πρός δυσμή . μαρτύρομαι δέ καί ὁ ἀπόστολος λέγω · « νυχθήμερον ἐν ὁ βυθός ποιέω , » ὅσπερ οὖον βέβαιος εἰς ὁ ἀπόδειξις . τις γάρ , ὅτι ὁ χρόνος λέγω ὁ τάξις καθ´ ὅς αὐτός γίγνομαι ὁ ναυάγιον , ὡς ἄρχω νύξ ἀράσσω αὐτός ὁ ναός , εἶτα διατελέω καί ὁ ἐπι αὐτός γίγνομαι ὁ ἡμέρα ἐν ὁ βυθός ; εἶτα προφέρω ὁ ἑορτή ὁ καιρός , καί ὅτι κατά ὁ ὁ νύξ ὁ Κύριος ἀνίστημι καιρός , ὡς ἐν αὐτός ὁ εἷς ἡμέρα ὁ ἀνάστασις ἐργάζομαι · ὅπως ἐν ὅσπερ ὁ πρῶτος γίγνομαι . καί ὁ ὁ πᾶς ἀνάστασις γίγνομαι . ὅθεν ὡς ἐν ὁ σκότος πᾶς γίγνομαι , εἶτα ὁ φάος ἐπιλαμβάνω , ἐργάζομαι μέν ἐν ὁ σκότος ὁ ἀνάστασις , δείκνυμι δέ αὐτός ὁ ἡμέρα ἐπιλαμβάνω . καί εἶπον ὁ Θεός · γίγνομαι στερέωμα καί ἵστημι διαχωρίζω ἀνά μέσος ὁ ὑδατος . τις φημί μή δύο γένεσις οὐρανός οὗτος ὑπάρχω , ἐπεξήγησις δέ εἰμί ὁ σύντομος εἴρω περί ὁ φθάνω · καίτοι καί ὄνομα ἕτερος καί χρεία ἰδιάζω ὁ γραφή ὁ δύο παραδίδωμι . καί ἄλλως ὁ ὁ γραφή ἐπανάληψις οὐ ἐναντίωσις ἔχω , ἀλλά μόνος σαφήνεια καί ὁ παρέζομαι ὁ ἀναπλήρωσις . Πῶς δέ οὐ ἐναντίος , εἰμί ὁ μέν γίγνομαι ἐν ἀρχή μετά γῆ καί ὁ ἀμφότερος συνυπάρχω , ὡς μηδείς πρό αὐτός γίγνομαι , ὁ δέ γίγνομαι κατά ὁ δύο ἡμέρα ἐν μέσος ὁ ὕδωρ ἔχω ὁ σύστασις ; ὡς δῆλος ὅτι προγίγνομαι ὅς ἐν μέσος καθίστημι . οὐ ἄν δέ τις εἶπον περισσός εἰμί οὗτος ὁ γένεσις . οὗτος μέν , ὅτι ὁ ὕδωρ οὖον μικρός τις μοῖρα ὑπέρ νῶτον λαμβάνω