cogPG.PG087_1 34
διεχώρισεν μεταξὺ τοῦ φωτὸς καὶ τοῦ σκότους , τοὺς κοινοὺς ἀμφοτέρων ἀπεγέννησεν ὅρους · πέρας γὰρ ἡμέρας μὲν ἡ ἑσπέρα , νυκτὸς δὲ τὸ πρωῒ · καὶ ἀνάπαλιν , ἀρχὴ μὲν ἑσπέρα νυκτὸς , τὸ πρωῒ δὲ ἡμέρας . Ἀεὶ γὰρ τὰ πέρατα καὶ τὰ τέλη καὶ αἱ ἀρχαὶ συνεπινοοῦνται τοῖς πράγμασιν . Ὅθεν οὐκ τἷσνν Ἐποίησε τὴν ἑσπέραν καὶ τὸ πρωΐ , ἀλλ´ ὅτι Γέγονε , συνυποστάντα τῷ χωρισμῷ τοῦ φωτὸς καὶ τοῦ σκότους . Πλείστη δὲ ζήτησις περὶ τοῦ , τίνος ἡγήσατο . Καὶ αὐτῶν γὰρ τῶν οὐσίαν καὶ φύσιν εἰρηκότων εἰναι τοῦ σκότους , οἱ μὲν τὴν ἡμέραν , οἱ δὲ τὴν νύκτα προέταξαν · κοινῶς μὲν οὖν ἅπαντες οἱ τὴν ἡμέραν προτάξαντες , φασὶν ὡς τὰ πρεσβεῖα παρασχὼν τῇ ὴμέρᾳ , πρῶτον εἶπε ταύτης τὸ πέρας ὡς αὐτῆς ἡγησαμένης καὶ παρελθούσης , καὶ οὕτω τῆς νυκτὸς ἀρχὴν λαβούσης ἐκείνης τὸ πέρας . Προλαβούσης γὰρ τῆς ἡμέρας , ἡ νὺξ εἰς ἄνεσιν τῆς ἡμερινῆς ἡμῖν ἐργασίας ἐπιγίνεται . Ἡ δὲ πρὸ τοῦ φωτὸς ἐν τῳ κόσμῳ κατάστασις , οὐχὶ νὺξ , ἀλλὰ σκότος ἐτύγχανε Νὺξ δὲ τὸ πρὸς τὴν ἡμέραν ἀντιδιασταλὲν ἐτέρως παρὰ τὸ σκότος κληθέν · τὸ δὲ ἐξ ἀμφοῖν συμπληρωθὲν ἡμερονύκτιον , οὐκ ἐκάλεσεν ἡμέραν καὶ νύκτα , ἀλλ´ ἡμέραν , ἀπὸ τοῦ κρείττονος . Καὶ δι´ ὅλης τῆς Γραφῆς οὕτως εὐρήσεις , τῶν νυκτῶν ταῖς ἡμέραις συννοουμένων · ὅ τε γὰρ Ψαλμῳδὸς , « Αἱ ἡμέραι της ζωῆς ἡμῶν , » φησί - καὶ Ἰακὼβ , « Αἱ ἡμέραι τῆς ζωῆς μου μικραὶ καὶ πονηραί · » καὶ πάλιν · « Πάσας τὰς ἡμέρας τῆς ζωῆς μου · » πρόδηλον δὲ ὅτι τὸ δτάστοια καὶ τὸν τοσόνδε καιρὸν ἡμέραν καὶ νύκτα καλεῖ , οὐ τὴν ἀμφοῖν ὕπαρξιν · ἡ μὲν γὰρ φῶς λέγεται καὶ σκότος , τὸ δὲ ἡμέρα καὶ νύξ . Διχῶς γὰρ . ἡμέρα νοεῖται , κατά τε τὸ χρονικὸν διάστημα , καὶ κατὰ τὸν φωτισμὸν τοῦ περὶ ἡμᾶς ἀέρος . Καὶ , « Τῇ ἡμέρᾳ τῆ τρίτη γάμος ἐγένετο ἐν Κανᾷ τῆς Γαλιλαίας , » τὸ ποσὸν τῆς ἡμέρας δηλοῦται , οὐχ ἡ φαιδρὰ ἢ ζοφερὰ ἡμέρα . Ἐὰν λέγῃς , Ζοφώδης ἡ σήμερον ἡμέρα , οὐ τὸ ποσὸν αὐτῆς ἐρεῖς , ἀλλὰ τὸ ποιόν . Αἰ τοίνυν πρὸ ἡλίου καὶ τῶν φωστήρων ἡμέραι , τὸ ποσὸν διάστημα τοῦ χρόνου σημαίνουσιν . Οὐδὲ γὰρ ποιητικὸς ὁ ἤλιος τῆς ἡμέρας , ἀλλὰ σημαντικὸς , ὡε , καὶ τὰ μηχανικῶς κατασκευαζόμενα . Οὐκ ἄτοπον αν δηλοῦσθαι διάστημα τοσόνδε προῦφεστάναι τῶν φωστήρων ὃ προῦπῆρχεν , εἰ καὶ ἥλιος αὐτὸ ἐξεμέτρησε . Σημαντικὸν τοῦ τῆς ἡμέρας διαστήματος καὶ τὸ , « Ἡμέρα τῇ ἡμέρᾳ ἐρεύγεται ῥῆμα , » ἀλλ´ οὐ , α τὸ φῶς , εἰρημένον · ἓν γὰρ τὸ φῶς καὶ ἕν τῶν νιιττῶν τὸ σκότος · ἀλλὰ τὰ διάφορα τούτων δηλοῖ διαστήματα · ἀλλασσόμεναι γὰρ καὶ διαδεχόμεναι ἀλλήλας , κηρύττουσι τὸν Δημιουργόν · καὶ ἀλλήλων δὲ ἀνὰ μέρος πλέον ἔχωσιν ἡμέρα καὶ νὺξ πρὸς τὰς
Lemmas: διαχωρίζω μεταξύ ὁ φάος καί ὁ σκότος , ὁ κοινός ἀμφότερος ἀπογεννάω ὅρος · πέρας γάρ ἡμέρα μέν ὁ ἑσπέρα , νύξ δέ ὁ πρωΐ · καί ἀνάπαλιν , ἀρχή μέν ἑσπέρα νύξ , ὁ πρωΐ δέ ἡμέρα . ἀείς γάρ ὁ πέρας καί ὁ τέλος καί ὁ ἀρχή συνεπινοέω ὁ πρᾶγμα . ὅθεν οὐ ὅς ποιέω ὁ ἑσπέρα καί ὁ πρωΐ , ἀλ ὅτι γίγνομαι , συνυποιστημι ὁ χωρισμός ὁ φάος καί ὁ σκότος . Πλείστη δέ ζήτησις περί ὁ , τίς ἡγέομαι . καί αὐτός γάρ ὁ οὐσία καί φύσις λέγω εἰναι ὁ σκότος , ὁ μέν ὁ ἡμέρα , ὁ δέ ὁ νύξ προτάσσω · κοινῶς μέν οὖν ἅπας ὁ ὁ ἡμέρα προτάσσω , φημί ὡς ὁ πρεσβεῖον παρέχω ὁ ἡμέρα , πρῶτος εἶπον οὗτος ὁ πέρας ὡς αὐτός ἡγέομαι καί παρέρχομαι , καί οὗτος ὁ νύξ ἀρχή λαμβάνω ἐκεῖνος ὁ πέρας . προλαμβάνω γάρ ὁ ἡμέρα , ὁ νύξ εἰς ἄνεσις ὁ ἡμερινός ἐγώ ἐργασία ἐπιγίγνομαι . ὁ δέ πρό ὁ φάος ἐν ὁ κόσμος κατάστασις , οὐ νύξ , ἀλλά σκότος τυγχάνω Νύξ δέ ὁ πρός ὁ ἡμέρα ἀντιδιαστέλλω ἑτέρως παρά ὁ σκότος καλέω · ὁ δέ ἐκ ἄμφω συμπληρόω ἡμερονύκτιον , οὐ καλέω ἡμέρα καί νύξ , ἀλ ἡμέρα , ἀπό ὁ ἀγαθός . καί δις ὅλος ὁ γραφή οὕτως εὑρίσκω , ὁ νύξ ὁ ἡμέρα συννοέω · ὅς τε γάρ ψαλμῳδός , « ὁ ἡμέρα ὁ ζωή ἐγώ , » φημί - καί Ἰακώβ , « ὁ ἡμέρα ὁ ζωή ἐγώ μικρός καί πονηρός · » καί πάλιν · « πάσσω ὁ ἡμέρα ὁ ζωή ἐγώ · » πρόδηλος δέ ὅτι ὁ δτάστοια καί ὁ τοσόσδε καιρός ἡμέρα καί νύξ καλέω , οὖον ὁ ἄμφω ὕπαρξις · ὁ μέν γάρ φάος λέγω καί σκότος , ὁ δέ ἡμέρα καί νύξ . διχόω γάρ . ἡμέρα νοέω , κατά τε ὁ χρονικός διάστημα , καί κατά ὁ φωτισμός ὁ περί ἐγώ ἀήρ . καί , « ὁ ἡμέρα τῆ τρίτος γάμος γίγνομαι ἐν Κανᾶ ὁ Γαλιλαία , » ὁ ποσός ὁ ἡμέρα δηλόω , οὐ ὁ φαιδρός ἢ ζοφερός ἡμέρα . ἐάν λέγω , ζοφώδης ὁ σήμερον ἡμέρα , οὖον ὁ ποσός αὐτός εἴρω , ἀλλά ὁ ποιός . ὁ τοίνυν πρό ἥλιος καί ὁ φωστήρ ἡμέρα , ὁ ποσός διάστημα ὁ χρόνος σημαίνω . οὐδέ γάρ ποιητικός ὁ ἥλιος ὁ ἡμέρα , ἀλλά σημαντικός , δμώς , καί ὁ μηχανικός κατασκευάζω . οὐ ἄτοπος αν δηλόω διάστημα τοσόσδε προφύω ὁ φωστήρ ὅς προυπαρχω , εἰμί καί ἥλιος αὐτός ἐκμετρέω . σημαντικός ὁ ὁ ἡμέρα διάστημα καί ὁ , « Ἡμέρα ὁ ἡμέρα ἐρεύγομαι ῥῆμα , » ἀλ οὖον , ὅς ὁ φάος , εἴρω · εἷς γάρ ὁ φάος καί εἷς ὁ νιιττω ὁ σκότος · ἀλλά ὁ διάφορος οὗτος δηλόω διάστημα · ἀλλάσσω γάρ καί διαδέχομαι ἀλλήλων , κηρύσσω ὁ Δημιουργός · καί ἀλλήλων δέ ἀνά μέρος πλέω ἔχω ἡμέρα καί νύξ πρός ὁ