cogPG.PG087_1 43
· καὶ ἡ αὐτὴ δύναμις τὸ ὃν εἰς οὐσίαν μετα . σκευάζειν καὶ ἐξ οὐκ ὄντων ἑτέραν ποιεῖν · κἀκείνη γὰρ γέγονεν ἐξοὐκ ὄντος τοιούτου . Τὸ δὲ , « Καὶ ἐποίησεν ὁ Θεὸς , » εἰς ἔμφασιν εἴρηται τοῦ μὴ ἄλλον μὲν εῖναι τὸν προστάξαντα , ἄλλον δὲ τὸν ποιήσαντα . Οἱ δὲ πλείους , ὡς εἴρηται , οὐκ εἰς διδασκαλίαν λογικῶν δυνάμεων τὸ , « Εἶπεν ὁ Θεὸς , » φασὶν , ἀλλ´ εἰς παράστασιν τοῦ Μονογενοῦς · τοιγαροῦν οὐκ εἴρηται τὸ , Ἐγένετο τὸ στερέωμα , ἀλλὰ , « Καὶ ἐποίησεν ὁ Θεὸς τὸ στερέωμα · » καὶ πάλιν , « Διεχώρισεν ὁ Θεός · » τὸ μὲν οὖν , εΓενηθήτω τὸ στερέωμα , » φωνὴ τῆς προκαταρκτικῆς αἰτίας · τὸ δὲ , « Ἐποίησε τὸ στερέωμα , » τῆς ποιητικῆς καὶ τῆς δημιουργικῆς μαρτυρία δυνάμεως . Τὸ δ´ οὖν στερέωμα διεχώριζεν ἀνὰ μέσον τοῦ ἄδατος καὶ τοῦ ὕδατος · ἄπειρος γὰρ ἦν τῶν ὑδάτων ἡ χύσις , ὡς τὴν τῶν ἄλλων στοιχείων ἀναλογίαν ἐκβαίνειν · ὅθεν καὶ ἄβυσσος εἴρηται · ἀναγκαίας τῆς οὔσης τῷ παντὶ τῆς τοῦ πυρὸς οὐσίας καὶ ἐναντίας τῷ ὕδατι , ὡς φθαρτικὰ τυγχάνειν ἀλλήλων , ἵνα μὴ δραστικώτερον ὑπάρχον τὸ πῦρ ἐξαναλώσῃ τὴν τοῦ ὕδατος φύσιν , καὶ τῇ τοῦ παντὸς διαλύσει παράσχῃ τὴν ἀφορμὴν , προνοῶν ὁ Θεὸς , τοσαύτην ὑγροῦ φύσιν ὑπέστησεν , ὥστε μέχρι τῶν τεταγμένων ὅρων τῆς τοῦ κόσμου συστάσεως κατὰ μικρὸν τῇ δυνάμει τοῦ πυρὸς ἀντέχειν ἀναλισκόμενον . Ἔσται μέντοι καὶ ὅτε τὰ πάντα καταφρυγήσεται τῷ πυρὶ , ὥς φησιν Ἡσαΐας · « Ὁλέγων τῇ ἀβύσσῳ , Ἐρημωθήσῃ , καὶ πάντας τοὺς ποταμούς σου ξηρανῶ . « διὰ τοῦτο μὲν οὖν πλῆθος τῶν ὑδάτων . Διὰ τί δὲ καὶ ὑπὲρ τὸ στερέωμα ἥμισυ τοῦ ὕδατος ἀναβέ βλητο ; ἐπειδὴ τὴν τοῦ φωτὸς οὐσίαν τὴν τοῦ ἡλίου απμὶ καὶ σελήνης καὶ ἄστρων πυρώδη τε καὶ πολλὴν αῶσαν ἐπὶ τοῦ στερεώματος ἔταττε ποιεῖσθαι τὴν κίνησιν . Φύσις δὲ τῷ πυρὶ τὴν κρυσταλλώδη καὶ ἐξ ὑδάτων πεπηγυῖαν οὐσίαν , οἷπερ ἐστὶν ἡ τοῦ στερεώματος χαυνοῦν τε καὶ διαλύειν · ὡς ἂν μὴ τοῦτο γένοιτο περὶ τὸν οὐρανὸν , ἀναγκαίως αὐτῷ τοσαύτην ὑπερκεῖσθαι τοῦ ὑδατος πεποίηκε φυσιν , ἄση διασώζειν ἀκαίριον ἤμελλεν · οὕτω τοῦ Θεοῦ φυλάττειν αὐτὸν εὐδοκήσαντος , εἰ καὶ μόνη βουλήσει τοῦτο πράττειν ἠδύνατο , καθάπερ τὸν πρῶτον οὐρανόν . Ἐπεὶ καὶ τὴν ἡμετέραν σάρκα καὶ τροφῆς χωρὶς διασώζειν ἠδύνατο καὶ μένειν ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ παρασκειάσαι . ὃ δὴ καὶ ἐπὶ τοῦ μέλλοντος αἰῶνος ἐργάσεται . Τὰ δὲ ἐπικείμενα ὕδατα οὐ μόνον συντηρεῖ τὸν οὐρανὸν , ἀλλὰ καὶ τὴν φλόγα τοῦ ἡλίου καὶ σελήνης κάτω πέμπει · εἰ γὰρ ἦν διαφανὴς ὁ οὐρανὸς , ὅλη ἄνω ἔτρεχεν ἡ αὐγή · τὸ γὰρ πῦρ ἀνωφερές · ἐπυκνώθη τοίνυν τοῖς ἄνωθεν ὕδασιν ὡς
Lemmas: · καί ὁ αὐτός δύναμις ὁ ὅς εἰς οὐσία μετά . σκευάζω καί ἐκ οὐ εἰμί ἕτερος ποιέω · ἐκεῖνος γάρ γίγνομαι ἔξω εἰμί τοιοῦτος . ὁ δέ , « καί ποιέω ὁ θεός , » εἰς ἔμφασις εἴρω ὁ μή ἄλλος μέν εἰμί ὁ προστάσσω , ἄλλος δέ ὁ ποιέω . ὁ δέ πλείων , ὡς εἴρω , οὐ εἰς διδασκαλία λογικός δύναμις ὁ , « εἶπον ὁ θεός , » φημί , ἀλ εἰς παράστασις ὁ Μονογενώ · τοιγάρ οὐ εἴρω ὁ , γίγνομαι ὁ στερέωμα , ἀλλά , « καί ποιέω ὁ θεός ὁ στερέωμα · » καί πάλιν , « διαχωρίζω ὁ Θεός · » ὁ μέν οὖν , γίγνομαι ὁ στερέωμα , » φωνή ὁ προκαταρκτικός αἴτιος · ὁ δέ , « ποιέω ὁ στερέωμα , » ὁ ποιητικός καί ὁ δημιουργικός μαρτυρία δύναμις . ὁ δδʹ οὖν στερέωμα διαχωρίζω ἀνά μέσος ὁ ἄδαστος καί ὁ ὕδωρ · ἤπειρος γάρ εἰμί ὁ ὕδωρ ὁ χύσις , ὡς ὁ ὁ ἄλλος στοιχεῖον ἀναλογία ἐκβαίνω · ὅθεν καί ἄβυσσος εἴρω · ἀναγκαῖος ὁ εἰμί ὁ πᾶς ὁ ὁ πυρός οὐσία καί ἐναντίος ὁ ὕδωρ , ὡς φθαρτικός τυγχάνω ἀλλήλων , ἵνα μή δραστικός ὑπάρχω ὁ πῦρ ἐξαναλίσκω ὁ ὁ ὕδωρ φύσις , καί ὁ ὁ πᾶς διαλύω παρέχω ὁ ἀφορμή , προνοέω ὁ θεός , τοσοῦτος ὑγρός φύσις ὑφίστημι , ὥστε μέχρι ὁ τάσσω ὁράω ὁ ὁ κόσμος σύστασις κατά μικρός ὁ δύναμις ὁ πυρός ἀντέχω ἀναλίσκω . εἰμί μέντοι καί ὅτε ὁ πᾶς καταφρύγω ὁ πῦρ , ὅς φημί Ἠσαΐας · « Ὁλέγων ὁ ἄβυσσος , ἐρημόω , καί πᾶς ὁ ποταμός σύ ξηραίνω . « διά οὗτος μέν οὖν πλῆθος ὁ ὕδωρ . Ζεύς τίς δέ καί ὑπέρ ὁ στερέωμα ἥμισυς ὁ ὕδωρ ανάβω βάλλω ; ἐπεί ὁ ὁ φάος οὐσία ὁ ὁ ἥλιος απμὶ καί σελήνη καί ἄστρον πυρώδης τε καί πολύς ἀάω ἐπί ὁ στερέωμα τάσσω ποιέω ὁ κίνησις . Φύσις δέ ὁ πῦρ ὁ κρυσταλλώδης καί ἐκ ὕδωρ πήγνυμι οὐσία , οἷπερ εἰμί ὁ ὁ στερέωμα χαυνόω τε καί διαλύω · ὡς εἄν μή οὗτος γίγνομαι περί ὁ οὐρανός , ἀναγκαῖος αὐτός τοσοῦτος ὑπέρκειμαι ὁ ὑδατος ποιέω φύσις , ἄση διασῴζω ἀκαίριος μέλλω · οὗτος ὁ Θεός φυλάσσω αὐτός εὐδοκέω , εἰμί καί μόνος βούλομαι οὗτος πράσσω δύναμαι , καθάπερ ὁ πρῶτος οὐρανός . ἐπεί καί ὁ ἡμέτερος σάρξ καί τροφή Χωρὶς διασῴζω δύναμαι καί μένω ἐπί ὁ αὐτός παρασκειαειδω . ὅς δή καί ἐπί ὁ μέλλω αἰών ἐργάζομαι . ὁ δέ ἐπίκειμαι ὕδωρ οὖον μόνος συντηρέω ὁ οὐρανός , ἀλλά καί ὁ φλόξ ὁ ἥλιος καί σελήνη κάτω πέμπω · εἰμί γάρ εἰμί διαφανής ὁ οὐρανός , ὅλος ἄνω τρέχω ὁ αὐγή · ὁ γάρ πῦρ ἀνωφερής · πυκνόω τοίνυν ὁ ἄνωθεν ὕδωρ ὡς