cogPG.PG087_1 61
ἡμῖν ἀναπλάττεσθαι , τὰς ἱδίας ἐννοίας , ἀλλ´ οὐ τὴν ἰδίαν κυροῦντες Γραφήν . Ἐγκαλείτω δὲ μηδεὶς τῷ Θεῷ , τὰ ἰοβόλα ζῶα προφέρων καὶ φθαρτικὰ , τὴν ἀπιστίαν ἡμῶν σωφρονίζοντα · εἰ γὰρ πέποιθας ἐπὶ Κύριον , « Ἐπὶ ἀσπίδα καὶ βασιλισκον ἐπιβήσῃ , καὶ καταπατήσεις λέοντα καὶ δράκοντα · » οἷος ὁ μέγας Παῦλος , μηδὲν ἐκ τῆς δακούσης αὐτὸν ἐχίδνης παθών · ἀπιστῶν δὲ μὴ τὸ θηρίον φοβοῦ , τὴν δὲ σὴν ἀπιστίαν δι´ ἣν εὐάλωτος πάσῃ τυγχάνεις φθορᾷ - Τῆς δὲ τῶν ζώων ὑπάρξεως τὸ χρήσιμον ἐρευνώμενος , εὖροι τις ἄν τοῦ μὲν τὸ ἥμερον συντελοῦν τοῖς ἀνθρώποις , ἐντρέπον τὸν θυμώδη καὶ ἄγριον · τοῦ δὲ τὸ ἐπιμελὲς καὶ οροντιστικὸν , διεγεῖρον τὸν ἀμελῆ · καὶ τὰ μὲν εἰς σωφροσύνην , τὰ δὲ συντελοῦντα πρὸς γονέων τιμήν · καὶ ὅλως ἐκ τοῦ ἐλάττονος τὸν κατ´ εἰκόνα γενόμενον ἐν οἷς ἀμελεῖ διορθούμενον . Μετὰ δὲ τὸ εἰπεῖν ἑρπετὰ καὶ θηρία καὶ κτήνη , » πρὸς τὸ καθόλου τὸν λόγον ἀνήγαγεν εἰπὼν , « καὶ πάντα τὰ ἑρπετὰ τῆς γῆς · » οὕτω πάντα καλέσας τὰ ἐπὶ τῆς γῆς διαιτῶμενα , καὶ μὴ μετεωροποιεῖν κατὰ τὴν τῶν πετεινῶν φύσιν δυνάμενα · φησὶ δέ · « Καὶ εἶδεν ὁ Θεὸς ὅτε καλὰ , » ἀλλ´ οὐ καλὸν ἑνικῶς ὡς ἐπὶ τῶν φωστήρων · ὅτι εἰ καὶ πολλοὶ φωστῆρες , ἀλλ´ ἑνὸς φωτὸς καὶ τῆς αὐτῆς ἅπαντες χρείας · φωτίζειν χὰρ ἐτάχθησαν · ἐπὶ δὲ τῶν ἐνύδρων τε καὶ πετεινῶν καὶ χερσαίων , ἐν ἑκάστῳ γένει πολλὰ τὰ διάφορα καὶ ποικίλην ἔχει τὴν θεωρίαν , Καὶ εἶδεν ὁ Θεός · Ποιήσωμεν ἄνθρωπον κατ´ εἰκόνα ἡμετέραν καὶ καθ ὁμοίωσιν . Εἰ καὶ τὰ πρὸ τούτων ῥητὰ , ἐν οἷς φησιν , « Εἶπεν ὁ Θεὸς , » μὴ πρὸς τὸν Υἱὸν εἰρῆσθαι νοήσωμεν , ἀλλ´ αὐτοῦ πρὸς ἑαυτὸν διαλενοιένου Θεου , καθὰ καὶ Ἰουδαῖοί φασι , λέγοντες , ὡς « Αὐτὸς εἶπεν , αὐτὸς καὶ ἐποίησε , » καίτοι τίς τεχνίτης ἑαυτῷ λέγει , Ποιήσωμεν , συνεργὸν οὐδένα λαχών ; ἀλλ´ οὖν τὸ παρὸν πᾶν ἀποφράττει , « Ποιήσωμεν ἄνθρωπον κατ´ εἰκόνα ἡμετέραν καὶ καθ´ ὁμοίωσιν . » Πρὶν τὰ κατὰ μέρος εἰπεῖν περὶ τῆς ἀνθρώπου ποιήσεως , ἀναγκαῖον πρῶτον διαλῦσαι τὰ τῶν τῷ Δημιουργῷ μεμφομένων ἐγκλήματα , μη δὲν τῶν ἐκκλησιαστικῶν παρεξιόντας δογμάτων · φασὶ γάρ · Προειδὼς ὁ Θεὸς τὸν Ἀδάμ καὶ τὸν Κάτν καὶ τοὺς μέλλοντας γενέσθαι κακοὺς , τί τούτους ἐδημιούργησεν ἀγαθὸς ὥν ; ὥσπερ ἐπιθυμῶν ἔχειν οὖς δὴ παραπέμψει γεέννῃ τε καὶ πυρί · πρὸς ὃ ῥητέον , ὡς τὸ εἶναι τοῦ μὴ εἰναι κρεῖττον · τὸ μὲν γὰρ ἕξις , τὸ δὲ στέρησις · ἀναιρετικαὶ δὲ τῶν ἕξεων αἱ στερής σεις ἀγαθῶν οὐσῶν , οὖσαι κακαί · οὐκοῦν ἀγαθώτερον τὸ ποιεῖν τὸ ὃν τοῦ μὴ ποιεῖν · ὡς γὰρ τάξις ἀταξίας κρεῖττον , καὶ ὄψις τυφλώσεως , καὶ ἀρετη κακίας , οὕτω τὸ ὄν τοῦ μὴ ὄντος ,
Lemmas: ἐγώ ἀναπλάσσω , ὁ ἴδιος ἔννοια , ἀλ οὖον ὁ ἴδιος κυρέω γραφή . ἐγκαλέω δέ μηδείς ὁ Θεός , ὁ ἰοβόλος ζῷον προφέρω καί φθαρτικός , ὁ ἀπιστία ἐγώ σωφρονίζω · εἰμί γάρ πείθω ἐπί κύριος , « ἐπί ἀσπίς καί βασιλίσκος ἐπιβαίνω , καί καταπάτησις λέων καί δράκων · » οἷος ὁ μέγας Παῦλος , μηδείς ἐκ ὁ δάκνω αὐτός ἔχιδνα πάθος · ἀπιστέω δέ μή ὁ θηρίον φοβέω , ὁ δέ σός ἀπιστία δις ὅς εὐάλωτος πᾶς τυγχάνω φθορά - ὁ δέ ὁ ζῷον ὕπαρξις ὁ χρήσιμος ἐρευνάω , ἐύρρους τις ἄν ὁ μέν ὁ ἥμερος συντελέω ὁ ἄνθρωπος , ἐντρέπω ὁ θυμώδης καί ἄγριος · ὁ δέ ὁ ἐπιμελής καί οροντιστικὸν , διεγείρω ὁ ἀμελής · καί ὁ μέν εἰς σωφροσύνη , ὁ δέ συντελέω πρός γονεύς τιμή · καί ὅλως ἐκ ὁ μικρός ὁ κατ´ εἰκών γίγνομαι ἐν ὅς ἀμελής διορθόω . μετά δέ ὁ εἶπον ἑρπετόν καί θηρίον καί κτῆνος , » πρός ὁ καθόλου ὁ λόγος ἀνάγω εἶπον , « καί πᾶς ὁ ἑρπετόν ὁ γῆ · » οὗτος πᾶς καλέω ὁ ἐπί ὁ γῆ διαιτάω , καί μή μετεωροποιέω κατά ὁ ὁ πετεινός φύσις δύναμαι · φημί δέ · « καί ὁράω ὁ θεός ὅτε καλός , » ἀλ οὖον καλός ἑνικός ὡς ἐπί ὁ φωστήρ · ὅτι εἰμί καί πολύς φωστήρ , ἀλ εἷς φάος καί ὁ αὐτός ἅπας χρεία · φωτίζω χαρά τάσσω · ἐπί δέ ὁ ἔνυδρος τε καί πετεινός καί χερσαῖος , ἐν ἕκαστος γένος πολύς ὁ διάφορος καί ποικίλος ἔχω ὁ θεωρία , καί ὁράω ὁ Θεός · ποιέω ἄνθρωπος κατ´ εἰκών ἡμέτερος καί καθά ὁμοίωσις . εἰμί καί ὁ πρό οὗτος ῥητός , ἐν ὅς φημί , « εἶπον ὁ θεός , » μή πρός ὁ υἱός εἴρω νοέω , ἀλ αὐτός πρός ἑαυτοῦ διαλενοιενος Θεός , καθά καί Ἰουδαῖος φημί , λέγω , ὡς « αὐτός εἶπον , αὐτός καί ποιέω , » καίτοι τίς τεχνίτης ἑαυτοῦ λέγω , ποιέω , συνεργός οὐδείς λαγχάνω ; ἀλ οὖν ὁ πάρειμι πᾶς ἀποφράσσω , « ποιέω ἄνθρωπος κατ´ εἰκών ἡμέτερος καί καθ´ ὁμοίωσις . » πρίν ὁ κατά μέρος εἶπον περί ὁ ἄνθρωπος ποίησις , ἀναγκαῖος πρῶτος διαλύω ὁ ὁ ὁ Δημιουργός μέμφομαι ἔγκλημα , μη δέν ὁ ἐκκλησιαστικός παρεξέρχομαι δόγμα · φημί γάρ · πρόοιδα ὁ θεός ὁ Ἀδάμ καί ὁ Κάτς καί ὁ μέλλω γίγνομαι κακός , τίς οὗτος δημιουργέω ἀγαθός ἀνά ; ὥσπερ ἐπιθυμέω ἔχω οὖς δή παραπέμπω γέεννα τε καί πῦρ · πρός ὅς ῥητέος , ὡς ὁ εἰμί ὁ μή εἰναι ἀγαθός · ὁ μέν γάρ ἕξις , ὁ δέ στέρησις · ἀναιρετικός δέ ὁ ἕξις ὁ στερέω Σέις ἀγαθός εἰμί , εἰμί κακός · οὐκοῦν ἀγαθός ὁ ποιέω ὁ ὅς ὁ μή ποιέω · ὡς γάρ τάξις ἀταξία ἀγαθός , καί ὄψις τύφλωσις , καί ἀρετή κακία , οὗτος ὁ εἰμί ὁ μή εἰμί ,