ciscoriordan/open-greek-corpus-annotations huggingface dataset:
cogPG.PG087_1 18
ΠΡΟΟΙΜΙΟΝ . Ἡδη μὲν καὶ πρότερον Θεοῦ τὸ δύνασθαι χορηγήατρς τὰς καταβεβλημένας ἐκ τῶν Πατέρων καὶ τῶν ἄλλων εἰς τὴν Ὁκτάτευχον ἐξηγήσεις συνελε . ξάμεθα , ἐξ ὑπομνημάτων καὶ διαφόρων λόγων ταύτας ἐρανισάμενοι . Ἀλλ´ ἐπεὶ τὰς ῥήσεις αὐτὰς τῶν κκθεμένων αὐτολεξεὶ ἐ , ἐξεθέμεθα , εἴτε σύμφωνοι πρὸς ἀλλήλας ἐτύγχανον , εἴτε καὶ μὴ , καὶ πρὸς πλῆθος ἄπειρον ἡμῖν ἐντεῦθεν τὸ σύγγραμμα παρετείνετο , συνεῖδον νῦν πρὸς μέτρον εὐσταλὲς συνελεῖν τῆν γραφήν . ἐπειγόμενος εἰ μέν τι σύμφωνον ἅπασι εἴοηται , τοῦτο προσάπαξ εἰπεῖν · εἰ δέ τι διάφοΚρον , καὶ τοῦτο συντόμως ἐκθέσθαι πρὸς τὸ διὰ πάνων ἓν γενέσθαι σῶμα τῆς γραφῆς , ὡς ἐνὸς καὶ μόνου τὰς ἀπάντων ἡμῖν ἐκθεμένου φωνάς . Προσθήσοστασιν .
Lemmas: προοίμιον . ἤδη μέν καί πρότερος Θεός ὁ δύναμαι χορηγήατρς ὁ καταβάλλω ἐκ ὁ Πατέρων καί ὁ ἄλλος εἰς ὁ Ὀκτάτευχος ἐξήγησις συναιρέω . ξαίνω , ἐκ ὑπόμνημα καί διάφορος λόγος οὗτος ἐρανίζω . Ἀλ ἐπεί ὁ ῥῆσις αὐτός ὁ κατατίθημι αὐτολεξεί εἰ , ἐκτίθημι , εἴτε σύμφωνος πρός ἀλλήλων τυγχάνω , εἴτε καί μή , καί πρός πλῆθος ἤπειρος ἐγώ ἐντεῦθεν ὁ σύγγραμμα παρατείνω , συνεῖδον νῦν πρός μέτρον εὐσταλής συναιρέω ὁ γραφεύς . ἐπείγω εἰμί μέν τίς σύμφωνος ἅπας ἰόω , οὗτος προσάπαξ εἶπον · εἰμί δέ τίς διάφοΚρον , καί οὗτος σύντομος ἐκτίθημι πρός ὁ διά Πάνων εἷς γίγνομαι σῶμα ὁ γραφεύς , ὡς εἷς καί μόνος ὁ ἀπαντάω ἐγώ ἐκτίθημι φωνή . προσθησοστασις .
cogPG.PG087_1 186
διαθήκη . τοῦ Θεοῦ τὸν Χριστὸν ἐπεγράφετο κληρονόμον · σαφῶς δὲ ἔχει καὶ ἐν τῇ πρὸς Γαλάτας οὕτω , « Διαθήκην προκεκυρωμένην ὑπὸ τοῦ Θεοῦ εἰς Χριστὸν , υ´ λαὶ λ´ ἔτη γεγονὼς νόμος οὐκ ἀκυροῖ εἰς τὸ καταργῆσαι τὴν ἐπαγγελίαν . » Ἐπιφέρει δὲ , « Καὶ ἔσται ἡ διαθήκη μου ἐπὶ τῆς σαρκὸς ὑμῶν . » Ἐπὶ γὰρ τῆς σαρκὸς τοῦ μὴ κατὰ σάρκα στρατευομένου , διαθήκη ἐστὶ τοῦ Θεοῦ καὶ τοῦ πάντοτε τὴν νέκρωσιν τοῦ Ἰησοῦ ἐν τῷ σώματι περιφέροντος α , πᾶσαν τὴν παράκλησιν , ὅτι πρὸς πέρας ἐκβήσεται . Εἰς λργήσω δὲ αὐτὴν , καὶ δώσω σοι ἐξ αὐτῆς τέκνον . Πρώτην ταύτην εὐρίσκομεν εὐλογημένην ὑπὸ Θεοῦ γυναῖκα . Καὶ χρησώμεθα τῷ ῥητῷ εἰς προτροπὴν γυναικῶν . Ἀναγκαίως δὲ ἡνοῦ μαι , ἵνα ἔτι μᾶλλον ἅγιος γένηται ὁ Ἰσαὰκ πρὸς τῷ εὐλογεῖσθαι τὸν Ἀβραὰμ , εὐλογεῖσθαι καὶ τὴν Σάῤῥαν · ἵνα γνήσιος γένηται εὐλογημένος ἐκ δύο Κεὐλογημένων . Πῶς κατὰ τὴν ἱστορίαν βασιλεῖς ἐθνῶν ἐξ Ἱσαάκς Οἱ γὰρ ἐξ Ἡσαῦ ἡγεμόνες εἴρηνται · εἰ μὴ ἄρα διὰ τοὺς ἀναγεγραμμένους βεἄασιλευκέναι Ἰδουμαίων . Οἵτινες ἦσαν ἐθνικοίΚαὶ καλέγεις τὸ ὄνομα αὐτοῦ Ἰσαάν Σνιμείωσαι ὅτι ἐκ κοιλίας αὐτὸς ὁ Θεὸς ὀνομάζε αὺτὸν Ἰσαάκ . Διόπερ οὐ δίδωσιν αὐτῶ μετὰ ταῦτα ἕτερον ὄνομα , ὡς τῷ Ἄβραμ τὸ Ἀβραὰμ , καὶ τῷ Ἰακὼβ τὸ Ἰσραήλ .
Lemmas: διαθήκη . ὁ Θεός ὁ Χριστός ἐπιγράφω κληρονόμος · σαφῶς δέ ἔχω καί ἐν ὁ πρός Γαλάτης οὗτος , « διαθήκη προκυρόω ὑπό ὁ Θεός εἰς Χριστός , υ ληΐς λ ἔτος γίγνομαι νόμος οὐ ἀκυρόω εἰς ὁ καταργέω ὁ ἐπαγγελία . » ἐπιφέρω δέ , « καί εἰμί ὁ διαθήκη ἐγώ ἐπί ὁ σάρξ σύ . » ἐπί γάρ ὁ σάρξ ὁ μή κατά σάρξ στρατεύω , διαθήκη εἰμί ὁ Θεός καί ὁ πάντοτε ὁ νέκρωσις ὁ Ἰησοῦς ἐν ὁ σῶμα περιφέρω ὅς , πᾶς ὁ παράκλησις , ὅτι πρός πέρας ἐκβαίνω . εἰς λέγω δέ αὐτός , καί δίδωμι σύ ἐκ αὐτός τέκνον . Πρότερος οὗτος εὑρίσκω εὐλογέω ὑπό Θεός γυνή . καί χράω ὁ ῥητός εἰς προτροπή γυνή . ἀναγκαῖος δέ ἄνω μής , ἵνα ἔτι μᾶλλον ἅγιος γίγνομαι ὁ Ἰσαάκ πρός ὁ εὐλογέω ὁ Ἀβραάμ , εὐλογέω καί ὁ Σάρα · ἵνα γνήσιος γίγνομαι εὐλογέω ἐκ δύο Κεὐλογημένων . Πῶς κατά ὁ ἱστορία βασιλεύς ἔθνος ἐκ Ισαάκς ὁ γάρ ἐκ Ἡσαῦ ἡγεμών εἴρω · εἰμί μή ἄρα διά ὁ ἀναγράφω βασιλεύω Ἰδουμαῖος . ὅστις εἰμί ἐθνικός καλέω ὁ ὄνομα αὐτός Ἰσαάν σνιμειοω ὅτι ἐκ κοιλία αὐτός ὁ θεός ὀνομάζω αὐτός Ἰσαάκ . διόπερ οὖον δίδωμι αὐτός μετά οὗτος ἕτερος ὄνομα , ὡς ὁ Ἄβραμ ὁ Ἀβραάμ , καί ὁ Ἰακώβ ὁ Ἰσραήλ .
cogPG.PG087_1 190
γὰρ εἶδε μὴ ἀναβλέψας τοὺς κεκαλυμμένους ὀφθαλμοὺς οἷς ἡ φύσις οὐκ ἦν Θεὸν βλέπειν · οὐδ´ ἂν εἶδε κφθῆναι θελήσαντος ἐκείνου · πρὸς δὲ τῇ δρυὶ Μαμβρῆ εἶεν , ὅπερ ἐστὶν ἀπὸ ὁράσεως . Πρόσφοροι γὰρ αἱ προσηγορίαι τῇ ὀπτασίᾳ · εἶδε δὲ μεσημβρίας ἐν καθαρωτάτῃ θέρμῃ τε καὶ φωτί . Προσδραμών δὲ , φησί , προσεκύνησεν . Εἰκὸς , ὅτι ὡς πρὸς συνήθη λοιπὸν αὐτῷ θεωρίαν προσέδραμεν · εἴρηται γὰρ καὶ πρότερον ὅτι ὤφθη Θεὸς αὐτῷ · ξεν φιλίως ὁ πρεσβύτης δρόμῳ συναντήσας προσῆλθε νεανικῷ · « Καίτοιγε ἐπάνω αὐτοῦ ἐστηκότας ἰδών . » Ὅπερ ἐμφαίνει τὴν ὑπὲρ ἄνω τῶν νητῶν λῆξιν . Παράδοξον γὰρ ἦν καὶ ἄνδρας ὁρᾷν , καὶ μὴ ἐπὶ γῆς . Μερίζεται δὲ λοιπὸν τὴν διάνοιαν , προσκυνῶν μὲν ὡς θεῖα , ὡς δὲ ξένους ἐπὶ τὸ νίψασθαι παρακαλῶν · εἰ καὶ μὴ γέγονε τὸ νίψασθαι , οὐ γὰρ εἴρηται . ΟηΙαμΩ . ἡοΓαΙ οε Πἱ ΠΙα , εἰ α Οεεε Ιαναᾶοε ἰλνΙιαὲ ὧὶ Μοερῖἱοε , ανίε ποΩ ΙεΚΙε ΙοοΙΝ Φεεο ἁΒεοομ . Πάντα σύντομα ἐν τῷ οἴκῳ τοῦ σπουδαίου γίνεται . Γέγραπται γὰρ περὶ μὲν αὐτοῦ · « Καὶ ἔσπευσεν Ἀβραὰμ ἐπὶ τὴν σκηνήν . » Καὶ πάλιν · « Εἰς τὰς βόας ἔδραμεν αὐτός · » πρὸς δὲ τὴν γυναῖκά φησι , Ν-εῶσον Καὶ οερὶ τοῦ παιδὸς εἴρηται , ὅτι « Ἐτάχυνε τοῦ ποιῆσαι αὐτὸ , » δηλονότι τὸ μοσχάριον , Τὸ ὑπὲρ ἀνθρώπου αὐτῶν ἐπιστάμενος , οὐ συνέφαγεν ὡς ἐστιάτωρ αὐτοῖς , διορατικῶς αὐτοῖς λειτουργῶν . Μακάριος δὲ ὢν , παρειστήκει αὐτοῖς · τὸ Μωϋσεῖ λεχθὲν προλαβὼν , τό · « Σὺ δὲ αὐτοῦ στῆθι μετ´ ἐμοῦ . » Καὶ κοινῆς τραπέζης ψαύειν οὐ τολμῶν μόνον οὐχ ὁλόκαυτα παρέχων ἃ δὴ παρέθηκεν . Ὅτι δὲ ᾔὸει Θεὸν δεξάμενος , δηλοῖ λέγων ἐξῆς , « Μηδαμῶς , Κύριε , ὁ κρίνων πᾶσαν τὴν γῆν . »
Lemmas: γάρ ὁράω μή ἀναβλέπω ὁ καλύπτω ὀφθαλμός ὅς ὁ φύσις οὐ εἰμί θεός βλέπω · οὐδός εἄν ὁράω κάπτω ἐθέλω ἐκεῖνος · πρός δέ ὁ δρῦς Μαμβρῆ ἄγω , ὅσπερ εἰμί ἀπό ὅρασις . πρόσφορος γάρ ὁ προσηγορία ὁ ὀπτασία · ὁράω δέ μεσημβρία ἐν καθαρός θέρμη τε καί φάος . προστρέχω δέ , φημί , προσκυνέω . εἰκώς , ὅτι ὡς πρός συνήθης λοιπός αὐτός θεωρία προστρέχω · εἴρω γάρ καί πρότερος ὅτι ὁράω θεός αὐτός · ξεʹ φίλιος ὁ πρεσβύτης δρόμος συναντάω προσέρχομαι νεανικός · « καίτοι ἐπάνω αὐτός ἵστημι ὁράω . » ὅπερ ἐμφαίνω ὁ ὑπέρ ἄνω ὁ νήτη λῆξις . Παράδοξος γάρ εἰμί καί ἀνήρ ὁράω , καί μή ἐπί γῆ . μερίζω δέ λοιπός ὁ διάνοια , προσκυνέω μέν ὡς θεῖον , ὡς δέ ξένος ἐπί ὁ νίζω παρακαλέω · εἰμί καί μή γίγνομαι ὁ νίζω , οὖον γάρ εἴρω . οηιαμαω . ἡοΓαΙ οεʹ πεῖ πια , εἰμί ὅς Οεεε Ιαναᾶοε ἰλνΙιαὲ δμώς μοεριιοω , ἀνίημι ποιέω Ι Ι Φεεο ἁΒεοομ . Πάν σύντομος ἐν ὁ οἶκος ὁ σπουδαῖος γίγνομαι . γράφω γάρ περί μέν αὐτός · « καί σπεύδω Ἀβραάμ ἐπί ὁ σκηνή . » καί πάλιν · « εἰς ὁ βοῦς τρέχω αὐτός · » πρός δέ ὁ γυνή φημί , ἐνωθέω καί ὅς ὁ παῖς εἴρω , ὅτι « ταχύνω ὁ ποιέω αὐτός , » δηλονότι ὁ μοσχάριον , ὁ ὑπέρ ἄνθρωπος αὐτός ἐπίσταμαι , οὖον συνεσθίω ὡς ἑστιάτωρ αὐτός , διορατικός αὐτός λειτουργός . Μακάριος δέ εἰμί , παρίστημι αὐτός · ὁ Μωϋσῆς λέγω3 προλαμβάνω , ὁ · « σύ δέ αὐτός ἵστημι μετέ ἐγώ . » καί κοινός τράπεζα ψαύειν οὖον τολμάω μόνος οὐ ὁλόκαυτος παρέχω ὁ δή παρατίθημι . ὅτι2 δέ οἶος θεός δέχομαι , δηλόω λέγω ἑξῆς , « μηδαμῶς , κύριος , ὁ κρίνω πᾶς ὁ γῆ . »
cogPG.PG087_1 192
Δίκαιος ὢν , ἄλλους εἶναι τοιούτους ἐνόμισεν Ἔναστος γὰρ ἐξ ὧν ἔχει , περὶ τῶν ἄλλων τεκμαίρεται . Ὦν ἕνεκα βούλεται σωθῆναι τοὺς ἀσεβεῖς , ἀλλ´ οὐ τούναντίον . Μονονουχὶ πυνθανόμενος , Οὐ συντηρής σουσιν ἅλες ὀλίγοι κρέας πολύ : Οὐκ ὀλίγοι ἱμάντες κρατοῦσι μέγεθος οἰκοδομημάτων ; Εἶτα ἐν ξύλοις καὶ πλίνθοις ἐστὶν ἰσχὺς , καὶ ἐν ἅλεσι πρὸς τὰ κρέα , ἐν δὲ δικαίοις οὐκ ἔστιν εἰς τὸ διασώζειν ἀδίκους ; Μανθάνομεν τῶν δικαίων τὴν δύναμιν . Πέντε γὰρ εἰ εὑρέθησαν μόνοι , χώρα καὶ πόλεις ἐσώζοντο . Τοσοντον ἀρετὴ τῆς κακίας ὑπερισχύει . Ἔν τισι δὲ τῶν ἀντιγράφων μέχρι τῶν δέκα τὰ τῆς μειώσεως.Θὐκ ἔτι δὲ ἠλάττωσεν εἴτε τοὺς ὑ , εἴτε τοὺς εʹ , μὴ καὶ δόξῃ διὰ τὸν Λὼτ ἰκετεύειν , ἀλλ´ οὐ περὶ πάντων ἀνθρώπων , ὡς εὐσεβής . Ὁ μέντοι Ἰερεμίας , « Περιδράμετε , φησὶν , ἐν ταῖς ὁδοῖς Ἱερουσαλὴμ , καὶ ἴδετε καὶ γνῶτε καὶ ζητήσατε ἐν ταῖς πλατείαις αὐτῆς ἐὰν εὕρητε , εἰ ἔστι ποιῶν κρῖμα καὶ ζητῶν πίστιν , καὶ Πλεως ἔσομαι αὐτῇ , λέγει Κύριος . » Καὶ Ἰεζεκιήλ φηαι « Καὶ ἐζήτουν ἐξ αὐτῶν ἄνδρα ἀναστρεφόμενον ὀρθῶς , καὶ ἑστῶτα κατὰ πρόσωπόν μου ὁλοσχερῶς ἐν καιρῷ τῆς ὀργῆς , τοῦ μὴ εἰς τέλος ἐξαλεῖψαι αὐτὴν . καὶ οὐχ εὐρον . » Ἀβραὰμ δὲ ἧν ἑστηκὼς ἔναντι Κυρίου . Ἐγκώμιον τοῦτο τοῦ Ἀβραάμ . Δηλοῦται γὰρ τὸ βέβαιον τῆς εὐσεβείας αὐτοῦ , δι´ ἣν ἐγγίσαι δεδύνηται . ΟΑΡ . ΧΙΧ . Τῷ μὲν Ἀβραὰμ εὐχερῶς ἐπείσθησαν , τῷ δὲ Λώτ μετὰ βίας , δεικνύντες αὐτοῦ τὸ σπουδαῖον · οὐχ ὅτι τοῦ Ἀβραὰμ σπουδαιότερος , ἀλλὰ δεικνύντες τῶν Σοδομιτῶν τὴν ἀσέβειαν , οἶ πρὸς τῷ μὴ δέξασθαι , καὶ τὸν περὶ τῆς ὕβρεως ἐκείνου φόβον , δι´ ὃν ἐβιάζετο μάλιστα , πρὸς ἔργον ἄγειν ἐσπούδασαν , ἅμα
Lemmas: Δίκαιος εἰμί , ἄλλος εἰμί τοιοῦτος νομίζω Ἔναστος γάρ ἐκ ὅς ἔχω , περί ὁ ἄλλος τεκμαίρομαι . ὦς ἕνεκα βούλομαι σῴζω ὁ ἀσεβής , ἀλ οὖον τουναντίον . μονονού πυνθάνομαι , οὖον συντηρής σέω ἅλς ὀλίγος κρέας πολύς : οὐ ὀλίγος ἱμάς κρατέω μέγεθος οἰκοδόμημα ; εἶτα ἐν ξύλον καί πλίνθος εἰμί ἰσχύς , καί ἐν ἅλς πρός ὁ κρέας , ἐν δέ Δίκαιος οὐ εἰμί εἰς ὁ διασῴζω ἄδικος ; μανθάνω ὁ Δίκαιος ὁ δύναμις . Πέντε γάρ εἰμί εὑρίσκω μόνος , χώρα καί πόλις σῴζω . Τοσοντον ἀρετή ὁ κακία ὑπερισχύω . ἐν τις δέ ὁ ἀντίγραφος μέχρι ὁ δέκα ὁ ὁ μειώσεως.Θὐκ ἔτι δέ ἐλασσόω εἴτε ὁ ὑ , εἴτε ὁ εἰ , μή καί δόξα διά ὁ Λώτ ἱκετεύω , ἀλ οὖον περί πᾶς ἄνθρωπος , ὡς εὐσεβής . ὁ μέντοι Ἰερεμίας , « περιτρέχω , φημί , ἐν ὁ ὁδός Ἱεροσόλυμα , καί ὁράω καί γιγνώσκω καί ζητέω ἐν ὁ πλατύς αὐτός ἐάν εὑρίσκω , εἰμί εἰμί ποιέω κρίμα καί ζητέω πίστις , καί πλεῖος εἰμί αὐτός , λέγω Κύριος . » καί Ἰεζεκιήλ φημί « καί ζητέω ἐκ αὐτός ἀνήρ ἀναστρέφω ὀρθῶς , καί ἵστημι κατά πρόσωπον ἐγώ ὁλοσχερῶς ἐν καιρός ὁ ὀργή , ὁ μή εἰς τέλος ἐξαλείφω αὐτός . καί οὐ εὑρίσκω . » Ἀβραάμ δέ ἧμαι ἵστημι ἔναντι κύριος . Ἐγκώμιον οὗτος ὁ Ἀβραάμ . δηλόω γάρ ὁ βέβαιος ὁ εὐσέβεια αὐτός , δις ὅς ἐγγίζω δύναμαι . ΟΑΡ . ΧΙΧ . ὁ μέν Ἀβραάμ εὐχερής πείθω , ὁ δέ Λώτ μετά Βίας , δείκνυμι αὐτός ὁ σπουδαῖος · οὐ ὅτι ὁ Ἀβραάμ σπουδαῖος , ἀλλά δείκνυμι ὁ Σοδομίτης ὁ ἀσέβεια , οἶς πρός ὁ μή δέχομαι , καί ὁ περί ὁ ὕβρις ἐκεῖνος φόβος , δις ὅς βιάζομαι μάλιστα , πρός ἔργον ἄγω σπουδάζω , ἅμα
cogPG.PG087_1 193
δὲ καὶ ὠς ἀνέστιοι πρὸς ἐπίτασιν αὐτὸν τῆς φιλοξενίας ἐπήγοντο . εἶπαν δὲ οἰ ἄνδρες πρὸς Λὼτ , Ἕστι τίς σοι ὧδε Οὐ πρότερον εἰρήκασι , εἰ μὴ ἔδειξε τὴν περὶ αὐτῶν ἐν φιλοξενίᾳ προαίρεσιν , διὰ´ ὧν ἐλάλησε τοῖς Σοδομίταις ὑπὲρ αὐτῶν . Μισθὸν δὲ τούτου καὶ τοὺς ἰδίους ἐδέξατο , ἴσως καὶ αὐτοὺς ἀξίους ἐκ τῆς κατ´ ἀρετὴν συγγενείας ὑπάρχοντας .
Lemmas: δέ καί ὡς ἀνέστιος πρός ἐπίτασις αὐτός ὁ φιλοξενία ἐπάγω . εἶπον δέ ὁ ἀνήρ πρός Λώτ , εἰμί τίς σύ ὧδε οὖον πρότερος εἴρω , εἰμί μή δείκνυμι ὁ περί αὐτός ἐν φιλοξενία προαίρεσις , διά ὅς λαλέω ὁ Σοδομίτης ὑπέρ αὐτός . μισθός δέ οὗτος καί ὁ ἴδιος δέχομαι , ἴσως καί αὐτός ἄξιος ἐκ ὁ κατ´ ἀρετή συγγένεια ὑπάρχω .
cogPG.PG087_1 194
Καὶ πάντα τὰ ἀνατέλλοντα τα ἐκ τῆς γῆς . , Ὁ Κύριος οὐ μόνον τοὺς ἀσεβεῖς ἀπόλλυσιν , ἀλλὰ καὶ τὰς τροφὰς αὐτῶν , οὔσας Σοδομιτικὰς καὶ ἐπιβλαβεῖς . Ἐν αἷς ἐστι καὶ ἄμπελος , περὶ ἧς γέγραπται , « Ἐκ γὰρ ἀμπέλου Σοδόμων ἡ ἄμπελος αὐτῶν , καὶ ἡ κληματὶς αὐτῶν ἐκ Γομόῤῥας , » Τὰ περὶ Σόδομα ἀφόρητα ποιεῖ καύματα . Ἵνα οὐν ἀ διὰ πυρὸς ἀφανισμός μὴ τῇ φύσει τῶν καυμάτων ἐπιγραφῇ , οὐ μεσημβρίας γίνεται ὁ τοῦ πυρὸς ὑετὸς , ἀλλὰ´ ὄρθρου , ὅτε καταψύχει πως ὁ ἀήρ - Ὅθεν καὶ προσέθηκε τὸ , ἔβρεξε . καὶ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ . ἐφοβήθη γὰρ κατοικῆσαι ἐν Σηγὼρ , καὶ ταῦτα ὰ κούσας , ὅτι « Διὰ σὲ οὐ καταστραφήσεται . » Διὸ φασί τινες , ὅτι οὐ κατεστράφησαν οἱ εἰς Σηγὼρ , ἀλλὰ κατεπόθησαν . Διὸ καὶ Βαλὰ ἐκλήθη , ὃ ἑρμηνεύεται ΧΩτΖοὔΕΙΟκ . Καὶ τοῦτο συναγωνίζεται τῷ τολμήματι τῶν θυγατέρων Λὼτ , ὡς μηδενὸς , μηδὲ ἐκ Σηγὼρ περιληφθέντος . Οὐ γὰρ ἂν τὰ ἐκεῖσε ἔφυγεν ὁ Λώτ . Ἀλλαχοῦ δὲ ἡ Γραφὴ Ζώγορα καλεῖ . Ὁ δὲ Σύρος , ααρὶ καὶ Βαλά . Ἔδει τὴν μὲντὴν Σηγὼρ διὰ τὸν Λὼτ σωθῆ ναι · τοὺς δὲ ἀναιρεθῆναι . Ἐκ ταύτης γὰρ εἶχεν ἀ Λὼτ ἐν τῷ ὄρει τὰ ἐπιτήδεια · πόθεν γὰρ εἶχεν οἶνον ἐν τῷ ὄρει ; Καὶ ὁ Ἑβραῖος οὕτω πως λέγει , « ἕως τῆς καταπιούσης , » περὶ τῆς Σηγώρ . Εἰ γὰρ μὴ τοῦτο ἦν , πῶς ἔλεγον αἱ θυγατέρες τοῦ Λὼτ , ὡς « Οὐδείς ἐστιν ἐπὶ τῆς γῆς , ὃς εἰσελεύσεται πρὸς ἡμᾶς ; » ᾤοντο γὰρ καὶ τὸ σύμπαν ἀνθρώπων γένος ἀπολωλέναι .
Lemmas: καί πᾶς ὁ ἀνατέλλω ὁ ἐκ ὁ γῆ . , ὁ Κύριος οὖον μόνος ὁ ἀσεβής ἀπόλλυμι , ἀλλά καί ὁ τροφή αὐτός , εἰμί Σοδομιτικός καί ἐπιβλαβής . ἐν ὅς εἰμί καί ἄμπελος , περί ὅς γράφω , « ἐκ γάρ ἄμπελος Σόδομα ὁ ἄμπελος αὐτός , καί ὁ κληματίς αὐτός ἐκ Γόμορρα , » ὁ περί Σόδομα ἀφόρητος ποιέω καῦμα . ἵνα ὀν ὅς διά πυρός ἀφανισμός μή ὁ φύσις ὁ καῦμα ἐπιγραφή , οὖον μεσημβρία γίγνομαι ὁ ὁ πυρός ὑετός , ἀλλά ὄρθρος , ὅτε καταψύχω πως ὁ ἀήρ - ὅθεν καί προστίθημι ὁ , βρέχω . καί ἐκ ὁ οὐρανός . φοβέω γάρ κατοικέω ἐν Σηγώρ , καί οὗτος ά Κούσας , ὅτι « Ζεύς σύ οὖον καταστρέφω . » Διὸ φημί τις , ὅτι οὖον καταστρέφω ὁ εἰς Σηγώρ , ἀλλά καταπίνω . Διὸ καί Βαλά καλέω , ὅς ἑρμηνεύω Οὔτος . καί οὗτος συναγωνίζομαι ὁ τόλμημα ὁ θυγάτηρ Λώτ , ὡς μηδείς , μηδέ ἐκ Σηγώρ περιλαμβάνω . οὖον γάρ εἄν ὁ ἐκεῖσε φεύγω ὁ Λώτ . ἀλλαχοῦ δέ ὁ γραφή Ζώγορα καλέω . ὁ δέ Σύρος , ἀήρ καί βηλά . δέω ὁ μέντης Σηγώρ διά ὁ Λώτ σωθαίνω ναι · ὁ δέ ἀναιρέω . ἐκ οὗτος γάρ ἔχω ὅς Λώτ ἐν ὁ ὄρος ὁ ἐπιτήδειος · πόθεν γάρ ἔχω οἶνος ἐν ὁ ὄρος ; καί ὁ Ἑβραῖος οὗτος πως λέγω , « ἠώς ὁ καταπίνω , » περί ὁ Ζοάρα . εἰμί γάρ μή οὗτος εἰμί , πῶς λέγω ὁ θυγάτηρ ὁ Λώτ , ὡς « οὐδείς εἰμί ἐπί ὁ γῆ , ὅς εἰσέρχομαι πρός ἐγώ ; » οἴομαι γάρ καί ὁ σύμπας ἄνθρωπος γένος ἀπόλλυμι .
cogPG.PG087_1 195
Ἐξ οὐρανοῦ δὲ τὸ πυρ πρὸς φθορὰν , ὅθεν ὑετοὶ πρὸς ζωήν · ὡς ἂν δειχθῇ μὴ τῶν καρπῶν αἴτιος ὑπάρχων οὐρανὸς καὶ ἀστέρες , ὡς οὐδὲ τῶν ὄμβρων , ἀλλὰ´ ὁ πέμπων τούτους Θεὸς , ὅς γε καὶ τὸ πυρ ἀντὶ τούτων ἀπέστειλε , παρὰ φύσιν ἐπὶ τὰ κάτω πεμφθέν . Ἐν τῷ ἐκτρίψαι Κύριον τὰς πόλεις , ἐν αἷς κατῴκει ἐν αὐταῖς Λώτ . Ὡς ἐν πλεἴραι κατονρῶντος πόλεσι τοῦ Λὼτ ταῦτα λέγεται . Ὡς καθήκει πάσῃ τῇ γῇ . Ἀκύλας οὕτω , καθ´ ὁδὸν πάσης τῆς γῆς . Οὐδέπω εὕρομεν ποτιζόμενον , σπείροντα ὡς Λὼτ , οἶνον . Οὗ οἱ ἀπὸ σπέρματος τῶν υἱῶν οὐκ εἰσελεύσονται εἰς τὴν Ἐκκλησίαν Χριστοῦ ἕως δεκάτης
Lemmas: ἐς οὐρανός δέ ὁ πυρ πρός φθορά , ὅθεν ὑετός πρός ζωή · ὡς εἄν δείκνυμι μή ὁ καρπός αἴτιος ὑπάρχω οὐρανός καί ἀστήρ , ὡς οὐδέ ὁ ὄμβρος , ἀλλά ὁ πέμπω οὗτος θεός , ὅς γε καί ὁ πυρ ἀντί οὗτος ἀποστέλλω , παρά φύσις ἐπί ὁ κάτω πέμπω . ἐν ὁ ἐκτρίβω κύριος ὁ πόλις , ἐν ὅς κατοικέω ἐν αὐτός Λώτ . ὡς ἐν πλειρω κατονρῶντος πόλις ὁ Λώτ οὗτος λέγω . ὡς καθήκω πᾶς ὁ γῆ . Ἀκύλας οὗτος , καθ´ ὁδός πᾶς ὁ γῆ . οὐδέπω εὑρίσκω ποτίζω , σπείρω ὡς Λώτ , οἶνος . οὗ ὁ ἀπό σπέρμα ὁ υἱός οὐ εἰσέρχομαι εἰς ὁ ἐκκλησία Χριστός ἠώς δέκατος
cogPG.PG087_1 196
γενεᾶς , καὶ ἕως εἰς τὸν αἰῶνα , « παρὰ τὸ μὴ συναντῆσαι αὐτοὺς τῷ Ἰσραὴλ μετὰ ἄρτων καὶ ὕδατος ἐν τῇ ὀδῷ ἐκπορευομένων ἐξ Αἰγύπτου , » καὶ ὅτι τὸν Βαλαὰμ ἐμισθώσαντο . ΝΩΓΙΗ ΩΑΙΓρΝ νῖΝΟ ΒΩἰΑΓΙΩΙ . ΑἱλοφρΒΙΙ ἠΩἱΟεΟΠΠΡΓΙΛρ εΙΟ ΙΥΒίΓοᾳ ΔΗΒΙΦΡΗΔΠΠ νῆΙΙΗδ ἰλλνῖέαί . αῖμι ! · « ΝεΙ εεἰ ἀι οιΓα , ἱ ΙΒμιοαιΓ Ποε , Ἐπειδὴ Αὴ ἀκολασίας ἕνεκα , ἀλλὰ παιδογονίας τοῦτο πεποιήκασιν . Ἰδοὺ ἐκοιμήθην χθὸς μετὰ τοῦ πατρὸς ἡμῶν . Καὶ Εὔα ἐκ τοῦ Ἀδὰμ οὖσα , γυνὴ αὐτοῦ γέγονε . Καὶ τὰ τέκνα τοῦ Ἀδὰμ ἀλλήλοις ἐμίγησαν . Ὁ δὲ Θεὸς οὐκ ἐκώλυσεν , ἴσως ἵνα μὴ ἀλλοφύλοις δοθεῖσαι , κοινωνήσωσι τῆς εἰδωλολατρείας , ἑτέρου λίαν κακοῦ . ΚΕΦΑΛ . Κʹ . Ἀπέστειλε δὲ Ἀβιμέλεχ βασιλεὺς Γεράρων , καὶ ἔλαβε τὴν Σάῤῥαν . Ζητεῖται πῶς βασιλεὺς τρυφῶν , καὶ ἐπ´ ἀδείας ἔχων ὅσας βούλεται καλάς τε καὶ ὐειδεῖς γυναῖκας λαβεῖν , ἔλαβε τὴν Σάῤῥαν ἐννενηκοντοῦτιν οὖσαν · καὶ αὐτὸς γὰρ ἦν πρεσβύτης , καὶ οὐκ ἂν ἀφεὶς νέας , πρεσβυτέρας αντιποιήθη μίξεως . Δίκαιος ἦν , καὶ εἶδε δίκαιον τὸν Ἀβραὰμ , τοιαύτην δὲ καὶ τὴν Σάῤῥαν , καὶ ἠθέλησεν ἑαυτῷ σπέρμα ἀπὸ τοιαύτης ἐξαναστῆσαι , μέγιστον ἡγησάμενος καύχημα ἐκ τοιαύτης γυναικὸς σπέρμα ἐξαναστῆσαι . ΙἄΟ ΟΑΡ . χλ .
Lemmas: γενεά , καί ἠώς εἰς ὁ αἰών , « παρά ὁ μή συναντάω αὐτός ὁ Ἰσραήλ μετά ἄρτος καί ὕδωρ ἐν ὁ οὐδός ἐκπορεύω ἐκ Αἴγυπτος , » καί ὅτι ὁ Βαλαάμ μισθόω . ΓΗ ΓΙ Νίνο ΓΙ . ΑἱλοφρΒΙΙ ΟΩ ἵημι ιυβιγοαω Δ νῆΙΙΗδ ιλλνιεος . οἰδάνω ! · « νέομαι εἰμί ὁ Για , Ι ΙΒμιοαιΓ ποῶ , ἐπεί ἀεί ἀκολασία ἕνεκα , ἀλλά παιδογονία οὗτος ποιέω . ἰδέ κοιμάω τίθημι μετά ὁ πατήρ ἐγώ . καί Εὔα ἐκ ὁ Ἀδάμ εἰμί , γυνή αὐτός γίγνομαι . καί ὁ τέκνον ὁ Ἀδάμ ἀλλήλων μίγνυμι . ὁ δέ θεός οὐ κωλύω , ἴσως ἵνα μή ἀλλόφυλος δίδωμι , κοινωνέω ὁ εἰδωλολατρία , ἕτερος λίαν κακός . ΚΕ . καί . ἀποστέλλω δέ Ἀβιμέλεχ βασιλεύς Γέραρα , καί λαμβάνω ὁ Σάρα . ζητέω πῶς βασιλεύς τρυφάω , καί ἐπι ἄδεια ἔχω ὅσος βούλομαι καλός τε καί εὐειδής γυνή λαμβάνω , λαμβάνω ὁ Σάρα εννενηκοντουος εἰμί · καί αὐτός γάρ εἰμί πρεσβύτης , καί οὐ εἄν ἀφίημι νέος , πρέσβυς ἀντιποιέω μίξις . Δίκαιος εἰμί , καί ὁράω Δίκαιος ὁ Ἀβραάμ , τοιοῦτος δέ καί ὁ Σάρα , καί ἐθέλω ἑαυτοῦ σπέρμα ἀπό τοιοῦτος ἐξανίστημι , μέγας ἡγέομαι καύχημα ἐκ τοιοῦτος γυνή σπέρμα ἐξανίστημι . Οὖ ΟΑΡ . χλ .
cogPG.PG087_1 197
Ἔμφασιν ἔχει τό · « Οὐχ ἥψατο · » ὡς τό · « Καλὸν ἀνθρώπῳ γυναικὸς μὴ ἅπτεσθαι . » Ὅπερ ἐστὶ καὶ χωρὶς τῆς μίξεως κατὰ μηδὲν ἄλλο παθητικὸν ἤτοι ἐνιδεῖν , ἢ ἅψασθαι γυναικός . Ὁ Θεὸς μέντοι οὐκ ἀφῆκε τὸν Ἀβιμέλεχ ἅψασθαι αὐτῆς · τάχα δὲ πάντα τὸν ἄκρως σωφρονοῦντα . Θεόσδοτον γὰρ τὸ τοιοῦτον . Καὶ εἷπε , Κύριε , ἔθνος ἀγνοοῦν καὶ δίκαιον ἀπολεῖς ; Ὁ μὲν δίκαιος οὐκ ἐν ἀγνοίᾳ , ἀλλ´ ἐν ἐπιστήμη . Νῦν δὲ τὸ ἀγνοοῦν καταστρέφει ἐπὶ τῇ μὴ ἐγνῶσθαι τῷ Ἀβιμέλεχ τὴν Σάῤῥαν γυναῖκα οὖσαν ποῦ Ἀβοαάμ . Οὐκ ἀγνοητέον δὲ , ὅτι ὡβέλισται τὸ , ἀγνοοῦν , ὡς παρ´ Ἐβραίοις μὴ κείμενον . Κἀγὼ ἔγνων ὅτι ἐν καθαρᾷ καρδίᾳ ἐποίησας τοῦτο . Ὁ μὲν Ἀβιμέλεχ ἐν καθαρᾷ καρδίᾳ καὶ δικαιοσύνῃ χειρῶν τοῦτο πεποιηκέναι φησὶ , δηλονότι τὸ εἰληφέναι τὴν Σάῤῥαν · ὁ δὲ Θεὸς , τὸ ἕτερον τῶν δύω μαρτυρῶν αὐτῷ , διὰ τοῦ μὴ φάσκειν καὶ τὸ λοιπὸν , καταλείπει αὐτὸ ἐννοεῖν · ὅτι περὶ ἐκεῖνο ψεκτὸς ἦν . Εἰ γὰρ καὶ μὴ τοῦτο ᾔδει , οὐ δικαίως ἐποίει τοῦ ξένου τὴν ἀδελφὴν λαμβάνων ἑαυτῷ γυναῖκα . Καὶ ἐφεισάμην σου ἐγὼ τοῦ μὴ ἀμαρτεῖν πε αἰς ἐμέ . Ὁ ἀμαρτάνων εἰς Ἀβραὰμ καὶ Σάῤῥαν , εἰς Θεὸν ἥμαρτεν · οὕτω δὲ καὶ ὁ εἰς τοὺς δικαίους . Ὅτι προφήτης ἐστὶ , καὶ προσεύξεται πρὸς σοῦ , καὶ ζήσῃ . Προφήτης ὁ Ἀβραὰμ παρὰ τοῦ Θεοῦ μαρτυρεῖται εἶναι . Ποῖον δὲ ζῇν , ἢ τὸ θεῖον ; ὅ ἐστιν ἐναντίον τῷ ἀποθνήσκειν . Καὶ σημειωτέον , ὅτι προφήτης προσευξάμενος συμβάλλεται πρὸς τὸ ζῇν .
Lemmas: ἔμφασις ἔχω ὁ · « οὐχ ἅπτω · » ὡς ὁ · « κηλόν ἄνθρωπος γυνή μή ἅπτω . » ὅπερ εἰμί καί Χωρὶς ὁ μίξις κατά μηδείς ἄλλος παθητικός ἤτοι ἐνιδεῖν , ἢ ἅπτω γυνή . ὁ θεός μέντοι οὐ ἀφίημι ὁ Ἀβιμέλεχ ἅπτω αὐτός · τάχα δέ πᾶς ὁ ἄκρως σωφρονέω . θεόσδοτος γάρ ὁ τοιοῦτος . καί ἕπω , κύριος , ἔθνος ἀγνοέω καί Δίκαιος ἀπόλλυμι ; ὁ μέν δίκαιος οὐ ἐν ἄγνοια , ἀλ ἐν ἐπιστήμη . νῦν δέ ὁ ἀγνοέω καταστρέφω ἐπί ὁ μή γιγνώσκω ὁ Ἀβιμέλεχ ὁ Σάρα γυνή εἰμί ποῦ Ἀβοαάμ . οὐ ἀγνοητέον δέ , ὅτι ὁβελίζω ὁ , ἀγνοέω , ὡς παρ´ Ἑβραῖος μή κεῖμαι . ἀγός γιγνώσκω ὅτι ἐν καθαρός Καρδία ποιέω οὗτος . ὁ μέν Ἀβιμέλεχ ἐν καθαρός Καρδία καί δικαιοσύνη χείρ οὗτος ποιέω φημί , δηλονότι ὁ λαμβάνω ὁ Σάρα · ὁ δέ θεός , ὁ ἕτερος ὁ δύο μαρτυρέω αὐτός , διά ὁ μή φάσκω καί ὁ λοιπός , καταλείπω αὐτός ἐννοέω · ὅτι περί ἐκεῖνος ψεκτός εἰμί . εἰμί γάρ καί μή οὗτος οἶδα , οὖον δικαίως ποιέω ὁ ξένος ὁ ἀδελφή λαμβάνω ἑαυτοῦ γυνή . καί φείδομαι σύ ἐγώ ὁ μή ἁμαρτάνω μετά ὅς ἐγώ . ὁ ἁμαρτάνω εἰς Ἀβραάμ καί Σάρα , εἰς θεός ἁμαρτάνω · οὗτος δέ καί ὁ εἰς ὁ Δίκαιος . ὅτι2 προφήτης εἰμί , καί προσεύχομαι πρός σύ , καί ζῶ . Προφήτης ὁ Ἀβραάμ παρά ὁ Θεός μαρτυρέω εἰμί . Ποῖον δέ ζάω , ἢ ὁ θέω ; ὅς εἰμί ἐναντίος ὁ ἀποθνήσκω . καί σημειωτέος , ὅτι προφήτης προσεύχομαι συμβάλλω πρός ὁ ζάω .
cogPG.PG087_1 200
Τοῦτο συγκριτέον τῷ · « Ἰσαὰκ δὲ ἐπορεύετο διὰ τῆς ἐρήμου κατὰ τὸ φρέαρ τῆς ὁράσεως . » Ἰνα θεωρηθῇ , ὅτι ἡ μὲν παιδίσκη διὰ τῆς ἐρήμου ἐπλανᾶτο , ὁ δὲ Ἰσαὰκ διὰ τῆς ἐρήμου πορεύεται ἀπλῶς , καὶ ἀμφότεροι γε κατὰ φρέαρ γίνονται . Ἡ μὲν παιδίσκη , τοῦ ὅρκου · ὁ δὲ δίκαιος , τῆς ὁράσεως . Ἀλλ´ ἡ μὲν , πλανωμένη · ὁ δὲ , θεωρῶν . Ἰστέον δὲ , ὡς μετὰ τὰ φρέατα τῆς ἀδικίας , καὶ ἐχθρίας , καὶ εὐρυχωρίας , ὀνομάζεται τὸ Φρέαρ τοῦ ὅρκου . Σύμβολον τοῦ κρείττονος ὄντος . Εξέλικε δὲ τὸ ὑδωρ ἑκ τοῦ ἀσκοῦ . Ἐκ τῆς εἰς δουλείαν γεννώσης Ἄγαρ , καὶ τοῦ ἐξ αὐτῆς κατὰ σάρκα γεγεννημένου τὸ ὕδωρ ἐπιλέλοιπε τὸ συναχθὲν εἰς ἀσκόν . Καὶ τοῦτο ἔστιν ἰδεῖν ἐπὶ τοῦ κατὰ σάρκα Ἰσραὴλ , ὅτε οὔτε προφῆται , οὔτε σοφοί εἰσι παρ´ αὐτοῖς . Ἀλλὰ καὶ ἐπὶ τῶν λεγόντων εἰς Χριστὸν πεπιστευκέναι , καὶ νηπίων ὄντων ἐν Χριστῷ φοβεῖσθαι δεῖ , μήποτε εἰ μὴ πρόκοψαιεν , ἐκλίποι τὸ ὕδωρ . ὡτοάιιν ; ἐΙε ἱαῃ Πε ἰ ἱρεοιη α ἀοῖαι , ἀ ΠοΙ ΠΗΙΓ Πᾶε ρτοΗοριε εΝᾶε . ΕΙσήκουσε δὲ ὁ Θεὸς τὴς φωνῆς τοῦ παιδίου . Χαριέντως ποτὲ χρησόμεθα τῷ ῥητῷ ἐπὶ τῷ δεῖν τὰ παιδία προσεύχεσθαι , ὡς ἐπακουσθησόμενα . Καὶ Καλῶς δὲ οὐ καταφρονητέον τῶν πνευματικῶν παιδίων , εἰ καὶ μὴ τετελείωνται · ὧν τῆς φωνῆς ἀκούσει ποτὲ Θεός . Καὶ τὸ θαυμαστόν γε , ὅτι ἄγγελος Θεοῦ καλέσας τὴν Ἄγαρ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ , μαρτυρεῖ . τὸ τὸν Θεὸν ἐπακηκοέναι τῆς τοῦ παιδίου φωνῆς . Καὶ ἀνέῳξεν ὁ Θεὸς τοὺς ὀφθαλμοὺς αὐτῆς . Κατὰ ἀναγωγὴν δὲ , οὐχ οἷόν τέ ἐστιν ἰδεῖν τὸ φρέαρ τοῦ ὕδατος τοῦ ζῶντος , εἰ μὴ Θεοῦ ἀνοίγοντος
Lemmas: οὗτος συγκριτέον ὁ · « Ἰσαάκ δέ πορεύω διά ὁ ἐρῆμος κατά ὁ φρέαρ ὁ ὅρασις . » ἵνα θεωρέω , ὅτι ὁ μέν παιδίσκη διά ὁ ἐρῆμος πλανάω , ὁ δέ Ἰσαάκ διά ὁ ἐρῆμος πορεύω ἀπλόος , καί ἀμφότερος γε κατά φρέαρ γίγνομαι . ὁ μέν παιδίσκη , ὁ Ὅρκος · ὁ δέ δίκαιος , ὁ ὅρασις . Ἀλ ὁ μέν , πλανάω · ὁ δέ , θεωρός . ἰστέον δέ , ὡς μετά ὁ φρέαρ ὁ ἀδικία , καί ἐχθρία , καί εὐρυχωρία , ὀνομάζω ὁ φρέαρ ὁ Ὅρκος . Σύμβολον ὁ ἀγαθός εἰμί . Εξέλικε δέ ὁ ὕδωρ ἐκ ὁ ἀσκός . ἐκ ὁ εἰς δουλεία γεννάω Ἄγαρ , καί ὁ ἐκ αὐτός κατά σάρξ γεννάω ὁ ὕδωρ ἐπιλείπω ὁ συνάγω εἰς ἀσκός . καί οὗτος εἰμί ὁράω ἐπί ὁ κατά σάρξ Ἰσραήλ , ὅτε οὔτε προφήτης , οὔτε σοφός εἰμί παρ´ αὐτός . ἀλλά καί ἐπί ὁ λέγω εἰς Χριστός πιστεύω , καί νήπιος εἰμί ἐν Χριστός φοβέω δεῖ , μήποτε εἰμί μή προκόπτω , ἐκλείπω ὁ ὕδωρ . ωτοαει ; οἰδάνω ἰάομαι Μετά εἷς ἱερόω ὅς ἀοῖος , ὅς ποῖ ΓΙ Παός ρτοΗοριε νάω . εἰσακούω δέ ὁ θεός σής φωνή ὁ παιδίον . χαρίεις ποτέ χράω ὁ ῥητός ἐπί ὁ δήω ὁ παιδίον προσεύχομαι , ὡς ἐπακούω . καί καλῶς δέ οὖον καταφρονητέον ὁ πνευματικός παιδίον , εἰμί καί μή τελειόω · ὅς ὁ φωνή ἀκούω ποτέ Θεός . καί ὁ θαυμαστός γε , ὅτι ἄγγελος Θεός καλέω ὁ Ἄγαρ ἐκ ὁ οὐρανός , μαρτυρέω . ὁ ὁ θεός ἐπακούω ὁ ὁ παιδίον φωνή . καί ἀνοίγω ὁ θεός ὁ ὀφθαλμός αὐτός . κατά ἀναγωγή δέ , οὐ οἷος τε εἰμί ὁράω ὁ φρέαρ ὁ ὕδωρ ὁ ζῶ , εἰμί μή Θεός ἀνοίγνυμι
cogPG.PG087_1 202
Καὶ Ἰώσηπος δὲ ἐν τῷ ζʹ λόγῳ τῆς Ἀρχαιολογίας φησὶν , ἐκεῖ τὸν Ἀβραὰμ ἀνενηνοχέναι τὸν Ἱσαὰκ , ἔνθα καὶ ὁ Σολομὼν τὸν ναόν ὕστερον ᾠκοδόμησεν Οὐκ εἶπε , καὶ ἡ μάχαιρα . Σιωπᾷ δὲ ταύτην , ἀρ - Β γεῖν ἐπ´ αὐτὸν πρὸς θάνατον μέλλουσαν . Πρίαε αἰι · Πορευθέντες δὲ ἀμφότεροι ἄμα . Ἰσότης καὶ ἕπαινος ἁμφοτέρων τοῦ μηδένα ὀπίσω πορευθῆναι .
Lemmas: καί Ἰώσηπος δέ ἐν ὁ γῆ λόγος ὁ ἀρχαιολογία φημί , ἐκεῖ ὁ Ἀβραάμ ἀναφέρω ὁ Ἰσαάκ , ἔνθα καί ὁ Σολομών ὁ ναός ὕστερος οἰκοδομέω οὐ εἶπον , καί ὁ μάχαιρα . σιωπάω δέ οὗτος , ἀρ - Β γίγνομαι ἐπι αὐτός πρός θάνατος μέλλω . πρίαμαι ἀεί · πορεύω δέ ἀμφότερος ἄμη . Ἰσότης καί ἔπαινος ἀμφότερος ὁ μηδείς ὀπίσω πορεύω .
cogPG.PG087_1 203
Καὶ οὐκ ἐφείσω τοῦ υἱοῦ σου τοῦ ἀγαπητοῦ δι´ ἐμέ . Ἐμφαίνει ὅτι Οὐδὲ ἐγὼ φείσομαι τοῦ Υἱοῦ μου τοῦ ἀγαπητοῦ διὰ σέ . Οὕτω γὰρ ό Θεὸς ἠγάπησε τὸν κόσμον , ὥστε τὸν Υἱὸν αὐτοῦ τὸν μονογενῆ δέδωκεν , ἵνα πᾶς ὁ πιστεύων ἐπ´ αὐτὸν , μὴ ἀπόληται , ἀλλ´ ἔχει ζωὴν αἰώνιον . Διὸ καὶ Παῦλος ἀπεθαύμαζεν αὐτὸν , λέγων · « Ὅς γε τοῦ ἰδίου Υἱοῦ οὐκ ἐφείσατο , ἀλλ´ ὑπὲρ ἡμῶν ἀπάντων παρέδωκεν αὐτόν . »
Lemmas: καί οὐ φείδομαι ὁ υἱός σύ ὁ ἀγαπητός δις ἐγώ . ἐμφαίνω ὅτι οὐδέ ἐγώ φείδομαι ὁ υἱός ἐγώ ὁ ἀγαπητός διά σός . οὕτως γάρ ὅς θεός ἀγαπάω ὁ κόσμος , ὥστε ὁ υἱός αὐτός ὁ μονογενής δίδωμι , ἵνα πᾶς ὁ πιστεύω ἐπι αὐτός , μή ἀπόλλυμι , ἀλ ἔχω ζωή αἰώνιος . Διὸ καί Παῦλος ἀποθαυμάζω αὐτός , λέγω · « ὅς γε ὁ ἴδιος υἱός οὐ φείδομαι , ἀλ ὑπέρ ἐγώ ἀπαντάω παραδίδωμι αὐτός . »
cogPG.PG087_1 204
ΚΟΑΡ . ΧΚΙΙ Ἀβραάμ ἑαυτόν πάροικον ὀνομάζει , κἀκεῖνοι βασιλέα . οὕτως Ὁ ταπεινῶν ἑαυτόν , ὑψωθήσεται . » Προσεκύνησεν αὐτοῖς , ουδὲ θεοσεβέσιν ἴσως ὑπάοχουσιν , ἀκόλουθα πάντα ποιῶν τῷ , « Ἐγώ εἰμι γῆ καὶ σποδός . » Τὸ σπήλαιον τὸ διπλοῦν δύο εἰσὶν ἀντρώδεις ὑπώρειαι . Ἡ μὲν , ἐκτός · ἡ δὲ , εἴσω . Ἡ δύω περίβολοι · ὁ μὲν , περιέχων · ὁ δὲ , περιεχόμενος . Ἰνα πᾶσαν ἀνέλῃ φιλονεικίαν ἴσως μετὰ ταῦτα . ερΙὲ ; σ ρἰ ΠθΩ ΙΟΩΟ ΡΓΡΡΙΒΠΩ ΜΓΙ ΠΒΙΛΡΓΩἕ , Πρ ΒΟΒΙΡΑ ΑΙΙΟΠΑ ΔΟΙΙΓΟνρΙεΙΑ ΙΠΠΡ ΟΠΜΠΑΒΦΑΓ , εὲ απῖ ΔἰῖΟ εῖΙοΙαι . Τοῦ τιμήματος εἶπεν ὁ Ἐφρὼν τὴν ποσότητα , καὶ τιμᾷν ἔδοξε τὸν Ἀβραάμ . Ἡν καὶ παρέσχεν Ἀβραάμ , φιλονεικήσας μηδέν . Στατήρ ἐστιν , ὠς φησιν Ὡριγένης , τὸ ἤμισυ τῆς οὐγγίας , ἔχει δὲ δραχμὰς δύω . Ιει ΔιαοΠΑε αε . ΡΓειῖωΠΠ εεροΓί , εταηὲ εἰαίειοε ϛιῖημοίῖ , μἱ εκ ἰρκιυ ραίι . ΝωΠεΓμε ΙΗ αοιατῖυε ὐἱαρ οΠς Λλολειὰ ρΓΟΑΙΑ εἰ καλῖαίας ιαῶ ΠεΓοαἜστη δὲ , ) φασὶν , ὁ ἀγρὸς Ἐφρὼν , τουτέστι συνεφωνήθη . τύπον δὲ τῶν δύω διαθηκῶν τὸ διπλοῦν σπήλαιον αἶναί φασι .
Lemmas: ΑΡ . Ι Ἀβραάμ ἑαυτοῦ πάροικος ὀνομάζω , ἐκεῖνος βασιλεύς . οὕτως ὁ ταπεινός ἑαυτοῦ , ὑψόω . » προσκυνέω αὐτός , ουδὲ θεοσεβής ἴσως ὑπάγω , ἀκόλουθος πᾶς ποιέω ὁ , « ἐγώ εἰμί γῆ καί σποδός . » ὁ σπήλαιον ὁ διπλόος δύο εἰμί ἀντρώδης ὑπώρεια . ὁ μέν , ἐκτός · ὁ δέ , εἴδομαι . ὁ δύο περίβολος · ὁ μέν , περιέχω · ὁ δέ , περιέχω . ἵνα πᾶς ἀναιρέω φιλονεικία ἴσως μετά οὗτος . ἐρίω ; Σ Ῥίον ΠΘ ΟΩ Ρ ΓΜ Β , ΠΡ ΑΒ ΑΠΟ ΔΟΙΙΓΟνρΙεΙΑ Π ΑΠ , ἐγώ θέραψ ΔἰῖΟ ειιοιος . ὁ τίμημα εἶπον ὁ Ἐφρών ὁ ποσότης , καί τιμάω δοκέω ὁ Ἀβραάμ . ἐάν καί παρέχω Ἀβραάμ , φιλονεικέω μηδείς . στατήρ εἰμί , ὡς φημί Ὡριγένης , ὁ ἥμισυς ὁ οὐγγία , ἔχω δέ δραχμή δύο . ἵημι διαοπαος ἀεί . Πεῖος Γερός , εταηὲ εἰαίειοε ϛιῖημοίῖ , μι ἐκ ἴρκιος ραίι . ΝωΠεΓμε ΙΗ αοιατῖυε ἱερός Πους λλολειος Αρ εἰμί καλία Ἰαώ ΠεΓοαἜστη δέ , ) φημί , ὁ ἀγρός Ἐφρών , τουτέστι συμφωνέω . τύπος δέ ὁ δύο διαθήκη ὁ διπλόος σπήλαιον αἰνός φημί .
cogPG.PG087_1 205
ΟΛΡ ΚΧΙv . ΚΕΦΛΛ . ΚΔʹ . Καὶ Ἀβραὰμ ἡν πρεσθύτερος προβεβηκὼς ἡμερῶν · καὶ Κύριος εὐλόγησε τὸν Ἀβραὰμ κατὰ πάντα.«Προβεβηκὼς ἡμερῶν . » Μήποτε τοῦτο , φασὶν , ἐπ´ οὐδενὸς ἀδίκου τέτακται · « Θὲς τὴν χεῖρά σου ὑπὸ τὸν μηρόν μου . » Ὁ Ἕλλην , φασὶ , σεμνότερον ἐρμηνεύει . Ὁ γὰρ Ἐβραῖος καὶ ὁ Σύρος αὐτὸ λέγει τοῦ ἀνδρὸς τὸ τεκνοποιὸν μόριον . Δικαίῳ καὶ σώφρονι μέλος οὐδὲν αἰσχρὸν · τῷ δὲ ἀδίκῳ καὶ ἡ ψυχὴ μεμίαται . ὅθεν φησίν · « Ἐξορκίζω σε τὸν δεδωκότα μοι τὴν σφραγῖδα παύτην . » δει γὰρ Ἀβραὰμ ὅσον ἀπαρέσκει τῷ Θεῷ ἡ πρὸς ἔθνη καταφυγή . Διὰ τί δὲ μὴ τῷ υἱῷ παραγγέλλει μὴ λαβεῖν Χανανῖτιν . ὥσπερ ὕστερον τῷ Ἰακὼβ οἱ γονεῖς , ἀλλὰ τῷ παιδί , καίτοι τελείου τυγχάνοντος Ἰσαὰκ , καὶ ἡλικίαν ἔχοντος γάμου ; Καὶ εἰ μὲν ἤμελλε πείθεσθαι . εἰκὸς ἦν αὐτῷ μᾶλλον παρεγγυᾷν · εἰ δὲ ἀπειθεῖν , περιττὴ τοῦ παιδὸς ἡ διακονία . Τὸ γὰρ εἰπεῖν , ὅτι χρησμῷ τῆς γῆς ἐξελθὼν , πέμπειν εἰς αὐτὴν οὖκ ἠξίου τὸν υἱὸν , εἰ καὶ εὔλογον , ὅμως ἀπαρέσκει τισὶ , διὰ τὸ μηδ´ ἂν τὸν Ἰακὼβ , εἰ τοῦτο ἦν ἀληθὲς , ὑπὸ τῶν γονέων ἐνταῦθα πεμφθῆναι . Μήποτε οὖν ὁ παῖς ἄγαν ἐκράτει τῆς τοῦ Ἀβραὰμ οἰκίας , συνετός τε ἡν καὶ πρὸς συμβουλὴν ἱκανός ; ὅπερ τὸ ῥητὸν ὑπεμφαῖνόν φησι , ὡς « εἶπεν Ἀβραὰμτῷ παιδὶ αὐτοῦ τῷ πρεσβυτέρῳ τῷ ἄρχοντι τῶν αὐτοῦ πάντων . » Τούτοις γὰρ ὡς ἐπίπαν , ὡς συνετοῖς καὶ παιδοκόμοις , καὶ τὸ αἰδέσιμον ἐκ τῆς ἡλικίας ἔχουσιν , ἕπεσθαι φιλοῦσιν οἱ νέοι δεσπόται , καθάπερ ἄλλοις πατράσιν .
Lemmas: ΟΡ Χ . ΛΕ . κδέʹ . καί Ἀβραάμ ἐάν πρεσθύτερος προβαίνω ἡμέρα · καί Κύριος εὐλογέω ὁ Ἀβραάμ κατά παντα.«προβαινω ἡμέρα . » μήποτε οὗτος , φημί , ἐπι οὐδείς ἄδικος τάσσω · « τίθημι ὁ χείρ σύ ὑπό ὁ μηρός ἐγώ . » ὁ Ἕλλην , φημί , σεμνός ἑρμηνεύω . ὁ γάρ Ἑβραῖος καί ὁ Σύρος αὐτός λέγω ὁ ἀνήρ ὁ τεκνοποιός μόριον . Δίκαιος καί σώφρων μέλος οὐδείς αἰσχρός · ὁ δέ ἄδικος καί ὁ ψυχή μέμιιμαι . ὅθεν φημί · « ἐξορκίζω σύ ὁ δίδωμι ἐγώ ὁ σφραγίς παυος . » δεῖ γάρ Ἀβραάμ ὅσος ἀπαρέσκω ὁ Θεός ὁ πρός ἔθνος καταφυγή . Ζεύς τίς δέ μή ὁ υἱός παραγγέλλω μή λαμβάνω χανανιος . ὥσπερ ὕστερος ὁ Ἰακώβ ὁ γονεύς , ἀλλά ὁ παῖς , καίτοι τέλειος τυγχάνω Ἰσαάκ , καί ἡλικία ἔχω γάμος ; καί εἰμί μέν μέλλω πείθω . εἰκός εἰμί αὐτός μᾶλλον παρεγγυάω · εἰμί δέ ἀπειθέω , περισσός ὁ παῖς ὁ διακονία . ὁ γάρ εἶπον , ὅτι χρησμός ὁ γῆ ἐξέρχομαι , πέμπω εἰς αὐτός οὐ ἀξιόω ὁ υἱός , εἰμί καί εὔλογος , ὅμως ἀπαρέσκω τις , διά ὁ μηδ´ εἄν ὁ Ἰακώβ , εἰμί οὗτος εἰμί ἀληθής , ὑπό ὁ γονεύς ἐνταῦθα πέμπω . μήποτε οὖν ὁ παῖς ἄγαν κρατέω ὁ ὁ Ἀβραάμ οἰκίον , συνετός τε ἐάν καί πρός συμβουλή ἱκανός ; ὅσπερ ὁ ῥητός ὑπεμφαίνω φημί , ὡς « εἶπον Ἀβραὰμτῷ παῖς αὐτός ὁ πρέσβυς ὁ ἄρχω ὁ αὐτός πᾶς . » οὗτος γάρ ὡς ἐπίπαν , ὡς συνετός καί παιδοκόμος , καί ὁ αἰδέσιμος ἐκ ὁ ἡλικία ἔχω , ἕπω φιλέω ὁ νέος δεσπότης , καθάπερ ἄλλος πατήρ .
cogPG.PG087_1 207
δύω τῆς χήρας λεπτά . Αὕτη δὲ καὶ τοσαύτην ἐπεδείξατο προθυμίαν ἔργῳ καὶ λόγῳ . Ἔστι γὰρ ποιεῖν μὲν , ἀηδῶς δὲ τοῖς αἰτοῦσιν ὑπηρετεῖν . Καὶ μιμεῖται τὸν Ἀβραὰμ , Κύριον εἰπόντα τοὺς ξένους , καὶ μὴ ἐρωτήσαντα πόθεν καὶ τίνες . Ὅ καὶ αὐτὴ ποιεῖ περίρργον οὐδὲν , τὸ δὲ ποθούμενον μόνον ἀνύουσα νουονῖΗΙ . Ιει εἰἱία ἱοιίαυαί , ὡἱΒῖ Ρειοοηιαηε , οὐ φῶς ρειεὺαίυι , Πιορυα ρΓοηριίλυόΙηε εἰς ἰαοιῖἰαί α Γοιὴ οΙεΓεε . Ὁ δὲ καταμανθάνων , ἐθαύμαζεν αὐτῆς τῶν ἀρετῶν τὰ κινήματα , οὐδὲν ὁρῶν ἀσελγὲς , ἢ βλακικὸν , ἢ πικρόν . Θαυμαστὸς δὲ πάλιν τῆς εὐσεβοῦς ὑπουργίας ὁ παῖς . Πρὶν γάρ τι φαγεῖν , τὸ τοῦ δεσπότου προβάλλεται πρόσταγμα . Οὐκ ἀνέχεται δὲ λεγόντων · « Μεινάτω μεθ´ ἡμῶν ἡ παρθένος ἡμέρας ὡσεὶ δέκα . » Τοῦτο γὰρ ἐναντίον τῷ · « Ἰδοὺ ἡ Ῥεβέκκα ἐνώπιόν σου , λαβὼν ἄπελθε . Ὅθεν ἔγνωκε τὸ τοῦ ἤθους ἀλλότριον , ἄλλως τε καὶ ὡς σπουδαῖος ὑπηρέτης ἐπείγεται . Ἐπὶ καμήλου δὲ κομίζει κόρην οὐ τρυφερὰν , ἀλλ´ εὐεκτοῦσαν τῷ σώματι , καὶ φυσικὴν ἔχουσαν ὥραν . Διὸ καὶ τὸν νυμφίον ὡς εἶδεν , ἐπήδησεν Εἰκότως ἄρα ταύτην ἠγάπησεν , ἐξ ἀρετῶν τὸ φίλτρον εἰσάγουσαν , καὶ ἱκανὴν ἐμποιῆσαι λήθην τῆς Σάῤῥας . Οὕτω καὶ Χριστὸς τὴν Ἐκκλησίαν νυμφεύεται , οὐ τὴν παροῦσαν τῶν Ἰουδαίων προτιμήσας συναγωγὴν , καλέσας δὲ τὴν πόῤῥω τυγχάνουσαν , καὶ ζήσασαν ἐν εἰδώλοις . Ταύτην αὐτῷ κατεγγυήσαντος τοῦ πατρὸς , καὶ διὰ τῶν δούλων ἀποστόλων νυμφαγωγήσαντος . « Ἡρμοσάμην γὰρ ὑμᾶς , ὁ Παῦλός φησιν , ἑνὶ ἀνδρὶ παρθένον ἁγνὴν , παραστῆσαι τῷ Χριστῷ . » Πρὸς ἥν φησι καὶ Δαβὶδ τό · « Ἄκουσον , θύγατερ , καὶ ἴδε , καὶ κλῖνον τὸ οὖς σου , καὶ ἐπιλάθου τοῦ λαοῦ σου , καὶ τοῦ οἵκου τοῦ πατρός σου , ὅτι ἐπιθυμήσει ὁ βασιλεὺς τοῦ κάλλους σου . »
Lemmas: δύο ὁ χήρα λεπτός . Ἄτη δέ καί τοσοῦτος ἐπιδείκνυμι προθυμία ἔργον καί λόγος . εἰμί γάρ ποιέω μέν , ἀηδής δέ ὁ αἰτέω ὑπηρετέω . καί μιμέομαι ὁ Ἀβραάμ , κύριος εἶπον ὁ ξένος , καί μή ἐρωτάω πόθεν καί τίς . ὅς καί αὐτός ποιέω περιρρήγνυμι οὐδείς , ὁ δέ ποθέω μόνος ἀνύω νουονῖΗΙ . ἵημι εἰἱία ιοιιαυος , Β΄ Ρειοοηιαηε , οὖον φάος ῥέω , Πιορυα ρΓοηριίλυόΙηε εἰς ιαοιιια ὅς Γοιὴ οΙεΓεε . ὁ δέ καταμανθάνω , θαυμάζω αὐτός ὁ ἀρετή ὁ κίνημα , οὐδείς ὁράω ἀσελγής , ἢ βλακικός , ἢ πικρός . Θαυμαστός δέ πάλιν ὁ εὐσεβής ὑπουργία ὁ παῖς . πρίν γάρ τίς ἐσθίω , ὁ ὁ δεσπότης προβάλλω πρόσταγμα . οὐ ἀνέχω δέ λέγω · « μένω μεθ´ ἐγώ ὁ παρθένος ἡμέρα ὡσεί δέκα . » οὗτος γάρ ἐναντίος ὁ · « ἰδέ ὁ Ῥεβέκκα ἐνώπιον σύ , λαμβάνω ἀπέρχομαι . ὅθεν γιγνώσκω ὁ ὁ ἦθος ἀλλότριος , ἄλλως τε καί ὡς σπουδαῖος ὑπηρέτης ἐπείγω . ἐπί κάμηλος δέ κομίζω κόρη οὖον τρυφερός , ἀλ εὐεκτέω ὁ σῶμα , καί φυσικός ἔχω ὥρα . Διὸ καί ὁ νυμφίος ὡς ὁράω , πηδάω εἰκότως ἄρα οὗτος ἀγαπάω , ἐκ ἀρετή ὁ φίλτρον εἰσάγω , καί ἱκανός ἐμποιέω λήθη ὁ Σάρα . οὕτως καί Χριστός ὁ ἐκκλησία νυμφεύω , οὖον ὁ πάρειμι ὁ Ἰουδαῖος προτιμάω συναγωγή , καλέω δέ ὁ πόρρω τυγχάνω , καί ζῶ ἐν εἴδωλον . οὗτος αὐτός κατεγγυάω ὁ πατήρ , καί διά ὁ δοῦλος ἀπόστολος νυμφαγωγέω . « ἁρμόζω γάρ σύ , ὁ Παῦλος φημί , εἷς ἀνήρ παρθένος ἁγνός , παρίστημι ὁ Χριστός . » πρός ὅς φημί καί Δαυίδ ὁ · « ἀκούω , θυγάτηρ , καί ὁράω , καί κλίνω ὁ οὖς σύ , καί ἐπιλήθω ὁ λαός σύ , καί ὁ οἶκος ὁ πατήρ σύ , ὅτι ἐπιθυμέω ὁ βασιλεύς ὁ κάλλος σύ . »
cogPG.PG087_1 208
Διαδαχθῶμεν δὲ καὶ εὐχόμενοι , μη αισυητικὴν ἀφιέναι φωνὴν , ἀλλὰ´ ἐν τῇ καρδίᾳ τῷ ἐτάζοντι καρδίας καὶ νεφρούς . « Πρὸ τοῦ γὰρ αὐτὸν συντελέσαι , φησὶ , λαλοῦντα ἐν τῇ διανοίᾳ . » Τὸ δὲ , « ἐν τῇ διανοία , » ὡβέλισται , ὡς μὴ κείμενον ἐν τῷ Ἐβραϊκῷ · ὅμως καὶ διὰ τῶν ἐξῆς τοῦτο παρίσταται . Φησὶ γάρ · « Καὶ ἐγένετο πρὸ τοῦ συντελέσαι με λαλοῦντα ἐν τῇ διανοίᾳ , » Νῦν μὲν οὖν πορεύεται κατ´ αὐτὸ πρὶν λαβεῖν τὴν Ῥεβέκκαν , καὶ πρὶν εὐλογηθῆναι ὑπὸ τοῦ Θεοῦ , ἐξῆς δὲ καὶ κατοικεῖ παρὰ´ αὐτῷ Φρέαρ ὁράσεως καλεῖται ἀπὸ τοῦ τὸν Ἰσαὰκ καὶ τὴν Ῥεβέκκαν αλλήλους ἐκεῖ θεάσασθαι . Καὶ ἐξῆλθεν Ἰσαὰκ ἀδολεσχῆσαι εἰς τὸ πρδίον τὸ πρὸς δείλς . Τὸ , « Ἐξῆλθεν ἀδολεσχῆσαι πρὸς δείλης , » ὁΣύρος λέγει · ἤρχετο ὀ Ἰσαὰκ ἀπὸ τῆς ἀρούας , καὶ ἢλθεν Ἰσαὰκ ἐκ τῆς γῆς , καὶ πάρεστι δείη . » Ὁ δὲ Ἑβραῖος « τὸ ἀδολεσχῆσαι , » παῖξαι , φησί · καὶ τὸ χωρίον καὶ τὴν γῆν ὁμοίως λέγει .
Lemmas: Διαδαχθῶμεν δέ καί εὔχομαι , μη αισυητικὴν ἀφίημι φωνή , ἀλλά ἐν ὁ Καρδία ὁ ἐτάζω Καρδία καί νεφρός . « πρό ὁ γάρ αὐτός συντελέω , φημί , λαλέω ἐν ὁ διάνοια . » ὁ δέ , « ἐν ὁ διάνοια , » ὁβελίζω , ὡς μή κεῖμαι ἐν ὁ Ἐβραϊκός · ὅμως καί διά ὁ ἑξῆς οὗτος παρίστημι . φημί γάρ · « καί γίγνομαι πρό ὁ συντελέω ἐγώ λαλέω ἐν ὁ διάνοια , » νῦν μέν οὖν πορεύω κατ´ αὐτός πρίν λαμβάνω ὁ Ῥεβέκκα , καί πρίν εὐλογέω ὑπό ὁ Θεός , ἑξῆς δέ καί κατοικέω παρά αὐτός φρέαρ ὅρασις καλέω ἀπό ὁ ὁ Ἰσαάκ καί ὁ Ῥεβέκκα ἀλλήλων ἐκεῖ θεάομαι . καί ἐξέρχομαι Ἰσαάκ ἀδολεσχέω εἰς ὁ πρίς ὁ πρός δείλη . ὁ , « ἐξέρχομαι ἀδολεσχέω πρός δείλη , » Σούρος λέγω · ἄρχω ὁ Ἰσαάκ ἀπό ὁ ἀρόω , καί ἔρχομαι Ἰσαάκ ἐκ ὁ γῆ , καί πάρειμι δίειμι . » ὁ δέ Ἑβραῖος « ὁ ἀδολεσχέω , » παίζω , φημί · καί ὁ χωρίον καί ὁ γῆ ὁμοίως λέγω .
cogPG.PG087_1 210
ἔρημον , καὶ τὴν Εὐδαίμονα Ἀραβίαν , καὶ τὴν διήκουσαν τήν τε Μαδιανῖτιν , καὶ πόλιν Μαδιὰμ παρακειμένην τῇ ὑπὲρ τὴν Ἀραβίαν ἐρήμῳ , ἀντικρὺ φαρὰν , εἰς ἀνατολὰς τῆς Ἐρυθρᾶς θαλάσσης . Ὅθεν τὸ Μαδιανιτῶν ἔθνος ἀπὸ Μαδιὰμ υἱοῦ Ἀβραάμ , καὶ Χεττούρας . Ὡς εἶναι δῆλον ἐκ τούτου , ὅτι ὁ Ἰοθὼρ ὁ πενθερὸς Μωϋσέως ἀπόγονος ἦν τοῦ Ἀβραὰμ , καὶ συγγενὴς Μωϋσέως . Απὸ τοῦ Ἀφὲρ τοῦ ἐκγόνου Ἀβραὰμ καὶ xεττούρας , Ἀφρικὴ κέκληται . Ἱστόρηται δὲ ἐν τῇ πρώτῃ λογίᾳ τῆς Ἀρχαιολογίας τοῦ Ἰωσήπου . Διαφορὰν δέ φασιν ὑπαρχόντων καὶ δομάτων . Τὸ μὲν γὰρ σημαίνει τὰ κτήματα , καὶ ὅσα βέβαια τῶν κειμηλίων · δόματα δέ , τὰ χειρόδοτα , καὶ ὡν ἡ χρῆσις ἐφήμερος . Καὶ πλήρης ἡμερῶν . Οὐδεὶς κενὸς , πλήρης ἡμερῶν μεμαρτύρηται εἶναι · ἀλλ´ οἵτινες λέγοιεν ἄν · « Ἑκ τοῦ πληρώματος αὐτοῦ ἡμεῖς πάντες ἐλάβομεν . Σ Ἀβραὰμ μὲν καὶ Ἰακὼβ προσετέθη πρὸς τὸν λαὸν αὐτοῦ · Ἰσαὰκ δὲ καὶ Ἰσμαὴλ πρὸς τὸ γένος αὐτοῦ . Πλὴν καθ´ ἑκάτερα φαίνεται , ὅτι Μωϋσῆς οἰδε μάλιστα μέλλοντα αἰῶνα . Οὐδεὶς γὰρ προστίθεται τοῖς μὴ οὖσιν . Ἄλλος δὲ προστίθεσθαι , φησί , λέγεται λαῷ μήπω γεγονότι . Ἀρχὴ γὰρ αὐτὸς καὶ προπάτωρ τοῦ γένους ἐστί . Τὸν οὖν μέλλοντα δι´ αὐτὸν γενέσθαι , ὡς ἤδη γεγονότα , χαριζόμενος αὐτοῦ τῷ θεοπρεπεῖ τῶν ἀρετῶν , ἱδρύεται · ὡς καὶ λέγεσθαι προστίθεσθαι .
Lemmas: ἐρῆμος , καί ὁ Εὐδαίμων Ἀραβία , καί ὁ διακούω ὁ τε Μαδιανῖτις , καί πόλις Μαριάμ παράκειμαι ὁ ὑπέρ ὁ Ἀραβία ἐρῆμος , ἀντικρύ Φαράν , εἰς ἀνατολή ὁ Ἐρυθρά θάλασσα . ὅθεν ὁ Μαδιανῖται ἔθνος ἀπό Μαριάμ υἱός Ἀβραάμ , καί Χεττούρα . ὡς εἰμί δῆλος ἐκ οὗτος , ὅτι ὁ Ἰοθώρ ὁ πενθερός Μωϋσῆς Ἀπόγονος εἰμί ὁ Ἀβραάμ , καί συγγενής Μωϋσῆς . απὸ ὁ Ἀφέρ ὁ ἔκγονος Ἀβραάμ καί xεττουηρα , Ἀφρική καλέω . ἱστορέω δέ ἐν ὁ πρῶτος λόγιος ὁ ἀρχαιολογία ὁ Ἰώσηπος . διαφορά δέ φημί ὑπάρχω καί δόμα . ὁ μέν γάρ σημαίνω ὁ κτῆμα , καί ὅσος βέβαιος ὁ κειμήλιον · δόμα δέ , ὁ χειρόδοτος , καί ὡς ὁ χρῆσις ἐφήμερος . καί πλήρης ἡμέρα . οὐδείς κενός , πλήρης ἡμέρα μαρτυρέω εἰμί · ἀλ ὅστις λέγω ἄν · « ἐκ ὁ πλήρωμα αὐτός ἐγώ πᾶς λαμβάνω . Σ Ἀβραάμ μέν καί Ἰακώβ προστίθημι πρός ὁ λαός αὐτός · Ἰσαάκ δέ καί Ἰσμαήλ πρός ὁ γένος αὐτός . πλήν καθ´ ἑκάτερος φαίνω , ὅτι Μωϋσῆς οἶδα μάλιστα μέλλω αἰών . οὐδείς γάρ προστίθημι ὁ μή εἰμί . ἄλλος δέ προστίθημι , φημί , λέγω λαός μήπω γίγνομαι . Ἀρχή γάρ αὐτός καί προπάτωρ ὁ γένος εἰμί . ὁ οὖν μέλλω δις αὐτός γίγνομαι , ὡς ἤδη γίγνομαι , χαρίζομαι αὐτός ὁ θεοπρεπής ὁ ἀρετή , ἱδρύω · ὡς καί λέγω προστίθημι .
cogPG.PG087_1 211
Ἡς ἄνω τῇ Ἄγαρ ὁ Θεὸς ἐπηγγείλατο , κατὰ πρόσωπον πάντων τῶν ἀδελφῶν αὐτοῦ ὁ Ἰσμαήλκατῴκησεν · ἐπὶ μὲν Αἰγύπτου , τῶν ἀπὸ μητρὸς ἀδελφῶν · ἐπὶ δὲ Ἀσσυρίων , τῶν ἀπὸ Πατρός . Ἦσαδὲ διὰ μέσου ἀδελφοί · ἔνθεν οἱ Ἰσραηλῖται , καὶ ἡ γῆ τῆς ἐπαγγελίας · ἔνθεν δὲ , οἱ ἀπὸ τῆς Χεττούρας . Ἡν δὲ Ἰσαὰκ ἐτῶν μʹ , ὅτε ἔλαβε τὴν Ῥεβέκκαν μετὰ τρία ἔτη τοῦ θανάτου Σάῤῥας . Οὐκοῦν ἐπέζησεν Ἀβραὰμ μετὰ τὸν γάμον Ἰσαὰκ ἔτη τριακονταπέντε . Ἐπορεύθη δὲ πυθέσθαι παρὰ Κυρίου . Ποῦ ἐπορεύθη πυθέσθαι παρὰ Κυρίου , εἰ μὴ πρὸς Μελχισεδέκ ; ἀπελθοῦσα καθ´ ἑαυτὴν ἡσύχαζε , καὶ ταῖς δεήσεσι προσεκαρτέρει , παρακαλοῦσατὸν Θεὸν ἀποκαλύψαι αὐτῇ , καὶ γνωρίσαι τί σημαίνει τὰ σκιρτήματα τῶν βρεφῶν Καὶ ὁ μείζων δουλεύσει τῷ ἐλάσσονι . Ὁ αὐχῶν εἶναι μείζων , δουλεύσει τῷ ἐκ ταπεινοφροσύνης ἐλάσσονι . Καθ´ ἱστορίαν δὲ οἱ ἐξ Ἡσαῦ Ἰδουμαῖοι τοῖς ἐξ Ἰσραὴλ δεδουλεύκασι μετὰ τὴν ἀπὸ Βαβυλῶνος ἐπάνοδον . Ἡνίκα τὴν πόλιν ἐγείρουσι καὶ τὸν ναὸν ἀντέπραττον οἱ περίοικοι τῶν ἐθνῶν , ὧν ἡγοῦντο Ἰδουμαῖοι ἐν τῇ κοιλάδι τοῦ Ἰωσαφάτ · Καταδαχθέντες γὰρ ἕως τῆς χώρας , ἀπώλοντο . Καὶ οἱ περισωθέντες ἠνδραποδίσθησαν κατὰ τὴν προφητείαν Ἀμώς , καὶ Ἀδιοὺ , Ἱερεμίου τε καὶ Ἰεζεκιήλ . Ἐδούλευσαν δὲ καὶ οἱ τῇ τοῦ Χριστοῦ πίστει προσελθόντες τοῖς ἐξ Ἰακώβ ἀγίοις μαθῦταῖς καὶ ἀποστόλοις , καὶ μέχρι νῦν τοῖς ἐξ ἐκείνων δουλεύουσιν . Καὶ ἐπληρώθησαν αἰ ἡμέραι τοῦ τεκεῖν αὐτήν . Σημειωτέον ἐφ´ ὧν εἴρηται τοῦτο , εἰ ἐπὶ ἁγίων μόνον εἴρηται γυναικῶν . Μέχρι γὰρ τοῦ δεῦρο οὐχ εὕ ρομεν ἐπὶ τῶν μὴ ἁγίων .
Lemmas: εἰμί ἄνω ὁ Ἄγαρ ὁ θεός ἐπαγγέλλω , κατά πρόσωπον πᾶς ὁ ἀδελφός αὐτός ὁ Ἰσμαήλκατῴκησεν · ἐπί μέν Αἴγυπτος , ὁ ἀπό μήτηρ ἀδελφός · ἐπί δέ Ἀσσύριος , ὁ ἀπό πατήρ . εἶμαι διά μέσος ἀδελφός · ἔνθεν ὁ Ἰσραηλίτης , καί ὁ γῆ ὁ ἐπαγγελία · ἔνθεν δέ , ὁ ἀπό ὁ Χεττούρα . ἐάν δέ Ἰσαάκ ἔτος εἷς , ὅτε λαμβάνω ὁ Ῥεβέκκα μετά τρεῖς ἔτος ὁ θάνατος Σάρα . οὐκοῦν ἐπιζάω Ἀβραάμ μετά ὁ γάμος Ἰσαάκ ἔτος τριακονταπέντε . ἐφορεύω δέ πυνθάνομαι παρά κύριος . πός πορεύω πυνθάνομαι παρά κύριος , εἰμί μή πρός Μελχισεδέκ ; ἀπέρχομαι καθ´ ἑαυτοῦ ἡσυχάζω , καί ὁ δέησις προσκαρτερέω , παρακαλέω θεός ἀποκαλύπτω αὐτός , καί γνωρίζω τίς σημαίνω ὁ σκίρτημα ὁ βρέφος καί ὁ μείζων δουλεύω ὁ μικρός . ὁ αὖχος εἰμί μείζων , δουλεύω ὁ ἐκ ταπεινοφροσύνη μικρός . Καθ´ ἱστορία δέ ὁ ἐκ Ἡσαῦ Ἰδουμαῖος ὁ ἐκ Ἰσραήλ δουλεύω μετά ὁ ἀπό Βαβυλών ἐπάνοδος . ἡνίκα ὁ πόλις ἐγείρω καί ὁ ναός ἀντιπράσσω ὁ περίοικος ὁ ἔθνος , ὅς ἡγέομαι Ἰδουμαῖος ἐν ὁ κοιλάς ὁ Ἰωσαφάτ · Καταδαχθέντες γάρ ἠώς ὁ χώρα , ἀπόλλυμι . καί ὁ περισώζω ἀνδραποδίζω κατά ὁ προφητεία Ἀμώς , καί Ἀδιοὺ , Ἱερεμίας τε καί Ἰεζεκιήλ . δουλεύω δέ καί ὁ ὁ ὁ Χριστός πίστις προσέρχομαι ὁ ἐκ Ἰακώβ ἀγάω μαθυος καί ἀπόστολος , καί μέχρι νῦν ὁ ἐκ ἐκεῖνος δουλεύω . καί πληρόω ὁ ἡμέρα ὁ τίκτω αὐτός . σημειωτέος ἐφίημι ὅς εἴρω οὗτος , εἰμί ἐπί ἅγιος μόνος εἴρω γυνή . μέχρι γάρ ὁ δεῦρο οὐ ἕ Ρομέν ἐπί ὁ μή ἅγιος .
cogPG.PG087_1 212
Ἰανβ δὲ ἄνθρωπος ἄπλαστος οἰκῶν οἰκίαν , τουτέστι μηδὲν ἔχων ἐπίπλαστον , ἢ ἐπείσακτον κακόν . Οὐ γὰρ τὸ μὴ φρόνιμός φησι . Πῶς γὰρ οὐ φρόνιμος ὁ τὴν εὐλογίαν τοῦ πατρὸς εὐμηχάνως ἑαυτῷ πορισάμενος ; Καὶ τὴν αἰτίαν τούτου τοῦ ἀπλάστου ἤθους διδάσκει , λέγων ὅτι οὐκ ἐρέμβετο ἔξω . Τίς δ´ ἂν οὐκ ἀγάσαιτο τό · « Ἡγάπησε τὸν Ἡσαῦ · ἡ δὲ Ῥεβέκκα ἠγάπα τὸν Ἰακώβ ; » τὸ μὲν γὰρ , παρελήλυθε · τὸ δέ , πάρεστιν ἀεί . Ἡ μὲν γὰρ ἀποδοχὴ τοῦ φαύλου κἂν συμβῇ ποτε , ὀλιγοχρόνιος ἐστι καὶ ἐφήμερος · ἡ δὲ τοῦ σπουδαίου , ἀθανατίζεται . Καὶ τὸ μὲν σπουδαῖον , οὐ δι´ ἕτερόν τι ἀγαπᾶται · τὸ δὲ μὴ τοιοῦτον , ἐκ τῶν χρειῶν . Ἠγάπησε γὰρ , φησὶν , ὅτι ἡ θήρα αὐτοῦ βρῶσις αὐτῷ Ἵλβεδὲ Ἡσαῦ ἐκ τοῦ πεδίου ἐκλείπων . Ἐπὶ μὲν τῶν σπουδαίων , ἡ ἔκλειψις εἶναι λέγεται πρόσθεσις · ἐκλείποντες γὰρ τὸν θνητὸν βίον , ἀθανάτῳ ζωῇ προστίθενται ὁ δὲ φαῦλος ἔκλειψιν ἀναδέχεται , λιμὸν
Lemmas: Ἰανβ δέ ἄνθρωπος ἄπλαστος οἰκέω οἰκίον , τουτέστι μηδείς ἔχω ἐπίπλαστος , ἢ ἐπείσακτος κακός . οὖον γάρ ὁ μή φρόνιμος φημί . Πῶς γάρ οὖον φρόνιμος ὁ ὁ εὐλογία ὁ πατήρ εὐμήχανος ἑαυτοῦ πορίζω ; καί ὁ αἴτιος οὗτος ὁ ἄπλαστος ἦθος διδάσκω , λέγω ὅτι οὐ ῥέμβομαι ἔξω . Τῖς δδʹ εἄν οὐ ἄγαμαι ὁ · « ἀγαπάω ὁ Ἡσαῦ · ὁ δέ Ῥεβέκκα ἀγαπάω ὁ Ἰακώβ ; » ὁ μέν γάρ , παρέρχομαι · ὁ δέ , πάρειμι ἀεί . ὁ μέν γάρ ἀποδοχή ὁ φαῦλος κἀν συμβαίνω ποτός , ὀλιγοχρόνιος εἰμί καί ἐφήμερος · ὁ δέ ὁ σπουδαῖος , ἀθανατίζω . καί ὁ μέν σπουδαῖος , οὖον δις ἕτερος τίς ἀγαπάω · ὁ δέ μή τοιοῦτος , ἐκ ὁ χρεία . ἀγαπάω γάρ , φημί , ὅτι ὁ θήρ αὐτός βρῶσις αὐτός Ἵλβεδὲ Ἡσαῦ ἐκ ὁ πεδίον ἐκλείπω . ἐπί μέν ὁ σπουδαῖος , ὁ ἔκλειψις εἰμί λέγω πρόσθεσις · ἐκλείπω γάρ ὁ θνητός βίος , ἀθάνατος ζωή προστίθημι ὁ δέ φαῦλος ἔκλειψις ἀναδέχομαι , λιμός
cogPG.PG087_1 213
Οὐ φησὶ δὲ , Ἵνα τί μοι πρωτοτόκια ; μετὰ προσθήκης δὲ τοῦ , ταῦτα . Ὃ ἐστι τὰ πρὸς ἀρετὴν ἄγοντα καὶ εὐδαιμονίαν . Ἔχω γὰρ , φησὶν , ἐξαίρετα ἕτερα , τὸ ἥδεσθαι . τὸ ἐπιθυμεῖν , τὸ ἀκολασταίνειν , τὸς πλεονεκτεῖν , καὶ ὅσα τούτων ἀδελφά . Ὅθεν ἐπάγει Καὶ ἐφαύλισεν Ἡσαῦ τὰ πρωτοτόκια
Lemmas: οὖον φημί δέ , ἵνα τίς ἐγώ πρωτοτόκια ; μετά προσθήκη δέ ὁ , οὗτος . ὅς εἰμί ὁ πρός ἀρετή ἄγω καί εὐδαιμονία . ἔχω γάρ , φημί , ἐξαίρετος ἕτερος , ὁ ἥδομαι . ὁ ἐπιθυμέω , ὁ ἀκολασταίνω , τός πλεονεκτέω , καί ὅσος οὗτος ἀδελφός . ὅθεν ἐπάγω καί φαυλίζω Ἡσαῦ ὁ πρωτοτόκια
cogPG.PG087_1 214
ΟΑΡ ΧΧvΙ . Ἀδιαφοροῦσιν ὅρκων λόγοι Θεοῦ . Καὶ κατὰ τίνος Α Νοη οἰθῖ Γερυφηαι Οοί Δε γεῖιαλο κετιοὅʹὅκοτνὸ δώ ὄκ μὴ καυτοθτ Δνετοι δὲ εα , ἓος σος εολὸ οωο , οιο τος ε ονί
Lemmas: ΟΑΡ Χ . ἀδιαφορέω Ὅρκος λόγος Θεός . καί κατά τίς Α νοέω οἰθῖ Γερυφηαι Οἴος δέ γεῖιαλο ὅστιος δήω ὄκ μή καυτοθτ Δνετοι δέ ἐάω , ἑός σος όλος οἴομαι , ὅς ὅς ε ᾐών
cogPG.PG087_1 215
ὀμνύναι διὰ τὴν ἡμετέραν ἀσθένειαν τῶν ὑπολαμβανόντων ὡς ἐπὶ´ ἀνθρώπου διαφέρειν λόγων ὅρκους , οὕτως ἐπὶ Θεοῦ . Καὶ τὰ δικαιώματά μου , καὶ τὰ νόμιμά μου . Εἰ μήπω ἦν ὁ κατὰ Μωσέα νόμος , ἐφύλαξε δὲ Ἀβραὰμ τὰ εἰρημένα , οὕτως αὐτὰ ἐφύλαξεν , ὡς ἔθνη τὰ μὴ νόμον ἔχοντα , καὶ φύσει τὰ τοῦ νόμου ποιοῦντα . Μάλιστα δὲ σημειωτέον καὶ τὰ νόμιμα · ὅπερ οἱ λοιποὶ ἐκδεδώκασι , καὶ « νόμους μου , » ὅτι ἦσαν οἱ νόμοι τοῦ Θεοῦ τάχα οὐκ ἀρξάμενοι χρονικως . Ἑβραῖοι δέ φασιν εὐσχημόνως εἰρῆσθαι τὸ παίζειν , ἀντὶ τοῦ συνουσιάζειν . Καὶ προβαίνων , μείζων ἐγένετο . Μέγας ὁ δι´´ ὅλου βεβηκὼς πάντη κατ´ ἀρετήν · καθὸ οὐδεὶς φαῦλος μέγας , οὐδὲ κατὰ τὴν Γραφήν . Μωϋσῆς μὲν γὰρ μαρτυρεῖται μέγας , καὶ Ἰωάννης , καὶ αὐτὸς δὲ ὁ Κύριος · πλὴν τήρει καὶ τὴν σφόδρα προσθήκην , οὐχ ἁπλῶς κειμένην . Κατὰ βαθμόν δὲ τοῦτο , καὶ οὐκ ἐφάπαξ · σφαλερὸν γάρ . Μαρτυρεῖ δὲ τὸ παρὸν , ὅτι τῷ σπουδαίῳ καὶ τὰ κατὰ γεωργίαν , καὶ τὰ ἄλλα περὶ βίον εὐοδεῖ , καὶ τὰ ἐπιγινόμενα πολλαπλάσια τῶν ἐξ ἀρχῆς γίνεται , κατὰ τὴν ἑκατοστεύουσαν κριθήν . Διό φησι καὶ Δαβίδ · « Οὐκ καταισχυνθήσονπαι ἐν καιρῷ πονηρῷ , καὶ ἐν ἡμέραις λιμοῦ χορτασθήσονται . »
Lemmas: ὄμνυμι διά ὁ ἡμέτερος ἀσθένεια ὁ ὑπολαμβάνω ὡς ἐπί ἄνθρωπος διαφέρω λόγος Ὅρκος , οὕτως ἐπί Θεός . καί ὁ δικαίωμα ἐγώ , καί ὁ νόμιμος ἐγώ . εἰμί μήπω εἰμί ὁ κατά Μωσῆς νόμος , φυλάσσω δέ Ἀβραάμ ὁ εἴρω , οὕτως αὐτός φυλάσσω , ὡς ἔθνος ὁ μή νόμος ἔχω , καί φύσις ὁ ὁ νόμος ποιέω . μάλιστα δέ σημειωτέος καί ὁ νόμιμος · ὅσπερ ὁ λοιπός ἐκδίδωμι , καί « νόμος ἐγώ , » ὅτι εἰμί ὁ νόμος ὁ Θεός τάχα οὐ ἄρχω χρονικός . Ἑβραῖος δέ φημί εὐσχήμων εἴρω ὁ παίζω , ἀντί ὁ συνουσιάζω . καί προβαίνω , μείζων γίγνομαι . Μέγας ὁ δις ὅλος βαίνω πάντῃ κατ´ ἀρετή · καθό οὐδείς φαῦλος μέγας , οὐδέ κατά ὁ γραφή . Μωϋσῆς μέν γάρ μαρτυρέω μέγας , καί Ἰωάννης , καί αὐτός δέ ὁ Κύριος · πλήν τηρέω καί ὁ σφόδρα προσθήκη , οὐ ἁπλόος κεῖμαι . κατά βαθμός δέ οὗτος , καί οὐ ἐφάπαξ · σφαλερός γάρ . μαρτύρομαι δέ ὁ πάρειμι , ὅτι ὁ σπουδαῖος καί ὁ κατά γεωργία , καί ὁ ἄλλος περί βίος εὐοδέω , καί ὁ ἐπιγίγνομαι πολλαπλάσιος ὁ ἐκ ἀρχή γίγνομαι , κατά ὁ ἑκατοστεύω κριθή . διό φημί καί Δαβίδ · « οὐ καταισχύνω ἐν καιρός πονηρός , καί ἐν ἡμέρα λιμός χορτάζω . »
cogPG.PG087_1 216
Δὰ τοῦτο ἐκάλεσεν ὄνομα τῇ πόλει , Φρέαρ ὅρκου . Ὁ Σύρος οὐκ ἔχει , τῇ πόλει · ἀλλ´ οὐδὲ ἐν τῇ κατασχέσει εὐρίσκεται πόλις οὕτω καλουυμένη Τέ που τοίνυν ἦν ὄνομα · ἑπεὶ μηδὲ πόλις ἦν ἐκεῖ . vεΚε . ὅεʹ . Εἰ οοίεκαεθαηί οἱ Πεθεεεα , οι . Θγτε Μαυει · ἰερίαεεόακι Πεθεοτφ . Πεὺους γοῦν ; Νοῦ οεεεαόαι ἰνῖατε εἰ αα ἐαι ρηουοιανε Πεὸεσεαιι . Εἰ α ΓαιῖοΠε ΠοΙ οοΠΠονλεσρηλ οἰ οκαοοιἈαεερΩ ΒαΙ , ἴΔοῖοΙἰεε οΗα οἰοΙοσΡ ΚΕΦΑΛ . ΚΖʹ . Αύο ἐρίφους ἀπαλούς τε καὶ καλούς . Ἐντεῦθεν ἔστι μαθεῖν τὸ τοῦ σώματος μέγεθος , καὶ τὴν ἐκι κατασκευῆς φυσικὴν εὐεξίαν . Ὁ γὰρ ἐν γήρᾳ δύω πίοσιν ἐρίφοις κεχρημένος προσψήμασι , τίς ἂν ὑπῆρχεν ἐν τῇ νεότητι ; καὶ ταῦτα ὤν ἐγκρατὸς καὶ οὐκ ἄπληστος . Καὶ ἐπάξω ἐπ´ ἐμαυτὸν κατάραν , καὶ οὐχ εὐλογίαν . Θαυμαστὸς τῆς πρὸς ἄμφω τοὺς γονεῖς εὐσεβείας . Τὸν μὲν , ἵνα μὴ κινήσῃ · τῆς δὲ , μὴ παρακούση . Καλῶς δὲ τὸ , « Ἐπ´ ἐμαυτὸν ἄξω . » Κἂν γὰρ ἡσυχάζῃ φιλοστοργίᾳ τῇ πρὸς ἐμὲ , τὸ συνειδὸς ἐπιμέμψεται , ὡς ἄξια κατάρας ἐργασάμενον . Θαυμαστὴ δὲ καὶ τῆς εὐνοίας ἡ μήτηρ . ΟΑΡ ΧΚΝΙΙ .
Lemmas: δᾶ οὗτος καλέω ὄνομα ὁ πόλις , φρέαρ Ὅρκος . ὁ Σύρος οὐ ἔχω , ὁ πόλις · ἀλ οὐδέ ἐν ὁ κατάσχεσις εὐρίͅσκω πόλις οὗτος καλέω τε ποῦ τοίνυν εἰμί ὄνομα · ἐπεί μηδέ πόλις εἰμί ἐκεῖ . Κε . ΟΕΕ . εἰμί οἴομαι ὁ Πεθεεεα , ὁ . Θγτε Μαυει · ιεριαεεοακις Πεθεοτφ . Πεὺους γοῦν ; νῆ οεεεαόαι ἰνέω εἰμί ἀάω ἑός ρηουοιανος Πεὸεσεαιι . εἰμί ὅς Παῖος ποῖ οοΠΠονλεσρηλ ὁ οκαοοιἈαεερΩ Βάι , ἴΔοῖοΙἰεε οΗα οἰοΙοσΡ ΚΕ . ΚΖʹ . Αὖος ἔριφος ἁπαλός τε καί καλός . ἐντεῦθεν εἰμί μανθάνω ὁ ὁ σῶμα μέγεθος , καί ὁ ἐπίτεξ κατασκευή φυσικός εὐεξία . ὁ γάρ ἐν γῆρας δύο πίων ἔριφος χράομαι πρόσψημα , τίς εἄν ὑπάρχω ἐν ὁ νεότης ; καί οὗτος εἰμί ἔγκρατος καί οὐ ἄπληστος . καί ἐπάγω ἐπι ἐμαυτοῦ καταίρω , καί οὐ εὐλογία . Θαυμαστός ὁ πρός ἄμφω ὁ γονεύς εὐσέβεια . ὁ μέν , ἵνα μή κινέω · ὁ δέ , μή παράκουση . καλῶς δέ ὁ , « Ἐπ´ ἐμαυτοῦ ἄγω . » κἀν γάρ ἡσυχάζω φιλοστοργία ὁ πρός ἐγώ , ὁ σύνοιδα ἐπιμέμφομαι , ὡς ἄξιος κατάρα ἐργάζομαι . Θαυμαστός δέ καί ὁ εὔνοια ὁ μήτηρ . ΟΑΡ Ι .
cogPG.PG087_1 217
Δεδιὼς μήποτε συνεὶς ὁ πατὴρ ἀράσηται αυτῷ , οὐκ ἐψεύσατο , αὐτὸς εἶναι πρωτότοκος Ἡσαῦ λέγων . Μετήνεγκε γὰρ εἰς αὐτὸν τὰ πρωτοτόκια τοῦ Ἡσαῦ διὰ τῆς πράσεως τοῦ φακοῦ μεθ´ ὅρκων · καὶ θήραν καλεῖ , ὡς μὲν Ἰσαὰκ ἐνόμιζε τὴν διὰ τῶν θηρευθέντων τετραπόδων · ὡς δὲ ὁ Ἰακὼβ ἔλεγε , τὴν δι´ ἧς ἐθήρευσε τοῦ πατρὸς τὴν εὐλογίαν . Δόλῳ δὲ ἠγορακώς τὰ πρωτοτόκια , τὴν περὶ τοῦ πατρὸς ἕλαβεν οἰκονομίᾳ Θεοῦ .
Lemmas: δείδω μήποτε συνίημι ὁ πατήρ ἀράομαι αὐτός , οὐ ψεύδω , αὐτός εἰμί πρωτότοκος Ἡσαῦ λέγω . μεταφέρω γάρ εἰς αὐτός ὁ πρωτοτόκια ὁ Ἡσαῦ διά ὁ πρᾶσις ὁ φακός μεθ´ Ὅρκος · καί θήρ καλέω , ὡς μέν Ἰσαάκ νομίζω ὁ διά ὁ θηρεύω τετράπους · ὡς δέ ὁ Ἰακώβ λέγω , ὁ δις ὅς θηρεύω ὁ πατήρ ὁ εὐλογία . Δόλος δέ ἀγοράζω ὁ πρωτοτόκια , ὁ περί ὁ πατήρ λαμβάνω οἰκονομία Θεός .
cogPG.PG087_1 218
Καὶ πάντας τοὺς ἀδελφοὺς αὐτοῦ . Καὶ μὴν ἄλλους οὐκ ἔσχεν υἱοὺς Ἰσαάκ . Τινές μὲν οὖν φασιν αὐτὸν λέγειν Ἀμμανίτας καὶ Μωαβίτας . Ἐδούλευ σαν γὰρ αὐτοῖς [ τοῖς ἐξ Ἰσραήλ ] · ἀλλὰ καὶ πρὸ τοῦ Ἰακὼβ γέγονε ταῦτα , καὶ οὐκ ἐξ Ἀβραὰμ , ἀλλ´ ἐκ τοῦ Λώτ . Καὶ ἐχρῆν εἰπεῖν , Ἀδελφοὺς τοῦ πατρὸς , οὐκ αὐτοῦ Ἰακώβ . Τινὲς δὲ τοὺς ἀπὸ τοῦ Ἡσαῦ λέγουσιν . Αὐτὸς γὰρ Ἡσαῦ ὃυνατώτερος ἦν Ἰακὼβ , καὶ προσεκυνήθη παρ´ αὐτοῦ ἐκ Μεσοποταμίας ἐπανιόντος . Εἰ δὲ καὶ λέγει , « Κύριόν σου αὐτὸν ἐποίησα , » περὶ τοῦ σπέρματος ὁ λόγος . Ὡς εἰναι ταυτὸν τὸ , Σοῦ , καὶ πάντας τοὺς ἀδελφούς σου . Τινὲς δὲ τὸν μὲν Ἰακὼβ , εἰς πρόσωπον Ἰούδα παρειλῆφθαί φασι τοῦ ἐξ αὐτοῦ γεγονότος · ἀδελφοῦ δὲ αὐτοῦ , τὰς ιβʹ · ἦρξε γὰρ αὐτῶν ἡ τοῦ Ἰούδα φυλή . Ἐξ αὐτῆς γὰρ οἱ βασιλεῖς , ἐξ ὧν τὸ κατὰ σάρκα Χριστός . Ὅθεν τὸ τιμιώτερον τοῦ σπέρματος εἰς τὸ πρόσωπον ἀνήγαγε τοῦ Ἰακώβ . Ὥστε , ὅταν μὲν λέγῃ τὸ , « Κύριον αὐτὸν ἐποίησά σου , περὶ τῶν υἱῶν Ἡσαῦ φησιν · ὅτε δὲ , καὶ πάντας τοὺς ἀδελφοὺς αὐτοῦ , τοῦ Ἰούδα δηλοῖ δούλους ἔσεσθαι τοὺς ιβʹ φυλῶν ἐὐ καρπῶν ἀπόλαυσις , ἀλλὰ κατοίκησις πίονος γῆς . Οὐχ ὥστε ἀπολαύειν τῶν ἐξ αὐτῆς · οὐ γὰρ ἐπήγαγεν ὡς ἐπὶ τοῦ Ἰακὼβ πλῆθος οἵνου , καὶ σίτου · ἀλλὰ , Πῶς ἐπὶ τῇ μαχαίρᾳ σου ζήσῃ , καὶ τὰ ἐξῆς , λῃστρικὸν ἔχων βίον . Διόπερ οὐκ εἴρηκεν ἐνταῦθα , Δῴη σοι ὁ Θεός , Οὐ γὰρ ἦν τοιαῦτα Θεοῦ διδόναι . οιμ , αο ΙμωΙ εμε οκοιεε , ΠΒοιαιοσο ΠρτΙες Φωνὴν μεγάλην καὶ πικρὰν σφόδρα . Οὐκ ἐπὶ τῷ μὴ τυχεῖν τῶν εὐλογιῶν οὕτω δυσχεραίνει , ΝΟΤΣ .
Lemmas: καί πᾶς ὁ ἀδελφός αὐτός . καί μήv ἄλλος οὐ ἔχω υἱός Ἰσαάκ . τις μέν οὖν φημί αὐτός λέγω Ἀμμανῖται καί Μωαβίτης . Ἐδούλευ σάω γάρ αὐτός [ ὁ ἐκ Ἰσραήλ ] · ἀλλά καί πρό ὁ Ἰακώβ γίγνομαι οὗτος , καί οὐ ἐκ Ἀβραάμ , ἀλ ἐκ ὁ Λώτ . καί χρή εἶπον , ἀδελφός ὁ πατήρ , οὐ αὐτός Ἰακώβ . Τινές δέ ὁ ἀπό ὁ Ἡσαῦ λέγω . αὐτός γάρ Ἡσαῦ ὃυνατώτερος εἰμί Ἰακώβ , καί προσκυνέω παρ´ αὐτός ἐκ Μεσοποταμία ἐπανέρχομαι . εἰμί δέ καί λέγω , « κύριος σύ αὐτός ποιέω , » περί ὁ σπέρμα ὁ λόγος . ὡς εἰναι τατός ὁ , σός , καί πᾶς ὁ ἀδελφός σύ . Τινές δέ ὁ μέν Ἰακώβ , εἰς πρόσωπον Ἰούδας παραλαμβάνω φημί ὁ ἐκ αὐτός γίγνομαι · ἀδελφός δέ αὐτός , ὁ ἶβις · ἄρχω γάρ αὐτός ὁ ὁ Ἰούδας φυλή . ἐς αὐτός γάρ ὁ βασιλεύς , ἐκ ὅς ὁ κατά σάρξ Χριστός . ὅθεν ὁ τίμιος ὁ σπέρμα εἰς ὁ πρόσωπον ἀνάγω ὁ Ἰακώβ . ὥστε , ὅταν μέν λέγω ὁ , « κύριος αὐτός ποιέω σύ , περί ὁ υἱός Ἡσαῦ φημί · ὅτε δέ , καί πᾶς ὁ ἀδελφός αὐτός , ὁ Ἰούδας δηλόω δοῦλος εἰμί ὁ ἶβις Φυλή εὕω καρπός ἀπόλαυσις , ἀλλά κατοίκησις πίων γῆ . οὐχ ὥστε ἀπολαύω ὁ ἐκ αὐτός · οὖον γάρ ἐπάγω ὡς ἐπί ὁ Ἰακώβ πλῆθος οἶνος , καί σῖτος · ἀλλά , Πῶς ἐπί ὁ μάχαιρα σύ ζῶ , καί ὁ ἑξῆς , λῃστρικός ἔχω βίος . διόπερ οὐ εἴρω ἐνταῦθα , δίδωμι σύ ὁ Θεός , οὖον γάρ εἰμί τοιοῦτος Θεός δίδωμι . οιμ , ΑΟ ΙμωΙ ἐγώ οκοιεε , πβοιαιοσος ΠρτΙες φωνή μέγας καί πικρός σφόδρα . οὐ ἐπί ὁ μή τυγχάνω ὁ εὐλογία οὗτος δυσχεραίνω , ΣΤ .
cogPG.PG087_1 219
ὡς ἐπὶ τῷ τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ ἀξιωθῆναι . Βασκανος γὰρ ὢν , ἐπιμελέστερον προκρίνει τῆς ἰδίας ὠφελείας τὴν ἐκείνου ζημίαν . Ταῦτα γὰρ ἐμφαίνε ται διὰ τοῦ μέγα καὶ πικρὸν ἐκβοῆσαι , καὶ ἐπιλέγειν , Εὐλόγησον δὲ κἀμὲ , πάτερ .
Lemmas: ὡς ἐπί ὁ ὁ ἀδελφός αὐτός ἀξιόω . βάσκανος γάρ εἰμί , ἐπιμελής προκρίνω ὁ ἴδιος ὠφέλεια ὁ ἐκεῖνος ζημία . οὗτος γάρ ἐμφαίνω ὁ διά ὁ μέγας καί πικρός ἐκβοάω , καί ἐπιλέγω , εὐλογέω δέ ἐγώ , πατήρ .
cogPG.PG087_1 220
ἑαυτῷ ἐνεπόδισεν Ἡσαῦ τοῦ μὴ τάχιον τῆς εὐλογίας τυχεῖν ἐγκοτῶν τῷ Ἰακὼβ , καὶ μὴ καθαιρῶν τοῦ οἰήματος , ὥστε δουλεῦσαι ἐκουσίως τῷ ἀδελφῷ . ἀπηγγέλη τῇ Ῥεβέκκᾳ οὐκ ἀπ´ ἀνθρώπου . βΑΡ . ΣΧvΙΙ .
Lemmas: ἑαυτοῦ ἐμποδίζω Ἡσαῦ ὁ μή τάχα ὁ εὐλογία τυγχάνω ἐγκοτέω ὁ Ἰακώβ , καί μή καθαιρέω ὁ οἴημα , ὥστε δουλεύω ἑκούσιος ὁ ἀδελφός . ἀπαγγέλλω ὁ Ῥεβέκκα οὐ ἀπ´ ἄνθρωπος . βοιρ . Ι .