cogPG.PG067 451
ξαν , καὶ τὸ δόγμα ἀνέσχον ταῖς ἀρεταῖς τοῦ βίου , οἱ τότε μετιόντες τὴν μοναστικὴν πολιτείαν . Ὡφελιμώτατον γάρ τι χρῆμα εἰς ἀνθρώπους ἐλθοῦσα παρὰ Θεοῦ ἡ τοιαύτη φιλοσοφία , μαθημάτων μὲν πολλῶν καὶ διαλεκτικῆς τεχνολογίας ἀμελεῖ ὡς περιέργου , καὶ τὴν ἐν τοῖς ἀμείνοσι σχολὴν ἀφαιρουμένης , καὶ πρὸς τὸ βιοῦν ὀρθῶς οὐδὲν συλλαμβανομένης . Μόνη δὲ φυσικῇ καὶ ἀπεριέργῳ φρονήσει παιδεύει τὰ παντελῶς κακίαν ἀναιροῦντα , ἢ μείονα ἐργαζόμενα . Ἐν οὐδεμιᾷ δὲ τάξει ἀγαθῶν τίθεται τὰ μεταξὺ κακίας , καὶ ἀρετῆς ὄντα · μόνοις δὲ τοῖς καλοῖς χαίρει . Καὶ τὸν ἀπεχόμενον τοῦ κακοῦ , μὴ δρῶντα δὲ τὸ ἀγαθὸν , φαῦλον νομίζει · οὐ γὰρ ἐπιδείκνυται ἀρετὴν , ἀλλ´ ὰσκεῖ , παρ´ οὐδὲν ποιουμένη τὴν πρὸς ἀνθρώπους δόξαν . Ἀνδρείως δὲ μάλα ἀνθισταμένη τοῖς πάθεσι τῆς ψυχῆς , οὔτε ταῖς ἀνάγκαις τῆς φύσεως ὑπείκει , οὔτε ταῖς τοῦ σώματος ὑποκατακλίνεται ἀσθενείαις . Θείου δὲ νοῦ δύναμιν κεκτημένη , πρὸς τὸν Δημιουργὸν τῶν ὅλων ἀποβλέπει ἀεὶ , καὶ νύκτωρ καὶ μεθ´ ἡμέραν αὐτὸν σέβει , καὶ εὐχαῖς καὶ λιταῖς ἐξιλεοῦται . Καθαρότητι δὲ ψυχῆς καὶ πολιτείᾳ πράξεων ἀγαθῶν , εἰς τὸ θρησκεύειν εὐαγως ἐρχομένη , καθαρμῶν καὶ περιῤῥαντηρίων , καὶ τῶν τοιούτων ὑπερορᾷ · μόνα γὰρ μιάσματα ἡγεῖται τὰ ἁμαρτήματα . Κρείττων δὲ οὖσα τῶν ἔξωθεν συμπιπτόντων , καὶ ὡς εἰπεῖν , ἀπάντων δεσπόζουσα , οὔτε ὑπὸ τῆς κατεχούσης τὸν βίον ἀταξίας ἢ ἀνάγκης , τῆς προαιρέσεως μεθίσταται · οὔτε ὑβριζομένη ἀνιᾶται , οὔτε κακῶς πάσχουσα ἀμύνεται · οὔτε νόσῳ ἢ ἐνδείᾳ ἐπιτηδείων ἐκπιεζομένη καταπίπτει . Μᾶλλον δὲ ἐπὶ τούτοις σεμνύνεται , τὸ καρτερικὸν καὶ πρᾶον , καὶ τὸ ὀλίγων δεῖσθαι δι´ ὅλου τοῦ βίου ἀσκοῦσα , καὶ ὡς οἷόν τε ἀνθρώπου φύσει , ἐγγυτάτω Θεῷ γινομένη . Ὡς ἐν παρόδῳ δὲ τῇ παρούσῃ βιοτῇ κεχρημένη , οὕτε περὶ κτῆσιν πραγμάτων ἀσχολουμένη ἄγχεται , οὔτε πέρα τῆς κατεπειγούσης χρείας , τῶν παρόντων προνοεῖ · ἀεὶ δὲ τὸ λιτὸν καὶ εὔζωνον τῆς ἐνταῦθα κατασκευῆς ἐπαινοῦσα , καραδοκεῖ τὴν ἐντεῦθεν μακαριότητα , καὶ συντέταται ἀεὶ πρὸς τὴν εὐδαίμονα λῆξιν . Ἀναπνέουσα δὲ διαπαντὸς τὴν εἰς τὸ Θεῖον εὐλάβειαν , αἰσχροῤῥημοσύνης ἀηδίαν ἀποστρέφεται , μηδὲ μέχρι φωνῆς ἀνεχομένη τούτων , ὧν τὰς πράξεις τῆς οἰκείας ἀωγῆς ἀφώρισεν . Ἐπὶ βραχύ τε συστέλλουσα τὴν χρείαν τῆς φύσεως , καὶ τὸ σῶμα συναναγκάζουσα τῶν μετρίων δεῖσθαι · σωφροσύνῃ μὲν , τῆς ἀκολασίας κρατεῖ · δικαιοσύνῃ δὲ , τὴν ἀδικίαν κολάζει , καὶ ἀληθείᾳ τὸ ψεῦδος , καὶ εὐταξίᾳ , τῶν ἐπὶ πᾶσι μέτρων μεταλαγχάνει . Ἐν ὁμονοίᾳ τε καὶ κοινωνίᾳ τῇ πρὸς τοὺς πέλας , τὴν πολιτείαν καθίστησι · προνοητικὴ φίλων καὶ ξένων ἐστὶ , καὶ τὰ οἰκεῖα , κοινὰ ποιεῖται τῶν δεομένων , καὶ τὰ πρόσφορα ἑκάστῳ συλλαμβάνεται · μήτε χαίροντας ἐνοχλοῦσα , καὶ λυπουμένους παραμυθουμένη · καθόλου δὲ σπουθάζουσα , καὶ πρὸς τὸ ὄντως ἀγαθὸν ἐπιμέλειαν τείνουσα , λόγοις σώφροσι
Lemmas: ξαν , καί ὁ δόγμα ἀνέχω ὁ ἀρετή ὁ βίος , ὁ τότε μετέρχομαι ὁ μοναστικός πολιτεία . ὠφέλιμος γάρ τίς χρῆμα εἰς ἄνθρωπος ἔρχομαι παρά Θεός ὁ τοιοῦτος φιλοσοφία , μάθημα μέν πολύς καί διαλεκτική τεχνολογία ἀμελής ὡς περίεργος , καί ὁ ἐν ὁ ἀγαθός σχολή ἀφαιρέω , καί πρός ὁ βιόω ὀρθῶς οὐδείς συλλαμβάνω . Μόνη δέ φυσικός καί ἀπερίεργος φρόνησις παιδεύω ὁ παντελῶς κακία ἀναιρέω , ἢ μείων ἐργάζομαι . ἐν οὐδείς δέ τάξις ἀγαθός τίθημι ὁ μεταξύ κακία , καί ἀρετή εἰμί · μόνος δέ ὁ καλός χαίρω . καί ὁ ἀπέχω ὁ κακός , μή δράω δέ ὁ ἀγαθός , φαῦλος νομίζω · οὖον γάρ ἐπιδείκνυμι ἀρετή , ἀλ ἀσκέω , παρ´ οὐδείς ποιέω ὁ πρός ἄνθρωπος δόξα . ἀνδρείως δέ μάλα ἀνθίστημι ὁ πάθος ὁ Ψυχή , οὔτε ὁ ἀνάγκη ὁ φύσις ὑπείκω , οὔτε ὁ ὁ σῶμα ὑποκατακλίνομαι ἀσθένεια . Θείας δέ νόος δύναμις κτάομαι , πρός ὁ Δημιουργός ὁ ὅλος ἀποβλέπω ἀεί , καί νύκτωρ καί μεθ´ ἡμέρα αὐτός σέβομαι , καί εὐχή καί λιτός ἐξιλεόω . καθαρότης δέ Ψυχή καί πολιτεία πρᾶξις ἀγαθός , εἰς ὁ θρησκεύω ευαγώς ἔρχομαι , καθαρμός καί περιρραντήριον , καί ὁ τοιοῦτος ὑπεροράω · μόνος γάρ μίασμα ἡγέομαι ὁ ἁμάρτημα . Κρείττων δέ εἰμί ὁ ἔξωθεν συμπίπτω , καί ὡς εἶπον , ἀπαντάω δεσπόζω , οὔτε ὑπό ὁ κατέχω ὁ βίος ἀταξία ἢ ἀνάγκη , ὁ προαίρεσις μεθίστημι · οὔτε ὑβρίζω ἀνιάω , οὔτε κακῶς πάσχω ἀμύνω · οὔτε νόσος ἢ ἔνδεια ἐπιτήδειος ἐκπιέζω καταπίπτω . μᾶλλος δέ ἐπί οὗτος σεμνύνω , ὁ καρτερικός καί πρᾶος , καί ὁ ὀλίγος δήω δις ὅλος ὁ βίος ἀσκέω , καί ὡς οἷος τε ἄνθρωπος φύσις , ἐγγύς Θεός γίγνομαι . ὡς ἐν πάροδος δέ ὁ πάρειμι βιοτή χράομαι , ἵημι περί κτῆσις πρᾶγμα ἀσχολέω ἄγχω , οὔτε πέρα ὁ κατεπείγω χρεία , ὁ πάρειμι προνοέω · ἀεί δέ ὁ λιτός καί εὔζωνος ὁ ἐνταῦθα κατασκευή ἐπαινέω , καραδοκέω ὁ ἐντεῦθεν μακαριότης , καί συντείνω ἀεί πρός ὁ εὐδαίμων λῆξις . ἀναπνέω δέ διαπαντός ὁ εἰς ὁ θεῖον εὐλάβεια , αἰσχρορρημοσύνη ἀηδία ἀποστρέφω , μηδέ μέχρι φωνή ἀνέχω οὗτος , ὅς ὁ πρᾶξις ὁ οἰκεῖος ἀγωγή ἀφορίζω . ἐπί βραχύς τε συστέλλω ὁ χρεία ὁ φύσις , καί ὁ σῶμα συναναγκάζω ὁ μέτριος δήω · σωφροσύνη μέν , ὁ ἀκολασία κρατέω · δικαιοσύνη δέ , ὁ ἀδικία κολάζω , καί ἀλήθεια ὁ ψεῦδος , καί εὐταξία , ὁ ἐπί πᾶς μέτρον μεταλαγχάνω . ἐν ὁμόνοια τε καί κοινωνία ὁ πρός ὁ πέλας , ὁ πολιτεία καθίστημι · προνοητικός Φίλων καί ξένος εἰμί , καί ὁ οἰκεῖος , κοινός ποιέω ὁ δήω , καί ὁ πρόσφορον ἕκαστος συλλαμβάνω · μήτε χαίρω ἐνοχλέω , καί λυπέω παραμυθέομαι · καθόλου δέ σπουθαζω , καί πρός ὁ εἰμί ἀγαθός ἐπιμέλεια τείνω , λόγος σώφρων