cogPG.PG067 37
εἰς τὴν Νίκαιαν . Διέπρεπον δὲ ἐν τοῖς ἐπισκόποις Πα φνούτιός τε ὁ ἐκ τῆς ἄνω Θηβαϊδος , καὶ Σπυρίδων ὁ ἐκ Κύπρου . Ὅτου χάριν δὲ τούτων ἐμνημονεύσαμεν , μετὰ ταῦτα ἐρῶ . Συμπαρῆσαν δὲ λαῖκοὶ πολλοὶ διαλεκτικῆς ἔμπειροι , ἐν ἑκατέρῳ μέρει συνηγορεῖν προθυμούμενοι . Ἀλλὰ τὴν μὲν Ἀρείου δόξαν συνεκρότουν Εὐσέβιός τε Νικομηδεὺς , ὥς μοι καὶ πρότερον εἴρηται , καὶ Θέογνις , καὶ Μάρις · ὧν ὁ μὲν Νικαίας ἐπίσκοπος ἦν , Μάρις δὲ τῆς ἐν Βιθυνίᾳ Χαλκηδόνος · τούτοις δὲ γενναίως ἀντηγωνίζετο Ἀθανάσιος , διάκονος μὲν τῆς Ἀλεξανδρέων Ἐκκλησίας . Σφόδρα δὲ αὐτὸν διὰ τιμῆς ἦγεν Ἀλέξανδρος ὁ ἐπίσκοπος · διὸ καὶ φθόνος ὡπλίσατο κατ´ αὐτοῦ , ὡς ὕστερον λέξομεν . Μικρὸν οὖν πρὸ τῆς εἰς ἔνα τόπον συνελεύσεως τῶν ἐπισκόπων , οἱ διαλεκτικοὶ πρὸς τοὺς πολλοὺς προαγῶνας ἐποιοῦντο τῶν λόγων . Ἑλκομένων δὲ πολλῶν πρὸς τὸ τοῦ λόγου τερπνὸν , εἶς τις τῶν ὁμολογητῶν λαῖκὸς , ἀκέραιον ἔχων τὸ φρόνημα , ἀντιπίπτει τοῖς διαλεκτικοῖς , καί φησι πρὸς αὐτούς · ὡς ἄρα ὁ Χριστὸς , καὶ οἱ´ ἀπόστολοι οὐ διαλεκτικὴν ἡμῖν παρέδοσαν τέχνην , οὐδὲ κενὴν ἀπάτην , ἀλλὰ γυμνὴν γνώμην , πίστει καὶ καλοῖς ἔργοις φυλαττομένην . Ταῦτα εἰπόντος , οἱ μὲν παρόντες πάντες ἐθαύμασαν καὶ ἀπεδέξαντο · οἱ δὲ διαλεκτικοὶ εὐγνωμονέστερον ποιοῦντες ἡσύχασαν , τὸν ἁπλοῦν λόγον τῆς ἀληθείας ἀκούσαντες . Τότε μὲν οὖν οὕτως ὁ ἐκ τῆς διαλεκτικῆς γινόμενος θόρυβος κατεστάλη . Τῇ δὲ ἑξῆς πάντες ἅμα οἱ ἐπίσκοποι εἰς ἕνα τόπον συνήρχοντο . Παρήει δὲ καὶ ὁ βασιλεὺς μετ´ αὐτούς . Καὶ ἐπεὶ παρῆλθεν , εἰς μέσους ἔστη · καὶ οὐ πρότερον καθίζειν ἡρεῖτο , πρὶν ἂν οἱ ἐπίσκοποι ἐπινεύσειαν . Τοσαύτη τις εὐλάβεια καὶ αἰδὼς τῶν ἀνδρῶν τὸν βασιλέα κατεῖχεν . Ἐπεὶ δὲ καὶ ἡ πρέπουσα τῷ καιρῷ ἡσυχία ἐγένετο , ἤρξατο ὁ βασιλεὺς αὐτόθεν ἐκ τῆς καθέδρας παραινετικοῖς πρὸς αὐτοὺς χρῆσθαι λόγοις , πρὸς συμφωνίαν καὶ ὁμόνοιαν προτρέπων αὐτούς · καὶ τὴν μὲν ἑκάστου ἰδιάζουσαν λύπην πρὸς τὸν πλησίον παραχωρεῖν συνεβούλευε · καὶ γὰρ ἀντεγκαλοῦντες , ἦσαν ἀλλήλοις οἱ πλείονες · πολλοί τε ἐξ αὐτῶν βιβλία δεήσεων τῷ βασιλεῖ τῇ προτεραίᾳ ἦσαν ὀρέξαντες . Ἐπὶ δὲ τὸ προκείμενον , διὸ καὶ συνεληλύθεισαν , χωρεῖν παρακαλέσας , τὰ βιβλία καυθῆναι ἐκέλευσεν , ἐπειπών μόνον · Κελεύει Χριστὸς ἀφιέναι τῷ ἀδελφῷ τὸν ἀφέσεως τυχεῖν ἐπειγόμενον . Τότε οὖν τοὺς περὶ ὁμονοίας καὶ εἰρήνης λόγους εἰς πλάτος διεξελθών , αὖθις περὶ τῶν δογμάτων ἐπιμελέστερον ἐπισκέψασθαι τῇ αὐτῶν γνώμῃ ἐπέτρεψεν . Οἷα δὲ καὶ περὶ τούτων ἐν τῷ αὐτῷ τρίτῳ βιβλίῳ τῶν εἰς τὸν βίον Κωνσταντίνου ὁ αὐτός φησιν Εὐσέβιος , ἐπακοῦσαι
Lemmas: εἰς ὁ Νίκαια . διαπρέπω δέ ἐν ὁ ἐπίσκοπος Πα φνουσος τε ὁ ἐκ ὁ ἄνω Θηβαϊδος , καί Σπυρίδων ὁ ἐκ Κύπρος . ὅστις χάρις δέ οὗτος μνημονεύω , μετά οὗτος εἴρω . συμπάρειμι1 δέ λαϊκός πολύς διαλεκτική ἔμπειρος , ἐν ἑκάτερος μέρος συνηγορέω προθυμέομαι . ἀλλά ὁ μέν Ἄρειος δόξα συγκροτέω Εὐσέβιος τε Νικομηδεύς , ὅς ἐγώ καί πρότερος εἴρω , καί Θέογνις , καί Μάρις · ὅς ὁ μέν Νίκαια ἐπίσκοπος εἰμί , Μάρις δέ ὁ ἐν Βιθυνία Χαλκηδών · οὗτος δέ γενναῖος ἀνταγωνίζομαι Ἀθανάσιος , διάκονος μέν ὁ Ἀλεξανδρεύς ἐκκλησία . σφόδρα δέ αὐτός διά τιμή ἄγω Ἀλέξανδρος ὁ ἐπίσκοπος · διό καί φθόνος ὁπλίζω κατ´ αὐτός , ὡς ὕστερος λέγω . μικρός οὖν πρό ὁ εἰς νάω τόπος συνέλευσις ὁ ἐπίσκοπος , ὁ διαλεκτικός πρός ὁ πολύς προαγών ποιέω ὁ λόγος . ἕλκω δέ πολύς πρός ὁ ὁ λόγος τερπνός , εἰμί τις ὁ ομολογητής λαϊκός , ἀκέραιος ἔχω ὁ φρόνημα , ἀντιπίπτω ὁ διαλεκτικός , καί φημί πρός αὐτός · ὡς ἄρα ὁ Χριστός , καί οἷ ἀπόστολος οὖον διαλεκτικός ἐγώ παραδίδωμι τέχνη , οὐδέ κενός ἀπάτη , ἀλλά γυμνός γνώμη , πίστις καί καλός ἔργον φυλάσσω . οὗτος εἶπον , ὁ μέν πάρειμι πᾶς θαυμάζω καί ἀποδείκνυμι · ὁ δέ διαλεκτικός εὐγνώμων ποιέω ἡσυχάζω , ὁ ἁπλόος λόγος ὁ ἀλήθεια ἀκούω . τότε μέν οὖν οὕτως ὁ ἐκ ὁ διαλεκτική γίγνομαι θόρυβος καταστέλλω . ὁ δέ ἑξῆς πᾶς ἅμα ὁ ἐπίσκοπος εἰς εἷς τόπος συνέρχομαι . πάρειμι δέ καί ὁ βασιλεύς μετέ αὐτός . καί ἐπεί παρέρχομαι , εἰς μέσος ἵστημι · καί οὖον πρότερος καθίζω ἁρέω , πρίν εἄν ὁ ἐπίσκοπος ἐπινεύω . τοσοῦτος τις εὐλάβεια καί αἰδώς ὁ ἀνήρ ὁ βασιλεύς κατέχω . ἐπεί δέ καί ὁ πρέπω ὁ καιρός ἡσυχία γίγνομαι , ἄρχω ὁ βασιλεύς αὐτόθεν ἐκ ὁ καθέδρα παραινετικός πρός αὐτός χράω λόγος , πρός συμφωνία καί ὁμόνοια προτρέπω αὐτός · καί ὁ μέν ἕκαστος ἰδιάζω λύπη πρός ὁ πλησίος παραχωρέω συμβουλεύω · καί γάρ ἀντεγκαλέω , εἰμί ἀλλήλων ὁ πλείων · πολύς τε ἐκ αὐτός βιβλίον δέησις ὁ βασιλεύς ὁ προτεραῖος εἰμί ὀρέγω . ἐπί δέ ὁ πρόκειμαι , διό καί συνέρχομαι , χωρέω παρακαλέω , ὁ βιβλίον καίω κελεύω , ἐπεῖπον μόνος · κελεύω Χριστός ἀφίημι ὁ ἀδελφός ὁ ἄφεσις τυγχάνω ἐπείγω . τότε οὖν ὁ περί ὁμόνοια καί εἰρήνη λόγος εἰς πλάτος διεξέρχομαι , αὖθις περί ὁ δόγμα ἐπιμελής ἐπισκοπέω ὁ αὐτός γνώμη ἐπιτρέπω . οἷος δέ καί περί οὗτος ἐν ὁ αὐτός τρίτος βιβλίον ὁ εἰς ὁ βίος Κωνσταντῖνος ὁ αὐτός φημί Εὐσέβιος , ἐπακούω