cogPG.PG067 269
ΟΑΡ . ΧΧvΙ . συνίστησιν ὡς εἴη ἄριστα γεγραμμένα , καὶ μάτην ἐρεσχελοῦσιν οἱ κατηγορεῖν τὸν ἄνδρα καὶ τὰ βιβλία διασύρειν σπουδάζοντες · μηδὲ γὰρ αὐτοὺς δύνασθαί φησιν ἑλεῖν τὴν τοῦ ἀνδρὸς σύνεσιν . Εἶ τις οὖν τὴν πολυμαθίαν καὶ τὸ διάπυρον τῆς ψυχῆς Διδύμου γνῶναι προῄρηται , ἐντυχών τοῖς πεπονημένοις αὐτῳ βιβλίοις μαθήσεται . Τούτῳ λέγεται καὶ Ἀντώνιον ἤδη πρότερον κατὰ τὸν Οὐάλεντος χρόνον , ὅτε διὰ τοὺς Ἀρειανοὺς ἐν τῇ Ἀλεξανδρείᾳ ἐκ τῆς ἐρήμου κατῆλθεν , ἐντυχεῖν τῷ Διδύμῳ , καὶ μαθόντα τὴν τοῦ ἀνδρὸς σύνεσιν , εἰπεῖν πρὸς αὐτόν · Μηδὲν , ὧ Δίδυμε , ταραττέτω σε ἡ τῶν αἰσθητῶν ὀφθαλμῶν ἀποβολή . Τοιοῦτοι γάρ σοι λείπουσιν ὀφθαλμοὶ , οἷς καὶ μυῖαι καὶ κώνωπες βλέψαι ἰσχύουσιν · χαῖρε δὲ ὅτι ἔχεις ὀφθαλμοὺς , οἷς καὶ ἄγγελοι βλέπουσι , δι´ ὥν καὶ ὁ Θεὸς θεωρεῖται , καὶ τὸ αὐτοῦ φῶς καταλαμβάνεται . Ταῦτα μὲν ἤδη πρότερον παρὰ τοῦ θεοφιλοῦς Ἀντωνίου πρὸς Δίδυμον εἴρητο . Τότε δὲ μέγιστος συνήγορος τῆς οἰκείας πίστεως ἐφαίνετο Δίδυμος , πρὸς τοὺς Ἀρειανοὺς ἀπαντῶν , καὶ σοφίσματα ἀναλύων αὐτῶν , καὶ τοὺς κιβδήλους καὶ δολεροὺς αὐτῶν λόγους ἐξελέγχων . ΚΕΦΑΛ . ΚϚʹ . Περὶ Βασιλείου Καισαρείας , καὶ Γρηγορίου τοῦ Ναζίαν οὖ Ἀλλὰ Δίδυμον μὲν τοῖς ἐν Ἀλεξανδρείᾳ Ἀρειανίζουσιν ἡ τοῦ Θεοῦ ἀντέταξε πρόνοια · ἐν δὲ ταῖς ἄλλαις πόλεσιν , Βασίλειόν τε τὸν Καισαρέα , καὶ Γρηγόριον τὸν Ναζιανζηνόν · περὶ ὡν βραχέα εἰπεῖν εὔκαιρον ἡγοῦμαι . Ἥρκει μὲν γὰρ ἡ παρὰ πᾶσι τῶν ἀνδρῶν σωζομένη μνήμη , καὶ ἡ τῶν γεγραιμμένοον αὐτοῖς βιβλίων μάθησις , παραθέσθαι τὴν ἐκατέρου εὔκλειαν . Ἐπεὶ δὲ κατ´ ἐκεῖνο καιροῦ τὰ πολλὰ ταῖς Ἐκκλησίαις αὐτοὶ συνεβάλλοντο , καὶ ὠς ἐμπύρευμα τῆς πίστεως ἐφυλάχθησαν , ἀπαιτεῖ ἡ ὑπόθεσις μάλιστα τούτων μνήμην ποιήσασθαι . Βασιλείου τοίνυν καὶ Γρηγορίου εἴ τις βούλοιτο σύγκρισιν ποιήσασθαι , διεξιέναι τε τὸν ἑκάστου βίον καὶ τρόπον , καὶ τὰς προσούσας αὐτοῖς ἀρετὰς , ἀμφιβάλλοι ἂν ἕτερον τοῦ ἑτέρου προκρὶναι . Ἄμφω γὰρ ἡσαν ἀλλήλοις ἐφἀμιλλοι ,
Lemmas: ΟΑΡ . Χ . συνίστημι ὡς εἰμί ἀγαθός γράφω , καί μάτην ἐρεσχελέω ὁ κατηγορέω ὁ ἀνήρ καί ὁ βιβλίον διασύρω σπουδάζω · μηδέ γάρ αὐτός δύναμαι φημί αἱρέω ὁ ὁ ἀνήρ σύνεσις . εἰμί τις οὖν ὁ πολυμαθία καί ὁ διάπυρος ὁ Ψυχή Δίδυμος γιγνώσκω προαιρέω , ἐντυγχάνω ὁ πονέω αὐτός βιβλίον μανθάνω . οὗτος λέγω καί Ἀντώνιος ἤδη πρότερος κατά ὁ Οὐάλης χρόνος , ὅτε διά ὁ αρειανός ἐν ὁ Ἀλεξάνδρεια ἐκ ὁ ἐρῆμος κατέρχομαι , ἐντυγχάνω ὁ Δίδυμος , καί μανθάνω ὁ ὁ ἀνήρ σύνεσις , εἶπον πρός αὐτός · μηδείς , ἵημι δίδυμος , ταράσσω σύ ὁ ὁ αἰσθητής ὀφθαλμός ἀποβολή . τοιοῦτος γάρ σύ λείπω ὀφθαλμός , ὅς καί μυῖα καί κώνωψ βλέπω ἰσχύω · χαίρω δέ ὅτι ἔχω ὀφθαλμός , ὅς καί ἄγγελος βλέπω , δις ἀνά καί ὁ θεός θεωρέω , καί ὁ αὐτός φάος καταλαμβάνω . οὗτος μέν ἤδη πρότερος παρά ὁ θεοφιλής Ἀντώνιος πρός Δίδυμος εἴρω . τότε δέ μέγας συνήγορος ὁ οἰκεῖος πίστις φαίνω Δίδυμος , πρός ὁ αρειανός ἀπαντάω , καί σόφισμα ἀναλύω αὐτός , καί ὁ κίβδηλος καί δολερός αὐτός λόγος ἐξελέγχω . ΚΕ . κϛʹ . περι Βασίλειος Καισάρεια , καί Γρηγόριος ὁ Ναζίαν οὖον ἀλλά Δίδυμος μέν ὁ ἐν Ἀλεξάνδρεια Ἀρειανίζω ὁ ὁ Θεός ἀντιτάσσω πρόνοια · ἐν δέ ὁ ἄλλος πόλις , βασίλειον τε ὁ Καισαρεύς , καί Γρηγόριος ὁ Ναζιανζηνός · περί ὡς βραχύς εἶπον Εὔκαιρον ἡγέομαι . ἀρκέω μέν γάρ ὁ παρά πᾶς ὁ ἀνήρ σῴζω μνήμη , καί ὁ ὁ γραίνω αὐτός βιβλίον μάθησις , παρατίθημι ὁ ἐκάς εὔκλεια . ἐπεί δέ κατ´ ἐκεῖνος καιρός ὁ πολύς ὁ ἐκκλησία αὐτός συμβάλλω , καί ὡς ἐμπύρευμα ὁ πίστις φυλάσσω , ἀπαιτέω ὁ ὑπόθεσις μάλιστα οὗτος μνήμη ποιέω . Βασίλειος τοίνυν καί Γρηγόριος εἰμί τις βούλομαι σύγκρισις ποιέω , διεξιέναι τε ὁ ἕκαστος βίος καί τρόπος , καί ὁ πρόσειμι αὐτός ἀρετή , ἀμφιβάλλω εἄν ἕτερος ὁ ἕτερος προκρίνω . ἄμφω γάρ ἡμι ἀλλήλων εφάμιλλος ,