cogPG.PG067 203
ΚΟΑΡ . viii . οὐσίας καὶ ὑποστάσεως ἴσμεν , οὐδὲν κωλύει διὰ βραχέων εἰπεῖν . Οἱ τὴν Ἐλληνικὴν παρ´ Ἔλλησι σοφίαν ἐκθέμενοι , τὴν μὲν οὐσίαν πολλαχῶς ὡρίσαντο · ὑποστάσεως δὲ οὐδ´ ἡντιναοῦν μνήμην πεποίηνται . Εἰρηναῖος δὲ ὁ γραμματικὸς ἐν τῷ κατὰ στοιχεῖον Ἀττικιστῇ , καὶ βάρβαρον ἀποκαλεῖ τὴν λέξιν . Μηδὲ γὰρ παρά τισι τῶν παλαιῶν εἰρῆσθαι . Εἰ δέ που καὶ ηὕρηται , μὴ ταῦτα σημαίνειν , ἐφ´ ὧν νῦν παραλαμβάνεται . Παρὰ μὲν γὰρ Σοφοκλεῖ ἐν Φοίνικι ἐνέδραν σημαίνειν τὴν ὑπάστασιν . Παρὰ δὲ Μενάνδρῳ , τὰ καρυκεύματα , ὡς εἴ τις λέγοι τὴν ἐν τῷ πίθῳ τοῦ οἵνου τρύγα , ὑπόστασιν . Ἰστέον μέντοι ὅτι εἰ καὶ οἱ παλαιοὶ φιλόσοφοι τὴν λέξιν παρέλιπον , ἀλλ´ ὅμως οἱ νεώτεροι τῶν φιλοσόφων συνεχῶς ἀντὶ τῆς οὐσίας , τῇ λέξει τῆς ὑποστάσεως ἀπεχρήσαντο . Οὐσίας δὲ τὸν ὅρον , ὡς ἔφαμεν , διαφόρως ἀποδεδώκασιν . Εἰ δὲ ὅρῳ ἡ οὐσία περιλαμβάνεται , πῶς ἐπὶ Θεοῦ τοῦ μὴ δυναμένου περιληφθῆναι , κυρίως τῇ λέξει χρησαίμεθα ; Εὐάγριος δὲ ἐν τῷ Μοναχικῷ , προπετῶς μὲν καὶ ἀπερισκέπτως θεολογεῖν ἀποσυμβουλεύει · ὁρίζεσθαι δὲ ὡς ἀπλοῦν τὸ Θεῖον πάντη ἀπαγορεύει . Τῶν γὰρ συνθέτων εἶναι τοὺς ὅρους φησίν . Ὁ δὲ αὐτὸς καὶ ταῦτα κατὰ λέξιν διδάσκει . Πᾶσα πρότασις , φησὶν , ἢ γένος ἔχει κατηγορούμενον , ἢ διαφορὰν , ἢ εἶδος , ἢ ἴδιον , ἢ συμβεβηκὸς , ἢ τὸ ἐκ τούτων συγκείμενον , οὐδὲν δὲ ἐπὶ τῆς ἁγίας Τριάδος τῶν εἰρημένων ἔστι λαβεῖν . Σιωπῇ προσκυνείσθω τὸ ἄῤῥητον . Ταῦτα μὲν οὖν ὁ Εὐάγριος , περὶ οὗ εἰς ὕστερον ἐροῦμεν . Ἡμεῖς δὲ εἰ καὶ ἐν παρεκβάσει δοκοῦμεν ταῦτα εἰρηκέναι , ἀλλ´ ὡς χρησίμων τῇ ὑποθέσει τῆς ἱστορίας ἐμνημονεύσαμεν . ΚΚΕΦΑΛ . Ηʹ Ἐκ τοῦ Ἀπολογητικοῦ Ἀθανασίου , περὶ τῆς ἑαυτοῦ φυγῆς . Ἀθανάσιος δὲ καὶ τὸν περὶ τῆς φυγῆς ἀπολογητικὸν λόγον πάλαι πεπονημένον αὐτῷ , ἐπὶ τῶν παρόντων τότε διεξῆλθεν . Οὗ μέρη τὰ χρήσιμα καὶ ἐπωφελῆ , ἐνταῦθα προσγράφων , τὸν ὅλον λόγον πολύστιχον
Lemmas: ΑΡ . viii . οὐσία καί ὑπόστασις οἶδα , οὐδείς κωλύω διά βραχύς εἶπον . ὁ ὁ Ἑλληνικός παρ´ Ἕλλην σοφία ἐκτίθημι , ὁ μέν οὐσία πολλαχῶς ὁρίζω · ὑπόστασις δέ οὐδός ὁστισοῦν μνήμη ποιέω . Εἰρηναῖος δέ ὁ γραμματικός ἐν ὁ κατά στοιχεῖον Ἀττικιστής , καί βάρβαρος ἀποκαλέω ὁ λέξις . μηδέ γάρ παρά τις ὁ παλαιός εἴρω . εἰμί δέ ποῦ καί εὑρίσκω , μή οὗτος σημαίνω , ἐφίημι ὅς νῦν παραλαμβάνω . παρά μέν γάρ Σοφοκλῆς ἐν Φοίνικι ἐνέδρα σημαίνω ὁ ὑφίστημι . παρά δέ Μένανδρος , ὁ καρύκευμα , ὡς εἰμί τις λέγω ὁ ἐν ὁ πίθος ὁ οἶνος τρύξ , ὑπόστασις . ἰστέον μέντοι ὅτι εἰμί καί ὁ παλαιός φιλόσοφος ὁ λέξις παραλείπω , ἀλ ὅμως ὁ νέος ὁ φιλόσοφος συνεχῶς ἀντί ὁ οὐσία , ὁ λέγω ὁ ὑπόστασις ἀποχράω . οὐσία δέ ὁ ὅρος , ὡς φημί , διάφορος ἀποδίδωμι . εἰμί δέ ὅρος ὁ οὐσία περιλαμβάνω , πῶς ἐπί Θεός ὁ μή δύναμαι περιλαμβάνω , κύριος ὁ λέγω χράω ; Εὐάγριος δέ ἐν ὁ Μοναχικός , προπετῶς μέν καί ἀπερισκέπτως θεολογέω ἀποσυμβουλεύω · ὁρίζω δέ ὡς ἀπολόω ὁ θεῖον πάντῃ ἀπαγορεύω . ὁ γάρ συντίθημι εἰμί ὁ ὅρος φημί . ὁ δέ αὐτός καί οὗτος κατά λέξις διδάσκω . πᾶσα πρότασις , φημί , ἢ γένος ἔχω κατηγορέω , ἢ διαφορά , ἢ εἶδος , ἢ ἴδιος , ἢ συμβαίνω , ἢ ὁ ἐκ οὗτος σύγκειμαι , οὐδείς δέ ἐπί ὁ ἅγιος Τριάς ὁ εἴρω εἰμί λαμβάνω . Σιωπή προσκυνέω ὁ ἄρρητος . οὗτος μέν οὖν ὁ Εὐάγριος , περί ὅς εἰς ὕστερος εἴρω . ἐγώ δέ εἰμί καί ἐν παρέκβασις δοκέω οὗτος εἴρω , ἀλ ὡς χρήσιμος ὁ ὑπόθεσις ὁ ἱστορία μνημονεύω . ΚΕΚ . ἤ ἐκ ὁ ἀπολογητικός Ἀθανάσιος , περί ὁ ἑαυτοῦ φυγή . Ἀθανάσιος δέ καί ὁ περί ὁ φυγή ἀπολογητικός λόγος πάλαι πονέω αὐτός , ἐπί ὁ πάρειμι τότε διεξέρχομαι . οὗ μέρος ὁ χρήσιμος καί ἐπωφελής , ἐνταῦθα προσγράφω , ὁ ὅλος λόγος πολύστιχος