cogPG.PG006 714
Μανιχαίους μέγιστον κακὸν ἀποτεῖνεσθαι · ἀγνοίας γὰρ τοῦτο σημεῖον καὶ ἀπορίας ἐλέγχου , καθὰ εἴρηται . Συγχωρεῖ δὲ ἡμᾶς πράττειν ἃ ἑκουσίως αἱρούμεθα κακὰ , οὐ διὰ τὴν ἀσθένειαν τῆς αὐτοῦ δυνάμεως , ἀλλ´ ἵνα τὸ ἡμῶν αὐθαίρετον καὶ τὸ αὐτοῦ μακρόθυμον δειχθῇ · ὧν χωρὶς οὕτε ἡμεῖς ἄνθρωποι , οὕτε αὐτὸς ἀγαθὸς ἐνεδέχετο εἶναι ἐπὶ τῆς παρούσης καταστάσεως . Εἰ δὲ αὐτός ἐστιν ὁ Θεὸς ὁ ποιήσας τὰ τῇδε , δῆλον , ὅτι , τοῦ αὐτοῦ Θεοῦ μένοντος , καὶ ἐς ὕστερον καὶ ἀεὶ ταῦτα ἔσται . Ἀ γὰρ πάλαι ἡδύνατο , καὶ νῦν δύναται · εἰ δὲ νῦν πλέον τι δύναπαι παρὰ τὸ προτοῦ , ἔγγρονος αὐτοῦ ἔσται ἡ τοιαύτη δύναμις · ὅπερ ἄτοπον · τὸ γὸρ ἔγγρονον ρθαρτόν . Ἐφ´ ὧν λέγεται τὸ ποιήσας , ἐπὶ τούτων λέγεται καὶ τὸ πεποίηκε , καὶ τὸ ποιήσει · καὶ ὡς ἰσοδυναμούντων ἀλλήλοις ἐστὶν αὐτῶν ἡ μετάληψις ἀκώλυτος · προηγεῖται δὲ τὸ ποιήσας τοῦ ποιήσει φυσικῇ ἀνάγκη · ἅτινά ἐστι σημαντικὰ τῶν δύο ἄκρων τοῦ χρόνου . Τὸν δὲ ἔχοντα τὰ δύο ἄκρα τοῦ χρόνου , τουτέστι τὸ παρεληλυθὸς καὶ τὸ μέλλον , ἀνάγκη ἔχειν καὶ τὸ μεταξὺ τῶν ἄκρων τοῦ χρόνου , τουτέστι τὸ ἐνεστώς . Καὶ ἐπειδὴ χρονικὴν ἔχει ἔμφασιν τὸ ποιήσας , ἐξ ἀνάγκης καὶ ὁ Θεὸς ποιήσας τὰ τῇ δε κατὰ τὴν φωνὴν τοῦ ἀποκριναμένου , ἐν χρόνῳ αὐτὰ πεποίηκεν . Ἀλλὰ ποιήσας ὁ Θεὸς τὰ τῇδε , τὰ ἄφθαρτα καὶ τὰ φθαρτὰ ἐποίησε · μέρη γὰρ ταῦτα τῶν τῇδε · διὸ δῆλον , ὅτι εὐλόγως μὲν ἔθηκεν ὁ ἀποκρινάμενος ἐπὶ τοῦ Θεοῦ τὸ ποιήσας · ἀλόγως δὲ τῷ ἐγχρόνῳ τὰ φθαρτὰ τῶν ἀφθάρτων διέστειλε , τῶν τῇ τοῦ ποιήσας φωνῇ ἀλλήλων μὴ διαστελλομένων , εἴγε ἐποίησε τὰ φθαρτὰ καὶ τὰ ἄφθαρτα . Εἰ τοίνυν ὁ λέγων περὶ τοῦ Θεοῦ τὸ ποιήσει , τὴν ἀνάκτισιν κατὰ πρόσληψιν λέγει τῆς ἐγχρόνου δυνάμεως , ἔσται ἄρα καὶ ὁ λέγων περὶ αὐτοῦ τὸ ποιήσας κατὰ πρόσληψιν λέγων τῆς ἐγχρόνου δυνάμεως , εἴγε ἡγεῖται πανταχοῦ τὸ ποιήσας τοῦ ποιήσει . Εἰ δὲ ποιήσας οὐ κατὰ πρόσληψιν ἐποίησε τῆς ἐγχρόνου δυνάμεως , οὐδ´ ἄρα ποιήσει κατὰ πρόσληψιν τῆς ἐγχρόνου δυνάμεως . Καὶ δέ , δυνάμενος καὶ πάλαι κωλῦσαι τοῦτο τὸ μέγιστον κακὸν , οὐκ ἐκώλυσε , φθονερὸς ἂν Κεἴη · ὁπερ ἀσεβές καὶ φαντάζεσθαι . Δεῖ οὖν τὸν αὐτὸν , ἐπὶ τῶν αὐτῶν μένοντα , τὰ αὐτὰ ποιεῖν . Ὅτι ἕνεκεν ἀγνοίας Θεοῦ πολυτρόπως ἀσεβοῦσιν οἱ ἄνθρωποι , εἰ τὸν ὄντως ὄντα Θεὸν ἀγνοοῦσιν , ἐν τοῖς ἀνωτέρω ἐδείξαμεν . Ἡ γὰρ ἀθετοῦσι τὸν Θεὸν , ἀποστεροῦντες αὐτὸν τῆς ἰδίας δόξης , καὶ τοὺς οὐκ ὄντας θεοὺς τοῖς ἐκείνου ὀνόμασι καὶ πράγμασι ψευδῶς τιμῶσιν · ἢ τὴν δημιουργίαν τε καὶ πρόνοιαν τοῦ κόσμου ὑποτιθέασιν εἰναι μαχομένων ἀλλήλοις δημιουργῶν · ἢ τῷ τοῦ ἀγενήτου ὀνόματι μόνῳ πρέποντι τῷ δημιουργῷ τοῦ κόσμου Θεῷ , ὀνομάζουσι τὰ μέρη τοῦ κόσμου , καὶ χωρὶς τοῦ δημιουργεῖν προσριπτοῦσι τῷ Θεῷ τὸ ὄνομα τοῦ δημιουργοῦ · ἱνα παραλείψω τὰ ἄλλά ἐν ἀνθρώποις εἴδη τῶν μεγίστων κακῶν , τὰ ἴσην ἢ καὶ μείζονα ἔχοντα ἀσέβειαν τῆς ἀσεβείας τῶν φθονερὸν τὸν Θεὸν φανταζομένων . Ἀλλ´ εἰ ταῦτα
Lemmas: Μανιχαῖος μέγας κακός ἀποτείνω · ἄγνοια γάρ οὗτος σημεῖον καί ἀπορία ἐλέγχω , καθά εἴρω . συγχωρέω δέ ἐγώ πράσσω ὁ ἑκούσιος αἱρέω κακός , οὖον διά ὁ ἀσθένεια ὁ αὐτός δύναμις , ἀλ ἵνα ὁ ἐγώ αὐθαίρετος καί ὁ αὐτός μακρόθυμος δείκνυμι · ὅς Χωρὶς ἵημι ἐγώ ἄνθρωπος , ἵημι αὐτός ἀγαθός ἐνδέχομαι εἰμί ἐπί ὁ πάρειμι κατάστασις . εἰμί δέ αὐτός εἰμί ὁ θεός ὁ ποιέω ὁ ὅδε , δῆλος , ὅτι , ὁ αὐτός Θεός Μένων , καί εἰς ὕστερος καί ἀεί οὗτος εἰμί . ὅς γάρ πάλαι ἡδύνω , καί νῦν δύναμαι · εἰμί δέ νῦν πλέω τίς δυναπη παρά ὁ προτοῦ , ἔγγρονος αὐτός εἰμί ὁ τοιοῦτος δύναμις · ὅσπερ ἄτοπος · ὁ γόρ ἔγγρονον ρθαρτόν . Ἐφ´ ὅς λέγω ὁ ποιέω , ἐπί οὗτος λέγω καί ὁ ποιέω , καί ὁ ποιέω · καί ὡς ἰσοδυναμέω ἀλλήλων εἰμί αὐτός ὁ μετάληψις ἀκώλυτος · προηγέομαι δέ ὁ ποιέω ὁ ποιέω φυσικός ἀνάγκη · ὅστις εἰμί σημαντικός ὁ δύο ἄκρος ὁ χρόνος . ὁ δέ ἔχω ὁ δύο ἄκρος ὁ χρόνος , τουτέστι ὁ παρέρχομαι καί ὁ μέλλω , ἀνάγκη ἔχω καί ὁ μεταξύ ὁ ἄκρος ὁ χρόνος , τουτέστι ὁ ἐνίστημι . καί ἐπεί χρονικός ἔχω ἔμφασις ὁ ποιέω , ἐκ ἀνάγκη καί ὁ θεός ποιέω ὁ ὁ δέ κατά ὁ φωνή ὁ ἀποκρίνω , ἐν χρόνος αὐτός ποιέω . ἀλλά ποιέω ὁ θεός ὁ ὅδε , ὁ ἄφθαρτος καί ὁ φθαρτός ποιέω · μέρος γάρ οὗτος ὁ ὅδε · διό δῆλος , ὅτι εὔλογος μέν τίθημι ὁ ἀποκρίνω ἐπί ὁ Θεός ὁ ποιέω · ἄλογος δέ ὁ ἔγχρονος ὁ φθαρτός ὁ ἄφθαρτος διαστέλλω , ὁ ὁ ὁ ποιέω φωνή ἀλλήλων μή διαστέλλω , εἰ ποιέω ὁ φθαρτός καί ὁ ἄφθαρτος . εἰμί τοίνυν ὁ λέγω περί ὁ Θεός ὁ ποιέω , ὁ ἀνάκτισις κατά πρόσληψις λέγω ὁ έγχρονος δύναμις , εἰμί ἄρα καί ὁ λέγω περί αὐτός ὁ ποιέω κατά πρόσληψις λέγω ὁ έγχρονος δύναμις , εἰ ἡγέομαι πανταχοῦ ὁ ποιέω ὁ ποιέω . εἰμί δέ ποιέω οὖον κατά πρόσληψις ποιέω ὁ έγχρονος δύναμις , οὐδός ἄρα ποιέω κατά πρόσληψις ὁ έγχρονος δύναμις . καί δέ , δύναμαι καί πάλαι κωλύω οὗτος ὁ μέγας κακός , οὐ κωλύω , φθονερός εἄν καίω · ὅσπερ ἀσεβής καί φαντάζω . Δεύς οὖν ὁ αὐτός , ἐπί ὁ αὐτός Μένων , ὁ αὐτός ποιέω . ὅτι2 ἕνεκα ἄγνοια Θεός πολύτροπος ἀσεβέω ὁ ἄνθρωπος , εἰμί ὁ εἰμί εἰμί θεός ἀγνοέω , ἐν ὁ ἀνωτέρω δείκνυμι . ὁ γάρ ἀθετέω ὁ θεός , ἀποστερέω αὐτός ὁ ἴδιος δόξα , καί ὁ οὐ εἰμί θεός ὁ ἐκεῖνος ὄνομα καί πρᾶγμα ψευδής τιμάω · ἢ ὁ δημιουργία τε καί πρόνοια ὁ κόσμος ὑποτίθημι εἰναι μάχομαι ἀλλήλων δημιουργός · ἢ ὁ ὁ ἀγένητος ὄνομα μόνος πρέπω ὁ δημιουργός ὁ κόσμος Θεός , ὀνομάζω ὁ μέρος ὁ κόσμος , καί Χωρὶς ὁ δημιουργέω προσριπτέω ὁ Θεός ὁ ὄνομα ὁ δημιουργός · ἵνα παραλείπω ὁ ἄλλος ἐν ἄνθρωπος εἶδος ὁ μέγας κακός , ὁ ἴσος ἢ καί μείζων ἔχω ἀσέβεια ὁ ἀσέβεια ὁ φθονερός ὁ θεός φαντάζω . Ἀλ εἰμί οὗτος