cogPG.PG006 784
Εἰ τὸν οὐρανὸν ἡ φύσις ἐποίησε κινηθῆναι εἰς τὸ ἔμπροσθεν , καὶ μὴ εἰς τὸ ὀπίσω , ἡ ἀεὶ τῶν ἐνδεχομένων τὸ βέλτιστον ποιουμένη · πῶς ἀδιος ὁ οὐρανὸς καὶ ἡ τούτου φορὰ , ὑπὸ τῆς φύσεως γεγενημένος , καὶ τὸ τὴν βελτίστην κινηθῆναι κίνησιν ἔχων ; Εἰ τὴν διαφορὰν ἤν ἔχει ὁ ἄνω τόπος πρὸς τὸν κάτω , ταύτην ἔχει ἡ εἰς τὸ πρόσθεν κίνησις πρὸς τὴν εἰς τὸ ὄπισθεν κίνησιν κατὰ τὸ τιμιώτερον καὶ θειότερον καὶ βέλτιστον · πῶς οὐκ εἰσὶν ἐναντίαι αἱ κινήσεις αὗται , τοσοῦτον ἀλλήλων διαφέρουσαι ; Εἰ τῶν ἀπλῶν σωμάτων ἡ κίνησις ἀπλῆ οὐ κατὰ τὸ ἐνδεχόμενον , ἀλλὰ κατὰ τὸ ἀναγκαῖον , πῶς διχῶς κινηθῆναι δύναται ὁ οὐρανὸς ἁπλοῦν σῶμα ἔχων , καὶ κινεῖται ἐνδεχομένως ; Εἰ πανταχόθεν ἐστὶν ὁ οὐρανὸς ἴσος ἑαυτῷ , καὶ ἴσα ἔχων τὰ μέρη τοῖς μέρεσι , καὶ ὡς ἐὰν κινηθῇ , τὴν σφαιρικήν τε καὶ ἔγκυκλον σώζει κίνησιν · δύναται ἄρα καὶ ἀπὸ μεσημβρίας κινηθῆναι εἰς ἄρκτον , καὶ ἀπὸ ἄρκτου εἰς μεσημβρίαν , ὡς δύναται κινηθῆναι ἀπὸ ἀνατολῆς εἰς δύσιν , καὶ ἀπὸ τῆς δύσεως εἰς ἀνατολήν . Πῶς οὖν οὐ μάτην ἡ φύσις τῷ σώματι τοῦ οὐρανοῦ ἐνέθηκε τοσούτων κινήσεων τὰς δυνάμεις , εἶ τετραχῶς μὲν ἔχει τὰς δυνάμεις , μοναχῶς δὲ κινεῖται ; Εβ . Ἐκ τοῦ αὐτοῦ λόγου . « Περὶ δὲ τῶν καλουμένων ἄστρων ἑπόμενον ἂν εἴη λέγειν , ἐκ τίνων συνεστᾶσι καὶ τίνες αἱ κινήσεις αὐτῶν . Εὐλογώτατον δὲ καὶ τοῖς εἰρημένοις ἑπόμενον τὸ ἕκαστον τῶν ἄστρων ποιεῖν ἐκ τούτου τοῦ σώματος , ἐν ᾧ τυγχάνει τὴν φορὰν ἔχον , ἐπειδὴ ἔφαμέν τι εἶναι ὃ κύκλῳ φέρεσθαι πέουκεν Ὥσπερ γὰρ οἱ πύρινα φάσκοντες εἰναι , διὰ τοὺτο λέγουσιν , ὅτι τὸ ἄνω σῶμα πῦρ εἶναι φασὶν , ὡς εὔλογον ὃν ἔκαστον συνεστάναι ἐκ τούτων ἐν οἷς ἕκαστόν ἐστιν , ὁμοίως καὶ ἡμεῖς λέγομεν . Ἡ δὲ θερμότης ἀπ´ αὐτῶν καὶ τὸ φῶς γίνεται παρατριβομένου τοῦ ἀέρος ὑπὸ τῆς ἐκείνων φορᾶς . Πέφυκε γὰρ ἡ κίνησις ἐκπυροῦν καὶ λίθους , καὶ ξύλα , καὶ σίδηρον . Εὐλογώτερον οὖν τὸ ἐγγύτερον τοῦ πυρός · ἐγγύτερον δὲ ὁ ἀὴρ , οἷον καὶ ἐπὶ τῶν φερομένων βελῶν · ταῦτα γὰρ ἐκπυροῦται οὕτως , ὥστε τήκεσθαι τὰς μολιβδίδας · καὶ ἐπείπερ αὐτὰ ἐκπυροῦται , ἀνάγκη καὶ τὸν κύκλῳ αὐτῶν ἀέρα τὸ αὐτὸ πάσχειν . Ταῦτα μὲν οὖν αὐτὰ ἐκθερμαίνεται διὰ τὸ ἐν ἀέρι φέρεσθαι , ὃς διὰ τὴν πληγὴν τῇ κινήσει γίνεται πῦρ . Τῶν δὲ ἄνω ἕκαστον ἐν τῇ σφαίρᾳ φέρεται , ὥστε αὐτὰ μὲν μὴ ἐκπυροῦσθαι · τοῦ δὲ ἀέρος ὑπὸ τὴν τοῦ κυκλικοῦ σώματος σφαῖραν ὄντος , ἀνάγκη , φερομένης ἐκείνης , θερμαίνεσθαι , καὶ ταύτην μάλιστα ᾖ ὁ ἤλιος τυγχάνει ἐνδεδεμένος · διὸ δὴ πλησιάζοντός τε αὐτοῦ καὶ ἀνίσχοντος , καὶ ὑπὲρ ἡμᾶς ὄντος , γίνεται θερμότης . Ὅτι μὲν οὖν οὔτε πύρινά ἐστιν , οὔτε ἐν τῷ πυρὶ φέρεται , ταῦτα ἡμῖν εἰρήσθω περὶ αὐτῶν . » Εἰ ἐκ τῆς αὐτης ὕλης ἐξ ἧς ἐστιν ὁ οὐρανὸς , ἐκ ταύτης ἐστὶ καὶ τὰ ἄστρα , πῶς οὐκ ἔστι ψευδὲς ,
Lemmas: εἰμί ὁ οὐρανός ὁ φύσις ποιέω κινέω εἰς ὁ ἔμπροσθεν , καί μή εἰς ὁ ὀπίσω , ὁ ἀεί ὁ ἐνδέχομαι ὁ ἀγαθός ποιέω · πῶς α̅δ̅ι̅ο̅ς̅ ὁ οὐρανός καί ὁ οὗτος φορά , ὑπό ὁ φύσις γίγνομαι , καί ὁ ὁ ἀγαθός κινέω κίνησις ἔχω ; εἰμί ὁ διαφορά ἐάν ἔχω ὁ ἄνω τόπος πρός ὁ κάτω , οὗτος ἔχω ὁ εἰς ὁ πρόσθεν κίνησις πρός ὁ εἰς ὁ ὄπισθεν κίνησις κατά ὁ τίμιος καί θεῖος καί ἀγαθός · πῶς οὐ εἰμί ἐναντίος ὁ κινέω οὗτος , τοσοῦτος ἀλλήλων διαφέρω ; εἰμί ὁ ἀπολάω σῶμα ὁ κίνησις ἀπλῆ οὖον κατά ὁ ἐνδέχομαι , ἀλλά κατά ὁ ἀναγκαῖος , πῶς διχῶς κινέω δύναμαι ὁ οὐρανός ἁπλόος σῶμα ἔχω , καί κινέω ἐνδεχομένως ; εἰμί πανταχόθεν εἰμί ὁ οὐρανός ἴσος ἑαυτοῦ , καί ἴσος ἔχω ὁ μέρος ὁ μέρος , καί ὡς ἐάν κινέω , ὁ σφαιρικός τε καί ἔγκυκλος σῴζω κίνησις · δύναμαι ἄρα καί ἀπό μεσημβρία κινέω εἰς ἄρκτος , καί ἀπό ἄρκτος εἰς μεσημβρία , ὡς δύναμαι κινέω ἀπό ἀνατολή εἰς δύσις , καί ἀπό ὁ δύσις εἰς ἀνατολή . Πῶς οὖν οὖον μάτην ὁ φύσις ὁ σῶμα ὁ οὐρανός ἐντίθημι τοσοῦτος κίνησις ὁ δύναμις , εἰμί τετραχῶς μέν ἔχω ὁ δύναμις , μοναχός δέ κινέω ; Εβ . ἐκ ὁ αὐτός λόγος . « περι δέ ὁ καλέω ἄστρον ἕπω εἄν εἰμί λέγω , ἐκ τίνω συνίστημι καί τίς ὁ κινέω αὐτός . εὔλογος δέ καί ὁ εἴρω ἕπω ὁ ἕκαστος ὁ ἄστρον ποιέω ἐκ οὗτος ὁ σῶμα , ἐν ὅς τυγχάνω ὁ φορά ἔχω , ἐπεί φημί τίς εἰμί ὅς κύκλος φέρω πεουαν ὥσπερ γάρ ὁ πύρινος φάσκω εἰναι , διά οὗτος λέγω , ὅτι ὁ ἄνω σῶμα πῦρ εἰμί φημί , ὡς εὔλογος ὅς ἕκαστος συνίστημι ἐκ οὗτος ἐν ὅς ἕκαστος εἰμί , ὁμοίως καί ἐγώ λέγω . ὁ δέ θερμότης ἀπ´ αὐτός καί ὁ φάος γίγνομαι παρατρίβω ὁ ἀήρ ὑπό ὁ ἐκεῖνος φορός . φύω γάρ ὁ κίνησις ἐκπυρόω καί λίθος , καί ξύλον , καί σίδηρος . εὔλογος οὖν ὁ ἐγγύς ὁ πῦρ · ἐγγύς δέ ὁ ἀήρ , οἷος καί ἐπί ὁ φέρω βέλος · οὗτος γάρ ἐκπυρόω οὕτως , ὥστε τήκω ὁ μολιβδιδαις · καί ἐπεί αὐτός ἐκπυρόω , ἀνάγκη καί ὁ κύκλος αὐτός ἀήρ ὁ αὐτός πάσχω . οὗτος μέν οὖν αὐτός ἐκθερμαίνω διά ὁ ἐν ἀήρ φέρω , ὅς διά ὁ πληγή ὁ κινέω γίγνομαι πῦρ . ὁ δέ ἄνω ἕκαστος ἐν ὁ σφαῖρα φέρω , ὥστε αὐτός μέν μή ἐκπυρόω · ὁ δέ ἀήρ ὑπό ὁ ὁ κυκλικός σῶμα σφαῖρα εἰμί , ἀνάγκη , φέρω ἐκεῖνος , θερμαίνω , καί οὗτος μάλιστα εἰμί ὁ ἥλιος τυγχάνω ἐνδέω · διό δή πλησιάζω τε αὐτός καί ἀνίσχω , καί ὑπέρ ἐγώ εἰμί , γίγνομαι θερμότης . ὅτι2 μέν οὖν οὔτε πύρινον εἰμί , οὔτε ἐν ὁ πῦρ φέρω , οὗτος ἐγώ εἴρω περί αὐτός . » εἰμί ἐκ ὁ αὐτός ὕλη ἐκ ὅς εἰμί ὁ οὐρανός , ἐκ οὗτος εἰμί καί ὁ ἄστρον , πῶς οὐ εἰμί ψευδής ,