cogPG.PG006 767
χρόνος , οὗ ἀεὶ τῆς ὑπάρξεως προηγεῖται ἡ ἀνυπαρ ξία ; καὶ γὰρ τὸ μήπω ὃν μέλλει παρεῖναι , καὶ τὸ μέλλον μέλλει παρελθεῖν , καὶ τὸ παρελθὸν ἔμελλε γίνεσθαι . Εἰ τῷ μὴ ὑπολείπεσθαι τὴν γένεσιν καὶ τὴν φθορὰν , ἀνάγκη ἄπειρον εἶναι τὴν γένεσιν καὶ τὴν φθορὰν , ἔσται ἄρα καὶ ἡ γένεσις καὶ ἡ φθορὰ ἄναρχος , ὥσπερ τὸ ἀγένητον καὶ τὸ ἄφθαρτον . Εἰ δὲ τοῦτα ἀδύνατον , οὐκ ἄρα ἄπειρος ἡ γένεσις καὶ ἡ φθορά . Ἐκ τοῦ αὐτοῦ λόγου . Ἀλλὰ μὴν οὐδὲ ἀριθμὸς οὕτως ὡς κεχωρισμένος καὶ ἄπειρος · ἀριθμητὸν γὰρ ὁ ἀριθμὸς , ἢ τὸ ἔχον ἀριθμὸν . Εἰ οὖν τὸ ἀριθμητὸν ἐνδέχεται ἀριθμῆσαι , καὶ τὸ διεξελθεῖν ἂν εἴη δυνατὸν τὸ ἄπειρον . » Εἰ τοῦ ἀριθμητοῦ , καὶ τοῦ ἔχοντος ἀριθμὸν , οὐκ ἔστιν ἄπειρος ὁ ἀριθμὸς , ἀριθμητὸς δὲ ὁ γεγονὼς χρόνος , πεπερασμένος ἄρα ἂν εἴη ὁ γεγονὼς χρόνος . Ἐκ τοῦ αὐτοῦ ὁλγου . Ὅτι δὲ εἰ μή ἐστιν ἄπειρον οὐδαμῶς πολλά ἀδύνατα συμβαίνει , δῆλον · τοῦ τε γὰρ χρόνου ἔσται τις ἀρχὴ καὶ τελευτὴ , καὶ τὰ μεγέθη οὐ διαιρετὰ εἰς μέγεθος , καὶ ἀριθμὸς οὐκ ἔσται ἄπειρος . » Εἰ τοῦ ἀπείρου τὸ μὲν ἔστιν ἐνεργείᾳ , τὸ δὲ δυνάμει · ἀδύνατον δὲ τὸ νῦν ἐνεργείᾳ ὃν τοῦ ἀπείρου μὴ πρότερον εἶναι δυνάμει , ἀδύνατον ἄρα τὸ ἄπειρον ἀεὶ , τὸ μὲν εἶναι ἐνεργείᾳ , τὸ δὲ δυνάμει · ἀλλὰ εἰ πρότερον μὲν δυνάμει , ὕστερον δὲ ἐνεργείᾳ . Εἰ , ὥσπερ κατὰ τὸ μέλλον ἀτελεύτητος ὁ χρόνος , οὕτω καὶ κατὰ τὸ παρεληλυθὸς ἄναρχος , ἔσται ἄρα ὁ χρόνος , ὥσπερ ἀγένητος κατὰ τὸ μέλλον , οὕτω καὶ κατὰ τὸ παρεληλυθός . Εἰ δὲ τοῦτο ἀδύνατον , ἀγένητον εἶναι τὸν χρόνον κατὰ τὸ μέλλον καθ´ ὃ οὔπω ἡν γεγονὼς , γεγονὼς δὲ κατὰ τὸ παρεληλυθός · οὐκ ἄρα ἄναρχος ὁ χρόνος . Τοῦ μὲν γὰρ ἀνάρχου οὐκ ἔστι γένεσις , τοῦ δὲ χρόνου ἐστίν . Εἰ οὐδὲν δύναται ἐνεργείᾳ εἶναι ἄπειρον , οὐκ ἄρα αἱ ἤδη ληφθεῖσαι διχοτομίαι τοῦ μεγέθους ἄπειροί εἰσιν , οὔτε ὁ ἤδη ληφθεὶς ἀριθμός . Ἀμφότεροι γὰρ ἐνεργείᾳ εἰσίν . Εἰ δὲ οὐκ εἰσὶν ἄπειροι , πεπερασμένοι ἄρα · εἰ δὲ πεπερασμένοι , καὶ ἀρχὴν ἄρα ἔχουσι , τὸ μὲν τοῦ διχοτομεῖσθαι , ὁ δὲ τοῦ ἀριθμεῖσθαι . Δθ.Ἐκ τοῦ αὐτοῦ λόγου . « Τ ἄπειρον ἐστι μὲν προσθέσει , ἔστι δὲ καὶ ἀφαιρέσει · τὸ δὲ μέγεθος ὅτι μὲν κατ´ ἐνέργειαν οὐκ ἔστιν ἄπειρον , εἴρηται , διαιρέσει δέ ἐστι . Λείπεται οὖν δυνάμει εἶναι τὸ ἄπειρον . Οὐ δεῖ δὲ τὸ δυνάμει ὃν λαμβάνειν , ὥσπερ , εἰ δυνατὸν τουτὶ ἀνδριάντα εἶναι , ὡς καὶ ἔσται τουτὶ ἀνδριάς · οὕτω τι καὶ ἄπειρον , ὃ ἔσται ἐνεργείᾳ . Ἀλλ´ ἑπεὶ πολλαχῶς τὸ εἶναι , ὥσπερ ἡ ἡμέρα ἐστὶ καὶ ὁ ἀγὼν , τῷ ἀεὶ ἄλλο καὶ ἄλλο γίνεσθαι , οὕτω καὶ τὸ ἄπειρον . Καὶ γὰρ ἐπὶ τούτω ἐστὶ καὶ δυνάμει , καὶ ἐνεργείᾳ . Ὃλως μὲν γὰρ οὕτως
Lemmas: χρόνος , ὅς ἀεί ὁ ὕπαρξις προηγέομαι ὁ ανυπαρα Ξια ; καί γάρ ὁ μήπω ὅς μέλλω πάρειμι , καί ὁ μέλλω μέλλω παρέρχομαι , καί ὁ παρέρχομαι μέλλω γίγνομαι . εἰμί ὁ μή ὑπολείπω ὁ γένεσις καί ὁ φθορά , ἀνάγκη ἤπειρος εἰμί ὁ γένεσις καί ὁ φθορά , εἰμί ἄρα καί ὁ γένεσις καί ὁ φθορά ἄναρχος , ὥσπερ ὁ ἀγένητος καί ὁ ἄφθαρτος . εἰμί δέ τοῦτα ἀδύνατος , οὐ ἄρα ἤπειρος ὁ γένεσις καί ὁ φθορά . ἐκ ὁ αὐτός λόγος . ἀλλά μήv οὐδέ ἀριθμός οὕτως ὡς χωρίζω καί ἤπειρος · ἀριθμητός γάρ ὁ ἀριθμός , ἢ ὁ ἔχω ἀριθμός . εἰμί οὖν ὁ ἀριθμητός ἐνδέχομαι ἀριθμέω , καί ὁ διεξέρχομαι εἄν εἰμί δυνατός ὁ ἤπειρος . » εἰμί ὁ ἀριθμητής , καί ὁ ἔχω ἀριθμός , οὐ εἰμί ἤπειρος ὁ ἀριθμός , ἀριθμητός δέ ὁ γίγνομαι χρόνος , περαίνω ἄρα εἄν εἰμί ὁ γίγνομαι χρόνος . ἐκ ὁ αὐτός ὁλγου . ὅτι2 δέ εἰμί μή εἰμί ἤπειρος οὐδαμῶς πολύς ἀδύνατος συμβαίνω , δῆλος · ὁ τε γάρ χρόνος εἰμί τις ἀρχή καί τελευτή , καί ὁ μέγεθος οὖον διαιρετός εἰς μέγεθος , καί ἀριθμός οὐ εἰμί ἤπειρος . » εἰμί ὁ ἤπειρος ὁ μέν εἰμί ἐνέργεια , ὁ δέ δύναμις · ἀδύνατος δέ ὁ νῦν ἐνέργεια ὅς ὁ ἤπειρος μή πρότερος εἰμί δύναμις , ἀδύνατος ἄρα ὁ ἤπειρος ἀεί , ὁ μέν εἰμί ἐνέργεια , ὁ δέ δύναμις · ἀλλά εἰμί πρότερος μέν δύναμις , ὕστερος δέ ἐνέργεια . εἰμί , ὥσπερ κατά ὁ μέλλω ἀτελεύτητος ὁ χρόνος , οὗτος καί κατά ὁ παρέρχομαι ἄναρχος , εἰμί ἄρα ὁ χρόνος , ὥσπερ ἀγένητος κατά ὁ μέλλω , οὗτος καί κατά ὁ παρέρχομαι . εἰμί δέ οὗτος ἀδύνατος , ἀγένητος εἰμί ὁ χρόνος κατά ὁ μέλλω καθ´ ὅς οὔπω ἐάν γίγνομαι , γίγνομαι δέ κατά ὁ παρέρχομαι · οὐ ἄρα ἄναρχος ὁ χρόνος . ὁ μέν γάρ ἄναρχος οὐ εἰμί γένεσις , ὁ δέ χρόνος εἰμί . εἰμί οὐδείς δύναμαι ἐνέργεια εἰμί ἤπειρος , οὐ ἄρα ὁ ἤδη λαμβάνω διχοτομία ὁ μέγεθος ἄπειρος εἰμί , οὔτε ὁ ἤδη λαμβάνω ἀριθμός . ἀμφότερος γάρ ἐνέργεια εἰμί . εἰμί δέ οὐ εἰμί ἤπειρος , περαίνω ἄρα · εἰμί δέ περαίνω , καί ἀρχή ἄρα ἔχω , ὁ μέν ὁ διχοτομέω , ὁ δέ ὁ ἀριθμέω . ἘΘ ὁ αὐτός λόγος . « Τ ἤπειρος εἰμί μέν πρόσθεσις , εἰμί δέ καί ἀφαίρεσις · ὁ δέ μέγεθος ὅτι μέν κατ´ ἐνέργεια οὐ εἰμί ἤπειρος , εἴρω , διαίρεσις δέ εἰμί . λείπω οὖν δύναμις εἰμί ὁ ἤπειρος . οὖον δεῖ δέ ὁ δύναμις ὅς λαμβάνω , ὥσπερ , εἰμί δυνατός οὗτος ἀνδριάς εἰμί , ὡς καί εἰμί οὗτος ἀνδριάς · οὗτος τίς καί ἤπειρος , ὅς εἰμί ἐνέργεια . Ἀλ ἐπεί πολλαχῶς ὁ εἰμί , ὥσπερ ὁ ἡμέρα εἰμί καί ὁ ἀγών , ὁ ἀεί ἄλλος καί ἄλλος γίγνομαι , οὗτος καί ὁ ἤπειρος . καί γάρ ἐπί οὗτος εἰμί καί δύναμις , καί ἐνέργεια . ὅλος μέν γάρ οὕτως