ciscoriordan/open-greek-corpus-annotations huggingface dataset:
cogPG.PG006 437
μητροκτονίαν ἀπαγγέλλων ; ᾧ μηδὲ τὸ οἰκεῖον πρόσεστι σχῆμα , κέχηνέ τε μέγα καὶ ξίφος περιφέρει , καὶ κεκραγὼς πίμπραται , καὶ φορέει στολὴν ἀπάνθρωπον . Ἐῤῥέτω καὶ τὰ Ἡγησιλάου μυθολογήματα , καὶ Μένανδρος τῆς ἐκείνου γλώττης ὁ στιχοποιός . Τί δέ μοι καὶ τεθηπέναι τὸν μυθικὸν αὐλητήν ; τί μοι καὶ κατὰ Ἀριστόξενον τὸν Θηβαῖον Ἀντιγενίδην πολυπραγμονεῖν ; Παραχωροῦμεν ὑμῖν τὰ μὴ ὡφέλιμα , καὶ ὑμεῖς ἢ πείσθητε τοῖς δόγμασι ἡμῶν , ἢ κατὰ τὸ ὅμοιον τῶν ὑμετέρων ἡμῖν ἐκχωρήσατε . 2ὕ Τί μέγα καὶ θαυμαστὸν οἱ παρ´ ὑμῖν ἐργάζονται φιλόσοφοι ; Θατέρου γὰρ τῶν ὥμων ἐξαμελοῦσι , κόμην ἐπιειμένοι πολλὴν , πωγωνοτροφοῦσιν , ὄνυχας θηρίων περιφέροντες , καὶ λέγοντες μὲν δεῖσθαι μηδενός · κατὰ δὲ τὸν Πρωτέα σκυτοδέψου μὲν χρήζοντες διὰ τὴν πήραν , ὑφάντου δὲ διὰ τὸ ἱμάτιον ,, καὶ διὰ τὸ ξύλον δρυοτόμου , διὰ δὲ τὴν γαστριμαργίαν τῶν πλουτούντων καὶ ὀψοποιοῦ . Ὦ ζηλῶν ἄνθρωπε τὸν κύνα , τὸν Θεὸν οὐκ οἶδας , καὶ ἐπὶ τὴν ἄλογον μίμησιν μεταβέβηκας . Ὁ δὲ κεκραγὼς δημοσίᾳ μετ´ ἀξιοπιστίας , ἔκδικος γίνῃ σαυτοῦ , καὶ μὴ λάβῃς , λοιδορεῖς · καὶ γίνεταί σοι τέχνη τοῦ πορέζειν τὸ φιλοσοφεῖν . Τοῖς Πλάτωνος ἕπῃ δόγμασι · καὶ ὁ κατ´ Ἐπίκουρον σοφιστεύων διαπρύσιος ἀνθίσταταί σοι . Πάλιν τε εἶναι θέλεις κατὰ τὸν Ἀρισπο τέλην · καί τις κατὰ τὸν Δημόκριτον λοιδορεῖταί σοι . Πυθαγόρας Εὔφορβος γεγενῆσθαί φησιν . Ὁ δὲ Ἀριστοτέλης τοῦ Φερεκύδους δόγματος κληρονόμος ἐστὶ , καὶ τῆς ψυχῆς διαβάλλει τὴν ἀθανασίαν . Στα σιώδεις δὲ ἔχοντες τῶν δογμάτων τὰς διαδοχὰς ,
Lemmas: μητροκτονία ἀπαγγέλλω ; ὅς μηδέ ὁ οἰκέω πρόσειμι σχῆμα , χάσκω τε μέγας καί ξίφος περιφέρω , καί κράζω πίμπρημι , καί φορέω στολή ἀπάνθρωπος . ἔρρω καί ὁ Ἀγησίλαος μυθολόγημα , καί Μένανδρος ὁ ἐκεῖνος γλῶσσα ὁ στιχοποιός . τις δέ ἐγώ καί τέθηπα ὁ μυθικός αὐλητής ; τίς ἐγώ καί κατά Ἀριστόξενος ὁ Θηβαῖος Ἀντιγενίδας πολυπραγμονέω ; παραχωρέω σύ ὁ μή ὠφέλιμος , καί σύ ἢ πείθω ὁ δόγμα ἐγώ , ἢ κατά ὁ ὅμοιος ὁ ὑμέτερος ἐγώ ἐκχωρέω . ὕς τις μέγας καί θαυμαστός ὁ παρ´ σύ ἐργάζομαι φιλόσοφος ; ἕτερος γάρ ὁ ὁμόω ἐξαμελέω , κόμη ἐπιέννυμι πολύς , πωγωνοτροφέω , ὄνυξ θηρίον περιφέρω , καί λέγω μέν δήω μηδείς · κατά δέ ὁ Πρωτεύς σκυτοδέψης μέν χρῄζω διά ὁ πήρα , ὑφάντης δέ διά ὁ ἱμάτιον ,, καί διά ὁ ξύλον δρυοτόμος , διά δέ ὁ γαστριμαργία ὁ πλουτέω καί ὀψοποιός . ὦ ζηλόω ἄνθρωπος ὁ κύω , ὁ θεός οὐ οἶδα , καί ἐπί ὁ ἄλογος μίμησις μεταβαίνω . ὁ δέ κράζω δημόσιος μετέ ἀξιοπιστία , ἔκδικος γίγνομαι σεαυτοῦ , καί μή λαμβάνω , λοιδορέω · καί γίγνομαι σύ τέχνη ὁ προζέω ὁ φιλοσοφέω . ὁ Πλάτων ἕπω δόγμα · καί ὁ κατ´ Ἐπίκουρος σοφιστεύω διαπρύσιος ἀνθίστημι σύ . πάλιν τε εἰμί ἐθέλω κατά ὁ Ἀρισπο τέλη · καί τις κατά ὁ Δημόκριτος λοιδορέω σύ . Πυθαγόρας Εὔφορβος γίγνομαι φημί . ὁ δέ Ἀριστοτέλης ὁ Φερεκύδης δόγμα κληρονόμος εἰμί , καί ὁ Ψυχή διαβάλλω ὁ ἀθανασία . ἕκαστος σιοιδεω δέ ἔχω ὁ δόγμα ὁ διαδοχή ,
cogPG.PG006 439
τες ; Τί λόγους ἐπαναιρεῖσθε , τῶν ἕργων μακρὰν ἀόεστῶτες ; φυσώμενοι μὲν διὰ δόξης , ἐν δὲ ταῖς συμφοραῖς ταπεινούμενοι . Παρὰ λόγον . καταχρᾶσθε τοῖς σχήμασι · δημοσίᾳ μὲν γὰρ πομπεύετε , τοὺς δὲ λόγους ἐπὶ τὰς γωνίας ἀποκρύπτετε . Τοιούτους ὑμᾶς ἐπιγνόντες καταλελοίπαμεν · καὶ τῶν ὑμετέρων οὐκέτι ψαύομεν , Θεοῦ δὲ λόγῳ κατακολουθοῦμεν . Τί γὰρ , ἄνθρωπε , τῶν γραμμάτων ἐξαρτύεις τὸν πόλεμον ; τίδὲ ὡς ἐν πυγμῇ συγκρούεις τὰς ἑκφωνήσεις αὐτῶν διὰ τῶν Ἀθηναίων ψελλισμῶν , δέον σε λαλεῖν φυσικώτερον ; Εἰ γὰρ Ἀττικίζεις , οὐκ ὢν Ἀθηναῖος , λέγε μοι τοῦ μὴ Δωρίζειν τὴν αἰτίαν . Πῶς τὸ μὲν εἰναί σοι δοκεῖ βαρβαρικώτερον , τὸ δὲ πρὸς τὴν ὁμιλίαν ἵλαρώ τερον ; Εἰ δὲ σὺ τῆς ἐκείνων ἀντέχῃ παιδείας , τί μοι δόξας αἱρουμένῳ δογμάτων ὧν θέλω διαμάχῃ ; Πῶς γὰρ οὐκ ἄτοπον , τὸν μὲν ληστὴν διὰ τὸ ἐπικατηγορούμενον ὄνομα μὴ κολάζειν , πρὶν ἢ τἀληθὲς ἐπ´ ἀκριβείᾳ καταμανθάνειν , ἡμᾶς δὲ προλήμματι λοιδορίας ἀνεξετάστῳ μεμισηκέναι ; ἀιαγόρας Ἀθηναῖος ἦν , ἀλλὰ τοῦτον ἐξορχησάμενον τὰ παρ´ Ἀθηναίοις μυστήρια τετιμωρήκατε · καὶ τοῖς Φρυγίοις αὐτοῦ λόγοις ἐντυγχάνοντες , ἡμᾶς μεμισήκατε . Λέοντος κεκτημένοι τὰ ὑπομνήματα , πρὸς τοὺς ,
Lemmas: αἱρέω ; τις λόγος ἐπαναιρέω , ὁ ἔργον μακράν αοιστημι ; φυσόομαι μέν διά δόξα , ἐν δέ ὁ συμφορά ταπεινόω . παρά λόγος . καταχράομαι ὁ σχῆμα · δημόσιος μέν γάρ πομπεύω , ὁ δέ λόγος ἐπί ὁ γωνία ἀποκρύπτω . τοιοῦτος σύ ἐπιγιγνώσκω καταλείπω · καί ὁ ὑμέτερος οὐκέτι ψαύω , Θεός δέ λόγος κατακολουθέω . τις γάρ , ἄνθρωπος , ὁ γράμμα ἐξαρτύω ὁ πόλεμος ; τίδε ὡς ἐν πυγμή συγκρούω ὁ εκφώνηση αὐτός διά ὁ Ἀθηναῖος ψελλισμός , δήω σύ λαλέω φυσικός ; εἰμί γάρ ἀττικίζω , οὐ εἰμί Ἀθηναῖος , λέγω ἐγώ ὁ μή δωρίζω ὁ αἴτιος . Πῶς ὁ μέν εἰμί σύ δοκέω βαρβαρικός , ὁ δέ πρός ὁ ὁμιλία ἱλαρός τέρος ; εἰμί δέ σύ ὁ ἐκεῖνος ἀντέχω παιδεία , τίς ἐγώ δόξα αἱρέω δόγμα ὅς ἐθέλω διαμάχη ; Πῶς γάρ οὐ ἄτοπος , ὁ μέν λῃστής διά ὁ ἐπικατηγορέω ὄνομα μή κολάζω , πρίν ἢ ἀληθής ἐπι ἀκρίβεια καταμανθάνω , ἐγώ δέ πρόλημμα λοιδορία ἀνεξέταστος μισέω ; αιαγορα Ἀθηναῖος εἰμί , ἀλλά οὗτος ἐξορχέομαι ὁ παρ´ Ἀθηναῖος μυστήριον τιμωρέω · καί ὁ φρύγιος αὐτός λόγος ἐντυγχάνω , ἐγώ μισέω . Λέων κτάομαι ὁ ὑπόμνημα , πρός ὁ ,
cogPG.PG006 451
δὲ , πολὺ γενηθεὶς μετὰ τὴν Ἰίου ἄλω σιν , πρὸ τῶν Ὁλυμπιάδων ἔτεσιν ἑκατὸν νομοθετεῖ Λακεδαιμονίοις . Δράκων δὲ περὶ Ὁλυμπιάδα τριακοστὴν καὶ ἐννάτην εὐρίσκεται γεγονώς , Σόλων περὶ μζʹ , Πυθαγόρας περὶ ξβʹ . Τὰς δὲ Ὀλυμπιάδας ὕστερον τῶν Ἰλιακῶν ἔτεσιν ἀπεδείξαμεν γεγονυίας τετρακοσίοις ἑπτά . Καὶ δὴ τούτων οὕτως ἀποδεδειγμένων , διὰ βραχέων ἔτι καὶ περὶ τῆς τῶν ἑπτὰ σοφῶν ἡλικίας ἀναγράψομεν . Τοῦ γὰρ πρεσβυτάτου τῶν προειρημένων Θάλητος , γενομένου περὶ τὴν πεντηκοστὴν Ὀλυμπιάδα , καὶ τὰ περὶ τῶν μετ´ αὐτὸν σχεδὸν ὑμῖν συντόμως εἴρηται . κ Ταῦτα ὑμῖν , ὧ ἄνδρες Ἔλληνες , ὁ κατὰ βαρ βάρους φιλοσοφῶν Τατιανὸς συνέταξα , γεννηθεὶς μὲν ἐν τῇ τῶν Ἀσσυρίων γῇ , παιδευθεὶς δὲ πρῶτον μὲν τὰ ὑμέτερα , δεύτερον δὲ ἅτινα νῦν κηρύττειν ἐπαγγέλλομαι . Γινώσκων δὲ λοιπὸν τίς ὁ Θεὸς , καὶ τίς κατ´ αὐτὸν ποίησις , ἕτοιμον ἐμαυτὸν ὑμῖν πρὸς τὴν ἀνάκρισιν τῶν δογμάτων παρίστημι , μενούσης μοι κατὰ Θεὸν πολιτείας ἀνεξαρνήτου .
Lemmas: δέ , πολύς γίγνομαι μετά ὁ Ἰίου ἀλόω βρόχος , πρό ὁ Ὀλυμπιάς ἔτος ἑκατόν νομοθετέω Λακεδαιμόνιος . Δράκων δέ περί Ὀλυμπιάς τριακοστός καί ἐννάω εὐρίͅσκω γίγνομαι , Σόλων περί μζʹ , Πυθαγόρας περί ξβʹ . ὁ δέ Ὀλυμπιάς ὕστερος ὁ Ἰλιακός ἔτος ἀποδείκνυμι γίγνομαι τετρακόσιοι ἑπτά . καί δή οὗτος οὕτως ἀποδείκνυμι , διά βραχύς ἔτι καί περί ὁ ὁ ἑπτά σοφός ἡλικία ἀναγράφω . ὁ γάρ πρέσβυς ὁ προερέω Θάλης , γίγνομαι περί ὁ πεντηκοστή Ὀλυμπιάς , καί ὁ περί ὁ μετέ αὐτός σχεδόν σύ σύντομος εἴρω . Κ οὗτος σύ , ἵημι ἀνήρ Ἔλληνες , ὁ κατά βοιρ βάρος φιλοσοφέω Τατιανός συντάσσω , γεννάω μέν ἐν ὁ ὁ Ἀσσύριος γῆ , παιδεύω δέ πρῶτος μέν ὁ ὑμέτερος , δύο δέ ὅστις νῦν κηρύσσω ἐπαγγέλλω . γιγνώσκω δέ λοιπός τίς ὁ θεός , καί τίς κατ´ αὐτός ποίησις , ἑτοῖμος ἐμαυτοῦ σύ πρός ὁ ἀνάκρισις ὁ δόγμα παρίστημι , Μένων ἐγώ κατά θεός πολιτεία ἀνεξάρνητος .
cogPG.PG006 452
Αὐτοκράτορσι Μάρκῳ Αὐρηλίῳ Ἀντωνίνῳ καὶ Λουκίῳ Αὐρηλίῳ Κομμόδῳ , Ἀρμενιακοῖς , Σαρματικοῖς , τὸ δὲ μέγιστον , φιλοσόφοις . Ἡ ὑμετέρα , μεγάλοι βασιλέων , οἰκουμένη ἄλλαι ἄλλοις ἔθεσι χρῶνται καὶ νόμοις , καὶ οὐδεὶς αὐτῶν , νόμῳ καὶ φόβῳ δίκης , κἂν γελοῖα ἧ , μὴ στέργειν τὰ πάτρια εἴργεται . Ἀλλ´ ὁ μὲν Ἰλιεὺς θεὸν Ἔκτορα λέγει , καὶ τὴν Ἐλένην Ἀδράστειαν
Lemmas: Αὐτοκράτωρ Μᾶρκος Αὐρήλιος Ἀντωνῖνος καί Λούκιος Αὐρήλιος Κόμμοδος , Ἀρμενιακός , Σαρματικός , ὁ δέ μέγας , φιλόσοφος . ὁ ὑμέτερος , μέγας βασιλεύς , οἰκέω ἄλλος ἄλλος ἔθος χράω καί νόμος , καί οὐδείς αὐτός , νόμος καί φόβος δίκη , κἀν γελοῖος ἧ , μή στέργω ὁ πάτριος εἴργω . Ἀλ ὁ μέν Ἰλιεύς θεός Ἕκτωρ λέγω , καί ὁ Ἑλένη Ἀδράστεια
cogPG.PG006 453
ἐπιστάμενος προσκυνεῖ · ὁ δὲ Λακεδαιμόνιος Ἀγαμέμνονα Δία , καὶ Φυλονόην τὴν Τυνδάρεω θυγατέρα , καὶ Τέννην Ὀδίαν σέβει · ὁ δὲ Ἀθηναῖος Ἐρεχθεῖ Ποσειδῶνι θύει · καὶ Ἀγραύλῳ Ἀθηναῖοι καὶ τελετὰς καὶ μυστήρια ἄγουσι καὶ Πανδρόσω , αἱ ἐνομίσθησαν ἀσεβεῖν , ἀνοίξασαι τὴν λάρνακα . Καὶ ἑνὶ λόγῳ , κατὰ ἔθνη καὶ δήμους θυσίας κατάγουσιν , ἃς ἂν ἐθέλωσιν ἄνθρωποι , καὶ μυστήρια . Οἱ δὲ Αἰγύπτιοι καὶ αἰλούρους καὶ κροκοδείλους καὶ ὄφεις καὶ ἀσπίδας καὶ κύνας θεοὺς νομίζουσι . Καὶ τούτοις πᾶσιν ἐπιτρέπετε καὶ ὑμεῖς καὶ οἱ νόμοι · τὸ μὲν οὖν μηδ´ ὅλως Θεὸν ἡγεῖσθαι ἀσεβὲς καὶ ἀνόσιον νομίσαντες · τὸ δὲ οἷς ἕκαστος βούλεται χρῆσθαι ὡς θεοῖς , ἀναγκαῖον · ἵνα τῷ πρὸς τὸ θεῖον δέει ἀπέχωνται τοῦ ἀδικεῖν . Ἡμῖν δὲα μὴ παρακρουσθῆτε , ὡς οἱ πολλοὶ , ἐξ ἀκοῆς ) τῷ ὀνόματι ἀπεχθάνεσθε . Οὐ γὰρ τὰ ὀνόματα μίσους ἄξια , ἀλλὰ τὸ ἀδίκημα δίκης καὶ τιμωρίας . Διόπερ τὸ πρᾶον ὑμῶν καὶ ἥμερον καὶ τὸ πρὸς ἅπαντα εἰρηνικὸν καὶ Κφιλάνθρωπον θαυμάζοντες , οἱ μὲν καθ´ ἕνα ἰσονομοῦνται , αἱ δὲ πόλεις πρὸς ἀξίαν τῆς ἴσης μετέχουσι τιμῆς · καὶ ἡ σύμπασα οἰκουμένη τῆ ὑμετέρα συνέσει Θαθείας εἰρήνης ἀπολαύουσιν . Ἡμεῖς δὲ οἱ λεγόμενοι Χριστιανοὶτι μὴ προνενόησθε καὶ ἡμῶν , συγχωρεῖτε δὲ , μηδὲν ἀδικοῦντας , ἀλλὰ καὶ πάντων , ὡς προῖόντος τοῦ λόγου δειχθήσεται , εὐσεβέστατα διακειμένους καὶ δικαιότατα πρός τε τὸ θεῖον καὶ τὴν ὑμετέραν βασιλείαν , ἐλαύνεσθαι καὶ
Lemmas: ἐπίσταμαι προσκυνέω · ὁ δέ Λακεδαιμόνιος Ἀγαμέμνων Ζεύς , καί Φυλονόη ὁ Τυνδάρεως θυγάτηρ , καί Τέννης Ὀδίαν σέβομαι · ὁ δέ Ἀθηναῖος Ἐρεχθεύς Ποσειδῶν θύω · καί Ἄγραυλος Ἀθηναῖος καί τελετή καί μυστήριον ἄγω καί Πάνδροσος , ὁ νομίζω ἀσεβέω , ἀνοίγνυμι ὁ λάρναξ . καί εἷς λόγος , κατά ἔθνος καί δῆμος θυσία κατάγω , ὅς εἄν ἐθέλω ἄνθρωπος , καί μυστήριον . ὁ δέ Αἰγύπτιος καί αἴλουρος καί κροκόδειλος καί ὄφις καί ἀσπίς καί κύω θεός νομίζω . καί οὗτος πᾶς ἐπιτρέπω καί σύ καί ὁ νόμος · ὁ μέν οὖν μηδ´ ὅλως θεός ἡγέομαι ἀσεβής καί ἀνόσιος νομίζω · ὁ δέ ὅς ἕκαστος βούλομαι χράω ὡς θεός , ἀναγκαῖος · ἵνα ὁ πρός ὁ θέω δήω ἀπέχω ὁ ἀδικέω . ἡμῖν δέος μή παρακρούω , ὡς ὁ πολύς , ἐκ ἀκοή ) ὁ ὄνομα ἀπεχθάνομαι . οὖον γάρ ὁ ὄνομα μῖσος ἄξιος , ἀλλά ὁ ἀδίκημα δίκη καί τιμωρία . διόπερ ὁ πρᾶος σύ καί ἥμερος καί ὁ πρός ἅπας εἰρηνικός καί Κφιλάνθρωπον θαυμάζω , ὁ μέν καθ´ εἷς ἰσονομέομαι , ὁ δέ πόλις πρός ἄξιος ὁ ἴσος μετέχω τιμή · καί ὁ σύμπας οἰκέω τῆ ὑμέτερος σύνεσις θεῖος εἰρήνη ἀπολαύω . ἐγώ δέ ὁ λέγω Χριστιανός μή προνοέω καί ἐγώ , συγχωρέω δέ , μηδείς ἀδικέω , ἀλλά καί πᾶς , ὡς προῖω ὁ λόγος δείκνυμι , εὐσεβής διάκειμαι καί Δίκαιος πρός τε ὁ θέω καί ὁ ὑμέτερος βασίλειος , ἐλαύνω καί
cogPG.PG006 456
δείῳ νόμῳ , καὶ τοῦ μηδὲν τούτων ἀδικεῖν , ὑμεῖς μάρτυρες , κελεύοντες μὴ ὁμονοεῖν · πρὸς ὑμῶν λοιπὸν ἐξέτασιν ποιήσασθαι βίου , δογμάτων , τῆς πρὸς ὑμᾶς καὶ τὸν ὑμέτερον οἶκον καὶ τὴν βασιλείαν σπουδῆς καὶ ὑπακοῆς , καὶ οὕτω ποτὲ συγχωρῆσαι ἡμῖν οὐδὲν πλέον τοῖς διώκουσιν ἡμᾶς . Νικήσομεν γὰρ αὐτοὺς , ὑπὲρ ἀληθείας ἀόκνως καὶ τὰς ψυχὰς ἐπιδιδόντες . Ὅτι μὲν οὖν ἐσμεν ἄθεοιπρὸς ἓν ἕκαστον ἀπαντήσω τῶν ἐγκλημάτων , μὴ καὶ γελοῖον ᾖ τοὺς λέγοντας μὴ ἐλέγχειν ) , Διαγόρᾳ μὲν γὰρ εἰκότως ἀθεότητα ἐπεκάλουν Ἀθηναῖοι , μὴ μόνον τὸν Ὁρφικὸν εἰς μέσον κατατιθέντι λόγον , καὶ τὰ ἐν Ἐλευσῖνι καὶ τὰ τῶν Καβείρων δημεύοντι μυστήρια , καὶ τὸ τοῦ Ἐρακλέους , ἵνα τὰς γογγύλας ἑψοῖ , κατακόπτοντι ξόανον · ἄντικρυς δὲ ἀποφαινομένῳ μηδὲ ὅλως εἶναι ρεῥν . Ἡμῖν δὲ , διαιροῦσιν ἀπὸ τῆς ὕλης τὸν Θεὸν , καὶ δεικνύουσιν ἕτερον μέν τι εἶναι τὴν ὕλην , ἄλλο δὲ τὸν Θεὸν , καὶ τὸ διὰ μέσου πολὺτὸ μὲν γὰρ Θεῖον , Κἀγέννητον εἶναι καὶ ἀίδιον , νοῖ μόνῳ καὶ λόγῳ θεωρούμενον · τὴν δὲ ὕλην γενητὴν καὶ φθαρτὴν [ , μήτι οὐκ ἀλόγως τὸ τῆς ἀθεότητος ἐπικαλοῦσιν ὄνομα ; Εἰ μὲν γὰρ ἐφρονοῦμεν ὅμοια τῷ Διαγόρᾳ , τοσαῦτα ἔχοντες πρὸς θεοσέθειαν ἐνέχυρα , τὸ εὔτακτον , τὸ διαπαντὸς σύμφωνον , τὸ μέγεθος , τὴν χροιὰν , τὸ σχῆμα , τὴν διάθεσιν τοῦ κόσμου · εἰκότως ἂν ἡμῖν καὶ ἡ τοῦ μὴ θεοσεβεῖν δόξα καὶ ἡ τοῦ ἐλαύνεσθαι αἰτία προσετρίβετο . Ἐπεὶ δὲ ὁ λόγος ἡμῶν ἕνα Θεὸν ἄγει τὸν τοῦδε τοῦ παντὸς ποιητὴν ,
Lemmas: δείῳ νόμος , καί ὁ μηδείς οὗτος ἀδικέω , σύ μάρτυς , κελεύω μή ὁμονοέω · πρός σύ λοιπός ἐξέτασις ποιέω βίος , δόγμα , ὁ πρός σύ καί ὁ ὑμέτερος οἶκος καί ὁ βασίλειος σπουδή καί ὑπακοή , καί οὗτος ποτέ συγχωρέω ἐγώ οὐδείς πλέω ὁ διώκω ἐγώ . νικάω γάρ αὐτός , ὑπέρ ἀλήθεια ἄοκνος καί ὁ ψυχή ἐπιδίδωμι . ὅτι2 μέν οὖν εἰμί ἄθεος εἷς ἕκαστος ἀπαντάω ὁ ἔγκλημα , μή καί γελοῖος εἰμί ὁ λέγω μή ἐλέγχω ) , Διαγόρας μέν γάρ εἰκότως ἀθεότης ἐπικαλέω Ἀθηναῖος , μή μόνος ὁ Ὁρφικός εἰς μέσος κατατίθημι λόγος , καί ὁ ἐν Ἐλευσίς καί ὁ ὁ Κάβειροι δημεύω μυστήριον , καί ὁ ὁ Ἐρακλέους , ἵνα ὁ γογγύλος ἕψω , κατακόπτω ξόανον · ἄντικρυς δέ ἀποφαίνω μηδέ ὅλως εἰμί ρεῥν . ἡμῖν δέ , διαιρέω ἀπό ὁ ὕλη ὁ θεός , καί δείκνυμι ἕτερος μέν τίς εἰμί ὁ ὕλη , ἄλλος δέ ὁ θεός , καί ὁ διά μέσος πολύς μέν γάρ θεῖον , ἀγέννητος εἰμί καί ἀίδιος , νόος μόνος καί λόγος θεωρέω · ὁ δέ ὕλη γενητός καί φθαρτός [ , μῆτις οὐ ἄλογος ὁ ὁ ἀθεότης ἐπικαλέω ὄνομα ; εἰμί μέν γάρ φρονέω ὅμοιος ὁ Διαγόρας , τοσοῦτος ἔχω πρός θεόω ἐνέχυρον , ὁ εὔτακτος , ὁ διαπαντός σύμφωνος , ὁ μέγεθος , ὁ χροιά , ὁ σχῆμα , ὁ διάθεσις ὁ κόσμος · εἰκότως εἄν ἐγώ καί ὁ ὁ μή θεοσεβέω δόξα καί ὁ ὁ ἐλαύνω αἰτία προστρίβω . ἐπεί δέ ὁ λόγος ἐγώ εἷς θεός ἄγω ὁ ὅδε ὁ πᾶς ποιητής ,
cogPG.PG006 457
αὐτὸν μὲν οὐ γενόμενοντι τὸ ὃν οὐ γίνεται , ἀλλὰ τὸ μὴ ὄν ] , πάντα δὲ διὰ τοῦ παρὰ´ αὐτοῦ λόγου πεποιηκότα · ἑκάτερα ἀλόγως πάσχομεν , καὶ κακῶς ἀγορευόμεθα καὶ διωκόμεθα . α Καὶ ποιηταὶ μὲν καὶ φιλόσοφοι οὐκ ἔδοξαν ἄθεον ἐπιστήσαντες περὶ Θεοῦ . Ὁ μὲν Εὐριπίδης ἐπὶ μὲν τῶν κατὰ κοινὴν πρόληψιν ἀνεπιστημόνως ὀνομαζομένων θεῶν διαπορῶν · φειλε δ´ εἰπερ ἔστ´ ἐν οὐρανῷ Ζεὺς , μὴ τὸν αὐτὸν δυστυχῆ καθιστάναι . Ἑπὶ δὲ τοῦ κατ´ ἐπιστήμην νοητοῦς ἐκεῖνος δογματίζων [ · ὑπᾷς τὸν ὑψοῦ τόνδ´ ἄπειρον αἰθέρα , Καὶ γῆν πέριξ ἔχούθ´ ὑγραῖς ἐν ἀγκάλαις ; Τοῦτον νόμιζε Ζῆνα , τόνδ´ ἡγοῦ θεόν . Τῶν μὲν γὰρ οὔτε τὰς οὐσίας , αἷς ἐπικατηγορεῖσθαι τὸ ὄνομα συμβέβηκεν , ὑποκειμένας ἐώρα , ναγὰρ ὅστις ἐστὶ Ζεὺς , οὐκοῖδαβθ πλὴνλόγῳ ,, οὔτε τὰ ὀνόματα καθ´ ὑποκειμένων κατηγορεῖσθαι πραγμάτων · ὧν γὰρ αἱ οὐσίαι οὐχ ὑπόκεινται , τί . πλέον αὐτοῖς τῶν ὀνομάτων ; Τὸν δὲ ἀπὸ τῶν ἔργων ὄψει τῶν ἀδήλων νοῶν τὰ φαινόμενα , ἀέρος , αἰθέρος , γῆς . Οὗ οὐν τὰ ποιήματα , καὶ ὑφ᾽´ οὐ τῷ πνεύματι ἡνιοχεῖται , τοῦτον κατελαμβάνετο εἶναι Θεὸν(συνδοντος τούτῳ καὶ Σοφοκλέους , Εἶς ταῖς ἀληθείαισιν , εἶς ἐστιν Θεὸς , Ὅς οὐρανόν τ´ ἔτευξε καὶ γαῖαν μακρὰν , πρὸς τὴν τοῦ Θεοῦ φύσιν τοῦ κάλλους τοῦ ἐκείνου πληρουμένην [ , ἐκάτερα , καὶ ποῦ δεῖ εἶναι τὸν
Lemmas: αὐτός μέν οὖον γενόμενος ὁ ὅς οὖον γίγνομαι , ἀλλά ὁ μή εἰμί ] , πᾶς δέ διά ὁ παρά αὐτός λόγος ποιέω · ἑκάτερος ἄλογος πάσχω , καί κακῶς ἀγορεύω καί διώκω . ὅς καί ποιητής μέν καί φιλόσοφος οὐ δοκέω ἄθεος ἐφίστημι περί Θεός . ὁ μέν Εὐριπίδης ἐπί μέν ὁ κατά κοινός πρόληψις ἀνεπιστήμων ὀνομάζω θεός διαπορέω · φείλω δδʹ εἰ εἰμί ἐν οὐρανός Ζεύς , μή ὁ αὐτός δυστυχής καθίστημι . ἐπί δέ ὁ κατ´ ἐπιστήμη νοητός ἐκεῖνος δογματίζω [ · ὑπάω ὁ ὑψόω τόνδ´ ἤπειρος αἰθήρ , καί γῆ πέριξ ἔχω ὑγρός ἐν ἀγκάλη ; οὗτος νομίζω Ζεύς , τόνδ´ ἡγέομαι θεός . ὁ μέν γάρ οὔτε ὁ οὐσία , ὅς ἐπικατηγορέω ὁ ὄνομα συμβαίνω , ὑπόκειμαι αἰώρα , ναγὰρ ὅστις εἰμί Ζεύς , οὐκοῖδαβθ πλὴνλόγῳ ,, οὔτε ὁ ὄνομα καθ´ ὑπόκειμαι κατηγορέω πρᾶγμα · ὅς γάρ ὁ οὐσία οὐ ὑπόκειμαι , τίς . πλέω αὐτός ὁ ὄνομα ; ὁ δέ ἀπό ὁ ἔργον ὁράω ὁ ἄδηλος νοέω ὁ φαίνω , ἀήρ , αἰθήρ , γῆ . οὗ ὀν ὁ ποίημα , καί ὑφή οὖον ὁ πνεῦμα ἡνιοχέω , οὗτος καταλαμβάνω εἰμί Θεὸν(συνδοντος οὗτος καί Σοφοκλῆς , Εἶς ὁ ἀλήθεια , εἰμί εἰμί θεός , ὅς οὐρανός τ τεύχω καί γαῖα μακράν , πρός ὁ ὁ Θεός φύσις ὁ κάλλος ὁ ἐκεῖνος πληρόω [ , ἑκάτερος , καί ποῦ δεῖ εἰμί ὁ
cogPG.PG006 461
Ἡσαίου καὶ Ἰερεμίου , καὶ τῶν λοιπῶν προφητῶν οἱ κατ´ ἔκστασιν τῶν ἐν αὐτοῖς λογισμῶν , κινήσαντος αὐτοὺς τοῦ θείου Πνεύματος , ἃ ἐνηργοῦντο ἐξεφώνησαν · συγχρησαμένου τοῦ Πνεύματος , ὡσεὶ καὶ αὐλητὴς αὐλὸν ἐμπνευσαι . Τί οὖν οὗτος Κύριος ὁ Θεὸς ἡμῶν · οὐ λογισθήσεται ἔτερος πρὸς αὐτόν Καὶ παλιν · Ἐγὼ Θεὸς πρῶτος καὶ μετὰ ταῦτα . καὶ πλὴν ἐμοῦ οὐκ ἔστι Θεός . ὅμοιος ἔμπροσθεν έμοῦ οὐκ ἐγένετο ἄλλος Θεὸς , καὶ μετ´ ἐμέ οὐκ ἔσται . Ἐγώ ὁ Θεὸς , καὶ οὐκ ἔστι πάρεξ ἐμοῦ . Καὶ περὶ τοῦ μεγέθους · Ὁ οὐρανός μοι θρόνος , ἡ δέ γῆ , ὑποπόδιον τῶν ποδῶν μου . Ποῖον οὗκον οἰκοδομήσετέ μοι , ἢ τίς τόπος τῆς καταπαύσεώς μμου ; Καταλείπω δὲ ὑμῖν Ρλίων γενομένοις , ἀκριβέστερον τὰς ἐκείνων ἐξετάσαι τὴν καθ´ ἡμᾶς ἐπήρειαν ἀποσκευάσησθε . Τὸ μὲν οὖν ἄθεοι μὴ εἶναι , ἔνα τὸν ἀγένητον καὶ ἀίδιον καὶ ἀόρατον καὶ ἀπαθῆ καὶ ἀκατάληπτον · καὶ ἀχώρητον , νῷ μόνῳ καὶ λόγῳ καταλαμβανόμενον φωτὶ καὶ κάλλει καὶ πνεύματι καὶ δυνάμει ἀνεκδιηγήτῳ περιεχόμενον , ὑφ´ οὐ γεγένηται τὸ πᾶν διὰ τοῦ αὐτοῦ Λόγου καὶ διακεκόσμηται καὶ συγκρατεῖται , Θεὸν ἄγοντες , ἰκανῶς μοι δέδεικται . Νοοῦμεν γὰρ καὶ Υἱὸν τοῦ Θεοῦ . Καὶ μή μοι γελοῖόν τις νομίσῃ τὸ Υἱὸν εἶναι τῷ Θεῷ . Οὐ γὰρ , ὡς ποιηταὶ μυθοποιοῦσιν , οὐδὲν βελτίους τῶν ἀνθρώπων δεικνύντες τοὺς θεοὺς , ἢ περὶ τοῦ Θεοῦ καὶ Πατρὸς ἢ περὶ τοῦ Υἱοῦ πεφρονήκαμεν . Ἀλλ´ ἔστιν ὁ Υἱὸς τοῦ Θεοῦ Λά γος θ τοὺ Πατρὸς ἐν ἰδέᾳ καὶ ἐνεργείᾳ . Πρὸς αὐτοῦ γὰρ καὶ δι´ αὐτοῦ πάντα ἐγένετο
Lemmas: Ἠσαΐας καί Ἰερεμίας , καί ὁ λοιπός προφήτης ὁ κατ´ ἔκστασις ὁ ἐν αὐτός λογισμός , κινέω αὐτός ὁ θεῖον πνεῦμα , ὁ ἐνεργέω ἐκφωνέω · συγχράομαι ὁ πνεῦμα , ὡσεί καί αὐλητής αὐλός ἐμπνέω . τις οὖν οὗτος Κύριος ὁ θεός ἐγώ · οὖον λογίζομαι ἕτερος πρός αὐτός καί πάλιν · ἐγώ θεός πρῶτος καί μετά οὗτος . καί πλήν ἐγώ οὐ εἰμί Θεός . ὅμοιος ἔμπροσθεν μου οὐ γίγνομαι ἄλλος θεός , καί μετέ ἐγώ οὐ εἰμί . ἐγώ ὁ θεός , καί οὐ εἰμί παρέκ ἐγώ . καί περί ὁ μέγεθος · ὁ οὐρανός ἐγώ θρόνος , ὁ δέ γῆ , ὑποπόδιον ὁ πούς ἐγώ . Ποῖον οὔκω οἰκοδομέω ἐγώ , ἢ τίς τόπος ὁ κατάπαυσις μου ; καταλείπω δέ σύ Ρλίων γίγνομαι , ἀκριβής ὁ ἐκεῖνος ἐξετάζω ὁ καθ´ ἐγώ ἐπήρεια ἀποσκευάζω . ὁ μέν οὖν ἄθεος μή εἰμί , νάω ὁ ἀγένητος καί ἀίδιος καί ἀόρατος καί ἀπαθής καί ἀκατάληπτος · καί ἀχώρητος , νάω μόνος καί λόγος καταλαμβάνω φάος καί κάλλος καί πνεῦμα καί δύναμις ἀνεκδιήγητος περιέχω , ὑφ´ οὖον γίγνομαι ὁ πᾶς διά ὁ αὐτός Λόγος καί διακοσμέω καί συγκρατέω , θεός ἄγω , ἱκανῶς ἐγώ δείκνυμι . νοέω γάρ καί υἱός ὁ Θεός . καί μή ἐγώ γέλοιος τις νομίζω ὁ υἱός εἰμί ὁ Θεός . οὖον γάρ , ὡς ποιητής μυθοποιέω , οὐδείς ἀγαθός ὁ ἄνθρωπος δείκνυμι ὁ θεός , ἢ περί ὁ Θεός καί πατήρ ἢ περί ὁ υἱός φρονέω . Ἀλ εἰμί ὁ υἱός ὁ Θεός λάω γος θ ὅς πατήρ ἐν ἰδέα καί ἐνέργεια . πρός αὐτός γάρ καί δις αὐτός πᾶς γίγνομαι
cogPG.PG006 462
ἐνὸς ὄντος τοῦ Πατρὸς καὶ τοῦ Υἱοῦ . ὄντος δὲ τοῦ υἱοῦ ἐν Πατρὶ , καὶ Πατρὸς ἐν Υἱῷ , ἑνότητι καὶ δυνάμει Πνεύματος , νοῦς καὶ Λόγος τοῦ Πατρὸς , ὁ υἱὸς τοῦ Θεοῦ . Εἰ δὲ δι´ ὑπερβολὴν συνέσεως σκοπεῖν ὑμῖν ἔπεισιν , ὁ Παῖς τί βούλεται , ἐρῶ διὰ βραχέων , πρῶτον γέννημα εἶναι τῷ Πατρὶ , οὐχ ὡς γενόμενον ξ ἀρχῆς γὰρ ὁ Θεὸς νοῦς ἀίδιος ὢν , εἶχεν αὐτὸς ἐν ἑαυτῷ τὸν Λόγον , ἀιδίως λογικὸς ὤν ) , ἀλλ´ ὡς τῶν ὑλικῶν ξυμπάντων ἀποίου φύσεως καὶ γῆς ὀχείας ὑποκειμένων δίκην , μεμιγμένων τῶν παχυμερεστέρων πρὸς τὰ κουφότερα ἐπ´ αὐτοῖς , ἰδέα καὶ ἐνέργεια εἶναι προελθών . Συνάδει δὲ τῷ λόγῳ καὶ τὸ προφητικὸν Πνεῦμα · Κύριος γὰρ , φησὶν , ἔκτισέ με ἀρχὴν ὀδῶν αὐτοῦ εἰς ἔργα αὐτοῦ . Καίτοι καὶ αὐτὸ τὸ ἐνεργοῦν τοῖς ἐκφωνοῦσι προφητικῶς ἅγιον Πνεῦμα ἀπόῤῥοιαν εἶναί φαμεν τοῦ Θεοῦ , ἀποῤῥέον καὶ ἐπαναφερόμενον , ὡς ἀκτῖνα ἡλίου . Τίς οὖν οὐκ ἂν ἀπορήσει , λέγοντας Θεὸν Πατέρα καὶ Υἱὸν Θεὸν καὶ Πνεῦμα ἅγιον , δεικνύντας αὐτῶν καὶ τὴν ἐν τῇ ἑνώσει δύναμιν καὶ τὴν ἐν τῇ τάξει διαίρεσιν , ἀκούσας ἀθέους καλουμένους ; Καὶ οὐκ ἐπὶ τούτοις τὸ θεολογικὸν ἡμῶν ἵσταται μέρος · ἀλλὰ καὶ πλῆθος ἀγγέλων καὶ λειτουργων φαμεν , οὓς ὁ ποιητὴς καὶ δημιουργὸς κόσμου Θεὸς διὰ τοῦ παρ´ αὐτοῦ Λόγου διένειμε , καὶ διέταξε περί τε τὰ στοιχεῖα εἶναι καὶ τοὺς οὐρανοὺς , καὶ τὸν κόσμον καὶ τὰ ἐν αὐτῷ , καὶ τὴν τούτων εὐταξίαν .
Lemmas: εἷς εἰμί ὁ πατήρ καί ὁ υἱός . εἰμί δέ ὁ υἱός ἐν πατήρ , καί πατήρ ἐν υἱός , ἑνότης καί δύναμις πνεῦμα , νόος καί Λόγος ὁ πατήρ , ὁ υἱός ὁ Θεός . εἰμί δέ δις ὑπερβολή σύνεσις σκοπέω σύ ἔπειμι , ὁ Παῖς τίς βούλομαι , εἴρω διά βραχύς , πρῶτος γέννημα εἰμί ὁ πατήρ , οὐ ὡς γίγνομαι ξ ἀρχή γάρ ὁ θεός νόος ἀίδιος εἰμί , ἔχω αὐτός ἐν ἑαυτοῦ ὁ Λόγος , ἀίδιος λογικός εἰμί ) , ἀλ ὡς ὁ ὑλικός σύμπας ἄποιος φύσις καί γῆ ὀχεία ὑπόκειμαι δίκη , μίγνυμι ὁ παχυμερής πρός ὁ κοῦφος ἐπι αὐτός , ἰδέα καί ἐνέργεια εἰμί προέρχομαι . συνάδει δέ ὁ λόγος καί ὁ προφητικός πνεῦμα · Κύριος γάρ , φημί , κτίζω ἐγώ ἀρχή ὀδούς αὐτός εἰς ἔργον αὐτός . καίτοι καί αὐτός ὁ ἐνεργέω ὁ ἐκφωνέω προφητικός ἅγιος πνεῦμα ἀπόρροια εἰμί φημί ὁ Θεός , απορρέων καί ἐπαναφέρω , ὡς ἀκτίς ἥλιος . Τῖς οὖν οὐ εἄν ἀπορέω , λέγω θεός πατήρ καί υἱός θεός καί πνεῦμα ἅγιος , δείκνυμι αὐτός καί ὁ ἐν ὁ ἕνωσις δύναμις καί ὁ ἐν ὁ τάξις διαίρεσις , ἀκούω ἄθεος καλέω ; καί οὐ ἐπί οὗτος ὁ θεολογικός ἐγώ ἵστημι μέρος · ἀλλά καί πλῆθος ἄγγελος καί λειτουργός φημί , ὅς ὁ ποιητής καί δημιουργός κόσμος θεός διά ὁ παρ´ αὐτός Λόγος διανέμω , καί διατάσσω περί τε ὁ στοιχεῖον εἰμί καί ὁ οὐρανός , καί ὁ κόσμος καί ὁ ἐν αὐτός , καί ὁ οὗτος εὐταξία .
cogPG.PG006 463
Εἰ δὲ ἀκριβῶς διέξειμι . τὸν καθ´ ἡμᾶς λόγον , μὴ θαυμάσητε · ἵνα γὰρ μὴ τῇ κοινῇ καὶ ἀλόγῳ συναποφέρησθε γνώμῃ , ἔχητε δὲ τάληθὲς εἰδέναι , ἀκριβολογοῦμαι · ἐπεὶ καὶ δι´ αὐτῶν τῶν δογμάτων οἰς προσέχομεν , οὐκ ἀνθρωπικοῖς οὖσιν , ἀλλὰ θεοφάτοις καὶ θεοδιδάκτοις , πεῖσαι ὑμᾶς , μὴ ὡς περὶ ἀθέων ἔχειν , δυνάμεθα . Τίνες οὖν ἡμῶν οἱ λόγοι , οἷς ἐντρεφόμεθα ; Λέγω ὑμῖν · Ἀγαπᾶτε τοὺς ἐχθροὺς ὑμῶν , εὐλογεῖτε τοὺς καταρωμένους , προσεύχεσθε ὑπὲρ τῶν διωκόντων ὑμᾶς , ὅπως γένησθε υἱοὶ τοῦ Πατρὸς ὑμῶν τοῦ ἐν τοῖς οὐρανοῖς , ὃς τὸν ἥλιον αὐτοῦ ἀνατέλλει ἐπὶ πονηροὺς καὶ ἀγαθοὺς , καὶ βρέχει ἐπὶ δικαίους καὶ ἀδίκους . Ἐπιτρέψατε ἐνταῦθα τοῦ λόγου ἐξακούστου μετὰ πολλῆς κραυγῆς γεγονότος , ἐπὶ παῤῥησίαν ἀναγαγεῖν , ὡς ἐπὶ βασιλέων φιλοσόφων ἀπολογούμενον . Τίνες γὰρ ἢ τῶν τοὺς συλλογισμοὺς ἀναλυόντων καὶ τὰς ἀμφιβολίας διαλυόντων καὶ τὰς ἐτυμολογίας σαφηνιζόντων , ἢ τῶν τὰ ὁμώνυμα καὶ συνώνυμα καὶ κατηγορήματα καὶ ἀξιώματα , καὶ τί τὸ ὑποκείμενον , καὶ τί τὸ κατηγορούμενον , οἶ εὐδαίμονας ἀποτελεῖν διὰ τούτων καὶ τῶν τοιούτων λόγων ὑπισχνοῦνται τοὺς συνόντας , οὕτως ἐκκεκαθαρμένοι εἰσὶ τὰς ψυχὰς , ὡσἀντὶ τοῦ μισεῖν τοὺς ἐχθροὺς , ἀγαπᾶν , καὶ ἀντὶ τοῦ , τὸ μετριώτατον , κακῶς ἀγορεύειν τοὺς προκατάρξαντας λοιδορίας , εὐλογεῖν , καὶ ὑπὲρ τῶν ἐπιβουλευόντων εἰς τὸ ζῇν προσεύχεσθαι ; Οἱ τοὐναντίον ἀεὶ διατελοῦσι κακῶς τὰ ἀπόρρητα ἑαυτοῖς τὰ τοιαῦτα μεταλλεύοντες , καὶ ἀεί τι ἐργάσασθαι ἐπιθυμοῦντες κακὸν , τέχνην λόγων , καὶ οὐκ ἐπίδειξιν ἔργων , τὸ πρᾶγμα πεποιημένοι . Παρὰ δ´ ἡμῖν εὖροιτε ἂν ἰδιώτας καὶ χειροτέχνας καὶ γραΐδια , εἰ λόγῳ ὡφέλειαν παριστᾶν εἰσιν ἀδύνατοι τὴν παρὰ τοῦ λόγου , ἔργῳ τὴν ἀπὸ τῆς προαιρέσεως ὡφέλειαν ἐπιδεικνυμένους .
Lemmas: εἰμί δέ ἀκριβῶς διέξειμι . ὁ καθ´ ἐγώ λόγος , μή θαυμάζω · ἵνα γάρ μή ὁ κοινός καί ἄλογος συναποφέρω γνώμη , ἔχω δέ ταλήθης οἶδα , ἀκριβολογέομαι · ἐπεί καί δις αὐτός ὁ δόγμα οἶς προσέχω , οὐ ἀνθρωπικός εἰμί , ἀλλά θεόφατος καί θεοδίδακτος , πείθω σύ , μή ὡς περί ἄθεος ἔχω , δύναμαι . τίνω οὖν ἐγώ ὁ λόγος , ὅς ἐντρέφω ; λέγω σύ · ἀγαπάω ὁ ἐχθρός σύ , εὐλογέω ὁ καταράομαι , προσεύχομαι ὑπέρ ὁ διώκω σύ , ὅπως γίγνομαι υἱός ὁ πατήρ σύ ὁ ἐν ὁ οὐρανός , ὅς ὁ ἥλιος αὐτός ἀνατέλλω ἐπί πονηρός καί ἀγαθός , καί βρέχω ἐπί Δίκαιος καί ἄδικος . ἐπιτρέπω ἐνταῦθα ὁ λόγος ἐξάκουστος μετά πολύς κραυγή γίγνομαι , ἐπί παρρησία ἀνάγω , ὡς ἐπί βασιλεύς φιλόσοφος ἀπολογέομαι . τίνω γάρ ἢ ὁ ὁ συλλογισμός ἀναλύω καί ὁ ἀμφιβολία διαλύω καί ὁ ἐτυμολογία σαφηνίζω , ἢ ὁ ὁ ὁμώνυμος καί συνώνυμος καί κατηγόρημα καί ἀξίωμα , καί τίς ὁ ὑπόκειμαι , καί τίς ὁ κατηγορέω , οἶς εὐδαίμων ἀποτελέω διά οὗτος καί ὁ τοιοῦτος λόγος ὑπισχνέομαι ὁ σύνειμι , οὕτως κκεκαθαρ́ω εἰμί ὁ ψυχή , ὠθέω ὁ μισέω ὁ ἐχθρός , ἀγαπάω , καί ἀντί ὁ , ὁ μέτριος , κακῶς ἀγορεύω ὁ προκατάρχομαι λοιδορία , εὐλογέω , καί ὑπέρ ὁ ἐπιβουλεύω εἰς ὁ ζάω προσεύχομαι ; ὁ ἐναντίος ἀεί διατελέω κακῶς ὁ ἀπόρρητος ἑαυτοῦ ὁ τοιοῦτος μεταλλεύω , καί ἀεί τίς ἐργάζομαι ἐπιθυμέω κακός , τέχνη λόγος , καί οὐ ἐπίδειξις ἔργον , ὁ πρᾶγμα ποιέω . παρά δδʹ ἐγώ εὑρίσκω εἄν ἰδιώτης καί χειροτέχνης καί γραΐδιον , εἰμί λόγος ὠφέλεια παρίστημι εἰμί ἀδύνατος ὁ παρά ὁ λόγος , ἔργον ὁ ἀπό ὁ προαίρεσις ὠφέλεια ἐπιδείκνυμι .
cogPG.PG006 466
δὲ Μενέλεων , καὶ θύουσιν αὐτῷ καὶ ἑορτάζουσιν · Τλιεῖς δὲ , οὐδὲ τὸ ὄνομα ἀκούοντες , Ἔκτορα φέρουσι · καὶ Χῖοι Ἀρισταῖον , τὸν αὐτὸν καὶ Δία καὶ Ἀπόλλω νομίζοντες · Θάσιοι Θεαγένην , ὑφ´´ οὖ καὶ φόνος Ὁλυμπίασιν ἐγένετο · Σάμιοι Λύσανδρον , ἐπὶ τοσαύταις σφαγαῖς καὶ τοσούτοις κακοῖς · Ἀλκμὰν καὶ Ἡσίοδος Μήδειαν · καὶ Νιόβην Κὴικες · Σικελοὶ Φίλιππον τὸν Βουτακίδου · Ὁνησίλαον Ἀμαθούσιοι · Ἀμλκαν Καρχηδόνιοι . Ἐπι . λείψει με ἡ ἡμέρα τὸ πλῆθος καταλέγοντα . Ὅταν οὖν αὐτοὶ αὐτοῖς διαφωνῶσι περὶ τῶν κατ´ αὐτοὺς θεῶν , τί ἡμῖν μὴ συμφερομένοις ἐπικαλοῦσι ; Τὸ δὲ κατ´ Αἰγυπτίους μὴ καὶ γελοῖον ᾖ ; Τύπτρνται γὰρ ἐν τοῖς ἱεροῖς τὰ στήθη κατὰ τὰς πανηγύρεις ὡς ἐπὶ τετελευτηκόσι , καὶ θύουσιν ὡς θεοῖς . Καὶ οὐδὲν θαυμαστόν · οἵ γε καὶ τὰ θηρία θεοὺς ἄγουσι , καὶ ξυρῶνται , ἐπεὶ ἀποθνήσκουσι , καὶ θάπτουσιν ἐν ἰεροῖς , καὶ δημοτελεῖς κοπετοὺς ἐγείρουσιν . Ἄν τοίνυν ἡμεῖς , ὅτι μὴ κοινῶς ἐκείνοις θεοσεβοῦμεν , ἀσεβῶμεν , πᾶσαι μὲν πόλεις , πάντα δὲ ἔθνη ἀσεβοῦσιν · οὐ γὰρ τοὺς αὐτοὺς πάντες ἄγουσι θεούς .
Lemmas: δέ Μενέλαος , καί θύω αὐτός καί ἑορτάζω · Τλιεῖς δέ , οὐδέ ὁ ὄνομα ἀκούω , Ἕκτωρ φέρω · καί Χῖος Ἀρισταῖος , ὁ αὐτός καί Ζεύς καί Ἀπόλλων νομίζω · Θάσιος Θεαγένης , ὑφ´´ οὖον καί φόνος Ὀλυμπιάς γίγνομαι · Σάμιος Λύσανδρος , ἐπί τοσοῦτος σφαγή καί τοσοῦτος κακός · Ἀλκμάν καί Ἡσίοδος Μήδεια · καί Νιόβη κήξ · Σικελοί Φίλιππος ὁ Βουτακίδης · Ὁνήσιλος Ἀμαθούσιος · Ἀμλκαν Καρχηδόνιος . ἐπι . λείπω ἐγώ ὁ ἡμέρα ὁ πλῆθος καταλέγω . ὅταν οὖν αὐτός αὐτός διαφωνέω περί ὁ κατ´ αὐτός θεός , τίς ἐγώ μή συμφέρω ἐπικαλέω ; ὁ δέ κατ´ Αἰγύπτιος μή καί γελοῖος εἰμί ; Τύπτρνται γάρ ἐν ὁ ἱερός ὁ στῆθος κατά ὁ πανήγυρις ὡς ἐπί τελευτάω , καί θύω ὡς θεός . καί οὐδείς θαυμαστός · ὁ γε καί ὁ θηρίον θεός ἄγω , καί ξυρέω , ἐπεί ἀποθνῄσκω , καί θάπτω ἐν ἱερός , καί δημοτελής κοπετός ἐγείρω . ἄν τοίνυν ἐγώ , ὅτι μή κοινῶς ἐκεῖνος θεοσεβέω , ἀσεβέω , πᾶς μέν πόλις , πᾶς δέ ἔθνος ἀσεβέω · οὖον γάρ ὁ αὐτός πᾶς ἄγω θεός .
cogPG.PG006 469
καὶ τοῖσι θεοῖσι τὰς ἐπωνυμίας δόντες , καὶ τιμάς τε καὶ τέχνας διελόντες , καὶ εδεα αὐτῶν σημήναντες . Αἱ δ´ εἰκόνες , μέχρι μήπω πλαστικὴ καὶ γραφικὴ καὶ ἀνδριαντοποιητικὴ ἦν , οὐδὲ ἐνομίζοντο · Σαυρίου δὲ τοῦ Σαμίου καὶ Κράτωνος τοῦ Σικυωνίου καὶ Κλεάνθους τοῦ Κορινθίου , καὶ Κόρης Κορινθίας ἐπιγενομένων · καὶ σκιαγραφίας μὲν εὐρεθείσης ὑπὸ Σαυρίου , ἴππον ἐν ἡλίῳ περιγράψαντος , γραφικῆς δὲ ὑπὸ Κράτωνος , ἐν πίνακι λελευκωμένῳ σκιὰς ἀνδρὸς καὶ γυναικὸς ἐναλείψαντος · ἀπὸ δὲ τῆς Κόρης ἡ κοροπλαστικὴ εὐρέθη . Ἐρωτικῶς γάρ τινος ἔχουσα , περιέγραψεν αὐτοῦ κοιμωμένου ἐν τοίχῳ τὴν σκιάν · εἶτα´ ὁπατὴρ ἡσθεὶς ἀπαραλλάκτῳ οὔσῃ τῇ ὁμοιὐτητικέραμον δὲ εἰργάζετο ) , καὶ ἀναγλύψας τὴν περιγραφὴν , πηλῷ προσανεπλήρωσεν . Ὁ τύπος ἔτι καὶ νῦν ἐν Κορίνθῳ σώζεται . Τούτοις δὲ ἐπιγενόμενοι Δαίδαλος καὶ Θεόδωρος ὁ Μιλήσιος , πλαστικὴν καὶ ἀνδριαντοποιητικὴν προσεξεῦρον . Ὁ μὲν δὴ χρόνος ὀλίγος τοσοῦτος ταῖς εἰκόσι καὶ τῇ περὶ τὰ εἴδωλα πραγματείᾳ , ὡς ἔχειν εἰπεῖν τὸν ἑκάστου τε χνίτην θεοῦ . Τὸ μὲν γὰρ ἐν Ἐφέσῳ τῆς Ἀρτέμιδος , καὶ τὸ τῆς Ἀθηνᾶς , μᾶλλόν γε Ἀθηλᾶσθηλ γὰρ ὡς οἱ μυστικώτερον , οὔτω γὰρ τὸ ἀπὸ τῆς ἐλαίας τὸ παλαιόν , καὶ τὴν καθημένην Ἐνδυὸς εἰργάσατο μαθητὴς Δαιδάλου · ὁ δὲ Πύθιος ἔργον Θεοδώρου καὶ Τηλεκλέους · καὶ ὁ Δήλιος καὶ ἡ Ἄρτεμις Ἰδεκταίου καὶ Ἀγγελίωνος τέχνη ·
Lemmas: καί ὅς θεός ὁ ἐπωνυμία δίδωμι , καί τιμή τε καί τέχνη διαιρέω , καί ἕδος αὐτός σημαίνω . ὁ δδʹ εἰκών , μέχρι μήπω πλαστικός καί γραφικός καί ἀνδριαντοποιηδικός εἰμί , οὐδέ νομίζω · Σαυρίας δέ ὁ Σάμιος καί Κράτων ὁ Σικυώνιος καί Κλεάνθης ὁ Κορίνθιος , καί Κόρη Κορίνθιος ἐπιγίγνομαι · καί σκιαγραφία μέν ευρεθεισος ὑπό Σαυρίας , ἵππος ἐν ἥλιος περιγράφω , γραφικός δέ ὑπό Κράτων , ἐν πίναξ λευκόω σκιά ἀνήρ καί γυνή ἐναλείφω · ἀπό δέ ὁ Κόρη ὁ κοροπλαστική εὑρίσκω . ἐρωτικός γάρ τις ἔχω , περιγράφω αὐτός κοιμάω ἐν τοῖχος ὁ σκιά · εἶμαι ὁπατὴρ ἥδομαι ἀπαράλλακτος εἰμί ὁ ομοιυτητικεραμος δέ ἐργάζομαι ) , καί ἀναγλύφω ὁ περιγραφή , πηλός προσαναπληρόω . ὁ τύπος ἔτι καί νῦν ἐν Κόρινθος σῴζω . οὗτος δέ ἐπιγίγνομαι Δαίδαλος καί Θεόδωρος ὁ Μιλήσιος , πλαστικός καί ἀνδριαντοποιητικός προσεξευρίσκω . ὁ μέν δή χρόνος ὀλίγος τοσοῦτος ὁ εἰκών καί ὁ περί ὁ εἴδωλον πραγματεία , ὡς ἔχω εἶπον ὁ ἕκαστος τε χνιος θεός . ὁ μέν γάρ ἐν Ἔφεσος ὁ Ἄρτεμις , καί ὁ ὁ Ἀθηνᾶ , μάλα γε Ἀθηλᾶσθηλ γάρ ὡς ὁ μυστικός , οὐτάω γάρ ὁ ἀπό ὁ ἐλαία ὁ παλαιός , καί ὁ κάθημαι Ἐνδυὸς ἐργάζομαι μαθητής Δαίδαλος · ὁ δέ Πύθιος ἔργον Θεόδωρος καί Τηλεκλῆς · καί ὁ Δήλιος καί ὁ Ἄρτεμις Ἰδεκταίου καί Ἀγγελίων τέχνη ·
cogPG.PG006 471
αἱ Κπρακται εἶπε , καὶ πεπίστευται παρ´ αὐτοῖς ἀληθέστερον θεολογεῖν · ᾠ καὶ Ὅμηρος τὰ πολλὰ καὶ περὶ Θεῶν μάλιστα ἕπεται , καὶ αὐτοῦ τὴν πρώτην γν,σιν αὐτῶν ἐξ ὕδατος συνιστάντος · Ὡκεανὸς , ὅσπερ γένεσις πάντεσσι τέτυνται Ἔν γὰρ ὕδωρ ἀρχὴ κατ´ αὐτὸν τοῖς ὅλοις , ἀπὸ δὲ τοῦ ὕδατος ἰλὺς κατέστη , ἐκ δὲ ἑκατέρων ἐγεννήθη ζῶον δράκων , προσπεφυκυῖαν ἔχων κεφαλὴν λέοντος , διὰ μέσου δὲ αὐτῶν θεοῦ πρόσωπον , ὄνομα Ἡρα . κλῆς , καὶ Χρόνος . Οὗτος ὁ Ἡρακλῆς ἐγέννησεν ὑπερμέγεθες ὡὸν , ὅ , συμπληρούμενον , ὑπὸ βίας τοῦ γεγεννηκότος ἐκ παρατριβῆς εἰς δύο ἐῤῥάγη . Τὸ μὲν οὖν κατὰ κορυφὴν αὐτοῦ οὐρανὸς εἶναι ἐτελέσθη · τὸ « δὲ κατενεχθὲν γῆ . Προῆλθε δὲ καὶ θεὸς γῆ διὰ σώματος · οὐρανὸς δὲ , γῇ μιχθεὶς , γεννᾷ θηλείας μὲν Κλωθὼ , Λάχεσιν . Ἄτροπον · ἄνδρας δὲ ἑκά . τόνχειρας Κόττυν , Γύγην , Βριάρεων · καὶ Κύελωπας Βροντὴν καὶ Στεροπὴν καὶ Ἄργον · οὓς καὶ δήσας κατεταρτάρωσεν , ἐκπεσεῖσθαι αὐτὸν ὑπὸ τῶν παίδων τὴς ἀρχης μαθών . Διὸ καὶ ὁργισθεῖσα ἡ γῆ τοὺς Τιτᾶνας ἐγέννησε Κούρους δ οὐρανίωνας ἐγείατο πότνια Γα Οὲ δὴ καὶ Τιτῆνας ἐπίκλησιν καλέουσιν θὕνεκα τισάσοην μέγαν οὐρανύν ἀστερόεντα . Ιθ . Αὕτη ἀρχὴ γενέσεως περὶ τοὺς κατ´ αὐτοὺς θεούς τε καὶ τῷ παντί . Ἐκεῖνο τοίνυν · ἕκαστον
Lemmas: ὁ Κπρακται εἶπον , καί πιστεύω παρ´ αὐτός ἀληθής θεολογέω · ὀͅς καί Ὅμηρος ὁ πολύς καί περί θεός μάλιστα ἕπω , καί αὐτός ὁ πρῶτος γν,σιν αὐτός ἐκ ὕδωρ συνίστημι · Ὠκεανός , ὅσπερ γένεσις πᾶς τετυντ ἐν γάρ ὕδωρ ἀρχή κατ´ αὐτός ὁ ὅλος , ἀπό δέ ὁ ὕδωρ ἰλύς καθίστημι , ἐκ δέ ἑκάτερος γεννάω ζῷον δράκων , προσφύω ἔχω κεφαλή λέων , διά μέσος δέ αὐτός θεός πρόσωπον , ὄνομα ἆρα . Κλῆς , καί Χρόνος . οὗτος ὁ Ἡρακλῆς γεννάω ὑπερμεγέθης ᾠόν , ὅς , συμπληρόω , ὑπό Βίας ὁ γεννάω ἐκ παρατριβή εἰς δύο ῥήγνυμι . ὁ μέν οὖν κατά κορυφή αὐτός οὐρανός εἰμί τελέω · ὁ « δέ καταφέρω γῆ . προέρχομαι δέ καί θεός γῆ διά σῶμα · οὐρανός δέ , γῆ μίγνυμι , γεννάω θῆλυς μέν Κλωθώ , Λάχεσις . Ἄτροπος · ἀνήρ δέ ἑκα . τονχειηρα Κόττυς , Γύγης , Βριάρεως · καί Κύελωπας βροντή καί στεροπή καί Ἄργος · ὅς καί δήω καταταρταρόω , ἐκπίπτω αὐτός ὑπό ὁ παῖς σής ἀρχος μανθάνω . Διὸ καί ὀργίζω ὁ γῆ ὁ Τιτάν γεννάω Κοῦρος δ Οὐρανίωνες γίγνομαι πότνια Γα οεʹ δή καί Τιτάν ἐπίκλησις καλέω θύνω τίνω μέγας οὐρανός ἀστερόεις . ιθʹ . Ἄτη ἀρχή γένεσις περί ὁ κατ´ αὐτός θεός τε καί ὁ πᾶς . ἐκεῖνος τοίνυν · ἕκαστος
cogPG.PG006 472
Εἰ γὰρ γεγόνασιν οὐκ ὄντες , ὡς οἱ περὶ αὐτῶν θεολογοῦντες λέγουσιν , οὐκ εἰσίν . Ἡ γὰρ ἀγένητον τι καὶ ἔστιν ἀίδιον · ἢ γενητὸν φθαρτόν ἐστι . Καὶ οὐκ ἐγὼ οὕτως , ἐτέρως δὲ οἱ φιλόσοφοι . Τί τὸ ὃν ἀεὶ , γένεσίν τε οὐκ ἔχον · ἢ τί τὸ γενόμενον μέν , ὃν δέ οὐδέποτε ; Περὶ νοητοῦ καὶ αἰσθητοῦ διαλεγόμενος ὁ Πλάτων , τὸ μὲν ἀεὶ ὃν , τὸ νοητὸν , ἀγέννητον εἶναι διδάσκει · τὸ δὲ οὐκ ὃν , τὸ αἰσθητὸν , γεννητόν · ἀρχόμενον εἶναι καὶ παυόμενον . Τούτῳ καὶ οἱ ἀπὸ τῆς Στοᾶς τῷ λόγῳ ἐκπυρωθήσεσθαι τὰ πάντα , καὶ πάλιν ἔσεσθαί φασιν , ἑτέραν ἀρχὴν τοῦ κόσμου λαβόντος . Εἰ δὲ , καίτοι δισσοῦ αἰτίου κατ´ αὐτοὺς ὄντος , τοῦ μὲν δραστηρίου καὶ καταρχομένου , καθὸ ἡ πρόνοια · τοῦ δὲ πάσχοντος καὶ τρεπομένου , καθὸ ἡ ὕλη · ἀδύνατον δέ ἐστι καὶ προνοούμενον ἐπὶ ταὐτοῦ μεῖναι τὸν κόσμον γενόμενον · πῶς ἡ τούτων μένει σύστασις , οὐ φύσει ὄντων , ἀλλὰ γενομένων ; Τι δὲ τῆς ὕλης κρείττους οἱ θεοὶ , τὴν σύστασιν ἐξ ὕδατος ἔχοντες ; Ἀλλ´ οὐδὲ κατ´ αὐτοὺς ὕδωρ τοῖς πᾶσιν ἀρχή · ἔκ τε ἀπλῶν καὶ μονοειδῶν τίἂν συστῆναι στοιχείων δύναιτο ; Δεῖ δὲ καὶ τῇ ὕλη τεχνίτου . καὶ ὕλης τῷ τεχνίτῃ · ἢ πῶς ἂν γένοιτο τὰ ἐκτυπώματα χωρὶς τῆς ὕλης ἢ τοῦ τεχνίτου ; Οὔτε πρεσβυτέραν λόγον ἔχει εἶναι τὴν ὕλην τοῦ Θεοῦ · τὸ γὰρ ποιητικὸν αἴτιον προκατάρχειν τῶν γιγνομένων ἀνάγκη .
Lemmas: εἰμί γάρ γίγνομαι οὐ εἰμί , ὡς ὁ περί αὐτός θεολογέω λέγω , οὐ εἰμί . ὁ γάρ ἀγένητος τίς καί εἰμί ἀίδιος · ἢ γενητός φθαρτός εἰμί . καί οὐ ἐγώ οὕτως , ἑτέρως δέ ὁ φιλόσοφος . τις ὁ ὅς ἀεί , γένεσις τε οὐ ἔχω · ἢ τίς ὁ γίγνομαι μέν , ὅς δέ οὐδέποτε ; περι νοητός καί αἰσθητής διαλέγω ὁ Πλάτων , ὁ μέν ἀεί ὅς , ὁ νοητός , ἀγέννητος εἰμί διδάσκω · ὁ δέ οὐ ὅς , ὁ αἰσθητός , γεννητός · ἄρχω εἰμί καί παύω . οὗτος καί ὁ ἀπό ὁ Στοά ὁ λόγος ἐκπυρόω ὁ πᾶς , καί πάλιν εἰμί φημί , ἕτερος ἀρχή ὁ κόσμος λαμβάνω . εἰμί δέ , καίτοι δισσός αἴτιος κατ´ αὐτός εἰμί , ὁ μέν δραστήριος καί κατάρχω , καθό ὁ πρόνοια · ὁ δέ πάσχω καί τρέπω , καθό ὁ ὕλη · ἀδύνατος δέ εἰμί καί προνοέω ἐπί αὐτός μένω ὁ κόσμος γίγνομαι · πῶς ὁ οὗτος μένω σύστασις , οὖον φύσις εἰμί , ἀλλά γίγνομαι ; τις δέ ὁ ὕλη ἀγαθός ὁ θεός , ὁ σύστασις ἐκ ὕδωρ ἔχω ; Ἀλ οὐδέ κατ´ αὐτός ὕδωρ ὁ πᾶς ἀρχή · ἐκ τε ἀπολάω καί μονοειδής Τιάν συνίστημι στοιχεῖον δύναμαι ; Δεύς δέ καί ὁ ὕλη τεχνίτης . καί ὕλη ὁ τεχνίτης · ἢ πῶς εἄν γίγνομαι ὁ ἐκτύπωμα Χωρὶς ὁ ὕλη ἢ ὁ τεχνίτης ; οὔτε πρέσβυς λόγος ἔχω εἰμί ὁ ὕλη ὁ Θεός · ὁ γάρ ποιητικός αἴτιος προκατάρχω ὁ γίγνομαι ἀνάγκη .
cogPG.PG006 474
τούτους νομίζειν · οὔτε γὰρ ὀργὴ , οὔτε ἐπιθυμία καὶ ὄρεξις , οὐδὲ παιδοποιὸν σπέρμα ἐν τῷ Θεῷ . Ἔστωσαν τοίνυν σαρκοειδεῖς , ἀλλὰ κρείττους μὲν θυμοῦ καὶ ὀργῆς · ἵνα μὴ Ἀθηνᾶ μὲν βλέπηται Σκυζομένη Δ πατρὶ , χόλος δέ μιν ἄγριος αἰΗρα δὲ θεωρῆται , Ἠρῃ δ´´ οὐκ ἔχαδε στῆθος χόλον , ἀλλὰ προσηύκρείττους δὲ λύπης · Ὥ αόποι ! ἢ φίλον ἄνδρα διωκόμενον περὶ τεῖὉρθαλμοῖσιν ὁρῶμαι · ἐμὸν δ´ ὀλοφύρεται ἦτορ ! , Ἐγὼ μὲν γὰρ καὶ ἀνθρώπους ἀμαθεῖς καὶ σαιοὺς λέγω τοὺς ὀργῆ καὶ λύπῃ εἴκοντας · ὅταν δὲ πατὴρ ἀνδρῶν τε θεῶν τε ὀδύρηται μὲν τὸν υἱὸν , ΑΙ αἱέγων ὅτε μοι Σαρπηδόνα , φίλτατον [ ἀνδρῶν , ΑΙρρ´ ὑπὸ Πατρόκλοιο Μενοιτιάδαο δαμὴναι · ἀδυνατῇ δὲ ὀδυρόμενος τοῦ κινδύνου ἐξαρπάσαι , Σαρπηδών , Διὸς υἱός · ὁ δ´ οὐδ´ ᾧ παιδὶ ἀμύνει τίς οὐκ ἂν τοὺς ἐπὶ τοῖς τοιούτοις μύθοις φιλοθέους , μᾶλλον δὲ ἀθέους , τῆς ἀμαθίας καταμέμψοιτο ; Ἔστωσαν σαρκοειδεῖς · ἀλλὰ μὴ τιτρωσκέσθωσαν , μηδὲ Ἀφροδίτη ὑπὸ Διομήδους τὸ σῶμα , Ούτα με Τυδέος υἱὸς , ὑπέρθυμος Διομήδης · ἢ ὑπὸ Ἄρεως τὴν ψυχὴν , Ὡς ἐμὲ χωλὸν ἐόντα Διὸς θυγάτηρ Ἀφροδίτη αἰὲν ἀτιμάζει , φιλέει δ´ ἄδηλον Ἄρημ . Διὰ δὲ χρόα καλὸν ἔδαψεν Ὁ δεινὸς ἐν πολέμοις , ὁ σύμμαχος κατὰ Τιτάνων τοῦ Αιὸς , ἀσθενέστερος Διομήδους φαίνεται · νετο δ´ ὡς ὅτ´ Ἄρης ἐγχέσπαλος ! ] . Σιώπησον , Ὅμηρε · Θεὸς οὐ μαίνεται . Σὺ δέ μοι καὶ μιαιφόνον καὶ βροτολοιγὸν Κρες , Ἀρες , βροτολοιγὲ , μιαιφόνε ! διηγῇ τὸν θεὸν , καὶ τὴν μοιχείαν αὐτοῦ διεξίης καὶ τὰ δεσμά · Τὼ δ´ ἐς δέμνια βάντε κατέδραθον · ἀμφὶ δὲ δεσΤεχνήεντες ἔχυντο πολύφρονος Ἡφαίστοιο , Οὐδέ τι κινῆσαι μελέων ἧν ὡὐ καταβάλλουσι τὸν πολὺν τοῦτον ἀσεβῆ λῆρον
Lemmas: οὗτος νομίζω · οὔτε γάρ ὀργή , οὔτε ἐπιθυμία καί ὄρεξις , οὐδέ παιδοποιός σπέρμα ἐν ὁ Θεός . εἰμί τοίνυν σαρκοειδής , ἀλλά ἀγαθός μέν θυμός καί ὀργή · ἵνα μή Ἀθηνᾶ μέν βλέπω Σκυζομένος δ πατήρ , χόλος δέ ὅς ἄγριος αἰΗρα δέ θεωρέω , Ἥρα δδʹ οὐ χανδάνω στῆθος χόλος , ἀλλά προσηυαγαθος δέ λύπη · ὅς ἄοπος ! ἢ φίλος ἀνήρ διώκω περί τειορθαλμοις ὁράω · ἐμός δδʹ ὀλοφύρομαι ἦτορ ! , ἐγώ μέν γάρ καί ἄνθρωπος ἀμαθής καί σαιοὺς λέγω ὁ ὀργής καί λύπη εἴκω · ὅταν δέ πατήρ ἀνήρ τε θεός τε ὀδύρομαι μέν ὁ υἱός , ὁ αιεγω ὅτε ἐγώ Σαρπηδών , φίλος [ ἀνήρ , Αρ ὑπό Πάτροκλος Μενοιτιάδης δαμάζω · ἀδυνατέω δέ ὀδύρομαι ὁ κίνδυνος ἐξαρπάζω , Σαρπηδών , Ζεύς υἱός · ὁ δδʹ οὐδός ὅς παῖς ἀμύνω τίς οὐ εἄν ὁ ἐπί ὁ τοιοῦτος μῦθος φιλόθεος , μᾶλλον δέ ἄθεος , ὁ ἀμαθία καταμέμφομαι ; εἰμί σαρκοειδής · ἀλλά μή τιτρώσκω , μηδέ Ἀφροδίτη ὑπό Διομήδης ὁ σῶμα , Ούτα ἐγώ Τυδεύς υἱός , ὑπέρθυμος Διομήδης · ἢ ὑπό Ἄρης ὁ ψυχή , ὡς ἐγώ χωλός εἰμί Ζεύς θυγάτηρ Ἀφροδίτη ἀεί ἀτιμάζω , φιλέω δδʹ ἄδηλος Ἄρημ . Ζεύς δέ χρώς καλός δάπτω ὁ δεινός ἐν πόλεμος , ὁ σύμμαχος κατά Τιτάν ὁ Αιὸς , ἀσθενής Διομήδης φαίνω · Νέτο δδʹ ὡς ὅς Ἄρης ἐγχέσπαλος ! ] . σιωπάω , Ὅμηρος · θεός οὖον μαίνομαι . σύ δέ ἐγώ καί μιαιφόνος καί βροτολοιγός Κρες , Ἄρης , βροτολοιγός , μιαιφόνος ! διηγέομαι ὁ θεός , καί ὁ μοιχεία αὐτός διέξειμι καί ὁ δεσμός · ὁ δδʹ εἰς δέμνιον βαίνω καταδαρθάνω · ἀμφί δέ δεσΤεχνήεντες χέω πολύφρων Ἥφαιστος , οὐδός τίς κινέω μέλος ἧμαι οὐ καταβάλλω ὁ πολύς οὗτος ἀσεβής λῆρος
cogPG.PG006 477
ὁ Χεὺς , τὸ δὲ θῆλυ Ἡραθὸ καὶ ἀδελφὴ καὶ γυνή ] , ἀλλοιοῦται · εἰ δὲ καιρὸς , τρέπεται . Οὔτε δὲ μεταβάλλει , οὔτε μεταπίπτει τὸ Θεῖον . Τί δεῖ πλέον λέγοντα ἐνοχλεῖν , οἶ ἄμεινον τὰ παρ´ ἑκάστοις τῶν παφυσιολογηκότων οἴδατε ; ἢ οἷα περὶ τῆς φύσεως ἐνόησαν οἱ συγγραψάμενοι · ἢ ἃ περὶ τῆς Ἀθηνᾶς , τὴν φρόνησιν διὰ πάντων διήκουσάν φασιν · ἢ περὶ τῆς Ἴσιδος , ἢν φύσιν αἰῶνος , ἐξ ἦς πάντες ἔφυσαν , καὶ δι´ ἧς πάντες εἰσὶ , λέγουσιν · ἢ περὶ τοῦ Ὁαίριδος , οὗ σφαγέντος ὑπὸ Τυφῶνος τοῦ ἀδελφοῦ περὶ Πελώρου τοῦ υἱοῦ , ἡ Ἵσις ζητοῦσα τὰ μέλη , καὶ εὑροῦσα ἤσκησεν εἰς ταφήν · ἡ ταφὴ ἕως νῦν Ὀσιριακὴ καλεῖται . Ἄνω γὰρ καὶ κάτω περὶ τὰ εἴδη τῆς ὕλης στρεφόμενοι , ἀποπίπτουσι τῷ λόγῳ θεωρητοῦ Θεοῦ · τὰ δὲ στοιχεῖα καὶ τὰ μόρια αὐτῶν θεοποιοῦσιν , ἄλλοτε ἄλλα ὀνόματα αὐτοῖς τιθέμενοι · τὴν μὲν τοῦ σίτου σπορὰν Ὅσιρινθεν , φασὶ , μυστικῶς ἐπὶ τῇ ἀνευρέσει τῶν μελῶν ἢ τῶν καρπῶν ἐπιλεχθῆς καὶ τῇ Ἱσιδι · Εύρήκαμεν , συγχαίρομεν ) · τὸν δὲ τῆς ἀμπέλου καρπὸν Διόνυσον · καὶ Σεμέλην αὐτὴν τὴν ἄμπελον , καὶ κεραυνὸν τὴν τοῦ ἡλίου φλόγα . Καί τι γὰρ πάντα μᾶλλον ἢ θεολογοῦσιν οἱ τοὺς μύθους θεοποιοῦντες , οὐκ εἰδότες , ὅτι οἷς ἀπολογοῦνται ὑπὲρ τῶν θεῶν , τοὺς ἐπ´ αὐτοῖς λόγους βεβαιοῦσι . Τί ἡ Εὐρώπη καὶ ὁ Ταῦρος καὶ ὁ Κύκνος καὶ ἡ Λήδα πρὸς γῆν καὶ ἀέρα , ἵν´ ἧ πρὸς ταῦτα μιαρὰ τοῦ Διὸς μίξις , ἢ γῆς καὶ ἀέρος ; Ἀλλ´ ἀποπίπτοντες τοῦ μεγέθους τοῦ Θεοῦ , καὶ ὑπερκύψαι τῷ λόγῳὐ γὰρ ἔχουσι συμπάθειαν εἰς τὸν οὐράνιον τόπον οὐ δυνάμενοι , ἐπὶ τὰ εἴδη τῆς ὕλης συντετήκασιν , καὶ καταπίπτοντες , τὰς τῶν στοιχείων τροπάς θεοποιοῦσιν · ὅμοιον εἰ καὶ ναῦν τις , ἐν ἧ ἔπλευσεν , ἀντὶ
Lemmas: ὁ Χεῦς , ὁ δέ θῆλυς Ἡραθὸ καί ἀδελφή καί γυνή ] , ἀλλοιόω · εἰμί δέ καιρός , τρέπω . οὔτε δέ μεταβάλλω , οὔτε μεταπίπτω ὁ θεῖον . τις δεῖ πλέω λέγω ἐνοχλέω , οἶς ἀγαθός ὁ παρ´ ἕκαστος ὁ παφυσιολογηκοος οἶδα ; ἢ οἷος περί ὁ φύσις νοέω ὁ συγγράφω · ἢ ὁ περί ὁ Ἀθηνᾶ , ὁ φρόνησις διά πᾶς διήκω φημί · ἢ περί ὁ Ἶσις , εἄν φύσις αἰών , ἐκ εἰμί πᾶς φύω , καί δις ὅς πᾶς εἰμί , λέγω · ἢ περί ὁ Ὁαίριδος , ὅς σφάζω ὑπό Τυφῶν ὁ ἀδελφός περί Πέλωρος ὁ υἱός , ὁ Ἶσις ζητέω ὁ μέλος , καί εὑρίσκω ἀσκέω εἰς ταφή · ὁ ταφή ἠώς νῦν Ὀσιριακός καλέω . ἄνοος γάρ καί κάτω περί ὁ εἶδος ὁ ὕλη στρέφω , ἀποπίπτω ὁ λόγος θεωρητής Θεός · ὁ δέ στοιχεῖον καί ὁ μόριον αὐτός θεοποιέω , ἄλλοτε ἄλλος ὄνομα αὐτός τίθημι · ὁ μέν ὁ σῖτος σπορά Ὅσιρινθεν , φημί , μυστικός ἐπί ὁ ἀνεύρεσις ὁ μέλος ἢ ὁ καρπός ἐπιλέγω καί ὁ Ἶσις · εὑρίσκω , συγχαίρω ) · ὁ δέ ὁ ἄμπελος καρπός Διόνυσος · καί Σεμέλη αὐτός ὁ ἄμπελος , καί κεραυνός ὁ ὁ ἥλιος φλόξ . καί τίς γάρ πᾶς μᾶλλον ἢ θεολογέω ὁ ὁ μῦθος θεοποιέω , οὐ οἶδα , ὅτι ὅς ἀπολογέομαι ὑπέρ ὁ θεός , ὁ ἐπι αὐτός λόγος βεβαιόω . τις ὁ Εὐρώπη καί ὁ Ταῦρος καί ὁ Κύκνος καί ὁ Λήδα πρός γῆ καί ἀήρ , ὅς ἧ πρός οὗτος μιαρός ὁ Ζεύς μίξις , ἢ γῆ καί ἀήρ ; Ἀλ ἀποπίπτω ὁ μέγεθος ὁ Θεός , καί ὑπερκύπτω ὁ λόγος γάρ ἔχω συμπάθεια εἰς ὁ οὐράνιος τόπος οὖον δύναμαι , ἐπί ὁ εἶδος ὁ ὕλη συντήκω , καί καταπίπτω , ὁ ὁ στοιχεῖον τροπή θεοποιέω · ὅμοιος εἰμί καί ναῦς τις , ἐν ἧ πλέω , ἀντί
cogPG.PG006 478
τοῦ κυβερνήτου ἄγοι . Ὡς δὲ οὐδὲν πλέον νεὼς , κἂν ἢ πᾶσιν ἠσκημένη , μὴ ἐχούσης τὸν κυβερνήτην · οὐδὲ τῶν στοιχείων ὄφελος διακεκοσμημένων , δίχα τῆς καρὰ τοῦ Θεοῦ προνοίας . Ἢ τε γὰρ ναῦς καθ´ ἑαυτὴν οὐ πλευσεῖται , τά τε στοιχεῖα χωρὶς τοῦ δημιουργοῦ οὐ κινηθήσεται . Εἴποιτε ἂν οὖν συνέσει πάντας ὑπερέχοντες · Τίνι οὖν τῷ λόγῳ ἔνια τῶν εἰδώλων ἐνεργεῖ , εἰ μή , εἰσι θεοὶ ἐφ᾽´ οἷς ἱδρυόμεθα τὰ ἀγάλματα ; Οὐ γὰρ εἰκὸς τὰς ἀψύχους καὶ ἀκινήτους εἰκόνας καθ´ ἐαυτὰς ἰσχύειν χωρὶς τοῦ κινοῦντος . Τὸ μὲν δὴ κατὰ τόπους καὶ πόλεις καὶ ἔθνη γίγνεσθαί τινας ἐπ᾽´ ὀνόματι εἰδώλων ἐνεργείας οὐδ´ ἡμεῖς ἀντιλέγομεν · οὐ μὴν , εἰ ὡφελήθησάν τινες , καὶ αὖ ἐλυπήθησαν ἔτεροι , θεοὺς νομιοῦμεν τοὺς ἐφ᾽´ ἑκάτερα ἐνεργήσαντας . Ἀλλὰ καὶ ᾧ λόγῳ νομίζετε ἰσχύειν τὰ εἴδωλα , καὶ τίνες οἱ ἐνεργοῦντες , ἐπιβατεύοντες αὐτῶν τοῖς ὀνόμασιν , ἐπ᾽´ ἀκριβὶς ἐξητάκαμεν . Ἀναγκαῖον δέ μοι μέλλοντι δεικνύειν τίνες οἱ ἐπὶ τοῖς εἰδώλοις ἐνεργοῦντες , καὶ ὅτι μὴ θεοί , προσχρήσασθαί τισι καὶ τῶν ἀπὸ φιλοσοΚφίας μάρτυσι . Πρῶτος Θαλῆς διαιρεῖς οἱ τὰ ἐκείνου διαιροῦντες , ἀκριβοῦντες μνημονεύουσιν , εἰς Θελν εἰς δαίμονας , εἰς ἥρωας . Ἀλλὰ Θεὸν μὲν τὸν νοῦν τοῦ κόσμου ἄγει , δαίμονας δὲ οὐσίας νοεῖ ψυχικάς · καὶ ἥρωας τὰς κεχωρισμένας ψυχας τῶν ἀνθρώπων , ἀγαθοὺς μὲν τὰς ἀγαθὰς , κακοὺς δὲ τὰς φαυλας . Πλάτων δὲ τὰ ἄλλα ἐπέχων , καὶ αὐτὸς εἴς τε τὸν ἀγέννητον Θεὸν , καὶ τοὺς ὑπὸ τοῦ ἀγεννήτου εἰς κόσμον τὸν οὐρανοῦ γεγονότας , τούς τε πλάθΑ
Lemmas: ὁ κυβερνήτης ἄγω . ὡς δέ οὐδείς πλέω ναός , κἀν ἢ πᾶς ἀσκέω , μή ἔχω ὁ κυβερνήτης · οὐδέ ὁ στοιχεῖον ὄφελος διακοσμέω , δίχα ὁ Καρά ὁ Θεός πρόνοια . ἤ τε γάρ ναῦς καθ´ ἑαυτοῦ οὖον πλέω , ὁ τε στοιχεῖον Χωρὶς ὁ δημιουργός οὖον κινέω . εἶπον εἄν οὖν σύνεσις πᾶς ὑπερέχω · τίς οὖν ὁ λόγος ἔνιοι ὁ εἴδωλον ἐνεργέω , εἰμί μή , εἰμί θεός ἐφ᾽´ ὅς ἱδρύω ὁ ἄγαλμα ; οὖον γάρ εἰκός ὁ ἄψυχος καί ἀκίνητος εἰκών καθ´ ἑαυτοῦ ἰσχύω Χωρὶς ὁ κινέω . ὁ μέν δή κατά τόπος καί πόλις καί ἔθνος γίγνομαι τις ἐπά ὄνομα εἴδωλον ἐνέργεια οὐδός ἐγώ ἀντιλέγω · οὖον μήv , εἰμί ὠφελέω τις , καί αὖος λυπέω ἔτερος , θεός νομίζω ὁ ἐφ᾽´ ἑκάτερος ἐνεργέω . ἀλλά καί ὅς λόγος νομίζω ἰσχύω ὁ εἴδωλον , καί τίς ὁ ἐνεργέω , ἐπιβατεύω αὐτός ὁ ὄνομα , ἐπά ἀκριβής ἐξετάζω . ἀναγκαῖος δέ ἐγώ μέλλω δείκνυμι τίς ὁ ἐπί ὁ εἴδωλον ἐνεργέω , καί ὅτι μή θεός , προσχράομαι τις καί ὁ ἀπό φιλοσοΚφίας μάρτυς . Πρῶτος Θαλῆς διαιρέω ὁ ὁ ἐκεῖνος διαιρέω , ἀκριβόω μνημονεύω , εἰς Θελν εἰς δαίμων , εἰς ἥρως . ἀλλά θεός μέν ὁ νόος ὁ κόσμος ἄγω , δαίμων δέ οὐσία νοέω ψυχικός · καί ἥρως ὁ χωρίζω Ψυχή ὁ ἄνθρωπος , ἀγαθός μέν ὁ ἀγαθός , κακός δέ ὁ φαῦλος . Πλάτων δέ ὁ ἄλλος ἐπέχω , καί αὐτός εἰς τε ὁ ἀγέννητος θεός , καί ὁ ὑπό ὁ ἀγέννητος εἰς κόσμος ὁ οὐρανός γίγνομαι , ὁ τε Πλάθα
cogPG.PG006 480
εἰς πάντας φέρειν κατὰ δύναμιν τὸν Θεὸν , προσεχρήσατο , ἐπικατηγορήσας τὸ μέγας , ἵνα διαστείλῃ τὸν οὐράνιον ἀπὸ τοῦ χαμᾶθεν , τὸν ἀγέννητον ἀπὸ τοῦ γεννητοῦ , τοῦ νεωτέρου μὲν οὐρανοῦ καὶ γῆς , νεωτέρου δὲ Κρητῶν , οἳ ἐξέκλεψαν αὐτὸν , μὴ ἀναιρεθῆναι ὑπὸ τοῦ πατρός . Φ . Τί δὴ δεῖ , πρὸς ὑμᾶς πάντα λόγον κεκινηκότας , ἢ ποιητῶν μνημονεύειν , ἢ καὶ ἑτέρας δόξας ἐξετάζειν ; τοσοῦτον εἰπεῖν ἔχοντι · Εἰ καὶ μὴ ποιηταὶ καὶ φιλόσοφοι ἕνα μὲν εἶναι ἐπεγίνωσκον Θεὸν , περὶ δὲ τούτων οἱ μὲν ὡς περὶ δαιμόνων , οἱ δὲ ὡς περὶ ὄλης , οἱ δὲ ὡς περὶ ἀνθρώπων γενομένων ἐφρόνουν , ἡμεῖς τε ἂν εἰκότως ξενηλατούμεθα , διαιρετικῷ χόγῳ καὶ περὶ Θεοῦ καὶ ὕλης καὶ περὶ τῆς τούτων αὐτῶν οὐσίας κεχρημένοι . Ὡς γὰρ Θεόν φαμεν , καὶ Υἱὸν τὸν Αόγον αὐτοῦ , καὶ Πνεῦμα ἅγιον , ἐνούμενα μὲν κατὰ δύναμιν , τὸν Πατέρα , τὸν Υἱὸν , τὸ Πνεῦμα , ὅτι Νοῦς , Λόγος , Σοφία , Υἱὸς τοῦ Πατρὸς , καὶ ἀπόρροια , ὡς φῶς ἀπὸ πυρὸς , τὸ Πνεῦμα · οὕτως καὶ ἐτέρας εἶναι δυνάμεις κατειλήμμεθα περὶ τὴν ὄλην ἐχούσας καὶ δι´ αὐτῆς · μίαν μὲν τὴν ἀντίθεον · οὐχ ὅτι ἀντιδοξοῦν τι ἐστὶ τῷ Θεῷ , ὡς τῇ φίλα τὸ νεῖκος , κατὰ τὸν Ἐμπεδοκλέα , καὶ τῇ ἡμέρᾳ νὺξ , κατὰ τὰ φαινόμεναπεί , κἂν εἰ ἀνθειστήκει τι τῷ Θεῷ , ἐπαύσατο τοῦ εἶναι , λυθείσης αὐτοῦ τῇ τοῦ Θεοῦ δυνάμει καὶ ἰσχύῖ τῆς συστάσεως ) , ἀλλ´ ὅτι τῷ τοῦ Θεοῦ ἀγαθῷ , ὃ κατὰ συμβεβηκός ἐστιν αὐτῷ , καὶ συνυπάρχον , ὡς χρόα σώματι , οὖ ἄνευ οὐκ ἔστιν οὐχ ὡς μέρους ὄντος , ἀλλ´ ὡς κατ´ ἀνάγκην συνόντος παρακολουθήματος ἡνωμένου καὶ συγκεχρωσμέσυ , ὡς τῷ πυρὶ ξανθῷ εἶναι , καὶ τῷ αἰθέρι κυανῷ , ἐναντίον ἐστὶ τὸ περὶ τὴν ὕλην ἔχον πνεῦμα , γενόμενον μὲν ὑπὸ τοῦ Θεοῦ , καθὸ οἱ λοιποὶ ὑπ´ αὐτοῦ
Lemmas: εἰς πᾶς φέρω κατά δύναμις ὁ θεός , προσχράω , ἐπικατηγορέω ὁ μέγας , ἵνα διαστέλλω ὁ οὐράνιος ἀπό ὁ χαμᾶθεν , ὁ ἀγέννητος ἀπό ὁ γεννητής , ὁ νέος μέν οὐρανός καί γῆ , νέος δέ Κρής , ἕ ἐκκλέπτω αὐτός , μή ἀναιρέω ὑπό ὁ πατήρ . Φ . τις δή δεῖ , πρός σύ πᾶς λόγος κινέω , ἢ ποιητής μνημονεύω , ἢ καί ἕτερος δόξα ἐξετάζω ; τοσοῦτος εἶπον ἔχω · εἰμί καί μή ποιητής καί φιλόσοφος εἷς μέν εἰμί ἐπιγιγνώσκω θεός , περί δέ οὗτος ὁ μέν ὡς περί δαίμων , ὁ δέ ὡς περί ὅλος , ὁ δέ ὡς περί ἄνθρωπος γίγνομαι φρονέω , ἐγώ τε εἄν εἰκότως ξενηλατέω , διαιρετικός χόγῳ καί περί Θεός καί ὕλη καί περί ὁ οὗτος αὐτός οὐσία χράομαι . ὡς γάρ Θεός φημί , καί υἱός ὁ Αόγον αὐτός , καί πνεῦμα ἅγιος , νοέω μέν κατά δύναμις , ὁ πατήρ , ὁ υἱός , ὁ πνεῦμα , ὅτι Νοῦς , Λόγος , Σοφία , υἱός ὁ πατήρ , καί ἀπόρροια , ὡς φάος ἀπό πυρός , ὁ πνεῦμα · οὕτως καί ἕτερος εἰμί δύναμις καταλαμβάνω περί ὁ ὄλη ἔχω καί δις αὐτός · εἷς μέν ὁ ἀντίθεος · οὐ ὅτι ἀντιδοξέω τίς εἰμί ὁ Θεός , ὡς ὁ φίλος ὁ νεῖκος , κατά ὁ Ἐμπεδοκλῆς , καί ὁ ἡμέρα νύξ , κατά ὁ φαινόμεναπεί , κἀν εἰμί ἀνθίστημι τίς ὁ Θεός , παύω ὁ εἰμί , λύω αὐτός ὁ ὁ Θεός δύναμις καί ἰσχύς ὁ σύστασις ) , ἀλ ὅτι ὁ ὁ Θεός ἀγαθός , ὅς κατά συμβεβηκός εἰμί αὐτός , καί συνυπάρχω , ὡς χρώς σῶμα , οὖον ἄνευ οὐ εἰμί οὐ ὡς μέρος εἰμί , ἀλ ὡς κατ´ ἀνάγκη σύνειμι1 παρακολούθημα ἑνόω καί συγχρώννυμι , ὡς ὁ πῦρ ξανθός εἰμί , καί ὁ αἰθήρ κυάνεος , ἐναντίος εἰμί ὁ περί ὁ ὕλη ἔχω πνεῦμα , γίγνομαι μέν ὑπό ὁ Θεός , καθό ὁ λοιπός ὑπό αὐτός
cogPG.PG006 484
ἰνδαλματώδεις τῆς ψυχῆς κινήσεις εἰδωλομανεῖς ἀποτίκτουσι φαντασίας . Οταν δὲ ἁπαλὴ καὶ εὐάγωγος ψυχὴ , ἀνήκοος μὲν καὶ ἄπειρος λόγων ἐρρωμένων , ἀθεώρητος δὲ τοῦ ἀληθοῦς , ἀπερινόητος δὲ τοῦ Πατρὸς καὶ ποιητοῦ τῶν ὅλων , ἐναποσφραγίσηται ψευδεῖς περὶ αὐτῆς δόξας · οἱ περὶ τὴν ὕλην δαίμονες . λίχνοι περὶ τὰς κνίσσας καὶ τὸ τῶν ἱερείων αἵμα ὄντες , ἀπατηλοὶ δὲ ἀνθρώπων , προσλαβόντες τὰς ψευδοδόξους ταύτας τῶν πολλῶν τῆς ψυχῆς κινήσεις , φαντασίας αὐτοῖς , ὡς ἀπὸ τῶν εἰδώλων καὶ ἀγαλμάτων , ἐπιβατεύοντες αὐτῶν τοῖς νοήμασιν . εἰσρεῖν παρέχουσι · καὶ ὅσα καθ᾽´ αὐτὴν , ὡς ἀθάνατος ούσα . λογικῶς κινεῖται ψυχὴ , ἡ προμηνύουσα τὰ μέλλοντα , ἡ θεραπεύουσα τὰ ἐνεστηκτα , τούτων τὴν δόξαν καρποῦνται οἱ δαίμονες . αΒ.Ἀναγκαῖον δὲ ἴσως , κατὰ τὰ προειρημένα , περὶ τῶν ὀνομάτων ὀλίγα εἰπεῖν . Ἡρόδοτος μὲν οὖν καὶ Ἀλέξανδρος ὁ τοῦ Φιλίππου ἐν τῇ πρὸς τὴν μητέρα ἐπιστολῇκάτεροι δὲ ἐν τῇ Ἡλιουπόλει , καὶ Μέμφι καὶ Θήβαις , εἰς λόγους τοῖς ἱερεῦσιν ἀφῖχθαι λέγονται ) , φασὶ παρ´ ἐκείνων ἀνθρώπους αὐτοὺς γενέσθαι , μαθεῖν . Ἡρόδοτος μέν · Ἡδη ὧν τῶν αἰ εἰκόνες ἢσαν , τοιούτους ἀπεδείκνυσαν σφᾶς αὐτοὺς ἐόντας , θεῶν δὲ πολλὸν ἀπηλλαγμένους . Τὸ δὲ πρότερον τῶν ἀνδρῶν τούτων , θεοὺς εἶναι τοὺς ἐν Αἰγύπτῳ ἄρχοντας , οὐκ ἐόντας ἄμα τοῖσι ἀνθρώποισι · καὶ τούτων ἀεὶ ἔνα τὸν κρατέτντα εἶναι · ὑστερον δὲ αὐτῆς βασιλεῦσαι Ῥρον τὸν Ὁσίρεως παῖδα , τὸν Ἀπόλλωνα Ἑλληνες ὀνομάζουσι . Τοῦτον καταπαύσαντα Τυφῶνα , βασιλεῦσαι ὕστατον Αἰγύπτου . Ὅσιρις δέ ἐστι Διόνυσος καθ᾽´ Ἐλλάδα γλῶσσαν . Οἵ τε οὖν ἄλλοι , καὶ τελευταῖος βασιλεὺς Αἰγύπτου(παρὰ δὲ τούτων εἰς Ἔλληνας ἦλθε τὰ ὀνόματα τῶν θεῶν ] Ἀπόλλων ὁ Διονύσου καὶ Ἴσιδος ς ὁ αὐτὸς Ἡρόδοτος λέγει · Ἀπόλλωνα δὲ καὶ Ἄρτεμιν Διονύσου
Lemmas: ἰνδαλματώδης ὁ Ψυχή κινέω εἰδωλομανής ἀποτίκτω φαντασία . ὅταν δέ ἁπαλός καί Εὐάγωγος ψυχή , ἀνήκοος μέν καί ἤπειρος λόγος ῥώννυμι , ἀθεώρητος δέ ὁ ἀληθής , ἀπερινόητος δέ ὁ πατήρ καί ποιητής ὁ ὅλος , ἐναποσφραγίζω ψευδής περί αὐτός δόξα · ὁ περί ὁ ὕλη δαίμων . λίχνος περί ὁ κνῖσα καί ὁ ὁ ἱερεῖον αἷμα εἰμί , ἀπατηλός δέ ἄνθρωπος , προσλαμβάνω ὁ ψευδόδοξος οὗτος ὁ πολύς ὁ Ψυχή κινέω , φαντασία αὐτός , ὡς ἀπό ὁ εἴδωλον καί ἄγαλμα , ἐπιβατεύω αὐτός ὁ νόημα . εἰσρέω παρέχω · καί ὅσος καθά αὐτός , ὡς ἀθάνατος εἰμί . λογικός κινέω ψυχή , ὁ προμηνύω ὁ μέλλω , ὁ θεραπεύω ὁ ἐνίστημι , οὗτος ὁ δόξα καρπέω ὁ δαίμων . αΒ.Ἀναγκαῖον δέ ἴσως , κατά ὁ προερέω , περί ὁ ὄνομα ὀλίγος εἶπον . Ἡρόδοτος μέν οὖν καί Ἀλέξανδρος ὁ ὁ Φίλιππος ἐν ὁ πρός ὁ μήτηρ ἐπιστολῇκάτεροι δέ ἐν ὁ Ἡλιούπολις , καί Μέμφις καί Θῆβαι , εἰς λόγος ὁ ἱερεύς ἀφικνέομαι λέγω ) , φημί παρ´ ἐκεῖνος ἄνθρωπος αὐτός γίγνομαι , μανθάνω . Ἡρόδοτος μέν · ἤδη ὅς ὁ ὁ εἰκών ἀσάω , τοιοῦτος ἀποδείκνυμι σφεῖς αὐτός εἰμί , θεός δέ πολύς ἀπαλλάσσω . ὁ δέ πρότερος ὁ ἀνήρ οὗτος , θεός εἰμί ὁ ἐν Αἴγυπτος ἄρχω , οὐ εἰμί ἄμη ὅς ἄνθρωπος · καί οὗτος ἀεί νάω ὁ κρατέω εἰμί · ὕστερος δέ αὐτός βασιλεύω Ῥρον ὁ Ὄσιρις παῖς , ὁ Ἀπόλλων Ἕλλην ὀνομάζω . οὗτος καταπαύω Τυφῶν , βασιλεύω ὕστερος Αἴγυπτος . Ὄσιρις δέ εἰμί Διόνυσος καθά Ἐλλάς γλῶσσα . ὁ τε οὖν ἄλλος , καί τελευταῖος βασιλεύς Αἰγύπτου(παρὰ δέ οὗτος εἰς Ἕλλην ἔρχομαι ὁ ὄνομα ὁ θεός ] Ἀπόλλων ὁ Διόνυσος καί Ἶσις Σ ὁ αὐτός Ἡρόδοτος λέγω · Ἀπόλλων δέ καί Ἄρτεμις Διόνυσος