cogPG.PG006 560
καὶ οἱ μὲν ἔκλιναν οἰκεῖν πρὸς ἀνατολὰς , οἱ δὲ ἐπὶ τὰ μέρη τὰ της μεγάλης ἠπείρου , καὶ τὰ πρὸς βόρειον , ὥστε διατείνειν μέχρι τῶν Βρεττανῶν ἐν τοῖς Ἀρκτικοῖς κλίμασιν . Ἔτεροι δὲ γῆν Χαναναίαν , καὶ Ἰουδαίαν , καὶ Φοινίκην ἐπικληθεῖσαν , καὶ τὰ μέρη τῆς Αἰθιοπίας , καὶ Αἰγύπτου καὶ Λιβύης , καὶ τὴν καλουμένην διακεκαυμένην , καὶ τὰ μέχρι δυσμῶν κλίματα παρατείνοντα · οἱ δὲ λοιποὶ τὰ ἀπὸ τῆς παραλίου , καὶ τῆς Παμφυλίας , καὶ τὴν Ἀσίαν , καὶ τὴν λάδα , καὶ τὴν Μακεδονίαν , καὶ τὸ λοιπὸν τὴν Ἰταλίαν , καὶ τὰς καλουμένας Γαλλίας , καὶ Ἱσπανίας , καὶ Γερμανίας · ὥστε οὕτω τὰ νῦν ἐμπεπλῆσθαι τὴν σύμπασαν τῶν κατοικούντων αὐτήν . Τριμεροῦς οὖν γεγενημένης τῆς κατοικήσεως τῶν ἀνθρώπων ἐπὶ τῆς γῆς καταρχὰς , ἔν τε ἀνατολῇ , καὶ μεσημβρίᾳ , καὶ δόσει , ἔπειτα καὶ τὰ λοιπὰ μέρη κατῳκήθη τῆς γῆς , χυδαίων τῶν ἀνθρώπων γενομένων Ταῦτα δὲ μὴ ἐπιστάμενοι οἱ συγγραφεῖς βούλονται τὸν κόσμον σφαιροειδῆ λέγειν , καὶ ὥσπερ κύβῳ συγκρίνειν αὐτόν . Πῶς δὲ δύνανται ταῦτα ἀληθῆ φάσκειν , μὴ ἐπιστάμενοι τὴν ποίησιν τοῦ κόσμου μήτε τὴν κατοίκησιν αὐτοῦ ; Πρὸς μέρος αὐξανομένων τῶν ἀνθρώπων , καὶ πληθυνομένων ἐπὶ τῆς γῆς , ὡς προειρήκαμεν , οὕτω κατῳκήθησαν καὶ αἱ νῆσοι της θαλάσσης καὶ τὰ λοιπὰ κλίματα . ἅῦ . Τίς οὖν πρὸς ταῦτα ἴσχυσε τῶν καλουμένων σοφῶν , καὶ ποιητῶν ἢ ἱστοριογράφων τὸ ἀληθὲς εἰπεῖν , πολὺ μεταγενεστέρων αὐτῶν γεγενημένων , καὶ πληθὺν θεῶν εἰσαγαγόντων , οἵτινες μετὰ τοσαῦτα ἕτη αὐτοὶ ἐγεννήθησαν τῶν πόλεων , ἔσχατοι καὶ τῶν θασιλέων καὶ ἐθνῶν καὶ πολέμων ; Ἐχρῆν γὰρ αὐτοὺς μεμνῆσθαι πάντων καὶ τῶν πρὸ κατακλυσμοῦ γεγονότων · περί τε κτίσεως κόσμου , καὶ ποιήσεως ἀνθρώπου , τά τε ἑξῆς συμβάντα ἀκριβῶς ἐξειπεῖν τοὺς παρὰ´ Αἰγυπτίοις προφήτας ἢ Χαλδαίους , τούς τε ἄλλους συγγραφεῖς , εἴπερ θείῳ καὶ καθαρῷ πνεύματι ἐλάλησαν , καὶ τὰ δι´ αὐτῶν ῥηθέντα ἀληθῆ ἀνήγγειλαν · καὶ οὐ μόνον τὰ προγενόμενα , ἢ ἐναστῶτα , ἀλλὰ καὶ τὰ ἐπερχόμενα τῷ κόσμῳ ἐχρῆν αὐτοὺς προκαταγγεῖλαι . Διὸ δείκνυται πάντας τοὺς λοιποὺς πεπλανῆσθαι · μόνους δὲ Χριστιανοὺς τὴν ἀλήθειαν κεχωρηκέναι , οἵτινες ὑπὸ Πνεύματος ἁγίου διδασκόμεθα , τοῦ λαλήσαντος ἐν τοῖς ἁγίοις προφήταις καὶ τὰ πάντα προκαταγγελόντος . ὅΚαὶ τὸ λοιπὸν ἔστω σοι φιλοφρόνως ἐρευνᾷν τὰ τοῦ Θεοῦ , λέγω δὲ τὰ διὰ τῶν προφητῶν ῥηθέντα , ὅπως , συγκρίνας τά τε ὑπὸ ἡμῶν λεγόμενα καὶ τὰ ὑπὸ τῶν λοιπῶν , δυνήσει εὐρεῖν τὸ ἀληθές . Τὰ μὲν οὐν ὀνόματα τῶν καλουμένων θεῶν , ὅτι παρὰ´ αὐτοῖς ὀνόματα ἀνθρώπων εὑρίσκεται , καθὼς ἐν τοῖς ἐπάνω κὸηλώσαμεν , ἐξ αὐτῶν τῶν ἱστοριῶν , ὧν συνέγραψαν ,
Lemmas: καί ὁ μέν κλίνω οἰκέω πρός ἀνατολή , ὁ δέ ἐπί ὁ μέρος ὁ ὁ μέγας ἤπειρος , καί ὁ πρός βόρειος , ὥστε διατείνω μέχρι ὁ Βρεττανός ἐν ὁ ἀρκτικός κλίμα . ἔτερος δέ γῆ Χαναναῖος , καί Ἰουδαῖος , καί Φοινίκη ἐπικαλέω , καί ὁ μέρος ὁ Αἰθιοπία , καί Αἴγυπτος καί Λιβύη , καί ὁ καλέω διακαίω , καί ὁ μέχρι δυσμή κλίμα παρατείνω · ὁ δέ λοιπός ὁ ἀπό ὁ παράλιος , καί ὁ Παμφυλία , καί ὁ Ἀσία , καί ὁ Λάδα , καί ὁ Μακεδονία , καί ὁ λοιπός ὁ Ἰταλία , καί ὁ καλέω Γαλλία , καί Ἱσπανία , καί Γερμανία · ὥστε οὗτος ὁ νῦν ἐμπίμπλημι ὁ σύμπας ὁ κατοικέω αὐτός . τριμερής οὖν γίγνομαι ὁ κατοίκησις ὁ ἄνθρωπος ἐπί ὁ γῆ καταρχή , ἐν τε ἀνατολή , καί μεσημβρία , καί δόσις , ἔπειτα καί ὁ λοιπάς μέρος κατοικέω ὁ γῆ , χυδαῖος ὁ ἄνθρωπος γίγνομαι οὗτος δέ μή ἐφίστημι ὁ συγγραφεύς βούλομαι ὁ κόσμος σφαιροειδής λέγω , καί ὥσπερ κύβος συγκρίνω αὐτός . Πῶς δέ δύναμαι οὗτος ἀληθής φάσκω , μή ἐφίστημι ὁ ποίησις ὁ κόσμος μήτε ὁ κατοίκησις αὐτός ; πρός μέρος αὐξάνω ὁ ἄνθρωπος , καί πληθύνω ἐπί ὁ γῆ , ὡς προαγορεύω , οὗτος κατοικέω καί ὁ νῆσος ὁ θάλασσα καί ὁ λοιπάς κλίμα . αὖ . Τῖς οὖν πρός οὗτος ἰσχύω ὁ καλέω σοφός , καί ποιητής ἢ ἱστοριόγραφος ὁ ἀληθής εἶπον , πολύς μεταγενής αὐτός γίγνομαι , καί πληθύς θεός εἰσάγω , ὅστις μετά τοσοῦτος ἔτος αὐτός γεννάω ὁ πόλις , ἔσχατος καί ὁ θασιλέων καί ἔθνος καί Πολέμων ; Ἐχρεύς γάρ αὐτός μιμνήσκω πᾶς καί ὁ πρό κατακλυσμός γίγνομαι · περί τε κτίσις κόσμος , καί ποίησις ἄνθρωπος , ὁ τε ἑξῆς συμβαίνω ἀκριβῶς ἐξεῖπον ὁ παρά Αἰγύπτιος προφήτης ἢ Χαλδαῖος , ὁ τε ἄλλος συγγραφεύς , εἴπερ θεῖον καί καθαρός πνεῦμα λαλέω , καί ὁ δις αὐτός εἴρω ἀληθής ἀναγγέλλω · καί οὖον μόνος ὁ προγίγνομαι , ἢ ἐνίστημι , ἀλλά καί ὁ ἐπέρχομαι ὁ κόσμος χρή αὐτός προκαταγγέλλω . Διὸ δείκνυμι πᾶς ὁ λοιπός πλανάω · μόνος δέ Χριστιανός ὁ ἀλήθεια χωρέω , ὅστις ὑπό πνεῦμα ἅγιος διδάσκω , ὁ λαλέω ἐν ὁ ἅγιος προφήτης καί ὁ πᾶς προκαταγγέλλω . Οκάι ὁ λοιπός ἵστημι σύ φιλόφρων ἐρευνάω ὁ ὁ Θεός , λέγω δέ ὁ διά ὁ προφήτης εἴρω , ὅπως , συγκρίνω ὁ τε ὑπό ἐγώ λέγω καί ὁ ὑπό ὁ λοιπός , δύναμαι εὑρίσκω ὁ ἀληθής . ὁ μέν ὀν ὄνομα ὁ καλέω θεός , ὅτι παρά αὐτός ὄνομα ἄνθρωπος εὑρίσκω , καθώς ἐν ὁ ἐπάνω κηλόω , ἐκ αὐτός ὁ ἱστορία , ὅς συγγράφω ,