cogPG.PG006 732
τὸν κόσμον ἀγέννητον . Τὸ ὅημιουργητὸν δημιουργοῦ ἤγουν τοῦ γεννητοῦ λέξει μόνῃ διαφέρει , πράγματι δὲ οὐ διαφέρει · διὸ καθόλου ἀντιστρέφει ἀλλήλοις διὰ τὸ εἶναι αὐτὰ ἐπίσης . Εἴ τι γὰρ γεννητὸν , τοῦτο ἐξ ἀνάγκης καὶ δημιουργητόν · καὶ εἴ τι δημιουργητὸν , τοῦτο ἐξ ἀνάγκης καὶ γεννητόν . Ἀλλ´ ἐπειδὴ ἀδύνατόν ἐστι τὸν κόσμον εἶναι ἀγέννητον καὶ γεννητόν · ἐπὶ παντὸς γὰρ ἢ τὴν φάσιν εληθῆ ἢ τὴν ἀπόφασιν · πῶς ἄρα τὸν κόσμον δυνατὸν εἶναι δημιουργητὸν καὶ ἀγέννητον ; Τὸ δις εἶναι τὸ αὐτὸ ἐν ἄλλῳ , ἐξ ἀνάγκης ἄλλοτε καὶ ἄλλοτε · οἷον τὸ παράδειγμά ἐστιν ἐν τῷ Θεῷ καὶ ἐν τῇ ὕλῃ · καὶ ἐν τῷ Θεῷ μὲν ἀποίητον , ποιητὸν δὲ ἐν τῇ ὕλῃ · καὶ ἐν τῷ Θεῷ μὲν οὐ κόσμος , ἀλλὰ τοῦ κόσμου παράδειγμα , ἐν τῇ ὕλῃ δὲ κόσμος . Ἀλλ´ εἰ μὲν ἄλλοτε καὶ ἄλλοτε , καὶ ἄλλως καὶ ἄλλως , ἐξἀνάγκης καὶ πρόερον καὶ ὕστερον · εἰ δὲ πρότερον καὶ ὕστερον , δηλονότι οὐ συναὶδιον τοῖς παλαιοῖς ἀποδέδεικται τὰ καλούμενα πρός τι ἄμα τῇ φύσει ὑπάρχειν . Ἐπεὶ οὖν ἢ τε εἰκὼν πρὸς τὸ παράδειγμα , καὶ τὸ παράδειγμα πρὸς τὴν εἰκόνα , καὶ τὸ δημιούργημα πρὸς τὸν δημιουργὸν , καὶ ὁ δημιουργὸς πρὸς τὴν εἰκόνα δημούργημα , ἄμα τῇ φύσει τα τοιαῦτα ὑπάρξει . Εἰ τοίνυν ἀγέννητος ὁ δημιουργὸς καὶ τὸ καράδειγμα , ἀγέννητος καὶ ὁ κόσμος , τοῦ μεν παραδείγματος εἰκὸν ὤν , τοῦ δὲ δημιουργοῦ δημούργημα . Οἷς παλαιοῖς ἀποδέδεικται τὰ πρός τι ἄμα τῇ φύσει , αὐτοῖς ἀποδέδοται τῆς εἰκόνος ὁ λόγος . Εἰκὼν , φησὶν , ἐστὶν , ἧς ἡ γένεσις διὰ μιμήσεως . Ἀλλὰ εἰ κατὰ τὸν ἀποκρινάμενον ἀγέννητός ἐστιν ὁ κόσμος , δηλονότι ἀπώλεσεν ὁ κόσμος τῆς εἰκόνος τὸ ὄνομα · καὶ τὸ ὄνομα καὶ τὸ πρᾶγμα . Ἐν ἀγεννησίᾳ γὰρ ἀδύνατον τῷ κόσμῳ σώζειν τῆς εἰκόνος τὸν λόγον . Ὁ λέγων τὸ δημιούργημα ἀγέννητον , ἐπειδὴ ὰ δημιουργὸς αὐτοῦ ἀγέννητός ἐστιν , ὀφείλει καὶ ἀδημιούργητον λέγειν τὸ δημιούργημα , ἐπειδὴ ὁ δημιουργὸς αὐτοῦ ἀδημιούργητός ἐστιν . Ἀντακολουθοῦσι γὰρ ἀλλήλοις ἐξ ἀνάγκης , τῷ μὲν ἀγεννήτῳ τὸ ἀδημιούργητον , καὶ τῷ ἀδημιουργήτῳ τὸ ἀγέννητον . Εἰ ξὲ τοῦτο ἄτοπον , ἄτοπον ἄρα καὶ τὸ λέγειν δημιούργημα ἀγέννητον . Εἰ ἅμα τῇ φύσει τὰ πρός τι , καὶ διὰ τοῦτο ἀνάγκη συναγέννητον εἶναι τῷ δημιουργῷ τὸ δημιούργημα , καθὰ τῷ ἀποκριναμένῳ δοκεῖ , ὰνάγκη ἄρα τὸν αὐτὸν τρόπον συναγέννητον λέγειν τὸ ἀγέννητον τῷ ἀγεννήτῳ · πρός τι γὰρ καὶ ταῦτά ἐστι , πρὸς γὰρ τὸ γεννητὸν τὸ ἀγέννητον , καὶ πρὸς τὸ ἀγέννητον τὸ γεννητόν . Εἰ δὲ , τοῦ γεννητοῦ μὲν οὐκ ὄντος , δυνάμει ἐστὶ τὸ ἀγέννητον ἀγέννητον , ὄντος δὲ τοῦ γεννητοῦ , ἐνεργείᾳ ἐστὶν ἀγέννητον τὸ ἀγέννητον · ἀνάγκη ἄρα καὶ ἐπὶ τοῦ δημιουργοῦ , καὶ τοῦ δημιουργήματος , καὶ τοῦ παραδείγματος , καὶ τῆς εἰκόνος τοῦτο ὡσαύτως νοεῖν · καὶ οὐδὲν ἄτοπον συμβαίνει . Ἡν γὰρ ἔχει φύσιν τὸ πρός τι κατὰ τὸν δημιουργὸν καὶ τὸ δημιούργημα , τὴν αὐτὴν ἔχει καὶ κατὰ τὸ γεννητὸν καὶ ἀγέννητον . Καὶ τὸ πρῶτον καὶ ὕστερον τῶν πρός τί ἐστιν . Πρὸς γὰρ τὸ πρῶτον τὸ ὕστερον , καὶ πρὸς τὸ ὕστερον τὸ πρῶτον , καὶ ἅμα εἰσὶ τῇ φύσει δυνάμει , ἢ τῇ φύσει ἐνεργείᾳ . Ἀλλ´ εἰ
Lemmas: ὁ κόσμος ἀγέννητος . ὁ ὅημιουργητὸν δημιουργός ἤγουν ὁ γεννητής λέγω μόνος διαφέρω , πρᾶγμα δέ οὖον διαφέρω · διό καθόλου ἀντιστρέφω ἀλλήλων διά ὁ εἰμί αὐτός ἐπίσης . εἰμί τίς γάρ γεννητός , οὗτος ἐκ ἀνάγκη καί δημιουργέω · καί εἰμί τίς δημιουργέω , οὗτος ἐκ ἀνάγκη καί γεννητός . Ἀλ ἐπεί ἀδύνατος εἰμί ὁ κόσμος εἰμί ἀγέννητος καί γεννητός · ἐπί πᾶς γάρ ἢ ὁ φάσις ἐλεέω ἢ ὁ ἀπόφασις · πῶς ἄρα ὁ κόσμος δυνατός εἰμί δημιουργέω καί ἀγέννητος ; ὁ δις εἰμί ὁ αὐτός ἐν ἄλλος , ἐκ ἀνάγκη ἄλλοτε καί ἄλλοτε · οἷος ὁ παράδειγμα εἰμί ἐν ὁ Θεός καί ἐν ὁ ὕλη · καί ἐν ὁ Θεός μέν ἀποίητος , ποιητός δέ ἐν ὁ ὕλη · καί ἐν ὁ Θεός μέν οὖον κόσμος , ἀλλά ὁ κόσμος παράδειγμα , ἐν ὁ ὕλη δέ κόσμος . Ἀλ εἰμί μέν ἄλλοτε καί ἄλλοτε , καί ἄλλως καί ἄλλως , ἐξαναγκάζω καί προαγορεύω καί ὕστερος · εἰμί δέ πρότερος καί ὕστερος , δηλονότι οὖον συναιδιος ὁ παλαιός ἀποδείκνυμι ὁ καλέω πρός τίς ἄμη ὁ φύσις ὑπάρχω . ἐπεί οὖν ἢ τε εἰκών πρός ὁ παράδειγμα , καί ὁ παράδειγμα πρός ὁ εἰκών , καί ὁ δημιούργημα πρός ὁ δημιουργός , καί ὁ δημιουργός πρός ὁ εἰκών δημούργημα , ἄμη ὁ φύσις ὁ τοιοῦτος ὑπάρχω . εἰμί τοίνυν ἀγέννητος ὁ δημιουργός καί ὁ καράδειγμα , ἀγέννητος καί ὁ κόσμος , ὁ μέν παράδειγμα εἰκών εἰμί , ὁ δέ δημιουργός δημούργημα . οἷς παλαιός ἀποδείκνυμι ὁ πρός τίς ἄμη ὁ φύσις , αὐτός ἀποδίδωμι ὁ εἰκών ὁ λόγος . Εἰκών , φημί , εἰμί , ὅς ὁ γένεσις διά μίμησις . ἀλλά εἰμί κατά ὁ ἀποκρίνω ἀγέννητος εἰμί ὁ κόσμος , δηλονότι ἀπόλλυμι ὁ κόσμος ὁ εἰκών ὁ ὄνομα · καί ὁ ὄνομα καί ὁ πρᾶγμα . ἐν ἀγεννησία γάρ ἀδύνατος ὁ κόσμος σῴζω ὁ εἰκών ὁ λόγος . ὁ λέγω ὁ δημιούργημα ἀγέννητος , ἐπεί ά δημιουργός αὐτός ἀγέννητος εἰμί , ὀφείλω καί ἀδημιούργητος λέγω ὁ δημιούργημα , ἐπεί ὁ δημιουργός αὐτός αδημιούργητος εἰμί . ἀντακολουθέω γάρ ἀλλήλων ἐκ ἀνάγκη , ὁ μέν ἀγέννητος ὁ ἀδημιούργητος , καί ὁ ἀδημιούργητος ὁ ἀγέννητος . εἰμί ξεʹ οὗτος ἄτοπος , ἄτοπος ἄρα καί ὁ λέγω δημιούργημα ἀγέννητος . εἰμί ἅμα ὁ φύσις ὁ πρός τίς , καί διά οὗτος ἀνάγκη συνάγω εἰμί ὁ δημιουργός ὁ δημιούργημα , καθά ὁ ἀποκρίνω δοκέω , ἀνάγκη ἄρα ὁ αὐτός τρόπος συνάγω λέγω ὁ ἀγέννητος ὁ ἀγέννητος · πρός τίς γάρ καί οὗτος εἰμί , πρός γάρ ὁ γεννητός ὁ ἀγέννητος , καί πρός ὁ ἀγέννητος ὁ γεννητός . εἰμί δέ , ὁ γεννητής μέν οὐ εἰμί , δύναμις εἰμί ὁ ἀγέννητος ἀγέννητος , εἰμί δέ ὁ γεννητής , ἐνέργεια εἰμί ἀγέννητος ὁ ἀγέννητος · ἀνάγκη ἄρα καί ἐπί ὁ δημιουργός , καί ὁ δημιούργημα , καί ὁ παράδειγμα , καί ὁ εἰκών οὗτος ὡσαύτως νοέω · καί οὐδείς ἄτοπος συμβαίνω . ἐάν γάρ ἔχω φύσις ὁ πρός τίς κατά ὁ δημιουργός καί ὁ δημιούργημα , ὁ αὐτός ἔχω καί κατά ὁ γεννητός καί ἀγέννητος . καί ὁ πρῶτος καί ὕστερος ὁ πρός τίς εἰμί . πρός γάρ ὁ πρῶτος ὁ ὕστερος , καί πρός ὁ ὕστερος ὁ πρῶτος , καί ἅμα εἰμί ὁ φύσις δύναμις , ἢ ὁ φύσις ἐνέργεια . Ἀλ εἰμί