cogPG.PG006 710
ἢ καὶ μόνον φανταζομένοις ἀσέβεια καθαιρετικὴ τῆς δόξης τοῦ Θεοῦ · ἔστιν ἄρα ἐξ ἀγνοίας Θεοῦ τὸ μέγιστον κακὸν ἐν ἀνθρώποις . Ἀλλ´ ἐπειδὴ ἔδοξε τῇ σῇ θεοσεβείᾳ , τὸ καὶ παρ´ ἡμῶν ἐγγράφως ἐλεγχθῆναι τοῦ λόγου τὸ ἀσύστατον , διὰ τοῦτο ἐν συντόμῳ γράφω τὰ ὑποτεταγμένα . Τὸ γὰρ διὰ πλειόνων ἐλέγξαι πρόδηλον ψεῦδος , ναρκῶδες καὶ τῷ γρά φοντι καὶ τῷ ἀναγινώσκοντι . ΔΔύο εἴδη τοῦ μεγίστου κακοῦ ἔθηκεν ὁ ἀποκρισάμενος ἐν τῇ ἑαυτοῦ ἀποκρίσει , καὶ τρία εἴδη τῆς ἀγνοίας τοῦ Θεοῦ · ἐκεῖνα μὲν κατὰ τοὺς Μανιχαίους , ταῦτα δὲ κατ´ αὐτὸν τὸν ἀποκρινάμενον . Καὶ τῶν δύο εἰδῶν τοῦ μεγίστου κακοῦ τὸ μὲν ἔλεγε κατ´ οὐσίαν , τὸ δὲ κατ´ ἐνέργειαν τοῦ κατ´ οὐσίαν . Τῶν δὲ τριῶν εἰδῶν τῆς τοῦ Θεοῦ ἀγνοίας , τὸ μὲν ἔλεγε κατὰ λήθην , τὸ δὲ κατὰ τὴν ἄπιστον φύσιν , τὸ δὲ κατὰ τὴν ἀγαθὴν δόσιν . Ποιῶν δὲ σύντομον τὴν ἀναίρεσιν καὶ τῶν κατὰ Μανιχαίους , καὶ τῶν κατ´ αὐτὸν , ἔφασκε , ποτὲ μὲν ἀναιρῶν τῶν Μανιχαίων τὴν δόξαν , καί φησι , Μέγιστον κακὸν οὐδέν ἐστιν . Εἰ δέ τις ὑπόθοιτο μέγιστον κακὸν , εὑρεθήσεται ἐτέραάρχὴ ἐναντία τῷ Θεῷ · ὅπερ οἱ Μανιχαῖοι κακῶς λέγοντες λέγουσι · ποτὲ δὲ , ὅταν φησὶ , Τὸν ὅντως ὅντα Θεὸν οὐκ ἐξ ἄλλου τινὸς , ἀλλὰ ἐκ τῆς οἰκείας λήθης ἡ ψυχὴ πάσχει · ἐν ἐκείνοις μὲν ἀναιρῶν τὸ κατ´ οὐσίαν μέγιστον κακὸν , ἐν τούτοις δὲ τὸ κατ´ ἐνέργειαν . ἀναιρῶν δὲ καὶ τὰ εἴδητῆς ἀγνοίας τοῦ Θεοῦ , ἃ αὐτὸς ἔθηκε , καὶ φησιν , Οὐδέ ἐστιν ὅλως ἄγνοια περὶ Θεοῦ · πάντες γὰρ , ὅτι ἔστιν Θεὸς , ὁμολογοῦσι κοινῇ ἐννοίᾳ . Εἰ μὲν οὖν οὐκ ἔστιν ὅλως ἄγνοια περὶ Θεοῦ , δῆλον , ὅτι ψευδὲς τὸ ἀγνοεῖν τὸν Θεὸν συμβαίνει τοῖς ἀνθρώποις ἢ κατὰ λήθην , ἢ κατὰ τὴν ἄπιστον φύσιν , ἢ κατὰ τὴν ἀγαθὴν δόσιν · εἰ δὲ κοινὴν ἔννοιαν πάντων λέγει τὴν κατὰ τὴν εἰδικὴν ἔννοιαν ἑκάστης τῶν κακοδόξων αἱρέσεως ἀναιρουμένην , οὐδ´ οὕτως ἔσται γνῶσις Θεοῦ ἐν τοῖς πᾶσιν . Ἡμεῖς δὲ οὔτε τὸ κατὰ τοὺς Μανιχαίους μέγιστον κακὸν , οὐδὲ τὴν κατ´ αὐτὸν τὸν ἀποκρινάμενον ἄγνοιαν Θεοῦ ἐθήκαμεν ἐν τῇ ἐρωτήσει , ἀλλὰ μέγιστον κακὸν κατ´ ἔννοιαν εἴπομεν , τὸ κατὰ τοῦ Θεοῦ ψεῦδος · ἄγνοιαν δὲ Θεοῦ τὴν τὸ ψεῦδος εἰρηκυῖαν · ὅπερ ἐστὶ τρίτον εἶδος τοῦ μεγίστου κακοῦ , ἐκ τῆς ἑκουσίου ἀπειθείας τε καὶ ἀπιστίας ἀνθρώπων συμβαῖνον αὐτοῖς . Ὁ προθέμενος ὁ ἀποκρινάμενος ἀναιρεῖν ἀνεῖλε μὲν τὰ κατὰ τοὺς Μανιχαίους δύο τοῦ μεγίστου κακοῦ εἴδη , τὸ δὲ καθ´ ἡμᾶς οὐκ ἀνεῖλε . Διὸ δυοῖν θάτερον ἀνάγκη ἡμᾶς λέγειν περὶ τοῦ ἀποκριναμένου ἢ τὸ μὴ νοῆσαι τὸ καθ´ ἡμᾶς τρίτον εἶδος τοῦ μεγίστου κακοῦ , ἢ τὸ μὴ εὐπορῆσαι δικαίας ἀντιλογίας τούτου ἀναιρετικῆς . Ὃτι δέ ἐστι τὸ καθ´ ἡμᾶς μέγιστον κακὸν ἐξ ἀγνοίας Θεοῦ συμβαῖνον τοῖς ἀνθρώποις , δείκνυται οὕτως . Τὸ μέγιστον κακὸν , τὸ μὴ ὃν κατ´ οὐσίαν , τοῦτο διὰ τὴν ἄγνοιαν τοῦ Θεοῦ ὑπέθεντο οἱ ἄνθρωποι εἶναι τοῖς ἑαυτῶν δόγμασι · μαρτυρεῖ δὲ τούτῳ καὶ αὐτὸς ὁ
Lemmas: ἢ καί μόνος φαντάζω ἀσέβεια καθαιρετικός ὁ δόξα ὁ Θεός · εἰμί ἄρα ἐκ ἄγνοια Θεός ὁ μέγας κακός ἐν ἄνθρωπος . Ἀλ ἐπεί δοκέω ὁ σός θεοσέβεια , ὁ καί παρ´ ἐγώ ἔγγραφος ἐλέγχω ὁ λόγος ὁ ἀσύστατος , διά οὗτος ἐν σύντομος γράφω ὁ ὑποτάσσω . ὁ γάρ διά πλείων ἐλέγχω πρόδηλος ψεῦδος , ναρκώδης καί ὁ γρά φοντί καί ὁ ἀναγιγνώσκω . Δύος εἶδος ὁ μέγας κακός τίθημι ὁ ἀποκρίνω ἐν ὁ ἑαυτοῦ ἀπόκρισις , καί τρεῖς εἶδος ὁ ἄγνοια ὁ Θεός · ἐκεῖνος μέν κατά ὁ Μανιχαῖος , οὗτος δέ κατ´ αὐτός ὁ ἀποκρίνω . καί ὁ δύο εἶδος ὁ μέγας κακός ὁ μέν λέγω κατ´ οὐσία , ὁ δέ κατ´ ἐνέργεια ὁ κατ´ οὐσία . ὁ δέ τρεῖς εἶδος ὁ ὁ Θεός ἄγνοια , ὁ μέν λέγω κατά λήθη , ὁ δέ κατά ὁ ἄπιστος φύσις , ὁ δέ κατά ὁ ἀγαθός δόσις . ποιός δέ σύντομος ὁ ἀναίρεσις καί ὁ κατά Μανιχαῖος , καί ὁ κατ´ αὐτός , φάσκω , ποτέ μέν ἀναιρέω ὁ Μανιχαῖος ὁ δόξα , καί φημί , μέγιστος κακός οὐδείς εἰμί . εἰμί δέ τις ὑποτίθημι μέγας κακός , εὑρίσκω ἐτέραάρχὴ ἐναντίος ὁ Θεός · ὅσπερ ὁ Μανιχαῖος κακῶς λέγω λέγω · ποτέ δέ , ὅταν φημί , ὁ εἰμί ὅντα θεός οὐ ἐκ ἄλλος τις , ἀλλά ἐκ ὁ οἰκεῖος λήθη ὁ ψυχή πάσχω · ἐν ἐκεῖνος μέν ἀναιρέω ὁ κατ´ οὐσία μέγας κακός , ἐν οὗτος δέ ὁ κατ´ ἐνέργεια . ἀναιρέω δέ καί ὁ εἶδος ἄγνοια ὁ Θεός , ὁ αὐτός τίθημι , καί φημί , οὐδός εἰμί ὅλως ἄγνοια περί Θεός · πᾶς γάρ , ὅτι εἰμί θεός , ὁμολογέω κοινός ἔννοια . εἰμί μέν οὖν οὐ εἰμί ὅλως ἄγνοια περί Θεός , δῆλος , ὅτι ψευδής ὁ ἀγνοέω ὁ θεός συμβαίνω ὁ ἄνθρωπος ἢ κατά λήθη , ἢ κατά ὁ ἄπιστος φύσις , ἢ κατά ὁ ἀγαθός δόσις · εἰμί δέ κοινός ἔννοια πᾶς λέγω ὁ κατά ὁ εἰδικός ἔννοια ἕκαστος ὁ κακοδοξέω αἵρεσις ἀναιρέω , οὐδός οὕτως εἰμί γνῶσις Θεός ἐν ὁ πᾶς . ἐγώ δέ οὔτε ὁ κατά ὁ Μανιχαῖος μέγας κακός , οὐδέ ὁ κατ´ αὐτός ὁ ἀποκρίνω ἄγνοια Θεός τίθημι ἐν ὁ ἐρωτάω , ἀλλά μέγας κακός κατ´ ἔννοια εἶπον , ὁ κατά ὁ Θεός ψεῦδος · ἄγνοια δέ Θεός ὁ ὁ ψεῦδος λέγω · ὅσπερ εἰμί τρίτος εἶδος ὁ μέγας κακός , ἐκ ὁ ἑκούσιος ἀπείθεια τε καί ἀπιστία ἄνθρωπος συμβαίνω αὐτός . ὁ προτίθημι ὁ ἀποκρίνω ἀναιρέω ἀναιρέω μέν ὁ κατά ὁ Μανιχαῖος δύο ὁ μέγας κακός εἶδος , ὁ δέ καθ´ ἐγώ οὐ ἀναιρέω . Διὸ δύο ἕτερος ἀνάγκη ἐγώ λέγω περί ὁ ἀποκρίνω ἢ ὁ μή νοέω ὁ καθ´ ἐγώ τρίτος εἶδος ὁ μέγας κακός , ἢ ὁ μή εὐπορέω Δίκαιος ἀντιλογία οὗτος αναιρετικός . ὅτι δέ εἰμί ὁ καθ´ ἐγώ μέγας κακός ἐκ ἄγνοια Θεός συμβαίνω ὁ ἄνθρωπος , δείκνυμι οὕτως . ὁ μέγας κακός , ὁ μή ὅς κατ´ οὐσία , οὗτος διά ὁ ἄγνοια ὁ Θεός ὑποτίθημι ὁ ἄνθρωπος εἰμί ὁ ἑαυτοῦ δόγμα · μαρτυρέω δέ οὗτος καί αὐτός ὁ