cogPG.PG006 733
κατὰ τὸν ἀποκρινάμενον τὸ δημιούργημα συναγέννηπόν ἐστι τῷ ἀγεννήτῳ ὃημιουργῷ , ἐπειδὴ πρός τι ἐστι καὶ ἅμα τῇ φύσει , ἔσται ἄρα τούτῳ τῳ τρόπῳ καὶ τὸ γεννητὸν συναγέννητον τῷ ἀγεννήτῳ Θεῷ Πρῶτος μὲν γὰρ ὁ Θεὸς , ἔστερον δὲ τὸ γεννητόν · καί ἐστιν , ὡς πρός τι , ἄμα τῇ φύσει τὸ πρότερον καὶ ὕστερον . Εἰ δὲ χωρὶς τοῦ ποτὲ μὲν δυνάμει , ποτὲ δὲ ἐνεργείᾳ , ἀδύνατόν ἐστι τὸ πρῶτον καὶ ὕστερον εἶναι ἅμα τῇ φύσει · οὐδ´ ἄρα τὸ δημιούργημα συναΐδιόν ἐστι τῷ δημιουργῷ , οὔτε ἡ εἰκὼν τῷ παραδείγματι . τς δὲ τὰ πρός τι ἄμα τῇ φύσειὼπάρχει , σαφῶς πᾶσιν ἀποδέδεικται , καὶ ὡμολόγηται , καὶ αὐτόθεν ῥᾴδιον γινώσκειν . Τὸ γὰρ δεξιὸν καὶ τὸ ἀριστερὸν τῶν πρός τι . Ὥσπερ οὖν οὐκ ἐνδέχεται τὸ δεξιὸν εἶναι μὴ ὄντος τοῦ ἀριστεροῦ , μηδὲ τὸ ἀριστερὸν ἐκτὸς τοῦ δεξιοῦ , οὕτως οὐκ ἐνδέχεται τὸν δημιουργὸν εἴναι ἄνευ τοῦ δημιουργήματος , ἢ τὸ δημιούργημα ἄνευ τοῦ δημιουργοῦ . Εἰ οὖν ἀγέννητος ὁ δημιουργὰς , ἀγέννητον καὶ τὸ δημιούργημα . Εἰ μὲν γὰρ , ὥσπερ κατὰ τὴν αὐτὴν οὐ σίαν ὑπῆρχε τὸ δεξιὸν καὶ τὸ ἀριστερόν ἐν τῷ ὄλῳ μέρει πρὸς ἄλληλα , οὔτως ὑπῆρχεν καὶ ὁ δημιουργὸς καὶ τὸ δημιούργημα κατὰ τὴν αὐτὴν οὐσίαν ἐν τῷ ὅλῳ μέρει πρὸς ἄλληλα , εἶχεν ἂν χώραν τὸ ὑπόδειγμα , ᾠ χρησάμενος ὁ ἀποκρινάμενος ἐπειρᾶτο δεῖξαι συναγέννητον τῷ δημιουργῷ τὸ δημιούργημα · εἰ δὲ τὸ μὲν δεξων καὶ τὸ ἀριστερὸν κατὰ τὴν αὐτὴν οὐσίαν ἐστὶν ἐν τῷ ὅλῳ μέρει πρὸς ἄλληλα ὁ δὲ δημιουργὸς καὶ τὸ δημιούργημα οὐκ ἔστι τοιοῦτον · δῆλον , ὅτι ἁνοικείῳ ὑποδείγματι ἐχρήσατο ὁ ἀποκρινάμενος , πρὸς τὴν φύσιν τοῦ πράγματος μηδεμίαν ἀναλογίαν ἔχοντι πρὸς τὸ ὑποδεικνύμενον Τῶν πρός τι τὰ μὲν ἀλλήλων λέγονται ὅπερ λέγονται . οἷον ὁ πατὴρ ποῦ υἱοῦ λέγεται πατὴρ , καὶ ὁ υἱὸς τοῦ πατρὸς λέγεται υἱός · τὰ δὲ οὐ λέγονται ἀλλήλων ὅπερ λέγονται ὡς τὸ εὐθὺ καὶ τὸ περιφερές · ὧν ἐστι κοινὸν τὸ ποτὲ μὲν δυνάμει λέγεσθαι θάτερον ὅπερ λέγονται , ποτὲ δὲ ἐνεργείᾳ · τὰ δὲ ἀμφότερα ἀεὶ ἢ δυνάμει ἐστὶν ἢ ἐνεργείᾳ , ὡς τὸ κοῖλον καὶ τὸ κυρτόν · τὰ δὲ ἀεὶ ἐνεργείᾳ , ὡς τὸ ἄνω καὶ κάτω . Τούτων οὐσῶν τῶν πρός τι τῶν διαιρέσεων , ὅταν βουλώμεθά τινος ζητουμένου λῦσαι τὸ ἄπορον διὰ τοῦ πρός τι , χρὴ πρῶτον καταμαθεῖν , ποίας διαιρέσεως τῶν πρός τί ἐστι τὸ ζητούμενον · εἶθ´ οὕτως κατὰ τὴν φύσιν τῆς διαιρέσεως κατασκευάζειν τὴν ἀναλογίαν , ἢν ἔχει τὸ ὑπόδειγμα πρὸς τὸ ὑπόδεικνύμενον · εἰ δὲ μή γε , εὑρεθήσεται τὸ ὑπόδειγμα ἀνοίκειον καὶ τὸ ἄπορον ἄλυτον . Εἰ ὁ δημιουργὸς καὶ τὸ δημιούργημα τῶν πρός τί ἐστι τῶν ἀλλήλων λεγομένων ὅπερ λέγονται·ημιουργοῦ γὰρ τὸ δημιούργημα καὶ τοῦ δημιουργήματος ὁ δημιουργός ὁ δὲ ἀποκρινάμενος , βουλόμενος ὑποδείγματι δεῖξαι συναγέννητον τῷ ἀγεννήτῳ τὸ γεννητὸν , ἔλαβεν εἰς τὴν τούτου δεῖξιν τὸ πρός τι τῶν ἀλλήλων μὴ λεγομένων · τὸ γὰρ δεξιὸν οὐ λέγεται τοῦ ἀριστεροῦ , οὔτε τὸ ἀριστερὸν τοῦ δεξιοῦ · ] δῆλός ἐστιν , ὅτι ἀνοικείῳ ὑποδείγματι ἐχρήσατο κατὰ τὴν φύσιν τοῦ δεικνυμένου , ἀναλογίαν οὐκ ἔχοντι λυτικὴν ἀπορίας τοῦ ζητουμένου πρὸς τὸ ὑποδεικνύμενον .
Lemmas: κατά ὁ ἀποκρίνω ὁ δημιούργημα συνάγω εἰμί ὁ ἀγέννητος ὃημιουργῷ , ἐπεί πρός τίς εἰμί καί ἅμα ὁ φύσις , εἰμί ἄρα οὗτος ὁ τρόπος καί ὁ γεννητός συνάγω ὁ ἀγέννητος Θεός Πρῶτος μέν γάρ ὁ θεός , στερέω δέ ὁ γεννητός · καί εἰμί , ὡς πρός τίς , ἄμη ὁ φύσις ὁ πρότερος καί ὕστερος . εἰμί δέ Χωρὶς ὁ ποτέ μέν δύναμις , ποτέ δέ ἐνέργεια , ἀδύνατος εἰμί ὁ πρῶτος καί ὕστερος εἰμί ἅμα ὁ φύσις · οὐδός ἄρα ὁ δημιούργημα συναΐδιος εἰμί ὁ δημιουργός , οὔτε ὁ εἰκών ὁ παράδειγμα . τςʹ δέ ὁ πρός τίς ἄμη ὁ φύσειὼπάρχει , σαφῶς πᾶς ἀποδείκνυμι , καί ὁμολογέω , καί αὐτόθεν ῥᾴδιος γιγνώσκω . ὁ γάρ δεξιός καί ὁ ἀριστερός ὁ πρός τίς . ὥσπερ οὖν οὐ ἐνδέχομαι ὁ δεξιός εἰμί μή εἰμί ὁ ἀριστερός , μηδέ ὁ ἀριστερός ἐκτός ὁ δεξιός , οὕτως οὐ ἐνδέχομαι ὁ δημιουργός εἶμι ἄνευ ὁ δημιούργημα , ἢ ὁ δημιούργημα ἄνευ ὁ δημιουργός . εἰμί οὖν ἀγέννητος ὁ δημιουργάς , ἀγέννητος καί ὁ δημιούργημα . εἰμί μέν γάρ , ὥσπερ κατά ὁ αὐτός οὖον Σιάν ὑπάρχω ὁ δεξιός καί ὁ ἀριστερός ἐν ὁ ὅλος μέρος πρός ἀλλήλων , οὔτως ὑπάρχω καί ὁ δημιουργός καί ὁ δημιούργημα κατά ὁ αὐτός οὐσία ἐν ὁ ὅλος μέρος πρός ἀλλήλων , ἔχω εἄν χώρα ὁ ὑπόδειγμα , ὀͅς χράω ὁ ἀποκρίνω πειράω δείκνυμι συνάγω ὁ δημιουργός ὁ δημιούργημα · εἰμί δέ ὁ μέν δείκνυμι καί ὁ ἀριστερός κατά ὁ αὐτός οὐσία εἰμί ἐν ὁ ὅλος μέρος πρός ἀλλήλων ὁ δέ δημιουργός καί ὁ δημιούργημα οὐ εἰμί τοιοῦτος · δῆλος , ὅτι ἁνοίκειος ὑπόδειγμα χράω ὁ ἀποκρίνω , πρός ὁ φύσις ὁ πρᾶγμα μηδείς ἀναλογία ἔχω πρός ὁ ὑποδείκνυμι ὁ πρός τίς ὁ μέν ἀλλήλων λέγω ὅσπερ λέγω . οἷος ὁ πατήρ ποῦ υἱός λέγω πατήρ , καί ὁ υἱός ὁ πατήρ λέγω υἱός · ὁ δέ οὖον λέγω ἀλλήλων ὅσπερ λέγω ὡς ὁ εὐθύς2 καί ὁ περιφερής · ὅς εἰμί κοινός ὁ ποτέ μέν δύναμις λέγω ἕτερος ὅσπερ λέγω , ποτέ δέ ἐνέργεια · ὁ δέ ἀμφότερος ἀεί ἢ δύναμις εἰμί ἢ ἐνέργεια , ὡς ὁ κοῖλος καί ὁ κυρτός · ὁ δέ ἀεί ἐνέργεια , ὡς ὁ ἄνω καί κάτω . οὗτος εἰμί ὁ πρός τίς ὁ διαίρεσις , ὅταν βούλομαι τις ζητέω λύω ὁ ἄπορος διά ὁ πρός τίς , χρή πρῶτος καταμανθάνω , Ποίας διαίρεσις ὁ πρός τίς εἰμί ὁ ζητέω · ἔρχομαι οὕτως κατά ὁ φύσις ὁ διαίρεσις κατασκευάζω ὁ ἀναλογία , εἄν ἔχω ὁ ὑπόδειγμα πρός ὁ ὑποδείκνυμι · εἰμί δέ μή γε , εὑρίσκω ὁ ὑπόδειγμα ἀνοίκειος καί ὁ ἄπορος ἄλυτος . εἰμί ὁ δημιουργός καί ὁ δημιούργημα ὁ πρός τίς εἰμί ὁ ἀλλήλων λέγω ὅσπερ λέγονται·ημιουργοῦ γάρ ὁ δημιούργημα καί ὁ δημιούργημα ὁ δημιουργός ὁ δέ ἀποκρίνω , βούλομαι ὑπόδειγμα δείκνυμι συνάγω ὁ ἀγέννητος ὁ γεννητός , λαμβάνω εἰς ὁ οὗτος δεῖξις ὁ πρός τίς ὁ ἀλλήλων μή λέγω · ὁ γάρ δεξιός οὖον λέγω ὁ ἀριστερός , οὔτε ὁ ἀριστερός ὁ δεξιός · ] δῆλος εἰμί , ὅτι ἀνοίκειος ὑπόδειγμα χράω κατά ὁ φύσις ὁ δείκνυμι , ἀναλογία οὐ ἔχω λυτικός ἀπορία ὁ ζητέω πρός ὁ ὑποδείκνυμι .