cogPG.PG006 785
τὸ , Ἐκ πάσης γέγονε τῆς ὕλης ὁ οὐρανὸς , καὶ τὸ , Πᾶσαν τὴν ὕλην περιείληφεν · Εἰ τὸ κινούμενον καὶ τῇ κινήσει θερμαντικὸν ἑτέρου γιγνόμενον , ἐὰν μὴ προηγουμένως αὐτὸ τῇ ἑαυτοῦ κινήσει θερμανθῇ , θερμαντικὸν ἑτέρου γενέσθαι οὐ δύναται · πῶς ἡ σφαῖρα καὶ τὰ ἐν αὐτῇ ἄστρα θερμαίνουσι τῇ ἑαυτῶν κινήσει τὸν ἀέρα , αὐτὰ μὴ θερμαινόμενα ; Εἰ τὸ τῇ ἑαυτοῦ κινήσει θερμαντικὰς ἐνεργείας ἐκτελοῦν , ἀνάγκη τοῦτο ἢ βαρύτητα ἔχειν ἢ κουφότητα · πῶς ὁ οὐρανὸς καὶ τὰ ἐν αὐτῷ ἄστρα , μήτε βαρύτητα ἔχοντα , μήτε κουφότητα , τὰς θερμαντικὰς ἐκτελεῖ ἐνεργείας ; Εἰ τὰ τὴν αὐτὴν ἔχοντα κινητὴν οὐσίαν , τούτοις ἀνάγκη τὴν αὐτὴν καθ´ αὐτὸ κινεῖσθαι κίνησιν , καὶ μὴ κατὰ συμβεβηκός · πῶς οὐκ ἔστιν ὁ ἤλιος κατὰ συμβεβηκὸς κινούμενος , εἰ τῇ σφαίρᾳ ἐνδέδεται ; Καὶ περὶ τῶν ἄλλων ἄστρων ὁ αὐτὸς λόγος , εἰ μὴ δι´ ἑαυτῶν κινοῦνται τὰς κατὰ φύσιν αὐτῶν κινήσεις , ἀλλὰ διὰ τῶν σφαιρῶν αἷς εἰσιν ἐνδεδεμένα . Εἰ ἐκ τῆς αὐτῆς ὕλης ἐστὶν ὁ ἤλιος ἦς ἐστιν ὁ οὐρανὸς , τῆς μήτε βαρύτητα μήτε κουφότητα ἐχούσης , καὶ σφαιρικὸν ἔχει τὸ σχῆμα , ὥσπερ ἔχει καὶ ὁ οὐρανός · διὰ τί μὴ ὡσαύτως κινοῦνται ἀμφότεροι , ἢ κατὰ ἀντιμετάστασιν τῶν μερῶν , ὥσπερ κινεῖται ὁ ἤλιος ; Εἰ οὐδὲν παρὰ φύσιν ἐν τοῖς ἀβδίοις , πῶς οὐκ ἔστι παρὰ φύσιν τὸ τὴν κίνησιν ἣν ἔχει τις κατὰ φύσιν , ταύτην μὴ δι´ ἑαυτοῦ κινεῖσθαι , ἀλλὰ δι´ ἑτέρου · κινοῦνται γὰρ ὅ τε ἤλιος καὶ τὰ ἄστρα , οὐ δι´ ἑαυτῶν , ἀλλὰ διὰ τῶν σφαιρῶν ἐν αἷς εἰσιν ἐνδεδεμένοιΕἰ , ὥσπερ τὰ γενητὰ κατὰ λόγον ἐστὶν ὃ γέγονεν οὗτω καὶ τὰ ἀγένητα κατὰ λόγον ἐστὶν ὅ ἐστιν · ὕστερα ἄρα τοῦ λόγου τὰ γενητά . Εἰ δὲ τοῦτο ἀδύνατον , οὐκ ἄρα κατὰ λόγον ἐστὶ τὰ ἀγένητα . Μὴ Ἐντων δὲ αὐτῶν κατὰ λόγον , πῶς ἔκαστον αὐτῶν χρειωδῶς ἐστιν ὅ ἐστι , καὶ ἔχει ὃ ἔχει , καὶ ποιεῖ ἂ ποιεῖ · τὰ γὰρ χρειωδῶς ὄντα , λόγου τε καὶ προνοίας ἐστὶν ἔργα . Εἰ ἀκολουθεῖ τοῖς γενητοῖς τὸ ἐκ λόγου εἶναι καὶ ὕλης , οὐκ ἄρα ἐκ λόγου καὶ ὕλης τὰ ἀγένητα . Πῶς οὖν ἀγένητα ὅ τε οὐρανὸς , καὶ τὰ ἐν αὐτῷ πάντα , καὶ ἔστιν ἐκ λόγου καὶ ὕλης ; Εἰ , καθὰ εἶπεν ῥ Ἀριστοτέλης , ἐν τοῖς ἀιδίοις οὐδὲν μάτην οὐδὲ παρὰ φύσιν · πῶς ἀφ´ ὡν εἰπε περὶ τῆς τοῦ ἡλίου κινήσεως συμβαίνει τῷ ἡλίῳ ἀμφότερα , καὶ τὸ μάτην καὶ τὸ παρὰ φύσιν ; Εἰ γὰρ τοῦ ἡλίου τῇ κινούσῃ αὐτὸν σφαίρᾳ μὴ ἐνδεδεμένου τὴν αὐτὴν κατὰ φύσιν ἐκινεῖτο κίνησιν ἣν νῦν κινεῖται · πῶς οὐ μάτην ἐνεδέθη τῇ σφαίρᾳ · Εἰ δὲ μὴ ταύτην ἐκινεῖτο κατὰ φύσιν , ἀλλ´ ἑτέραν παρὰ ταύτην , εἴτε τῷ ποσῷ εἴτε τῷ ποιῶ · πῶς οὐ παρὰ φύσιν κινεῖται νῦν ; , Ἐκ Ἐκ τοῦ αὐτοῦ λόγου . « Τοὺς μὲν κύκλους κινεῖσθαι , τὰ δὲ ἄστρα ἠρεμεῖν , καὶ ἐνδεδεμένα τοῖς κύκλοις φέρεσθαι . » Εἰ μὲν κατὰ φύσιν ἠρεμεῖ ἐν τοῖς κύκλοις τὰ ἄστρα , μάτην ἐνδέδεται τοῖς κύκλοις · εἰ δὲ παρὰ φύσιν ἠρεμεῖ , δηλονότι βίᾳ ἠρεμεῖ . Ἀλλὰ ἐν τοῖς ἀιδίοις οὐθὲν οὔτε μάτην οὔτε παρὰ φύσιν . Οὐκ ἄρα εὖρεν ὀ Ἀριστοτέλης τὸν περὶ τῆς τῶν ἄστρων κινήσεως λόγον ·
Lemmas: ὁ , ἐκ πᾶς γίγνομαι ὁ ὕλη ὁ οὐρανός , καί ὁ , πᾶσα ὁ ὕλη περιλαμβάνω · εἰμί ὁ κινέω καί ὁ κινέω θερμαντικός ἕτερος γίγνομαι , ἐάν μή προηγουμένως αὐτός ὁ ἑαυτοῦ κινέω θερμαίνω , θερμαντικός ἕτερος γίγνομαι οὖον δύναμαι · πῶς ὁ σφαῖρα καί ὁ ἐν αὐτός ἄστρον θερμαίνω ὁ ἑαυτοῦ κινέω ὁ ἀήρ , αὐτός μή θερμαίνω ; εἰμί ὁ ὁ ἑαυτοῦ κινέω θερμαντικός ἐνέργεια ἐκτελέω , ἀνάγκη οὗτος ἢ βαρύτης ἔχω ἢ κουφότης · πῶς ὁ οὐρανός καί ὁ ἐν αὐτός ἄστρον , μήτε βαρύτης ἔχω , μήτε κουφότης , ὁ θερμαντικός ἐκτελέω ἐνέργεια ; εἰμί ὁ ὁ αὐτός ἔχω κινητός οὐσία , οὗτος ἀνάγκη ὁ αὐτός καθ´ αὐτός κινέω κίνησις , καί μή κατά συμβεβηκός · πῶς οὐ εἰμί ὁ ἥλιος κατά συμβαίνω κινέω , εἰμί ὁ σφαῖρα ἐνδέω ; καί περί ὁ ἄλλος ἄστρον ὁ αὐτός λόγος , εἰμί μή δις ἑαυτοῦ κινέω ὁ κατά φύσις αὐτός κινέω , ἀλλά διά ὁ σφαῖρα ὅς εἰμί ἐνδέω . εἰμί ἐκ ὁ αὐτός ὕλη εἰμί ὁ ἥλιος εἰμί εἰμί ὁ οὐρανός , ὁ μήτε βαρύτης μήτε κουφότης ἔχω , καί σφαιρικός ἔχω ὁ σχῆμα , ὥσπερ ἔχω καί ὁ οὐρανός · διά τίς μή ὡσαύτως κινέω ἀμφότερος , ἢ κατά ἀντιμετάστασις ὁ μέρος , ὥσπερ κινέω ὁ ἥλιος ; εἰμί οὐδείς παρά φύσις ἐν ὁ ἀβδίον , πῶς οὐ εἰμί παρά φύσις ὁ ὁ κίνησις ὅς ἔχω τις κατά φύσις , οὗτος μή δις ἑαυτοῦ κινέω , ἀλλά δις ἕτερος · κινέω γάρ ὅς τε ἥλιος καί ὁ ἄστρον , οὖον δις ἑαυτοῦ , ἀλλά διά ὁ σφαῖρα ἐν ὅς εἰμί ἐνδέω , ὥσπερ ὁ γενητός κατά λόγος εἰμί ὅς γίγνομαι οὗτος καί ὁ ἀγένητος κατά λόγος εἰμί ὅς εἰμί · ὕστερος ἄρα ὁ λόγος ὁ γενητός . εἰμί δέ οὗτος ἀδύνατος , οὐ ἄρα κατά λόγος εἰμί ὁ ἀγένητος . μή ἵημι δέ αὐτός κατά λόγος , πῶς ἕκαστος αὐτός χρειωδῶς εἰμί ὅς εἰμί , καί ἔχω ὅς ἔχω , καί ποιέω ὅς ποιέω · ὁ γάρ χρειωδῶς εἰμί , λόγος τε καί πρόνοια εἰμί ἔργον . εἰμί ἀκολουθέω ὁ γενητός ὁ ἐκ λόγος εἰμί καί ὕλη , οὐ ἄρα ἐκ λόγος καί ὕλη ὁ ἀγένητος . Πῶς οὖν ἀγένητος ὅς τε οὐρανός , καί ὁ ἐν αὐτός πᾶς , καί εἰμί ἐκ λόγος καί ὕλη ; εἰμί , καθά εἶπον Ῥ Ἀριστοτέλης , ἐν ὁ ἀίδιος οὐδείς μάτην οὐδέ παρά φύσις · πῶς ἀφή ὡς εἶπον περί ὁ ὁ ἥλιος κίνησις συμβαίνω ὁ ἥλιος ἀμφότερος , καί ὁ μάτην καί ὁ παρά φύσις ; εἰμί γάρ ὁ ἥλιος ὁ κινέω αὐτός σφαῖρα μή ἐνδέω ὁ αὐτός κατά φύσις κινέω κίνησις ὅς νῦν κινέω · πῶς οὖον μάτην ἐνδέω ὁ σφαῖρα · εἰμί δέ μή οὗτος κινέω κατά φύσις , ἀλ ἕτερος παρά οὗτος , εἴτε ὁ ποσός εἴτε ὁ ποιέω · πῶς οὖον παρά φύσις κινέω νῦν ; , ἐκ ἐκ ὁ αὐτός λόγος . « ὁ μέν κύκλος κινέω , ὁ δέ ἄστρον ἠρεμέω , καί ἐνδέω ὁ κύκλος φέρω . » εἰμί μέν κατά φύσις ἠρεμέω ἐν ὁ κύκλος ὁ ἄστρον , μάτην ἐνδέω ὁ κύκλος · εἰμί δέ παρά φύσις ἠρεμέω , δηλονότι βία ἠρεμέω . ἀλλά ἐν ὁ ἀίδιος οὐδείς οὔτε μάτην οὔτε παρά φύσις . οὐ ἄρα εὑρίσκω ὁ Ἀριστοτέλης ὁ περί ὁ ὁ ἄστρον κίνησις λόγος ·