cogPG.PG006 758
τὴν οὐσίαν καὶ τὸ τόδε τι καὶ τὸ ὃν , πῶς ὁ μὲν χαλκὸς , ἐὰν μὴ ᾗ οὐσία , καὶ τόδε τι καὶ ὃν , λόγον ἔχειν πρὸς τὸν ἀνδριάντα οὐ δύναται · ἡ δὲ ὕλη , μήτε οὐσία οὖσα , μήτε τόδε τι , μήτε ὃν , ἀναλογίαν ἔχειν πρὸς τὸν χαλκὸν δύναται ; Εἰ πάντα τὰ ἐν συστάσεσι τῶν φυσικῶν θεωρούμενα αἰσθήσει ἐστὶν ἐπιστητὰ , πῶς ἡ ὕλη , ἐξ ἦς τὰ αἰσθητὰ , ἀναλογίᾳ ἐστὶν ἐπιστητὴ , καὶ οὐκ αἰσθήσει · ἢ πῶς ὅλως ἐκ μὴ αἰσθητοῦ δυνατὸν γενέσθαι τὰ αἰσθητά ; Εἰ τόδε τί ἐστι καὶ τὸ μίαν ἀρχὴν εἶναι , πῶς ἡ ὕλη τὸ μὲν εἶναι μίαν ἀρχὴν ἔχει , τὸ δὲ εἶναι αὐτὴν τόδε τι οὐκ ἔχει ; Καὶ εἰ τὸ εἶναι τόδε τι , καὶ τὸ τόδε τι μὴ εἶναι οὐσία ἐστὶ , πῶς ἡ ὕλη ἐὰν τὸ μὲν τόδε τι μὴ εἶναί ἐστιν , οὐσία δὲ οὐκ ἔστι ; πῶς δὲ δύναταί τις ἐκβάλλειν τὴν ὕλην τοῦ εἶναι ἓν , ὁ διελὼν αὐτὴν εἰς δύο εἴδη , εἴς τε τὸ ὑποκείμενον τῷ γιγνομένῳ καὶ εἰς τὸ ἀντικείμενον · Εἰ οὔπω δῆλον ἐκ τῶν εἰρημένων , εἰ οὐσία ἐστὶ τὸ εἶδος ἧ τὸ ὑποκείμενον , πῶς ἀποφαντικῶς εἴρηκε περὶ τῆς ὕλης , τὸ μὴ εἶναι αὐτὴν οὐσίαν μήτε τόδε τι , μήτε ὄν ; Τὸ γὰρ ὑποκείμενον εἴρηκεν εἶναι τὴν ὕλην . Ποτὲ μὲν μὴ εἶναι αὐτὴν οὐσίαν , μήτε τόδε τι , μήτε ὄν · ποτὲ δὲ ἄδηλον εἰ οὐσία ἐστὶ , πῶς οὐκ ἔστι τῶν οὐκ εἰδότων ὅ φασιν ; Ἐκ τοῦ αὐτοῦ λόγου . Ζητήσαντες οἱ κατὰ φιλοσοφίαν πρῶτοι τὴν ἀλήθειαν καὶ τὴν φύσιν τὴν τῶν ὄντων , ἐξετράπησαν σὺν ὁδόν τινα ἄλλην ἀπωσθέντες ὑπὸ ἀπειρίας , καὶ φασιν οὔτε γίγνεσθαι τῶν ὄντων οὐδὲν , οὔτε φθείρεσθαι , διὰ τὸ ἀναγκαίον μὲν εἶναι γίγνεσθαι τὸ γιγνόμενον ἢ ἐξ ὄντος ἢ ἐκ μὴ ὄντος · ἐκ δὲ τούτων ἀμφοτέρων ἀδύνατον εἶναι · οὔτε γὰρ τὸ ὃν γίγνεσθαι , εἶναι γὰρ ἤδη · ἔκ τε μὴ ὄντος οὐθὲν ἂν γενέσθαι , ὑποκεῖσθαι γάρ τι δεῖ . Καὶ οὕτω δὴ τὸ ἐφεξῆς συμβαῖνον αὔξοντες , οὐδὲ εἶναι πολλά φασιν , ἀλλὰ μόνον αὐτὸ τὸ ὄν . » Τανὰ καὶ ταῦτα μαρτυρῆσαι τῇ ἀληθείᾳ τοῦ ὑφ᾽´ ἡμῶν ῥηθέντος περὶ τῶν παρ´ Ἕλλησι φιλοσόφων , ὡς κατὰ τὴν ἀποδεικτικὴν ἐπιστήμην περὶ τῶν ὄντων τοὺς λόγους μὴ πεποιηκότων , ἀλλ´ εἰκασμῷ τὸ δοκοῦν διορισαμένων . Ξ Εκ τοῦ αὐτοῦ λόγου . Ἡμεῖς δὲ λέγομεν ὅτι τὸ ἐξ ὄντος ἢ μὴ ὄντος νίνεσθαι , ἢ τὸ μὴ ὃν , ἢ τὸ ον ποιεῖν τι ἢ πάσχειν , ἢ ὁτιοῦν τόδε γίγνεσθαι , ἕνα μὲν τρόπον οὐδὲν διαφέρει , ἢ τὸ τὸν ἰατρὸν ποιεῖν τι ἢ πάσχειν , ἢ τὸ ἐξ ἰατροῦ εἶναί τι ἢ γίνεσθαι . Ὥστε , ἐπειδὴ τοῦτο διχῶς ἢ πλεοναχῶς λέγεται , δῆλον , ὅτι καὶ τὸ ἐξ ὄντος , καὶ τὸ ὃν , ἢ ποιεῖν ἢ πάσχειν . Οἰκοδομεῖ μὲν οὖν Δ ἰατρὸς , οὐχ ᾗ ἰατρὸς δὲ , ἀλλ´ ᾖ οἰκοδόμος · καὶ λευκὸς γίνεται , οὐχ ᾗ ἰατρὸς , ἀλλ´ ᾖ μέλας . Ἰατρεύει δὲ
Lemmas: ὁ οὐσία καί ὁ ὅδε τίς καί ὁ ὅς , πῶς ὁ μέν χαλκός , ἐάν μή ὅς οὐσία , καί ὅδε τίς καί ὅς , λόγος ἔχω πρός ὁ ἀνδριάς οὖον δύναμαι · ὁ δέ ὕλη , μήτε οὐσία εἰμί , μήτε ὅδε τίς , μήτε ὅς , ἀναλογία ἔχω πρός ὁ χαλκός δύναμαι ; εἰμί πᾶς ὁ ἐν σύστασις ὁ φυσικός θεωρέω αἴσθησις εἰμί ἐπιστητός , πῶς ὁ ὕλη , ἐκ εἰμί ὁ αἰσθητός , ἀναλογία εἰμί ἐπιστητός , καί οὐ αἴσθησις · ἢ πῶς ὅλως ἐκ μή αἰσθητής δυνατός γίγνομαι ὁ αἰσθητής ; εἰμί ὅδε τίς εἰμί καί ὁ εἷς ἀρχή εἰμί , πῶς ὁ ὕλη ὁ μέν εἰμί εἷς ἀρχή ἔχω , ὁ δέ εἰμί αὐτός ὅδε τίς οὐ ἔχω ; καί εἰμί ὁ εἰμί ὅδε τίς , καί ὁ ὅδε τίς μή εἰμί οὐσία εἰμί , πῶς ὁ ὕλη ἐάν ὁ μέν ὅδε τίς μή εἰμί εἰμί , οὐσία δέ οὐ εἰμί ; πῶς δέ δύναμαι τις ἐκβάλλω ὁ ὕλη ὁ εἰμί εἷς , ὁ διαιρέω αὐτός εἰς δύο εἶδος , εἰς τε ὁ ὑπόκειμαι ὁ γίγνομαι καί εἰς ὁ ἀντίκειμαι · εἰμί οὔπω δῆλος ἐκ ὁ εἴρω , εἰμί οὐσία εἰμί ὁ εἶδος ἧ ὁ ὑπόκειμαι , πῶς ἀποφαντικός εἴρω περί ὁ ὕλη , ὁ μή εἰμί αὐτός οὐσία μήτε ὅδε τίς , μήτε εἰμί ; ὁ γάρ ὑπόκειμαι εἴρω εἰμί ὁ ὕλη . ποτέ μέν μή εἰμί αὐτός οὐσία , μήτε ὅδε τίς , μήτε εἰμί · ποτέ δέ ἄδηλος εἰμί οὐσία εἰμί , πῶς οὐ εἰμί ὁ οὐ οἶδα ὅς φημί ; ἐκ ὁ αὐτός λόγος . ζητέω ὁ κατά φιλοσοφία πρῶτος ὁ ἀλήθεια καί ὁ φύσις ὁ ὁ εἰμί , ἐκτρέπω σύν ὁδός τις ἄλλος ἀπωθέω ὑπό ἀπειρία , καί φημί οὔτε γίγνομαι ὁ εἰμί οὐδείς , οὔτε φθείρω , διά ὁ ἀναγκαῖος μέν εἰμί γίγνομαι ὁ γίγνομαι ἢ ἐκ εἰμί ἢ ἐκ μή εἰμί · ἐκ δέ οὗτος ἀμφότερος ἀδύνατος εἰμί · οὔτε γάρ ὁ ὅς γίγνομαι , εἰμί γάρ ἤδη · ἐκ τε μή εἰμί οὐδείς εἄν γίγνομαι , ὑπόκειμαι γάρ τίς δεῖ . καί οὗτος δή ὁ ἐφεξῆς συμβαίνω αὐξάνω , οὐδέ εἰμί πολύς φημί , ἀλλά μόνος αὐτός ὁ εἰμί . » Τανά καί οὗτος μαρτυρέω ὁ ἀλήθεια ὁ ὑφή ἐγώ εἴρω περί ὁ παρ´ Ἕλλην φιλόσοφος , ὡς κατά ὁ ἀποδεικτικός ἐπιστήμη περί ὁ εἰμί ὁ λόγος μή ποιέω , ἀλ εἰκασμός ὁ δοκέω διορίζω . Ξ Εκ ὁ αὐτός λόγος . ἐγώ δέ λέγω ὅτι ὁ ἐκ εἰμί ἢ μή εἰμί νίζω , ἢ ὁ μή ὅς , ἢ ὁ εἰμί ποιέω τίς ἢ πάσχω , ἢ ὁστισοῦν ὅδε γίγνομαι , εἷς μέν τρόπος οὐδείς διαφέρω , ἢ ὁ ὁ ἰατρός ποιέω τίς ἢ πάσχω , ἢ ὁ ἐκ ἰατρός εἰμί τίς ἢ γίγνομαι . ὥστε , ἐπεί οὗτος διχῶς ἢ πλεοναχός λέγω , δῆλος , ὅτι καί ὁ ἐκ εἰμί , καί ὁ ὅς , ἢ ποιέω ἢ πάσχω . οἰκοδομεύς μέν οὖν δ ἰατρός , οὐ ὅς ἰατρός δέ , ἀλ εἰμί οἰκοδόμος · καί λευκός γίγνομαι , οὐ ὅς ἰατρός , ἀλ εἰμί μέλας . ἰατρεύω δέ