ciscoriordan/open-greek-corpus-annotations huggingface dataset:
cogPG.PG006 487
περιστερὰς καὶ τὴν Σεμίραμιν σέβουσι Σύροιτὸ γὰρ ἀδύνατον , εἰς περιστερὰν μετέβαλεν ἡ γυνή · ὁ μῦθος παρὰ Κτησίᾳ ) · τί θαυμαστὸν τοὺς μὲν ἐπὶ ἀρχῇ καὶ τυραννίδι ὑπὸ τῶν κατ´ αὐτοὺς κληθῆναι θεοὺς , Δυλλα , μέμνηται δ´´ αὐτῆς καὶ Πλάτων · Δὴ τότε δὴ δεκάτῃ γενεῇ μερόπων ἀνθρώπων ἘΚ οὖν δὴ κατακλυσμὸς ἐπὶ προτέρους γένετ´ [ ἄνδρας , Καὶ βασίλευσε Κρόνος , καὶ Τιτὰν , απείός Γαίης τέκνα φέριστα καὶ Οὐρανοῦ , ἐξεκάλευ σαν Ἀνθρωποι , Γαῖάν τε καὶ Οὐρανὸν οὕνομα [ ντες , Οὕνεκα οἱ πρώτιστοι ἦσαν μερόπων ἀνθρώ - [ πων . τοὺς δ´ ἐπ´ ἰσχύτ , ὡς Ἡρακλέα καὶ Περσέα , τοὺς Κδ´ ἐπὶ τέχνῃ , ὡς Ἀσκληπιόν ; Οἷς μὲν οὖν ἢ αὐτοὶ οἱ ἀρχόμενοι τιμῆς μετεδίδοσαν , ἢ αὐτοὶ οἱ ἄρχοντες , οἱ μὲν φόβω , οἱ δὲ καὶ αἰδοῖ , μετεῖχον τοῦ ὀνόματος . Καὶ Ἀντίνοος φιλανθρωπίᾳ τῶν ὑμετέΚρων προγόνων πρὸς τοὺς ὑπηκόους ἔτυχενομίζεσθαι θεός . Οἱ δὲ μετ´ αὐτοὺς , ἀβασανίστως παρεδέξαντο . Κρῆτες ἀεὶ ψεῦσται · καὶ γὰρ τάφον , ὖ ἄνα , σελὸ Κρῆτες ἐτεκτήναντο · σὺ δ´ οὐ θάνες . Πιστεύων , Καλλίμαχε , ταῖς γοναῖς τοῦ Διὸς , ἀπιστεῖς αὐτοῦ τῷ τάφῳ · καὶ νομίζων ἐπισκιάσειν τἀληθὲς , καὶ τοῖς ἀγνοοῦσι κηρύσσεις τὸν τεθνηκότα . Κἂν μὲν τὸ ἄντρον βλέπῃς , τὸν Ῥέας ὑπομιμνήσκῃ τόκον · ἂν δὲ τὴν σορὸν ἴδῃς , ἐπισκοτεῖς τῷ τεθνηκότι , οὐκ εἰδὼς , ὅτι μόνος ἀδιος ὁ ἀγέννητος Θεός . Ἢ γὰρ ἄπιστοι οἱ ὑπὸ τῶν πολλῶν καὶ ποιητῶν λεγόμενοι μῦθοι περὶ τῶν θεῶν , καὶ περισσὴ ἡ περὶ αὐτοὺς εὐσέβειαὐ γάρ εἰσιν ὧν ψευδεῖς οἱ λόγοι ] · ἢ , εἰ ἀληθεῖς αἱ γενέσεις , οἱ ἔρωτες , αἱ μιαιφονίαι , αἱ κλοπαὶ , αἱ ἐκτομαὶ , οἱ κεραυνοὶ , οὐκέτ´ εἰσὶ , παυσάμενοι εἶναι · ἐπεὶ καὶ ἐγένοντο , οὐκ ὄντες . Τίς γὰρ τοῖς μὲν πιστεύειν λόγος , τοῖς δὲ ἀπιστεῖν , ἐπὶ
Lemmas: περιστερά καί ὁ Σεμίραμις σέβω σύρω γάρ ἀδύνατος , εἰς περιστερά μεταβάλλω ὁ γυνή · ὁ μῦθος παρά Κτησίας ) · τίς θαυμαστός ὁ μέν ἐπί ἀρχή καί τυραννίς ὑπό ὁ κατ´ αὐτός καλέω θεός , Δυλλα , μιμνήσκω δδʹ αὐτός καί Πλάτων · δή τότε δή δέκατος γενεά Μέροψ ἄνθρωπος ἐκ οὖν δή κατακλυσμός ἐπί πρότερος γένος [ ἀνήρ , καί βασιλεύω Κρόνος , καί Τιτάν , Ἀπεῖος Γαῖα τέκνον ἀγαθός καί Οὐρανός , ἐκκαλέω σάω Ἄνθρωπος , Γαῖα τε καί Οὐρανός ὄνομα [ ντε , οὕνεκα ὁ πρῶτος εἰμί Μέροψ ἀνθρώ - [ πάω . ὁ δδʹ ἐπι ἰσχύς , ὡς Ἡρακλῆς καί Περσεύς , ὁ Κδ´ ἐπί τέχνη , ὡς Ἀσκληπιός ; οἷς μέν οὖν ἢ αὐτός ὁ ἄρχω τιμή μεταδίδωμι , ἢ αὐτός ὁ ἄρχω , ὁ μέν φόβος , ὁ δέ καί αἰδώς , μετέχω ὁ ὄνομα . καί Ἀντίνοος φιλανθρωπία ὁ ὑμετέΚρων πρόγονος πρός ὁ ὑπήκοος τυγχάνω θεός . ὁ δέ μετέ αὐτός , ἀβασανίστως παραδέχομαι . Κρής ἀεί ψεύστης · καί γάρ τάφος , ὒ ἄναξ , Σέλο Κρής τεκταίνομαι · σύ δδʹ οὖον θνῄσκω . πιστεύω , Καλλίμαχος , ὁ γονεύς ὁ Ζεύς , ἀπιστέω αὐτός ὁ τάφος · καί νομίζω ἐπισκιάω ἀληθής , καί ὁ ἀγνοέω κηρύσσω ὁ θνῄσκω . κἀν μέν ὁ ἄντρον βλέπω , ὁ Ῥέα ὑπομιμνῄσκω τόκος · εἄν δέ ὁ σορός ὁράω , ἐπισκοτέω ὁ θνῄσκω , οὐ εἰδοί , ὅτι μόνος α̅δ̅ι̅ο̅ς̅ ὁ ἀγέννητος Θεός . ἤ γάρ ἄπιστος ὁ ὑπό ὁ πολύς καί ποιητής λέγω μῦθος περί ὁ θεός , καί περισσός ὁ περί αὐτός εὐσέβεια γάρ εἰμί ὅς ψευδής ὁ λόγος ] · ἢ , εἰμί ἀληθής ὁ γένεσις , ὁ Ἔρως , ὁ μιαιφονία , ὁ κλοπή , ὁ ἐκτομή , ὁ κεραυνός , οὐκέτ´ εἰμί , παύω εἰμί · ἐπεί καί γίγνομαι , οὐ εἰμί . Τῖς γάρ ὁ μέν πιστεύω λόγος , ὁ δέ ἀπιστέω , ἐπί
cogPG.PG006 490
ὅς . Ἐλπίδα οὖν ζωῆς αἰωνίου ἔχοντες , τῶν ἐν τούτῳ τῷ βίῳ καταφρονοῦμεν , μέχρι καὶ τῶν τῆς ψυχῆς ἡδέων . Γυναῖκα μὲν ἕκαστος ἡμῶν , ἡν ἠγάγετο κατὰ τοὺς ὑφ´ ἡμῶν τεθειμένους νόμους , νομίζων , καὶ ταύτην μέχρι τοῦ παιδοποιήσασθαι . Ὡς γὰρ ὁ γεωργὸς , καταβάλλων εἰς γῆν τὰ σπέρματα , ἄμητον περιμένει , οὐκ ἐπισπείρων · καὶ ἡμῖν μέτρον ἐπι . θυμίας ἡ παιδοποιία . εὕροις δ´ ἂν πολλοὺς τῶν παρ´ ἡμῖν , καὶ ἄνδρας καὶ γυναῖκας , καταγηράσκοντας ἀγάμους , ἐλπίδι τοῦ μᾶλλον συνέσεσθαι τῷ Θεῷ . Εἰ δὲ τὸ ἐν παρθενίᾳ καὶ ἐν εὐνουχίᾳ μεῖναι , μᾶλλον παρίστησι τῷ Θεῷ , τὸ δὲ μέχρις ἐννοίας καὶ ἐπιθυμίας ἐλθεῖν ἀπάγει · ὧν τὰς ἐννοίας φεύγομεν , πολὺ πρότερον τὰ ἔργα παραιτούμεθα . Οὐ γὰρ μελέτῃ λόγων , ἀλλ´ ἐπιδείξει καὶ διδασκαλίᾳ ἔργων τὰ ἡμέτερα · ἢ οἷός τις ἐτέχθη , μένειν , ἢ ἐφ´ ἐνὶ γάμῳ . Ὁ γὰρδεύτερος εὐπρεπής ἐστι μοιχεία . Ὃς γὰρ ἂν ἀπολύσῃ , φησὶ , τὴν γυναῖκα αὐτοῦ , καὶ γαμήσῃ ἀλλην ,
Lemmas: ὅς . Ἐλπίς οὖν ζωή αἰώνιος ἔχω , ὁ ἐν οὗτος ὁ βίος καταφρονέω , μέχρι καί ὁ ὁ Ψυχή ἡδύς . γυνή μέν ἕκαστος ἐγώ , ἐάν ἄγω κατά ὁ ὑφ´ ἐγώ τίθημι νόμος , νομίζω , καί οὗτος μέχρι ὁ παιδοποιέω . ὡς γάρ ὁ γεωργός , καταβάλλω εἰς γῆ ὁ σπέρμα , ἄμητος περιμένω , οὐ ἐπισπείρω · καί ἐγώ μέτρον ἐπι . Θυμίας ὁ παιδοποιία . εὑρίσκω δδʹ εἄν πολύς ὁ παρ´ ἐγώ , καί ἀνήρ καί γυνή , καταγηράσκω ἄγαμος , ἐλπίς ὁ μᾶλλον σύνειμι ὁ Θεός . εἰμί δέ ὁ ἐν παρθενίας καί ἐν εὐνουχίας μένω , μᾶλλον παρίστημι ὁ Θεός , ὁ δέ μέχρι ἔννοια καί ἐπιθυμία ἔρχομαι ἀπάγω · ὅς ὁ ἔννοια φεύγω , πολύς πρότερος ὁ ἔργον παραιτέομαι . οὖον γάρ μελέτη λόγος , ἀλ ἐπίδειξις καί διδασκαλία ἔργον ὁ ἡμέτερος · ἢ οἷος τις τίκτω , μένω , ἢ ἐφίημι ἐν γάμος . ὁ γὰρδεύτερος εὐπρεπής εἰμί μοιχεία . ὅς γάρ εἄν ἀπολύω , φημί , ὁ γυνή αὐτός , καί γαμέω ἀλλην ,
cogPG.PG006 493
Οἷς γὰρ ἀπατῶμεν ἑαυτοὺς λόγοις , ἀδικοῦμεν οὐδένα . Ὅτι μέντοι οὐ καθ´ ἡμᾶς μόνον ἀναστήσεται τὰ σώματα , ἀλλὰ καὶ κατὰ πολλοὺς τῶν φιλοσόφων , περίεργον ἐπὶ τοῦ παρόντος δεικνύειν , ἵνα μὴ ἐξαγωνίους τοῖς προκειμένοις ἐπεισάγειν δοκῶμεν λόγους , ἢ περὶ νοητῶν καὶ αἰσθητῶν καὶ τῆς τούτων συστάσεως λέγοντες , ἢ ὅτι πρεσβύτερα τὰ ἀσώματα τῶν σωμάτων καὶ τὰ νοητὰ προάγει τῶν αἰσθητῶν , κἂν πρώτοις περιπίπτωμεν τοῖς αἰσθητοῖς , συνισταὸ μένων ἐκ μὲν τῶν ἀσωμάτων κατὰ τὴν ἐπισύνθεσιν τῶν νοητῶν σωμάτων , ἐκ δὲ τῶν νοητῶν . Οὐ γὰρ κωλύει , κατὰ τὸν Πυθαγόραν καὶ τὸν Πλάτωνα , γενομένης τῆς διαλύσεως τῶν σωμάτων , ἐξ ἧς τὴν ἀρχὴν συνέστη , ἀπὸ τῶν αὐτῶν αὐτὰ καὶ πάλιν συστῆναι . Ἀλλ´ ἀνακείσθω μὲν ὁ περὶ τῆς ἀναστάσεως ΤΖ . Ὑμεῖς δὲ , ὧ πάντα ἐν πᾶσι φύσει καὶ παιδείᾳ χρηστοὶ καὶ μέτριοι καὶ φιλάνθρωποι , καὶ τῆς Κβασιλείας ἄξιοι , διαλελυμένῳ μὲν τὰ ἐγκλήματα , ἐπιδεδεικότι δὲ , ὅτι καὶ θεοσεβεῖς καὶ ἐπιεικεῖς καὶ ψυχὰς κεκολασμένοι , τὴν βασιλικὴν κεφαλὴν ἐπινείσατε . Τίνες γὰρ καὶ δικαιότεροι ἧς δέονται τυχεῖν , ἢ οἵτινες περὶ μὲν τῆς ἀρχῆς τῆς ὑμετέρας εὐχόμεθα , ἵνα παῖς μὲν παρὰ πατρὸς κατὰ τὸ δικαιότατον διαδέχησθε τὴν βασιλείαν , αὔξησιν δὲ καὶ ἐπίδοσιν καὶ ἡ ἀρχὴ ὑμῶν , πάντων ὑποχειρίων γιγνομένων , λαμβάνῃ ; Τοῦτο δ´ ἐστὶ καὶ πρὸς ἡμῶν , ὅπως ἤρεμον καὶ ἡσύχιον βίον διάγοιμεν , αὐτοὶ δὲ πάντα τὰ κεκελευσμένα προθύμως ὑπηρετοῖμεν .
Lemmas: οἷς γάρ ἀπατάω ἑαυτοῦ λόγος , ἀδικέω οὐδείς . ὅτι2 μέντοι οὖον καθ´ ἐγώ μόνος ἀνίστημι ὁ σῶμα , ἀλλά καί κατά πολύς ὁ φιλόσοφος , περίεργος ἐπί ὁ πάρειμι δείκνυμι , ἵνα μή ἐξαγώνιος ὁ πρόκειμαι ἐπεισάγω δοκέω λόγος , ἢ περί νοητός καί αἰσθητής καί ὁ οὗτος σύστασις λέγω , ἢ ὅτι πρέσβυς ὁ ἀσώματος ὁ σῶμα καί ὁ νοητός προάγω ὁ αἰσθητής , κἀν πρῶτος περιπίπτω ὁ αἰσθητός , συνίστημι Μένων ἐκ μέν ὁ ἀσώματος κατά ὁ ἐπισύνθεσις ὁ νοητός σῶμα , ἐκ δέ ὁ νοητός . οὖον γάρ κωλύω , κατά ὁ Πυθαγόρας καί ὁ Πλάτων , γίγνομαι ὁ διάλυσις ὁ σῶμα , ἐκ ὅς ὁ ἀρχή συνίστημι , ἀπό ὁ αὐτός αὐτός καί πάλιν συνίστημι . Ἀλ ἀνάκειμαι μέν ὁ περί ὁ ἀνάστασις ΤΖ . σύ δέ , ἵημι πᾶς ἐν πᾶς φύσις καί παιδεία χρηστός καί μέτριος καί φιλάνθρωπος , καί ὁ κβασιλειος ἄξιος , διαλύω μέν ὁ ἔγκλημα , ἐπιδείκνυμι δέ , ὅτι καί θεοσεβής καί ἐπιεικής καί ψυχή κολάζω , ὁ βασιλικός κεφαλή ἐπινέω . τίνω γάρ καί Δίκαιος ὅς δήω τυγχάνω , ἢ ὅστις περί μέν ὁ ἀρχή ὁ ὑμέτερος εὔχομαι , ἵνα παῖς μέν παρά πατήρ κατά ὁ Δίκαιος διαδέχομαι ὁ βασίλειος , αὔξησις δέ καί ἐπίδοσις καί ὁ ἀρχή σύ , πᾶς ὑποχείριος γίγνομαι , λαμβάνω ; οὗτος δδʹ εἰμί καί πρός ἐγώ , ὅπως ἤρεμος καί Ἡσύχιος βίος διάγω , αὐτός δέ πᾶς ὁ κελεύω προθύμως ὑπηρετέω .
cogPG.PG006 494
Παντὶ δόγματι καὶ λόγῳ τῆς ἐν τοῖς οὖσιν ἀληθείας ἐχομένῳ παραφύεταί τι ψεῦδος . Παραφύεται δὲ οὐκ ἐξ ὑποκειμένης τινὸς ἀρχῆς κατὰ φύσιν ὁρμώμενον
Lemmas: Πᾶς δόγμα καί λόγος ὁ ἐν ὁ εἰμί ἀλήθεια ἔχω παραφύω τίς ψεῦδος . παραφύω δέ οὐ ἐκ ὑπόκειμαι τις ἀρχή κατά φύσις ὁρμάω
cogPG.PG006 519
τὸ πλῆθος τῶν ἀποπιπτόντων τοῦ προσήκοντος αὐτοῖς τέλους . ἰδιαζούσης τῆς ἐπὶ τούτοις ἐξετάσεως , καὶ τῆς ἑκάστῳ συμμετρουμένης ὑπὲρ τῶν εὖ ἢ κακῶς βεβιωμένων τιμῆς ἢ δίκης . ΒΙΒΛΙΟΝ Αʹ . Στωμύλον μὲν οὖν στόμα καὶ φράσις εὐεπὴς τέρψιν παρέχει καὶ ἔπαινον πρὸς κενὴν δόξαν ἀθλίοις ἀνθρώποις ἔχουσι τὸν νοῦν κατεφθαρμένον · ὁ δὲ τῆς
Lemmas: ὁ πλῆθος ὁ ἀποπίπτω ὁ προσήκω αὐτός τέλος . ἰδιάζω ὁ ἐπί οὗτος ἐξέτασις , καί ὁ ἕκαστος συμμετρέω ὑπέρ ὁ εὕω ἢ κακῶς βιόω τιμή ἢ δίκη . βιβλίον ὅς . στωμύλος μέν οὖν στόμα καί φράσις εὐεπής τέρψις παρέχω καί ἔπαινος πρός κενός δόξα ἄθλιος ἄνθρωπος ἔχω ὁ νόος καταφθείρω · ὁ δέ ὁ
cogPG.PG006 520
ἀληθείας ἐραστὴς οὐ προσέχει λόγοις μεμιασμένοις · ἀλλὰ ἐξετάζει τὸ ἔργον τοῦ λόγου , τί καὶ ὁποῖόν ἐστιν . Ἐπειδὴ οὖν , ὦ ἑταῖρε , κατέπληξάς με λόγοις κενοῖς καυχησάμενος ἐν τοῖς θεοῖς σου τοῖς λιθίνοις καὶ ξυλίνοις , ἑλατοῖς τε καὶ χωνευτοῖς καὶ πλαστοῖς καὶ γραπτοῖς , οἶ οὔτε βλέπουσιν οὔτε ἀκούουσιν · εἰσὶ γὰρ εἴδωλα καὶ ἔργα χειρῶν ἀνθρώπων · ἔτι δὲ φῄς με καὶ Χριστιανὸν , ὡς κακὸν τοὔνομα φοροῦντα · ἐγὼ μὲν οὖν ὁμολογῶ εἶναι Χριστιανὸς , καὶ φορῶ τὸ θεοφιλὲς ὄνομα τοῦτο , ἐλπίζων εὔχρηστος εἶναι τῷ Θεῷ . Οὐ γὰρ , ὡς σὺ ὑπολαμβάνεις χαλεπὸν εἵναι τοὔνομα τοῦ Θεοῦ , οὕτως ἔχει · ἴσως δὲ ἔτι , αὐτὸς σὺ ἄχρηστος ὤν τῷ Θεῷ , περὶ τοῦ Θεοῦ οὕτω φρονεῖς . Δ . Ἀλλὰ καὶ ἐὰν φῇς , Δεῖξόν μοι τὸν Θεόν σου · κὰγώ σοι εἴποιμι ἂν , Δεῖξόν μοι τὸν ἄνθρωπον σου , κἀγώ σοι δείξω τὸν Θεόν μου . Ἐπεὶ δεῖξον βλέποντας τοὺς ὀφθαλμοὺς τῆς ψυχῆς σου , καὶ τὰ ὡτα τῆς καρδίας σου ἀκούοντα . Ὡσπερ γὰρ οἱ βλέποντες τοῖς ὀφθαλμοῖς τοῦσώματος κατανοοῦσι τὴν τοῦ βίου καὶ ἐπίγειον πραγματείαν , ἅμα δοκιμάζοντες τὰ διαφέροντα ἤτοι φῶς ἢ σκότος , ἢλευκὸν ἢ μέλανῆ ἀειδὲς ἢ εὔμορφον , ἢεὔρυθμον καὶ εὔμετρον , ἢ ἄρρυθμον καὶ ἄμετρον , ἢ ὑπὲρ μέτρον ἢ κόλουρον · ὁμοίως δὲ καὶ τὰ ὑπ´ ἀκοὴν πίπτοντα , ἢ ὁξύφωνα ἢ βαρύφωνα , ἢ ἡδύφωνα · οὕτως ἔχοι ἂν καὶ περὶ τὰ ὧτα τῆς καρδίας καὶ τοὺς ὀφθαλμοὺς τοὺς τῆς ψυχῆς , δύνασθαι Θεὸν θεάσασθαι . Βλέπεται γὰρ Θεὸς τοῖς δυναμένοις αὐτὸν ὁρᾷν , ἐπὰν ἔχωσι τοὺς ὀφθαλμοὺς ἀνεῳγμένους τῆς ψυχῆς .
Lemmas: ἀλήθεια ἐραστής οὖον προσέχω λόγος μιαίνω · ἀλλά ἐξετάζω ὁ ἔργον ὁ λόγος , τίς καί ὁποῖος εἰμί . ἐπεί οὖν , εἰμί ἑταῖρος , καταπλήσσω ἐγώ λόγος κενός καυχάομαι ἐν ὁ θεός σύ ὁ λίθινος καί ξύλινος , ἐλατός τε καί χωνευτός καί πλαστός καί γραπτός , οἶς οὔτε βλέπω οὔτε ἀκούω · εἰμί γάρ εἴδωλον καί ἔργον χείρ ἄνθρωπος · ἔτι δέ φημί ἐγώ καί Χριστιανός , ὡς κακός ὄνομα φορός · ἐγώ μέν οὖν ὁμολογέω εἰμί Χριστιανός , καί φορέω ὁ θεοφιλής ὄνομα οὗτος , ἐλπίζω εὔχρηστος εἰμί ὁ Θεός . οὖον γάρ , ὡς σύ ὑπολαμβάνω χαλεπός εἰμί ὄνομα ὁ Θεός , οὕτως ἔχω · ἴσως δέ ἔτι , αὐτός σύ ἄχρηστος εἰμί ὁ Θεός , περί ὁ Θεός οὗτος φρονέω . δ . ἀλλά καί ἐάν φημί , δείκνυμι ἐγώ ὁ Θεός σύ · κἀγώ σύ εἶπον εἄν , δείκνυμι ἐγώ ὁ ἄνθρωπος σύ , ἐγώ σύ δείκνυμι ὁ Θεός ἐγώ . ἐπεί δείκνυμι βλέπω ὁ ὀφθαλμός ὁ Ψυχή σύ , καί ὁ οὖς ὁ Καρδία σύ ἀκούω . ὡς γάρ ὁ βλέπω ὁ ὀφθαλμός τουσωμα κατανοέω ὁ ὁ βίος καί ἐπίγειος πραγματεία , ἅμα δοκιμάζω ὁ διαφέρω ἤτοι φάος ἢ σκότος , ἢλευκὸν ἢ μελαίνω ἀειδής ἢ εὔμορφος , εὔρυθμος καί εὔμετρος , ἢ ἄρρυθμος καί ἄμετρος , ἢ ὑπέρ μέτρον ἢ κόλουρος · ὁμοίως δέ καί ὁ ὑπό ἀκοή πίπτω , ἢ τενόρος ἢ βαρύφωνος , ἢ ἡδύφωνος · οὕτως ἔχω εἄν καί περί ὁ ἄτη ὁ Καρδία καί ὁ ὀφθαλμός ὁ ὁ Ψυχή , δύναμαι θεός θεάομαι . βλέπω γάρ θεός ὁ δύναμαι αὐτός ὁράω , ἐπάν ἔχω ὁ ὀφθαλμός ἀνοίγνυμι ὁ Ψυχή .
cogPG.PG006 522
αὐτὸν λέγω · πατέρα ἐὰν εἴπω , τὰ πάντα αὐτὸν λέγω · πῶς ἐὰν εἴπω , τὴν ὀργὴν αὐτοῦ λέγω . ρεῖς οὖν μοι · ὀργίζεται Θεός ; Μάλιστα · ὀργίζεται τοῖς τὰ φαῦλα πράσσουσιν , ἀγαθὸς δὲ καὶ χρηστὸς καὶ οἰκτίρμων ἐστὶν ἐπὶ τοὺς ἀγαπῶντας καὶ φοβουΚμένους αὐτόν · παιδευτὴς γάρ ἐστι τῶν θεοσεβῶν καὶ πατὴρ τῶν δικαίων , κριτὴς δὲ καὶ κολαστὴς τῶν ἀσεβῶν . Ἄναρχος δέ ἐστιν , ὅτι ἀγέννητός ἐστιν · ἀναλλοίωτος δὲ , καθότι ἀθάνατός ἐστι . Θεὸς δὲ λέγεται διὰ τὸ τεθεικέναι τὰ πάντα ἐπὶ τῇ ἑαυτοῦ ἀσφαλείᾳ , καὶ διὰ τὸ θέειν · τὸ δὲ θέειν ἐστίν τὸ τρέχειν , καὶ κινεῖν , καὶ ἐνεργεῖν , καὶ τρέφειν , καὶ προνοεῖν , καὶ κυβερνᾶν , καὶ ζωοποιεῖν τὰ πάντα . Κύριος δέ ἐστι διὰ τὸ κυριεύειν αὐτὸν τῶν ὅλων · πατὴρ δὲ διὰ εὸ εἶναι αὐτὸν πρὸ τῶν ὅλων · δημιουργὸς δὲ καὶ ποιητὴς διὰ τὸ αὐτὸν εἶναι κτίστην καὶ ποιητὴν τῶν ὅλων · ὧψιστος δὲ διὰ τὸ εἶναι αὐτὸν ἀνώτερον τῶν πάντων · παντοκράτωρ δὲ , ὅτι αὐτὸς τὰ πάντα κρατεῖ καὶ ἐμπεριέχει . Τὰ γὰρ ὕψη τῶν οὐρανῶν , καὶ τὰ βάθη τῶν ἀβύσσων , καὶ τὰ πέρατα τῆς οἰκουμένης , ἐν τῇ χειρὶ αὐτοῦ ἐστιν · καὶ οὐκ ἔστι τόπος τῆς καταπαύσεως αὐτοῦ . Οὐρανοὶ μὲν γὰρ ἔργον αὐτοῦ εἰσιν , γῆ ποίηΚμα αὐτοῦ ἐστι · θάλασσα κτίσμα αὐτοῦ ἐστιν · ἄνθρωπος πλάσμα καὶ εἰκὼν αὐτοῦ ἐστιν.ἥλιος καὶ σελήνη καὶ ἀστέρες στοιχεῖα αὐτοῦ εἰσιν , εἰς σημεῖα καὶ εἰς καιροὺς καὶ εἰς ἡμέρας καὶ εἰς ἐνιαυτοὺς γεγονότα , πρὸς ὑπηρεσίαν καὶ δουλείαν ἀνθρώπων · καὶ τι ἵνα διὰ τῶν ἔργων γινώσκηται καὶ νοηθῇ τὸ μέγεθος αὐτοῦ .
Lemmas: αὐτός λέγω · πατήρ ἐάν εἶπον , ὁ πᾶς αὐτός λέγω · πῶς ἐάν εἶπον , ὁ ὀργή αὐτός λέγω . ἀείρω οὖν ἐγώ · ὀργίζω Θεός ; μάλιστα · ὀργίζω ὁ ὁ φαῦλος πράσσω , ἀγαθός δέ καί χρηστός καί οἰκτίρμων εἰμί ἐπί ὁ ἀγάπη καί φοβουΚμένους αὐτός · παιδευτής γάρ εἰμί ὁ θεοσεβής καί πατήρ ὁ Δίκαιος , κριτής δέ καί κολαστής ὁ ἀσεβής . ἄναρχος δέ εἰμί , ὅτι ἀγέννητος εἰμί · ἀναλλοίωτος δέ , καθότι ἀθάνατος εἰμί . θεός δέ λέγω διά ὁ τίθημι ὁ πᾶς ἐπί ὁ ἑαυτοῦ ἀσφάλεια , καί διά ὁ θέω · ὁ δέ θέω εἰμί ὁ τρέχω , καί κινέω , καί ἐνεργέω , καί τρέφω , καί προνοέω , καί κυβερνάω , καί ζωοποιέω ὁ πᾶς . Κύριος δέ εἰμί διά ὁ κυριεύω αὐτός ὁ ὅλος · πατήρ δέ διά εἰμί εἰμί αὐτός πρό ὁ ὅλος · δημιουργός δέ καί ποιητής διά ὁ αὐτός εἰμί κτίστης καί ποιητής ὁ ὅλος · ὧψιστος δέ διά ὁ εἰμί αὐτός ἀνώτερος ὁ πᾶς · παντοκράτωρ δέ , ὅτι αὐτός ὁ πᾶς κρατέω καί ἐμπεριέχω . ὁ γάρ ὕψος ὁ οὐρανός , καί ὁ βάθος ὁ ἄβυσσος , καί ὁ πέρας ὁ οἰκέω , ἐν ὁ χείρ αὐτός εἰμί · καί οὐ εἰμί τόπος ὁ κατάπαυσις αὐτός . Οὐρανός μέν γάρ ἔργον αὐτός εἰμί , γῆ ποίηΚμα αὐτός εἰμί · θάλασσα κτίσμα αὐτός εἰμί · ἄνθρωπος πλάσμα καί εἰκών αὐτός ἐστιν.ἥλιος καί σελήνη καί ἀστήρ στοιχεῖον αὐτός εἰμί , εἰς σημεῖον καί εἰς καιρός καί εἰς ἡμέρα καί εἰς ἐνιαυτός γίγνομαι , πρός ὑπηρεσία καί δουλεία ἄνθρωπος · καί τίς ἵνα διά ὁ ἔργον γιγνώσκω καί νοέω ὁ μέγεθος αὐτός .
cogPG.PG006 523
ται , ἀόρατος οὖσα ἀνθρώποις , διὰ δὲ τῆς κινήοεως τοῦ σώματος νοεῖται ἡ ψυχή · οὕτως ἔχοι ἂν καὶ τὸν Θεὸν μὴ δύνασθαι ὁραθῆναι ὑπὸ ὀφθαλμῶν ἀνθρωπίνων · διὰ δὲ τῆς προνοίας καὶ τῶν ἔργων αὐτοῦ βλέπεται καὶ νοεῖται . Ὡς τρόπον γὰρ καὶ πλοῖον θεασάμενός τις ἐν θαλάσσῃ κατηρτισμένον , καὶ τρέχον , καὶ κατερχόμενον εἰς λιμένα , δῆλον ὅτι ἡγήσεται εἶναι ἐν αὐτῷ κυβερνήτην τὸν κυβερνῶντα αὐτό · οὕτω δεῖ νοεῖν εἶναι τὸν Θεὸν κυβερνήτην τῶν ὅλων , εἰ καὶ οὐ θεωρεῖται ὀφθαλμοῖς σαρκίνοις διὰ τὸ αὐτὸν ἀχώρητον εἶναι . Εἰ γὰρ τῷ ἡλίῳ ἐλαχίστῳ ὄντι στοιχείῳ οὐ δύναται ἄνθρωπος ἀτενίσαι διὰ τὴν ὑπερβάλλουσαν θέρμην καὶ δύναμιν , πῶς οὐχὶ μᾶλλον τῇ τοῦ Θεοῦ δόξῃ ἀνεκφράστῳ οὔσῃ ἄνθρωπος θνητὸς οὐ δύναται ἀντωπῆσαι ; Ὡς τρόπον γὰρ ῥοὰ ἔχουσα φλοιὸν τὸν περιέχοντα αὐτὴν ἔνδον ἔχει μονὰς καὶ θήκας πολλὰς διαχωριζομένας διὰ ὑμένων , καὶ πολλοὺς κόκκους ἔχει τοὺς ἐν αὐτῇ κατοικοῦντας · οὕτως ἡ πᾶσα κτίσις περιέχεται ὑπὸ πνεύματος Θεοῦ , καὶ τὸ πνεῦμα τὸ περιέχον σὺν τῇ κτίσει περιέχεται ὑπὸ χειρὸς Θεοῦ . Ὥσπερ οὖν ὁ κόκκος τῆς ῥοᾶς ἔνδον κατοικῶν οὐ δύναται ὁρᾶν τὰ ἔξω τοῦ λέπους αὐτὸς ὧν ἔνδον · οὔτως οὐδὲ ἄνθρωπος ἐμπεριεχόμενος μετὰ πάσης τῆς κτίσεως ὑπὸ χειρὸς Θεοῦ οὐ δύναται θεωρεῖν τὸν Θεόν . Εἶτα βασιλεὺς μὲν ἐπίγειος πιστεύεται εἶναι , καίπερ μὴ πᾶσιν βλεπόμενος , διὰ δὲ νόμων καὶ διατάξεων αὐτοῦ , καὶ ἐξουσιῶν καὶ δυνάμεων καὶ εἰκόνων νοεῖται · τὸν δὲ Θεὸν οὐ βούλει σὺ νοεῖσθαι διὰ ἔργων καὶ δυνάμεων ;
Lemmas: ὁ , ἀόρατος εἰμί ἄνθρωπος , διά δέ ὁ κινηοηως ὁ σῶμα νοέω ὁ ψυχή · οὕτως ἔχω εἄν καί ὁ θεός μή δύναμαι ὁράω ὑπό ὀφθαλμός ἀνθρώπινος · διά δέ ὁ πρόνοια καί ὁ ἔργον αὐτός βλέπω καί νοέω . ὡς τρόπος γάρ καί πλοῖον θεάομαι τις ἐν θάλασσα καταρτίζω , καί τρέχω , καί κατέρχομαι εἰς λιμήν , δῆλος ὅτι ἡγέομαι εἰμί ἐν αὐτός κυβερνήτης ὁ κυβερνάω αὐτός · οὗτος δεῖ νοέω εἰμί ὁ θεός κυβερνήτης ὁ ὅλος , εἰμί καί οὖον θεωρέω ὀφθαλμός σάρκινος διά ὁ αὐτός ἀχώρητος εἰμί . εἰμί γάρ ὁ ἥλιος μικρός εἰμί στοιχεῖον οὖον δύναμαι ἄνθρωπος ἀτενίζω διά ὁ ὑπερβάλλω θέρμη καί δύναμις , πῶς οὐ μᾶλλον ὁ ὁ Θεός δόξα ἀνέκφραστος εἰμί ἄνθρωπος θνητός οὖον δύναμαι ἀντωπέω ; ὡς τρόπος γάρ ῥοή ἔχω φλοιός ὁ περιέχω αὐτός ἔνδον ἔχω μονή καί θήκη πολύς διαχωρίζω διά ὑμήν , καί πολύς κόκκος ἔχω ὁ ἐν αὐτός κατοικέω · οὕτως ὁ πᾶς κτίσις περιέχω ὑπό πνεῦμα Θεός , καί ὁ πνεῦμα ὁ περιέχω σύν ὁ κτίζω περιέχω ὑπό χείρ Θεός . ὥσπερ οὖν ὁ κόκκος ὁ ῥοή ἔνδον κατοικέω οὖον δύναμαι ὁράω ὁ ἔξω ὁ λέπος αὐτός ὅς ἔνδον · οὔτως οὐδέ ἄνθρωπος ἐμπεριέχω μετά πᾶς ὁ κτίσις ὑπό χείρ Θεός οὖον δύναμαι θεωρέω ὁ Θεός . εἶτα βασιλεύς μέν ἐπίγειος πιστεύω εἰμί , καίπερ μή πᾶς βλέπω , διά δέ νόμος καί διάταξις αὐτός , καί ἐξουσία καί δύναμις καί εἰκών νοέω · ὁ δέ θεός οὖον βούλομαι σύ νοέω διά ἔργον καί δύναμις ;
cogPG.PG006 525
λαλεῖς , ἄνθρωπε · τούτουτὸ πνεῦμα ἀναπνεῖς , ποῦτον ἀγνοεῖς . Τοῦτο δέ σοι συμβέβηκε διὰ τὴν τῦφλωσιν τῆς ψυχῆς καὶ πώρωσιν τῆς καρδίας σου . Ἀλλὰ , εἰ βούλει , δύνασαι θεραπευθῆναι · ἐπίδος σεαυτὸν τῷ ἰατρῷ , καὶ παρακεντήσει σου τοὺς ὀφθαλμοὺς τῆς ψυχῆς καὶ τῆς καρδίας . Τίς ἐστιν ὁ ἰατρός ; Ὁ Θεὸς , ὁ θεραπεύων καὶ ζωοποιῶν διὰ τοῦ Λόγου καὶ τῆς σοφίας . Ὁ Θεὸς διὰ τοῦ Λόγου αὐτοῦ καὶ τῆς σοφίας ἐποίησε τὰ πάντα . Τῷ γὰρ Λόγῳ αὐτοῦ ἑστερεώθησαν οἱ οὐρανοὶ , καὶ τῷ Πνεύματι αὐτοῦ πᾶσα ἡ δόναμις αὐτῶν . Κρατίστη ἡ σοφία αὐτοῦ . Ὁ Θεὸς τῇ σοφίᾳ ἐθεμελίωσε τὴν γῆν · ἡτοίμασε δὲ οὐρανοὺς φρονήσει · ἐν αἰσθήσει ἄβυσσοι ἐῤῥάγησαν , νέφη δὲ ἐῤῥύησαν δρόσους . Εἰ ταῦτα νοεῖς , ἄνθρωπε , ἀγνῶς , καὶ ὁσίως καὶ δικαίως ζῶν , δύνασαι ὁρᾷν τὸν Θεόν . Πρὸ παντὸς δὲ προηγείσθω σου ἐν τῇ καρδίᾳ πίστις καὶ φόβος ὁ τοῦ Θεοῦ , καὶ τότε συνήσεις ταῦτα . Ὅταν ἀπόθῃτὸ θνητὸν καὶ ἐνδύσῃ τὴν ἀφθαρσίαν , τότε ὄψει κατ´ ἀξίαν τὸν Θεόν . Ἀνεγείρει γάρ σου τὴν σάρκα ἀθάνατον σὺν τῇ ψυχῇ ὁ Θεός · καὶ τότε ὄψει γενόμενος ἀθάνατος τὸν ἀθάνατον , ἐὰν νῦν τιστεύσῃς αὐτῷ · καὶ τότε ἐπιγνώσῃ , ὅτι ἀδίκως κατελάλησας αὐτοῦ . ἓ . Ἀλλὰ ἀπιστεῖς νεκροὺς ἐγείρεσθαι . Ὃτε ἔσται , τότε πιστεύσεις θέλων καὶ μὴ θέλων · καὶ ἡ πίστις σου εἰς ἀπιστίαν λογισθήσεται , ἐὰν μὴ νῦν πιστεύσῃς . Πρὸς τί δὲ καὶ ἀπιστεῖς ; Ἢ οὐκ οἰδας , ὅτι ἁπάντων πραγμάτων ἡ πίστις προηγεῖται ; Τίς γὰρ δύναται
Lemmas: λαλέω , ἄνθρωπος · τοῦτος πνεῦμα ἀναπνέω , ποῶ ἀγνοέω . οὗτος δέ σύ συμβαίνω διά ὁ τύφλωσις ὁ Ψυχή καί πώρωσις ὁ Καρδία σύ . ἀλλά , εἰμί βούλομαι , δύναμαι θεραπεύω · ἐπιδίδωμι σαυτοῦ ὁ ἰατρός , καί παρακέντησις σύ ὁ ὀφθαλμός ὁ Ψυχή καί ὁ Καρδία . Τῖς εἰμί ὁ ἰατρός ; ὁ θεός , ὁ θεραπεύω καί ζωοποιέω διά ὁ Λόγος καί ὁ σοφία . ὁ θεός διά ὁ Λόγος αὐτός καί ὁ σοφία ποιέω ὁ πᾶς . ὁ γάρ Λόγος αὐτός στερεόω ὁ οὐρανός , καί ὁ πνεῦμα αὐτός πᾶς ὁ δόναμις αὐτός . Κρατίστη ὁ σοφία αὐτός . ὁ θεός ὁ σοφία θεμελιόω ὁ γῆ · ἑτοιμάζω δέ οὐρανός φρόνησις · ἐν αἴσθησις ἄβυσσος ῥήγνυμι , νέφος δέ ῥέω δρόσος . εἰμί οὗτος νοέω , ἄνθρωπος , ἀγνώς , καί ὅσιος καί δικαίως ζῶ , δύναμαι ὁράω ὁ Θεός . πρό πᾶς δέ προηγέομαι σύ ἐν ὁ Καρδία πίστις καί φόβος ὁ ὁ Θεός , καί τότε συνίημι οὗτος . ὅταν ἀποτίθημι θνητός καί ἐνδύω ὁ ἀφθαρσία , τότε ὁράω κατ´ ἄξιος ὁ Θεός . ἀνεγείρω γάρ σύ ὁ σάρξ ἀθάνατος σύν ὁ Ψυχή ὁ Θεός · καί τότε ὁράω γίγνομαι ἀθάνατος ὁ ἀθάνατος , ἐάν νῦν τίνω αὐτός · καί τότε ἐπιγιγνώσκω , ὅτι ἄδικος καταλαλέω αὐτός . ἕ . ἀλλά ἀπιστέω νεκρός ἐγείρω . ὅτε εἰμί , τότε πιστεύω ἐθέλω καί μή ἐθέλω · καί ὁ πίστις σύ εἰς ἀπιστία λογίζομαι , ἐάν μή νῦν πιστεύω . πρός τίς δέ καί ἀπιστέω ; ἤ οὐ οἶδα , ὅτι ἅπας πρᾶγμα ὁ πίστις προηγέομαι ; Τῖς γάρ δύναμαι
cogPG.PG006 527
Σάραπιν τὸν ἀπὸ Σινώπης φυγάδα εἰς Ἀλεξάνδρειαν γεγονότα ; ἢ τὴν Σκυθίαν Ἄρτεμιν καὶ αὐτὴν φυγάδα γεγονυῖαν , καὶ ἀνδροφόνον , καὶ κυνηγότιν , καὶ τοῦ Ἐνδυμίωνος ἐρασθεῖσαν ; ταῦτα γὰρ οὐχ ἡμεῖς φαμὲν , ἀλλὰ οἱ καθ´ ὑμᾶς συγγραφεῖς καὶ ποιη ταὶ κηρύσσουσιν . Τί μοι λοιπὸν καταλέγειν τὸ πλῆθος ὧν σέβονται ζώων Αἰγύπτιοι , ἑρπετῶν τε , καὶ κτηνῶν , καὶ θηρίων , καὶ πετεινῶν , καὶ ἐνύδρων νηκτῶν · ἔτι δὲ καὶ ποδόνιπτρα καὶ ἤχους αἰσχύνης ; Εἰ δὲ Ἑλληνας εἴποις καὶ τὰ λοιπὰ ἔθνη , σέβονται λίθους , καὶ ξύλα , καὶ τὴν λοιπὴν ὕλην , ὡς ἔφθημεν εἰρηκέναι , ἀπεικονίσματα νεκρῶν ἀνθρώπων . Φειδίας μὲν γὰρ εὐρίσκεται ἐν Πίσῃ ποιῶν Ἠλείοις τὸν Ὁλύμπιον Δἰα , Ἀθηναίοις ἐν ἀκροπόλει τὴν Ἀθηνᾶν . Πεύσομαι δέ σου κἀγὼ , ὧ ἄνθρωπε , πόσοι Ζῆνες εὑρίσκονται · Ζεὺς μὲν γὰρ ἐν πρώτοις προσαγορεύεται Ὀλύμπιος , καὶ Ζεὺς Λατιάριος , καὶ Ζεὺς Κάσσιος , καὶ Ζεὺς Κεραύνιος , καὶ Ζεὺς Προπάτωρ , καὶ Ζεὺς παννύχιος , καὶ Ζεὺς Πολιοῦχος , καὶ Ζεὺς Καπιτώλιος . Καὶ ὁ μὲν Ζεὺς παῖς Κρόνου , βασιλεὺς Κρητῶν γενόμενος , ἔχει τάφον ἐν Κρήτῃ , οἱ δὲ λοιποὶ ἴσως οὐδὲ ταφῆς κατηξιώθησαν . Εἰ δὲ καὶ εἴποις τὴν μητέρα τῶν λεγομένων θεῶν , μή μοι γένοιτο διὰ στόματος τὰς πράξεις αὐτῆς ἐξειπεῖν(μιτον γὰρ ἡμῖν τὰ τοιαῦτα καὶ ὀνομάζειν ἢ τῶν θεραπόντων αὐτῆς τὰς πράξεις ὑφ´ ὧν θεραπεύεται , ὁπόσα τε τέλη καὶ εἰσφορὰς παρέχει τῷ βασιλεῖ αὐτή τε καὶ οἱ υἱοὶ αὐτῆς . Οὐ γάρ εἰσι θεοὶ , ἀλλὰ εἴδωλα , καθὼς προειρήκαμεν , ἔργα χειρῶν ἀνθρώπων , καὶ δαιμόνια ἀκάθαρτα . Γένοιντο δὲ τοιοῦτοι οἱ ποιοῦντες αὐτὰ , καὶ οἱ ἐλπίζοντες ἐπ´ αὐτοῖς . Τοιγαροῦν μᾶλλον τιμήσω τὸν βασιλέα , οὐ
Lemmas: Σάραπις ὁ ἀπό Σινώπη φυγάς εἰς Ἀλεξάνδρεια γίγνομαι ; ἢ ὁ Σκυθία Ἄρτεμις καί αὐτός φυγάς γίγνομαι , καί ἀνδροφόνος , καί κυνηγός , καί ὁ Ἐνδυμίων ἔραμαι ; οὗτος γάρ οὐ ἐγώ φημί , ἀλλά ὁ καθ´ σύ συγγραφεύς καί ποιέω ὁ κηρύσσω . τις ἐγώ λοιπός καταλέγω ὁ πλῆθος ὅς σέβομαι ζῷον Αἰγύπτιος , ἑρπετόν τε , καί κτῆνος , καί θηρίον , καί πετεινός , καί ἔνυδρος νηκτός · ἔτι δέ καί ποδόνιπτρον καί ἦχος αἰσχύνη ; εἰμί δέ Ἕλλην εἶπον καί ὁ λοιπάς ἔθνος , σέβομαι λίθος , καί ξύλον , καί ὁ λοιπός ὕλη , ὡς φθάνω εἴρω , ἀπεικόνισμα νεκρός ἄνθρωπος . Φειδίας μέν γάρ εὐρίͅσκω ἐν Πῖσα ποιέω Ἠλεῖος ὁ Ὀλύμπιος διά , Ἀθηναῖος ἐν ἀκρόπολις ὁ Ἀθηνᾶ . πυνθάνομαι δέ σύ ἐγώ , ἵημι ἄνθρωπος , πόσος Ζάν εὑρίσκω · Ζεύς μέν γάρ ἐν πρῶτος προσαγορεύω Ὀλύμπιος , καί Ζεύς Λατιάριος , καί Ζεύς Κάσσιος , καί Ζεύς Κεραύνιος , καί Ζεύς προπάτωρ , καί Ζεύς παννύχιος , καί Ζεύς Πολιοῦχος , καί Ζεύς Καπιτώλιος . καί ὁ μέν Ζεύς παῖς Κρόνος , βασιλεύς Κρής γίγνομαι , ἔχω τάφος ἐν Κρήτη , ὁ δέ λοιπός ἴσως οὐδέ ταφή καταξιόω . εἰμί δέ καί εἶπον ὁ μήτηρ ὁ λέγω θεός , μή ἐγώ γίγνομαι διά στόμα ὁ πρᾶξις αὐτός εξειπειν(μιος γάρ ἐγώ ὁ τοιοῦτος καί ὀνομάζω ἢ ὁ θεράπων αὐτός ὁ πρᾶξις ὑφ´ ὅς θεραπεύω , ὁπόσος τε τέλος καί εἰσφορά παρέχω ὁ βασιλεύς αὐτός τε καί ὁ υἱός αὐτός . οὖον γάρ εἰμί θεός , ἀλλά εἴδωλον , καθώς προαγορεύω , ἔργον χείρ ἄνθρωπος , καί δαιμόνιος ἀκάθαρτος . γίγνομαι δέ τοιοῦτος ὁ ποιέω αὐτός , καί ὁ ἐλπίζω ἐπι αὐτός . τοιγάρ μᾶλλον τιμάω ὁ βασιλεύς , οὖον
cogPG.PG006 531
ΒΙΒΛΙΟΝ Βʹ . Ἔπειδὴ πρὸ τούτων τῶν ἡμερῶν ἐγένετο λόγος ἡμῖν , ὧ ἀγαθώτατε Αὐτόλυκε , πυθομέου σου τίς μου ὁ Θεὸς , καὶ δι´ ὀλίγου παρασχόντος σου τὰ ὧτα τῇ ὁμιλίᾳ ἡμῖν , περὶ τῆς θεοσεβείας μου ἐξεθέμην σοι · ἔτι δὲ καὶ ἀποταξάμενοι ἑαυτοῖς , μετὰ πλείστης φιλίας ἐπορεύθημεν ἔκαστος εἰς τὸν ἑαυτοῦ οἶκον , καίπερ σκληρῶς τὰ πρῶτα ἔχοντος πρὸς ἡμᾶς . οἶδας γὰρ καὶ μέμνησαι , ὅτι ὑπέλαβες μωρίαν εἶναι τὸν λόγον ἡμῶν . Σοῦ οὖν μετὰ ταῦτα προτρεψαμένου με , κἂν ἰδιώτης ὧ τῷ λόγῳ , πλὴν βούλομαί σοι καὶ νῦν διὰ τουδε τοῦ συγγράμματος ἀκριβέστερον ἐπιδεῖξαι τὴν ματαιοπονίαν καὶ ματαίαν θρησκείαν ἐν ᾗ κατέχῃ , ἀλλὰ καὶ δι´ ὀλίγων τῶν κατὰ σὲ Ἰστοριῶν ὧν ἀναγινώσκεις , ἴσως δὲ οὐδέπω γινώσκεις , τὸ ἀληθὲς φανερόν σοι ποιῆσαι . Καὶ γὰρ γελοῖόν μοι δοκεῖ λιθοξόους μὲν καὶ πλάστας , ἢ ζωγράφους , ἢ χωνευτὰς πλάσσειν τε καὶ γράφειν καὶ γλύφειν καὶ χωνεύειν , καὶ θεοὺς κατασκευάζειν , οἶ , ἐπάν γένωνται ὑπὸ τῶν τεχνιτῶν , οὐδὲν αὐτοὺς ἡγοῦνται · ὅταν δὲ ἀγορασθῶσιν εἰς ναὸν καλούμενον ἢ οἶκόν τινα , τούτοις οὐ μόνον θύουσιν οἱ ὡνησάμενοι , ἀλλὰ καὶ οἱ ποιήσαντες καὶ πωλήσαντες ἔρχονται μετὰ σπουδῆς καὶ παρατάξεως θυσιῶν τε καὶ σπονδῶν εἰς τὸ προσκυνεῖν αὐτοῖς , καὶ ἡγοῦνται Θεοὺς αὐτοὺς , οὐκ εἰδότες , ὅτι τοιοῦτοί εἰσιν , ὁποῖοι καὶ ὅτε ἐγένοντο ὑπ´ αὐτῶν , ἤτοι λίθος ἢ χαλκὸς , ἢ ξύλον , ἢ χρῶμα , ἢ καὶ ἐτέρα τις ὕλη . Τοῦτο δὲ καὶ ὑμῖν συμβέβηκε τοῖς ἀναγινώσκουσι
Lemmas: βιβλίον βέ . ἔπειδη πρό οὗτος ὁ ἡμέρα γίγνομαι λόγος ἐγώ , ἵημι ἀγαθός Αὐτόλυκος , πυνθάνομαι σύ τίς ἐγώ ὁ θεός , καί δις ὀλίγος παρέχω σύ ὁ ἄτη ὁ ὁμιλία ἐγώ , περί ὁ θεοσέβεια ἐγώ ἐκτίθημι σύ · ἔτι δέ καί ἀποτάσσω ἑαυτοῦ , μετά πλεῖστος φίλιος πορεύω ἔκαστος εἰς ὁ ἑαυτοῦ οἶκος , καίπερ σκληρός ὁ πρῶτος ἔχω πρός ἐγώ . οἶδα γάρ καί μιμνήσκω , ὅτι ὑπολαμβάνω μωρία εἰμί ὁ λόγος ἐγώ . σός οὖν μετά οὗτος προσρέπω ἐγώ , κἀν ἰδιώτης ἵημι ὁ λόγος , πλήν βούλομαι σύ καί νῦν διά ὅδε ὁ σύγγραμμα ἀκριβής ἐπιδείκνυμι ὁ ματαιοπονία καί μάταιος θρησκεία ἐν ὅς κατέχω , ἀλλά καί δις ὀλίγος ὁ κατά σύ Ἱστορία ὅς ἀναγιγνώσκω , ἴσως δέ οὐδέπω γιγνώσκω , ὁ ἀληθής φανερός σύ ποιέω . καί γάρ γέλοιος ἐγώ δοκέω λιθόξοος μέν καί πλάστης , ἢ ζωγράφος , ἢ χωνευτής πλάσσω τε καί γράφω καί γλύφω καί χωνεύω , καί θεός κατασκευάζω , οἶς , ἐπήν γίγνομαι ὑπό ὁ τεχνίτης , οὐδείς αὐτός ἡγέομαι · ὅταν δέ ἀγοράζω εἰς ναός καλέω ἢ οἶκος τις , οὗτος οὖον μόνος θύω ὁ ὠνέομαι , ἀλλά καί ὁ ποιέω καί πωλέω ἔρχομαι μετά σπουδή καί παράταξις θυσία τε καί σπονδή εἰς ὁ προσκυνέω αὐτός , καί ἡγέομαι θεός αὐτός , οὐ οἶδα , ὅτι τοιοῦτος εἰμί , ὁποῖος καί ὅτε γίγνομαι ὑπό αὐτός , ἤτοι λίθος ἢ χαλκός , ἢ ξύλον , ἢ χρῶμα , ἢ καί ἕτερος τις ὕλη . οὗτος δέ καί σύ συμβαίνω ὁ ἀναγιγνώσκω
cogPG.PG006 538
Ὁμοίως καὶ Εὐριπίδης · Οὐκ ἔστιν σὸδὲν χωρὶς ἀνθρώποις Θεοῦ . Καὶ Μένανδρος · Οὐκ ἄρα φροντίζει τις ἡμῶν , ἢ μόνος Θεός . Καὶ πάλιν Εὐριπίδης · Σῶσαι γὰρ ὁπόταν τῷ Θεῷ δοκῇ , Πολλὰς προφάσεις δίδωσιν εἰς σωτηρίαν . Καὶ Θέστιος · Θεοῦ θέλοντος , κἂν ἐπὶ ῥιπὸς πλέμς , Σώζῃ . Καὶ τὰ τοιαῦτα μυρία εἰπόντες , ἀσύμφωνα ἑαυτοῖς ἐξεῖπον . Ὁ γοῦν Σοφοκλῆς ἀπρονοησίαν ἐν ἅτέρῳ λέγει · Θεοῦ δέ πληγὴν οὐχ ὑπερπηδᾷ ὄροτός . Πλὴν καὶ πληθὺν εἰσήγαγον , ἢ μοναρχίαν εἶπον · καὶ πρόνοιαν εἶναι τοῖς λέγουσιν , ἀπρονοησίαν τὰναντία εἰρήκασιν . Ὅθεν Εὐριπίδης ὁμολογεῖ λέγων · Σπουδάζομεν δὲ πόλλ´ ὑπ´ ἐλπίδων μάτην Πόνους ἔχοντες , οὐδὲν εἰδότες . Καὶ μὴ θέλοντες ὁμολογοῦσι τὸ ἀληθὲς μὴ ἐπίστασθαι · ὑπὸ δαιμόνων δὲ ἐμπνευσθέντες , καὶ ὑπ´ αὐτῶν φυσιωθέντες , ἃ εἶπον , δι´ αὐτῶν εἶπον . Ἡτοι Κγὰρ οἱ ποιηταὶ , Ὅμηρος δὴ καὶ Ἡσίοδος , ὥς Κφασιν , ὑπὸ Μουσῶν ἐμπνευσθέντες , φαντασίᾳ καὶ πλάνῃ ἐλάλησαν , καὶ οὐ καθαρῷ πνεύματι , ἀλλὰ πλάνῳ . Ἐκ τούτου δὲ σαφῶς δείκνυται , εἰ καὶ οἱ δαιμονῶντες ἐνίστε καὶ μέχρι τοῦ δεῦρο ἐξορκίζονται
Lemmas: ὅμοιος καί Εὐριπίδης · οὐ εἰμί σόδος Χωρὶς ἄνθρωπος Θεός . καί Μένανδρος · οὐ ἄρα φροντίζω τις ἐγώ , ἢ μόνος Θεός . καί πάλιν Εὐριπίδης · σῴζω γάρ ὁπόταν ὁ Θεός δοκέω , Πολύς πρόφασις δίδωμι εἰς σωτηρία . καί Θέστιος · Θεός ἐθέλω , κἀν ἐπί ῥίψ πλέμα , σώζω . καί ὁ τοιοῦτος μυρίος εἶπον , ἀσύμφωνος ἑαυτοῦ ἐξεῖπον . ὁ γοῦν Σοφοκλῆς ἀπρονοησία ἐν ἕτερος λέγω · Θεός δέ πληγή οὐ ὑπερπηδάω ὄρνυμι . πλήν καί πληθύς εἰσάγω , ἢ μοναρχία εἶπον · καί πρόνοια εἰμί ὁ λέγω , ἀπρονοησία τἀναντία εἴρω . ὅθεν Εὐριπίδης ὁμολογέω λέγω · σπουδάζω δέ πόλος ὑπό ἐλπίς μάτην Πόνος ἔχω , οὐδείς οἶδα . καί μή ἐθέλω ὁμολογέω ὁ ἀληθής μή ἐφίστημι · ὑπό δαίμων δέ ἐμπνέω , καί ὑπό αὐτός φυσιόω , ὁ εἶπον , δις αὐτός εἶπον . ἤτοι Κγὰρ ὁ ποιητής , Ὅμηρος δή καί Ἡσίοδος , ὅς Κφασιν , ὑπό Μοῦσα ἐμπνέω , φαντασία καί πλάνη λαλέω , καί οὖον καθαρός πνεῦμα , ἀλλά πλάνος . ἐκ οὗτος δέ σαφῶς δείκνυμι , εἰμί καί ὁ δαιμονάω ἐνίστημι καί μέχρι ὁ δεῦρο ἐξορκίζω
cogPG.PG006 543
διὰ´ ἣν δὲ αἰτίαν καλοῦσιν αὐτὴν οὐκ ἐπίστανται Τὴν δὲ εἰπεῖν Ἡσίοδον τὸν ποιητὴν ἐκ χάους γεγενῆσθαι Ἔρεβον , καὶ τὴν γῆν καὶ Ἔρωτα κυριεύοντα τῶν κατ´ αὐτόν τε θεῶν καὶ ἀνθρώπων , μάταιον καὶ ψυχρὸν τὸ ῥῆμα αὐτοῦ , καὶ ἀλλότριον πάσης ἀληθείας δείκνυται . Θεὸν γὰρ οὐ χρὴ ὑφ´ ἡδονῆς νικᾶσθαι · ὅπου γε καὶ οἱ σώφρονες ἄνθρωποι ἀπέχονται πάσης αἰσχρᾶς ἡδονῆς καὶ ἐπιθυμίας κακῆς . Ἀλλὰ καὶ τὸ ἐκ τῶν ἐπιγείων κάτωθεν ἄρξασθαι καὶ λέγειν τὴν ποίησιν τῶν γεγενημένων , ἀνθρώπινον καὶ ταπεινὸν καὶ πάνυ ἀσθενὲς τὸ ἐννόημααὐτοῦ , ὡς πρὸς Θεὸν , ἐστίν . Ἄνθρωπος γὰρ , κάτω ὢν , ἄρχεται ἐκ τῆς γῆς οἰκοδομεῖν , καὶ οὐ πρὸς τάξιν δύναται καὶ τὴν ὁροφὴν ποιῆσαι , ἐὰν μὴ τὸν θεμέλιον ὑπόθηται . Θεοῦ δὲ τὸ δυνατὸν ἐκ τούτου δείκνυται , ἵνα πρῶτον μὲν ἐξ οὐκ ὄντων ποιῇ τὰ γινόμενα , καθὼς βούλεται . Τὰ γὰρ παρὰ ἀνθρώποις ἀδύνατα δυνατά ἐστι παρὰ Θεῷ . Διὸ καὶ ὁ προφήτης πρῶτον εἴρηκε τὴν ποίησιν τοῦ οὐρανοῦ γεγενῆσθαι τρόπον ἐπέχοντα ὀροφῆς , λέγων · Ἐν ἀρχῇ ἐποίησεν ὁ Θεὸς τὸν οὐρανὸν , τουτέστι διὰ τῆς ἀρχῆς γεγενῆσθαι τὸν οὐρανὸν , καθὼς ἔφθημεν δεδηλωκέναι . Γῆν δὲ λέγει δυνάμει ἔδαφος καὶ θεμέλιον , ἄβυσσον δὲ τὴν πληθὺν τῶν ὑδάτων καὶ σκότος διὰ τὸ τὸν οὐρανὸν γεγονότα ὑπὸ τοῦ Θεοῦ ἐσκεπακέναι καθαπερεὶ πῶμα τὰ ὕδατα σὺν τῆ γῆ · πνεῦμα δὲ τὸ ἐπιφερόμενον ἐπάνω τοῦ ὕδατος , ὃ ἔδωκεν ὁ Θεὸς εἰς ἀ ζωογόνησιν τῇ κτίσει , καθάπερ ἀνθρώπῳ ψυχὴν
Lemmas: διά ὅς δέ αἴτιος καλέω αὐτός οὐ ἐπίσταμαι ὁ δέ εἶπον Ἡσίοδος ὁ ποιητής ἐκ χάος γίγνομαι ἐρέβω , καί ὁ γῆ καί Ἔρως κυριεύω ὁ κατ´ αὐτός τε θεός καί ἄνθρωπος , μάταιος καί ψυχρός ὁ ῥῆμα αὐτός , καί ἀλλότριος πᾶς ἀλήθεια δείκνυμι . θεός γάρ οὖον χρή ὑφ´ ἡδονή νικάω · ὅπου γε καί ὁ σώφρων ἄνθρωπος ἀπέχω πᾶς αἰσχρός ἡδονή καί ἐπιθυμία κακός . ἀλλά καί ὁ ἐκ ὁ ἐπίγειος κάτωθεν ἄρχω καί λέγω ὁ ποίησις ὁ γίγνομαι , ἀνθρώπινος καί ταπεινός καί πάνυ ἀσθενής ὁ εὐνόημα , ὡς πρός θεός , εἰμί . Ἄνθρωπος γάρ , κάτω εἰμί , ἄρχω ἐκ ὁ γῆ οἰκοδομέω , καί οὖον πρός τάξις δύναμαι καί ὁ ὀροφή ποιέω , ἐάν μή ὁ θεμέλιος ὑποτίθημι . Θεός δέ ὁ δυνατός ἐκ οὗτος δείκνυμι , ἵνα πρῶτος μέν ἐκ οὐ εἰμί ποιέω ὁ γίγνομαι , καθώς βούλομαι . ὁ γάρ παρά ἄνθρωπος ἀδύνατος δυνατός εἰμί παρά Θεός . Διὸ καί ὁ προφήτης πρῶτος εἴρω ὁ ποίησις ὁ οὐρανός γίγνομαι τρόπος ἐπέχω ὀροφή , λέγω · ἐν ἀρχή ποιέω ὁ θεός ὁ οὐρανός , τουτέστι διά ὁ ἀρχή γίγνομαι ὁ οὐρανός , καθώς φθάνω δηλόω . Γῆ δέ λέγω δύναμις ἔδαφος καί θεμέλιος , ἄβυσσος δέ ὁ πληθύς ὁ ὕδωρ καί σκότος διά ὁ ὁ οὐρανός γίγνομαι ὑπό ὁ Θεός σκεπάζω καθαπερεί πῶμα ὁ ὕδωρ σύν τῆ γῆ · πνεῦμα δέ ὁ ἐπιφέρω ἐπάνω ὁ ὕδωρ , ὅς δίδωμι ὁ θεός εἰς ὅς ζωογόνησις ὁ κτίζω , καθάπερ ἄνθρωπος ψυχή
cogPG.PG006 554
παρέσχε τῷ ἀνθρώπῳ , τὸ μὴ διαμεῖναι αὐτὸν εἰς τὸν αἰῶνα ἐν ἁμαρτίᾳ ὄντα , ἀλλὰ τρόπῳ τινὶ ἐν ὁμοιώματι ἐξορισμοῦ ἐξέβαλεν αὐτὸν ἐκ τοῦ παραδείσου , ὅπως διὰ τῆς ἐπιτιμίας , τακτῷ ἀποτίσας χρόνῳ τὴν ἁμαρτίαν , καὶ παιδευθεὶς ἐξ ὑστέρου ἀνακληθῇ . Διὸ καὶ πλασθέντος ἀνθρώπου ἐν τῷ κόσμῳ τούτῳ , μυστηριωδῶς ἐν τῆ Γενέσει γέγραπται , ὡς δὶς αὐτοῦ ἐν τῷ παραδείσῳ τεθέντος · ἵνα τὸ μὲν ἅπαξ ᾗ πεπληρωμένον ποτὲ ἐτέθη · τὸ δὲ δεύτερον μέλλει πληροῦσθαι μετὰ τὴν ἀνάστασιν καὶ κρίσιν . Οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ καθάπερ σκεῦός τι , ἐπὰν πλασθὲν αἰτίαν τινὰ σχῇ , ἀναχωνεύεται , ἢ ἀναπλάσσεται , εἰς τὸ γενέσθαι καινὸν καὶ ὁλόκληρον · οὕτω γίνεται καὶ τῷ ἀνθρώπῳ διὰ θανάτου · δυνάμει γὰρ τέθραυσται , ἵνα ἐν τῇ ἀναστάσει ὑγιὴς εὑρεθῇ · λέγω δὲ ἄσπιλος , καὶ δίκαιος , καὶ ἀθάνατος · τὸ δὲ καλέσαι , καὶ εἰπεῖν τὸν Θεὸν , Ποῦ εἶ , Ἀδάμ ; οὐχ ὡς ἀγνοῶν τοῦτο , ἐποίει ὁ Θεὸς , ἀλλὰ μακρόθυμος ὤν , ἀφορμὴν ἐδίδου αὐτῷ μετανοίας καὶ ἐξομολογήΟξς . α . Ἀλλὰ φήσει οὖν τις ἡμῖν · θνητὸς φύσει ἐγένετο ὁ ἄνθρωπος ; Οὐδαμῶς . Τί οὖν ἀθάνατος · Οὐδὲ οῦτό φαμεν . Ἀλλὰ ἐρεῖ τις · Οὐδὲν οὖν ἐγένετο;ΟὐΚὲ τοῦτο , ἐγὼ μέν . Οὔτε οὖν φύσει θνητὸς ἐγένετο , οὔτε ἀθάνατος . Εἰ γὰρ ἀθάνατον αὐτὸν ἀπ´ ἀρχῆς ἐπεποιήκει , Θεὸν αὐτὸν ἐπεποιήκει . Πάλιν , εἰ θνητὸν αὐτὸν ἐπεποιήκει , ἐδόκει ἂν ὁ Θεὸς αἴτιος εἶναι τοῦ θανάτου αὐτοῦ . Οὔτε οὖν ἀθάνατον αὐτὸν ἐποίησεν , οὕτε μὴν θνητὸν , ἀλλὰ καθὼς ἐπάνω
Lemmas: παρέχω ὁ ἄνθρωπος , ὁ μή διαμένω αὐτός εἰς ὁ αἰών ἐν ἁμαρτία εἰμί , ἀλλά τρόπος τις ἐν ὁμοίωμα ἐξορισμός ἐκβάλλω αὐτός ἐκ ὁ παράδεισος , ὅπως διά ὁ ἐπιτιμία , τακτός ἀποτίνω χρόνος ὁ ἁμαρτία , καί παιδεύω ἐκ ὕστερος ἀνακαλέω . Διὸ καί πλάσσω ἄνθρωπος ἐν ὁ κόσμος οὗτος , μυστηριωδῶς ἐν τῆ Γένεσις γράφω , ὡς δίς αὐτός ἐν ὁ παράδεισος τίθημι · ἵνα ὁ μέν ἅπαξ ὅς πληρόω ποτέ τίθημι · ὁ δέ δύο μέλλω πληρόω μετά ὁ ἀνάστασις καί κρίσις . οὖον μήv ἀλλά καί καθάπερ σκεῦος τίς , ἐπάν πλάσσω αἴτιος τις ἔχω , ἀναχωνεύω , ἢ ἀναπλάσσω , εἰς ὁ γίγνομαι καινός καί ὁλόκληρος · οὗτος γίγνομαι καί ὁ ἄνθρωπος διά θάνατος · δύναμις γάρ θραύω , ἵνα ἐν ὁ ἀνάστασις ὑγιής εὑρίσκω · λέγω δέ ἄσπιλος , καί δίκαιος , καί ἀθάνατος · ὁ δέ καλέω , καί εἶπον ὁ θεός , πός εἰμί , Ἀδάμ ; οὐ ὡς ἀγνοέω οὗτος , ποιέω ὁ θεός , ἀλλά μακρόθυμος εἰμί , ἀφορμή δίδωμι αὐτός μετάνοια καί ἐξομολογήΟξς . ὅς . ἀλλά φημί οὖν τις ἐγώ · θνητός φύσις γίγνομαι ὁ ἄνθρωπος ; οὐδαμός . τις οὖν ἀθάνατος · οὐδέ Ούτο φημί . ἀλλά εἴρω τις · οὐδείς οὖν εγενετο;οαμβυξ οὗτος , ἐγώ μέν . οὔτε οὖν φύσις θνητός γίγνομαι , οὔτε ἀθάνατος . εἰμί γάρ ἀθάνατος αὐτός ἀπ´ ἀρχή ποιέω , θεός αὐτός ποιέω . πάλιν , εἰμί θνητός αὐτός ποιέω , δοκέω εἄν ὁ θεός αἴτιος εἰμί ὁ θάνατος αὐτός . οὔτε οὖν ἀθάνατος αὐτός ποιέω , ἵημι μήv θνητός , ἀλλά καθώς ἐπάνω
cogPG.PG006 563
Παντοκράτωρ , ἀόρατος , ὁρῶν μόνος αὐτὸς ἄπαντα , αὐτὸς δ´ οὐ βλέπεται θνητῆς ὑπὸ σαρκος ἀπά - [ σης . Τίς γὰρ σὰρξ δύναται τὸν ἑποιράνιον καὶ [ θῆ ὀφθαλμοῖσιν ἰδεῖν Θεὸν ἄμόροτον ὃς πόλθν [ οἰκεῖ , Ἀλλ´ οὐδ´ ἀκτίνων κατεναντίον ἠελίοιο Ἄνθρωποι στῆναι δυνατοὶ , θνητοὶ γεγαῶτες Ἄνδρες , ἐν ὀστήεσσι φλέβες καὶ σάρκες [ όντες . αὐτὸν τὸν μόνον ὄντα σέβεσθ´ ἡγήτορα κόσμου , Ὅς μόνος εἰς αἰῶνα καὶ ἐξ αἰῶνος ἐτέχθη , Αὑτογενὴς , ἀγένητος , ἄπαντα κρατῶν διασονν τὸν , Πσι βροτοῖσιν ἐνὼν τὸ κριτήριον ἐν φαὶ Τῆς κακοβουλοσύνης δὲ τὸν ἄξιον ἐξεῖ μισθὸν Ὅτι , Θεὸν προλιπόντες ἀληθινὸν ἀέναόν τε Λοξάζειν , αὐτῷ τε θύειν ἰερὰς ἑκατόμβας , Δαίμοσι τὰς θυσίας ἐποιήσατε , τοῖσίν ἐν δῃ Τύφῳ καὶ μανίῃ δὲ βαδίζετε . καὶ τρίβον ὀρθὴν Ἐὺφεῖαν πυρᾶιπόντες , ἀπήλθετε τὴν δι´ ἀκανθῶν Καὶ σκολόπων · τί πλανᾶσθε ; Βροτοί , παύ - [ σασθε μάταιοι Ῥεμβόμενοι σκοτίῃ καὶ ἀφεγγεῖ νυκτὶ μελαίνῃ · Καὶ λτετε σκοτίην νυκτὸς , ὅωτὸς δὲ λάβεσθε Οὗτος ἰδοὺ πάντεσσι σαφὴς , ἀπλάνητος ὑπάρχειἜλλθετε , μὴ σκοτίην δὲ διώκετε , καὶ γνόφον αἰεὶ , Ἡελίου μλυκυδερκές ἰδοὺ φάος ἔξογαλάμπει . Γνῶτε δὲ κατθέμενοι σοφίην ἐν στήθεσι [ μῶν · Εζς Θεός ἑστι , βροχὰς , ἀνέμους , σεισμοὺς ἐπι [ πέμων . Ἀστεροπός , λιμοὺς , λοιμοὺς , καὶ κήδεα λυγρὰ , Καὶ νιφετοὺς , κρύσταλλα . Τί δὴ καθ´ ἑκ ἐξα [ γορεύω ; Οὐρανοῦ ἡγεῖται , γαίης κρατεῖ , αὐτὸς ὑπάρχειδ ! ) Καὶ πρὸς τοὺς γενητοὺς λεγομένους ἔφη · Ἐκ μηρῶν , μήτρας τε Θεὸς τετυπωμένος εἶναι . Ἀλλὰ Θεὸς μόνος , εἶς , πανυπέρτατος , ὃς πεποίηθίὴρανὸν , ἡέλιόν τε , καὶ ἀστέρας , ἡδέ σελήνην , . Καρποφόρον γαῖάν τε , καὶ ὕδατος οἷδματα πόνΟὔρεά θ´ ὑψήεντα , καὶ ἀένναα χεύμετα πηΤῶν
Lemmas: Παντοκράτωρ , ἀόρατος , ὁράω μόνος αὐτός ἅπας , αὐτός δδʹ οὖον βλέπω θνητός ὑπό σάρξ ἄπα - [ σός . Τῖς γάρ σάρξ δύναμαι ὁ ἐπουράνιος καί [ θέω ὀφθαλμός ὁράω θεός ἄμορος ὅς πόλθν [ οἰκέω , Ἀλ οὐδός ἀκτίς κατεναντίον ἥλιος Ἄνθρωπος ἵστημι δυνατός , θνητός γίγνομαι ἀνήρ , ἐν ὀσταῦς φλέψ καί σάρξ [ εἰμί . αὐτός ὁ μόνος εἰμί σέβομαι ἡγεμών κόσμος , ὅς μόνος εἰς αἰών καί ἐκ αἰών τίκτω , αὐτογενής , ἀγένητος , ἅπας κράτος διασῴζω ὁ , Πσί βροτός ἔνειμι ὁ κριτήριον ἐν φή ὁ κακοβουλοσύνη δέ ὁ ἄξιος ἐξεῖ μισθός ὅτι2 , θεός προλείπω ἀληθινός ἀέναος τε Λοξάζειν , αὐτός τε θύω ἱερός ἑκατόμβη , Δαίμων ὁ θυσία ποιέω , ὁ ἐν δή τῦφος καί μανία δέ βαδίζω . καί τρίβω ὀρθός ευφεια πυρᾶιπόντες , ἀπέρχομαι ὁ δις ἄκανθα καί σκόλοψ · τίς πλανάω ; Βροτός , παῦ - [ σάω μάταιος ῥέμβομαι σκότιος καί ἀφεγγής νύξ μέλας · καί λω σκοτία νύξ , ὅς δέ λαμβάνω οὗτος ἰδού πᾶς σαφής , ἀπλάνητος ὑπάρχειἜλλθετε , μή σκοτία δέ διώκω , καί γνόφος ἀεί , ἡέλιος μλυκυδερκές ἰδού φάος ἔξογαλάμπει . γιγνώσκω δέ κατατίθημι σοφία ἐν στῆθος [ μῶν · Εζς Θεός εἰμί , βροχή , ἄνεμος , σεισμός ἐπι [ πέμα . ἀστεροπός , λιμός , λοιμός , καί κῆδος λυγρός , καί νιφετός , κρύσταλλος . τις δή καθ´ ἐκ Εξάς [ γορεύω ; Οὐρανός ἡγέομαι , γαῖα κρατέω , αὐτός ὑπάρχειδ ! ) καί πρός ὁ γενητός λέγω φημί · ἐκ μηρός , μήτρα τε θεός τυπόω εἰμί . ἀλλά θεός μόνος , εἰμί , πανυπέρτατος , ὅς ποιέω , ἥλιος τε , καί ἀστήρ , ἡδύς σελήνη , . Καρποφόρος γαῖα τε , καί ὕδωρ οἶδμα πόνΟὔρεά θʹ ὑψήεις , καί ἀέναος χέω πηΤῶν
cogPG.PG006 564
τ´ ἐνύδρων πάλι γεννῷ ἀνήριθμον πολὺ πλῆἘραετὰ δὲ γαίης κινούμενα ψυχροτρορεῖς Ποιὰίλα τε κτηνῶν λιγυροθρόα , τραυλίζοντα Ξσυθὰ , λιγυρόφωνα , ταράσσοντ´ ἀέραταρσοῖς · Ἐν δέ νάπαις ὀρέων ἀρίαν γένναν θέτο θηρῶν · Ἡμῖν τε κτήνη ὑπέταξεν πάντα βροτοῖσιν · Πάντων δ´ ἡγητῆρα κατέστησεν θεότευκτον . ἀνδρὶ δ´ ὑπαὶ τάξεν , παμποίκι.ἰα κ´ οὐ κα - [ εαληπτά . Τίς γὰρ σὰρξ δύναταιθνητῶν γνῶναι τάδ ἄπαντα , Ἀλλ´ αὐτὸς μόνος οἷδεν ὁ ποιήσας τάδ´ ἀπὸ´ ἀρἌφθαρτος , κτίστης , ἀώνιος , αἰθέραπίον · Τοῖς ἀγαθοῖς ἀγαθόν προφέρων πολὺ πλείονν μισθόν · Τοῖς δέ κακοῖς , ἀδίκοις τε , χόλον καὶ θυμὸν ἐγεί Καὶ πόλεμον , καὶ λοιμὸν , ἢ ἄλγεα ἐῖωρυό Ἄνθρωποι , τί μάτην ὑψούμενοι ἐκριζοῦσθε Αἰσχυνθῆτε γαλᾶς καὶ κνώδαλα θειοποιοῦντες · Οὐμανίη καὶ λύσσαφρενῶν , καὶ ἐτώσιαβάρη , Εἰ λοπάδας κλέπτουσι θεοί , συλοῦσι δὲ χύ - [ ρας ; Ἀντὶ δὲ χρυσήεντα πόλον κατὰ πίονα νᾶ ειν Σητόέρωτα δέδορκε , πυκναῖς δ´ ἀράχναις δεδία - [ σταιὴ . Προσκυνέοντες ἔφεις , κύνας , αἰλούρους , ἀνόητοί , Καὶ πετεεινὰ σέβεσθε , καὶ ἐρπετὰ θηχρία γαίης , Καὶ λίθινα ἔόανα , καὶ ἀγάλματα χειροποίητα , Κ ἑν παρόδοις λίθων συγχώματα . Τιαῶτα σ [ εσθε , Ἀλλα τε πολλὰ μάταια , ἀ δὴ κ´ αἰσχρὸν ἀγο ρεύειν . Καί γε θεοὶ μερόπων δολοήτορές εἰσιν ἀβού Τῶν δὴ κ´ ἐκ στόματος χεῖται θανατηφόρος θὐδ´ ἔστι ἄωή τε , καὶ ἄφθιτον ἀέναον φῶς ,
Lemmas: τ ἔνυδρος πάλιν γεννάω ἀνάριθμος πολύς πλῆἘραετὰ δέ γαῖα κινέω ψυχροτρορεω ποιαιλανα τε κτῆνος λιγυροθρόος , τραυλίζω Ξσυθὰ , λιγυρόφωνος , ταράσσω ἀέραταρσοῖς · ἐν δέ νάπη ὄρος ἀρία γέννα τίθημι θήρ · ἡμῖν τε κτῆνος ὑποτάσσω πᾶς βροτός · Πάντων δδʹ ἡγητήρ καθίστημι θεότευκτος . ἀνήρ δδʹ ὑπό τάζω , παμποίκι.ἰα κ οὖον ἄν - [ ἄληπτος . Τῖς γάρ σάρξ δυναταιθνητος γιγνώσκω ὅδε ἅπας , Ἀλ αὐτός μόνος οἶδα ὁ ποιέω τάδ´ ἀφίημι ἀρἌφθαρτος , Κτίστης , Ἀώνιος , αἰθέραπίον · ὁ ἀγαθός ἀγαθός προφέρω πολύς πλέω μισθός · ὁ δέ κακός , ἄδικος τε , χόλος καί θυμός ἐγώ καί πόλεμος , καί λοιμός , ἢ ἄλγος ὁράω Ἄνθρωπος , τίς μάτην ὑψόω ἐκριζόω αἰσχύνω γαλέη καί κνώδαλον θειοποιέω · ουμανια καί λύσσαφρενῶν , καί ετωσιαβαρης , εἰμί λοπάς κλέπτω θεός , συλάω δέ ΧΥ - [ Ἥρα ; ἀντί δέ χρυσήεις πόλος κατά πίων νάω ἐν σητοερως δέρκομαι , πυκνός δδʹ ἀράχνης δείδω - [ ἵστημι . προσκυνέω ἐφίημι , κύω , αἴλουρος , ἀνόητος , καί πετεινός σέβομαι , καί ἑρπετόν θηχρία γαῖα , καί λίθινος ἔόανα , καί ἄγαλμα χειροποίητος , Κ ἑν πάροδος λίθος συγχώματα . τιαωτον Σ [ ἵημι , ἀλλά τε πολύς μάταιος , ὅς δή κ αἰσχρός ἄγνυμι ῥεύω . καί γε θεός Μέροψ δολοήτορές εἰμί ἀβώ ὁ δή κ ἐκ στόμα χέω θανατηφόρος θὐδ´ εἰμί ἀάω τε , καί ἄφθιτος ἀέναος φάος ,
cogPG.PG006 565
Ἐκπρογέῃ τῷ δὴ μόνῳ αὐχένα κάμπτε . Καὶ τρίβον ἀἰώνεσσιν ἐν εὐσεβέεσς´ ἀνακλινοῖ Ταῦτα λιπόντες ἄπαντα , δίκης μεστόν τε κύπεα Ζωρότερον , στιβαρὸν , βεβαρημένον , εὖ μάλ´ [ κρητον Εἰλκύσατ´ ἀφροσύνῃσι μεμηνότι πνεύματε [ πάντες , Καὶ οὐ θέλετ´ ἐκνῆψαι , καὶ σώφρονα πρὸς νόσν [ ἐεν , Καὶ γνῶναι βασιλῆα Θεὸν , τὸν πάντ´ ἐφορῶντα . Τρψνεκεν αἰθομένοιο αυρὸς σέλας ἔρχετ´ ἐφ´ ὑμᾶς Λαμπάσι καυθήσεσθε δι´ ἀἰῶνος , τὸ πανῆμαρ Θεύδεαιν αἰσχυνθέντες ἐπ´ εἰδώλοισιν ἀχρή Οί δέ Θεὸν τιμῶντες ἀληθινὸν , ἀέναόν τε , ωὴν κληρονομήσους αἰῶνοστὸν χρόνον αὐτοὶ οἰκοῦντες παραδείσου ὁμῶς ἐριθηλέα κῆπον ἐ αινύμενοι γᾶυκὺν ἄρτον ἀπ´ οὐρανοῦ ἀστερόεν Ῥτι μὲν οὖν ταῦτα ἀληθῆ , καὶ ὡφέλιμα , καὶ δεκαια , καὶ προσφιλῆ πᾶσιν ἀνθρώποις τυγχάνει , δῆλόν ἐστιν . ὅῆ Καὶ ὅτι οἱ κακῶς δράσαντες ἀναγκαίως ἔχουσιν κατ´ ἀξίαν τῶν πράξεων κολασθῆναι , ἡδη δὲ καὶ τῶν ποιητῶν τινες ὡς περὶ λόγια ἑαυτοῖς ἐξείποντο , καὶ εἰς μαρτύριον τοῖς τὰ ἄδικα πράσσουσιν , λέγοιτες ὅτι μέλλουσι κολάζεσθαι . Αἰσχύλος ἔφη · Δράσαντι γάρ τοι καὶ παθεῖν ὀφείλεται . Πίνδαρος δὲ καὶ αὐτὸς ἔφη · Ἐπεὶ ῥέζοντά τι καὶ παθεῖν ἔοικεν . Ὡσαύτως καὶ Εὐριπίδης · Καὶ πάλιν ὁ αὐτός · Ἐχθρὸν κακῶς δρᾷν ἀνδρὸς ἡγοῦμαι μέρος . Ὁμοίως καὶ Ἀρχίλοχος · Ἐν δὲ ἐπίσταμαι μέγα , τὸν κακῶς Τι δρῶντα δεινοῖς ἀνταμείβεσθαι κακοῖς . Καὶ ὅτι ὁ Θεὸς τὰ πάντα ἐφορᾷ , καὶ οὐδὲν αὐτὸν λανθάνει , μακρόθυμος δὲ ὢν ἀνέχεται ἕως οὗ μέλλει κρίνειν , καὶ περὶ τούτου Διονύσιος εἴρηκεν · Ὁ τῆς δίκης ὀφθαλμὸς , ὡς δι´ ἡσύχου Λεύσσων προσώπῳ , πανὸς ὀμόσαι εἰ βλέΚαὶ ὅτι μέλλει ἡ τοῦ Θεοῦ κρίσις γίνεσθαι , κᾶὶ τὰ
Lemmas: εκπρογη ὁ δή μόνος αὐχήν κάμπτω . καί τρίβω αἰών ἐν εὐσεβής ἀνακλίνω οὗτος λίπος ἅπας , δίκη μεστός τε κύπεα ζωρός , στιβαρός , βαρέω , εὕω μάλ [ κρεω Εἰλκύσατ´ ἀφροσύνη μαίνομαι πνεῦμα [ πᾶς , καί οὖον θέλετ´ ἐκνήφω , καί σώφρων πρός νόσος [ ἐγώ , καί γιγνώσκω βασιλεύς θεός , ὁ πάντε ἐφοράω . Τρψνεκεν αἴθω αυρὸς σέλας ἔρχομαι ἐφίημι σύ Λαμπάς καίω δις αἰών , ὁ πανῆμαρ Θεύδεαιν αἰσχύνω ἐπι εἴδωλον ἀχρής οἷ δέ θεός τιμή ἀληθινός , ἀέναος τε , ὠή κληρονομέω αἰών χρόνος αὐτός οἰκέω παράδεισος ὁμῶς ἐριθηλής κῆπος εἰ αινύμενος γᾶυκὺν ἄρτος ἀπ´ οὐρανός ἀστερόεις Ῥ μέν οὖν οὗτος ἀληθής , καί ὠφέλιμος , καί δεκαια , καί προσφιλής πᾶς ἄνθρωπος τυγχάνω , δῆλος εἰμί . οηʹ καί ὅτι ὁ κακῶς δράω ἀναγκαῖος ἔχω κατ´ ἄξιος ὁ πρᾶξις κολάζω , ἤδη δέ καί ὁ ποιητής τις ὡς περί λόγιος ἑαυτοῦ ἐξεῖπον , καί εἰς μαρτύριον ὁ ὁ ἄδικος πράσσω , λέγω ὅτι μέλλω κολάζω . Αἰσχύλος φημί · δράω γάρ ὅς καί πάσχω ὀφείλω . Πίνδαρος δέ καί αὐτός φημί · ἐπεί ῥέζω τίς καί πάσχω ἔοικα . ὡσαύτως καί Εὐριπίδης · καί πάλιν ὁ αὐτός · ἐχθρός κακῶς δράω ἀνήρ ἡγέομαι μέρος . ὅμοιος καί Ἀρχίλοχος · ἐν δέ ἐπίσταμαι μέγας , ὁ κακῶς τις δράω δεινός ἀνταμείβομαι κακός . καί ὅτι ὁ θεός ὁ πᾶς ἐφοράω , καί οὐδείς αὐτός λανθάνω , μακρόθυμος δέ εἰμί ἀνέχω ἠώς ὅς μέλλω κρίνω , καί περί οὗτος Διονύσιος εἴρω · ὁ ὁ δίκη ὀφθαλμός , ὡς δις ἥσυχος λεύσσω πρόσωπον , πάν ὄμνυμι εἰμί Κλέας ὅτι μέλλω ὁ ὁ Θεός κρίσις γίγνομαι , καί ὁ
cogPG.PG006 566
κακὰ τοὺς πονηροὺς αἰφνιδίως καταλαμβάνς καὶ τοῦτο Αἰσχύλος ἐσήμανε , λέγων Τό τοι κακὸν ποδῶκες ἔρχεται βροτοῖς , Κεῖτ´ ἀμπλάκημα τῷ περῶντι τὴν Θέμιν . Ὁρᾷς δίκην ἄναυδον , οὐχ ὁρωμένην , Εβδοντι , καὶ στείχοντι , καὶ καθημένῳ Ἑξῆς ὀπάζει δοχμίον , ἄλλοθ´ ὕστερον · οὐκ ἐγκαλύπτει νὺξ κακῶς εἰργασμένον , Ὅτι δ´ ἂν ποιῇς δεινὸν , νόμιζε ὁρᾶν τινά . Τί δ´ οὐχὶ καὶ ὁ Σιμωνίδης · Οὐκ ἔστιν ἀνεπιδόκητον ἀνθρώποις , ὀλίγῳ δὲ χρόνῳ πάντα μεταῤῥίπτει Θεός . Πάλιν Εὐριπίδης · οὐδέποτ´ εὐτυχίην Κακοῦ ἁνδρὸς , ὑπέρρρονα δ´ ὄλβον Οὑδὲ ἀδίκων γενεάν , Ὁ γὰρ οὐδενός ἐκφὺς κρόνος Δείκνυσιν ἀνθρώπων κακότητας . Ἐτι ὁ Εὐριπίδης · Οὐ γὰρ ἀσύνετον Τὸ θεῖον , ἀλλ´ ἔχει συνιέναι Κακῶς παγέντας ὅρκους καὶ συνηναγκαΚαὶ ὁ Σοφοκλῆς · [ μένους . ΕΙ δεινὰ ῥέξας , δεινὰ καὶ παθεῖν σε δεῖ Ἡτοι οὖν περὶ ἀδίκου ὅρκου , ἢ καὶ περὶ ἄλλου τινὸς πταίσματος , ὅτι μέλλει ὁ Θεὸς ἐξετάζειν , καὶ αὐτοὶ σχεδὸν προειρήκασιν · ἢ καὶ περὶ ἐκπυρώσεως κόσμου , θέλοντες καὶ μὴ θέλοντες , ἀκόλουθα ἐξεῖπον τοῖς προφήταις , καίπερ πολὺ μεταγενέστεροι γενόμενοι , καὶ κλέψαντες ταῦτα ἐκ νόμου καὶ των προφητῶν . ὅΘ . Καὶ τί γὰρ ἤ τε ἔσχατοι , ἢ καὶ πρῶτοι ἐγένοντο ; Πλὴν ὅτι γοῦν καὶ αὐτοὶ ἀκόλουθα τοῖς προφήταις εἶπον . Περὶ μὲν οὐν ἐκπυρώσεως Μαλαχίας ὁ προφήτης προείρηκεν · Ἱδοὺ ἡμέρα ἔρχεται . Κυρίου ὡς κλίβανος καιόμενος , καὶ ἀνάχτει πάντας τοὺς ἀσεβεῖς . Καὶ Ἡσαΐας · ἥξει γὰρ ὀργὴ Θεοῦ ὡς χάλαζα συγκαταφερομένη βίᾳ , καὶ ὡς ὕδωρ σύρον ἐν φάραγγι . Τοίνυν Σίβυλλα , καὶ οἱ λοιποὶ προφῆται , ἀλλὰ μὴν καὶ οἱ ποιηταὶ , καὶ φιλόΝσα εκῖνι Βεαε
Lemmas: κακός ὁ πονηρός αἰφνίδιος καταλαμβάνω καί οὗτος Αἰσχύλος σημαίνω , λέγω ὁ ὅς κακός ποδώκης ἔρχομαι βροτός , Κεῖτ´ ἀμπλάκημα ὁ περάω ὁ Θέμις . ὁράω δίκη ἄναυδος , οὐ ὁράω , εὕδω , καί στείχω , καί κάθημαι ἑξῆς ὀπάζω δοχμίον , ἄλλος ὕστερος · οὐ ἐγκαλύπτω νύξ κακῶς ἐργάζομαι , ὅτι2 δδʹ εἄν ποιέω δεινός , νομίζω ὁράω τις . τις δδʹ οὐ καί ὁ Σιμωνίδης · οὐ εἰμί ἀνεπιδόκητος ἄνθρωπος , ὀλίγος δέ χρόνος πᾶς μεταρρίπτω Θεός . πάλιν Εὐριπίδης · οὐδέποτε εὐτυχία Κακός ἀνήρ , ὑπέρρρονα δδʹ ὄλβος οὐδός ἄδικος γενεά , ὁ γάρ οὐδείς ἐκφύω Κρόνος δείκνυμι ἄνθρωπος κακότης . ἔτι ὁ Εὐριπίδης · οὖον γάρ ἀσύνετος ὁ θέω , ἀλ ἔχω συνίημι Κακῶς πήγνυμι Ὅρκος καί συνηναγκαΚαὶ ὁ Σοφοκλῆς · [ μένος . ΕΙ δεινός ῥέζω , δεινός καί πάσχω σύ δεῖ ἤτοι οὖν περί ἄδικος Ὅρκος , ἢ καί περί ἄλλος τις πταῖσμα , ὅτι μέλλω ὁ θεός ἐξετάζω , καί αὐτός σχεδόν προαγορεύω · ἢ καί περί ἐκπύρωσις κόσμος , ἐθέλω καί μή ἐθέλω , ἀκόλουθος ἐξεῖπον ὁ προφήτης , καίπερ πολύς μεταγενής γίγνομαι , καί κλέπτω οὗτος ἐκ νόμος καί ὁ προφήτης . ὅθι . καί τίς γάρ ἤ τε ἔσχατος , ἢ καί πρῶτος γίγνομαι ; πλήν ὅτι γοῦν καί αὐτός ἀκόλουθος ὁ προφήτης εἶπον . περι μέν ὀν ἐκπύρωσις Μαλαχίας ὁ προφήτης προαγορεύω · ἰδού ἡμέρα ἔρχομαι . κύριος ὡς κρίβανος καίω , καί ἀνάγω πᾶς ὁ ἀσεβής . καί Ἠσαΐας · ἥκω γάρ ὀργή Θεός ὡς χάλαζα συγκαταφέρω βία , καί ὡς ὕδωρ Σύρος ἐν φάραγξ . τοίνυν Σίβυλλα , καί ὁ λοιπός προφήτης , ἀλλά μήv καί ὁ ποιητής , καί φιλόΝσα ἐκνίζω Βεαε
cogPG.PG006 567
σοφοι , καὶ δεδηλώκασιν περὶ δικαιοσύνης , καὶ . κρί . σεως , καὶ κολάσεως · ἔτι μὴν καὶ περὶ προνοίας , φροντίζει ὁ Θεὸς οὐ μόνον τῶν ζώντων ἡμῶν , ἀλλὰ καὶ τῶν τεθνεώτων , καίπερ ἅπαντες ἔφασαν · ἠλέγχοντο γὰρ ὑπὸ τῆς ἀληθείας . Καὶ τῶν μὲν προφητῶν , Σολομῶν περὶ τῶν τεθνηκότων εἶπεν · Ἕσται ἴασις ταῖς σαρξὶ , καὶ ἐπιμέλεια τῶν ὀστέων . Τὸ δ´ αὐτὸ καὶ Δαβίδ · Ἀγαλλιάσεται ὀστέα τεταπεινωμένα . Τούτοις ἀκόλουθα εἴρηκεν καὶ Τιμοκλῆς , λέγων · Τεθνεῶσιν ἔλεος ἐπιεικὴς Θεός . Καὶ περὶ πλήθους οὖν θεῶν οἱ συγγραφεῖς εἰπόντες , κατῆλθον εἰς μοναρχίαν , καὶ περὶ ἀπρονοησίας λέγοντες , εἶπον περὶ προνοίας , καὶ περὶ ἀκρισίας φάσκοντες , ὡμολόγησαν ἔσεσθαι κρίσιν , καὶ οἱ μετὰ θάνατον ἀρνούμενοι εἶναι αἴσθησιν , ὡμολόγησαν . Ὅμηρος μὲν οὖν εἰπών · χμυχὴ ἡθτ´ ὄνειρος ἀποπταμένη πεπότηται , ἐν ἑτέρῳ λέγει · ψυχὴ δ´ ἐκ ῥεθέων πταμένη , ἄδόρδε βέβηΚαὶ πάλιν · [ κει . Θάπτε με , ὅτι τάχιστα πόλας ἀδαο περήσω . Τὰ δὲ περὶ τῶν λοιπῶν οὓς ἀνέγνωκας , ἡγοῦμαί σε ἀκριβῶς ἐπίστασθαι ᾧ τρόπῳ εἰρήκασιν . Ταῦτα δὲ πάντα συνήσει πᾶς ὁ ζητῶν τὴν σοφίαν τοῦ Θεοῦ καὶ εὐαρεστῶν αὐτῷ διὰ πίστεως καὶ δικαιοσύνης καὶ ἀγαθοεργίας . Καὶ γάρ τις εἶπεν προφήτης , ὡς προεγράψαμεν , ὀνόματι Ὡσηέ · Τίς σοφὸς , καὶ συνήσει ταῦτα ; συνετὸς , καὶ γνώσεται ; ὅτι εὐθεῖαι αἱ ὁδοὶ τοῦ Κυρίου , καὶ δίκαιοι εἰσελεύσονται ἐν αὐταῖς · οἱ δέ ἀσεβεῖς ἀσθενήσουσιν ἐν αὐταῖς . Χρὴ οὖν τὸν φιλομαθῆ καὶ φιλομαθεῖν · πειράθητι οὖν πυκνότερον συμβαλεῖν , ὅπως καὶ ζώσης ἀκούσας φωνῆς , ἀκριβῶς μάθῃς τάληθές .
Lemmas: σοφός , καί δηλόω περί δικαιοσύνη , καί . κριθή . σέως , καί κόλασις · ἔτι μήv καί περί πρόνοια , φροντίζω ὁ θεός οὖον μόνος ὁ ζῶ ἐγώ , ἀλλά καί ὁ θνῄσκω , καίπερ ἅπας φημί · ἐλέγχω γάρ ὑπό ὁ ἀλήθεια . καί ὁ μέν προφήτης , Σολομών περί ὁ θνῄσκω εἶπον · ἕννυμι ἴασις ὁ σάρξ , καί ἐπιμέλεια ὁ ὀστέον . ὁ δδʹ αὐτός καί Δαβίδ · ἀγαλλιάω ὀστέον ταπεινόω . οὗτος ἀκόλουθος εἴρω καί Τιμοκλῆς , λέγω · θνῄσκω ἔλεος ἐπιεικής Θεός . καί περί πλῆθος οὖν θεός ὁ συγγραφεύς εἶπον , κατέρχομαι εἰς μοναρχία , καί περί ἀπρονοησία λέγω , εἶπον περί πρόνοια , καί περί ἀκρισία φάσκω , ὁμολογέω εἰμί κρίσις , καί ὁ μετά θάνατος ἀρνέομαι εἰμί αἴσθησις , ὁμολογέω . Ὅμηρος μέν οὖν εἶπον · μυχή ἡθτ´ ὄνειρος ἀποπέτομαι πέτομαι , ἐν ἕτερος λέγω · ψυχή δδʹ ἐκ ῥέθος πέτομαι , ἄδορος Κέβης πάλιν · [ κέω . θάπτω ἐγώ , ὅτι ταχύς Πόλα Αδαός περάω . ὁ δέ περί ὁ λοιπός ὅς ἀναγιγνώσκω , ἡγέομαι σύ ἀκριβῶς ἐφίστημι ὅς τρόπος εἴρω . οὗτος δέ πᾶς συνίημι πᾶς ὁ ζητέω ὁ σοφία ὁ Θεός καί εὐαρεστέω αὐτός διά πίστις καί δικαιοσύνη καί ἀγαθοεργία . καί γάρ τις εἶπον προφήτης , ὡς προγράφω , ὄνομα Ὡσηέ · Τῖς σοφός , καί συνίημι οὗτος ; συνετός , καί γιγνώσκω ; ὅτι εὐθύς ὁ ὁδός ὁ κύριος , καί Δίκαιος εἰσέρχομαι ἐν αὐτός · ὁ δέ ἀσεβής ἀσθενέω ἐν αὐτός . χρή οὖν ὁ φιλομαθής καί φιλομαθέω · πειράω οὖν πυκνός συμβάλλω , ὅπως καί ζώννυμι ἀκούω φωνή , ἀκριβῶς μανθάνω ταλήθης .