cogPG.PG006 518
τοῦτ´´ ἔστιν ἐναργὲς , καὶ δεῖ πάντως ταῖς φυσικαῖς ἢ τεχνικαῖς δυνάμεσι καὶ ταῖς ἐκ τούτων ἐνεργείαις τὸ κατὰ φύσιν ἕπεσθαι τέλος , ἀνάγκη πᾶσα καὶ τὸ τῶν ἀνθρώπων τέλος , ὡς ἰδιαζούσης ὃν φύσεως , ἐξῃρῆσθαι τῆς τῶν ἄλλων κοινότητος . Ἐπεὶ μηδὲ θεμιτὸν ταύτὸν ὑποθέσθαι τέλος τῶν τε λογικῆς κρίσεως ἀμοιρούντων , καὶ τῶν κατὰ τὸν ἔμφυτον νόμον καὶ λόγον ἐνεργούντων , ἔμφρονί τε ζωῇ καὶ δίκῃ χρωμένων . Οὕτ´ οὖν τὸ ἄλυπον οἰκεῖον τούτοις ἂν εἴη τέλοσετείη γὰρ ἂν τούτου καὶ τοῖς παντελῶς ἀναισθητοῦσιν ) · ἀλλ´ οὐδὲ τῶν τὸ σῶμα τρεφόντων ἢ τερπόντων ἀπόλαυσις , καὶ πλῆθος ἡδονῶν · ἢ πρωτεύειν ἀνάγκη τὸν κτηνώδη , βίον , ἀτελῆ δὲ εἰναι τὸν κατ´ ἀρετήν . Κτηνῶν γὰρ οἰμαι καὶ βοσκημάτων οἰκεῖον τοῦτο τέλος , οὐκ ἀνθρώπων ἀθανάτῳ ψυχῇ καὶ λογικῇ κρίσει χρωμένων Ζὕ . Οὐ μὴν οὐδὲ μακαριότης ψυχῆς κεχωρισμένης σώματος · οὐδὲ γὰρ τὴν θατέρου τούτων ἐξ ὧν συνέστηκεν ἄνθρωπος ἐσκοποῦμεν ζωὴν ἢ τέλος , ἀλλὰ τοῦ συνεστῶτος ἐξ ἀμφοῖν . Τοιοῦτος γὰρ πᾶς ὁ τόνδε λαχών τὸν βίον ἄνθρωπος , καὶ δεῖ τῆς τούτου ζωῆς εἶναί τι τέλος οἰκεῖον . Εἰ δὲ τοῦ συναμφοτέρου τὸ τέλος , τοῦτο δὲ οὔτε ζώντων αὐτῶν ἔτι κατὰ τόνδε τὸν βίον εὑρεθῆναι δυνατὸν διὰ τὰς πολλάκις ἤδη ῥηθείσας αἰτίας , οὔτε μὴν ἐν χωρισμῷ τυγχανούσης τῆς ψυχῆς , τῷ μηδὲ συνεστάναι τὸν τοιοῦτον ἄνθρωπον , διαλυθέντος ἢ καὶ πάντη σκεδασθέντος τοῦ σώματος , κἂν ἡ ψυχὴ διαμένῃ καθ´ ἑαυτήν · ἀνάγκη πᾶσα κατ´ ἄλλην τινὰ τοῦ συναμφοτέρου καὶ τοῦ αὐτοῦ ζώου σύστασιν , τὸ τῶν ἀνθρώπων φανῆναι τέλος . Τούτου δ´ ἐξ ἀνάγκης ἑπομένου , δεῖ πάντως γενέσθαι τῶν νεκρωθέντων ἢ καὶ πάντη διαλυθέντων σωμάτων ἀνάστασιν , καὶ τοὺς αὐτοὺς ἀνθρώπους συστῆναι πάλινἐπειδή γε τὸ μὲν τέλος οὐχ ἀπλῶς οὐδὲ τῶν ἐπιτυχόντων ἀνθρώπων ὁ τῆς φύσεως τίθεται νόμος , ἀλλ´ αὐτῶν ἐκείνων τῶν κατὰ τὴν προλαβοῦσαν ζωὴν βεβιωκότων . Τοὺς δ´ αὐτοὺς ἀνθρώπους συστῆναι πάλιν ἀμήχανον , μὴ τῶν αὐτῶν σωμάτων ταῖς ψυχαῖς αὐταῖς ἀποδοθέντων . Τὸ δ´ αὐτὸ σῶμα τὴν αὐτὴν ψυχὴν ἀπολαβεῖν ἄλλως μὲν ἀδύνατον , κατὰ μόνην δὲ τὴν ἀνάστασιν δυνατόν . Ταύτης γὰρ γενομένης , καὶ τὸ τῇ φύσει τῶν ἀνθρώπων πρόσφορον ἐπακολουθεῖ τέλος . Τέλος δὲ ζωῆς ἔμφρονος καὶ λογικῆς κρίσεως οὐκ ἂν ἀμάρτοι τις εἰπὼν τὸ τούτοις ἀπερισπάστως συνδιαιωνίζειν , οἷς μάλιστα καὶ πρώτως ὁ φυσικὸς συνήρμοσται λόγος , τῇ τε θεωρίᾳ τοῦ ὄντος , καὶ τῶν ἐκείνῳ δεδογμένων ἀπαύστως ἐπαγάλλεσθαι · ἂν οἰ πολλοὶ τῶν ἀνθρώπων , ἐμπαθέστερον καὶ σφοδρότερον τοῖς τῇδε προσπεπονθότες , ἄστοχοι τούτου διατελῶσιν . Οὐ γὰρ ἀκυροῖ τὴν κοινὴν ἀποκλήρωσιν
Lemmas: τοῦτος εἰμί ἐναργής , καί δεῖ πάντως ὁ φυσικός ἢ τεχνικός δύναμις καί ὁ ἐκ οὗτος ἐνέργεια ὁ κατά φύσις ἕπω τέλος , ἀνάγκη πᾶς καί ὁ ὁ ἄνθρωπος τέλος , ὡς ἰδιάζω ὅς φύσις , ἐξαιρέω ὁ ὁ ἄλλος κοινότης . ἐπεί μηδέ θεμιτός αὐτός ὑποτίθημι τέλος ὁ τε λογικός κρίσις ἀμοιρέω , καί ὁ κατά ὁ ἔμφυτος νόμος καί λόγος ἐνεργέω , ἔμφρων τε ζωή καί δίκη χράω . Οὕτ´ οὖν ὁ ἄλυπος οἰκέω οὗτος εἄν εἰμί τελέω γάρ εἄν οὗτος καί ὁ παντελῶς ἀναισθητέω ) · ἀλ οὐδέ ὁ ὁ σῶμα τρέφω ἢ τέρπω ἀπόλαυσις , καί πλῆθος ἡδονή · ἢ πρωτεύω ἀνάγκη ὁ κτηνώδης , βίος , ἀτελής δέ εἰναι ὁ κατ´ ἀρετή . κτῆνος γάρ οἴομαι καί βόσκημα οἰκέω οὗτος τέλος , οὐ ἄνθρωπος ἀθάνατος Ψυχή καί λογικός κρίσις χράω Ζὕ . οὖον μήv οὐδέ μακαριότης Ψυχή χωρίζω σῶμα · οὐδέ γάρ ὁ θατέρου οὗτος ἐκ ὅς συνίστημι ἄνθρωπος σκοπέω ζωή ἢ τέλος , ἀλλά ὁ συνίστημι ἐκ ἄμφω . τοιοῦτος γάρ πᾶς ὁ ὅδε λαγχάνω ὁ βίος ἄνθρωπος , καί δεῖ ὁ οὗτος ζωή εἰμί τίς τέλος οἰκέω . εἰμί δέ ὁ συναμφότεροι ὁ τέλος , οὗτος δέ οὔτε ζῶ αὐτός ἔτι κατά ὅδε ὁ βίος εὑρίσκω δυνατός διά ὁ πολλάκις ἤδη εἴρω αἴτιος , οὔτε μήv ἐν χωρισμός τυγχάνω ὁ Ψυχή , ὁ μηδέ συνίστημι ὁ τοιοῦτος ἄνθρωπος , διαλύω ἢ καί πάντῃ σκεδάννυμι ὁ σῶμα , κἀν ὁ ψυχή διαμένω καθ´ ἑαυτοῦ · ἀνάγκη πᾶς κατ´ ἄλλος τις ὁ συναμφότεροι καί ὁ αὐτός ζῷον σύστασις , ὁ ὁ ἄνθρωπος φαίνω τέλος . οὗτος δδʹ ἐκ ἀνάγκη ἕπομαι , δεῖ πάντως γίγνομαι ὁ νεκρόω ἢ καί πάντῃ διαλύω σῶμα ἀνάστασις , καί ὁ αὐτός ἄνθρωπος συνίστημι πάλινἐπειδή γε ὁ μέν τέλος οὐ ἀπλόος οὐδέ ὁ ἐπιτυγχάνω ἄνθρωπος ὁ ὁ φύσις τίθημι νόμος , ἀλ αὐτός ἐκεῖνος ὁ κατά ὁ προλαμβάνω ζωή βιόω . ὁ δδʹ αὐτός ἄνθρωπος συνίστημι πάλιν ἀμήχανος , μή ὁ αὐτός σῶμα ὁ Ψυχή αὐτός ἀποδίδωμι . ὁ δδʹ αὐτός σῶμα ὁ αὐτός ψυχή ἀπολαμβάνω ἄλλως μέν ἀδύνατος , κατά μόνος δέ ὁ ἀνάστασις δυνατός . Ταύτη γάρ γίγνομαι , καί ὁ ὁ φύσις ὁ ἄνθρωπος πρόσφορος ἐπακολουθέω τέλος . Τέλος δέ ζωή ἔμφρων καί λογικός κρίσις οὐ εἄν ἁμαρτάνω τις εἶπον ὁ οὗτος ἀπερίσπαστος συνδιαιωνίζω , ὅς μάλιστα καί πρῶτος ὁ φυσικός συναρμόζω λόγος , ὁ τε θεωρία ὁ εἰμί , καί ὁ ἐκεῖνος δοκέω ἄπαυστος ἐπαγάλλομαι · εἄν ὁ πολύς ὁ ἄνθρωπος , ἐμπαθής καί σφοδρός ὁ ὅδε προσπάσχω , ἄστοχος οὗτος διατελέω . οὖον γάρ ἀκυρόω ὁ κοινός ἀποκλήρωσις