cogPG.PG005 682
ἐδείξαμεν , πῶς οὐχὶ προσῆκε τὸν Θεὸν μὴ μόνον ποιότητας ἐξ οὐκ ὄντων φάναι δύνασθαι ποιεῖν , ἀλλὰ καὶ οὐσίας ; τὸ γὰρ δυνατὸν φανῆναι γίνεσθαί τι ἐξ οὐκ ὄντων , τὸ καὶ τὰς οὐσίας οὕτως ἔχειν δείκνυται . Ἐπεὶ δὲ πόθος ἐστί σοι περὶ τῆς τῶν κακῶν γενέσεως ζητεῖν , ἐπὶ τὸν τούτων ἐλεύσομαι λόγον . Καί σου βραχέα πυθέσθαι βούλομαι . Τὰ κακὰ πότερον οὐσίαι σοι δοκοῦσιν εἶναι , ἢ ποιότητες οὐσιῶν ; Ποιότητας οὐσιῶν εὖ ἔχειν λέγειν μοι δοκεῖ . Ἡ δὲ ὕλη ἄποιος ἦν καὶ ἀσχημάτιστος · οὕτω προλαβὼν ἐξεῖπον τῷ λόγῳ . Οὐκοῦν εἰ τὰ κακὰ ποιότητες ὑπάρχουσιν οὐσιῶν , ἡ δὲ ὕλη ἄποιος ἦν , τῶν δὲ ποιοτήτων ποιητὴν εἶπας τὸν Θεὸν εἶναι , ἔσται καὶ τῶν κακῶν δημιουργὸς ὁ Θεός . Ὅτε τοίνυν οὐδ´ οὕτως ἀναίτιον τῶν κακῶν εἰπεῖν δυνατόν τὸν Θεὸν , ὕλην αὐτῷ προσάπτειν περιττὸν εἶναί μοι δοκεῖ . Εἰδέ τι πρὸς ταῦταλέγειν ἔχεις , ἄρχουτοῦλόγου . Εἰ μὲν ἐκιφιλονεικίας ἡμῖν ἡζήτησι . ἐγίνετο , οὐκ ἂν δεύτερον περὶ τῶν κακῶν ἠξίουν ὁρίζεσθαι . Ἐπεὶ δὲ φιλίας ἕνεκα μᾶλον , καὶ τῆς πρὸς τὸν πλησίον ὡφελείας τὴν ἐξέτασιν ποιούμεθα τῶν λόγων , ἄνωθεν περὶ τούτων ὁρίζεσθαι ἀξιῶ συγχωρεῖν . Τὴν μὲν προαίρεσιν τὴν ἐμὴν , ἐκ πολλοῦ σοι φανερὰν εἶναι δοκῶ , καὶ τὴν ἐν τοῖς λόγοις σπουδὴν , ὅτι οὐ πιθανῶς εἰπὼν ψεῦδος νικῆσαι θέλω , ἀλλὰ δειχθῆναι τὴν ἀλήθειαν μετὰ ἀκριβοῦς ἐξετάσεως . Καί σε δὲ οὖτω διακεῖσθαι σαφῶς ἐπίσταμαι . Ὅθεν οἷῳ τρόπῳ χρώμενος νομίζεις δύνασθαι τὸ ἀληθὲς εὐρεῖν , τούτῳ χρῆσαι μηδὲν δυσωπούμενος . Οὐ γὰρ σεαυτὸν ὡφελήσεις μόνον , χρησάμενος τῷ κρείττονι , ἀλλὰ πάντως κἀμὲ περὶ ὧν ἀγνοῶ . Σαφῶς παραστῆναί μοι δοκεῖς καὶ τὰ κακὰ οὐσίας ὑπάρχειν τινάς · οὐδὲ γὰρ ἐκτὸς οὐσιῶν αὐτὰ ὄντα βλέπω . Ἐπεὶ τοίνυν , ὧ οὗτος , καὶ τὰ κακὰ οὐσίας εἶναι λέγεις , ἀνάγκη τὸν τῆς οὐσίας ἐξετάζειν λόγον . Δοκεῖ σοι τὴν οὐσίαν σωματικήν τινα σύστασιν εἶναι ; Δοκεῖ . Ἡ δὲ σωματικὴ σύστασις αὐτὴ ἐφ ἑαυτῆς ὑπάρχει , οὐ δεομένη τινὸς , οὗ γενομένου τὸ εἶναι λήψεται · Οὕτως ἔχει . Δοκεῖ δέ σοι τὰ κακὰ ἐνεργείας εἶναί τινος ; Οὕτω μοι φαίνεται . Αἱ δὲ ἐνέργειαι τότε τὸ εἰναι λαμβάνουσιν , ὁπότ´ ἂν ὁ ἐνεργῶν παρῇ ; Οὕτως ἔχει . Οὐκ ὄντος δὲ τοῦ ἐνεργοῦντος , οὐδ´ ὅπερ ἐνεργεῖ ἔσται ποτέ ; Οὐκ ἕσται . Οὐκοῦν εἰ ἡ οὐσία σωματική τίς ἐστι σύστασις , αὕτη δὲ οὐ δεῖταί τινος , ἐν ᾠ γενομένη τὸ εἶναι λήψεται · τὰ δὲ κακὰ ἐνέργειαι ὑπάρχουσι τινος , αἱ δὲ ἐνέργειαι δέονταί τινος , ἐν ᾧ γενόμεναι τὸ εἶναι λαμβάνουσιν · οὐκ ἔσονται οὐσίαι τὰ κακά . Εἰ δὲ οὐσίαι τὰ κακὰ , κακοῦ δὲ ὁ φόνος , ἐνέργεια ὑπάρχει τινὸς , οὐκ ἔστιν ἄρα οὐσία ὁ φόνος . Εἰ δὲ
Lemmas: δείκνυμι , πῶς οὐ προσήκω ὁ θεός μή μόνος ποιότης ἐκ οὐ εἰμί φαίνω δύναμαι ποιέω , ἀλλά καί οὐσία ; ὁ γάρ δυνατός φαίνω γίγνομαι τίς ἐκ οὐ εἰμί , ὁ καί ὁ οὐσία οὕτως ἔχω δείκνυμι . ἐπεί δέ πόθος εἰμί σύ περί ὁ ὁ κακός γένεσις ζητέω , ἐπί ὁ οὗτος ἔρχομαι λόγος . καί σύ βραχύς πυνθάνομαι βούλομαι . ὁ κακός πότερος οὐσία σύ δοκέω εἰμί , ἢ ποιότης οὐσία ; ποιότης οὐσία εὕω ἔχω λέγω ἐγώ δοκέω . ὁ δέ ὕλη ἄποιος εἰμί καί ἀσχημάτιστος · οὗτος προλαμβάνω ἐξεῖπον ὁ λόγος . οὐκοῦν εἰμί ὁ κακός ποιότης ὑπάρχω οὐσία , ὁ δέ ὕλη ἄποιος εἰμί , ὁ δέ ποιότης ποιητής εἶπον ὁ θεός εἰμί , εἰμί καί ὁ κακός δημιουργός ὁ Θεός . ὅτε τοίνυν οὐδός οὕτως ἀναίτιος ὁ κακός εἶπον δυνατός ὁ θεός , ὕλη αὐτός προσάπτω περισσός εἰμί ἐγώ δοκέω . ἀνάκλεις τίς πρός ταῦταλέγειν ἔχω , αρχουτουλογος . εἰμί μέν εκιφιλονεικις ἐγώ ἡζήτησι . γίγνομαι , οὐ εἄν δύο περί ὁ κακός ἀξιόω ὁρίζω . ἐπεί δέ φίλιος ἕνεκα μῆλον , καί ὁ πρός ὁ πλησίος ὡφελεία ὁ ἐξέτασις ποιέω ὁ λόγος , ἄνωθεν περί οὗτος ὁρίζω ἀξιόω συγχωρέω . ὁ μέν προαίρεσις ὁ ἐμός , ἐκ πολύς σύ φανερός εἰμί δοκέω , καί ὁ ἐν ὁ λόγος σπουδή , ὅτι οὖον πιθανός εἶπον ψεῦδος νικάω ἐθέλω , ἀλλά δείκνυμι ὁ ἀλήθεια μετά ἀκριβής ἐξέτασις . καί σύ δέ οὗτος διάκειμαι σαφῶς ἐπίσταμαι . ὅθεν οἶος τρόπος χράω νομίζω δύναμαι ὁ ἀληθής εὑρίσκω , οὗτος χράω μηδείς δυσωπέω . οὖον γάρ σαυτοῦ ὠφελέω μόνος , χράω ὁ ἀγαθός , ἀλλά πάντως ἐγώ περί ὅς ἀγνοέω . σαφῶς παρίστημι ἐγώ δοκέω καί ὁ κακός οὐσία ὑπάρχω τις · οὐδέ γάρ ἐκτός οὐσία αὐτός εἰμί βλέπω . ἐπεί τοίνυν , ἵημι οὗτος , καί ὁ κακός οὐσία εἰμί λέγω , ἀνάγκη ὁ ὁ οὐσία ἐξετάζω λόγος . δοκέω σύ ὁ οὐσία σωματικός τις σύστασις εἰμί ; δοκέω . ὁ δέ σωματικός σύστασις αὐτός ἐπί ἑαυτοῦ ὑπάρχω , οὖον δήω τις , ὅς γίγνομαι ὁ εἰμί λαμβάνω · οὕτως ἔχω . δοκέω δέ σύ ὁ κακός ἐνέργεια εἰμί τις ; οὕτως ἐγώ φαίνω . ὁ δέ ἐνέργεια τότε ὁ εἰναι λαμβάνω , ὁπότ´ εἄν ὁ ἐνεργός πείρω ; οὕτως ἔχω . οὐ εἰμί δέ ὁ ἐνεργέω , οὐδός ὅσπερ ἐνεργέω εἰμί ποτός ; οὐ ἕννυμι . οὐκοῦν εἰμί ὁ οὐσία σωματικός τίς εἰμί σύστασις , οὗτος δέ οὖον δέω τις , ἐν ὀͅς γίγνομαι ὁ εἰμί λαμβάνω · ὁ δέ κακός ἐνέργεια ὑπάρχω τις , ὁ δέ ἐνέργεια δέω τις , ἐν ὅς γίγνομαι ὁ εἰμί λαμβάνω · οὐ εἰμί οὐσία ὁ κακός . εἰμί δέ οὐσία ὁ κακός , κακός δέ ὁ φόνος , ἐνέργεια ὑπάρχω τις , οὐ εἰμί ἄρα οὐσία ὁ φόνος . εἰμί δέ