cogPG.PG003 163
ἑώρων , ἀλλὰ´ αἰνίγματα καὶ σύμβολα παρὰ τῶν ἀγγέλων διαπλαττόμενα . Ὁ ἄγγελος τοίνυν ἐκεῖνος ὁ τὸν θεολόγον μυῶν ἀνῆγε τοῦτον ἐπὶ Θεὸν , καὶ ἐπὶ τὴν πρώτην ἰεραρχίαν τὴν μετὰ Θεὸν , δηλονότι τὰ σεραφίμ · ὥστε πάλιν ἡ ὁδηγία παρὰ τοῦ ἀγγέλου ᾖ τοῦ ἀνάγοντος . Καὶ λέγει ὁ ἅγιος · μήποτε ἐστιν ἀληθὴς οὗτος ὁ λόγος . Πῶς δὲ ἀληθὴς , ἀποδείκνυσι τοῦτο ἀπὸ τῆς τοῦ εἰπόντος ἐξηγήσεως . Ἔλεγε γὰρ ἐκεῖνος , φησὶν , ὡς ἡ θεία δύναμις ἐπὶ πάντα χωρεῖ , καὶ διὰ πάντων διήκει ἀσχέτως καὶ ἀκρατήτως · οὐδὲ γὰρ κατέχεταί τινι , ὡς μὴ ἑτέρωσε φοιτῆσαι . Καὶ πάλιν , πᾶσίν ἐστιν ἀφανὴς διὰ δύο τινὰς αἰτίας , ὅτι . τε ὑπερουσίως ἐξῇρηται πάντων , καὶ ἀνόμοιός ἐστι , ὸ ὄμοιον δὲ τῷ ὁμοίῳ γινώσκεται · καὶ ὅτι κρυφίως διαπέμπει τὰς προνοίας αὐτῆς,τίς γὰρ ἔγνω νοῦν Κυρίου ; ] ἵνα ἴσως πάντοτε γρηγορῶμεν , οὐκ εἰδότες τοὺς λόγους αὐτῆς , καὶ τὴν ὥραν καθ´ ἣν συμφερόντως ἕκαστον διοικηθήσεται . Ταύτην οὖν τὴν φωτοδοσίαν καὶ ταῖς νοεραῖς οὐσίαις διαπέμπει , πλὴν ἀνα λόγως καὶ κατὰ τὸ μέτρον τῆς τῶν δεχομένων δυνάμεως , πρῶτον ταῖς πρωτίσταις , καὶ δι´ ἑκείνων ταῖς ὑποβεβηκυίαις · ὃ δὴ καὶ δι´ οἰκείου καὶ αἰσθητοῦ παραδείγματος σαφηνίζει , ἀποδέοντος μὲν πάντη πρὸς τὰ λεγόμενα , τέως δὲ γνωρίμου ἡμῖν . Ὑπόθου γὰρ ἡλιακὴν ἀκτῖνα · αὕτη διαδίδοται εἰς πρώτην ὕλην διειδεστέραν , ὕελον τυχὸν , δι´ οὗτινος ὑέλου ἀναλάμπει ἐμφανέστερον . Πῶς ἐμφανέστερον ; ἡμῖν δηλονότι , οὐ συγκριτικῶς πρὸς τὴν προτέραν ἔλλαμψιν , συμμέτρου δηλαδὴ γενομένης τῆς ὄψεως εἰς τὸ τὸ φῶς παραδέξασθαι · τὸ γὰρ πολὺ φῶς μᾶλλον τὰς ὄψεις ἀμαυροῖ , εἰ τύχοι ἀσύμμετρον ὃν τοῖς ὑποδεχομένοις αὐτὸ ὀφθαλμοῖς . Διαδίδοται καὶ ταῖς παχυτέραις ὕλαις , καὶ διὰ τὴν ἐκείνων ἀνεπιτηδειότητα , ἤν ἔχουσι πρὸς τὴν τῆς φωτοχυσίας διαπόρθμευσιν , καὶ ἀμυδρὰ γίνεται , καὶ κατὰ μικρὸν πρὸς ἄλλα ἀδιάδοτος γίνεται . Λάβε μοι καὶ ἑτέραν θεωρίαν ἐκ τοῦ πυρός · Ἡ τοῦ πυρὸς θερμότης μᾶλλον διαδίδοται εἰς τὰ δεκτικώτερα , καὶ πρὸς τὴν θέρμην εὔεικτα καὶ εὐάγωγα · πρὸς δὲ τὰς ἀντιτύπους οὐσίας , ὡς τοὺς ἀδάμαντας , ἢ ἐναντίας , ὡς τὸ ὕδωρ , ἢ ὀλίγον ἢ οὐδὲν ἴχνος ἀναφαίνεται τῆς πυρώσεως · καὶ τὸ τούτου πλέον , ὅτι τοῖς μὴ συγγενέσιν , ἥγουν τυχὸν τῷ ὕδατι ὸ γὰρ ὕδωρ ψυχρὸν καὶ ὑγρὸν , τὸ δὲ πῦρ θερμὸν καὶ ξηρόν · δι´ ἄλλων οἰκείως ἐχόντων πρὸς τὴν θέρμην , δηλονότι ἀγγείου , προσβάλλει πρῶτον . Πρῶτον δὲ εἶπεν , οὐχ ὅτι ἀμέσως , ἀλλὰ διὰ τῶν πρώτων , προσβάλλει τοῖς μὴ συγγενέσι πρῶτον , πρὸς τὰ μετὰ ταῦτα τυχὸν θερμαινόμενα · πυρώδη γὰρ πρῶτον ποιοῦσα τὰ ποσῶς συγγενῆ , δι´ ἐκείνων καὶ τὰ μὴ συγγενῆ θερμαίνει . Κατὰ τὸν αὐτὸν οὖν φυσικὸν λόγον νόει καὶ τὰ ὑπερφυῆ · ἡ πάσης γὰρ εὐκοσμίας ταξιαρχία , ὁ Θεὸς , τὴν τῆς αὐτοῦ φωτοδοσίας λαμπρότητα πρωτοφανῶς ταῖς ὑπερβεβηκυίαις ἀναφαίνει κατὰ χύσιν ἄφθονον καὶ πανθαύμαστον , καὶ διὰ τούτων μετέχουσι τῆς ἀκτῖνος τὰ δεύτερα . Αἱ γὰρ ὑπερβεβηκυῖαι , ἐπιγνοῦσαι πρώτως τὸν αὐτὸν δημιουργὸν , καὶ τῆς ἐκείνου καλλονῆς ἐφιέμεναι , πρωταυργοὶ γενέσθαι κατηξιώθησαν τῆς θεομιμήτου ἐνεργείας τε καὶ δυνάμεως · πρώτως γὰρ δι´ αὐτῶν καὶ μετ´ αὐτὰς
Lemmas: ὁράω , ἀλλά αἴνιγμα καί σύμβολον παρά ὁ ἄγγελος διαπλήσσω . ὁ ἄγγελος τοίνυν ἐκεῖνος ὁ ὁ θεολόγος μῦς ἀνάγω οὗτος ἐπί θεός , καί ἐπί ὁ πρῶτος ἱεραρχία ὁ μετά θεός , δηλονότι ὁ σεράφ · ὥστε πάλιν ὁ ὁδηγία παρά ὁ ἄγγελος εἰμί ὁ ἀνάγω . καί λέγω ὁ ἅγιος · μήποτε εἰμί ἀληθής οὗτος ὁ λόγος . Πῶς δέ ἀληθής , ἀποδείκνυμι οὗτος ἀπό ὁ ὁ εἶπον ἐξήγησις . Ἐλέγω γάρ ἐκεῖνος , φημί , ὡς ὁ θεῖος δύναμις ἐπί πᾶς χωρέω , καί διά πᾶς διήκω ἄσχετος καί ἄκρατος · οὐδέ γάρ κατέχω τις , ὡς μή ἑτέρωσε φοιτάω . καί πάλιν , πᾶς εἰμί ἀφανής διά δύο τις αἴτιος , ὅτι . τε ὑπερούσιος ἐξαιρέω πᾶς , καί ἀνόμοιος εἰμί , ο ὅμοιος δέ ὁ ὅμοιος γιγνώσκω · καί ὅτι κρύφιος διαπέμπω ὁ πρόνοια αὐτῆς,τίς γάρ γιγνώσκω νόος κύριος ; ] ἵνα ἴσως πάντοτε γρηγορέω , οὐ οἶδα ὁ λόγος αὐτός , καί ὁ ὥρα καθ´ ὅς συμφέρω ἕκαστος διοικέω . οὗτος οὖν ὁ φωτοδοσία καί ὁ νοερός οὐσία διαπέμπω , πλήν ἀνα λόγος καί κατά ὁ μέτρον ὁ ὁ δέχομαι δύναμις , πρῶτος ὁ πρῶτος , καί δις ἐκεῖνος ὁ ὑποβαίνω · ὅς δή καί δις οἰκεῖος καί αἰσθητής παράδειγμα σαφηνίζω , ἀποδίδωμι μέν πάντῃ πρός ὁ λέγω , τέως δέ γνώριμος ἐγώ . ὑποτίθημι γάρ ἡλιακός ἀκτίς · οὗτος διαδίδωμι εἰς πρῶτος ὕλη διειδής , ὕαλος τυγχάνω , δις ὅστις ὕαλος ἀναλάμπω ἐμφανής . Πῶς ἐμφανής ; ἐγώ δηλονότι , οὖον συγκριτικός πρός ὁ πρότερος ἔλλαμψις , σύμμετρος δηλαδή γίγνομαι ὁ ὄψις εἰς ὁ ὁ φάος παραδέχομαι · ὁ γάρ πολύς φάος μᾶλλον ὁ ὄψις ἀμαυρόω , εἰμί τυγχάνω ἀσύμμετρος ὅς ὁ ὑποδέχομαι αὐτός ὀφθαλμός . διαδίδωμι καί ὁ παχύς ὕλη , καί διά ὁ ἐκεῖνος ἀνεπιτηδειότης , ἐάν ἔχω πρός ὁ ὁ φωτοχυσία διαπορθμεὺς , καί ἀμυδρός γίγνομαι , καί κατά μικρός πρός ἄλλος ἀδιάδοτος γίγνομαι . Λάβος ἐγώ καί ἕτερος θεωρία ἐκ ὁ πῦρ · ὁ ὁ πυρός θερμότης μᾶλλον διαδίδωμι εἰς ὁ δεκτικός , καί πρός ὁ θέρμη εὔεικτος καί εὐάγωγος · πρός δέ ὁ ἀντίτυπος οὐσία , ὡς ὁ ἀδάμας , ἢ ἐναντίος , ὡς ὁ ὕδωρ , ἢ ὀλίγος ἢ οὐδείς ἴχνος ἀναφαίνω ὁ πύρωσις · καί ὁ οὗτος πλέω , ὅτι ὁ μή συγγενής , ἤγουν τυγχάνω ὁ ὕδωρ ο γάρ ὕδωρ ψυχρός καί ὑγρός , ὁ δέ πῦρ θερμός καί ξηρός · δις ἄλλος οἰκεῖος ἔχω πρός ὁ θέρμη , δηλονότι ἀγγεῖον , προσβάλλω πρῶτος . Πρῶτος δέ εἶπον , οὐ ὅτι ἀμέσως , ἀλλά διά ὁ πρῶτος , προσβάλλω ὁ μή συγγενής πρῶτος , πρός ὁ μετά οὗτος τυγχάνω θερμαίνω · πυρώδης γάρ πρῶτος ποιέω ὁ ποσός συγγενής , δις ἐκεῖνος καί ὁ μή συγγενής θερμαίνω . κατά ὁ αὐτός οὖν φυσικός λόγος νοέω καί ὁ ὑπερφυής · ὁ πᾶς γάρ εὐκοσμία ταξιαρχία , ὁ θεός , ὁ ὁ αὐτός φωτοδοσία λαμπρότης πρωτοφανῶς ὁ ὑπερβαίνω ἀναφαίνω κατά χύσις ἄφθονος καί πανθαύμαστος , καί διά οὗτος μετέχω ὁ ἀκτίς ὁ δύο . ὁ γάρ ὑπερβαίνω , ἐπιγιγνώσκω πρῶτος ὁ αὐτός δημιουργός , καί ὁ ἐκεῖνος καλλονή ἐφίημι , πρωταυργοὶ γίγνομαι καταξιόω ὁ θεομίμητος ἐνέργεια τε καί δύναμις · πρῶτος γάρ δις αὐτός καί μετέ αὐτός