cogPG.PG003 408
τῶν ἀγαθῶν κακύνεται , καὶ οὐκ ἕστι κακὸ ἑνύκόστατον , κατὰ ἀντιπαράστασιν λέγων , ὅτε , εἰ Ξταν ἐπὶ πᾶσι , καὶ τὰ πάθη κακά . Ἔπειτα κατὰ Κνστασιν , ὅτι οὐ κακὰ ἐπὶ πάσιν · ἐπὶ γὰρ τοῖς ἀλόγοις τινὰ τούτων . καὶ συστατικὰ τῆς φύσεώς ἐστι , καὶ μᾶλλον διὰ τοῦτο οὐ κακά εἰσι . Λοιπὸν ἐκ τούτων ἐστὶν ἀπορῆσαι , ὅτι ἐπὶ μὲν τῶν λογικῶν , ἰδοὺ ἡ στέρησις τοῦ ἀγαθοῦ , τὸ κακόν ἐστιν , ἢ μὴν ἡ ἀτέλεια · ὅτε δηλαδὴ τὸ ἀγαθὸν οὐ προηγήσεται , ἀλλὰ μένει ἡ ψυχὴ ἔτι ἀτελής · ἐπὶ δὲ τῶν ἀλόγων ζώων , ἐπεὶ οὐκ εἰσὶ δεκτικὰ λόγου , πῶς εἴποιμεν , ὅτι κατὰ ἀπουσίαν τοῦ ἀγαθοῦ τὰ πάθη γίνονταιἈναγκασθησόμεθα τοίνυν ἐντεῦθεν εἰπεῖν , ὅτι εἰσὶ καὶ κακὰ καθ´ ἑαυτὰ , καὶ οὐχὶ τῇ τοῦ ἀγαθοῦ ἀπουσίᾳ παρυφιστάμενα . Ἡ λέγομεν , ὅτι καὶ πάντως οὐκ ἐπὶ τοῖς ἀλόγοις τὰ πάθη , τὸν θυμὸν λέγω καὶ τὴν ἐπιθυμίαν , κακὰ ὁπωσοῦν τίθησιν , ἀλλ´ οὐ κακὰ , καὶ μᾶλλον συστατικὰ τῶν φύσεων . Ἀναιρεθέντος οὖν τοῦ ἐκλαμβάνεσθαι τὰ πάθη κακὰ ἐπὶ τῶν ἀλόγων , ἀναιρεῖται καὶ ἡ ἀπορία · εἰ γὰρ οὐκ εἰσὶ κακὰ , περιττὸν ζητεῖν εἰ καθ´ αὐτὰ κακά εἰσι , καὶ οὐ κατὰ τὴν τοῦ ἀγαθοῦ ἀπουσίαν · ἔστι γὰρ τοῦ ἀπλῶς ὄντος . Ζητοῦμεν καὶ τὸ , ἢ οὕτως ἢ οὕτως ἐστίν · ἀπλῶς δὲ μὴ ὄντος τοιούτου , περιττὴ καὶ ἀνόητος ἡ ζήτησις . ΚΧvi . ἐκβαλὼν τὸ κακὸν ἀπὸ τῶν ἀγγέλων , ἕτι δὲ τὸ παντελῶς κακὸν καὶ ἀπὸ τῶν νοῶν , καὶ ἀπὸ τῶν ψυχῶν , καὶ ἔτι ἀπὸ τῶν δαιμόνων , νῦν ἐκβάλλει αὐτὸ καὶ ἀπὸ τῶν ἄλλων , καὶ πρῶτον ἀπὸ τῆς καθολικῆς τῶν ὄντων φύσεως . Πάντες γοῦν , φησὶν , οἱ τῶν φύσεων λόγοι καὶ αἰτίαι , καθ´ οὓς γεγόνασι καὶ κἰσι , παρὰ τῆς θείας φύσεως ὑπάρχουσιν · ἥντινα καθ.λσυ καλεῖ , ἐπειδὴ ἐξ αὐτῆς ἔφυ τὰ ὅλα . ὅλην δὲ φύσιν , πάντα τὰ ὑπὸ Θεοῦ πλασθέντα ἐκάλεσεν . Οὐδὲν οὖν ἔστι , φησὶν , ἐν τῇ φύσει ὅπερ ὅλον ὅλοις ἀντίκειται , τὸ γάρ τινι τῶν ὄντων παρὰ τὴν αὐτοῦ φύσιν ἑτέρῳ ἐστὶ φύσις , τοῦτο δὲ ἀγαθὸν , ἡ γὰρ φύσις ἐστοὶν ἀρχὴ κινήσεως καὶ ἡρεμίας · τὸ δὲ κινοῦν ἐστιν ὸ ἀκίνητος λόγος , ἡ θεία τέχνη . Ὡς γοῦν ἐν τοῖς τεχνικοῖς ἀποτελέσμασι τοὺς τῆς τέχνης λόγους ἐν αὐτοῖς μένειν λέγομεν , καὶ πολλάκις βλέποντες ταῦτα , Ὦ οἴα τέχνη ! φαμὲν , ἐκθειάζοντες τὸ ὁρώμενον · οὕτω καὶ ἐν τοῖς φυσικοῖς πᾶσιν οἱ λόγοι τῆς δημιουργίας μένουσι . Πῶς γοῦν ἔσται ἐν τῇ καθόλου φύσει τι ἐναντίον ; Καὶ οἱ ἐν τοῖς δημιουργήμασι λόγοι τίνι εναντιωθήσονται ; Τῷ ποιητῇ ; ἀλλ´ οὐκ εὐαγές . Ἀλλ´ ἑαυτοῖς ; καὶ οὐδέν τι ὑποστήσεται πώποτε . Ἀλλ´ ἄλλφ τινί ; καὶ ἔστιν ἕτερον παρὰ τοῦ καθόλου πρὸς ὃ ἡ μάχη γενήσεται . Οὐκοῦν οὐκ ἔστι τὸ κακὸν , οὐδὲ ἐν τῷ καθόλου . Τοῖς δὲ κατ´ εἷδος τῆς δημιουργίας εἴ τι ἂν καὶ πρόσεστιν ἐναντίον , τοῦτο παρὰ φύσιν λέγεται , καὶ οὐ κατὰ φύσιν · ὡς τὸ φέρεσθαι ἄνω τὸ Ὡδωρ , καὶ κάτω τὸ πῦρ . Τοῦτο δὲ στερήσει φύσεως γίνεται · ὥστε οὐκ ἕστιν ἡ φύσις κακὸν , ἀλλὰ μᾶλλον ἐπήρειά τις φύσεως τὸ κακὸν , ὁ δὴ καὶ παρὰ φύσιν λέγεται .
Lemmas: ὁ ἀγαθός κακύνω , καί οὐ εἰμί Κακό ενυκοστατος , κατά ἀντιπαράστασις λέγω , ὅτε , εἰμί Ξ ἐπί πᾶς , καί ὁ πάθος κακός . ἔπειτα κατά Κνστασιν , ὅτι οὖον κακός ἐπί πᾶς · ἐπί γάρ ὁ ἄλογος τις οὗτος . καί συστατικός ὁ φύσις εἰμί , καί μᾶλλον διά οὗτος οὖον κακός εἰμί . λοιπός ἐκ οὗτος εἰμί ἀπορέω , ὅτι ἐπί μέν ὁ λογικός , ἰδού ὁ στέρησις ὁ ἀγαθός , ὁ κακός εἰμί , ἢ μήv ὁ ἀτέλεια · ὅτε δηλαδή ὁ ἀγαθός οὖον προηγέομαι , ἀλλά μένω ὁ ψυχή ἔτι ἀτελής · ἐπί δέ ὁ ἄλογος ζῷον , ἐπεί οὐ εἰμί δεκτικός λόγος , πῶς εἶπον , ὅτι κατά ἀπουσία ὁ ἀγαθός ὁ πάθος γινονταιαναγκαζω τοίνυν ἐντεῦθεν εἶπον , ὅτι εἰμί καί κακός καθ´ ἑαυτοῦ , καί οὐ ὁ ὁ ἀγαθός ἀπουσία παρυφίστημι . ὁ λέγω , ὅτι καί πάντως οὐ ἐπί ὁ ἄλογος ὁ πάθος , ὁ θυμός λέγω καί ὁ ἐπιθυμία , κακός ὁπωσοῦν τίθημι , ἀλ οὖον κακός , καί μᾶλλον συστατικός ὁ φύσις . ἀναιρέω οὖν ὁ ἐκλαμβάνω ὁ πάθος κακός ἐπί ὁ ἄλογος , ἀναιρέω καί ὁ ἀπορία · εἰμί γάρ οὐ εἰμί κακός , περισσός ζητέω εἰμί καθ´ αὐτός κακός εἰμί , καί οὖον κατά ὁ ὁ ἀγαθός ἀπουσία · εἰμί γάρ ὁ ἀπλόος εἰμί . ζητέω καί ὁ , ἢ οὕτως ἢ οὕτως εἰμί · ἀπλόος δέ μή εἰμί τοιοῦτος , περισσός καί ἀνόητος ὁ ζήτησις . ΚΧvi . ἐκβάλλω ὁ κακός ἀπό ὁ ἄγγελος , ἔτι δέ ὁ παντελῶς κακός καί ἀπό ὁ νοέω , καί ἀπό ὁ Ψυχή , καί ἔτι ἀπό ὁ δαίμων , νῦν ἐκβάλλω αὐτός καί ἀπό ὁ ἄλλος , καί πρῶτος ἀπό ὁ καθολικός ὁ εἰμί φύσις . πάνετες γοῦν , φημί , ὁ ὁ φύσις λόγος καί αἰτία , καθ´ ὅς γίγνομαι καί εἰμί , παρά ὁ θεῖος φύσις ὑπάρχω · ὅστις καθ.λσυ καλέω , ἐπεί ἐκ αὐτός φύω ὁ ὅλος . ὅλος δέ φύσις , πᾶς ὁ ὑπό Θεός πλάσσω καλέω . οὐδείς οὖν εἰμί , φημί , ἐν ὁ φύσις ὅσπερ ὅλος ὅλος ἀντίκειμαι , ὁ γάρ τις ὁ εἰμί παρά ὁ αὐτός φύσις ἕτερος εἰμί φύσις , οὗτος δέ ἀγαθός , ὁ γάρ φύσις εἰμί ἀρχή κίνησις καί ἠρεμία · ὁ δέ κινέω εἰμί ο ἀκίνητος λόγος , ὁ θεῖος τέχνη . ὡς γοῦν ἐν ὁ τεχνικός ἀποτέλεσμα ὁ ὁ τέχνη λόγος ἐν αὐτός μένω λέγω , καί πολλάκις βλέπω οὗτος , ὦ οἶος τέχνη ! φημί , ἐκθειάζω ὁ ὁράω · οὗτος καί ἐν ὁ φυσικός πᾶς ὁ λόγος ὁ δημιουργία μένω . Πῶς γοῦν εἰμί ἐν ὁ καθόλου φύσις τίς ἐναντίος ; καί ὁ ἐν ὁ δημιούργημα λόγος τίς ἐναντιόομαι ; ὁ ποιητής ; ἀλ οὐ εὐαγής . Ἀλ ἑαυτοῦ ; καί οὐδείς τίς ὑφίστημι πώποτε . Ἀλ ἄλφ τις ; καί εἰμί ἕτερος παρά ὁ καθόλου πρός ὅς ὁ μάχη γίγνομαι . οὐκοῦν οὐ εἰμί ὁ κακός , οὐδέ ἐν ὁ καθόλου . ὁ δέ κατ´ εἶδος ὁ δημιουργία εἰμί τίς εἄν καί πρόσειμι ἐναντίος , οὗτος παρά φύσις λέγω , καί οὖον κατά φύσις · ὡς ὁ φέρω ἄνω ὁ Ὡδωρ , καί κάτω ὁ πῦρ . οὗτος δέ στερέω φύσις γίγνομαι · ὥστε οὐ ἕστiν ὁ φύσις κακός , ἀλλά μᾶλλον ἐπήρεια τις φύσις ὁ κακός , ὁ δή καί παρά φύσις λέγω .