cogPG.PG003 373
ἐκ τοῦ ἀγαθοῦ ; ἢ τῷ ἀγαθῷ ἐκ τοῦ κακοῦ ; ἡ ἀμφοῖν ἐξ ἄλλης αἰτίας ; Ἐὰν τὸ κατὰ φύσιν εξαιτίας ὡρισμένης γεννᾶται · εἰ δὲ τὸ κακὸν ἀναίτιον καὶ ἀόριστον , οὐ κατὰ φύσιν · οὐδὲ γὰρ ἐν τῇ φύσει τὸ παρὰ φύστν , οὐδὲ ἀτεχνίας ἐν τῇ τέχνῃ λόγος . Ἄρα ἡ ψυχὴ τῶν κακῶν αἰτία , καθάπερ τὸ πῦρ τοῦθερμαίνειν , καὶ πάν τα οἷς ἂν γειτνιάσῃ , κακίας ἀναπίμπλησιν ; ἢ ἀγαθὴ μὲν ἡ τῆς ψυχῆς φύσις , ταῖς δὲ ἐνεργείαις , ποτὲ μὲν οὔτως ἔχει , ποτὲ δὲ οὔτως ; Εἰ μὲν φύσει καὶ τὸ εἶναι αὐτῆς κακὸν , καὶ πόθεν αὐτῇ τὸ εἶναι ; ἢ ἐκ τῆς δημιουργικῆς τῶν ὅλων ὄντων ἀγαθῆς αἰτίας ; Ἀλλ´ εἰ ἐκ ταύτης , πῶς κατ´ οὐσίαν κακόν ; ἀγαθὰ γὰρ πάντα ταύτης ἔκγονα . Εἰ δὲ ταῖς ἐνεργείαις , οὐδὲ τοῦτο ἀμετάβλητον · εἰ δὲ μὴ , πόθεν αἱ ἀρεταὶ , μὴ καὶ ἀγαθοειδοῦς αὐτῆς γινομένης ; Λείπεται ἄρα , τὸ κακὸν Τῶν ἀγαθῶν τὸ αἴτιον ἕν . Εἰ τῷ ἀγαθῷ τὸ κακὸν ἐναντίον , τοῦ κακοῦ τὰ αἴτια πολλά · οὐ μὴν τὰ ποιητικὰ τῶν κακῶν , λόγοι καὶ δυνάμεις , ἀλλ´ ἀδυναμία , καὶ ἀσθένεια , καὶ μίξις τῶν ἀνομοίων ἀσύμμετρος . Οὔτε ἀκίνητα καὶ ἀεὶ ὡσαύτως ἔχοντα τὰ κακἀ , ἀλλ´ ἄπειρα , καὶ ἀόριστα , καὶ ἐν ἄλλοις φερόμενα , καὶ τούτοις ἀπείροις . Πάντων καὶ τῶν κακῶν ἀρχὴ καὶ τέλος ἔσται τὸ ἀγαθόν · τοῦ γὰρ ἀγαθοῦ ἕνεκα πάντα καὶ ὅσα ἀγαθὰ , καὶ ὅσα ἐναντία · καὶ γὰρ καὶ ταῦτα πράττομεν τὸ ἀγαθὸν ποθοῦντες · οὐδεὶς γὰρ εἰς τὸ κακὸν ἀποβλέπων ποιεῖ ἃ ποιεῖ · διὸ οὔτε ὑπόστασιν ἔχει τὸ κακὸν , ἀλλὰ παρυπόστασιν , τοῦ ἀγαθοῦ ἕνεκα καὶ οὐχ ἑαυτοῦ γινόμενον . Τῶ κακῷ τὸ εἶναι θετέον κατὰ συμβεβηκὸς καὶ δε´ ἄλλο , καὶ οὐκ ἐξ ἀρχῆς οἰκείας · ὥστε τὸ γιγνόμενον , ὁρθὸν μὲν εἶναι δοκεῖν , ὅτι τοῦ ἀγαθοῦ ἕνεκα γίνεται τῷ ὄντι δὲ οὐκ ὁρθὸν εἰναι , διότι τὸ μὴἀγαθὸν ἀγαθὸν οἰόμεθα . Δέδεικται ἄλλοτὸ ἐφετὸν , καὶ ἄλλο τὸ γινόμενον . Οὐκοῦν τὸ κακὸν παρὰ τὴν ὁδὸν , καὶ παρὰ τὸν σκοπὸν , καὶ παρὰ τὴν φύσιν , καὶ παρὰ τὴν αἰτίαν , καὶ παρὰ τὴν ἀρχὴν , καὶ παρὰ τὸ τέλος , καὶ παρὰ τὸν ὅρον , καὶ παρὰ τὴν βούλησιν , καὶ παρὰ τὴν ὑπόστασιν . Στέρησις ἄρα ἐστὶ τὸ κακὸν , καὶ ἔλλειψις , καὶ ἀσθένεια , καὶ ἀσυμμετρία , καὶ ἀμαρτία , καὶ ἄσκοπον , καὶ ἀκαλλὲς , καὶ ἄζωον , καὶ ἄνοον , καὶ ἄλογον , καὶ ἀτελές , καὶ ἀνδδρυτον , καὶ ἀναίτιον , καὶ ἀόριστον , καὶ ἄγονον , καὶ ἀργὸν καὶ ἀδρανὲς , καὶ ἄτακτον , καὶ ἀνόμοιον , καὶ ἄπειρον , καὶ σκοτεινὸν , καὶ ἁνούσιον , καὶ αὐτὸ μηδαμῶς μηδαμῶς μηδὲν ὄν . Πῶς ὅλως δύναταί τι τὸ κακὸν τῇ πρὸς τὸ ἀγαθὸν μίξει ; τὸ γὰρ πάντη τοῦ ἀγαθοῦ ἄμοιρον
Lemmas: ἐκ ὁ ἀγαθός ; ἢ ὁ ἀγαθός ἐκ ὁ κακός ; ὁ ἄμφω ἐκ ἄλλος αἴτιος ; ἐάν ὁ κατά φύσις εξαιτίας ὁρίζω γεννάω · εἰμί δέ ὁ κακός ἀναίτιος καί ἀόριστος , οὖον κατά φύσις · οὐδέ γάρ ἐν ὁ φύσις ὁ παρά φῦστις , οὐδέ ἀτεχνία ἐν ὁ τέχνη λόγος . ἄρας ὁ ψυχή ὁ κακός αἰτία , καθάπερ ὁ πῦρ θερμαίνω , καί πᾶς ὁ ὅς εἄν γειτνιάζω , κακία ἀναπίμπλημι ; ἢ ἀγαθός μέν ὁ ὁ Ψυχή φύσις , ὁ δέ ἐνέργεια , ποτέ μέν οὔτως ἔχω , ποτέ δέ οὔτως ; εἰμί μέν φύσις καί ὁ εἰμί αὐτός κακός , καί πόθεν αὐτός ὁ εἰμί ; ἢ ἐκ ὁ δημιουργικός ὁ ὅλος εἰμί ἀγαθός αἴτιος ; Ἀλ εἰμί ἐκ οὗτος , πῶς κατ´ οὐσία κακός ; ἀγαθός γάρ πᾶς οὗτος ἔκγονος . εἰμί δέ ὁ ἐνέργεια , οὐδέ οὗτος ἀμετάβλητος · εἰμί δέ μή , πόθεν ὁ ἀρετή , μή καί ἀγαθοειδής αὐτός γίγνομαι ; λείπω ἄρα , ὁ κακός ὁ ἀγαθός ὁ αἴτιος εἷς . εἰμί ὁ ἀγαθός ὁ κακός ἐναντίος , ὁ κακός ὁ αἴτιος πολύς · οὖον μήv ὁ ποιητικός ὁ κακός , λόγος καί δύναμις , ἀλ ἀδυναμία , καί ἀσθένεια , καί μίξις ὁ ἀνόμοιος ἀσύμμετρος . οὔτε ἀκίνητος καί ἀεί ὡσαύτως ἔχω ὁ κακός , ἀλ ἤπειρος , καί ἀόριστος , καί ἐν ἄλλος φέρω , καί οὗτος ἤπειρος . Πάντων καί ὁ κακός ἀρχή καί τέλος εἰμί ὁ ἀγαθός · ὁ γάρ ἀγαθός ἕνεκα πᾶς καί ὅσος ἀγαθός , καί ὅσος ἐναντίος · καί γάρ καί οὗτος πράσσω ὁ ἀγαθός ποθέω · οὐδείς γάρ εἰς ὁ κακός ἀποβλέπω ποιέω ὁ ποιέω · διό οὔτε ὑπόστασις ἔχω ὁ κακός , ἀλλά παρυπόστασις , ὁ ἀγαθός ἕνεκα καί οὐ ἑαυτοῦ γίγνομαι . ὁ κακός ὁ εἰμί θετέος κατά συμβαίνω καί δεʹ ἄλλος , καί οὐ ἐκ ἀρχή οἰκεῖος · ὥστε ὁ γίγνομαι , ὀρθός μέν εἰμί δοκέω , ὅτι ὁ ἀγαθός ἕνεκα γίγνομαι ὁ εἰμί δέ οὐ ὀρθός εἰναι , διότι ὁ μὴἀγαθὸν ἀγαθός οἴομαι . δείκνυμι ἄλλος ἐφετός , καί ἄλλος ὁ γίγνομαι . οὐκοῦν ὁ κακός παρά ὁ ὁδός , καί παρά ὁ σκοπός , καί παρά ὁ φύσις , καί παρά ὁ αἴτιος , καί παρά ὁ ἀρχή , καί παρά ὁ τέλος , καί παρά ὁ ὅρος , καί παρά ὁ βούλησις , καί παρά ὁ ὑπόστασις . στέρησις ἄρα εἰμί ὁ κακός , καί ἔλλειψις , καί ἀσθένεια , καί ἀσυμμετρία , καί ἁμαρτία , καί ἄσκοπος , καί ἀκαλλής , καί ἄζωος , καί ἄνοος , καί ἄλογος , καί ἀτελής , καί ανδδρυος , καί ἀναίτιος , καί ἀόριστος , καί ἄγονος , καί ἀργός1 καί ἀδρανής , καί ἄτακτος , καί ἀνόμοιος , καί ἤπειρος , καί σκοτεινός , καί ἀνούσιος , καί αὐτός μηδαμῶς μηδαμῶς μηδείς εἰμί . Πῶς ὅλως δύναμαι τίς ὁ κακός ὁ πρός ὁ ἀγαθός μίξις ; ὁ γάρ πάντῃ ὁ ἀγαθός ἄμοιρος