cogPG.PG003 397
Τὰ γοῦν νοερὰ ἐρᾷ τῶν νοητῶν ἐπιστρεπτικῶς πάντως , ἐρᾷ δὲ καὶ τὰ νοητὰ τῶν νοερῶν , ἀλλὰ προνοητικῶς τῷ μεταδιδόναι τῆς ὡφελείας . Ὁμολογούμενον οὖν ἐστιν , ὅτι οἱ τῶν τοιούτων ἔρωτες ὑπερεστᾶσι τῶν αἰσθητῶν . Ἀλλὰ ταῦτὰ μὲν τὰ νοητά τα καὶ νοερὰ , ἐκ μετοχῆς τοῦ ὄντως ἀγαθοῦ τοιαῦτα γεγένηνται , οἱ δὲ αὐτονόητοι ἕρωτες , οἱ θεῖοί εἰσιν Ὥσπερ γὰρ ἄλλο ἐστὶ τὸ κατὰ μετοχὴν ἀγαθὸν , καὶ ἄλλο τὸ ἁπλῶς ἀγαθόν · οὕτως ἐστὶ καὶ ἄλλο τό τινι νοητὸν , ἅτε νοούμενον ὑπ´ αὐτοῦ , καὶ ἄλλο τὸ ἁπλῶς νοητὸν , οὐχ ὡς ὁ χρόνος , ἢ ὁ τόπος,(νοητὰ γὰρ καὶ ταῦτα , ἐπεὶ μὴ αἰσθητὰ , ἀλλὰ νοῦς τῶν νοητῶν , καὶ ζῶν , καὶ ζωὴ , καὶ ἐνέργεια . Ἀπὸ γοῦν τῶν πολλῶν ἐρώτων εἰς δύο συναιρεῖν ἐρωτικὰς καθόλοι δυνάμεις βούλεται , τάς τε νοητὰς καὶ τὰς νοερὰς , ὧν προκατάρχει πάντως ἡ παντὸς ἐπέκεινα ἄσχετος αἰτία Ἄσχετον δὲ αἰτίαν τὴν δημιουργικήν φησιν · αὐτὴ γὰρ καὶ μόνη κεχωρισμένη ἐστὶ τοῦ ἀποτελέσματος , τῆς ὑλικῆς , καὶ τῆς εἰδικῆς , καὶ τῆς τελοκῆς , ἐν τῷ ἀποτελέσματι φαινόμενον . Πρὸς ταύτην οὖν τὴν ἄσχοτον καὶ ποιητικὴν αἰτίαν , προσφόρως ἐκάστῳ , ὁ ἐκ τῶν ἀπάντων ὀλικὸς ἔρως ἀνατείνεται , ὁλικὸν ἔρωτα λέχων τὸν ἐκ πάντων τῶν μερικῶν συναγόμενον . Ἔστι καὶ ὁ Θεὸς ὁλικὸς καὶ μερικὸς ἔρως , ὡς αἴτιος καὶ πᾶσι χορηγῶν κατὰ τὴν ἑκάστου δύναμιν ἐρωτικὴν , οἷον ἀπόῤῥοιαν . Πῶς οὖν ὁ Θεὸς καὶ τὸ ὅλον καὶ τὸ μέρος ἀνεκφοιτήτως ἑαυτῷ συνὼν εἶναι δύναται , ἐκ τοῦ σπερματικοῦ λόγου σαφὲς γίνεται · ὅταν μὲν γὰρ τὸ σπέρμα ἀδιακόπως ὁμοῦ εἰς τὴν μήτραν καταβληθῇ ἓν ἀποτελεῖται ἔμβρυον · ἐὰν δὲ μερισθῇ τὸ σπέρμα εἰς διαφόρους κύστιδας τῆς μήτρας , ἕκαστον μέρος ὁλόκληρον ἔμβρυον ἀποτελεῖται · ἔσται οὖν τοῦ σπέρματος τὸ μὲν ῥὶς , τὸ δὲ ὀφθαλμὸς , καὶ τὰ ἐξῆς , καὶ πάντα τέλεια . Ὅμοιόν τι θεωρητέον κατὰ ἀναλογίαν καὶ περὶ τὸν παντέλειον νοῦν · ὅλη γὰρ ἡ ἐνέργεια περιέχει καὶ τὰ μέρη · καὶ οὔτως ὁ Θεὸς καὶ ὁλικὸς Τοῦ αὐτοῦ . ἔ ΧνΙ . Τὰς γοῦν ἄνωθεν ῥηθείσας ἐρωτικὰς δύο δυνάμεις , ἄγε εἰς ἂν συνάγοντες , εἴπωμεν , ὅτι μία ἐστὶν ἡ ἀπλῆ δύναμις , ἡ ἐξ αὐτῆς κινητικὴ , καὶ δι´ ἑαυτῆς , καὶ οὐ δι´ ἄλλης τινὸς δυνάμεως , καὶ ἐφ´ ἑαυτῆς · ἀνεκφοιτήτως γὰρ εἰς ἑαυτὴν ἀνακυκλοῦσα ἐξἑαυτῆς μέχρι τοῦ τῶν ὄντων ἐσχάτου , καὶ ἐκ τούτου εἰς ἑαυτήν . Καὶ μετὰ ταῦτα ἐκτίθεται ὁ ἅγιος ἁς ἀπό τινων ἀπορίαν τινά · ἔστι δὲ τὸ πᾶν κατὰ Ἑλλήνων καὶ Μανιχαίων . ΧνΙΙ . Φησὶ γοῦν , ὅτι φαίη τις ἄν · Εἰ πᾶσιν ἐστιν ἐραστὸν τὸ ἀγαθὸναὶ αὐτὸ γὰρ τὸ μὴ ὃν ἐφίεται τούτου , μὴ δν λέγων τὴν ἀνείδεον ὕλην · αὐτὸ γάο ἐστι τὸ ἀγαθὸν τὸ εἰδοποιόν . Ὡς γοῦν ἡ ὕλη τοῦ εἴδους , οὕτω τὸ μὴ ὃν τοῦ Θείου ἐφίεται . Καὶ ἔτι ὑπερουσίως λέγεται τὸ μὴ ὃν ἐπὶ Θεοῦ , ἄποσος γὰρ καὶ ἀνείδεος καὶ ἀσχημάτιστος , καὶ οὐ γῆ , οὐχ ὕδωρ , οὐ πῦρ , ὁ Θεός ἐστιν , ὑπερουσίως δὲ ὑπὲρ ταῦ τα πάντα · εἰ οὖν πάντα τοῦ ἀγαθοῦ ἐφίεται , πῶς η
Lemmas: ὁ γοῦν νοερός ἐράω ὁ νοητός ἐπιστρεπτικός πάντως , ἐράω δέ καί ὁ νοητός ὁ νοερός , ἀλλά προνοητικός ὁ μεταδίδωμι ὁ ὡφελεία . ὁμολογέω οὖν εἰμί , ὅτι ὁ ὁ τοιοῦτος Ἔρως ὑπερίστημι ὁ αἰσθητής . ἀλλά οὗτος μέν ὁ νοητός ὁ καί νοερός , ἐκ μετοχή ὁ εἰμί ἀγαθός τοιοῦτος γίγνομαι , ὁ δέ αυτονόητος Ἔρως , ὁ θεῖος εἰμί ὥσπερ γάρ ἄλλος εἰμί ὁ κατά μετοχή ἀγαθός , καί ἄλλος ὁ ἁπλόος ἀγαθός · οὕτως εἰμί καί ἄλλος ὁ τις νοητός , ἅτε νοέω ὑπό αὐτός , καί ἄλλος ὁ ἁπλόος νοητός , οὐ ὡς ὁ χρόνος , ἢ ὁ τόπος,(νοητὰ γάρ καί οὗτος , ἐπεί μή αἰσθητός , ἀλλά νόος ὁ νοητός , καί ζῶ , καί ζωή , καί ἐνέργεια . ἀπό γοῦν ὁ πολύς Ἔρως εἰς δύο συναιρέω ἐρωτικός καθόλος δύναμις βούλομαι , ὁ τε νοητός καί ὁ νοερός , ὅς προκατάρχω πάντως ὁ πᾶς ἐπέκεινα ἄσχετος αἰτία ἄσχετος δέ αἴτιος ὁ δημιουργικός φημί · αὐτός γάρ καί μόνος χωρίζω εἰμί ὁ ἀποτέλεσμα , ὁ ὑλικός , καί ὁ εἰδικός , καί ὁ τελοκεω , ἐν ὁ ἀποτέλεσμα φαίνω . πρός οὗτος οὖν ὁ ασχοος καί ποιητικός αἴτιος , προσφόρως ἕκαστος , ὁ ἐκ ὁ ἀπαντάω ολικός Ἔρως ἀνατείνω , ὁλικός Ἔρως λέχος ὁ ἐκ πᾶς ὁ μερικός συνάγω . εἰμί καί ὁ θεός ὁλικός καί μερικός Ἔρως , ὡς αἴτιος καί πᾶς χορηγός κατά ὁ ἕκαστος δύναμις ἐρωτικός , οἷος ἀπόρροια . Πῶς οὖν ὁ θεός καί ὁ ὅλος καί ὁ μέρος ἀνεκφοίτητος ἑαυτοῦ σύνειμι εἰμί δύναμαι , ἐκ ὁ σπερματικός λόγος σαφής γίγνομαι · ὅταν μέν γάρ ὁ σπέρμα ἀδιακόπως ὁμοῦ εἰς ὁ μήτρα καταβάλλω εἷς ἀποτελέω ἔμβρυον · ἐάν δέ μερίζω ὁ σπέρμα εἰς διάφορος κύστις ὁ μήτρα , ἕκαστος μέρος ὁλόκληρος ἔμβρυον ἀποτελέω · εἰμί οὖν ὁ σπέρμα ὁ μέν ῥίς , ὁ δέ ὀφθαλμός , καί ὁ ἑξῆς , καί πᾶς τέλειος . Ὁμοῖος τίς θεωρητέον κατά ἀναλογία καί περί ὁ παντέλειος νόος · ὅλος γάρ ὁ ἐνέργεια περιέχω καί ὁ μέρος · καί οὔτως ὁ θεός καί ὁλικός ὁ αὐτός . ἔ Χ . ὁ γοῦν ἄνωθεν εἴρω ἐρωτικός δύο δύναμις , ἄγω εἰς εἄν συνάγω , εἶπον , ὅτι εἷς εἰμί ὁ ἀπλῆ δύναμις , ὁ ἐκ αὐτός κινητικός , καί δις ἑαυτοῦ , καί οὖον δις ἄλλος τις δύναμις , καί ἐφίημι ἑαυτοῦ · ἀνεκφοίτητος γάρ εἰς ἑαυτοῦ ἀνακυκλέω εξεαυος μέχρι ὁ ὁ εἰμί ἔσχατος , καί ἐκ οὗτος εἰς ἑαυτοῦ . καί μετά οὗτος ἐκτίθημι ὁ ἅγιος ὅς ἀπό τίνω ἀπορία τις · εἰμί δέ ὁ πᾶς κατά Ἕλλην καί Μανιχαῖος . Ι . φημί γοῦν , ὅτι φημί τις ἄν · εἰμί πᾶς εἰμί ἐραστός ὁ ἀγαθός αὐτός γάρ ὁ μή ὅς ἐφίημι οὗτος , μή δν λέγω ὁ ἀνείδεος ὕλη · αὐτός γάος εἰμί ὁ ἀγαθός ὁ εἰδοποιός . ὡς γοῦν ὁ ὕλη ὁ εἶδος , οὗτος ὁ μή ὅς ὁ Θείας ἐφίημι . καί ἔτι ὑπερούσιος λέγω ὁ μή ὅς ἐπί Θεός , ἄποσος γάρ καί ἀνείδεος καί ἀσχημάτιστος , καί οὖον γῆ , οὐ ὕδωρ , οὖον πῦρ , ὁ Θεός εἰμί , ὑπερούσιος δέ ὑπέρ ταῦ ὁ πᾶς · εἰμί οὖν πᾶς ὁ ἀγαθός ἐφίημι , πῶς ὁ