cogPG.PG003 460
μαμεῖται τῶν ἀθλητῶν τοὺς μηδὲ τὴν νίκην εἰδότας πῶς γίνεται · οἵτινες κατὰ τὸ δοκοῦν ἐαυτοῖς σκιαμαχοῦσιν ἀπόντων τῶν ἀνταγωνιστῶν , καὶ οἴονται τῶν ἀντιπάλων κρατεῖν , μὴ εἰδότες τὴν ἐκείνων δύναμιν . Ἐμεῖς δὲ , καταστοχαζόμενοι τῆς διανοίας τοῦ θείου Παύλου , ὑμνοῦμεν τὸν Θεὸν ὡς μακάριον καὶ μόνον δυνάστην , ὡς δεσπόζοντα τοῦ αἰῶνος , ὡς κατ´ οὐδὲν ἐκπεπτωκότα τῶν ὄντων,ε γὰρ τὸ δύνασθαι πᾶσι τοῖς οὖσιν ἔνεστι , πάντως ὁ κατά τι μὴ δυνάμενος , εἰ μὴ εὐσεβῶς τὸ ῥητὸν ἐκλαβοίμεθα , ἐκπεσεῖται κατά τι τοῦ ὄντος , ἧ φησιν ὁ ἀσύνετος Ἐλύμας · μᾶλλον δὲ μὴ μόνον οὐκ ἐκπεπτωκότα τῶν ὄντων , ἀλλὰ καὶ προέχοντα καὶ ὑπερέχοντα κατὰ δύναμιν ὑπερούσιον , καὶ δεδωρημένον πᾶσι τοῖς οὖσι καὶ τὸ δύνασθαι εἶναι , καὶ τὸ τόδε εἶναι κατὰ περιουσίαν ὑπερβαλλούσης δυνάμεως . ἔ vii . ὄρος δικαιοσύνης ἐστὶν , ἀρετὴ διανεμητικὴ τοῦ κατ´ ἀξίαν , ἢ ἰδιοπραγία τῶν τῆς ψυχῆς νοερῶν , ἢ μεσότης πλεονεξίας καὶ μειονεξίας , ἢ εξις ἀπονεμητικὴ ἰσότητος . Πρὸς γοῦν τοὺς τοιούτους ὄρους καλως ἀναπτύσσει τὴν θείαν δικαιοσύνην . Διὰ τοῦτο γὰρ ὁ Θεὸς δικαιοσύνη λέγεται , ὡς πᾶσι κατ´ ἀξίαν ἀπονέμων ἅπαντα κατὰ τὸν οἰκεῖον ἑκάστου τῆς φύσεως ὅρον , καὶ ὡς αἴτιος ὤν τῆς αὐτοπραγίας ἑκάστου · πάντα γὰρ ἡ θεία δικαιοσύνη τάττει κατ´ ἀξίαν ἐκάστου . Ἀδικίαν τοίνυν λαλοῦσιν , οἱ τῆς θείας δικαιοσύνης καταψηφιζόμενοι , καὶ λέγοντες , ὀφείλειν εἰναι τοῖς θνητοῖς τὴν ἀβανασίαν , καὶ τοῖς ἀτελέσι τὸ τέλειον , καὶ τἄλλα , ἵνα μὴ καθ´ καστον διατρίβωμεν . Αἰτιῶνται γὰρ , πῶς ὁ ἄνθρωπος , τοιονδε ζῶον ὤν , φθείρεται , πῶς ὁ ἀσπάλαξ τυφλὸς , πῶς ὁ λίθος οὐκ αὐτοκίνητος , πῶς τὸ πᾶν ἀλλοιοῦται κατὰ τὰς ὥρας , πῶς αἱ ἐπίκαιροι ἡδοναὶ οὐκ αἰώνιοι · δέον εἰδέναι , ὅτι πᾶσιν ἀπονέμει τὰ οἰκεῖα ἡ θεία δικαιοσύνη , καὶ ἕκαστον ἐπὶ τῆς οἰκείας διασώζει τάξεως καὶ δυνάμεως . ἑἵΙΗ . Ἀλλ´ εἴποι τις · Πῶς οὐ βοηθεῖ τοῖς ὁσίοις ἀδικουμένοις ; Ῥητέον ἐκ διαιρέσεως · ἀγαπῶσιν οἱ ὅσιοι τὰ παρόντα , ἢ οὐκ ἀγαπῶσιν . Εἰ μὲν ἀγαπῶσιν , οὐχ ὅσιοι , ὡς τοῦ θείου ἀποπεπτωκότες ἔρωτος · ἀδικοῦσι γὰρ τὰ ὄντως ἐραστὰ παρευδοκιμούμενα ὑπ´ αὐτῶν , διότι τῶν ἀζηλώτων ἐρῶσιν αὐτὰ παρατρέχοντες . Εἰ δ´ οὐκ ἀγαπῶσιν , ἀλλὰ τῶν ὄντως ὄντων ἐρῶσιν , εὐφραίνεσθαι μᾶλλον χρὴ τούτους , ὅτε περιπίπτοιεν πειρασμοῖς , καθὼς καὶ ὁ μέγας Ἰάκωβος παραινεῖ · διὰ γὰρ τούτων τῶν ἐφετῶν ἐπιτυγχάνουσι , καὶ τότε ταῖς ἀγγελικαῖς ἀρεταῖς πλησιάζουσιν , ἀναχωροῦντες τῆς ὑλικῆς προσπαθείας ἐν ταῖς ὑπὲρ τοῦ καλοῦ περιστάσεσιν · ὥστε ἀληθὲς εἰπεῖν , ὅτι τοῦτο μᾶλλόν ἐστι τῆς θείας δικαιοσύνης ἴδιον , τὸ ἐπί τινας βλέπειν ποθοῦντας τὰ αἰώνια , μὴ θέλγειν τούτους · ἤγουν δι´ ἡδονῆς ἀπατᾷν τῇ ἀνέτῳ διαγωγῇ , ἀλλὰ μᾶλλον τὰς περιστάσεις
Lemmas: μανθάνω ὁ ἀθλητής ὁ μηδέ ὁ Νίκη οἶδα πῶς γίγνομαι · ὅστις κατά ὁ δοκέω ἑαυτοῦ σκιαμαχέω ἄπειμι ὁ ἀνταγωνιστής , καί οἴομαι ὁ ἀντίπαλος κρατέω , μή οἶδα ὁ ἐκεῖνος δύναμις . ἐμέω δέ , καταστοχάζομαι ὁ διάνοια ὁ θεῖον Παῦλος , ὑμνέω ὁ θεός ὡς μακάριος καί μόνος δυνάστης , ὡς δεσπόζω ὁ αἰών , ὡς κατ´ οὐδείς ἐκπίπτω ὁ ὄντων,ε γάρ ὁ δύναμαι πᾶς ὁ εἰμί ἔνειμι , πάντως ὁ κατά τίς μή δύναμαι , εἰμί μή εὐσεβής ὁ ῥητός ἐκλαμβάνω , ἐκπίπτω κατά τίς ὁ εἰμί , ἧ φημί ὁ ἀσύνετος Ἐλύμας · μᾶλλον δέ μή μόνος οὐ ἐκπίπτω ὁ εἰμί , ἀλλά καί προέχω καί ὑπερέχω κατά δύναμις ὑπερούσιος , καί δωρέω πᾶς ὁ εἰμί καί ὁ δύναμαι εἰμί , καί ὁ ὅδε εἰμί κατά περιουσία ὑπερβάλλω δύναμις . ἔ vii . ὄρος δικαιοσύνη εἰμί , ἀρετή διανεμητικός ὁ κατ´ ἄξιος , ἢ ἰδιοπραγία ὁ ὁ Ψυχή νοερός , ἢ μεσότης πλεονεξία καί μειονεξία , ἢ ἕξις ἀπονεμητικός ἰσότης . πρός γοῦν ὁ τοιοῦτος ὄρος κάλως ἀναπτύσσω ὁ θεῖος δικαιοσύνη . Ζεύς οὗτος γάρ ὁ θεός δικαιοσύνη λέγω , ὡς πᾶς κατ´ ἄξιος ἀπονέμω ἅπας κατά ὁ οἰκέω ἕκαστος ὁ φύσις ὅρος , καί ὡς αἴτιος εἰμί ὁ αὐτοπραγία ἕκαστος · πᾶς γάρ ὁ θεῖος δικαιοσύνη τάσσω κατ´ ἄξιος ἕκαστος . Ἀδικία τοίνυν λαλέω , ὁ ὁ θεῖος δικαιοσύνη καταψηφίζομαι , καί λέγω , ὀφείλω εἰναι ὁ θνητός ὁ ἀβανασίαν , καί ὁ ἀτελής ὁ τέλειος , καί ἄλλος , ἵνα μή καθ´ κάστον διατρίβω . αἰτιάομαι γάρ , πῶς ὁ ἄνθρωπος , τοιόσδε ζῷον εἰμί , φθείρω , πῶς ὁ σπάλαξ Τυφλὸς , πῶς ὁ λίθος οὐ αὐτοκίνητος , πῶς ὁ πᾶς ἀλλοιόω κατά ὁ ὥρα , πῶς ὁ ἐπίκαιρος ἡδονά οὐ αἰώνιος · δήω οἶδα , ὅτι πᾶς ἀπονέμω ὁ οἰκεῖος ὁ θεῖος δικαιοσύνη , καί ἕκαστος ἐπί ὁ οἰκεῖος διασῴζω τάξις καί δύναμις . Ι΄ . Ἀλ εἶπον τις · Πῶς οὖον βοηθέω ὁ ὅσιος ἀδικέω ; ῥητέος ἐκ διαίρεσις · ἀγαπάω ὁ ὅσιος ὁ πάρειμι , ἢ οὐ ἀγαπάω . εἰμί μέν ἀγαπάω , οὐ ὅσιος , ὡς ὁ θεῖον ἀποπίπτω Ἔρως · ἀδικέω γάρ ὁ εἰμί ἐραστός παρευδοκιμέω ὑπό αὐτός , διότι ὁ ἄζηλος ἐράω αὐτός παρατρέχω . εἰμί δδʹ οὐ ἀγαπάω , ἀλλά ὁ εἰμί εἰμί ἐράω , εὐφραίνω μᾶλλον χρή οὗτος , ὅτε περιπίπτω πειρασμός , καθώς καί ὁ μέγας Ἰάκωβος παραινέω · διά γάρ οὗτος ὁ ἐφέτης ἐπιτυγχάνω , καί τότε ὁ ἀγγελικός ἀρετή πλησιάζω , ἀναχωρέω ὁ ὑλικός προσπάθεια ἐν ὁ ὑπέρ ὁ καλός περίστασις · ὥστε ἀληθής εἶπον , ὅτι οὗτος μάλα εἰμί ὁ θεῖος δικαιοσύνη ἴδιος , ὁ ἐπί τις βλέπω ποθέω ὁ αἰώνιος , μή θέλγω οὗτος · ἤγουν δις ἡδονή ἀπατάω ὁ ἄνετος διαγωγή , ἀλλά μᾶλλον ὁ περίστασις