cogPG.PG003 387
Ἀν φωτισθεῖεν ἄλλως εἰ μὴ τὸ σκότος ἀπελασθῇ . Ὅθεν καὶ ἐπεὶ οὐκ ἔχει φύσιν τὸ φῶς τῷ σκότει συνεῖναι , διὰ τοῦτο τοῦ φωτὸς ὑπεισερχομένου , τὸ σκότος διώκεται καὶ ὅσον τὸ φῶς ἐπεισέρχεται , τούτου αἱ ψυχαὶ ἀπογευόμεναι , μᾶλλον ἐφίεσθαι · καὶ μᾶλλον , αὐτῶν ἐφιεμένων , μᾶλλον ἐπιλάμπει τὸ φῶς , ὅτι ἠγάπησαν πολὺ , κατὰ τὰ ἱερὰ Εὐαγγέλια . Οὐ γὰρ ἐξαίφνης ἐπιλάμπει τὸ φῶς , ἵνα μή πως σκοτισθῶσιν , ὥσπερ συμβαίνει τοῖς ἐξαίφνης ἀπὸ βαθέος σκότους τῷ ἡλίῳ ἐπεντρανίζειν ἐθέλουσιν · ἀλλὰ κατ´ ὀλίγον καὶ πρὸς τὸ μέτρον τῶν ὑποδεχομένων , ὅτε τῷ πληθυσμῷ τοὺς ἀσθενεστέρους καταβαπτίζων , οὔτε πάλιν ἐπ´ ἔλαττον παρὰ τῶν ἀξίων χωρούμενον , ἀλλὰ κατὰ τὴν τῶν ὑποδεχομένων εἰς ἀνάνευσιν ἀναλογίαν · τοῦτο γάρ ἐστιν , ὃ καὶ ἀνωτέρω λέγει , ὅτι τάξις καὶ μέτρον ἡμῶν ἐσἔ vί . Τοῦτο τὸ ὑπὲρ πᾶν φῶς , ἀγαθὸν φῶς λέγεται , καὶ ὅτι πάντα νοῦν ὑπερκόσμιον , δηλονότι τὸν τῶν ἀνωτέρω δυνάμεων , περικόσμιον τὸν ἀγγελικὸν , τουτέστι τῶν ἐπὶ λειτουργίᾳ ἀποστελλομένων , καὶ εἰς διοίκησιν , καὶ διακονίαν τεταγμένων κατὰ τὸν Ἀπόστολονοὕτω γὰρ καὶ ἐν τῷ Περὶ τῆς οὐρανίῃ ἱεραρχίας φησί · καὶ ἐγκόσμιον , τὸν ἀνθρώπινον , ἐκ τοῦ οἰκείου πληρώματος καταλάμπει , κατὰ τὸν θεῖον ἀπόστολον καὶ εὐαγγελιστὴν Ἰωάννην λέγονταΚαὶ ἐκ τοῦ πληρώματος αὐτοῦ πάντες ἐλάβομεν Ἠ ὑπερκόσμιόν φησι τὸν πνευματικόν · περικόσμιον τὸν ψυχικόν · ἐγκόσμιον , τὸν σαρκικόν . Ἡ καὶ ἄλλως , ὑπερκόσμιον τὸν τὴν θεολογίαν κατορθοῦντα · περικόσμιον τὸν τὴν φυσικὴν θεωρίαν · ἐγκόσμιον τὸν τὴν πρακτικὴν ἀρετήν . Φῶς πάλιν ὁ Θεὸς , διότι τὰς ὅλας νοερὰς δυνάμεις , τάς τε ἐν οὐρανῷ καὶ τὰς ἡμετέρας ἀνανεάζει . Πῶς δὲ ἀνανεάζει τὸ φῶς ; ἢ δηλονότι ἐξ ἀναλογίας τῶν σωματικῶν , καὶ τὰ ψυχικά τε καὶ νοερὰ ἐκλαμβάνονται . Ὡς γοῦν νεότης ἐστὶ , καθ´ ἢν τὸ σῶμα τὰ οἰκεῖα δύναται ἐνεργεῖν , γῆρας δὲ , καθ´ ὁ οὐ δύναται · οὕτω δὴ καὶ ψυχῆς καὶ νοῦ γῆρας μὲν , καθ’´ ὃ οὐ δύναται ἐνεργεῖν τὰ οἰκεῖα , νεότης δὲ καθ´ ἡν δύναται . Ἐν γοῦν τῷ τῆς πλάνης καὶ τῆς ἀγνοίας σκότει ὁ νοῦς ὢν , γηρᾷ οἷον καὶ ἀπρακτεῖ κατὰ τὰς οἰκείας δυνάμεις · τοῦ νοητοῦ δὲ φωτὸς ἐπιλάμψαντος , ἀνανεοῦται , καὶ τὰ οἰκεῖα πράττειν δύναται . Αὕτη τοῦ νοητοῦ φωτὸς ἡ ἀκτὶς πάντας περιέχει ἐν τῷ ὑπερεῖναι πάντων καὶ μὴ παρ´ οὐδενὸς περιέχεσθαι , καὶ ἀπλῶς πᾶσαν τῆς φωτιστικῆς δυνάμεως κυριότητα καὶ ἐξουσίαν συλλαβοῦσα , καὶ ὑπερέχει , ὅτι ὑπὲρ πάντα τὰ φῶτά ἐστι καὶ προσέχει , ὅτι δημιουργὸς τούτων ἐστὶ , καὶ πάντα συνάγει καὶ ἀολλῆ ποιεῖ . Πῶς δὲ ἀολλῆ καὶ συνηθροισμένα ποιεῖ τὸ φῶς , συνίστησιν ἐκ τοῦ ἐναντίου · ὡς γὰρ ἡ ἄγνοια διαιρετική ἐστι τῶν πεπλανημένων γὰρ ἀγνοῶν εἰς πολλὰ μερίζεται , οὕτως ἡ παρουσία τοῦ φωτὸς καὶ τῆς γνώσεως συναγωγός ἐστι τῶν φωτιζομένων · ἔτι δὲ καὶ ἐπιστρεπτικὴ , ἐπιστρέφουσα ἀπὸ τῆς πολυθετας πρὸς τὸ ὄντως ὃνσπερ ἡλίου ἐπιλάμψαντος , πρῶτος ὁ βλέπων εἰς αὐτὸν ἐπιστρέφεται , καὶ τούτου
Lemmas: εἰς φωτίζω ἄλλως εἰμί μή ὁ σκότος ἀπελαύνω . ὅθεν καί ἐπεί οὐ ἔχω φύσις ὁ φάος ὁ σκότος συνίημι , διά οὗτος ὁ φάος ὑπεισέρχομαι , ὁ σκότος διώκω καί ὅσος ὁ φάος ἐπεισέρχομαι , οὗτος ὁ ψυχή ἀπογεύω , μᾶλλον ἐφίημι · καί μᾶλλον , αὐτός ἐφίημι , μᾶλλον ἐπιλάμπω ὁ φάος , ὅτι ἀγαπάω πολύς , κατά ὁ ἱερόv εὐαγγέλιον . οὖον γάρ ἐξαπίνης ἐπιλάμπω ὁ φάος , ἵνα μή πως σκοτίζω , ὥσπερ συμβαίνω ὁ ἐξαπίνης ἀπό βαθύς σκότος ὁ ἥλιος ἐπεντρανίζω ἐθέλω · ἀλλά κατ´ ὀλίγος καί πρός ὁ μέτρον ὁ ὑποδέχομαι , ὅτε ὁ πληθυσμός ὁ ἀσθενής καταβαπτίζω , οὔτε πάλιν ἐπι μικρός παρά ὁ ἄξιος χωρέω , ἀλλά κατά ὁ ὁ ὑποδέχομαι εἰς ἀνάνευσις ἀναλογία · οὗτος γάρ εἰμί , ὅς καί ἀνωτέρω λέγω , ὅτι τάξις καί μέτρον ἐγώ εἰμί ὅς . οὗτος ὁ ὑπέρ πᾶς φάος , ἀγαθός φάος λέγω , καί ὅτι πᾶς νόος ὑπερκόσμιος , δηλονότι ὁ ὁ ἀνωτέρω δύναμις , περικόσμιος ὁ ἀγγελικός , τουτέστι ὁ ἐπί λειτουργία ἀποστέλλω , καί εἰς διοίκησις , καί διακονία τάσσω κατά ὁ Ἀπόστολος γάρ καί ἐν ὁ περι ὁ οὐράνιος ἱεραρχία φημί · καί ἐγκόσμιον , ὁ ἀνθρώπινος , ἐκ ὁ οἰκεῖος πλήρωμα καταλάμπω , κατά ὁ θέω ἀπόστολος καί εὐαγγελιστής Ἰωάννης λέγονταΚαὶ ἐκ ὁ πλήρωμα αὐτός πᾶς λαμβάνω ὁ ὑπερκόσμιος φημί ὁ πνευματικός · περικόσμιος ὁ ψυχικός · ἐγκόσμιον , ὁ σαρκικός . ὁ καί ἄλλως , ὑπερκόσμιος ὁ ὁ θεολογία κατορθόω · περικόσμιος ὁ ὁ φυσικός θεωρία · ἐγκόσμιον ὁ ὁ πρακτικός ἀρετή . Φάος πάλιν ὁ θεός , διότι ὁ ὅλος νοερός δύναμις , ὁ τε ἐν οὐρανός καί ὁ ἡμέτερος ἀνανεάζω . Πῶς δέ ἀνανεάζω ὁ φάος ; ἢ δηλονότι ἐκ ἀναλογία ὁ σωματικός , καί ὁ ψυχικός τε καί νοερός ἐκλαμβάνω . ὡς γοῦν νεότης εἰμί , καθ´ εἄν ὁ σῶμα ὁ οἰκεῖος δύναμαι ἐνεργέω , γῆρας δέ , καθ´ ὁ οὖον δύναμαι · οὗτος δή καί Ψυχή καί νόος γῆρας μέν , καθίημι ὅς οὖον δύναμαι ἐνεργέω ὁ οἰκεῖος , νεότης δέ καθ´ ἐάν δύναμαι . ἐν γοῦν ὁ ὁ πλάνης καί ὁ ἄγνοια σκότος ὁ νόος εἰμί , γηράσκω οἷος καί ἀπρακτέω κατά ὁ οἰκεῖος δύναμις · ὁ νοητός δέ φάος ἐπιλάμπω , ἀνανεόομαι , καί ὁ οἰκεῖος πράσσω δύναμαι . Ἄτη ὁ νοητός φάος ὁ ἀκτίς πᾶς περιέχω ἐν ὁ ὑπερίημι πᾶς καί μή παρ´ οὐδείς περιέχω , καί ἀπλόος πᾶς ὁ φωτιστικός δύναμις κυριότης καί ἐξουσία συλλαμβάνω , καί ὑπερέχω , ὅτι ὑπέρ πᾶς ὁ φώς εἰμί καί προσέχω , ὅτι δημιουργός οὗτος εἰμί , καί πᾶς συνάγω καί ἀολλέω ποιέω . Πῶς δέ ἀολλέω καί συναθροίζω ποιέω ὁ φάος , συνίστημι ἐκ ὁ ἐναντίος · ὡς γάρ ὁ ἄγνοια διαιρετικός εἰμί ὁ πλανάω γάρ ἀγνοέω εἰς πολύς μερίζω , οὕτως ὁ παρουσία ὁ φάος καί ὁ γνῶσις συναγωγός εἰμί ὁ φωτίζω · ἔτι δέ καί ἐπιστρεπτικός , ἐπιστρέφω ἀπό ὁ πολυθετης πρός ὁ εἰμί ὃνσπερ ἥλιος ἐπιλάμπω , πρῶτος ὁ βλέπω εἰς αὐτός ἐπιστρέφω , καί οὗτος