cogPG.PG003 410
πστι σίδηρος , κἂν μλλῃ γονέσθαι πριων , κἂν μή , Ἐταὶ δὲ ὁ δημιουργὸς παράγει ἐκ κακοῦ τῆς ὕλης , καὶ οὐκ ἐξ ἀγαθοῦ , ἢ ἐπεὶ ἡ ὕλῃ τοῦ εδουε ἀφίεται , κατ´ αὐτοὺς , πῶς κακὸν τὸ τοῦ καλοῦ ἐφιέμενον ; φεύγει γὰρ καὶ μάχεται τὸ κακὸν τῷ ἀγαθῷ . Πῶς ἄρα τὸ κακὸν γεννητικὸν καὶ ποιητικόν ἐστιν , ἐπεὶ λέγουσιν , ὅτι ἡ ὕλη τρέφει τὴν φύσιν , ὥσπερ καὶ ἡ εἰς καῦσιν ἐπιτηδεία ὕλη τὸ πῦρ ; Εἰ δὲ εἴποιεν , ἔτι αὐτὴ μὲν ἡ ὕλη κακὸν αὐτὴ ποιεῖ , ἀγαθὴ δὲ ούσα , δύ ναμιν ἐφελκυστίκὴν εἰς τὸ κακὸν , πῶς τοῦτο ἀληθὲς , επεὶ πολλαὶ ψυχαὶ σώματι καὶ ὕλῃ συνδεδεμέναι πρὸς τὸ ἀγαθὸν βλέπουσιν ; Οὐκ ἱδει δὲ , εἴπερ ἐξ Ἀνάγκης ἦν τὸ παρὰ τῆς ὕλης ἐφέλκεσθαι , ὥστε τὸ πᾶν ἐκ προαιρέσεώς ἐστιν . Εἰ δὲ λέγει τις , ὅτι τῶν ψυχῶν ἐκείνας κατάγει ἡ ὕλη , ὅσαι εὔεικτοί εἰσι πρὸς κὐτὴν , ὅσαι δὲ οὓ , οὐ δύναται , ἐπεὶ κἀκεῖνα τῶν πλησιαζόντων καίει τὸ πῦρ . ὅσα ὑπείκοιυσιν ὑπείεει φυσικῇ πρὸς τὸ πῦρ , τὴν δὲ σαλαμάνδραν οὐδ´ ὅλως εαίει , ὥστε ἀναγκαὶα ἡ ὕλη ἐστὶν εἰς τὸ ἕλκειν εἰς κακίαν τῶν μὴ ἐφ´ ἑαυτῶν ἱδρυμένων , πῶς ἢ τὸ καὸν ἀναγκαῖον , ἢ τὸ ἀναγκαῖον κακόν ; Τὸ γὰρ ἐξ ἀνάγκης , ὡς κατὰ φύσιν ὃν , οὐ κακόν . Ἄλλως τε καὶ οὐδὲν ἦττον ἐντεῦθεν μᾶλλον συνίσταται ἡ προαίρεσις · παρ´ ἡμῖν γάρ ἐστι καὶ τὸ ἱδρύσθαι ἐφ´ ἑαυτῶν , καὶ τὸ μὴ , ἀλλὰ πρὸς τὰ πάθη χαυνοῦσθαι καὶ ὑποκλίνειν . ἔ ΧΧΙΧ . Ἐπεὶ δὲ ὁ Ἀριστοτέλης μετὰ τῆς ὕλης καὶ τοῦ εἴδους ἀρχὴν τίθησι καὶ τὴν στέρησιν , ἢ δὴ ἐναντία ἐστὶ τῷ εἴδει , καὶ τῇ ὕλῃ ἔνεστι , φησὶν ὅτι καὶ αὐτὴ δὴ ἡ στέρησις οὐ μάχεται τῷ ἀγαθῷ κατὰ τὴν οἰκείαν δύναμιν · ἡ στέρησις γὰρ οὐκ ἕστιν ὑγόστασις · τὸ δὲ μὴ ὑφιστάμενον ποίαν ἕξει τὴν δύναμιν . Εἰ δέ ἐστι μερικὴ , ὡς τόδε μὲν εἶναί τι , τοδε δὲ μὴ εἶναι , ἡ τοιαύτη στέρησις οὐ παντελῶς κακόν · στερήσεως γὰρ μερικῆς οὔσης τοῦ ἀγαθοῦ , οὐχ ὁλοτελῶς πὸ πρᾶγμα κακόν · καὶ γενομένης , ἐπὶ τοσοῦτον λγομεν γίνεσθαι ταύτην , καθόσον τὸ ἀγαθὸν ἐπέρχεται . Τὸ γοῦν οὔσης τέθεικεν ἐπὶ τῶν πάλαι ποτὲ στερηθέντων , τὸ δὲ γενομένης ἐπὶ τῶν ἤδη καὶ προσεχῶς παθόντων τὴν στέρησιν , δηλῶν καὶ ἐξ ἀμφοτέρων , ὅτι τότε ἡ στέρησις παρυφίσταται , ὅτε τὸ ἀγαθὸν ἀπέρχεται ΧΚΧ . Ἔτι συλλογίζεται κατὰ Μανιχαίων , δι´ ὧν ἀποδείκνυσιν , ὅτι οὐκ ἔστιν ὃν τὸ κακόν · εἰ γὰρ καὶ μήπω τις αἵρεσις , ἀλλὰ προφυλακτικῶς ἐνεπνεύσθη τὰ τὴν πλάνην αὐτῶν ἀνατρέποντα . Ἵσως δὲ καὶ πρός πινας τῶν ἔξωθεν δόξας οἱ τοιοῦτοι συλλογισμοί . Λοιπὸν φησιν , ὅτι τὸ ἀγαθὸν ἐκ μιᾶς τῆς τῶν ὅλων αἰτίασταύτην γὰρ λέγει ὅλην αἰτίαν , τὸ δὲ κακὸν οὐ κατὰ φύσιν , ἀλλ´ ἐκ πολλῶν καὶ μερικῶν ἐλλείεων τοῦ ἀγαθοῦ . μερικῶν δὲ εἴρηκεν , ἵνα τὸ καθόλου ἀνέλῃ · ἡ γὰρ παντελὴς ἔλλειψις τὸ μὴ εἶναι ἀπλῶς συνίστησιν . Οὐκ ἔστιν ἄρα ὡρισμένον τι τὸ κακὸν , ἀλλ´ ἀόριστον , ὡς ἐκ πολλῶν γινόμενον . Πῶς δὲ τὸ κακὸν ἐκ πολλῶν ἐλλείψεων ; ἢ δηλονότι , ἐν ὅσῳ ἐλλείπει
Lemmas: πστι σίδηρος , κἀν μέλλω γονάω πρίων , κἀν μή , ἔτης δέ ὁ δημιουργός παράγω ἐκ κακός ὁ ὕλη , καί οὐ ἐκ ἀγαθός , ἢ ἐπεί ὁ ὕλη ὁ εδουε ἀφίημι , κατ´ αὐτός , πῶς κακός ὁ ὁ καλός ἐφίημι ; φεύγω γάρ καί μάχομαι ὁ κακός ὁ ἀγαθός . Πῶς ἄρα ὁ κακός γεννητικός καί ποιητικός εἰμί , ἐπεί λέγω , ὅτι ὁ ὕλη τρέφω ὁ φύσις , ὥσπερ καί ὁ εἰς καῦσις ἐπιτήδειος ὕλη ὁ πῦρ ; εἰμί δέ εἶπον , ἔτι αὐτός μέν ὁ ὕλη κακός αὐτός ποιέω , ἀγαθός δέ εἰμί , δύο νάμι ἐφελκυστικός εἰς ὁ κακός , πῶς οὗτος ἀληθής , ἐπεί πολύς ψυχή σῶμα καί ὕλη συνδέω πρός ὁ ἀγαθός βλέπω ; οὐ ἶδος δέ , εἴπερ ἐκ Ἀνάγκη εἰμί ὁ παρά ὁ ὕλη ἐφέλκω , ὥστε ὁ πᾶς ἐκ προαίρεσις εἰμί . εἰμί δέ λέγω τις , ὅτι ὁ Ψυχή ἐκεῖνος κατάγω ὁ ὕλη , ὅσος εὔεικτος εἰμί πρός κὐτὴν , ὅσος δέ ἕ , οὖον δύναμαι , ἐπεί ἐκεῖνος ὁ πλησιάζω καίω ὁ πῦρ . ὅσος ὑπείκω ὑπεῖπον φυσικός πρός ὁ πῦρ , ὁ δέ σαλαμάνδρα οὐδός ὅλως ἀεί , ὥστε ἀναγκαῖος ὁ ὕλη εἰμί εἰς ὁ ἕλκω εἰς κακία ὁ μή ἐφίημι ἑαυτοῦ ἱδρύω , πῶς ἢ ὁ κάω ἀναγκαῖος , ἢ ὁ ἀναγκαῖος κακός ; ὁ γάρ ἐκ ἀνάγκη , ὡς κατά φύσις ὅς , οὖον κακός . ἄλλος τε καί οὐδείς ἀίσσω ἐντεῦθεν μᾶλλον συνίστημι ὁ προαίρεσις · παρ´ ἐγώ γάρ εἰμί καί ὁ ἱδρύω ἐφίημι ἑαυτοῦ , καί ὁ μή , ἀλλά πρός ὁ πάθος χαυνόω καί ὑποκλίνομαι . ἔ ΧΧΙΧ . ἐπεί δέ ὁ Ἀριστοτέλης μετά ὁ ὕλη καί ὁ εἶδος ἀρχή τίθημι καί ὁ στέρησις , ἢ δή ἐναντίος εἰμί ὁ εἶδος , καί ὁ ὕλη ἔνειμι , φημί ὅτι καί αὐτός δή ὁ στέρησις οὖον μάχομαι ὁ ἀγαθός κατά ὁ οἰκεῖος δύναμις · ὁ στέρησις γάρ οὐ ἕστiν ὑγόστασις · ὁ δέ μή ὑφίστημι ποῖος ἔχω ὁ δύναμις . εἰμί δέ εἰμί μερικός , ὡς ὅδε μέν εἰμί τίς , ὅδε δέ μή εἰμί , ὁ τοιοῦτος στέρησις οὖον παντελῶς κακός · στέρησις γάρ μερικός εἰμί ὁ ἀγαθός , οὐ ὁλοτελῶς πόα πρᾶγμα κακός · καί γίγνομαι , ἐπί τοσοῦτος λγομεν γίγνομαι οὗτος , καθόσον ὁ ἀγαθός ἐπέρχομαι . ὁ γοῦν εἰμί τίθημι ἐπί ὁ πάλαι ποτέ στερέω , ὁ δέ γίγνομαι ἐπί ὁ ἤδη καί προσεχῶς πάσχω ὁ στέρησις , δηλόω καί ἐκ ἀμφότερος , ὅτι τότε ὁ στέρησις παρυφίστημι , ὅτε ὁ ἀγαθός ἀπέρχομαι ΧΚΧ . ἔτι συλλογίζομαι κατά Μανιχαῖος , δις ὅς ἀποδείκνυμι , ὅτι οὐ εἰμί ὅς ὁ κακός · εἰμί γάρ καί μήπω τις αἵρεσις , ἀλλά προφυλακτικός ἐμπνέω ὁ ὁ πλάνη αὐτός ἀνατρέπω . ἴσως δέ καί πρός πίνω ὁ ἔξωθεν δόξα ὁ τοιοῦτος συλλογισμός . λοιπός φημί , ὅτι ὁ ἀγαθός ἐκ εἷς ὁ ὁ ὅλος αἰτιάζω γάρ λέγω ὅλος αἴτιος , ὁ δέ κακός οὖον κατά φύσις , ἀλ ἐκ πολύς καί μερικός ελλειειμι ὁ ἀγαθός . μερικός δέ εἴρω , ἵνα ὁ καθόλου ἀναιρέω · ὁ γάρ παντελής ἔλλειψις ὁ μή εἰμί ἀπλόος συνίστημι . οὐ εἰμί ἄρα ὁρίζω τίς ὁ κακός , ἀλ ἀόριστος , ὡς ἐκ πολύς γίγνομαι . Πῶς δέ ὁ κακός ἐκ πολύς ἔλλειψις ; ἢ δηλονότι , ἐν ὅσος ἐλλείπω