cogPG.PG003 504
ματος πηγὴν καὶ ἀρχὴν καὶ αἰτίαν . Γονιμότης δὲ ἡ ἐνότης , ἢἕτερόν τι ὄνομα τῶν συνεγνωσμένων ἢ ἀνθρώποις , ἢ καὶ αὐταῖς ταῖς νοηταῖς δυνάμεσιν , οὐκ ἂν παραστήσειε τρανῶς τὰ ὥ , εἰσιν ἐκ πάντων ἀποκεκρυμμένα τοῦ Θεοῦ . Πῶς γὰρ δυνατὸν ὀνομάσαι ἀπό τινος τῶν ὄντων τὸν Θεὸν , μηδὲν τῶν πάντων ὄντα , καὶ ὑπὲρ τὰ πάντα ὄντα ; Καὶ τί λέγω περὶ τῶν ἄλλων ὀνομάτων , ὅπου καὶ αὐτὸ τὸ σεπτότατον ὄνομα ἡ ἀγαθότης οὐκ οἰκεῖον κυρίως Θεῷ ; οἱ γὰρ θερλόγοι διὰ τὸ ὄλως νοεῖν τι καὶ λέγειν περὶ Θεοῦ , τῷ περὶ αὐτὸν πόθῳ κατεχόμενοι , τὸ τῆς ἀγαθότητος ὄνομα ἐπέθαλον τῷ Θεῷ , ἀλλὰ κυρίως καὶ ὑπεράγαθός ἐστι καὶ ὑπερούσιος ὁ Θεός . Αἱ δὲ ἀποφάσεις , ἤτοι ἀρνήσεις καὶ στερήσεις , ἐπὶ Θεοῦ οὐχ ἀπλῶς εἴρηνται τοῖς θεολόγοις · οὐ γὰρ ὡς λέγονται νοοῦνται , ἀλλ´ ὑπεραναβεβηκότως θεωροῦνται . Τὸ γὰρ ἀθάνατος , καὶ ἀόρατος , καὶ ἀνενδεὴς , καὶ τὰ τοιαῦτα , οὐκ ἄν τις , σοφίας μετέχων , δημωδέστερον ἀπολάβοι , ἀλλὰ τῶν δηλουμένων ἐξιστάμενος , ἐπὶ τὰς σεσιγημένας καὶ θειοτέρας ἐννοίας ἀνανεύσειε · διὸ καὶ νοητὰς θεωνυμίας ἐφεξῆς καλῶς αὐτὰς προσαγορεύει . Ἐξισταμένη γὰρ ἡ ψυχὴ τῶν σωματικῶν ἁπασῶν αἰσθήσεων καὶ κοσμικῶν,ταύτας γὰρ συμφύλους φησίν · οὕτω συνἁπτεται τῷ ἀκραιφνεῖ τῆς γνώσεως τοῦ Θεοῦ , καθ´ ὅσον δυνατόν ἐστιν ἀνθρωπίνῃ φύσει , ὡς καὶ ὁ Ἀπόστολος αἰνίττεται , λέγων · Καὶ οὕτω πάντοτε σὺν Κυρίῳ ἐσόμεθα · καὶ πάλιν Νῦν ὡς ἐν αἰνίγματι καὶ ἐν ἐσόπτρῳ ὁρῶμεν , τότε δὲ πρόσωπον πρὸς πρόσωπον ὀψόμεθα ξ Ιv . Ταύτας ἡμεῖς τὰς νοητὰς θεωνυμίας , ὡς ἐφικτὸν , ἀνεπτύξαμεν , δηλονότιοὐχ ὑψηλοτέρως , ἀλλὰ κατὰ τὸ γράμμα ἀποδεδώκαμεν ταπεινοτέρως , μὴ μόνον τῶν ἀγγέλων , ὁ γὰρ τούτων κατώτατος μείζων πάντων τῶν ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ θεολόγων ἐστίν · μὴ μόνον τῶν θεολόγων , ὧν τε συνοπαδῶν λέγει , οἰονεὶ μαθητῶν , καὶ ὧν ἀσκητῶν , δηλονότι τῶν τὰς ἐλλάμψεις τὰς θείας κτησαμένων δι´ ἀσκήσεως , καὶ οὐ δι´ ὁράσεως , κατὰ τοὺς ἀποστόλους · μὴ μόνον γοῦν ἐσχάτως καὶ ταπεινοτέρως τούτων εἴπομεν , ἀλλὰ καὶ αὐτῶν τῶν ὁμοταγῶν ἡμῖν . Ταῦτα δὲ καὶ τὰ ἐξῆς μετριάζων ἀγιοπρεπῶς ὁ πατήρ φησιν . Ὥστε , εἰ μέν τενος κατεστοχασάμεθα , χάρις τῷ αἰτίῳ τῶν πάντων ἀγαθῶν Θεῷ , τῷ δωρουμένῳ καὶ τὸ λέγειν καὶ τὸ εὖ λέγειν . Εἰ γοῦν κατωρθώσαμέν τι , καὶ ἔτι διδάσκομεν , ὅτι , κἂν ἕτεραι ὁμοδύναμοι θεωνυμίαι ἐν τῇ Γραφῇ εὐρεθῶσι , χρὴ καὶ ταύτας κατὰ τὰς αὐτὰς ἑκφαντορικὰς μεθόδους προσυπακούειν . Εἰ δὲ οὐκ ὀρθῶς ἔχει , καὶ διὰ τοῦτο τῆς ἀληθείας ὁλικῶς ἀπεπλανήθημεν , ἢ ἁτελῶς , καὶ διὰ τοῦτο μερικῶς ἡμάρτομεν , εἴη ἂν τῆς σῆς φιλανθρωπίας , θεῖε Τιμόθεε , ἐπανορθωσασθαι τὸν ἀκουσίως ἀγνοοῦντα καὶ μαθεῖν δεόμενον , καὶ
Lemmas: μα πηγή καί ἀρχή καί αἴτιος . γονιμότης δέ ὁ ἑνότης , ἕτερος τίς ὄνομα ὁ συγγιγνώσκω ἢ ἄνθρωπος , ἢ καί αὐτός ὁ νοητός δύναμις , οὐ εἄν παρίστημι τρανής ὁ ὅς , εἰμί ἐκ πᾶς ἀποκρύπτω ὁ Θεός . Πῶς γάρ δυνατός ὀνομάζω ἀπό τις ὁ εἰμί ὁ θεός , μηδείς ὁ πᾶς εἰμί , καί ὑπέρ ὁ πᾶς εἰμί ; καί τίς λέγω περί ὁ ἄλλος ὄνομα , ὅπου καί αὐτός ὁ σεπτός ὄνομα ὁ ἀγαθότης οὐ οἰκέω κύριος Θεός ; ὁ γάρ θερλόγοι διά ὁ ὅλως νοέω τίς καί λέγω περί Θεός , ὁ περί αὐτός πόθος κατέχω , ὁ ὁ ἀγαθότης ὄνομα ἐπιθάλλω ὁ Θεός , ἀλλά κύριος καί υπεράγαθος εἰμί καί ὑπερούσιος ὁ Θεός . ὁ δέ ἀπόφασις , ἤτοι ἄρνησις καί στερέω , ἐπί Θεός οὐ ἀπλόος εἴρω ὁ θεολόγος · οὖον γάρ ὡς λέγω νοέω , ἀλ ὑπεραναβεβηκότως θεωρέω . ὁ γάρ ἀθάνατος , καί ἀόρατος , καί ἀνενδεής , καί ὁ τοιοῦτος , οὐ ἄν τις , σοφία μετέχω , δημώδης ἀπολαμβάνω , ἀλλά ὁ δηλέομαι ἐξίστημι , ἐπί ὁ σιγάω καί θεῖος ἔννοια ἀνανεύω · διό καί νοητός θεωνύμιο ἐφεξῆς καλῶς αὐτός προσαγορεύω . ἐξίστημι γάρ ὁ ψυχή ὁ σωματικός ἅπας αἴσθησις καί κοσμικός γάρ σύμφυλος φημί · οὗτος συνάπτω ὁ ἀκραιφνής ὁ γνῶσις ὁ Θεός , καθ´ ὅσος δυνατός εἰμί ἀνθρώπινος φύσις , ὡς καί ὁ ἀπόστολος αἰνίσσομαι , λέγω · καί οὗτος πάντοτε σύν κύριος εἰμί · καί πάλιν νῦν ὡς ἐν αἴνιγμα καί ἐν εἴσοπτρον ὁράω , τότε δέ πρόσωπον πρός πρόσωπον ὁράω ξ Ἱ . οὗτος ἐγώ ὁ νοητός θεωνύμιο , ὡς ἐφικτός , ἀναπτύσσω , δηλονοτιου ὑψηλός , ἀλλά κατά ὁ γράμμα ἀποδίδωμι ταπεινός , μή μόνος ὁ ἄγγελος , ὁ γάρ οὗτος κατώτατος μείζων πᾶς ὁ ἐν ὁ ἐκκλησία θεολόγος εἰμί · μή μόνος ὁ θεολόγος , ὅς τε συνοπαδέω λέγω , οἱονεί μαθητής , καί ὅς ἀσκητής , δηλονότι ὁ ὁ ἐλλάμπω ὁ θεῖος κτάομαι δις ἄσκησις , καί οὖον δις ὅρασις , κατά ὁ ἀπόστολος · μή μόνος γοῦν ἔσχατος καί ταπεινός οὗτος εἶπον , ἀλλά καί αὐτός ὁ ὁμοταγής ἐγώ . οὗτος δέ καί ὁ ἑξῆς μετριάζω αγιοπρεπώς ὁ πατήρ φημί . ὥστε , εἰμί μέν Τένος καταστοχάζομαι , χάρις ὁ αἴτιος ὁ πᾶς ἀγαθός Θεός , ὁ δωρέω καί ὁ λέγω καί ὁ εὕω λέγω . εἰμί γοῦν κατορθόω τίς , καί ἔτι διδάσκω , ὅτι , κἀν ἕτερος ὁμοδυναμέω θεωνυμία ἐν ὁ γραφή εὑρίσκω , χρή καί οὗτος κατά ὁ αὐτός ἐκφαντορικός μέθοδος προσυπακούω . εἰμί δέ οὐ ὀρθῶς ἔχω , καί διά οὗτος ὁ ἀλήθεια ὁλικός ἀποπλανάω , ἢ ἀτελής , καί διά οὗτος μερικός ἁμαρτάνω , εἰμί εἄν ὁ σός φιλανθρωπία , θεῖος Τιμόθεος , ἐπανορθόω ὁ ἀεκούσιος ἀγνοέω καί μανθάνω δήω , καί