cogPG.PG003 216
γεννήσεως · ἣν , ὅτε καὶ πρὸς τὴν αἰσθητὴν εἰκόνα ἀπίδοι τις , οὐκ ἂν εἴποι ἀνίερον οὐδ´ ἀπρεπῆ · ἔχει γὰρ καὶ αἰνίγματα θεωρίας ὑψηλοτέρας . Οὐ μὴν δὲ καὶ παντάπασι τῶν φυσικῶν ἀλλοτριοῦται καὶ ἀνθρωποπρεπῶς · ὅτε γὰρ καὶ ὁ ὑψηλὸς τῆς θεωρίας σιγηθείη λόγος , οὔτως αἰσθητῶς ἐξεταζομένη κατά τι φανείη διαμαρτάνουσα , ὅτι , διαπραγματευομένη τὴν τοῦ προσιόντος ἀπὸ πάσης κακίας κάθαρσιν , ἐν πειθοῖ οὐ σοφίας ἀνθρωπίνης , ἀλλ´ ἐκ θείων ῥημάτων , τῇ φυσικῇ καθάρσει τοῦ ὕδατος σωματικώτερον τοῦτον ἐκπλύνει . Ὅπερ εἰ καὶ μηδὲν εἶχεν ὑψηλότερον , οὐκ ἀνίερος παντάπασιν ἦν διά τε τὴν διδασκαλίαν τῆς ἐναρέτου ζωῆς , διά τε τὴν δι´ ὕδατος φυσικὴν ἀποκάθαρσιν · τοῦτο δʹ οὐκ ἔστιν . ἕΠ . Ἔστω δὲ τέως εἰσαγωγική τις ψυχαγωγία τοῖς ἀτελέσι , τὸ τοιοῦτον τῶν πολλῶν καὶ ἀνιέρων ἀποδιαστέλλουσα τὰ ἐνοειδῆ . Ἐνοειδῆ δὲ λέγει , τὰ θεῖα , ὡς ὑψηλὰ , καὶ νῷ μόνῳ ληπτά . Λέγει γὰρ ὡσανεὶ , ὅτι εἰ καὶ πάντες οὐκ εἰσὶ τέλειοι , ἀλλὰ καὶ πολλοὶ ἀτελεῖς , ἔχουσι κἀκεῖνοι ἀναγωγήν τινα τῇ δυνάμει ἑαυτῶν προσήκουοαν , ἐν ᾗ ἀποδιασταλήσονται τῶν πάντη ἀνιέρων καὶ χλευαζόντων τὸ βάπτισμα . Ἐπεὶ γὰρ οὐ πάντες χωροῦσι τὰς θεωρίας , δεῖ ποιεῖσθαι καὶ ἡμᾶς τὰς ἑρμηνείας πρὸς τοὺς ἀκούοντας , ὡς ἂν συμμέτρως καὶ αὐτοὶ καὶ προσηκόντως τῇ δυνάμει τῶν νοήσέων , ἀνάγωνται · ἡμεῖς δὲ , ἀναβάσεις ἐν τῇ καρδίᾳ θέμενοι ἱερὰς , τίνων χαρακτήρων εἰσὶν ἐκτυπώματα τὰ τοιαῦτα ἐπιγνωσώμεθα . ἑΙΗ . Εἰσβάλλει λοιπὸν εἰς τὴν θεωρίαν · καὶ ἐπεὶ μέλλει δεῖξαι τὸν ἱεράρχην κατὰ τὴν ἀφομοίωσιν τοῦ Θεοῦ πᾶσι τὴν σωτηρίαν εὐαγγελιζόμενον , ἄρχεται λέγειν περὶ Θεοῦ τὰ εἰκότα . Φησὶ τοίνυν , ὡς ἡ τοῦ Δεοῦ ἀγαθότης ἐπὶ πάσας τὰς νοερὰς ὄψεις τὰς τοῦ οικείου φωτὸς ἀκτῖνας , ἀφθόνως ἐξαπλοῖ . Ἐπεὶ γοῦν πᾶν νοερὸν αὐτεξούσιόν ἐστιν , εἴ τις νοερὰ ἕξις διὰ τὴν τοιαύτην αὐτεξουσιότητα , ἢ τελέως ἀφίσταται ποῦ θείου φωτὸς , τῆς κακίας ἐρῶσα , ἢ μὴν τὸ δεύτερον , τὸ δοθὲν αὐτῇ τῆς ἐλλάμψεως μέτρον περιφρονήσασα ὑπερβῆναι ἐπιχειρεῖ , ἀπήρτηται δηλονότι , ἀποτυγχάνει εἰκότως καὶ τοῦ δοθέντος αὐτῷ μέτρου , τοῦ θείου φωτὸς ἀναλλοιώτου μένοντος . Ὥσπερ γὰρ τὸ συνηρτῆσθαι , τὸ συνηρμόσθαι δηλοῖ · οὕτω καὶ τὸ ἀπηρτῆσθαι , τὸ ἐκπεπτωκέναι τῆς ἀρμογῆς καὶ συμφυΐας . Ἔστι δὲ ὅτε καὶ τὸ ἐκκρεμᾶσθαι ἡ λέξις ἑηλοῖ · ἐνταῦθα μέντοι κατὰ τὸ πρότερον σηΚμαινόμενον εἴληπται . Ἐπιλάμπει τοίνυν αὐτῇ τὸ φῶς μυωπαζ οὔσῃ , καὶ οὐκ ἀφίσταται · καὶ τὸ φῶς οὐκ ἂν ἐνεργήσειέ τι ἄλλο παρὰ τὰ φωτὸς οἰκεῖα , κἂν αὐτὴ ἀτελῶς ἐπιβάλλοι . Ἀγαθουργικῶς γοῦν ἐξήπλωται τὸ θεῖον φῶς ταῖς νοεραῖς ὄψεσιν , ἔξεστι δὲ ταύταις ἀντιλαμβάνεσθαι τοῦ φωτὸς ὀπότε θελήσειαν . Πρὸς τὴν τοιαύτην εἰκόνα καὶ ὁ ἐπίσκοπος ἐξαπλοῖ τὰς τῆς διδασκαλίας ἀκτῖνας καὶ τοῖς ἐπιτηδείοις πρὸς τὴν ὑποδοχὴν , καὶ τοῖς μὴ , οὐ φθόνῳ καὶ ἀνιέρῳ μήνιδι τῆς προτέρας ἀποστασίας ἢ ἀμετρίας χρώμενος . Ταῦτα δὲ λέγει πρὸς τὰ ἀνωτέρω ῥηθέντα · ἔλεγε γὰρ , δύο κακίας εἶναι τῶν νοερῶν διὰ τὴν ἰδίαν αὐτεξουσιότητα .
Lemmas: γέννησις · ὅς , ὅτε καί πρός ὁ αἰσθητός εἰκών ἀφοράω τις , οὐ εἄν εἶπον ἀνίερος οὐδός ἀπρεπής · ἔχω γάρ καί αἴνιγμα θεωρία ὑψηλός . οὖον μήv δέ καί παντάπασι ὁ φυσικός ἀλλοτριόω καί ἀνθρωποπρεπής · ὅτε γάρ καί ὁ ὑψηλός ὁ θεωρία σιγάω λόγος , οὔτως αἰσθητός ἐξετάζω κατά τίς φαίνω διαμαρτάνω , ὅτι , διαπραγματεύομαι ὁ ὁ πρόσειμι ἀπό πᾶς κακία κάθαρσις , ἐν πειθώ οὖον σοφία ἀνθρώπινος , ἀλ ἐκ θεῖον ῥῆμα , ὁ φυσικός κάθαρσις ὁ ὕδωρ σωματικός οὗτος ἐκπλύνω . ὅπερ εἰμί καί μηδείς ἔχω ὑψηλός , οὐ ἀνίερος παντάπασι εἰμί διά τε ὁ διδασκαλία ὁ ἐνάρετος ζωή , διά τε ὁ δις ὕδωρ φυσικός ἀποκάθαρσις · οὗτος δέ οὐ εἰμί . ἔπος . ἔστω δέ τέως εισαγωγικός τις ψυχαγωγία ὁ ἀτελής , ὁ τοιοῦτος ὁ πολύς καί ἀνίερος ἀποδιαστέλλω ὁ ενοειδος . ενοειδος δέ λέγω , ὁ θεῖον , ὡς ὑψηλός , καί νάω μόνος ληπτός . λέγος γάρ ὡσανεί , ὅτι εἰμί καί πᾶς οὐ εἰμί τέλειος , ἀλλά καί πολύς ἀτελής , ἔχω ἐκεῖνος ἀναγωγή τις ὁ δύναμις ἑαυτοῦ προσήκω , ἐν ὅς ἀποδιαστέλλω ὁ πάντῃ ἀνίερος καί χλευάζω ὁ βάπτισμα . ἐπεί γάρ οὖον πᾶς χωρέω ὁ θεωρία , δεῖ ποιέω καί ἐγώ ὁ ἑρμηνεία πρός ὁ ἀκούω , ὡς εἄν σύμμετρος καί αὐτός καί προσήκω ὁ δύναμις ὁ νόησις , ἀνάγω · ἐγώ δέ , ἀνάβασις ἐν ὁ Καρδία τίθημι ἱερή , τίνω χαρακτήρ εἰμί ἐκτύπωμα ὁ τοιοῦτος ἐπιγιγνώσκω . εἰμί . εἰσβάλλω λοιπός εἰς ὁ θεωρία · καί ἐπεί μέλλω δείκνυμι ὁ ἱεράρχης κατά ὁ ἀφομοίωσις ὁ Θεός πᾶς ὁ σωτηρία εὐαγγελίζω , ἄρχω λέγω περί Θεός ὁ εἰκός . φημί τοίνυν , ὡς ὁ ὁ δήω ἀγαθότης ἐπί πᾶς ὁ νοερός ὄψις ὁ ὁ οἰκεῖος φάος ἀκτίς , ἄφθονος ἐξαπλόω . ἐπεί γοῦν πᾶς νοερός αὐτεξούσιος εἰμί , εἰμί τις νοερός ἕξις διά ὁ τοιοῦτος αυτεξουσιότητα , ἢ τέλειος ἀφίστημι ποῦ θεῖον φάος , ὁ κακία ἐράω , ἢ μήv ὁ δύο , ὁ δίδωμι αὐτός ὁ ἔλλαμψις μέτρον περιφρονέω ὑπερβαίνω ἐπιχειρέω , ἀπαρτάω δηλονότι , ἀποτυγχάνω εἰκότως καί ὁ δίδωμι αὐτός μέτρον , ὁ θεῖον φάος αναλλοίωτος Μένων . ὥσπερ γάρ ὁ συναρτάω , ὁ συναρμόζω δηλόω · οὗτος καί ὁ ἀπαρτάω , ὁ ἐκπίπτω ὁ ἁρμογή καί συμφυία . εἰμί δέ ὅτε καί ὁ ἐκκρεμάω ὁ λέξις ἡλόω · ἐνταῦθα μέντοι κατά ὁ πρότερος σηκμαινομενω λαμβάνω . ἐπιλάμπω τοίνυν αὐτός ὁ φάος μυωπάζω εἰμί , καί οὐ ἀφίστημι · καί ὁ φάος οὐ εἄν ἐνεργέω τίς ἄλλος παρά ὁ φάος οἰκεῖος , κἀν αὐτός ἀτελής ἐπιβάλλω . ἀγαθουργικῶς γοῦν ἐξαπλόω ὁ θέω φάος ὁ νοερός ὄψις , ἔξεστι δέ οὗτος ἀντιλαμβάνω ὁ φάος ὁπότε ἐθέλω . πρός ὁ τοιοῦτος εἰκών καί ὁ ἐπίσκοπος ἐξαπλόω ὁ ὁ διδασκαλία ἀκτίς καί ὁ ἐπιτήδειος πρός ὁ ὑποδοχή , καί ὁ μή , οὖον φθόνος καί ἀνίερος μῆνις ὁ πρότερος ἀποστασία ἢ ἀμετρία χράω . οὗτος δέ λέγω πρός ὁ ἀνωτέρω εἴρω · λέγω γάρ , δύο κακία εἰμί ὁ νοερός διά ὁ ἴδιος αυτεξουσιότητα .