cogPG.PG003 522
παρ αὐτοῦ ἐλλάμπεσθαι . Ἡὲγὰρ οὐχὶ καὶ ἐνταῦθα ἐπὶ τῆς ἡμετέρας ὁράσεως ἀμυδρῶς πως τελεῖται τοῦτο , ὅτε τινὶ προκατειλημμένοι πόθῳ , καὶ ἱδεῖν αὐτὸ ἐφιέμενοι , αἴφνης ἐπιστάντος τοῦ ποθουμένου , ἡ ἡμετέρα ἐπὶ τούτῳ συνάγεται ὅρασις , οὐ μερικῶς ἐνεργοῦσα , ἀλλ´ ὁλικῶς , καὶ κατὰ τοῦτο ἀκινητίζουσα ; πολλάκις δὲ καί τινες τῇ ἰδίᾳ χειρὶ καταψῶσι τοὺς ὀφθαλμοὺς , τὸ ὁρατικὸν ὡσανεὶ διεγείροντες . Ἢ πόθεν αἱ ἐκστάσεις καὶ ἐκπλήξεις , εἰ μὴ ὁ νοῦς συμπάσχων τοῖς ἔξωθεν εἰς ἑαυτὸν ὁλικῶς συστρέφεται , καὶ τὰς μερικὰς νοήσεις ἀποθέμενος , ὀλικῶς ἀκινητίζει πρὸς τῷ πράγματι ὅλος γινόμενος ; καὶ διὰ τοῦτο ἐξεστηκὼς ὁ ἄνθρωπος φαίνεται . Δεῖ γὰρ εἰδέναι , ὅτι μίμημα τοῦ παντὸς ὁ νοῦς φέρει . Τὸ γοῦν πᾶν κατὰ τὰ μέρη κινούμενόν ἐστιν ἐν τῷ νῦν γενέσθαι , τυχὸν τοῦτο τὸ μέρος ἐν τῇ δύσει , ὅπερ πρὸ τοῦ κατὰ τὴν ἀνατολὴν ἦν , καὶ ἄλλο ἀλλαχοῦ · καὶ οὔτως ἐπὶ πᾶσι τοῖς μέρεσι , καθ´ ἡν δὴ καὶ κικεῖσθαι ὁ οὐρανὸς λέγεται , κατὰ δὲ τὸ ὅλον ἀκίνητος μένει ἐν ἑαυτῳ , ὡς ἐν ἰδίῳ τόπῳ στρεφόμενος . Διὰ τοῦτο καὶ τὸν νοῦν ἐλέγομεν , τὰς μερικὰς νοήσεις ἀποτιθέμενον , ὀλικῶς ἀκινητίζειν . Εἰ γοῦν ἐπὶ τοῖς παρ´ ἡμῖν οὕτως , τί ἄν τις φαίη ἐπ´ ἐκείνης τῆς θείας καλλονῆς , καὶ ὑπὲρ ὃ εἴποι τις ἂν καὶ νοήσοι ; Ἀνάγνωθι εἰς τοῦτο καὶ τὴν πρὸς Δωρόθεον ἐπιστολὴν τοῦ ἁγίου , ὡς ἂν ποσῶς σαφηνισθείη σοι , τίς καὶ ὁποία ἐστίν ἡ ἐν ἀγνωσίᾳ γνῶσις . Τοῦτο γάρ Ἀστι τὸ ὄντως ἰδεῖν , τὸ μὴ ἰδεῖν · καὶ τὸ γνῶναι , τὸ μὴ γνῶναι , καὶ οὕτω τὸν ὑπερούσιον καταλλήλως τῆ αὐτοῦ ὑπερουσιότητι ὑμνῆσαι . Πῶς ; ἐκ τῆς τῶν ἀπάντων ἀφαιρέσεως . Μὴ γὰρ ἕχοντες θετικῶς κατ´ ἀξίαν εἰπεῖν , διὰ τὸ μηδὲν τῶν ἀπάντων προσφυὶς αὐτῷ ἐννοεῖν ὑμνοῦμεν ἐξ ἀφαιρέσεως τῶν ἀπάντων , καὶ ποιοῦμεν ὅπερ ποιοῦσι καὶ οἱ αὐτοφυὲς ἄγαλμα διαγλύφοντες · ἐκεῖνοι γὰρ , ἐξαιροῦντες τὰ περιττὰ , αὐτὸ ἐφ´ ἑαυτοῦ τὸ ἀποκεκρυμμένον ἀναφαίνουσι κάλλος . Αὐτοφυὲς γὰρ ἄγαλμά φησιν , ὃ γίνεται ἐν ὕλῃ ἀτμήτῳ , οἷον ἐν πέτρᾳ ὁλοκλήρῳ , ἐν ᾗ τις γλύψειέ τι ζώδιον , ὡς δηλοῖ καὶ Εὐριπίθης ἐν Ἀνδρομέδᾳ , Ἐξ αὐτομόρφου λαὶνων τειχισμάτων σοφῆς ἄγαλμα χειρὸς , λέγων . Αὐτόμορφον γὰρ ἄγαλμα τὸ τῆς πέτρας αὐτοφυὲς εἶπεν . Ἀλλὰ καὶ ὅταν μέρος τις δένδρου γλύψας ἐστῶτος καὶ ἀνθοῦντος ποιήσῃ τι , ὥς φησιν Ὅμηρος τὸν Ὀδυσσέα ποιῆσαι , ὅτε ἐν δένδρῳ κατέστησε καὶ ἔγλυψε κλίνην αὐτοφυῆ . Ἄλλοι δὲ τὰς τιμίας λίθους ἀγάλματα λέγουσιν , ὅταν δηλαδὴ ἡ σμάραγδος , ἀποκαθαρθεῖσα τοῦ περιέχοντος αὐτὴν γεώδους καὶ περιττοῦ , ἀναφανῇ ἄγαλμα , τουτέστιν ἀγλάϊσμα . Μάλιστα δὲ τὸ τοιοῦτον ἀρμόσει τῷ προκειμένῳ ἢ τὸ πρότερον . Θέσεις μέντοι εἰσὶν ὅσα οἰκείως ἐπὶ Θεοῦ λέγεται ὄ τι ἐστὶν , οἷον τὸ ὤην , τὸ ζῶν , τὸ φῶς , καὶ τὰ ἄλλα . Ἀφαιρέσεις δὲ , ὅσαώς ἀλλότρια Θεοῦ ἀποφάσκονται , οἷον ὅτι οὐ σῶμα ὁ Θεὸς , οὐ ψυχὴ , οὐδέ τι τῶν γνωστῶν ἢ νοήσει ὑποπιπτόντων . Περὶ γοῦν τῶν τοιούτων θέοεων καὶ ἀφαιρέσεων ὁ Πατὴρ λέγων , εὑρίσκει
Lemmas: παρά αὐτός ἐλλάμπω . Ἡὲγὰρ οὐ καί ἐνταῦθα ἐπί ὁ ἡμέτερος ὅρασις ἀμυδρός πως τελέω οὗτος , ὅτε τις προκαταλαμβάνω πόθος , καί ὁράω αὐτός ἐφίημι , αἴφνης ἐφίστημι ὁ ποθέω , ὁ ἡμέτερος ἐπί οὗτος συνάγω ὅρασις , οὖον μερικός ἐνεργέω , ἀλ ὁλικός , καί κατά οὗτος ἀκινητίζω ; πολλάκις δέ καί τις ὁ ἴδιος χείρ καταψάω ὁ ὀφθαλμός , ὁ ὁρατικός ὡσανεί διεγείρω . ἤ πόθεν ὁ ἔκστασις καί ἔκπληξις , εἰμί μή ὁ νόος συμπάσχω ὁ ἔξωθεν εἰς ἑαυτοῦ ὁλικός συστρέφω , καί ὁ μερικός νοέω ἀποτίθημι , ὀλικός ἀκινητίζω πρός ὁ πρᾶγμα ὅλος γίγνομαι ; καί διά οὗτος ἐξίστημι ὁ ἄνθρωπος φαίνω . Δεύς γάρ οἶδα , ὅτι μίμημα ὁ πᾶς ὁ νόος φέρω . ὁ γοῦν πᾶς κατά ὁ μέρος κινέω εἰμί ἐν ὁ νῦν γίγνομαι , τυγχάνω οὗτος ὁ μέρος ἐν ὁ δύο , ὅσπερ πρό ὁ κατά ὁ ἀνατολή εἰμί , καί ἄλλος ἀλλαχοῦ · καί οὔτως ἐπί πᾶς ὁ μέρος , καθ´ ἐάν δή καί κικάζω ὁ οὐρανός λέγω , κατά δέ ὁ ὅλος ἀκίνητος μένω ἐν ἑαυτοῦ , ὡς ἐν ἴδιος τόπος στρέφω . Ζεύς οὗτος καί ὁ νόος λέγω , ὁ μερικός νοέω ἀποτίθημι , ὀλικός ἀκινητίζω . εἰμί γοῦν ἐπί ὁ παρ´ ἐγώ οὕτως , τίς ἄν τις φημί ἐπι ἐκεῖνος ὁ θεῖος καλλονή , καί ὑπέρ ὅς εἶπον τις εἄν καί νοέω ; ἀναγιγνώσκω εἰς οὗτος καί ὁ πρός Δωρόθεος ἐπιστολή ὁ ἅγιος , ὡς εἄν ποσός σαφηνίζω σύ , τίς καί ὁποῖος εἰμί ὁ ἐν ἀγνωσία γνῶσις . οὗτος γάρ Άστι ὁ εἰμί ὁράω , ὁ μή ὁράω · καί ὁ γιγνώσκω , ὁ μή γιγνώσκω , καί οὗτος ὁ ὑπερούσιος κατάλληλος τῆ αὐτός ὑπερουσιότης ὑμνέω . Πῶς ; ἐκ ὁ ὁ ἀπαντάω ἀφαίρεσις . μή γάρ ἔχω θετικῶς κατ´ ἄξιος εἶπον , διά ὁ μηδείς ὁ ἀπαντάω προσφυής αὐτός ἐννοέω ὑμνέω ἐκ ἀφαίρεσις ὁ ἀπαντάω , καί ποιέω ὅσπερ ποιέω καί ὁ αὐτοφυής ἄγαλμα διαγλύφω · ἐκεῖνος γάρ , ἐξαιρέω ὁ περισσός , αὐτός ἐφίημι ἑαυτοῦ ὁ ἀποκρύπτω ἀναφαίνω κάλλος . αὐτοφυής γάρ ἄγαλμα φημί , ὅς γίγνομαι ἐν ὕλη ἄτμητος , οἷος ἐν πέτρα ὁλόκληρος , ἐν ὅς τις γλύφω τίς ζῴδιον , ὡς δηλόω καί ευριπειθω ἐν Ἀνδρομέδα , ἐς αὐτόμορφος λάϊνος τείχισμα σοφός ἄγαλμα χείρ , λέγω . Αὐτόμορφος γάρ ἄγαλμα ὁ ὁ πέτρα αὐτοφυής εἶπον . ἀλλά καί ὅταν μέρος τις δένδρον γλύφω ἵστημι καί ἀναθέω ποιέω τίς , ὅς φημί Ὅμηρος ὁ Ὀδυσσεύς ποιέω , ὅτε ἐν δένδρον καθίστημι καί γλύφω κλίνη αὐτοφυής . ἄλλος δέ ὁ τίμιος λίθος ἄγαλμα λέγω , ὅταν δηλαδή ὁ σμάραγδος , ἀποκαθαίρω ὁ περιέχω αὐτός γεώδης καί περισσός , ἀναφαίνω ἄγαλμα , τουτέστιν ἀγλάισμα . μάλιστα δέ ὁ τοιοῦτος ἁρμόζω ὁ πρόκειμαι ἢ ὁ πρότερος . Θέσις μέντοι εἰμί ὅσος οἰκεῖος ἐπί Θεός λέγω ὅς τίς εἰμί , οἷος ὁ ὠνέομαι , ὁ ζῶ , ὁ φάος , καί ὁ ἄλλος . ἀφαίρεσις δέ , ὅσος ἀλλότριος Θεός ἀποφάσκω , οἷος ὅτι οὖον σῶμα ὁ θεός , οὖον ψυχή , οὐδέ τίς ὁ γνωστός ἢ νοέω ὑποπίπτω . περι γοῦν ὁ τοιοῦτος θέω καί ἀφαίρεσις ὁ πατήρ λέγω , εὑρίσκω