cogPG.PG003 538
ὄντα εἰσί - · σκοπὸς γὰρ τῷ ἁγίῳ δεῖξαι τὸν Θεὸν μηδὲν μήτε τῶν ὄντων , μήτ , μὴν τῶν οὐκ ὅντων ὄντα . Τὸ δὲ , Μηδὲν τῶν οὐκ ὄντων ὑπερβολικῶς τέθεικε · τίνα γάρ . εἰσι τὰ μὴ ὄντα , ὡς ἂν εἴποιμεν , ὅτι οὐκ ἔστι τι τῶν μὴ ὄντων , ἀλλὰ οὐδὲν τῶν ὄντων οὕτως · ὅτι , ἐπεὶ τὰ πάντα παρήγαγε , πῶς ἔχει εὑρεθῆναι ἔν τι τῶν ὄντων ; Λέγε τοίνυν , ὅτι οὐδὲ τὰ ὄντα γινώσκει τὸν πάντων αἴτιον Θεόν · ἀλλὰ ταχέως αὐτὸ ἐσαφήνισεν , εἰπών · Ἢ αὐτός εστι , τουτέστιν , Οὐδὲν τῶν ὄντων γινώσκει Θεὸν καθό ἐστιν , ἀντὶ τοῦ τὴν ἀνεννόητον καὶ ὑπερούσιον αὐτοῦ οὐσίαν καὶ ὕπαρξιν · εἴρηται γάρ · Οὐδεὶς γινώσκει τὸν Υἱὸν , εἰ μὴ ὁ Πατὴρ , καὶ τὸν Πατέρα , εἰ μὴ ὁ Υἱός . Καὶ ἐκ τοῦ ἐναντίον ἐπάγει ὁ Πατὴρ οὗτος , καί φησιν , Οὐδεὶς γινώσκει τὸν Θεὸν ᾗ ἐστιν , οὐδὲ αὐτὸς ὁ Θεὸς γινώσκει τὰ ὄντα ᾗ ὄντα ἐστί · τουτέστιν , οὐκ οἶδεν ἐπιβάλλειν τοῖς αἰσθητοῖς αἰσθητῶς ἢ ταῖς οὐσίαις , ὡς οὐσίαις · ἀνοίκειον γὰρ τοῦτο Θεοῦ . Οἱ γὰρ ἄνθρωποι τὰ μὲν αἰσθητὰ ἢ διὰ θέας , ἢ δι´ ἁφῆς , ἢ διὰ γεύσεως νοοῦμεν τί εἰσι · τὰ δὲ νοητὰ ἀπὸ μαθήσεως , ἢ διδασκαλίας , ἢ ἐλλάμψεως καταλαμβάνομεν . Ὁ δὲ Θεὸς οὐδὲ ἐξ ἐνὸς τοιούτου τρόπου οἶδε τὰ ὄντα , ἀλλὰ γνῶσιν ἔχει τὴν αὐτῷ πρέπουσαν · τοῦτο γὰρ αἰνίττεται τό · Ὁ εἰδώς τὰ ὄντα κρὶν γενέσεως αὐτῶν , δηλονότι , οὐ κατὰ τὸν λόγον τῆς γενέσεως τῶν ὄντων οἶδεν αὐτὰ ὁ Θεὸς , ὅπερ ἐστὶν αἰσθητῶς , ἀλλὰ καθ´ ἕτερον γνώσεως τρόπον . Οἱ ἄγγελοι δὲ γνωστικῶς καὶ ἀθλως αὐτὰ γινώσκουσιν , οὐχ ὡς ἡμεῖς αἰσθητῶς . Οὕτως οὖν καὶ ὁ Θεὸς ἀσυγκρίτως καὶ ὑπεραναβεβηκότως , οὐ μὴν ταῖς οὐσίαις συμβάλλων , οἷδε τὰ ὄντα . Λοιπὸν τὰ ὄντα Θεὸν οὐκ οἶδεν ᾗ ἐστι Θεός · ὑπὲρ γὰρ τὴν ἑαυτοῦ φύσιν ἐκταθῆναι ταῖς νοήσεσιν οὐ δύνανται . Εἰκότως οὖν εἰς ἑαυτὰ βλέποντα , ἀγνοεῖ τὴν θείαν φύσιν καθὸ αὐτή ἐστιν . Οὕτως οὐν καὶ ἡ θεία φύσις ἑαυτὴν βλέπουσα , οὐκ οἶδεν ἐν ἐαυτῇ τὰ ὄντα κατὰ τὸν τῆς οὐσίας λόγον , ἐπειδὴ ὑπὲρ πάντα τὰ ὄντα ἐστὶ , καὶ αὐτὸ τὸ εἶναι κέκτηται ὑπερουσίως . Καὶ πάλιν ἀνωτέρω μὲν εἶπεν , Οὔτε φῶς , οὔτε ἀλήθεια · νῦν δὲ , Οὔτε σκότος , οὔτε φῶς , οὔτε πλάνη , οὔτε ἀλήθεια . Καὶ ἔστιν εἰπεῖν , ὅτι τὸ μὲν πρῶτον φῶς λέγων , περὶ τοῦ ἀπολύτως φωτὸς λέγει , ἤγουν περὶ τῶν ἀγγελικῶν οὐσιῶν , καὶ ἀλήθειαν τὴν αὐτοαπολελυμένως · οὐ μὴν δὲ τὴν ἀντικειμένην τῷ ψεύδει ἀλήθειαν , ἁφ´ ὧν ἀποφάσκει τὸ Θεῖον , ὅτι καὶ ὑπὲρ ταῦτα ἐξῃρημένον ἐστίν . Ἐνταῦθα δὲ λέγει , ὅτι Οὕτε τῶν πρός τι , μᾶλλον δὲ τῶν κατὰ στέρησιν καὶ ἕξιν · οἷον , ὅτι οὔτε ἐκ σκότους εἰς φῶς μετέβαλεν , ὡσανεὶ ἐκ τοῦ δυνάμει φωτὸς εἰς τὸ ἐνεργείᾳ φῶς οὔτε πάλιν ἐκ τοῦ πλάνην εἶναι , δηλονότι δυνάμει ἀλήθειαν , εἰς ἀλήθειαν ἐνεργείᾳ μετέβαλε · πάντα γὰρ ταῦτα δεύτερα αὐτοῦ , καὶ τὸ φῶς καὶ ἡ ἀλήθεια , ἐξ αὐτοῦ προνοητικῶς φανέντα . Οὐδέ ἐστι παντελῶς αὐτοῦ θέσις , ὡς εἶναι ἢ ζωὴν ἢ ἀλήθειαν , ἢ ἄλλο τι τῶν ὄντων . Οὐδὲ πάλιν ἀφαίρεσις παντελῶς , ὡς μηδαμῆ μηδαμῶς εἶναι , ἀλλὰ τῶν μετ´ αὐτὸν , δηλονότι τῶν κτισμάτων τὰς θέσεις καὶ ἀφαιρέσεις ποιοῦντες · θέσεις μὲν , οἰον ζωὴν , ἀλήθειαν , ὧν ἀφαιρέσεις δέ , οἷονοὐ ζωὴν , οὐκ ἀλήθειαν , οὐκ ὄν .
Lemmas: εἰμί εἰμί - · σκοπός γάρ ὁ ἅγιος δείκνυμι ὁ θεός μηδείς μήτε ὁ εἰμί , μήτʼ , μήv ὁ οὐ εἰμί εἰμί . ὁ δέ , μηδείς ὁ οὐ εἰμί ὑπερβολικός τίθημι · τίς γάρ . εἰμί ὁ μή εἰμί , ὡς εἄν εἶπον , ὅτι οὐ εἰμί τίς ὁ μή εἰμί , ἀλλά οὐδείς ὁ εἰμί οὕτως · ὅτι , ἐπεί ὁ πᾶς παράγω , πῶς ἔχω εὑρίσκω ἐν τίς ὁ εἰμί ; λέγω τοίνυν , ὅτι οὐδέ ὁ εἰμί γιγνώσκω ὁ πᾶς αἴτιος Θεός · ἀλλά ταχέως αὐτός σαφηνίζω , εἶπον · ἤ αὐτός εἰμί , τουτέστιν , οὐδείς ὁ εἰμί γιγνώσκω θεός καθό εἰμί , ἀντί ὁ ὁ ἀνεννόητος καί ὑπερούσιος αὐτός οὐσία καί ὕπαρξις · εἴρω γάρ · οὐδείς γιγνώσκω ὁ υἱός , εἰμί μή ὁ πατήρ , καί ὁ πατήρ , εἰμί μή ὁ υἱός . καί ἐκ ὁ ἐναντίος ἐπάγω ὁ πατήρ οὗτος , καί φημί , οὐδείς γιγνώσκω ὁ θεός ὅς εἰμί , οὐδέ αὐτός ὁ θεός γιγνώσκω ὁ εἰμί ὅς εἰμί εἰμί · τουτέστιν , οὐ οἶδα ἐπιβάλλω ὁ αἰσθητός αἰσθητός ἢ ὁ οὐσία , ὡς οὐσία · ἀνοίκειος γάρ οὗτος Θεός . ὁ γάρ ἄνθρωπος ὁ μέν αἰσθητός ἢ διά θέα , ἢ δις ἁφή , ἢ διά γεῦσις νοέω τίς εἰμί · ὁ δέ νοητός ἀπό μάθησις , ἢ διδασκαλία , ἢ ἔλλαμψις καταλαμβάνω . ὁ δέ θεός οὐδέ ἐκ εἷς τοιοῦτος τρόπος οἶδα ὁ εἰμί , ἀλλά γνῶσις ἔχω ὁ αὐτός πρέπω · οὗτος γάρ αἰνίσσομαι ὁ · ὁ οἶδα ὁ εἰμί κρίς γένεσις αὐτός , δηλονότι , οὖον κατά ὁ λόγος ὁ γένεσις ὁ εἰμί οἶδα αὐτός ὁ θεός , ὅσπερ εἰμί αἰσθητός , ἀλλά καθ´ ἕτερος γνῶσις τρόπος . ὁ ἄγγελος δέ γνωστικός καί ἄθλος αὐτός γιγνώσκω , οὐ ὡς ἐγώ αἰσθητός . οὕτως οὖν καί ὁ θεός ἀσύγκριτος καί ὑπεραναβεβηκότως , οὖον μήv ὁ οὐσία συμβάλλω , οἶδα ὁ εἰμί . λοιπός ὁ εἰμί θεός οὐ οἶδα ὅς εἰμί Θεός · ὑπέρ γάρ ὁ ἑαυτοῦ φύσις ἐκτείνω ὁ νόησις οὖον δύναμαι . εἰκότως οὖν εἰς ἑαυτοῦ βλέπω , ἀγνοέω ὁ θεῖος φύσις καθό αὐτός εἰμί . οὕτως ὀν καί ὁ θεῖος φύσις ἑαυτοῦ βλέπω , οὐ οἶδα ἐν ἑαυτοῦ ὁ εἰμί κατά ὁ ὁ οὐσία λόγος , ἐπεί ὑπέρ πᾶς ὁ εἰμί εἰμί , καί αὐτός ὁ εἰμί κτάομαι ὑπερούσιος . καί πάλιν ἀνωτέρω μέν εἶπον , οὔτε φάος , οὔτε ἀλήθεια · νῦν δέ , οὔτε σκότος , οὔτε φάος , οὔτε πλάνη , οὔτε ἀλήθεια . καί εἰμί εἶπον , ὅτι ὁ μέν πρῶτος φάος λέγω , περί ὁ ἀπόλυτος φάος λέγω , ἤγουν περί ὁ ἀγγελικός οὐσία , καί ἀλήθεια ὁ αὐτοαπολελυμένως · οὖον μήv δέ ὁ ἀντίκειμαι ὁ ψεύδω ἀλήθεια , ἁφ´ ὅς ἀποφάσκω ὁ θεῖον , ὅτι καί ὑπέρ οὗτος ἐξαιρέω εἰμί . ἐνταῦθα δέ λέγω , ὅτι ἵημι ὁ πρός τίς , μᾶλλον δέ ὁ κατά στέρησις καί ἕξις · οἷος , ὅτι οὔτε ἐκ σκότος εἰς φάος μεταβάλλω , ὡσανεί ἐκ ὁ δύναμις φάος εἰς ὁ ἐνέργεια φάος οὔτε πάλιν ἐκ ὁ πλάνη εἰμί , δηλονότι δύναμις ἀλήθεια , εἰς ἀλήθεια ἐνέργεια μεταβάλλω · πᾶς γάρ οὗτος δύο αὐτός , καί ὁ φάος καί ὁ ἀλήθεια , ἐκ αὐτός προνοητικός φαίνω . οὐδός εἰμί παντελῶς αὐτός θέσις , ὡς εἰμί ἢ ζωή ἢ ἀλήθεια , ἢ ἄλλος τίς ὁ εἰμί . οὐδέ πάλιν ἀφαίρεσις παντελῶς , ὡς μηδαμῆ μηδαμῶς εἰμί , ἀλλά ὁ μετέ αὐτός , δηλονότι ὁ κτίσμα ὁ θέσις καί ἀφαίρεσις ποιέω · θέσις μέν , οἷος ζωή , ἀλήθεια , ὅς ἀφαίρεσις δέ , οἷος ζωή , οὐ ἀλήθεια , οὐ εἰμί .