cogPG.PG003 86
ὅπου γε καὶ εἰς τὰς ἀνομοίους τινὲς ἐξώλισθον , εαθὼς ἐλέγομεν ἕμπροσθεν . Οἰηθήσονται γὰρ , χρυσοειδεῖς καὶ στίλβοντας ἄνδρας εἶναι καὶ λαμπρὰν φοροῦντας ἐσθῆτα , καὶ πυρώδεις δίχα καύσεως καὶ ἀβλαβῶς εἶναι · αἱ γὰρ λεγόμεναι πυρὸς φλόγες οὐ καυστικαὶ , ἀλλὰ ζωτικαί εἰσι , καὶ τἄλλα ὅσα φασὶν αἰ Γραφαί . Ὅπερ ἵνα μὴ πάθοιεν οἱ μηδὲν τῶν φαινομένων ὑψηλότερον φαντασθῆναι δυνάμενοι , ἡ ὑψηλὴ σοφία τῶν θεολόγων εἰς ἀνομοίους καὶ ἀπεμφαινούσας εἰκόνας κατάγεται , μὴ συγχωροῦσα μὲν τὴν ὀιάνοιαν ἡμῶν ἀναπαύεσθαι εἰς αἰσχρὰς καὶ ἀπρεπεῖς ἀναπλάσεις , διεγείρουσα δὲ τὸ ἀνωφερὶς τῆς ψυχῆς τῇ δυσμορφίᾳ τῶν πλάσεων , ὡς δήλου δηλαδὴ ὄντος καὶ τοῖς ἄγαν ὑλικοῖς τὴν διάνοιαν , ὅτι οὐκ εἰσὶ τὰ θεῖα τοιαῦτα . Ἀκριβῶς οὖν εἰδότες ὅτι οὐκ εἰσὶ τοιαῦτα , ζητήσομεν τὴν ἀλήθειαν , τὴν ὅτι ἄλλο τι παρὰ ταῦτά εἰσιν . Ἄλλως τε καὶ τοῦτο ἐννοῆσαι χρὴ , ὅτι οὐδὲν τῶν ὄντων καθόλου , τῆς τοῦ καλοῦ μετουσίας ἐστέρηται · ἐπεὶ καλὰ λίαν παρὰ τῆς Γραφῆς μεμαρτόρηνται . Ἔστι τοιγαροῦν ἐκ πάντων αὐτῶν καλὰς θεωρίας καὶ προσηκούσας τοῖς νοητοῖς ἐπινοῆσαι , ἃς δὴ καὶ ἀνομοίους ὁμοιότητας φαῖμεν ἂν , ὅτι ἑτέρῳ τρόπῳ τὰ νοητὰ ἔχουσιν , ἃ τοῖς αἰσθητοῖς ἑτεροτρόπως ἀπονενέμηνται . Αὐτίκα γὰρ ὁ θυμὸς , ἐπὶ τῶν κάτω μὲν , ἐξ ἐμπαθοῦς ὁρμῆς ἐγγίνεται , καὶ πάσης ἀλογίας ἐστίν ἔμπλεως ἡ τοιαύτη τοῦ θυμοῦ κίνησις · ἀλλ´ ἐπὶ τῶν νοητῶν ἑτεροτρόπως νοοῦμεν τὸν θυμὸν , τὴν ἀνένδοτον λέγοντες ἔλλογον κίνησιν , καὶ τὴν ἀχαύνωτον ἕξιν καὶ ἀμετάβλητον ἐν ταῖς εἰς τὸ καλὸν ἱδρύσεσιν . Ὡσαύτως ἔχει καὶ ἡ ἐπιθυμία , ἐπὶ μὲν τοῖς ἀλόγοις , ἀπερίσκεπτόν τινα ἐμπάθειαν , ἐξ ἐμφύτου κινήσεως πολλάκις · ὅτε δηλαδὴ ἀπὸ συμπτωμάτων φυσικῶν τὴν κίνησιν ἔχομεν , ἢ συνηθείας πολλάκις · ὅτε δηλονότι ἀπό τινων ἐθισμῶν κατὰ τὴν τοῖς ἀλλοιωτοῖς ἐγγινομένην ἄλογον ἐπικράτειαν , τῆς σωματικῆς ὀρέξεως ὡθούσης τὸ ζῶον ἐπὶ τὸ κατ´αίσθησιν » καὶ οὕτω κατὰ νόησιν ἐπιθυμητόν . Ὅτε δὲ τὴν ἐπιθυμίαν τοῖς νοητοῖς ἐπιθήσομεν , ἔρωτα θεῖον αὐτὴν ἐννοεῖν χρὴ τῆς ὑπὲρ λόγον καὶ νοῦν ἀὕλίας , καὶ τὴν ἀνένδοτον ἱφεσιν τῆς ἀπαθοῦς θεωρίας , καὶ τῆς αἰωνίας ὄντως καὶ νοητῆς κοινωνίας πρὸς ἐκείνην τὴν καθαράν διαύγειαν , καὶ τὴν ἀφανῆ καὶ θείαν εὐπρέπειαν . Πάλιν τὸ ἀκρατές , ἐφ´ ἡμῶν μὲν , τὸ ἐφ´ ὅπερ δὴ καὶ ὁρμήσομεν ἀνεπίστροφον · ἐπ´ ἐκείνων δέ , τὸ σύντονον , καὶ τὸ παρὰ μηδενὸς ἐγκόπτεσθαι , διὰ τὸν ἀμιγῆ καὶ καθαρὸν , καὶ εἰς οὐδὲν ἕτερον ἐσχολακότα , καὶ ἀναλλοίωτον τῆς θείας καλλονῆς ἔρωτα , καὶ τὴν ἄλικὴν ὁρμὴν ἐπὶ τὸ ὄντως ἐράσμιον . Πάλιν τὴν ἀλογίαν , καὶ ἀναισθησίαν , καὶ ἀνοησίαν , ἐπὶ μὲν τῶν ἀλόγων τε καὶ ἀψύχων , καθὼς ἐπὶ τοῦ λίθου τὴν ἀναισθησίαν , κατὰ στέρησιν λέγομεν · ἐπὶ δὲ τῶν νοητῶν καὶ ἄθλων , κατὰ ἀπόφασιν . Καὶ διὰ μὲν τὸ ὑπερέχειν αὐτὰ , ὡς ὑπερκείμενα τοῦ καθ´ ἡμᾶς προφοοικοῦ
Lemmas: ὅπου γε καί εἰς ὁ ἀνόμοιος τις ἐξολισθάνω , ἐάω λέγω ἕμπροσθεν . Οἴομαι γάρ , χρυσοειδής καί στίλβω ἀνήρ εἰμί καί λαμπρός φορός ἐσθής , καί πυρώδης δίχα καῦσις καί ἀβλαβής εἰμί · ὁ γάρ λέγω πυρός φλόξ οὖον καυστικός , ἀλλά ζωτικός εἰμί , καί ἄλλος ὅσος φημί ὁ γραφή . ὅπερ ἵνα μή πάσχω ὁ μηδείς ὁ φαίνω ὑψηλός φαντάζω δύναμαι , ὁ ὑψηλός σοφία ὁ θεολόγος εἰς ἀνόμοιος καί ἀπεμφαίνω εἰκών κατάγω , μή συγχωρέω μέν ὁ οιανοια ἐγώ ἀναπαύω εἰς αἰσχρός καί ἀπρεπής ἀνάπλασις , διεγείρω δέ ὁ ἀνωφερὶς ὁ Ψυχή ὁ δυσμορφία ὁ πλάσις , ὡς δῆλος δηλαδή εἰμί καί ὁ ἄγαν ὑλικός ὁ διάνοια , ὅτι οὐ εἰμί ὁ θεῖον τοιοῦτος . ἀκριβής οὖν οἶδα ὅτι οὐ εἰμί τοιοῦτος , ζητέω ὁ ἀλήθεια , ὁ ὅτι ἄλλος τίς παρά οὗτος εἰμί . ἄλλος τε καί οὗτος ἐννοέω χρή , ὅτι οὐδείς ὁ εἰμί καθόλου , ὁ ὁ καλός μετουσία στερέω · ἐπεί καλός λίαν παρά ὁ γραφή μεμαρτόρηνται . εἰμί τοιγάρ ἐκ πᾶς αὐτός κάλως θεωρία καί προσήκω ὁ νοητός ἐπινοέω , ὅς δή καί ἀνόμοιος ὁμοιότης φημί εἄν , ὅτι ἕτερος τρόπος ὁ νοητός ἔχω , ὁ ὁ αἰσθητός ἑτερότροπος ἀπονέμω . αὐτίκα γάρ ὁ θυμός , ἐπί ὁ κάτω μέν , ἐκ ἐμπαθής ὁρμή ἐγγίγνομαι , καί πᾶς ἀλογία εἰμί ἔμπλεος ὁ τοιοῦτος ὁ θυμός κίνησις · ἀλ ἐπί ὁ νοητός ἑτερότροπος νοέω ὁ θυμός , ὁ ἀνένδοτος λέγω ἔλλογος κίνησις , καί ὁ ἀχαύνωτος ἕξις καί ἀμετάβλητος ἐν ὁ εἰς ὁ καλός ἵδρυσις . ὡσαύτως ἔχω καί ὁ ἐπιθυμία , ἐπί μέν ὁ ἄλογος , ἀπερίσκεπτος τις ἐμπάθεια , ἐκ ἔμφυτος κίνησις πολλάκις · ὅτε δηλαδή ἀπό σύμπτωμα φυσικός ὁ κίνησις ἔχω , ἢ συνήθεια πολλάκις · ὅτε δηλονότι ἀπό τίνω ἐθισμός κατά ὁ ὁ ἀλλοιωτός ἐγγίγνομαι ἄλογος ἐπικράτεια , ὁ σωματικός ὄρεξις ὠθέω ὁ ζῷον ἐπί ὁ καθίημι » καί οὗτος κατά νόησις ἐπιθυμητός . ὅτε δέ ὁ ἐπιθυμία ὁ νοητός ἐπιτίθημι , Ἔρως θέω αὐτός ἐννοέω χρή ὁ ὑπέρ λόγος καί νόος αὔλιος , καί ὁ ἀνένδοτος ἵημι ὁ ἀπαθής θεωρία , καί ὁ αἰώνιος εἰμί καί νοητός κοινωνία πρός ἐκεῖνος ὁ καθαρός διαύγεια , καί ὁ ἀφανής καί θεῖος εὐπρέπεια . πάλιν ὁ ἀκρατής , ἐφίημι ἐγώ μέν , ὁ ἐφίημι ὅσπερ δή καί ὁρμάω ἀνεπίστροφος · ἐπι ἐκεῖνος δέ , ὁ σύντονος , καί ὁ παρά μηδείς ἐγκόπτω , διά ὁ ἀμιγής καί καθαρός , καί εἰς οὐδείς ἕτερος σχολάζω , καί ἀναλλοίωτος ὁ θεῖος καλλονή Ἔρως , καί ὁ ἄλιξ ὁρμή ἐπί ὁ εἰμί ἐράσμιος . πάλιν ὁ ἀλογία , καί ἀναισθησία , καί ἀνοησία , ἐπί μέν ὁ ἄλογος τε καί ἄψυχος , καθώς ἐπί ὁ λίθος ὁ ἀναισθησία , κατά στέρησις λέγω · ἐπί δέ ὁ νοητός καί ἆθλος , κατά ἀπόφασις . καί διά μέν ὁ ὑπερέχω αὐτός , ὡς ὑπέρκειμαι ὁ καθ´ ἐγώ προφοοικος