cogPG.PG003 385
ἐστί · καὶ ταῦτα γὰρ δι´ ἀγαθότητος ὑπερβολῆς παρήγαγεν ὁ Θεός . Ἀρχὰς δὲ οὐρανίας καὶ ἀποπερατώσεις νοητέον τὴν ὡς ἐκ σημείου ἤτοι κέντρου τοῦ θελήματος τοῦ Θεοῦ , κυκλικῶς ὑποστᾶσαν τῶν οὐρανῶν σφαιροειδῆ δημιουργίαν · τὸ γὰρ κυκλικὸν σῆμα , ἀρχόμενον ἐξ ἑαυτοῦ , εἰς ἑαυτὸ περατοῦται . Τὴν δὲ οὐρανίαν οὐσίαν ἀναυξῆκαὶ ἀμείωτόν φησιν , ὡς τελείως ἔχουσαν , καὶ αὐτάρκως πρὸς ὃ γέγονε · διὸ καὶ ἀναλλοίωτον αὐτὴν λέγει , ἐξοὗ γέγονεν οὐ παρατραπεῖσαν , τέλειον δέ ἐστιν , ὃ μήτε αὔξει μήτε μειοῦται . Σημείωσαι δὲ , ὅτι καὶ κινεῖσθαι ἀψόφως φησὶ καὶ ἀνεπαισθήτως τὸν οὐρανόν . Τὸ δὲ ἐνίων ἀστέρων μεταβατικῆς πολυκινησίας περὶ τῶν πλανητῶν φησιν · αὐτοὺς γὰρ μόνους ἐδέξατο κινεῖσθαι . Τί ἄν τις εἴποι περὶ τῆς ἡλιακῆς ἀκτῖνος ἰδίᾳ τῶν ἄλλων καθ´ αὐτήν ὃτι καὶ ταύτῃ τὸ φῶς ἐκ τῆς τοῦ Θεοῦ ἀγαθότητος , ἦ καὶ είκὼν τοῦτο δὴ τὸ φῶς , διὸ καὶ φωτωνυμικῶς ὑμνεῖται τὸ θεῖον ἀρχέτυπον , οἷον ὃν πρὸς εἰκόνα τὸ φῶς . Ὡς γὰρ ἡ τοῦ θεοῦ ἀγαθότης ἀπὸ τῶν ἀνωτάτων ἄχρι τῶν ἐσχάτων διήκει , καὶ ὑπὲρ πάντα ἐστίν ·· ν τοῖς πᾶσι γὰρ , καὶ οὐδὲν τῶν ἀπάντων τὸ θεῖον ἐστι , μήτε τῶν ἄνω τὴν ὑπερογὴν φθανουσῶν , ἄναρχος γὰρ καὶ οὐκ ἔχει τι ὑψηλότερον · μήτε τῶν κάτω τὸν περιοχὴν διαβαινουσῶν , ἤγουν Εξω οὐσῶν τῆς ταροχῆς , ἀτελεύτητος γὰρ , καὶ οὐκ ἔχει ἔξωταύτης καότερον · ἀλλὰ καὶ φωτίζει τὰ χωροῦντα πρὸς τὸ μέτρεν ὃ χωροῦσι · διὸ καὶ μέτρον εἶναι λέγεται τῶν ὄντων τὸ Θεῖον , ἢ ὡς περιοχικὸν , καὶ τὴν ἀρχὴν καὶ τὸ πέρας τῶν ἀπάντων ἐπιστάμενον , καὶ αἰών , καὶ ἀριθμός , καὶ τάξις , ὡς περιοχικὸν τῶν ὄντων καὶ τακτικὸν , πάντα γὰρ μετ´ εὐταξίας ἐδημιούργησεκ · οὕτω δὴ καὶ ἡτῆς θείας ἀγαθότητος ἐμφσνὴς εἰκὼν ὁ ἤλιοΚαλῶς δὲ τὸ ἀπεμφαῖνον τῶν ἐπὶ τῷ ἡλίῳ λαγομένων εὐθὺς ἐθεράπευσε , πολλοστὸν καὶ τελευταῖον ἀπήχημα τοῦτον εἰπὼν τὰγαθοῦ . Ὥσπερ γὰρ εἴ τις βοήσας καὶ ἀποκράξας εἴποι τι , καὶ οἱ μὲν παρεστῶτες ἂν ἐῤῥωμένοι τὰς ἀκοὰς ὧσι , τῆς φωνῆς καὶ τοῦ λεχθέντος ἀκούουσιν · οἱ δὲ ἀφεστῶτες , ὅσον ἀπέχουσι , τοσοῦτον ἀδρανέστερον τοῦ φθέγματος ἀκροῶνται · οἶ δὲ ἐπὶ μεῖζον διάστημα κεχωρισμένοι ἀμυδρότατον τοῦ ἀπηχήματος λαμβάνουσιν , ὡς φωνῆς μὲν ἀσήμοι . τινὸς ἀκούειν , μὴ νοεῖν δὲ τὸ ἐκφωνηθέν . Τοσοῦτόν ἐστιν ὑπολαβεῖν τὸ ἡλιακὸν φῶς πρὸς τὸ ἀληθὲς ἐκεῖνο καὶ θεῖον , ὥστεκαὶ ἄπειρον καὶ ἀξύμβλητον εἶναι τὸ μᾶσον . Ἐφεξῆς λέγει πῶς εἰκονίζει τὸ Θεῖον ὁ ἤλιος · ὅτε τὸ Θεῖον , πάντα ὅσα μετέχειν δύναται τούτου , δι´ ἀγαθῆς πολιτείας καὶ πράξεως καὶ ἄλλης τινὸς ἐπιτηδειότητος φωτίζει , ἔχων τὸ φῶς ὑπερηπλωμένον ἐξαπλᾷ πρὸς πάντα τὸν ὁρατὸν κέσμον καὶ τὰς αὐγὰς τῶν ἀκτίνων αὐτοῦ , ἐκεῖνο διὰ τὰ ἄψυχα καὶ ἀναίσθητα , τοῦτο διὰ τὰ λογικά τε καὶ νοερά . Ὡς γοῦν ὁ αἰσθητὸς ἤλιος πάντα τὰ ὁρατὰ φωτίζε , καὶ τὰ μὴ μετέχοντα τοῦ φωτὸς αὐτοῦ , δι´ οἰκείαν ἀδράνειαν οὐ μετέχει . Βὗτω καὶ ἐπὶ τοῦ Θεοῦ ὑπερηπλωμένου τοῦ φωτισμοῦ καὶ ἀγιασμοῦ ὄντος , πάντες οἱ βουλόμενοι ᾠωτίζοντει καὶ ἀγιάζονται . Ἀλλὰ καὶ πάλιν , ὥσπερ ὁ Θεὸς δημιοιργεῖ , οὕτω καὶ ὁ ἤλιος πρὸς γέννησιν τῶν αἰσθητῶν σωμάτων συμβάλλεται , καὶ πρὸς ζωὴν κινεῖ , καὶ τἄλλα ποιεῖ , πλὴν οὐχ ὡς οἴτιος τούτων κτά τινα
Lemmas: εἰμί · καί οὗτος γάρ δις ἀγαθότης ὑπερβολή παράγω ὁ Θεός . Ἀρχή δέ οὐράνιος καί ἀποπεράτωσις νοητέον ὁ ὡς ἐκ σημεῖον ἤτοι κέντρον ὁ θέλημα ὁ Θεός , κυκλικός ὑφίστημι ὁ οὐρανός σφαιροειδής δημιουργία · ὁ γάρ κυκλικός σῆμα , ἄρχω ἐκ ἑαυτοῦ , εἰς ἑαυτοῦ περατόω . ὁ δέ οὐράνιος οὐσία ἀναυξάνω ἀμείωτος φημί , ὡς τέλειος ἔχω , καί αὐτάρκης πρός ὅς γίγνομαι · διό καί ἀναλλοίωτος αὐτός λέγω , εξού γίγνομαι οὖον παρατρέπω , τέλειος δέ εἰμί , ὅς μήτε αὐξάνω μήτε μειόω . σημειόω δέ , ὅτι καί κινέω ἄψοφος φημί καί ἀνεπαίσθητος ὁ οὐρανός . ὁ δέ ἔνιοι ἀστήρ μεταβατικός πολυκινησία περί ὁ πλανήτης φημί · αὐτός γάρ μόνος δέχομαι κινέω . τις ἄν τις εἶπον περί ὁ ἡλιακός ἀκτίς ἴδιος ὁ ἄλλος καθ´ αὐτός ὅτι καί οὗτος ὁ φάος ἐκ ὁ ὁ Θεός ἀγαθότης , εἰμί καί εἰκών οὗτος δή ὁ φάος , διό καί φωτωνυμικῶς ὑμνέω ὁ θέω ἀρχέτυπος , οἷος ὅς πρός εἰκών ὁ φάος . ὡς γάρ ὁ ὁ θεός ἀγαθότης ἀπό ὁ ἀνώτατος ἄχρι ὁ ἔσχατος διήκω , καί ὑπέρ πᾶς εἰμί ·· Ν ὁ πᾶς γάρ , καί οὐδείς ὁ ἀπαντάω ὁ θέω εἰμί , μήτε ὁ ἄνω ὁ υπερογη φθάνω , ἄναρχος γάρ καί οὐ ἔχω τίς ὑψηλός · μήτε ὁ κάτω ὁ περιοχή διαβαίνω , ἤγουν ἔξω εἰμί ὁ ταροχεω , ἀτελεύτητος γάρ , καί οὐ ἔχω εξωταυος καοτερος · ἀλλά καί φωτίζω ὁ χωρέω πρός ὁ μέτρος ὅς χωρέω · διό καί μέτρον εἰμί λέγω ὁ εἰμί ὁ θεῖον , ἢ ὡς περιοχικός , καί ὁ ἀρχή καί ὁ πέρας ὁ ἀπαντάω ἐφίστημι , καί αἰών , καί ἀριθμός , καί τάξις , ὡς περιοχικός ὁ εἰμί καί τακτικός , πᾶς γάρ μετέ εὐταξία δημιουργέω · οὗτος δή καί ἤτω θεῖος ἀγαθότης ἐμφσνὴς εἰκών ὁ ἤλιοΚαλῶς δέ ὁ ἀπεμφαίνω ὁ ἐπί ὁ ἥλιος λαγομένων εὐθύς θεραπεύω , πολλοστός καί τελευταῖος ἀπήχημα οὗτος εἶπον τάσσω . ὥσπερ γάρ εἰμί τις βοάω καί ἀποκράζω εἶπον τίς , καί ὁ μέν παρίστημι εἄν ῥώννυμι ὁ ἀκοή ἵημι , ὁ φωνή καί ὁ λέγω ἀκούω · ὁ δέ ἀφίστημι , ὅσος ἀπέχω , τοσοῦτος ἀδρανής ὁ φθέγμα ἀκροάομαι · οἶς δέ ἐπί μείζων διάστημα χωρίζω ἀμυδρός ὁ ἀπήχημα λαμβάνω , ὡς φωνή μέν ἄσημος . τις ἀκούω , μή νοέω δέ ὁ ἐκφωνέω . τοσοῦτόν εἰμί ὑπολαμβάνω ὁ ἡλιακός φάος πρός ὁ ἀληθής ἐκεῖνος καί θέω , ἵστημι ἤπειρος καί ἀσύμβλητος εἰμί ὁ Μάσον . ἐφεξῆς λέγω πῶς εικονίζω ὁ θεῖον ὁ ἥλιος · ὅτε ὁ θεῖον , πᾶς ὅσος μετέχω δύναμαι οὗτος , δις ἀγαθός πολιτεία καί πρᾶξις καί ἄλλος τις ἐπιτηδειότης φωτίζω , ἔχω ὁ φάος ὑπεραπλόω Εξαπλά πρός πᾶς ὁ ὁρατός κέσμον καί ὁ αὐγή ὁ ἀκτίς αὐτός , ἐκεῖνος διά ὁ ἄψυχος καί ἀναίσθητος , οὗτος διά ὁ λογικός τε καί νοερός . ὡς γοῦν ὁ αἰσθητός ἥλιος πᾶς ὁ ὁρατός φωτίζω , καί ὁ μή μετέχω ὁ φάος αὐτός , δις οἰκεῖος ἀδράνεια οὖον μετέχω . Βῆτος καί ἐπί ὁ Θεός ὑπεραπλόω ὁ φωτισμός καί ἁγιασμός εἰμί , πᾶς ὁ βούλομαι ᾠωτίζοντει καί ἁγίζω . ἀλλά καί πάλιν , ὥσπερ ὁ θεός δημιουργέω , οὗτος καί ὁ ἥλιος πρός γέννησις ὁ αἰσθητής σῶμα συμβάλλω , καί πρός ζωή κινέω , καί ἄλλος ποιέω , πλήν οὐ ὡς ὅστις οὗτος κτάομαι τις