cogPG.PG003 432
καὶ παραδείγματα , οὕτως ἐν τοῖς αἰσθητοῖς ἔλεγεν εἶναί τινα ἀρχηγικώτερα παραδείγματα , τοῦ μὲν ἐνύλου τυχὸν πυρὸς τὸ αἰθέριον , τῶν δὲ πηγιμαίων ὑδάτων τὰ ὑπερουράνια ὕδατα , ἅτινα ἀλότερά πώς εἰσι τῶν ὑφειμένων , παρ´ ὅσον ὁ μὲν αἰθὴρ αὐτὸς ἐν ἑαυτῷ καίων ὑφίσταται , τὰ δὲ ὑπεράνω τῶν οὐρανῶν ὕδατα δίχα τοῦ προσήκοντος περιορισμοῦ συσφίγγεται καὶ συνέχεται · καὶ μᾶλλον ἐπὶ σφαιροειδοῦς καὶ δλισθηρᾶς ὄντα φύσεως , ἄμφω δὲ συγκρατεῖται τῷ δημιουργικῷ καὶ θείῳ θελήματι , Διὰ τοῦτο δὲ καὶ πρός τι παραδείγματά φησι · πρὸς γὰρ ταῦτα ἐκεῖνα παραδείγματα , καὶ οὐχ ἁπλῶς ἀρκτικὰ αἴτια , ὡς οὗτός φησι , τὰ θεαρχικὰ θελήματα . Ἄλλοι δὲ τὰ νοητὰ τῶν αἰσθητῶν , καὶ τούτων πάλιν τὰ ὑψηλότερα τῶν κατωτάτω , παραδείγματα λέγειν τὸν ἱερὸν ἐκλαβόμενοι Κλήμεντα , εἰς σαφήνειαν τῆς τοιαύτης δόξης καὶ τοιοῦτόν τι παράγουσιν . Ὑπόθου γὰρ γραμμὴν , ἠς τὸ μὲν ἄνω μέρος ἀποδιδόσθω τοῖς νοητοῖς , τὸ δὲ κάτω τοῖς αἰσθητοῖς · καὶ τούτων τὸ μὲν ἀρχηγικωτέροις , ἅπερ εἰσὶ τὰ ἰδίως νοητὰ , τὸ πρῶτον καὶ ἀνώτατον μέρος , τοῖς δὲ ἐκ τῶν νοητῶν τὸ μετ´ ἐκεῖνο , αἶθ´ οὕτω , καθ´ ὑπόβασιν τῆς γραμμῆς τὰ ἄλλα . Δεῖξαι γὰρ θέλει ἡ τοιαύτη δόξα , μὴ τῆς ἀξίας τῆς αὐτῆς εἶναι τὰ πάντα , ἀλλ´ ἐξ ἀλλήλων ἔνια γινόμενα , αἷον τὰ ὑφειμένα εἴδη τῶν καθολικῶν . Καὶ ταῦτα μέν τινες · τὸ δὲ ὅλον , οἶμαι , ὡς ἂν τῶν λόγων καταστοχάσωμαι , τοῦτό ἐστιν · Ὅτι ἐπειδὴ τῶν νοητῶν τὰ παρόντα λέγουσιν , ὡς ὁ μέγας Ἀπόστολος εἶπε τοῦ νόμου σκιὰν , οὗτος ἐξ ἀντιστρόφου ἐκεῖνα τούτων ἐκάλεσε παραδείγματα . Διὰ τοῦτο γὰρ εἶπε καὶ πρός , τι ἡ εἰκὼν πρὸς τὸ παράδειγμα , καὶ τὸ παράδειγμα πρὸς τὴν εἰκόνα . Φησὶ τοίνυν ὁ Πατὴρ , ὅτι , εἰ κἀκεῖνα τὰ νοητὰ τῶν αἰσθητῶν ἐκάλεσε παραδείγματα , ραγὰρ , φησὶ , ποιήσεις κατὰ τὸν τύπον τὸν δειχθέντα σοι · ἀλλ´ οὖν οὐκ εἰσὶ τοιαῦτα παραδείγματα τὰ νοητὰ ἐκεῖνα , ὥστε καὶ προσκυνὴτὰ εἶναι , ὡς τὰ θεα θελήματα , ἀλλὰ κἀκεῖνα ποιήματά εἰσι , καὶ ἔχομεν ἀκούειν καὶ περὶ αὐτῶν , καθὼς ὁ Μωϋσῆς περὶ τῶν αἰσθητῶν εἶπεν ὡς ἀπὸ τοῦ Θεοῦ · Οὐ παρέδειξά σοι αὐτὰ τοῦ πορεύεσθαι ὀπίσω αὐτῶν , ἀλλ´ ἵνα διὰ τούτων πρὸς τὸ ὄντως ὃν καὶ τὸν ποιητὴν ἀναγώμεθα . Ἐπειδή τινες τῶν Ἐλλήνων τὰς ἰδέας καὶ τὰ παραδείγματα ἐνυπόστατα ἔφησαν , τούτους ἀποῤῥαπίζων φησίν · Εἰ γὰρ μὴ ἁπλῶς καὶ ἑνιαίως εἶεν αἱ ἰδέαι νοήσεις ὑπερηπλωμέναιοῦσαι τοῦ ὑπερηπλωμένου καὶ ὓπερηνωμένου Θεου , σύνθετος ἂν εἴη ὁ Θεὸς ἐκ παραδείγματος καὶ ἑαυτοῦ , ὅπερ διπλόην ὠνόμασε · πάντα οὖν ἀναθετέον τῇ πρώτῃ αἰτία . Ἀλλ´ οὐ , διότι μερικὰ καὶ ἑτερόχρονα τὰ αἰτιατὰ , ἤδη ὑπονοητέον καὶ μερισμούς τινας ἰδιοῦποστάτους , ἢ μὴν ἰδίως ἐπινοουμένους ἐπὶ Θεοῦ · ἀλλὰ μία ἐστὶ καὶ αὕτη ἐξηρημένη παντὸς ἑνιαίου ἡ ἕνωσις · κατὰ μίαν γὰρ καὶ τὴν αὐτὴν οὐχ ἀπλῶς ἁπλότητα , ἀλλ´ ὑπερβολὴν ἀπλότητος , πάντα ἐν ἑαυτῇ μὴ μόνον περιέχει , ἀλλὰ καὶ προέχει προωρισμένως , ἀρξαμένη τῆς οὐσιοποιοῦ προόδου , καὶ παραγωγῆς τῶν κτισμάτων , ἀπὸ τοῦ
Lemmas: καί παράδειγμα , οὕτως ἐν ὁ αἰσθητός λέγω εἰμί τις ἀρχηγικός παράδειγμα , ὁ μέν ἔνυλος τυγχάνω πυρός ὁ αἰθέριος , ὁ δέ πηγιμαῖος ὕδωρ ὁ ὑπερουράνιος ὕδωρ , ὅστις ἀλός πως εἰμί ὁ ὑφέζομαι , παρ´ ὅσος ὁ μέν αἰθήρ αὐτός ἐν ἑαυτοῦ καίω ὑφίστημι , ὁ δέ ὑπεράνω ὁ οὐρανός ὕδωρ δίχα ὁ προσήκω περιορισμός συσφίγγω καί συνέχω · καί μᾶλλον ἐπί σφαιροειδής καί δλισθηρᾶς εἰμί φύσις , ἄμφω δέ συγκρατέω ὁ δημιουργικός καί θεῖον θέλημα , Ζεύς οὗτος δέ καί πρός τίς παράδειγμα φημί · πρός γάρ οὗτος ἐκεῖνος παράδειγμα , καί οὐ ἁπλόος ἀρκτικός αἴτιος , ὡς οὗτος φημί , ὁ θεαρχικός θέλημα . ἄλλος δέ ὁ νοητός ὁ αἰσθητής , καί οὗτος πάλιν ὁ ὑψηλός ὁ κατωτάτω , παράδειγμα λέγω ὁ ἱερόν ἐκλαμβάνω Κλήμης , εἰς σαφήνεια ὁ τοιοῦτος δόξα καί τοιοῦτος τίς παράγω . ὑποτίθημι γάρ γραμμή , εἰμί ὁ μέν ἄνω μέρος ἀποδίδωμι ὁ νοητός , ὁ δέ κάτω ὁ αἰσθητός · καί οὗτος ὁ μέν ἀρχηγικός , ὅσπερ εἰμί ὁ ἰδίως νοητός , ὁ πρῶτος καί ἀνώτατος μέρος , ὁ δέ ἐκ ὁ νοητός ὁ μετέ ἐκεῖνος , αἶθος οὗτος , καθ´ ὑπόβασις ὁ γραμμή ὁ ἄλλος . δείκνυμι γάρ ἐθέλω ὁ τοιοῦτος δόξα , μή ὁ ἄξιος ὁ αὐτός εἰμί ὁ πᾶς , ἀλ ἐκ ἀλλήλων ἔνιοι γίγνομαι , σκοταῖος ὁ ὑφίημι εἶδος ὁ καθολικός . καί οὗτος μέν τις · ὁ δέ ὅλος , οἴομαι , ὡς εἄν ὁ λόγος καταστοχάζομαι , οὗτος εἰμί · ὅτι2 ἐπεί ὁ νοητός ὁ πάρειμι λέγω , ὡς ὁ μέγας ἀπόστολος εἶπον ὁ νόμος σκιά , οὗτος ἐκ ἀντίστροφος ἐκεῖνος οὗτος καλέω παράδειγμα . Ζεύς οὗτος γάρ εἶπον καί πρός , τίς ὁ εἰκών πρός ὁ παράδειγμα , καί ὁ παράδειγμα πρός ὁ εἰκών . φημί τοίνυν ὁ πατήρ , ὅτι , εἰμί ἐκεῖνος ὁ νοητός ὁ αἰσθητής καλέω παράδειγμα , ραγὰρ , φημί , ποιέω κατά ὁ τύπος ὁ δείκνυμι σύ · ἀλ οὖν οὐ εἰμί τοιοῦτος παράδειγμα ὁ νοητός ἐκεῖνος , ὥστε καί προσκυνητής εἰμί , ὡς ὁ θεός θέλημα , ἀλλά ἐκεῖνος ποίημα εἰμί , καί ἔχω ἀκούω καί περί αὐτός , καθώς ὁ Μωϋσῆς περί ὁ αἰσθητής εἶπον ὡς ἀπό ὁ Θεός · οὖον παραδείκνυμι σύ αὐτός ὁ πορεύω ὀπίσω αὐτός , ἀλ ἵνα διά οὗτος πρός ὁ εἰμί ὅς καί ὁ ποιητής ἀνάγω . ἐπεί τις ὁ Ἕλλην ὁ ἰδέα καί ὁ παράδειγμα ενυπόστατος φημί , οὗτος ἀπορραπίζω φημί · εἰμί γάρ μή ἁπλόος καί ενιαίως ἄγω ὁ ἰδέα νοέω υπερηπλωμεναιειμι ὁ ὑπεραπλόω καί ὓπερηνωμένου Θεός , σύνθετος εἄν εἰμί ὁ θεός ἐκ παράδειγμα καί ἑαυτοῦ , ὅσπερ διπλόος ὀνομάζω · πᾶς οὖν ἀναθετέον ὁ πρῶτος αἰτία . Ἀλ οὖον , διότι μερικός καί ετερόχρονος ὁ αἰτιατός , ἤδη ὑπονοητέον καί μερισμός τις ιδιουποστατος , ἢ μήv ἰδίως ἐπινοέω ἐπί Θεός · ἀλλά εἷς εἰμί καί οὗτος ἐξαιρέω πᾶς ενιαίος ὁ ἕνωσις · κατά εἷς γάρ καί ὁ αὐτός οὐ ἀπλόος ἁπλότης , ἀλ ὑπερβολή απλοτητη , πᾶς ἐν ἑαυτοῦ μή μόνος περιέχω , ἀλλά καί προέχω προωρισμένως , ἄρχω ὁ οὐσιοποιέω πρόοδος , καί παραγωγή ὁ κτίσμα , ἀπό ὁ