cogPG.PG003 423
ἔΙΜετενεκτέον τὸν λόγον ἐπὶ τὴν ὄντως οὗσαν οὐσιωνυμίαν . Ὡς γὰρ ἀγαθωνυμίαν λέγει τοῦ ἀγαθοῦ ὀνομασίαν , οὕτω καὶ οὐσιωνυμίαν τὴν τοῦ ὄντος ὀνομασίαν , οἱονεὶ ἀντωνυμίαν · τὸ δὲ ὃν καὶ ἡ οὐσία ταὐτόν . Ὑπομνήσωμεν δὲ τοσοῦτον , ὅτι οὐκ ἔστι τῷ λόγω σκοπὸς , αὐτὴν τὴν ὑπερούσιον οὐσίαν , ἢ ὑπερούσιος , ἐκφαίνειν · ἀλλ´ ἐκφαίνειν μὲν τὴν πάσης οὐσίας ἀρχὴν , αἰτίαν , οὐσίαν , οὐ καθὸ δὲ ὑπερούσιον,τὸ γὰρ ὑπὲρ οὐσίαν ὃν πῶς ἐκφανθήσεται κατ´ αὐτό ; ἀλλὰ καθὸ ἀπὸ τῶν ἑτέρως ὄντων καὶ παρ´ αὐτῆς παραχθέντων εἰς αὐτὴν ἀναγόμεθα . Ἐκείνη γὰρ καθ´ αὐτὴν ἀνέκφαντός ἐστι , καὶ αὐτὴν τὴν ἕνωσιν ὑπεραίρουσα ἕνωσιν λέγων τὸ τοῦ ὄντος ἑνιαῖον καὶ ὡρισμένον , καθὸ ὄν ἐστιν . Ὡς γὰρ τὸ μὴ ὃν οὐχ ἓν , ἀλλ´ ἐκ πολλῶν καὶ ἀπείρων ἐλλείψεων παρεισαγόμενον · οὕτως τὸ ὃν , ἓν , καθὸ ὃν καὶ ὡρισμένον , ὑπὲρ ὄ ἐστιν ἡ ὑπερούσιος οὐσία , ἤτις ὀνομάζεται ἓν , οὐχ ὡς ἀριθμῶν ἀργὴ , ἀλλὰ διὰ τὸ πάντων ἐξῃρῆσθαι , καὶ οὐδὲν συναριθμούμενον ἔχειν τῶν μετ´ αὐτὴν , ἄλλως δὲ καὶ διὰ τὸ ἀσύνθετον καὶ ἀπλοῦν . Τέως δὲ , καὶ ἓν ἂν εἴπης τὸ Θεῖον , οὐ τοῦτο παρίστησι τὴν οὐσίαν τοῦ Θεοῦ · κυρίως γὰρ οὐσία ἐπὶ Θεοῦ οὐκ ἂν λέγοιτο , ἔστι γὰρ ὑπερούσιος · διὰ τοῦτο ὑπεραίρει καὶ αὐτὴν τὴν ἕνωσιν . Ὡς γοῦν ἐπὶ τοῦ ἀγαθοῦ ἐλέγομεν · ὅτι ἡ θεία ἀγαθότης καὶ εἰς τὰ ὄντα , καὶ εἰς τὰ οὐκ ὄντα ἐκτείνεταιὐκ ὄντα δὲ ῥητέον τὰ ὑλικὰ καὶ τὴν ὕλην · ἢ τὰ πῶς μὲν ὄντα , πῶς δὲ οὐκ ὄντα , καὶ οὐχ ἀπλῶς τὰ μηδαμῆ μηδαμῶς ὄντα · ἢ τρίτον , κατὰ τὸ εἰρημένον αὐτῷ τῷ Πατρὶ , ὅτι καὶ αὐτὸ τὸ μὴ ὄν , καλὸν , ὅταν ἐν Θεῷ διὰ τὸ ὑπερούσιον θεωρῆται . Ὡς γοῦν ἐπὶ πᾶ σιν ἡ ἀγαθότης τοῦ Θεοῦ διήκει , καὶ πάλιν ὑπὲρ ταῦτά ἐστιν , ὑπὲρ τὸ ὃν μὲν , ὅτι οὐκ ἔστι τι τῶν ὄντωνὑπὲρ τὸ οὐκ ὃν δὲ , ὅτι καὶ ἅπαν τοιοῦτον εἰδοποιεῖοὕτως καὶ ἡ τοῦ ὄντος οὐσιωνυμία εἰς πάντα τὰ ὄντα ἐκτείνεται , πᾶσι τὸ εἶναι διδοῦσα , καὶ ὑπὲρ ταῦτά ἐστιν , ὅτι οὔ τι τῶν ὄντων ἐστίν . Ἀλλ´ εἴποι τις ἄν ἀπορῶν ἐνταῦθα · Πῶς ἐπὶ μὲν τοῦ ἀγαθοῦ λέγει , ὅτι διήκει ἡἀγαθότης καὶ εἰς τὰ ὄντα , καὶ εἰς τὰ μὴ ὄντα , ἐπὶ δὲ τοῦ ὄντος οὐ λέγει τοῦτο , ἀλλὰ μόνον διήκει εἰς τὰ ὄντα ; Καὶ ῥητέον , ὅτι τὸ μὲν ὃν ἀγαθυνόμενον μένει πολλάκις μὴ ὄν · ἐπεὶ γὰρ μὴ ὅν λέγεται καὶ ἡ ὕλη , ἀγαθὸν δόξειεν ἂν καὶ ἡ ὕλη ἡ νόθῳ λογισμῷ καταλαμβανομένη , καὶ δίχα τῶν εἰδῶν νοουμένη , εἰ καὶ μὴ καθ´ αὐτήν ἐστιν , ὡς ἐκΘεοῦ παραχθεῖσα , καὶ μένει
Lemmas: Μετενεκτέον ὁ λόγος ἐπί ὁ εἰμί ὕω οὐσιωνυμία . ὡς γάρ ἀγαθωνυμία λέγω ὁ ἀγαθός ὀνομασία , οὗτος καί οὐσιωνυμία ὁ ὁ εἰμί ὀνομασία , οἱονεί ἀντωνυμία · ὁ δέ ὅς καί ὁ οὐσία αὐτός . ὑπομιμνῄσκω δέ τοσοῦτος , ὅτι οὐ εἰμί ὁ λόγος σκοπός , αὐτός ὁ ὑπερούσιος οὐσία , ἢ ὑπερούσιος , ἐκφαίνω · ἀλ ἐκφαίνω μέν ὁ πᾶς οὐσία ἀρχή , αἴτιος , οὐσία , οὖον καθό δέ ὑπερούσιος γάρ ὑπέρ οὐσία ὅς πῶς ἐκφαίνω κατ´ αὐτός ; ἀλλά καθό ἀπό ὁ ἑτέρως εἰμί καί παρ´ αὐτός παράγω εἰς αὐτός ἀνάγω . ἐκεῖνος γάρ καθ´ αὐτός ἀνακάπτω εἰμί , καί αὐτός ὁ ἕνωσις ὑπεραίρω ἕνωσις λέγω ὁ ὁ εἰμί ἑνιαῖος καί ὁρίζω , καθό εἰμί εἰμί . ὡς γάρ ὁ μή ὅς οὐ εἷς , ἀλ ἐκ πολύς καί ἤπειρος ἔλλειψις παρεισάγω · οὕτως ὁ ὅς , εἷς , καθό ὅς καί ὁρίζω , ὑπέρ ὅς εἰμί ὁ ὑπερούσιος οὐσία , ὅστις ὀνομάζω εἷς , οὐ ὡς ἀριθμός ἀργός , ἀλλά διά ὁ πᾶς ἐξαιρέω , καί οὐδείς συναριθμέω ἔχω ὁ μετέ αὐτός , ἄλλως δέ καί διά ὁ ἀσύνθετος καί ἀπολόω . Τέως δέ , καί εἷς εἄν εἶπον ὁ θεῖον , οὖον οὗτος παρίστημι ὁ οὐσία ὁ Θεός · κύριος γάρ οὐσία ἐπί Θεός οὐ εἄν λέγω , εἰμί γάρ ὑπερούσιος · διά οὗτος ὑπεραίρω καί αὐτός ὁ ἕνωσις . ὡς γοῦν ἐπί ὁ ἀγαθός λέγω · ὅτι ὁ θεῖος ἀγαθότης καί εἰς ὁ εἰμί , καί εἰς ὁ οὐ εἰμί ἐκτείνω εἰμί δέ ῥητέος ὁ ὑλικός καί ὁ ὕλη · ἢ ὁ πῶς μέν εἰμί , πῶς δέ οὐ εἰμί , καί οὐ ἀπλόος ὁ μηδαμῆ μηδαμῶς εἰμί · ἢ τρίτος , κατά ὁ εἴρω αὐτός ὁ πατήρ , ὅτι καί αὐτός ὁ μή εἰμί , καλός , ὅταν ἐν Θεός διά ὁ ὑπερούσιος θεωρέω . ὡς γοῦν ἐπί πᾶ βρόχος ὁ ἀγαθότης ὁ Θεός διήκω , καί πάλιν ὑπέρ οὗτος εἰμί , ὑπέρ ὁ ὅς μέν , ὅτι οὐ εἰμί τίς ὁ ὄντωνὑπὲρ ὁ οὐ ὅς δέ , ὅτι καί ἅπας τοιοῦτος εἰδοποιέω καί ὁ ὁ εἰμί οὐσιωνυμία εἰς πᾶς ὁ εἰμί ἐκτείνω , πᾶς ὁ εἰμί δίδωμι , καί ὑπέρ οὗτος εἰμί , ὅτι οὖον τίς ὁ εἰμί εἰμί . Ἀλ εἶπον τις ἄν ἀπορέω ἐνταῦθα · Πῶς ἐπί μέν ὁ ἀγαθός λέγω , ὅτι διήκω ἀγαθότης καί εἰς ὁ εἰμί , καί εἰς ὁ μή εἰμί , ἐπί δέ ὁ εἰμί οὖον λέγω οὗτος , ἀλλά μόνος διήκω εἰς ὁ εἰμί ; καί ῥητέος , ὅτι ὁ μέν ὅς ἀγαθύνω μένω πολλάκις μή εἰμί · ἐπεί γάρ μή ὅς λέγω καί ὁ ὕλη , ἀγαθός δοκέω εἄν καί ὁ ὕλη ὁ νόθος λογισμός καταλαμβάνω , καί δίχα ὁ εἶδος νοέω , εἰμί καί μή καθ´ αὐτός εἰμί , ὡς ἐκθεόω παράγω , καί μένω