cogPG.PG003 470
Π . Μικρὸν δε πάλιν λέγεται , ὡς οὐδένα ὄγκον ἢ διάστημα πεφυκὼς δέξασθαι , ἀλλ´ ὑπὲρ ταῦτα ὤν · καὶ ἄλλως , διότι διὰ πάντων ἀκωλύτως χωρεῖ . Τὸ καὶ σμικρὸν ἀρχοειδέστερόν ἐστι πάντων · καθὸ ἐκ τοῦ μικροῦ πρὸς τὸ μεῖζον πρόεισι πάντα τὰ ἐν τῇ αὐξήσει , καὶ πάλιν ἐκ μείζονος πρὸς τὸ μικρὸν καταντᾷ τὰ ἐν τῇ μειώσει . Στοιχεῖον δέ ἐστιν , ἐξ οὗ καὶ συνίσταταί τι , καὶ εἰς ὃ ἀναλύεται . Ἐ γοῦν διὰ τοῦτο στοιχειωτικόν ἐστι τὸ σμικρὸν , ἢ ὅτι καὶ ὲν τῷ μείζονι τὸ μικρὸν θεωρεῖται , ἐν δὲ τῷ μικρῷ τὸ μεῖζον οὔ . Ὡς γοῦν ἐν τῷ συνθέτῳ τὰ ἁπλᾶ ἐμφαίνονται , ἐν δὲ τοῖς ἀπλοῖς οὐκέτι τὸ σύνθετον , καὶ ἐν ταῖς συλλαβαῖς δηλονότι τὰ στοιχεῖα , οὐ μὴν ἐν τοῖς στοιχείοις αἱ συλλαβαί · οὕτως ἐνταῦθα τὸ μικρὸν στοιχειωτικὸν λέγεται , ὅτι αὐτὸ μὲν ἐν τῷ μείζονι ἐμφαίνεται , οὐ μὴν δὲ καὶ τὸ ἀνάπαλιν . Οὕτω λέγεται καὶ ἐπὶ Θεοῦ τὸ μικρὸν , δι´ ὧν τίθησιν ἀποστολικῶν ῥημάτων , ἐξ ὧν τὸ ὑπεροξύπορον τῆς τοῦ Θεοῦ καὶ ἐπὶ τὰ ἀσώματα ωρήσεως δηλοῦται . Τὸ γὰρ διικνεῖσθαι τὸν Θεὸν ἄχρι καὶ μερισμοῦ ψυχῆς καὶ πνεύματος ἀποφαίνει , ὅτι καὶ αὐτὸ τὸ ἀσώματον τῆς ψυχῆς καὶ ἐνοειδὲς ὑπὸ τοῦ Θεοῦ διαιρεῖσθαι δύναται . Διὸ καὶ τὰς ἐννοίας ὁ Θεὸς οἶδεν , μεταξὺ γὰρ νοῦ καὶ νοήσεως ὁ Θεὸς χωρεῖ , καθὸ εἴρηται · Σὐ ἔγνως τοὺς διαλογισμούς μου ἀπὸ μακρόθεν , ἀλλὰ καὶ μεταξὺ ψυχῆς καὶ πνεύματος , ἐν ᾧ δὴ πνεύματι τὰς αἰσθήσεις ἐπεστηριγμένας ἔχομεν , δι´ οὗ καὶ αἰσθητοῖς ἡ ψυχὴ προσβάλλει καὶ τὸ διανοητικὸν τῶν σκέψεων ἔχομεν . Τοῦτο δὲ τὸ πνεῦμα , δύναμιν , καὶ οἰονεὶ δευτέραν ψυχὴν αἰσθητικὴν , οἱ παρ´ Ἔλλησι καλοῦσι σοφοί . Ἡ οὖν αἰσθητικὴ αὕτη ψυχή ἐστιν ἡ μέχρι μυελῶν καὶ φλεβῶν καὶ ἀρτηριῶν καὶ ὀστέων , καὶ τοῦ ὄλου σώματος διικνοῦσα , δε´ ὧν ἀπάντων διικνεῖται ὁ Θεὸς ἀκωλύτως , τοῖς μὲν διδοὺς σύστασιν , τοῖς δὲ ἐμβατεύων , ὡς μηδεμίαν κτίσιν , ἀφανῆ εἶναι ἐνώπιον αὐτοῦ . Σημείωσαι δὲ περὶ τοῦ πνεύματος , ὅτι ἄλλο ἐστὶ τὸ λεγόμενον πνεῦμα ἐνταῦθα , ὅπερ φαμὲν καὶ αἰσθητικὴν ψυχὴν , καὶ ἄλλο ἐκεῖκοτὸ πνεῦμα , περὶ οὗ ὁ μέγας Παῦλός φησιν · Ὁ ψυχικὸς ἄνθρωπος οὐ θέχεται τὰ τοῦ πνεύματος . Πνεῦμα γὰρ ἐκεῖσε τὸ πνευματικόν φησι χάρισμα , ὅπερ ἐκ τοῦ θείου βαπτίσματος λαμβάνομεν οἱ πιστοὶ , καρτερίας πνεῦμα , ὑπομονῆς , πραότητος , μακροθυμίας , συντονίας εἰς τὸ ἀγαθὸν , καθὸ τοῖς ψυχικοῖς οἱ πνευματικοὶ μωραίνοντες φαίνονται , κἂν ἐκεῖνοι του ἀληθοῦς ἐξέρχωνται , καθὼς καὶ πρώην ἐλέγομεν . ἐΓv . Πάντα τὰ τῷ Θεῷ προσεῖναι λεγόμενα ὑπερουσίως λέγονται · ὅθεν καὶ ταὐτὸν λέγεται ὑπερουσίως ὅτι ἐφ´ ἐαυτοῦ μένει , καὶ κατὰ τὰ αὐτὰ καὶ ὡσαύτως ἔχει ἱδρυμένον ἐν τοῖς καλλίστοις πέρασι τῆς περὶ τὴν οὐσίαν φαινομένης ταὐτότητος . Ἐκ δὲ τῶν περάτων ἐμφαίνεται , ὅτι οὐχί ἐστι μὲν νῦν ταὐτὸν , πέφυκε δέ ποτε ἐκχυθῆναι εἰς ἑτερότητα · ἐκεῖνο γὰρ ἐτεροιοῦται πολλάκις ἐκ τῆς ταῦτότητος , ὅπερ οὐχ
Lemmas: Π . μικρός δέ πάλιν λέγω , ὡς οὐδείς ὄγκος ἢ διάστημα φύω δέχομαι , ἀλ ὑπέρ οὗτος εἰμί · καί ἄλλως , διότι διά πᾶς ἀκωλύτως χωρέω . ὁ καί μικρός ἀρχοειδής εἰμί πᾶς · καθό ἐκ ὁ μικρός πρός ὁ μείζων πρόειμι πᾶς ὁ ἐν ὁ αὐξάνω , καί πάλιν ἐκ μείζων πρός ὁ μικρός καταντάω ὁ ἐν ὁ μειόω . στοιχεῖον δέ εἰμί , ἐκ ὅς καί συνίστημι τίς , καί εἰς ὅς ἀναλύω . εἰ γοῦν διά οὗτος στοιχειωτικός εἰμί ὁ μικρός , ἢ ὅτι καί εἰμί ὁ μείζων ὁ μικρός θεωρέω , ἐν δέ ὁ μικρός ὁ μείζων οὖον . ὡς γοῦν ἐν ὁ σύνθετος ὁ ἁπλόος ἐμφαίνω , ἐν δέ ὁ ἁπλόος οὐκέτι ὁ συντίθημι , καί ἐν ὁ συλλαβή δηλονότι ὁ στοιχεῖον , οὖον μήv ἐν ὁ στοιχεῖον ὁ συλλαβή · οὕτως ἐνταῦθα ὁ μικρός στοιχειωτικός λέγω , ὅτι αὐτός μέν ἐν ὁ μείζων ἐμφαίνω , οὖον μήv δέ καί ὁ ἀνάπαλιν . οὕτως λέγω καί ἐπί Θεός ὁ μικρός , δις ὅς τίθημι ἀποστολικός ῥῆμα , ἐκ ὅς ὁ υπεροξυπορος ὁ ὁ Θεός καί ἐπί ὁ ἀσώματος ωρήσεως δηλόω . ὁ γάρ διικνέομαι ὁ θεός ἄχρι καί μερισμός Ψυχή καί πνεῦμα ἀποφαίνω , ὅτι καί αὐτός ὁ ἀσώματος ὁ Ψυχή καί νοειδής ὑπό ὁ Θεός διαιρέω δύναμαι . Διὸ καί ὁ ἔννοια ὁ θεός οἶδα , μεταξύ γάρ νόος καί νόησις ὁ θεός χωρέω , καθό εἴρω · Σῦς γιγνώσκω ὁ διαλογισμός ἐγώ ἀπό μακρόθεν , ἀλλά καί μεταξύ Ψυχή καί πνεῦμα , ἐν ὅς δή πνεῦμα ὁ αἴσθησις ἐπιστηρίζω ἔχω , δις ὅς καί αἰσθητός ὁ ψυχή προσβάλλω καί ὁ διανοητικός ὁ σκέψις ἔχω . οὗτος δέ ὁ πνεῦμα , δύναμις , καί οἱονεί δύο ψυχή αἰσθητικός , ὁ παρ´ Ἕλλην καλέω σοφός . ὁ οὖν αἰσθητικός οὗτος ψυχή εἰμί ὁ μέχρι μυελός καί φλέψ καί ἀρτηρία καί ὀστέον , καί ὁ ὄλλυμι σῶμα διικνέομαι , δεʹ ὅς ἀπαντάω διικνέομαι ὁ θεός ἀκωλύτως , ὁ μέν δίδωμι σύστασις , ὁ δέ ἐμβατεύω , ὡς μηδείς κτίσις , ἀφανής εἰμί ἐνώπιος αὐτός . σημειόω δέ περί ὁ πνεῦμα , ὅτι ἄλλος εἰμί ὁ λέγω πνεῦμα ἐνταῦθα , ὅσπερ φημί καί αἰσθητικός ψυχή , καί ἄλλος κεῖμαι πνεῦμα , περί ὅς ὁ μέγας Παῦλος φημί · ὁ ψυχικός ἄνθρωπος οὖον τίκτω ὁ ὁ πνεῦμα . πνεῦμα γάρ ἐκεῖσε ὁ πνευματικός φημί χάρισμα , ὅσπερ ἐκ ὁ θεῖον βάπτισμα λαμβάνω ὁ πιστός , καρτερία πνεῦμα , ὑπομονή , πραότης , μακροθυμία , συντονία εἰς ὁ ἀγαθός , καθό ὁ ψυχικός ὁ πνευματικός μωραίνω φαίνω , κἀν ἐκεῖνος ὁ ἀληθής ἐξέρχομαι , καθώς καί πρώην λέγω . Γ . Πάν ὁ ὁ Θεός πρόσειμι λέγω ὑπερούσιος λέγω · ὅθεν καί αὐτός λέγω ὑπερούσιος ὅτι ἐφίημι ἑαυτοῦ μένω , καί κατά ὁ αὐτός καί ὡσαύτως ἔχω ἱδρύω ἐν ὁ καλός πέρας ὁ περί ὁ οὐσία φαίνω ταὐτότης . ἐκ δέ ὁ πέρας ἐμφαίνω , ὅτι οὐ εἰμί μέν νῦν αὐτός , φύω δέ ποτός ἐκχέω εἰς ἑτερότης · ἐκεῖνος γάρ ἑτεροιόω πολλάκις ἐκ ὁ ταυτότης , ὅσπερ οὐ