cogPG.PG003 474
τὴν κίνησιν ἐκληψόμεθα · κινεῖται γὰροὐ κατά τινα τῶν ἓξ παρὰ φιλοσόφοις κινήσεων , οὔτε κατὰ Κγένεσιν , οὔτε κατὰ φθορὰν , οὔτε κατὰ αὔξησιν , οὔτε κατὰ μείωσιν , οὐτε κατὰ τόπον , οὔτε κατὰ ἀλλοίωσιν . Καὶ πάλιν , ἐπεὶ ἡ κίνησις τριχῶς γίνεται , ἢ κατ´ εὐθεῖαν , ἢ κατὰ κύκλον , ἢ ἐξ ἀμφοῖν ἑλικοειδῶς , ὡς ὁ ὄφις , καὶ ἡ ἐν τοῖς ὕδασι ναῦς , οὐδὲ κατὰ ταύτας κινεῖται . Ἀλλ´ οὐδὲ νοητὴν κίνησιν κινεῖται , οἷαν ὁ νοῦς εἰς ἑαυτὸν συνελισσόμενος , καὶ εἰς νοήσεις πολλαπλασιαζόμενος . Οὐ ψυχικὴν , οἷαν κινεῖται ψυχὴ διανοουμένῃ τε καὶ δοξάζουσα . Οὐ φυσικὴν , οἵαν ἡ φύσις κινεῖ · ἀρχὴ γὰρ κινήσεως καὶ ἠρεμίας ἐστίν Ἀλλὰ κίνησις τοῦ ἀκινήτου ὡσαύτως ἔχοντος λέγεται ἡ εἰς τὰ ὄντα βούλησις αὐτοῦ · καὶ αἱ πρόοδοι τῆς εἰς πάντα προνοίας αὐτοῦ , ἐν τῷ παρεῖναι πᾶσι τῇ πάντων ἀσχέτῳ καὶ ἀπολύτῳ καὶ ἀσυναφεῖ περιοχῇ . Ἀπαγορεύσας δὲ τὰς τοιαύτας κινήσεις ἑπὶ Θεοῦ , μᾶλλον δὲ τὰς σωματικὰς , τὴν κύκλῳ , τὴν κατ´ εὐθεῖαν , καὶ τὴν ἐλικοειδῆ , ὅπως χρὴ θεοπρεπῶς κίνησιν νοεῖν ἐπὶ Θεοῦ σαφηνίζει , τὰς αἰσθητὰς ἐν τῷ παντὶ κινήσεις ἀναγωγικῶς ἐρμηνεύων . Τὴν γοῦν κατ´ εὐθεῖαν κίνησιν νοοῦμεν ἐπὶ Θεοῦ , διὰ τὸ εὐθὺ καὶ ἀκλινὲς , καὶ τὴν ἐξαὐτοῦ τῶν ὄντων γένεσιν · αὐτόθεν γὰρ καὶ εὐθέως ἡ γένεσις ἐξ αὐτοῦ ἐστι , καὶ οὐ διὰ τινων εἰς τοῦτο συντελούντων τυχόν . Τοῦτο δὲ κρειττόνως σαΚφηνίζεται , εἴ τις ἀπὸ τῶν αἰτιατῶν ἀρξάμενος σκοποίη . Εἴ τι γὰρ τῶν ὄντων ἐπὶ νοῦν λάβοις , ἐπὶ τὸν ποιητὴν αὐτοῦ ἀνατρέχεις εὐθέως , ὥστε ἀπὸ τοῦ αἰτίου εὐθέως εἰς τὸ αἰτιατὸν ἡ τῆς γενέσεως ἔννοια πρόεισιν . Ἡ καὶ ἄλλως , ὅτι τὴν κατὰ γένεσιν κίνησιν εὐθεῖάν φασιν , ὡς εὐθέως ἐφιεμένης τῆς ὕλης τοῦ εἴδους καὶ καθ´ αὐτό · διὸ καὶ τὸ εἶδος , οὗ ἕνεκα λέγεται , οἰονεὶ τὸ τέλος πρὸς ὅπερ ἡ φύσις εὐθέως τρέχει , μὴ εἰς ἄλλα καὶ ἄλλα ἐλισσομένη , ἀλλ´ εἰς αὐτὸ ἀφορῶσα τὸ σκοπιμώτατον . Ἐπεὶ γοῦν ἡ κατὰ γένεσιν κίνησις εὐθέως γίνεται , τὸν τῆς γενέσεως αἴτιον θεοπρεπῶς κατ´ εὐθεῖαν κινεῖσθαί φαμεν . Τὴν δὲ σταθερὰν πρόοδον καὶ τὴν γόνιμον στάσιν ἐλικοειδῆ φαμεν · ἡ τοιαύτη γὰρ κίνησις , καὶ τὸ σταθερὸν ἔχει , ὅτι , εἰ καὶ ἐκκλίνειν ποιεῖ , πάλιν εἰς τὸ αὐτὸ καὶ τὸ Ἀείσου τοῖς προτέροις κατὰ τὰ αὐτὰ , καὶ κοινωνεῖ κατὰ τοῦτο τῇ κυκλικῇ , καὶ τὴν πρόοδον ἔχει , καθ´ ἣν κοινωνεῖ τῇ κατ´ εὐθεῖαν κινήσει . Ἐπεὶ γοῦν ἡ κατ´ εὐθεῖα κίνησις ἐπὶ Θεοῦ διὰ τὴν εἰς γένεσιν αἰτίαν καὶ πράοδον ἐξελαμβάνετο , λαμβάνομεν καὶ τὴν ἐλικοειδῆ κίνησιν , πῆ μὲν , ὡς εἰς αὐτὸ καταντῶσαν , διὰ τὸ σταθερὸν , πῆ δὲ , ὡς προερχομένην ἐξ ἐαυτῆς διὰ τὸ εἰς τὰ ποιήματα γόνιμον . Πάλιν τὴν κατὰ κύκλον λέγομεν κίνησιν , διὰ τὸ ταὐτὸν , καὶ ὅτι συνέχει πάντα . Σημείωσαι γὰρ , ὅτι τὰ ὑπερβεβηκότα περιέχει τὰ ὑποβεβηκότα . Ἄκρα γοῦν καλεῖ τὰς ἀνωτάτω δυνάμεις καὶ πλησιαζούσας Θεῷ , μέσας δὲ τὰς μετ´ ἐκείνας μὲν , τῶν δὲ αἰσθητῶν ἀπάντων ὑπερκειμένας . Αἰ μὲν οὖν ἀνώταται περιέχουσι τὰς μέσας , αἱδὲ μέσαι τὰ αἰσθητά , Ὁ μέντοι Θεὸς ἅπαντα περιέχει ὡς κύκλος τὰ ἐντὸς αὐτοῦ πάντα , καὶ εἰς ἑαυτὸν ὡς πρὸς
Lemmas: ὁ κίνησις ἐκλαμβάνω · κινέω γάρος κατά τις ὁ ἓξ παρά φιλόσοφος κίνησις , οὔτε κατά Κγένεσιν , οὔτε κατά φθορά , οὔτε κατά αὔξησις , οὔτε κατά μείωσις , οὐ κατά τόπος , οὔτε κατά ἀλλοίωσις . καί πάλιν , ἐπεί ὁ κίνησις τριχῶς γίγνομαι , ἢ κατ´ εὐθύς , ἢ κατά κύκλος , ἢ ἐκ ἄμφω ἑλικοειδής , ὡς ὁ ὄφις , καί ὁ ἐν ὁ ὕδωρ ναῦς , οὐδέ κατά οὗτος κινέω . Ἀλ οὐδέ νοητός κίνησις κινέω , οἷος ὁ νόος εἰς ἑαυτοῦ συνελίσσω , καί εἰς νοέω πολλαπλασιάζω . οὖον ψυχικός , οἷος κινέω ψυχή διανοέομαι τε καί δοξάζω . οὖον φυσικός , οἷος ὁ φύσις κινέω · ἀρχή γάρ κίνησις καί ἠρεμία εἰμί ἀλλά κίνησις ὁ ἀκίνητος ὡσαύτως ἔχω λέγω ὁ εἰς ὁ εἰμί βούλησις αὐτός · καί ὁ πρόοδος ὁ εἰς πᾶς πρόνοια αὐτός , ἐν ὁ πάρειμι πᾶς ὁ πᾶς ἄσχετος καί ἀπόλυτος καί ἀσυναφής περιοχή . ἀπαγορεύω δέ ὁ τοιοῦτος κινέω ἐπί Θεός , μᾶλλον δέ ὁ σωματικός , ὁ κύκλος , ὁ κατ´ εὐθύς , καί ὁ ελικοειδής , ὅπως χρή θεοπρεπῶς κίνησις νοέω ἐπί Θεός σαφηνίζω , ὁ αἰσθητός ἐν ὁ πᾶς κινέω ἀναγωγικός ἑρμηνεύω . ὁ γοῦν κατ´ εὐθύς κίνησις νοέω ἐπί Θεός , διά ὁ εὐθύς2 καί ἀκλινής , καί ὁ εξαυος ὁ εἰμί γένεσις · αὐτόθεν γάρ καί εὐθύς ὁ γένεσις ἐκ αὐτός εἰμί , καί οὖον διά τίνω εἰς οὗτος συντελέω τυγχάνω . οὗτος δέ κρατύς σακφηνιζω , εἰμί τις ἀπό ὁ αἰτιατός ἄρχω σκοπέω . εἰμί τίς γάρ ὁ εἰμί ἐπί νόος λαμβάνω , ἐπί ὁ ποιητής αὐτός ἀνατρέχω εὐθύς , ὥστε ἀπό ὁ αἴτιος εὐθύς εἰς ὁ αἰτιατός ὁ ὁ γένεσις ἔννοια πρόειμι . ὁ καί ἄλλως , ὅτι ὁ κατά γένεσις κίνησις εὐθύς φημί , ὡς εὐθύς ἐφίημι ὁ ὕλη ὁ εἶδος καί καθ´ αὐτός · διό καί ὁ εἶδος , ὅς ἕνεκα λέγω , οἱονεί ὁ τέλος πρός ὅσπερ ὁ φύσις εὐθύς τρέχω , μή εἰς ἄλλος καί ἄλλος ἑλίσσω , ἀλ εἰς αὐτός ἀφοράω ὁ σκόπιμος . ἐπεί γοῦν ὁ κατά γένεσις κίνησις εὐθύς γίγνομαι , ὁ ὁ γένεσις αἴτιος θεοπρεπῶς κατ´ εὐθύς κινέω φημί . ὁ δέ σταθερός πρόοδος καί ὁ γόνιμος στάσις ελικοειδής φημί · ὁ τοιοῦτος γάρ κίνησις , καί ὁ σταθερός ἔχω , ὅτι , εἰμί καί ἐκκλίνω ποιέω , πάλιν εἰς ὁ αὐτός καί ὁ αεισυς ὁ πρότερος κατά ὁ αὐτός , καί κοινωνέω κατά οὗτος ὁ κυκλικός , καί ὁ πρόοδος ἔχω , καθ´ ὅς κοινωνέω ὁ κατ´ εὐθύς κινέω . ἐπεί γοῦν ὁ κατ´ εὐθύς κίνησις ἐπί Θεός διά ὁ εἰς γένεσις αἴτιος καί πρᾶος ἐκλαμβάνω , λαμβάνω καί ὁ ελικοειδής κίνησις , πῇ μέν , ὡς εἰς αὐτός καταντάω , διά ὁ σταθερός , πῇ δέ , ὡς προέρχομαι ἐκ ἑαυτοῦ διά ὁ εἰς ὁ ποίημα γόνιμος . πάλιν ὁ κατά κύκλος λέγω κίνησις , διά ὁ αὐτός , καί ὅτι συγχέω πᾶς . σημειόω γάρ , ὅτι ὁ ὑπερβαίνω περιέχω ὁ ὑποβαίνω . Ἄκρα γοῦν καλέω ὁ ἄνω2 δύναμις καί πλησιάζω Θεός , μέσος δέ ὁ μετέ ἐκεῖνος μέν , ὁ δέ αἰσθητής ἀπαντάω ὑπέρκειμαι . ὁ μέν οὖν ἀνώτατος περιέχω ὁ μέσος , ἀνδρό-παις μέσος ὁ αἰσθητής , ὁ μέντοι θεός ἅπας περιέχω ὡς κύκλος ὁ ἐντός αὐτός πᾶς , καί εἰς ἑαυτοῦ ὡς πρός