cogPG.PG003 191
Λοιπὸς ἡμῖν ὁ περὶ τῆς χαρᾶς λόγος , καθὼς ἐν Εὐαγγελίοις φησὶν ὁ Κύριος · χαίρουσιν οἱ ἄγγελοι έπὶ ἑνὶ ἀμαρτωλῷ μετανοοῦντι . Τίς γοῦν ἡ χαρὰ τῶν ἀγγέλων ; οὐ γὰρ ἂν εἴποι τις χαρὰν ἐπὶ τῶν ἀγγέλων εἶναι τὴν ἐμπαθῆ ἡδονὴν , τὴν ἀνθρωπίνην ταύτην , ὡς τῆς περὶ σῶμα εὐαλλοιώτῳ εὐπαθείᾳ συνισταμένην · ἀλλὰ συγχαίρειν λέγονται τῷ Θεῷ τῆς τῶν ἀπολωλότων εὐρέσει , καθὼς ἐν Εὐαγγελίοις μανθάνομεν , κατὰ τὴν θεοειδῆ ῥαστώνην . Ἀναλόγως δὲ ἐπὶ ἀγγέλων νοητέον τὸ τῆς ῥαστώνης ὄνομα · ῥᾳστώνη γάρ ἐστιν ἡ ψυχικὴ εὐκολία καὶ εὐμάρεια ἐν ἀναπαύσει μετὰ ἀπαθείας . Τίθεται δὲ ἐπὶ τῶν σοντῖς μὴ βουλομένων , ἀλλ´ ἀδιαφόρως ζῇν ἑλομένων , καὶ σημαίνει ἡ λέξις τὸ εὐχερὲς καὶ οὐκ ἐπίπονον · ἐπί δὲ τῶν ἀγγέλων τὸ μακάριον καὶ ἀπαθὲς καὶ ἀόχλητον ὑποφαίνει . Συγχαίρουσι γοῦν κατὰ τὴν θεοειδῆ ῥᾳστώνην τὴν τοῖς ἀγγέλοις προσήκουσαν , διὰ τοῦτο καὶ θεοειδῆ εἶπε · μέσον γὰρ Θεοῦ καὶ ἀνθρώπων οἱ θεῖοι ἄγγελοι ὄντες , τοῖς κάτω μὲν εἰκονίζονται , τοῖς ἄνω δὲ ὑπεμφαίνονται . Ὡς γοῦν καὶ τἄλλα γηῖνως μέν λέγονται , θεοειδῶς δὲ ἐκλαμβάνονται , οὗτως ἔστω καὶ ἐπὶ τῆς ῥᾳστώνης · ἔστι γὰρ ἄφθονος εὐφροσύνη τούτοις , καὶ τῷ ἀγαθῷ Θεῷ πρέπουσα , ἐπὶ τῇ σωτηρίᾳ τῶν ἐπὶ Θεὸν ἐπιστρεφομένων , καὶ ὁδηγουμένων εἰς τοῦτο παρὰ τῆς θείας προνοίας . Ἐπιστράφητε πρὸς μὲ , φησὶν ὁ Κύριος τοῖς ἔτι ταῖς ἁμαρτίαις δεδουλωμένοις , καὶ ἐπιστραφήσομαι πρὸς ὑμᾶς . Καὶ τοῦτό ἐστι τὸ παρὰ τῷ μεγάλῳ Παύλῳ δηλούμενον , ὅτι Χριστὸς ὑπὲρ ἡμῶν ἀμαρτωλῶν ἔτι ὄντων ἀπέθανε . Καὶ χάρις τῇ αὐτοῦ ἀπείρῳ μακροθυμίᾳ καὶ ἀγαθότητι , ὅτι μὴ μόνον προσίεται τὴν μετάνοιαν , ἀλλὰ καὶ προσκαλεῖται , καὶ ἐπιστρέφει πρὸς τὴν μετάνοιαν . Εἰ γοῦν καὶ τὸ ἐμπαθὲς οὐκ ἔστιν ἐπὶ τῶν ἀγγέλων , τὸ εὑπαθές ἐστιν . Εἰ καὶ τοῦτο ἐκ τῶν καθ´ ἡμᾶς , ἀλλ´ οὖν οἰκειότερον · ἐμπάθεια γάρ ἐστι κίνησις μετὰ πάθους , εὐπάθεια δὲ ἕξις εὖ ἔχουσα . Τὸ εὖ παθεῖν γοῦν τοὺς ἀγγέλους δηλοῖ τὸ εὖ ἔχειν διὰ παντὸς , καὶ τὴν ἀπήμονα ἐκείνην κατάστασιν . Δηλοῖ γοῦν ἡ χαρὰ τὴν ἄρρητον ἐκείνην εὐπάθειαν , ἡς ἐν μεθέξει πολλάκις γεγόνασι καὶ οἱ ἅγιοι κατὰ τὰς θείας ἐπιφοιτήσεις τῶν θείων καὶ θεοὺς ἐργαζομένων ἐλλάμψεων · καθ´ ἡν πάντως εὔλογόν ἐστιν ἐκλαμβάνειν καὶ τὸ ἱερὸν τοῦ Εὐαγγελίου ῥητόν · Ἐχάρησαν οὖν οἱ μαθηταὶ , ἰδόντες τὸν Κύριον · οὐ γὰρ εἶδον ἀπλῶς , ὡς καὶ ἄλλοτε ἔβλεπον , ἀλλὰ μετὰ θάνατον ζῶντα , καὶ ἐκ νεκρῶν μετὰ τὴν ταφὴν , καὶ μετὰ τὰ ἀνθρωποπρεπῆ ἐκεῖνα τὰ θεῖα καὶ ὑπὲρ ἄνθρωπον ἔχοντα . Καλῶς τὸ καὶ , ὅτι καὶ ἄλλα πολλὰ ἰερῶς καὶ ὑψηλῶς τῷ ἁγίῳ πεφιλοσόψηνται · ὅθεν καὶ ἀποθέμενος τοὺς λόγους λέγει · Τοσαῦτα καὶ περὶ τούτων , τῆς μὲν ἀκριβείας ἀπολειπόμενα , συντελοῦντα δὲ , ὡς ὑπολαμβάνω , πρὸς τὸ μὴ ταπεινῶς ἡμᾶς ἐναπομένειν τοῖς τύποις , ὅτε περὶ τῶν ἀγγέλων ἐν ταῖς ἱεραῖς Γραφαῖς ἀκούομεν . Εἰ δὲ λέγεις , ὦ ἀγαπητὲ Τιμόθεε , ὡς οὐ τῶν πάντων , ἃ δὴ ἐν ταῖς ἱεραῖς Γραφαῖς περὶ ἀγγέλων λεγόμενα εὐρίσκονται , μνείαν ἐποιησάμεθα · ἐκεῖνό σει ἀποκρινούμεθα ,
Lemmas: λοιπός ἐγώ ὁ περί ὁ χαρά λόγος , καθώς ἐν Εὐαγγέλιος φημί ὁ Κύριος · χαίρω ὁ ἄγγελος ἐπί εἷς ἁμαρτωλός μετανοέω . Τῖς γοῦν ὁ χαρά ὁ ἄγγελος ; οὖον γάρ εἄν εἶπον τις χαρά ἐπί ὁ ἄγγελος εἰμί ὁ ἐμπαθής ἡδονά , ὁ ἀνθρώπινος οὗτος , ὡς ὁ περί σῶμα εὐαλλοίωτος εὐπάθεια συνίστημι · ἀλλά συγχαίρω λέγω ὁ Θεός ὁ ὁ ἀπόλλυμι εὕρεσις , καθώς ἐν Εὐαγγέλιος μανθάνω , κατά ὁ θεοειδής ῥᾳστώνη . ἀνάλογος δέ ἐπί ἄγγελος νοητέον ὁ ὁ ῥαστώνη ὄνομα · ῥᾳστώνη γάρ εἰμί ὁ ψυχικός Εὐκολία καί εὐμάρεια ἐν ἀναπαύω μετά ἀπάθεια . τίθημι δέ ἐπί ὁ σοντῖς μή βούλομαι , ἀλ ἀδιάφορος ζάω αἱρέω , καί σημαίνω ὁ λέξις ὁ εὐχερής καί οὐ ἐπίπονος · ἐπί δέ ὁ ἄγγελος ὁ μακάριος καί ἀπαθής καί ἀόχλητος ὑποφαίνω . συγχαίρω γοῦν κατά ὁ θεοειδής ῥᾳστώνη ὁ ὁ ἄγγελος προσήκω , διά οὗτος καί θεοειδής εἶπον · μέσος γάρ Θεός καί ἄνθρωπος ὁ θεῖος ἄγγελος εἰμί , ὁ κάτω μέν εἰκονίζω , ὁ ἄνω δέ ὑπεμφαίνω . ὡς γοῦν καί ἄλλος γήινος μέν λέγω , θεοειδής δέ ἐκλαμβάνω , οὕτως ἵστημι καί ἐπί ὁ ῥᾳστώνη · εἰμί γάρ ἄφθονος Εὐφρόσυνος οὗτος , καί ὁ ἀγαθός Θεός πρέπω , ἐπί ὁ σωτηρία ὁ ἐπί θεός ἐπιστρέφω , καί ὁδηγέω εἰς οὗτος παρά ὁ θεῖος πρόνοια . ἐπιστρέφω πρός ἐγώ , φημί ὁ Κύριος ὁ ἔτι ὁ ἁμαρτία δουλόω , καί ἐπιστρέφω πρός σύ . καί οὗτος εἰμί ὁ παρά ὁ μέγας Παῦλος δηλέομαι , ὅτι Χριστός ὑπέρ ἐγώ ἁμαρτωλός ἔτι εἰμί ἀποθνῄσκω . καί χάρις ὁ αὐτός ἤπειρος μακροθυμία καί ἀγαθότης , ὅτι μή μόνος προσίημι ὁ μετάνοια , ἀλλά καί προσκαλέω , καί ἐπιστρέφω πρός ὁ μετάνοια . εἰμί γοῦν καί ὁ ἐμπαθής οὐ εἰμί ἐπί ὁ ἄγγελος , ὁ ευπαθής εἰμί . εἰμί καί οὗτος ἐκ ὁ καθ´ ἐγώ , ἀλ οὖν οἰκεῖος · ἐμπάθεια γάρ εἰμί κίνησις μετά πάθος , εὐπάθεια δέ ἕξις εὕω ἔχω . ὁ εὕω πάσχω γοῦν ὁ ἄγγελος δηλόω ὁ εὕω ἔχω διά πᾶς , καί ὁ ἀπήμων ἐκεῖνος κατάστασις . δηλόω γοῦν ὁ χαρά ὁ ἄρρητος ἐκεῖνος εὐπάθεια , εἰμί ἐν μετέχω πολλάκις γίγνομαι καί ὁ ἅγιος κατά ὁ θεῖος ἐπιφοιτάω ὁ θεῖον καί θεός ἐργάζομαι ἔλλαμψις · καθ´ ἐάν πάντως εὔλογος εἰμί ἐκλαμβάνω καί ὁ ἱερόν ὁ Εὐαγγέλιος ῥητός · χαίρω οὖν ὁ μαθητής , ὁράω ὁ κύριος · οὖον γάρ εἶδον ἀπλόος , ὡς καί ἄλλοτε βλέπω , ἀλλά μετά θάνατος ζῶ , καί ἐκ νεκρός μετά ὁ ταφή , καί μετά ὁ ἀνθρωποπρεπής ἐκεῖνος ὁ θεῖον καί ὑπέρ ἄνθρωπος ἔχω . καλῶς ὁ καί , ὅτι καί ἄλλος πολύς ἱερός καί ὑψηλός ὁ ἅγιος φιλοσοφέω · ὅθεν καί ἀποτίθημι ὁ λόγος λέγω · τοσοῦτος καί περί οὗτος , ὁ μέν ἀκρίβεια ἀπολείπω , συντελέω δέ , ὡς ὑπολαμβάνω , πρός ὁ μή ταπεινός ἐγώ ἐναπομένω ὁ τύπος , ὅτε περί ὁ ἄγγελος ἐν ὁ ἱερός γραφή ἀκούω . εἰμί δέ λέγω , εἰμί ἀγαπητός Τιμόθεος , ὡς οὖον ὁ πᾶς , ὁ δή ἐν ὁ ἱερός γραφή περί ἄγγελος λέγω εὑρίσκω , μνεία ποιέω · ἐκεῖνος σέω ἀποκρίνω ,