cogPG.PG003 405
ΧΚΙ . Ἔπειτα διαιρῶν ὁ ἅγιος ἐρωτᾷ · Κακοὶ ὄντες , ἐαυτοῖς εἰσι κακοὶ , ἢ ἑτέροις ; Εἰ μὲν ἐαυτοῖς , πεται τὸ φθείρειν ἑαυτούς·φθοροποιὸν γὰρ τὸ κακόν · ἀλλ´ οὐδ´ ἐστὶ τοῦτο . Εἰ δ´ ἑτέροις,άλιν διαιρεῖ . Τί φθείροντες ; οὐσίαν ; δύναμιν ; ἢ ἐνέργειαν Δυνάμεως δὲ πρὸς τὴν ἐνέργειαν τοιαύτη ἐστὶ διαφορὰ , ὡς τῆς ἔξεως πρὸς τὴν καθ´ ἕξιν ἐνέργειαν · οἷον πυρὸς δύναμις ἡ θερμαντικὴ , ἐνέργεια δὲ , ὅτε θερμαίνει τι . Εἰ οὖν οὐσίαν φθείρουσι , πρῶτον μὲν , ἐπεὶ τὰ φύσει ἄφθαρτα οὐ φθείρουσιν , ἀλλὰ τὰ φύσει φθαρτὰ , ἃ καὶ χωρὶς τούτων ἔδει φθαρῆναι , οὐ ποιοῦσι τὸ παρὰ φύσιν , ἀλλὰ τὸ κατὰ φύσιν τοῖς πράγμασιν . Ἔπειτα δὲ τοῦτο οὐ πάντη κακὸν ἔνι , κατὰ τοῦτο μόνον κακὸν , ὅτι πρὸ τῆς νομιζομένης ὥρας γίνεται ἡ φθορά · οὐδὲ παντὶ , Ἔστι γὰρ καί τισι καλὸν , ὡς ἐπὶ θηρίων , καὶ ἑρπετῶν , καὶ βοτανῶν ὀλεθρίων . Λύσας οὖν κατὰ ἀντιπαράστασιν , ἤδη λύει καὶ κατὰ ἔνστασιν , ὅτι οὐδέ τι τῶν ὄντων φθείρεται καθὸ οὐσία , ἤγουν εἰς τὸ μηδαμῆ μηδαμῶς προχωρεῖν · ἀλλὰ τῇ ἐλλείψει τῆς κατὰ φύσιν τάξεως ἐξασθενεῖ εἰς τὸ ὡσαύτως ἔχειν . Ἡ δὲ ἀσθένεια οὐκ ἔστι παντελὴς φθορά · εἰ γὰρ παντελὴς , ἀπολομένων ἑκείνων περὶ ἃ ἡ φθορὰ , καὶ ἡ φθορὰ Ἀν ἐπιλελοίπει . Ὡστε ἡ ἔλλειψις τῆς τάξεως οὐ τοιοῦτον κακὸν , ἤγουν παντελῶς κακὸν , ὅπερ ἐν τοῖς οὗσιν οὐκ ἔστιν , ἀλλ´ ἐλλιπὲς ἀγαθόν . Οὗτος ὁ λόγος ἕσται καὶ περὶ τῆς δυνάμεως καὶ περὶ τῆς ἐνεργείας · κὲ γὰρ ἐφθείρετο παντελῶς τὸ ὑποκείμενον ἐν ἦ ἡ δύναμις οὐδὲ ἡ ἐνέργεια , μὴ μόνον οὐδὲ ἡ δύναμις καὶ ἡ ἐνέργεια ἦν , ἀλλ´ οὐδὲ αὐτὴ ἡ φθορά . Εἰ δὲ ἐσώζετο μὲν τὸ ὑποκείμενον , ἀπώλετο δὲ ἡ δύναμις καὶ ἡ ἐνέργεια , οὐκ ἦν παντελῶς κακὸν ἡ φθορὰ , ὡς μὴ παντελῶς φθείρουσα , ἀλλὰ μόνην τὴν δύναμιν καὶ τὴν ἐνέργειαν . Πολλάκις δὲ ἔμελλεν ἡ φθυρό εἶναι καὶ ἀγαθόν · εἰ γὰρ ἡ δύναμις καὶ ἡ ἐνέργεια τῶν ἀναθῶν ἦσαν , ἧν ἂν φθορὰ τῶν κακῶν · εἰ δὲ ἐκεῖνα τῶν κακῶν ἦσαν , ἦν ἂν ἡ φθορὰ ἀγαθὸν , ὡς ἐῶσα μὲν τὸ ὑποκείμενον , φθείρουσα δὲ τὴν κακὴν ἕξιν καὶ τὴν ἐνέργειαν . Εἶτα οἱ δαίμονες , ὡς ἐκ Θεοῦ ποῦ ἀγαθοῦ γεγονότες , οὐ κακοί · ἀλλὰ μὴν εἴποι τις , ὅτι κακοὶ , φημὶ κἀγώ · ἀλλ´ οὐ καθό εἰσι τόδε , ἀλλὰ καθὸ οὐκ εἰσὶ τόδε , δηλονότι ὡς ἐπλάσθησαν . Διότι παρήχθησαν καὶ αὐτοὶ εἰς πᾶν ἔργον ἀγαθόν · ἀλλ´ ἠσθένησαν εἰς τὸ τηρῆσαι τὴν ἑαυτῶν ἀρχὴν , καὶ τὴν εἰς τὸ εἶναι παραγωγήν · ἐν οὐδενὶ γὰρ ἄλλῳ κακοί εἰσιν , εἰ μὴ ἐν τῇ παύσει τῆς ἕξεως τῶν ἀγαθῶν , καὶ ἐν τῷ μὴ ἐνεργεῖν τὸ ἀγαθόν · ὥστε κατὰ προαίρεσίν εἰσι κακοί , ἀλλ´ οὐ κατὰ φύσιν · ἦσαν γὰρ ἂν ἀεὶ καφρί Καὶ πάλιν εἰ ἀεὶ κακοὶ οὐ κακοί · καὶ συνάγσται , ὅτι εἰ κατὰ φύσιν κακοὶ , οὐ κακοί · ἄτακτον γάρ · τὸ κακὸν δὲ τὸ ἀεὶ ὡσαύτως ἔχον . οὐ κακὸν , τὸ γὰρ ἀεὶ ταὐτὸν , τοῦ ἀγαθοῦ ἵδιον · τὸ γαρ ἀγαθὸν συντηρητικόν ἐστι τοῦ ταὐτοῦ , ὥσπερ τὸ κακὸν διαλυτικόν . Εἰ δὲ οὐκ ἀεὶ κακοὶ,ρηνται γὰρ ἀγαθοὶ παραχθέντες · οὐ φύσει κακοὶ , ἀλλὰ καθό εἰσι καὶ ζῶσι καὶ νοοῦσι , τοῦ ἁγαθοῦ μετέχουσιν , ἦἧς δὴ ζωῆς καὶ ἐφίενται · κακοὶ δὲ λέγονται , διὰ τὸ ἀσθενεῖν περὶ τὴν κατὰ φύσιν ἐνέργειαν , καὶ ἐκρῆναι τῶν προσηκόντων .
Lemmas: Χ . ἔπειτα διαιρέω ὁ ἅγιος ἐρωτάω · Κακός εἰμί , ἑαυτοῦ εἰμί κακός , ἢ ἕτερος ; εἰμί μέν ἑαυτοῦ , πω ὁ φθείρω εαυτους·φθοροποιος γάρ ὁ κακός · ἀλ οὐδός εἰμί οὗτος . εἰμί δδʹ ἑτέροις,άλιν διαιρέω . τις φθείρω ; οὐσία ; δύναμις ; ἢ ἐνέργεια Δύναμις δέ πρός ὁ ἐνέργεια τοιοῦτος εἰμί διαφορά , ὡς ὁ ἕξις πρός ὁ καθ´ ἕξις ἐνέργεια · οἷος πυρός δύναμις ὁ θερμαντικός , ἐνέργεια δέ , ὅτε θερμαίνω τίς . εἰμί οὖν οὐσία φθείρω , πρῶτος μέν , ἐπεί ὁ φύσις ἄφθαρτος οὖον φθείρω , ἀλλά ὁ φύσις φθαρτός , ὁ καί Χωρὶς οὗτος ἐσθίω φθείρω , οὖον ποιέω ὁ παρά φύσις , ἀλλά ὁ κατά φύσις ὁ πρᾶγμα . ἔπειτα δέ οὗτος οὖον πάντῃ κακός ἐν , κατά οὗτος μόνος κακός , ὅτι πρό ὁ νομίζω ὥρα γίγνομαι ὁ φθορά · οὐδέ πᾶς , εἰμί γάρ καί τις καλός , ὡς ἐπί θηρίον , καί ἑρπετόν , καί βοτάνη ὀλέθριος . Λύσας οὖν κατά ἀντιπαράστασις , ἤδη λύω καί κατά ἔνστασις , ὅτι οὐδέ τίς ὁ εἰμί φθείρω καθό οὐσία , ἤγουν εἰς ὁ μηδαμῆ μηδαμῶς προχωρέω · ἀλλά ὁ ἔλλειψις ὁ κατά φύσις τάξις ἐξασθενέω εἰς ὁ ὡσαύτως ἔχω . ὁ δέ ἀσθένεια οὐ εἰμί παντελής φθορά · εἰμί γάρ παντελής , ἀπόλλυμι ἐκεῖνος περί ὁ ὁ φθορά , καί ὁ φθορά εἰς ἐπιλείπω . ὡστε ὁ ἔλλειψις ὁ τάξις οὖον τοιοῦτος κακός , ἤγουν παντελῶς κακός , ὅσπερ ἐν ὁ εἰμί οὐ εἰμί , ἀλ ἐλλιπής ἀγαθός . οὗτος ὁ λόγος ἕννυμι καί περί ὁ δύναμις καί περί ὁ ἐνέργεια · ἄν γάρ φθείρω παντελῶς ὁ ὑπόκειμαι ἐν εἰμί ὁ δύναμις οὐδέ ὁ ἐνέργεια , μή μόνος οὐδέ ὁ δύναμις καί ὁ ἐνέργεια εἰμί , ἀλ οὐδέ αὐτός ὁ φθορά . εἰμί δέ σῴζω μέν ὁ ὑπόκειμαι , ἀπόλλυμι δέ ὁ δύναμις καί ὁ ἐνέργεια , οὐ εἰμί παντελῶς κακός ὁ φθορά , ὡς μή παντελῶς φθείρω , ἀλλά μόνος ὁ δύναμις καί ὁ ἐνέργεια . πολλάκις δέ μέλλω ὁ φθυρό εἰμί καί ἀγαθός · εἰμί γάρ ὁ δύναμις καί ὁ ἐνέργεια ὁ ἀναθέω εἰμί , ἧμαι εἄν φθορά ὁ κακός · εἰμί δέ ἐκεῖνος ὁ κακός εἰμί , εἰμί εἄν ὁ φθορά ἀγαθός , ὡς ἐάω μέν ὁ ὑπόκειμαι , φθείρω δέ ὁ κακός ἕξις καί ὁ ἐνέργεια . εἶτα ὁ δαίμων , ὡς ἐκ Θεός ποῦ ἀγαθός γίγνομαι , οὖον κακός · ἀλλά μήv εἶπον τις , ὅτι κακός , φημί ἐγώ · ἀλ οὖον καθό εἰμί ὅδε , ἀλλά καθό οὐ εἰμί ὅδε , δηλονότι ὡς πλάσσω . διότι παράγω καί αὐτός εἰς πᾶς ἔργον ἀγαθός · ἀλ ἀσθενέω εἰς ὁ τηρέω ὁ ἑαυτοῦ ἀρχή , καί ὁ εἰς ὁ εἰμί παραγωγή · ἐν οὐδείς γάρ ἄλλος κακός εἰμί , εἰμί μή ἐν ὁ παύω ὁ ἕξις ὁ ἀγαθός , καί ἐν ὁ μή ἐνεργέω ὁ ἀγαθός · ὥστε κατά προαίρεσις εἰμί κακός , ἀλ οὖον κατά φύσις · εἰμί γάρ εἄν ἀεί καφρί καί πάλιν εἰμί ἀεί κακός οὖον κακός · καί συνάγω , ὅτι εἰμί κατά φύσις κακός , οὖον κακός · ἄτακτος γάρ · ὁ κακός δέ ὁ ἀεί ὡσαύτως ἔχω . οὖον κακός , ὁ γάρ ἀεί αὐτός , ὁ ἀγαθός ἴδιος · ὁ γαρ ἀγαθός συντηρητικός εἰμί ὁ αὐτός , ὥσπερ ὁ κακός διαλυτικός . εἰμί δέ οὐ ἀεί κακοὶ,ρηνται γάρ ἀγαθός παράγω · οὖον φύσις κακός , ἀλλά καθό εἰμί καί ζῶ καί νοέω , ὁ ἀγαθός μετέχω , ἄγω δή ζωή καί ἐφίημι · κακός δέ λέγω , διά ὁ ἀσθενέω περί ὁ κατά φύσις ἐνέργεια , καί κρήνη ὁ προσήκω .