cogPG.PG003 400
ἕτερον λογισμὸν ἀληθέστερον , καί φησιν , ὅτι τὸ κακὸν , ᾗ κακὸν , οὐδεμίαν γένεσιν ποιεῖ , μόνον ἄὲ φθείρει , ὅσον τὸ ἐπ´ αὐτῷ , τὴν τῶν ὄντων ὑπόστασιν . Εἰ δὲ λέγοι τις αὐτὸ γενεσιουργὸν , διότι ἡ ἑτέρου φθορὰ ἑτέρου γένεσίς ἐστιν , ἀποκριτέον , ὡς οὐχ ᾗ φθείρει δίδωσι τὴν γένεσιν · ἀλλ´ ἡ μὲν φθορὰ φθείρει , εἰ δέ γε καὶ γίνεταί τι , ἐκ τοῦ ἀγαθοῦ γίνεται , καὶ ἔσται τὸ κακόν . Σημείωσαι γὰρ ὅτι ἔτι γυμνάζει τὸν λόγον , καὶ διὰ τοῦτο λέγει , ἔστι καὶ οὐκ ἔστιν . Ἔσται τοίνυν τὸ κακὸν φθορὰ μὲν δι´ ἑαυτό · διὰ τὸ ἀγαθὸν δὲ , γενεσιουργόν . Καὶ δι´ ἑαυτὸ μὲν οὔτε ὃν , οὔτε ὅντων ποιητικόν ἐστι · κακὸν γὰρ ὃν , πῶς ἂν συσταίη ποτὲ , καὶ πόθεν σχοίη τὴν ὕπαρξιν , στέρησις ὄν ; Διὰ δὲ τὸ ἀγαθὸν , καὶ ὃν καὶ ἀγαθῶν ποιητικόν ἐστιν · ὃν μὲν , ὅτι τούτου ὑποχωροῦντος , ἐκεῖνο ἐμφαίνεται · ἀγαθῶν δὲ ποιητικὸν , ὅτι ἐν τῷ φθείρειν τοῦτο τὴν εἰδοπεποιημένην οὐσίαν , ἀντεισάγεται εἶδος ἔτερον τῆς ὕλης ἐνυπαρχούσης , καὶ διὰ τὸ ἀγαθὸν δεχομένης τὴν εἰδοποίησιν · μᾶλλον δὲ ἐπεὶ ἀκώλυτός ἐστιν ἐν τοῖς θείοις λογίοις ἡ ἐξ ἐπιλογισμοῦ τῶν ἀκριβεστέρων παράδοσις . Τὸ πᾶν , λέγει , τοῦ ἀγαθοῦ ἐστι , καθὼς καὶ παρακατμὼν ἀποδείξει . Πῶς γὰρ ἔσται τὸ αὐτὸ καὶ ἀγαθὸν ώς ἐκ τοῦ φθείρειν προξενοῦν γένεσιν , καὶ κακὸν ὡς φθεῖρον ; οὐδὲ γὰρ τοῦ αὐτοῦ καὶ ἑνὸς πράγματος μία κατὰ τὸ αὐτὸ δύναμις , καὶ φθορά ἐστι καὶ γένεσις · ὅπερ συμβαίνει , εἴπερ δεξαίμεθα , ὅτι δύναμίς ἐστι τὸ κακὸν καθ´ ἑαυτὴν μὴ φθείρουσα , κατὰ συμβεβηκὸς δὲ τὴν γένεσιν παρέχουσα . Πῶς γὰρ τῆς τῶν ἐναντίων κινήσεως μία καὶ ἡ αὐτὴ ἔσται δύναμις ; Εἰ γὰρ καὶ ὁ ἰατρὸς λέγεται δύναμιν ἔχειν ὑγιάσαι , καὶ δύναμιν ἔχειν νόσον παρασχεῖν , τὸ μὲν καθ´ αὑτὸ , τὸ δε κατὰ συμβεβηκὸς τῇ ἀπουσίᾳ καὶ τῷ μὴ ἐπισκέψασθαι · καὶ τὸν κυβερνήτην μὴ μόνον παρόντα τῆς σωτηρίας τῆς νεὼς αἰτιώμεθα , ἀλλὰ καὶ ἀπόντα τῆς ἀπωλείας . Ὃ γὰρ παρὸν αἰτιώμεθα τοῦδε , φησὶν ὁ Ἀριοτοτέλης , τοῦτο καὶ ἀπὸν αἰτιώμεθα τοῦ ἐναντίου . Ἀλλὰ προῦπόκειται , ὅτι δύναμίς τίς ἐστιν ἐν τούτοις , ἐν ἐκείνῳ μὲν τοῦ ὑγιάσαι , ἐν τούτῳ δὲ τοῦ σῶσαι , ἧστινος ἡ ἀπουσία τὰναντία παρέχει · καὶ καθ´ αὐτὸ μὲν τὰ καθ´ ἕξιν γίνονται , τὰ δὲ κατὰ στέρησιν κατὰ συμβεβηκός · ἐκεῖσε δὲ ἡ μὲν στέρησις τὸ καθ´ αὐτὸ ἔχει , ἡ δὲ ἕξις τὸ κατὰ συμβεβηκός . Τίς οὖν ἡ δύναμις αὕτη , ἡ κατὰ στέρησιν συνισταμένη , ἤτις ἐστὶν ὲν τῷ αὐτῷ καὶ φθορὰ καὶ γένεσις ; Οὐδὲ γὰρ τῆς φθορᾶς ἡ στέρησις γένεσίς ἐστιν , ἀλλ´ ἡ τῆς γενέσεως καὶ τοῦ εἶναι στέρησις φθορά · οὐδὲ ἡ τῆς στερήσεως ἀπουσία εἶδος , ἀλλ´ ἡ τοῦ εἴδους ἀπουσία φθορά καὶ στέρησις . Διὰ τοῦτο , ἐπεὶ καὶ τὸ κακὸν αὐτοφθορά ἐστι , τὸ δὲ ἀγαθὸν αὐτοδύναμις εἰς γένεσιν , πῶς ἂν εἵη ἡ αὐτοφθορὰ αὐτοδύναμις , ὡς δύνασθαι αὐτὴν ποιεῖν τι ; . Ἀλλ´ εἰδέναι χρὴ , ὅτι ἐπεὶ τὸ αὐτόκακον , αὐτοάμετρον , καὶ αὐτοανείδεον , καὶ ἑαυτῷ κακὸν οὐσιῶδές ἐστιν , οὐ μὴν ἑτέρῳ κακόν · τοῦτο γὰρ εἰδός ἐστιν οἷον καὶ συμβεβηκὸς κακίας . Ὥσπερ πάλιν ὁ Θεὸς αὐτόμετρον , καὶ αὐτοειδοποιὸν , καὶ αὐτοάγαθον οὐσιῶδες , οὐ μὴν τὸ ἐν ἑτέρω ἀγαθόν · συμβεβηκὸς γὰρ τοῦτο . Τοῦτο τοίνυν τὸ αὐτόκακον οὕτε ὃν , οὔτε ποιητικόν ἐστιν , οὐκ ἐν ὑπάρξει τινὶ φαίνεται , ἀλλ´ ἐν παρεισδύσει ἐν τῇ τοῦ ἀγαθοῦ στερήσει . Καὶ τοῦτό
Lemmas: ἕτερος λογισμός ἀληθής , καί φημί , ὅτι ὁ κακός , ὅς κακός , οὐδείς γένεσις ποιέω , μόνος ἀεί φθείρω , ὅσος ὁ ἐπι αὐτός , ὁ ὁ εἰμί ὑπόστασις . εἰμί δέ λέγω τις αὐτός γενεσιουργός , διότι ὁ ἕτερος φθορά ἕτερος γένεσις εἰμί , ἀποκριτέον , ὡς οὐ ὅς φθείρω δίδωμι ὁ γένεσις · ἀλ ὁ μέν φθορά φθείρω , εἰμί δέ γε καί γίγνομαι τίς , ἐκ ὁ ἀγαθός γίγνομαι , καί εἰμί ὁ κακός . σημειόω γάρ ὅτι ἔτι γυμνάζω ὁ λόγος , καί διά οὗτος λέγω , εἰμί καί οὐ εἰμί . εἰμί τοίνυν ὁ κακός φθορά μέν δις ἑαυτοῦ · διά ὁ ἀγαθός δέ , γενεσιουργός . καί δις ἑαυτοῦ μέν οὔτε ὅς , οὔτε εἰμί ποιητικός εἰμί · κακός γάρ ὅς , πῶς εἄν συνίστημι ποτέ , καί πόθεν ἔχω ὁ ὕπαρξις , στέρησις εἰμί ; Ζεύς δέ ὁ ἀγαθός , καί ὅς καί ἀγαθός ποιητικός εἰμί · ὅς μέν , ὅτι οὗτος ὑποχωρέω , ἐκεῖνος ἐμφαίνω · ἀγαθός δέ ποιητικός , ὅτι ἐν ὁ φθείρω οὗτος ὁ εἰδοποιέω οὐσία , ἀντεισάγω εἶδος ἕτερος ὁ ὕλη ἐνυπάρχω , καί διά ὁ ἀγαθός δέχομαι ὁ εἰδοποίησις · μᾶλλον δέ ἐπεί ἀκώλυτος εἰμί ἐν ὁ θεῖον λόγιος ὁ ἐκ ἐπιλογισμός ὁ ἀκριβής παράδοσις . ὁ πᾶς , λέγω , ὁ ἀγαθός εἰμί , καθώς καί παρακατμὼν ἀποδείκνυμι . Πῶς γάρ εἰμί ὁ αὐτός καί ἀγαθός οὖς ἐκ ὁ φθείρω προξενώ γένεσις , καί κακός ὡς φθείρω ; οὐδέ γάρ ὁ αὐτός καί εἷς πρᾶγμα εἷς κατά ὁ αὐτός δύναμις , καί φθορά εἰμί καί γένεσις · ὅσπερ συμβαίνω , εἴπερ δέχομαι , ὅτι δύναμις εἰμί ὁ κακός καθ´ ἑαυτοῦ μή φθείρω , κατά συμβαίνω δέ ὁ γένεσις παρέχω . Πῶς γάρ ὁ ὁ ἐναντίος κίνησις εἷς καί ὁ αὐτός εἰμί δύναμις ; εἰμί γάρ καί ὁ ἰατρός λέγω δύναμις ἔχω ὑγιάζω , καί δύναμις ἔχω νόσος παρέχω , ὁ μέν καθ´ ἑαυτοῦ , ὁ δέ κατά συμβαίνω ὁ ἀπουσία καί ὁ μή ἐπισκοπέω · καί ὁ κυβερνήτης μή μόνος πάρειμι ὁ σωτηρία ὁ ναός αἰτιάομαι , ἀλλά καί ἄπειμι ὁ ἀπώλεια . ὅς γάρ πάρειμι αἰτιάομαι ὅδε , φημί ὁ αριοτοτελεω , οὗτος καί ἄπειμι αἰτιάομαι ὁ ἐναντίος . ἀλλά προποιέω , ὅτι δύναμις τίς εἰμί ἐν οὗτος , ἐν ἐκεῖνος μέν ὁ ὑγιάζω , ἐν οὗτος δέ ὁ σῴζω , ὅστις ὁ ἀπουσία τἀναντία παρέχω · καί καθ´ αὐτός μέν ὁ καθ´ ἕξις γίγνομαι , ὁ δέ κατά στέρησις κατά συμβεβηκός · ἐκεῖσε δέ ὁ μέν στέρησις ὁ καθ´ αὐτός ἔχω , ὁ δέ ἕξις ὁ κατά συμβεβηκός . Τῖς οὖν ὁ δύναμις οὗτος , ὁ κατά στέρησις συνίστημι , ὅστις εἰμί εἰμί ὁ αὐτός καί φθορά καί γένεσις ; οὐδέ γάρ ὁ φθορά ὁ στέρησις γένεσις εἰμί , ἀλ ὁ ὁ γένεσις καί ὁ εἰμί στέρησις φθορά · οὐδέ ὁ ὁ στέρησις ἀπουσία εἶδος , ἀλ ὁ ὁ εἶδος ἀπουσία φθορά καί στέρησις . Ζεύς οὗτος , ἐπεί καί ὁ κακός αὐτοφθορά εἰμί , ὁ δέ ἀγαθός αὐτοδύναμις εἰς γένεσις , πῶς εἄν ἵημι ὁ αὐτοφθορά αὐτοδύναμις , ὡς δύναμαι αὐτός ποιέω τίς ; . Ἀλ οἶδα χρή , ὅτι ἐπεί ὁ αὐτόκακον , αὐτοάμετρος , καί αυτοανειδηω , καί ἑαυτοῦ κακός οὐσιώδης εἰμί , οὖον μήv ἕτερος κακός · οὗτος γάρ οἶδα εἰμί οἷος καί συμβαίνω κακία . ὥσπερ πάλιν ὁ θεός αὐτόμετρος , καί αὐτοειδοποιός , καί αυτοαγαθος οὐσιώδης , οὖον μήv ὁ ἐν ἕτερος ἀγαθός · συμβαίνω γάρ οὗτος . οὗτος τοίνυν ὁ αὐτόκακον ἵημι ὅς , οὔτε ποιητικός εἰμί , οὐ ἐν ὑπάρχω τις φαίνω , ἀλ ἐν παρείσδυσις ἐν ὁ ὁ ἀγαθός στερέω . καί οὗτος