cogPG.PG003 526
ὁ Θεὸς καταφατικῶς , καὶ ὢν , καὶ ζωὴ , καὶ σοφία , καὶ δύναμις . Πάλιν ἐν τῇ Συμβολικῇ θεολογίᾳ , τίνες αἱ ἀπὸ τῶν αἰσθητῶν μετωνυμίαι , καὶ τίνες αἱ μορφαὶ , ἂς περιτιθεῖσιν οἱ προφῆται θεοπρεπῶς τῷ θείῳ · καὶ ποῖα τὰ σχήματα , καὶ τὰ τοῦ σώματος μέρη , τίνα πρόσωπα δηλονότι , καὶ ὧτα , καὶ χεῖρες , καὶ πόδες , καὶ ποῖα τὰ ὄργανα , καὶ τἄλλα , ἵνα μὴ καθ´ ἕκαστον λέγωμεν , ἃ δὴ πάντα ἐξ ἀποφάσεως ὀφείλουσι λέγεσθαι ἐπὶ Θεοῦ . Ἔχεις γοῦν γινώσκειν , πῶς τὰ μᾶλλον ποῤῥώτερον τοῦ Θεοῦ , ἃ δὴ ἔσχατα λέγει , πολυλογώτερά εἰσιν . Ὅσῳ γάρ εἰσιν ἀνοίκεια Θεῷ , καὶ μὴ προσήκοντα , τοσούτῳ δέονται λόγων εἰς παράστασιν , πῶς ἐπὶ Θεοῦ νοηθήσονται Διὰ τοῦτο αἱ Θεολογικαὶ ὑποτυπώσεις κατὰ τὸ Περὶ τῶν θείων ὀνομάτων βραχύτερά εἰσι τῆς Συμβολικῆς θεολογίας , ὅτι ἐν ἐκείνοις καταφατικῶς ἐλέγομεν , ἐν μὲν ταῖς Θεολογικαῖς ὑποτυπώσεσι , περὶ Θεοῦ , ὅτι μονὰς , ὅτι Τριὰς , ὅτι Πατὴρ , ὅτι Υἱὸς , καὶ Πνεῦμα · ἐν δὲ τῷ Περὶ θείων ὀνομάτων , ὅτι ὢν , ὅτι ζωὴ , ὅτι σοφία , ὅτι δύναμις · ἐν δὲ τῇ Συμβολικῇ θεολογίᾳ , ἐπεὶ περὶ συμβδλων λέγει , σχημάτων , μερῶν , ὁργάνων , κραιπαλων , ὁρμῶν , βηνων , ἐγρηγόρσεων , ἃ δὴ πάντα ἐξ ἀποφάσεως ὀφείλουσι λέγεσθαι , ὡς ἀνοίκεια καὶ πόῤῥω Θεοῦ , εἰκότως πολυλογώτερα τὰ τοιαῦτα συνέβησαν γενέσθαι · ἐπείπερ ὅσῳ τῷ Θεῷ οἰκειότερα λέγομεν , καὶ ἀνανεύομεν , καὶ ἐγγίζομεν πρὸς αὐτὸν , τοσούτῳ οἱ λόγοι ταῖς συνόψεσι τῶν νοητῶν περιστέλλονται . Συνόψεις δὲ τῶν νοητῶν , τὰς τῇ ἀθλῳ αὐτῶν ἁπλέτητι πρεπούσας θεωρίας ἐκάλεσε . Τὸ δὲ περιστέλλονται ἀντὶ τοῦ συστέλλονται τέθεικεν . Ὅπερ φησὶ καὶ νῦν ἐπὶ τῇ μυστικῇ θεολογίᾳ πάντως γενήσεται . Καὶ γὰρ παντελῶς εἰς τὸν ὑπὲρ νοῦν καὶ οἰκεῖον Θεῷ γνόφον εἰσδύντες , μὴ μόνον βραχυλόγοι γενησόμεθα , ἀλλὰ καὶ ἀλογίαν παντελῆ καὶ ἀνοησίαν εὐρήσομεν . ἀλογίαν δέ φησι , τὸ μὴ δύνασθαι λόγῳ παραστῆσαι τὰ ὑπὲρ λόγον , καὶ ἀνοησίαν τὸ , ἀνεννόητον , καὶ ὃ μὴ δύναταί τις νοῆσαι , ὡς ὑπὲρ νοῦν ὄν . Κἀκεῖ μὲν , ἤγουν ἐν τῷ Περὶ θείων ὀνομάτων , ἀπὸ τοῦ ἄνω πρὸς ἀνάλογον πλῆθος ὁ λόγος ηὐρύνετο · τὸ γὰρ ὤν , οἰκεῖον ὃν τῷ Θεῷ βραχυλογίαν εἶχε · τὸ δὲ Παλαιὸς ἡμερῶν , ἢ ἄλλο τι ποῤῥώτερον , εἰκότως πολυλογίας ἐδέετο . Νῦν δὲ , ἀπὸ τῶν κάτω τε καὶ πολλῶν συνθέσεων καὶ συμβά λων πρὸς τὸ ἑνιαῖον καὶ ἀκρότατον ἀνιὼν , εἰκότως κατὰ τὸ μέτρον τῆς ἀνόδου συσταλήσεται · καὶ τόσον , ὕτι μετὰ τὴν ἄνοδον ἄφωνος ἔσται καὶ ὅλος ἑνωθήσεται τῷ ἀφθέγκτῳ διὰ σιγῆς τιμίας τιμῶν τὸν θέμενον σκότος ἀποκρυφὴν αὐτοῦ . Διὰ τί δὲ ὅλως , Κφὴς , ἀπὸ μὲν τῶν πρωτίστων τὰς θέσεις , ἀπὸ δὲ τῶν ἐσχάτων τὰς ἀποφάσεις ποιούμεθα καταρχόμενοι ; Λέγομεν ἔτι ἐπὶ μὲν τῶν θέσεων κεχρήμεθα τῇ ὑποθετικῇ , τουτέστι τῇ ὑπαγορευτικῇ , καὶ οἷον δηλωτικῇ καταφάσει , ὅτι Θεὸς , ὅτι ζωή , ὅτι ἀγαθότης , ἢ ἀὴρ , ἢ λίθος , ἢ πῦρ , ἢ πνεῦμα , ἢ τὰ τοιαῦτα . Τὰ γοῦν πρότερα τῷ Θεῷ οἰκειότερα καὶ συγγενέστερα · λοιπὸν μᾶλλόν ἐστι ζωὴ ἢ ἀὴρ , καὶ μᾶλλον Θεὸς ἡλίθος , καὶ μᾶλλον ἀγαθότης , ἢ πῦρ , καὶ μᾶλ .
Lemmas: ὁ θεός καταφατικός , καί εἰμί , καί ζωή , καί σοφία , καί δύναμις . πάλιν ἐν ὁ συμβολικός θεολογία , τίς ὁ ἀπό ὁ αἰσθητής μετωνυμία , καί τίς ὁ μορφή , ὅς περιτίθημι ὁ προφήτης θεοπρεπῶς ὁ θεῖον · καί ποῖος ὁ σχῆμα , καί ὁ ὁ σῶμα μέρος , τίς πρόσωπον δηλονότι , καί ἄτη , καί χείρ , καί πούς , καί ποῖος ὁ ὄργανον , καί ἄλλος , ἵνα μή καθ´ ἕκαστος λέγω , ὁ δή πᾶς ἐκ ἀπόφασις ὀφείλω λέγω ἐπί Θεός . ἔχω γοῦν γιγνώσκω , πῶς ὁ μᾶλλον πρόσω ὁ Θεός , ὁ δή ἔσχατος λέγω , πολύλογος εἰμί . ὅσος γάρ εἰμί ἀνοίκειος Θεός , καί μή προσήκω , τοσοῦτος δήω λόγος εἰς παράστασις , πῶς ἐπί Θεός νοέω Ζεύς οὗτος ὁ Θεολογικός ὑποτύπωσις κατά ὁ περι ὁ θεῖον ὄνομα βραχύς εἰμί ὁ συμβολικός θεολογία , ὅτι ἐν ἐκεῖνος καταφατικός λέγω , ἐν μέν ὁ Θεολογικός ὑποτύπωσις , περί Θεός , ὅτι μονή , ὅτι Τριάς , ὅτι πατήρ , ὅτι υἱός , καί πνεῦμα · ἐν δέ ὁ περι θεῖον ὄνομα , ὅτι εἰμί , ὅτι ζωή , ὅτι σοφία , ὅτι δύναμις · ἐν δέ ὁ συμβολικός θεολογία , ἐπεί περί συμβδλων λέγω , σχῆμα , μέρος , ὄργανον , κραιπάλη , ὁρμή , βηνων , ἐγρήγορσις , ὁ δή πᾶς ἐκ ἀπόφασις ὀφείλω λέγω , ὡς ἀνοίκειος καί πόρρω Θεός , εἰκότως πολύλογος ὁ τοιοῦτος συμβαίνω γίγνομαι · ἐπεί ὅσος ὁ Θεός οἰκεῖος λέγω , καί ἀνανεύω , καί ἐγγίζω πρός αὐτός , τοσοῦτος ὁ λόγος ὁ σύνοψις ὁ νοητός περιστέλλω . σύνοψις δέ ὁ νοητός , ὁ ὁ ἆθλος αὐτός ἁπλότης πρέπω θεωρία καλέω . ὁ δέ περιστέλλω ἀντί ὁ συστέλλω τίθημι . ὅπερ φημί καί νῦν ἐπί ὁ μυστικός θεολογία πάντως γίγνομαι . καί γάρ παντελῶς εἰς ὁ ὑπέρ νόος καί οἰκέω Θεός γνόφος εἰσδύνω , μή μόνος βραχυλόγος γίγνομαι , ἀλλά καί ἀλογία παντελής καί ἀνοησία εὑρίσκω . ἀλογία δέ φημί , ὁ μή δύναμαι λόγος παρίστημι ὁ ὑπέρ λόγος , καί ἀνοησία ὁ , ἀνεννόητος , καί ὅς μή δύναμαι τις νοέω , ὡς ὑπέρ νόος εἰμί . ἀκέομαι μέν , ἤγουν ἐν ὁ περι θεῖον ὄνομα , ἀπό ὁ ἄνω πρός ἀνάλογος πλῆθος ὁ λόγος εὐρύνω · ὁ γάρ εἰμί , οἰκέω ὅς ὁ Θεός βραχυλογία ἔχω · ὁ δέ Παλαιός ἡμέρα , ἢ ἄλλος τίς πρόσω , εἰκότως πολυλογία δήω . νῦν δέ , ἀπό ὁ κάτω τε καί πολύς σύνθεσις καί συμβαίνω λάω πρός ὁ ἑνιαῖος καί ἄκρος ἄνειμι , εἰκότως κατά ὁ μέτρον ὁ ἄνοδος συστέλλω · καί τόσος , ὕς μετά ὁ ἄνοδος ἄφωνος εἰμί καί ὅλος ἑνόω ὁ ἄφθεγκτος διά σιγή τίμιος τιμή ὁ τίθημι σκότος ἀποκρυφή αὐτός . Ζεύς τίς δέ ὅλως , Κφὴς , ἀπό μέν ὁ πρῶτος ὁ θέσις , ἀπό δέ ὁ ἔσχατος ὁ ἀπόφασις ποιέω κατάρχω ; λέγω ἔτι ἐπί μέν ὁ θέσις χράομαι ὁ ὑποθετικός , τουτέστι ὁ υπαγορευτικός , καί οἷος δηλωτικός κατάφασις , ὅτι θεός , ὅτι ζωή , ὅτι ἀγαθότης , ἢ ἀήρ , ἢ λίθος , ἢ πῦρ , ἢ πνεῦμα , ἢ ὁ τοιοῦτος . ὁ γοῦν πρότερος ὁ Θεός οἰκεῖος καί συγγενής · λοιπός μάλα εἰμί ζωή ἢ ἀήρ , καί μᾶλλον θεός ηλιανθος , καί μᾶλλον ἀγαθότης , ἢ πῦρ , καί μᾶλ .