cleonides.introductio-harmonica 7
Χρόα δέ ἐστι γένους εἰδικὴ διαίρεσις . χρόαι δέ εἰσιν αἱ ῥηταὶ καὶ γνώριμοι ἕξ , ἁρμονίας μία , χρώματος τρεῖς , διατόνου δύο . Ἡ μὲν οὖν τῆς ἁρμονίας τῇ αὐτοῦ τοῦ γένους διαιρέσει κέχρηται · μελῳδεῖται γὰρ κατὰ δίεσιν καὶ δίεσιν τὴν ἴσην καὶ δίτονον . Τῶν δὲ χρωματικῶν διαιρέσεων βαρυτάτη μέν ἐστιν ἡ τοῦ μαλακοῦ χρώματος χρόα , μελῳδεῖται δὲ κατὰ δίεσιν τριτημόριον τόνου καὶ δίεσιν τὴν ἴσην καὶ τὸ ἴσον τόνῳ καὶ τῷ ἡμίσει καὶ τρίτῳ . τὸ δὲ ἡμιόλιον κατὰ δίεσιν ἡμιόλιον τῆς ἐναρμονίου διέσεως καὶ δίεσιν τὴν ἴσην καὶ ἑπτὰ τεταρτημορίων διέσεων ( p . 11 ) ἀσύνθετον διάστημα . τὸ δὲ τονιαῖον χρῶμα τῇ αὐτῇ τοῦ γένους χρόᾳ κέχρηται · μελῳδεῖται γὰρ κατὰ ἡμιτόνιον καὶ ἡμιτόνιον καὶ τριημιτόνιον . κέκληται δὲ τὰ εἰρημένα χρώματα ἀπὸ τῶν ἐνυπαρχόντων αὐτοῖς πυκνῶν · τό τε γὰρ τονιαῖον ἀπὸ τοῦ ἐνυπάρχοντος αὐτῷ ( κατὰ σύνθεσιν ) τόνου , καὶ ἡμιόλιον ἀπὸ τῶν ἐνυπαρχουσῶν αὐτῷ διέσεων , ἡμιολίων τῶν ἐναρμονίων διέσεων , μαλακὸν δὲ τὸ τοῦ ἐλαχίστου πυκνοῦ ὡσαύτως χρῶμα , ἐπειδὴ τὸ ἐν αὐτῷ πυκνὸν ἀνίεταί τε καὶ ἐκλύεται . Τῶν δὲ διατονικῶν διαιρέσεων τὸ μὲν διάτονον μαλακὸν καλεῖται , τὸ δὲ σύντονον . ἡ μὲν οὖν τοῦ μαλακοῦ διατόνου χρόα μελῳδεῖται κατὰ ἡμιτόνιον καὶ τριῶν διέσεων ἀσύνθετον διάστημα καὶ πέντε διέσεων ὁμοίως ἀσύνθετον διάστημα . ἡ δὲ τοῦ συντόνου διατόνου τῇ αὐτῇ τοῦ γένους ἐπικοινωνεῖ διαιρέσει · μελῳδεῖται γὰρ καθʼ ἡμιτόνιον καὶ τόνον καὶ τόνον . Δείκνυνται δὲ καὶ διʼ ἀριθμῶν αἱ χρόαι τὸν τρόπον τοῦτον . ὑποτίθεται γὰρ ὁ τόνος εἰς δώδεκά τινα ἐλάχιστα μόρια διαιρούμενος , ὧν ἕκαστον δωδεκατημύριον τόνου καλεῖται · ἀναλόγως δὲ τῷ τόνῳ καὶ τὰ λοιπὰ διαστήματα , τὸ μὲν γὰρ ἡμιτόνιον εἰς ἕξ δωδε κατημόρια , ἡ δὲ δίεσις ἡ μὲν τεταρτημόριος εἰς τρία , ἡ δὲ τριτημόριος εἰς τέσσαρα , ὅλον δὲ τὸ διὰ τεσσάρων εἰς τριάκοντα . ἡ μὲν οὖν ἁρμονία μελῳδηθήσεται ( p . 12 ) τριῶν δωδεκατημορίων μέγεθος καὶ καὶ κδ , τὸ δὲ μαλακὸν χρῶμα κατὰ δ καὶ δ καὶ κβ , τὸ δὲ ἡμιόλιον χρῶμα κατὰ τέτταρα ἥμισυ καὶ δ ?? καί κα , τὸ δὲ τονιαῖον χρῶμα κατὰ Ϛ καὶ Ϛ καὶ ιη , τὸ δὲ μαλακὸν διάτονον κατὰ Ϛ καὶ θ καὶ ιε , τὸ δὲ σύντονον κατὰ Ϛ καὶ ιβ καὶ ιβ .
Lemmas: χρώς δέ εἰμί γένος εἰδικός διαίρεσις . χροιά δέ εἰμί ὁ ῥητός καί γνώριμος ἕξ , ἁρμονία εἷς , χρῶμα τρεῖς , διάτονος δύο . ὁ μέν οὖν ὁ ἁρμονία ὁ αὐτός ὁ γένος διαίρεσις χράω · μελῳδέω γάρ κατά δίεσις καί δίεσις ὁ ἴσος καί δίτονος . ὁ δέ χρωματικός διαίρεσις βαρύς μέν εἰμί ὁ ὁ μαλακός χρῶμα χρώς , μελῳδέω δέ κατά δίεσις τριτημόριος τόνος καί δίεσις ὁ ἴσος καί ὁ ἴσος τόνος καί ὁ ἥμισυς καί τρίτος . ὁ δέ ἡμιόλιος κατά δίεσις ἡμιόλιος ὁ ἐναρμόνιος δίεσις καί δίεσις ὁ ἴσος καί ἑπτά τεταρτημόριος δίεσις ( p . 11 ) ἀσύνθετος διάστημα . ὁ δέ τονιαῖος χρῶμα ὁ αὐτός ὁ γένος χροιά χράω · μελῳδέω γάρ κατά ἡμιτόνιον καί ἡμιτόνιον καί τριημιτόνιον . καλέω δέ ὁ λέγω χρῶμα ἀπό ὁ ἐνυπάρχω αὐτός πυκνός · ὁ τε γάρ τονιαῖος ἀπό ὁ ἐνυπάρχω αὐτός ( κατά σύνθεσις ) τόνος , καί ἡμιόλιος ἀπό ὁ ἐνυπάρχω αὐτός δίεσις , ἡμιόλιος ὁ ἐναρμόνιος δίεσις , μαλακός δέ ὁ ὁ ἐλαχύς πυκνός ὡσαύτως χρῶμα , ἐπειδή ὁ ἐν αὐτός πυκνός ἀνίημι τε καί ἐκλύω . ὁ δέ διατονικός διαίρεσις ὁ μέν διάτονος μαλακός καλέω , ὁ δέ σύντονος . ὁ μέν οὖν ὁ μαλακός διάτονος χρώς μελῳδέω κατά ἡμιτόνιον καί τρεῖς δίεσις ἀσύνθετος διάστημα καί πέντε δίεσις ὅμοιος ἀσύνθετος διάστημα . ὁ δέ ὁ σύντονος διάτονος ὁ αὐτός ὁ γένος ἐπικοινωνέω διαίρεσις · μελῳδέω γάρ κατά ἡμιτόνιον καί τόνος καί τόνος . δείκνυμι δέ καί διά ἀριθμός ὁ χροιά ὁ τρόπος οὗτος . ὑποτίθημι γάρ ὁ τόνος εἰς δώδεκα τις ἐλαχύς μόριον διαιρέω , ὅς ἕκαστος δωδεκατημύριον τόνος καλέω · ἀνάλογος δέ ὁ τόνος καί ὁ λοιπός διάστημα , ὁ μέν γάρ ἡμιτόνιον εἰς ἕξ δωδεʹ κατημόριον , ὁ δέ δίεσις ὁ μέν τεταρτημόριος εἰς τρεῖς , ὁ δέ τριτημόριος εἰς τέσσαρες , ὅλος δέ ὁ διά τέσσαρες εἰς τριάκοντα . ὁ μέν οὖν ἁρμονία μελῳδέω ( p . 12 ) τρεῖς δωδεκατημόριον μέγεθος καί καί ΚΔ , ὁ δέ μαλακός χρῶμα κατά δ καί δ καί κβ , ὁ δέ ἡμιόλιος χρῶμα κατά τέσσαρες ἥμισυς καί δ ?? καί ἄν , ὁ δέ τονιαῖος χρῶμα κατά Ϛ καί Ϛ καί εἷς , ὁ δέ μαλακός διάτονος κατά Ϛ καί θ καί ιε , ὁ δέ σύντονος κατά Ϛ καί Ἶβ καί Ἶβ .