cleomedes.de-motu-circulari-corporum-caelestium 1.11.9
Ἔνιοι δὲ λέγοντες μὴ ἐπέχειν σημείου λόγον τὴν γῆν , τοιούτοις χρῶνται ἐπιχειρήμασι . Φασὶ γάρ , ὅτι ἡ ὄψις εἰς ὕψος ἐπαιρομένη τὰ ἐν τοῖς ἐπιπέδοις οὐ θεωρούμενα , ἀλλʼ ὑπὸ τὸν ὁρίζοντα κεκρυμμένα θεωρεῖ , καὶ ὅσῳ ὑψηλότερον ἐπαίρεται , μᾶλλον · ὥστε οὐκ ἀπὸ παντὸς μέρους τῆς γῆς εἰς δύο ἴσα διαιρεῖται ὁ οὐρανός . Ὃ δοκεῖ τεκμήριον εἶναι τοῦ σημείου λόγον μὴ ἐπέχειν τὴν γῆν . Ῥητέον οὖν πρὸς τοῦτο , ὅτι τὸ σχῆμα τῆς γῆς περιφερὲς ὂν τούτου αἴτιον γίνεται · ὥστε καὶ εἰ σταδιαία τὸ μέγεθος ἦν ἡ γῆ , μέση κειμένη ὁμοίως καὶ περιφερὴς οἦσα , τὸ ὅμοιον ἂν συνέβαινε . Καὶ οὐ δήπου ἐνεχώρει ἂν λέγειν , ὅτι μηδὲ ἡ οὕτως βραχεῖα σημείου λόγον ἐπέχει πρὸς τὸν κόσμον . Τὸ σχῆμα οὖν τούτου αἴτιον ἡγητέον . Καὶ εἴ τις ἀπὸ παντὸς σημείου τῆς γῆς ἐπίπεδον ἐκβάλοι τῇ ἐπινοίᾳ , οὐκ ἂν πλέον καὶ ἔλαττον τοῦ κόσμου ὑπὲρ γῆς ὀφθείη , ἀλλὰ τὸ ἴσον καὶ ἀπὸ τοῦ ὕψους καὶ ἀπὸ τῶν χθαμαλῶν · τὰ μέντοι μεγέθη τῶν ἄστρων ἴσα φαίνεται καὶ ἀπὸ ὕψους καὶ ἐκ θαλάσσης . Τάχα δʼ ἄν τις κἀκεῖνο φήσειεν ἐνταῦθα , διότι , ἐκ τῶν πεδίων καὶ τῆς θαλάσσης εἰ μὴ ἐθεωρεῖτο τὸ ἡμικόσμιον ὑπὲρ γῆς , ἀπὸ δὲ μόνων τῶν ὑψηλοτάτων , τάχʼ ἂν εἴχετό τινος λόγου τὸ ὑπʼ αὐτῶν λεγόμενον , ἀπό γε τῶν ὑψηλοτάτων εἰς δύο ἴσα διαιρουμένου τοῦ κόσμου , ἐκ δὲ τῶν χθαμαλῶν οὐκέτι , ἀλλὰ μείονος τοῦ ὑπὲρ γῆς φαινομένου . Νυνὶ δὲ οὐδὲν πρὸς λόγον ἐστίν , εἰ ὑψουμένης τῆς ὄψεως τὸ πλέον ὑπὲρ γῆς θεωρεῖται , ἐν σφαιροειδεῖ τῆς γῆς σχήματι τούτου γινομένου ἀναγκαίως . Τεκμήριον γὰρ ποιεῖσθαι ἄρα δεῖ τοῦ μὴ εἶναι τὴν γῆν πρὸς τὰ ὅλα στιγμιαίαν , οὐκ εἰ πλέον τοῦ κόσμου ἢ τὸ ἥμισυ ἐπαιρομένης τῆς ὄψεως ὁρᾶσθαι δυνατόν , ἀλλʼ εἰ μὴ ἐκ τῶν ἐπιπέδων τὸ ἴσον αὐτοῦ ὑπὲρ γῆς ὁρᾶται , τῶν μὲν ἐκ τῶν χθαμαλῶν ὁριζόντων ἐπιπέδων ὄντων , τῶν δὲ rξ ὕψους ὁρωμένων κωνοειδῶν καὶ ὄντων καὶ καλουμένων .
Lemmas: ἔνιοι δέ λέγω μή ἐπέχω σημεῖον λόγος ὁ γῆ , τοιοῦτος χράω ἐπιχείρημα . φημί γάρ , ὅτι ὁ ὄψις εἰς ὕψος ἐπαίρω ὁ ἐν ὁ ἐπίπεδος οὐ θεωρέω , ἀλλά ὑπό ὁ ὁρίζων κρύπτω θεωρέω , καί ὅσος ὑψηλός ἐπαίρω , μάλα · ὥστε οὐ ἀπό πᾶς μέρος ὁ γῆ εἰς δύο ἴσος διαιρέω ὁ οὐρανός . ὅς δοκέω τεκμήριον εἰμί ὁ σημεῖον λόγος μή ἐπέχω ὁ γῆ . λέγω οὖν πρός οὗτος , ὅτι ὁ σχῆμα ὁ γῆ περιφερής εἰμί οὗτος αἴτιος γίγνομαι · ὥστε καί εἰ σταδιαῖος ὁ μέγεθος εἰμί ὁ γῆ , μέσος κεῖμαι ὅμοιος καί περιφερής οἴομαι , ὁ ὅμοιος ἄν συμβαίνω . καί οὐ δήπου ἐγχωρέω ἄν λέγω , ὅτι μηδέ ὁ οὕτως βραχύς σημεῖον λόγος ἐπέχω πρός ὁ κόσμος . ὁ σχῆμα οὖν οὗτος αἴτιος ἡγέομαι . καί εἰ τις ἀπό πᾶς σημεῖον ὁ γῆ ἐπίπεδος ἐκβάλλω ὁ ἐπίνοια , οὐ ἄν πολύς καί ἐλαχύς ὁ κόσμος ὑπέρ γῆ ὁράω , ἀλλά ὁ ἴσος καί ἀπό ὁ ὕψος καί ἀπό ὁ χθαμαλός · ὁ μέντοι μέγεθος ὁ ἄστρον ἴσος φαίνω καί ἀπό ὕψος καί ἐκ θάλασσα . τάχα δέ ἄν τις ἐκεῖνος φημί ἐνταῦθα , διότι , ἐκ ὁ πεδίον καί ὁ θάλασσα εἰ μή θεωρέω ὁ ἡμικόσμιον ὑπέρ γῆ , ἀπό δέ μόνος ὁ ὑψηλός , τάχα ἄν ἔχω τις λόγος ὁ ὑπό αὐτός λέγω , ἀπό γε ὁ ὑψηλός εἰς δύο ἴσος διαιρέω ὁ κόσμος , ἐκ δέ ὁ χθαμαλός οὐκέτι , ἀλλά μείων ὁ ὑπέρ γῆ φαίνω . νυνί δέ οὐδείς πρός λόγος εἰμί , εἰ ὑψόω ὁ ὄψις ὁ πολύς ὑπέρ γῆ θεωρέω , ἐν σφαιροειδής ὁ γῆ σχῆμα οὗτος γίγνομαι ἀναγκαῖος . τεκμήριον γάρ ποιέω ἄρα δέω ὁ μή εἰμί ὁ γῆ πρός ὁ ὅλος στιγμιαῖος , οὐ εἰ πολύς ὁ κόσμος ἤ ὁ ἥμισυς ἐπαίρω ὁ ὄψις ὁράω δυνατός , ἀλλά εἰ μή ἐκ ὁ ἐπίπεδος ὁ ἴσος αὐτός ὑπέρ γῆ ὁράω , ὁ μέν ἐκ ὁ χθαμαλός ὁρίζω ἐπίπεδος εἰμί , ὁ δέ rξ ὕψος ὁράω κωνοειδής καί εἰμί καί καλέω .