ciscoriordan/open-greek-corpus-annotations huggingface dataset:
cleomedes.de-motu-circulari-corporum-caelestium 2.1.5
Μείζονος δὲ αὐτοῦ καὶ ἐλάττονος φαινομένου ἡμῖν , καὶ ὁμοίως τῶν κατʼ αὐτὸν διαστημάτων μειζόνων τε καὶ μειόνων , ὁ κατὰ ἀλήθειαν ἐπιβάλλων αὐτῷ κῶνος ἀπὸ τῶν ἀποχεομένων ἀκτίνων τῆς ὄψεως μέγιστός ἐστιν ἀναγκαίως . Συναγομένου δὲ καὶ τοῦ μεγέθους αὐτοῦ καὶ τοῦ διαστήματος κατὰ φαντασίαν εἰς ἐλάχιστον , δυνάμεθα δύο κώνους ἐπινοεῖν , ἕνα μὲν τὸν κατὰ ἀλήθειαν αὐτῷ ἐπιβάλλοντα , ἕτερον δὲ τὸν κατὰ φαντασίαν · ὧν κορυφὴ μὲν γενήσεται μία τὸ πρὸς τῇ κόρῃ τῆς ὄψεως , βάσεις δὲ ἡ μὲν κατὰ ἀλήθειαν , ἡ δὲ κατὰ φαντασίαν . Ὡς οὖν ἕξει ἡ κατὰ ἀλήθειαν ἀπόστασις πρὸς τὴν φαινομένην , οὕτως ἕξει καὶ τὸ κατὰ ἀλήθειαν μέγεθος πρὸς τὸ φανταζόμενον ἡμῖν . Αἱ δὲ βάσεις τῶν κώνων ἴσαι ταῖς διαμέτροις εἰσίν , ἡ μὲν τῇ κατὰ ἀλήθειαν , ἡ δὲ τῇ κατὰ φαντασίαν . Ὡς οὖν ἔχει τὸ κατὰ ἀλήθειαν διάστημα πρὸς τὸ κατὰ φαντασίαν , οὕτως ἔχειν δεῖ καὶ τὸ κατὰ ἀλήθειαν μέγεθος πρὸς τὸ φανταζόμενον . Τὸ δὲ κατὰ ἀλήθειαν διάστημα τοῦ κατὰ φαντασίαν σχεδὸν ἀπείρῳ μεῖζόν ἐστι , σημείου λόγον ἐπεχούσης τῆς γῆς πρὸς τὸ ἡλιακὸν ὕψος καὶ τὴν ἀπʼ αὐτοῦ νοουμένην σφαῖραν . Καὶ τὸ κατὰ ἀλήθειαν ἄρα μέγεθος τοῦ κατὰ φαντασίαν μεγέθους ἀπείρῳ μεῖζον εἶναι ἀναγκαιότατόν ἐστιν . Οὐκ ἄρα τηλικοῦτός ἐστιν ὁ ἥλιος , ἡλίκος φαίνεται .
Lemmas: μέγας δέ αὐτός καί ἐλαχύς φαίνω ἐγώ , καί ὅμοιος ὁ κατά αὐτός διάστημα μέγας τε καί μείων , ὁ κατά ἀλήθεια ἐπιβάλλω αὐτός κῶνος ἀπό ὁ ἀποχέω ἀκτίς ὁ ὄψις μέγας εἰμί ἀναγκαῖος . συνάγω δέ καί ὁ μέγεθος αὐτός καί ὁ διάστημα κατά φαντασία εἰς ἐλαχύς , δύναμαι δύο κῶνος ἐπινοέω , εἷς μέν ὁ κατά ἀλήθεια αὐτός ἐπιβάλλω , ἕτερος δέ ὁ κατά φαντασία · ὅς κορυφή μέν γίγνομαι εἷς ὁ πρός ὁ κόρη ὁ ὄψις , βάσις δέ ὁ μέν κατά ἀλήθεια , ὁ δέ κατά φαντασία . ὡς οὖν ἔχω ὁ κατά ἀλήθεια ἀπόστασις πρός ὁ φαίνω , οὕτως ἔχω καί ὁ κατά ἀλήθεια μέγεθος πρός ὁ φαντάζω ἐγώ . ὁ δέ βάσις ὁ κῶνος ἴσος ὁ διάμετρον εἰμί , ὁ μέν ὁ κατά ἀλήθεια , ὁ δέ ὁ κατά φαντασία . ὡς οὖν ἔχω ὁ κατά ἀλήθεια διάστημα πρός ὁ κατά φαντασία , οὕτως ἔχω δέω καί ὁ κατά ἀλήθεια μέγεθος πρός ὁ φαντάζω . ὁ δέ κατά ἀλήθεια διάστημα ὁ κατά φαντασία σχεδόν ἄπειρος μέγας εἰμί , σημεῖον λόγος ἐπέχω ὁ γῆ πρός ὁ ἡλιακός ὕψος καί ὁ ἀπό αὐτός νοέω σφαῖρα . καί ὁ κατά ἀλήθεια ἄρα μέγεθος ὁ κατά φαντασία μέγεθος ἄπειρος μέγας εἰμί ἀναγκαῖος εἰμί . οὐ ἄρα τηλικοῦτος εἰμί ὁ ἥλιος , ἡλίκος φαίνω .
cleomedes.de-motu-circulari-corporum-caelestium 2.1.6
Καὶ μὴν εἰ τηλικοῦτός ἐστιν ὁ ἥλιος , ἡλίκος φαίνεται , ἂν ἐπινοήσωμεν αὐτὸν διπλασίονα γενόμενον , εἰς δύο διαιρουμένου ἑκάτερον αὐτοῦ τῶν μερῶν ποδιαῖον φανήσεται . Ὥστε εἰ καὶ ἐπὶ τοσοῦτον ἐπινοήσαιμεν αὐξόμενον αὐτὸν ὡς ἐπὶ μυριάδων ἑκατὸν σταδίων διάστημα ἐκτείνεσθαι , ἕκαστον αὐτοῦ τῶν ποδιαίων μερῶν , ἡλίκον ἐστί , φανήσεται . Εί δὲ τοῦτο , ἀκόλουθον ἂν εἴη καὶ αὐτόν , ἡλίκος ἐστί , φαίνεσθαι , τούτου προδήλως ἀδυνάτου ὄντος . Οὐ γὰρ οἷόν τε ἐπὶ τοσοῦτον ἐξικέσθαι δυνάμεως τὴν ἀνθρωπίνην ὄψιν , ὡς τὰ ἐπὶ μυριάδας ἑκατὸν σταδίων ἐκτεταμένα τηλικαῦτα ἡμῖν , ἡλίκα ἐστὶ κατὰ ἀλήθειαν , φαίνεσθαι . Ἐπεὶ καὶ αὐτὸς ὁ κόσμος σχεδὸν ἀπειρομεγέθης ὢν ἐλάχιστος ἡμῖν φαντάζεται , δεήσειε ἂν καὶ τοῦτον τηλικοῦτον εἶναι , ἡλίκος ἡμῖν φαντάζεται . Ἀλλὰ τοῦτο παντάπασίν ἐστιν ἀλογώτατον . Οὐκ ἄρα οὔτε ὁ κόσμος αὐτὸς οὔτε μὴν ὁ ἥλιος τηλικοῦτός ἐστιν , ἡλίκος ἡμῖν φαντάζεται .
Lemmas: καί μήν εἰ τηλικοῦτος εἰμί ὁ ἥλιος , ἡλίκος φαίνω , ἐάν ἐπινοέω αὐτός διπλάσιος γίγνομαι , εἰς δύο διαιρέω ἑκάτερος αὐτός ὁ μέρος ποδιαῖος φαίνω . ὥστε εἰ καί ἐπί τοσοῦτος ἐπινοέω αὐξάνω αὐτός ὡς ἐπί μυριάς ἑκατόν στάδιον διάστημα ἐκτείνω , ἕκαστος αὐτός ὁ ποδιαῖος μέρος , ἡλίκος εἰμί , φαίνω . εἰ δέ οὗτος , ἀκόλουθος ἄν εἰμί καί αὐτός , ἡλίκος εἰμί , φαίνω , οὗτος πρόδηλος ἀδύνατος εἰμί . οὐ γάρ οἷος τε ἐπί τοσοῦτος ἐξικνέομαι δύναμις ὁ ἀνθρώπινος ὄψις , ὡς ὁ ἐπί μυριάς ἑκατόν στάδιον ἐκτείνω τηλικοῦτος ἐγώ , ἡλίκος εἰμί κατά ἀλήθεια , φαίνω . ἐπεί καί αὐτός ὁ κόσμος σχεδόν ἀπειρομεγέθης εἰμί ἐλαχύς ἐγώ φαντάζω , δέω ἄν καί οὗτος τηλικοῦτος εἰμί , ἡλίκος ἐγώ φαντάζω . ἀλλά οὗτος παντάπασι εἰμί ἄλογος . οὐ ἄρα οὔτε ὁ κόσμος αὐτός οὔτε μήν ὁ ἥλιος τηλικοῦτος εἰμί , ἡλίκος ἐγώ φαντάζω .
cleomedes.de-motu-circulari-corporum-caelestium 2.1.7
Ἐπεὶ τοίνυν τὰ ἀκολουθοῦντα τῷ ποδιαῖον εἶναι τὸν ἥλιον ἀδύνατά ἐστιν , ἀδύνατον ποδιαῖον εἶναι αὐτόν . Οὐδὲ γὰρ ἐκεῖνο ἔνεστιν εἰπεῖν , ὅτι τοῦ ἡλίου ἐπὶ τοσοῦτον διάστημα ἐκτεταμένου , ἔνια μὲν αὐτοῦ τῶν ποδιαίων μερῶν τηλικαῦτα φανήσεται , ἡλίκα ἐστίν , ἔνια δὲ οὐχ οὕτως ἕξει . Τὰ γὰρ ἀπὸ τῆς γῆς διαστήματα πρὸς πάντα τὰ μέρη αὐτοῦ ἴσα γενήσεται , κέντρου γε λόγον ἐχούσης πρὸς τὴν ἡλιακὴν σφαῖραν . Ὥστε πάντα δεήσει τὰ ποδιαῖα μέρη αὐτοῦ , ἡλίκα ἐστί , φαίνεσθαι , καὶ οὐδὲν μᾶλλον τάδε τινὰ τῶνδέ τινων . Ὥστε πάντων τῶν ποδιαίων μερῶν τηλικούτων φαινομένων , ἡλίκα ἐστί , καὶ αὐτὸς ὅλος ἐπὶ τοσοῦτον ἐκταθείς , ἡλίκος ἐστί , φανήσεται . Οὗ προδήλως ἀδυνάτου ὄντος οὐδὲ τὰ ποδιαῖα μέρη αὐτοῦ , ἡλίκα ἐστί , φανήσεται , ἀλλʼ οὐδʼ ὅλως φανήσεται . Ὅθεν οὐδὲ αὐτὸς ὁ ἥλιος ποδιαῖος ὢν φανήσεται · φαίνεται δέ γε , οὐκ ἄρα ποδιαῖός ἐστι . Δῆλον οὖν ἀπὸ τούτων , οἶμαι , διότι , εἰ τηλικοῦτος ἦν , ἡλίκος φαίνεται , οὐκ ἂν ἐφαίνετο · ἐπεὶ δὲ φαίνεται , οὐκ ἔστι τηλικοῦτος , ἡλίκος φαίνεται .
Lemmas: ἐπεί τοίνυν ὁ ἀκολουθέω ὁ ποδιαῖος εἰμί ὁ ἥλιος ἀδύνατος εἰμί , ἀδύνατος ποδιαῖος εἰμί αὐτός . οὐδέ γάρ ἐκεῖνος ἔνειμι λέγω , ὅτι ὁ ἥλιος ἐπί τοσοῦτος διάστημα ἐκτείνω , ἔνιοι μέν αὐτός ὁ ποδιαῖος μέρος τηλικοῦτος φαίνω , ἡλίκος εἰμί , ἔνιοι δέ οὐ οὕτως ἔχω . ὁ γάρ ἀπό ὁ γῆ διάστημα πρός πᾶς ὁ μέρος αὐτός ἴσος γίγνομαι , κέντρον γε λόγος ἔχω πρός ὁ ἡλιακός σφαῖρα . ὥστε πᾶς δέω ὁ ποδιαῖος μέρος αὐτός , ἡλίκος εἰμί , φαίνω , καί οὐδείς μάλα ὅδε τις ὅδε τις . ὥστε πᾶς ὁ ποδιαῖος μέρος τηλικοῦτος φαίνω , ἡλίκος εἰμί , καί αὐτός ὅλος ἐπί τοσοῦτος ἐκτείνω , ἡλίκος εἰμί , φαίνω . ὅς πρόδηλος ἀδύνατος εἰμί οὐδέ ὁ ποδιαῖος μέρος αὐτός , ἡλίκος εἰμί , φαίνω , ἀλλά οὐδέ ὅλος φαίνω . ὅθεν οὐδέ αὐτός ὁ ἥλιος ποδιαῖος εἰμί φαίνω · φαίνω δέ γε , οὐ ἄρα ποδιαῖος εἰμί . δῆλος οὖν ἀπό οὗτος , οἴομαι , διότι , εἰ τηλικοῦτος εἰμί , ἡλίκος φαίνω , οὐ ἄν φαίνω · ἐπεί δέ φαίνω , οὐ εἰμί τηλικοῦτος , ἡλίκος φαίνω .
cleomedes.de-motu-circulari-corporum-caelestium 2.1.8
Εί γε μὴν τηλικοῦτός ἐστιν , ἡλίκος φαίνεται , καὶ αὕτη ἡ ἀπὸ τῆς ὄψεως φαντασία τοῦ κατʼ αὐτὸν μεγέθους κριτήριόν ἐστιν , ἀκόλουθον ἂν εἴη λέγειν , διότι καὶ τῶν περὶ αὐτὸν φανταζομένων αὕτη ἂν ἡ φαντασία κριτήριον γένοιτο . Ὅθεν εἰ τηλικοῦτός ἐστιν , ἡλίκος φαίνεται , καὶ τοιοῦτός ἐστιν , οἷος φαίνεται . Φαίνεται δὲ κοῖλος καὶ μαρμαίρων οὐ τούτου τοῦ σχήματος περὶ αὐτὸν ὑπάρχοντος . Ἄλλοτε γοῦν ὁρᾶται ὁμαλὸς καὶ σεληνοειδὴς καὶ μηδʼ ἡνωμένος · ἀδύνατον δὲ ταῦτα πάντα περὶ αὐτὸν εἶναι Ψεῦδος οὖν καὶ ᾧ ταῦτα ἀκολουθεῖ , τὸ ποδιαῖον εἶναι αὐτόν . Καὶ μὴν εἰ τηλικοῦτός ἐστιν , ἡλίκος φαίνεται , καὶ τοιοῦτός ἐστιν , οἷος φαίνεται , ἐπειδὴ καὶ ἑστὼς φαίνεται , εἴη ἂν ἀμετάβατος · οὐκ ἔστι δʼ ἀκίνητος οὐδὲ ἀμετάβατος · ὅθεν οὐδὲ τηλικοῦτός ἐστιν , ἡλίκος φαίνεται .
Lemmas: εἰ γε μήν τηλικοῦτος εἰμί , ἡλίκος φαίνω , καί οὗτος ὁ ἀπό ὁ ὄψις φαντασία ὁ κατά αὐτός μέγεθος κριτήριον εἰμί , ἀκόλουθος ἄν εἰμί λέγω , διότι καί ὁ περί αὐτός φαντάζω οὗτος ἄν ὁ φαντασία κριτήριον γίγνομαι . ὅθεν εἰ τηλικοῦτος εἰμί , ἡλίκος φαίνω , καί τοιοῦτος εἰμί , οἷος φαίνω . φαίνω δέ κοῖλος καί μαρμαίρω οὐ οὗτος ὁ σχῆμα περί αὐτός ὑπάρχω . ἄλλοτε γοῦν ὁράω ὁμαλός καί σεληνοειδής καί μηδέ ἑνόω · ἀδύνατος δέ οὗτος πᾶς περί αὐτός εἰμί ψεῦδος οὖν καί ὅς οὗτος ἀκολουθέω , ὁ ποδιαῖος εἰμί αὐτός . καί μήν εἰ τηλικοῦτος εἰμί , ἡλίκος φαίνω , καί τοιοῦτος εἰμί , οἷος φαίνω , ἐπειδή καί ἵστημι φαίνω , εἰμί ἄν ἀμετάβατος · οὐ εἰμί δέ ἀκίνητος οὐδέ ἀμετάβατος · ὅθεν οὐδέ τηλικοῦτος εἰμί , ἡλίκος φαίνω .
cleomedes.de-motu-circulari-corporum-caelestium 2.1.9
Ἐναργέστατα δʼ ἂν καὶ ἀπὸ τούτων ἡ ἀτοπία τοῦ λόγου αὐτῶν ἐλέγχοιτο . Εἰ γὰρ ὁ ἥλιος τηλικοῦτός ἐστιν , ἡλίκος φαίνεται , γνώριμον , οἶμαι , διότι καὶ ἡ σελήνη τηλικαύτη ἐστίν , ἡλίκη φαίνεται · εἰ δὲ αὐτή , καὶ τὰ σχήματα αὐτῆς . Ὥστε καί , ὅτε μηνοειδής ἐστι , τὸ ἀπὸ τοῦ κέρως ἐπὶ τὸ κέρας αὐτῆς διάστημα τηλικοῦτόν ἐστιν , ἡλίκον φαίνεται . Ὧι πάλιν ἀκολουθεῖ , καὶ τὰ πρὸς τούς πλησίον αὐτῆς τῶν ἀστέρων διαστήματα τηλικαῦτα εἶναι , ἡλίκα φαίνεται · τούτῳ δὲ πάλιν τὸ καὶ πάντα ἀπλῶς τὰ διαστήματα τῶν ἀστέρων τηλικαῦτα εἶναι , ἡλίκα φαντάζεται · ὅθεν καὶ ὅλον τὸ ὑπὲρ γῆς ἡμισφαίριον τοῦ κόσμου τηλικοῦτόν ἐστι , ἡλίκον φαίνεται . Οὐ τοῦτο δέ · οὐκ ἄρα τηλικοῦτός ἐστιν ὁ ἥλιος , ἡλίκος φαίνεται . Καὶ μὴν εἰ ἡ σελήνη σὑν τοῖς σχήμασι τηλικαύτη ἐστί , ἡλίκη φαίνεται , καὶ τὰ φαινόμενα ἐν αὐτῇ τῶν μελασμάτων τηλικαῦτά ἐστιν , ἡλίκα φαίνεται · εἰ δὲ τοῦτο , καὶ τὰ ὄρη δεήσει τηλικαῦτα εἶναι , ἡλίκα φαίνεται . Οὐκ ἔχει δὲ τοῦτο οὕτως · ὥστε οὐδὲ ὁ ἥλιος τηλικοῦτός ἐστιν , ἡλίκος φαίνεται .
Lemmas: ἐναργής δέ ἄν καί ἀπό οὗτος ὁ ἀτοπία ὁ λόγος αὐτός ἐλέγχω . εἰ γάρ ὁ ἥλιος τηλικοῦτος εἰμί , ἡλίκος φαίνω , γνώριμος , οἴομαι , διότι καί ὁ σελήνη τηλίκαυτος εἰμί , ἡλίκος φαίνω · εἰ δέ αὐτός , καί ὁ σχῆμα αὐτός . ὥστε καί , ὅτε μηνοειδής εἰμί , ὁ ἀπό ὁ κέρας ἐπί ὁ κέρας αὐτός διάστημα τηλικοῦτος εἰμί , ἡλίκος φαίνω . ὅς πάλιν ἀκολουθέω , καί ὁ πρός ὁ πλησίον αὐτός ὁ ἀστήρ διάστημα τηλικοῦτος εἰμί , ἡλίκος φαίνω · οὗτος δέ πάλιν ὁ καί πᾶς ἁπλῶς ὁ διάστημα ὁ ἀστήρ τηλικοῦτος εἰμί , ἡλίκος φαντάζω · ὅθεν καί ὅλος ὁ ὑπέρ γῆ ἡμισφαίριον ὁ κόσμος τηλικοῦτος εἰμί , ἡλίκος φαίνω . οὐ οὗτος δέ · οὐ ἄρα τηλικοῦτος εἰμί ὁ ἥλιος , ἡλίκος φαίνω . καί μήν εἰ ὁ σελήνη σύν ὁ σχῆμα τηλίκαυτος εἰμί , ἡλίκος φαίνω , καί ὁ φαίνω ἐν αὐτός ὁ μέλασμα τηλικοῦτος εἰμί , ἡλίκος φαίνω · εἰ δέ οὗτος , καί ὁ ὄρος δέω τηλικοῦτος εἰμί , ἡλίκος φαίνω . οὐ ἔχω δέ οὗτος οὕτως · ὥστε οὐδέ ὁ ἥλιος τηλικοῦτος εἰμί , ἡλίκος φαίνω .
cleomedes.de-motu-circulari-corporum-caelestium 2.1.10
Ὁπότε μὲν οὖν καθαρὸς καὶ κατὰ φύσιν ἔχων εἴη ὁ ἀήρ , οὐχ οἷόν τε ἡμῖν ἀντιβλέπειν τῷ ἡλίῳ · ὁπότε δὲ παρέχοι ἡμῖν τὸ τοῦ ἀέρος κατάστημα ἀποβλέπειν εἰς αὐτόν , ἄλλοτε ἀλλοῖος ἡμῖν φαντάζεται , ποτὲ μὲν λευκός , ποτὲ δὲ ὠχριῶν , ἔστι δʼ ὅτε πυρωπός , πολλάκις δὲ καὶ μίλτινος ἢ αἱματώδης ἢ ξανθὸς ὀφθῆναι , ἔστι δʼ ὅτε καὶ ποικίλος ἢ χλωρός . Καὶ αἱ περὶ αὐτὸν δὲ φαινόμενοι πολλάκις οἷον κνηκίδες νεφώδεις , σχεδὸν ἀπείρους μυριάδας σταδίων ἀπέχουσαι αὐτοῦ , δοκοῦσιν ἡμῖν περὶ αὐτὸν εἶναι . Καὶ κατὰ κορυφὴν δʼ ὄρους πολλάκις δυόμενος ἢ ἀνατέλλων φαντασίαν ἡμῖν ἀποπέμπει ὡς ψαύων τῆς κορυφῆς , τοσαύτας μυριάδας ἀφεστὼς ἀπὸ παντὸς μέρους τῆς γῆς , ὅσας εἰκός ἐστι , τῆς γῆς κέντρου λόγον ἐπεχούσης πρὸς τὸ ὕψος αὐτοῦ . Πῶς οὖν οὐκ ἐσχάτως ἠλίθιον ταῖς τοιαύταις τῶν φαντασιῶν κατακολουθεῖν , ἀλλὰ μὴ ἄλλο τι ποιεἴσθαι κριτήριον τῶν γε τηλικούτων τὸ μέγεθος , ἐνθυμουμένους , ὡς ἡ περὶ αὐτὰ ἀπάτη οὐ τὴν ἐπιτυχοῦσαν βλάβην ἐπιφέρειν εἴωθε .
Lemmas: ὁπότε μέν οὖν καθαρός καί κατά φύσις ἔχω εἰμί ὁ ἀήρ , οὐ οἷος τε ἐγώ ἀντιβλέπω ὁ ἥλιος · ὁπότε δέ παρέχω ἐγώ ὁ ὁ ἀήρ κατάστημα ἀποβλέπω εἰς αὐτός , ἄλλοτε ἀλλοῖος ἐγώ φαντάζω , ποτέ μέν λευκός , ποτέ δέ ὠχριάω , εἰμί δέ ὅτε πυρωπός , πολλάκις δέ καί μίλτινος ἤ αἱματώδης ἤ ξανθός ὁράω , εἰμί δέ ὅτε καί ποικίλος ἤ χλωρός . καί ὁ περί αὐτός δέ φαίνω πολλάκις οἷος κνηκίς νεφώδης , σχεδόν ἄπειρος μυριάς στάδιον ἀπέχω αὐτός , δοκέω ἐγώ περί αὐτός εἰμί . καί κατά κορυφή δέ ὄρος πολλάκις δύω ἤ ἀνατέλλω φαντασία ἐγώ ἀποπέμπω ὡς ψαύω ὁ κορυφή , τοσοῦτος μυριάς ἀφίστημι ἀπό πᾶς μέρος ὁ γῆ , ὅσος ἔοικα εἰμί , ὁ γῆ κέντρον λόγος ἐπέχω πρός ὁ ὕψος αὐτός . πῶς οὖν οὐ ἔσχατος ἠλίθιος ὁ τοιοῦτος ὁ φαντασία κατακολουθέω , ἀλλά μή ἄλλος τις ποιέω κριτήριον ὁ γε τηλικοῦτος ὁ μέγεθος , ἐνθυμέομαι , ὡς ὁ περί αὐτός ἀπάτη οὐ ὁ ἐπιτυγχάνω βλάβη ἐπιφέρω εἴωθα .
cleomedes.de-motu-circulari-corporum-caelestium 2.1.11
Σαφέστατα δὲ ἐλέγχεται τὸ ἄγαν ἀνόητον τοῦ λόγου αὐτῶν καὶ ἀπὸ τῶν οὕτως ἐπικεχειρημένων . Εί ἐπινοήσαιμεν ἵππον ἀφιέμενον ἐν πεδινῇ χώρᾳ τρέχειν ἅμα τῷ τὴν ἴτυν τοῦ ὁρίζοντος ἐκφῆναι τὸν ἥλιον , μέχρις ὅτου πᾶς ἐκφανῇ , σχεδὸν εὔδηλόν ἐστι στοχαζομένοις , ὡς οὐ μεῖον ἂν σταδίων δέκα προέλθοι , ὄρνις δὲ ὠκύτατος πολλαπλάσιον ἵππου , βέλος δὲ τῇ ὀξυτάτῃ ῥύμῃ κεχρημένον πολὺ πλεῖον ὄρνιθος , ὡς μὴ ἂν μείους διακοσίων ἀνύσαι σταδίων ἐν τοσούτῳ χρόνου διαστήματι . Ἂν τοίνυν ἵππῳ ἰσοταχῆ τὴν τοῦ κόσμου πορείαν ὑποθώμεθα , δέκα εὑρεθείη ἂν σταδίων ἡ τοῦ ἡλίου διάμετρος , ἐὰν δὲ ὄρνιθι ὠκυτάτῳ , πολὺ μείζων , ἐἀν δὲ βέλει , οὐ μείων διακοσίων σταδίων . Κατὰ δὲ ταῦτα πάντα οὐκ ἔσται ποδιαῖος οὐδὲ ἡλίκος φαίνεται .
Lemmas: σαφής δέ ἐλέγχω ὁ ἄγαν ἀνόητος ὁ λόγος αὐτός καί ἀπό ὁ οὕτως ἐπιχειρέω . εἰ ἐπινοέω ἵππος ἀφίημι ἐν πεδινός χώρα τρέχω ἅμα ὁ ὁ ἴτυς ὁ ὁρίζω ἐκφαίνω ὁ ἥλιος , μέχρι ὅστις πᾶς ἐκφαίνω , σχεδόν εὔδηλος εἰμί στοχάζομαι , ὡς οὐ μείων ἄν στάδιον δέκα προέρχομαι , ὄρνις δέ ὠκύς πολλαπλάσιος ἵππος , βέλος δέ ὁ ὀξύς ῥύμη χράω πολύς πολύς ὄρνις , ὡς μή ἄν μείων διακόσιοι ἀνύω στάδιον ἐν τοσοῦτος χρόνος διάστημα . ἐάν τοίνυν ἵππος ἰσοταχής ὁ ὁ κόσμος πορεία ὑποτίθημι , δέκα εὑρίσκω ἄν στάδιον ὁ ὁ ἥλιος διάμετρος , ἐάν δέ ὄρνις ὠκύς , πολύς μέγας , ἐάν δέ βέλος , οὐ μείων διακόσιοι στάδιον . κατά δέ οὗτος πᾶς οὐ εἰμί ποδιαῖος οὐδέ ἡλίκος φαίνω .
cleomedes.de-motu-circulari-corporum-caelestium 2.1.13
Ἐλέγχεται δὲ καὶ διὰ τῶν ὑδρολογίων τὸ εὔηθες τοῦ λόγου . Δείκνυται γὰρ διʼ αὐτῶν , ὅτι , ἂν ᾖ ποδιαῖος ὁ ἥλιος , δεήσει τὸν μέγιστον τοῦ οὐρανοῦ κύκλον ἑπτακοσίων πεντήκοντα ποδῶν εἶναι . Διὰ γὰρ τῶν ὑδρολογίων καταμετρούμενος εὑρίσκεται μέρος ἑπτακοσιοστὸν καὶ πεντηκοστὸν τοῦ οἰκείου κύκλου . Ἐὰν γάρ , ἐν αὐτὸς ἀνέρχεται πᾶς ἐκ τοῦ ὁρίζοντος ὁ ἥλιος , κύαθος , φέρε εἰπεῖν , ῥεύσῃ , τὸ ὕδωρ ἀφεθὲν ὅλῃ τῇ ἡμέρᾳ καὶ νυκτὶ ῥεῖν εὑρίσκεται κυάθους ἔχον ἑπτακοσίους καὶ πεντήκοντα . Λέγεται δʼ ἡ τοιαύτη ἔφοδος ὑπὸ πρώτων τῶν Αἰγυπτίων ἐπινοηθῆναι .
Lemmas: ἐλέγχω δέ καί διά ὁ ὑδρολόγιον ὁ εὐήθης ὁ λόγος . δείκνυμι γάρ διά αὐτός , ὅτι , ἐάν εἰμί ποδιαῖος ὁ ἥλιος , δέω ὁ μέγας ὁ οὐρανός κύκλος ἑπτακόσιοι πεντήκοντα πούς εἰμί . διά γάρ ὁ ὑδρολόγιον καταμετρέω εὑρίσκω μέρος ἑπτακοσιοστός καί πεντηκοστός ὁ οἰκεῖος κύκλος . ἐάν γάρ , ἐν αὐτός ἀνέρχομαι πᾶς ἐκ ὁ ὁρίζων ὁ ἥλιος , κύαθος , φέρω λέγω , ῥέω , ὁ ὕδωρ ἀφίημι ὅλος ὁ ἡμέρα καί νύξ ῥέω εὑρίσκω κύαθος ἔχω ἑπτακόσιοι καί πεντήκοντα . λέγω δέ ὁ τοιοῦτος ἔφοδος ὑπό πρῶτος ὁ Αἰγύπτιος ἐπινοέω .
cleomedes.de-motu-circulari-corporum-caelestium 2.1.14
Ἐλέγχεται δὲ ἡ δόξα καὶ ἀπὸ τῶν πρὸς μεσημβρίαν τετραμμένων στοῶν . Αἱ γὰρ τῶν κιόνων σκιαὶ παράλληλοι ἀποπέμπονται · ὅπερ οὐκ ἂν ἐγίνετο , εἰ μὴ εὐθεῖαι καὶ κατὰ κάθετον πρὸς ἕκαστον αὐτῶν αἱ ἀκτῖνες ἀπεπέμποντο . Οὐδʼ ἂν αἱ ἀκτῖνες πάλιν κατὰ κάθετον ἀπεπέμποντο πρὸς ἕκαστον αὐτῶν , μὴ ὅλῃ τῇ στοᾷ τῆς περὶ τὸν ἥλιον διαμέτρου συμπαρεκτεταμένης . Λέγεται δʼ ὅτι καὶ τὰ ἐν πάσῃ τῇ οἰκουμένῃ ἐῤῥυμοτομημένα ἄμφοδα πρὸς τὴν ἰσημερινὴν ἀνατολὴν ἄσκια γίνεται ἐν ταῖς ἰσημεριναῖς τοῦ ἡλίου ἀνατολαῖς , οὐδʼ ἂν τούτου συμβαίνοντος , εἰ μὴ πάσῃ τῇ οἰκουμένῃ συμπαρεκτεταμένον ἦν τὸ μέγεθος τοῦ ἡλίου , τουτέστι τῷ πλάτει αὐτῆς . Πάλιν δὲ κατὰ τὴν μεσημβρίαν πάντα περιφωτίζεται τὰ ἐν ὅλῃ τῇ οἰκουμένῃ ἐρρυμοτομημένα ἄμφοδα πρὸς μεσημβρίαν · ὥστε οὐ μόνον τῷ πλάτει , ἀλλὰ καὶ τῷ μήκει τῆς ὅλης οἰκουμένης συμπαρεκτέταται τὸ μέγεθος τοῦ ἡλίου . Μῆκος μὲν γὰρ τῆς ὅλης οἰκουμένης τὸ ἀπὸ ἀνατολῆς πρὸς δύσιν ἐστί , πλάτος δὲ τὸ ἀπὸ τῶν ἀρκτικῶν ἐπὶ τὰ μεσημβρινὰ διῆκον . Ὅθεν ἀνατέλλων μὲν ἐν ἰσημερίᾳ ὁ ἥλιος καὶ ἄσκια ποιῶν τὰ πρὸς αὐτὸν ὁρῶντα τῶν ἀμφόδων τῷ πλάτει τῆς ὅλης οἰκουμένης συμπαρεκτεταμένην ἔχει τὴν διάμετρον , μεσουρανήσας δὲ καὶ πάντα περιφωτίσας τὰ πρὸς αὐτὸν ὁρῶντα ἄμφοδα , τῷ μήκει . Ἀλλʼ οὐ κατὰ ταὐτόν , φασί , πᾶσι μεσουρανεῖ , μόνοις δὲ τοῖς ὑπὸ τῷ αὐτῷ μεσημβρινῷ οἰκοῦσι . Ῥητέον οὖν , ὅτι πλατύτερον λέγεται τὸ τοιοῦτον .
Lemmas: ἐλέγχω δέ ὁ δόξα καί ἀπό ὁ πρός μεσημβρία τρέπω στοά . ὁ γάρ ὁ κίων σκιά παράλληλος ἀποπέμπω · ὅς οὐ ἄν γίγνομαι , εἰ μή εὐθύς καί κατά κάθετος πρός ἕκαστος αὐτός ὁ ἀκτίς ἀποπέμπω . οὐδέ ἄν ὁ ἀκτίς πάλιν κατά κάθετος ἀποπέμπω πρός ἕκαστος αὐτός , μή ὅλος ὁ στοά ὁ περί ὁ ἥλιος διάμετρος συμπαρεκτείνω . λέγω δέ ὅτι καί ὁ ἐν πᾶς ὁ οἰκέω ῥυμοτομέω ἄμφοδον πρός ὁ ἰσημερινός ἀνατολή ἄσκιος γίγνομαι ἐν ὁ ἰσημερινός ὁ ἥλιος ἀνατολή , οὐδέ ἄν οὗτος συμβαίνω , εἰ μή πᾶς ὁ οἰκουμένη συμπαρεκτείνω εἰμί ὁ μέγεθος ὁ ἥλιος , τουτέστι ὁ πλάτος αὐτός . πάλιν δέ κατά ὁ μεσημβρία πᾶς περιφωτίζω ὁ ἐν ὅλος ὁ οἰκέω ῥυμοτομέω ἄμφοδον πρός μεσημβρία · ὥστε οὐ μόνος ὁ πλάτος , ἀλλά καί ὁ μῆκος ὁ ὅλος οἰκουμένη συμπαρεκτείνω ὁ μέγεθος ὁ ἥλιος . μῆκος μέν γάρ ὁ ὅλος οἰκουμένη ὁ ἀπό ἀνατολή πρός δύσις εἰμί , πλάτος δέ ὁ ἀπό ὁ ἀρκτικός ἐπί ὁ μεσημβρινός διήκω . ὅθεν ἀνατέλλω μέν ἐν ἰσημερία ὁ ἥλιος καί ἄσκιος ποιέω ὁ πρός αὐτός ὁράω ὁ ἄμφοδος ὁ πλάτος ὁ ὅλος οἰκουμένη συμπαρεκτείνω ἔχω ὁ διάμετρος , μεσουρανέω δέ καί πᾶς περιφωτίζω ὁ πρός αὐτός ὁράω ἄμφοδον , ὁ μῆκος . ἀλλά οὐ κατά αὐτός , φημί , πᾶς μεσουρανέω , μόνος δέ ὁ ὑπό ὁ αὐτός μεσημβρινός οἰκέω . λέγω οὖν , ὅτι πλατύς λέγω ὁ τοιοῦτος .
cleomedes.de-motu-circulari-corporum-caelestium 2.1.15
Καὶ τὸ ἐν Συήνῃ δὲ ἄσκια τὰ φωτιζόμενα γίνεσθαι , περὶ καρκίνον γενομένου τοῦ ἡλίου , περὶ μεσημβρίαν ἀτρεκῆ ἐπὶ τριακοσίους τὴν διάμετρον σταδίους μηνύει σαφῶς , ὅτι μή ἐστι ποδιαῖος ὁ ἥλιος . Οὐδὲν δʼ ἂν τούτων συνέβαινεν , εἰ ποδιαῖος ἦν .
Lemmas: καί ὁ ἐν Συήνη δέ ἄσκιος ὁ φωτίζω γίγνομαι , περί καρκίνος γίγνομαι ὁ ἥλιος , περί μεσημβρία ἀτρεκής ἐπί τριακόσιοι ὁ διάμετρος στάδιον μηνύω σαφής , ὅτι μή εἰμί ποδιαῖος ὁ ἥλιος . οὐδείς δέ ἄν οὗτος συμβαίνω , εἰ ποδιαῖος εἰμί .
cleomedes.de-motu-circulari-corporum-caelestium 2.1.16
Σημειοῦται δὲ καὶ ἀπὸ τῶν σκιῶν , μὴ εἶναι ποδιαῖον τὸν ἥλιον . Ὁπότον μὲν γὰρ τὴν ἴτυν ἐκφάνῃ τοῦ ὁρίζοντος , μήκισται ἀποπέμπονται αἱ σκιαί , ὁπόταν δὲ ὑπὲρ τὸν ὁρίζοντα γένηται , εἰς πολὺ βραχύτερον συνάγονται μέγεθος , οὐκ ἂν τούτου συμβαίνοντος , εἰ μὴ ὑψηλότεραι πάντων τῶν ἐπὶ γῆς σωμάτων αἱ ἀκτῖνες αὐτοῦ ἐγίνοντο · ὅπερ οὐκ ἂν ποδιαίου αὐτοῦ ὄν τος συνέβαινε . Μείζονα ἄρα καὶ τῶν ὑψηλοτάτων ὁρῶν τὴν διάμετρον ἔχει , ὑψηλοτέρας τε τῶν ἀκρωρειῶν καὶ ἐξ ὑπερτέρου ἀποπέμπων τὰς ἀκτῖνας , ἐπειδὰν ὅλος ἐκφανῇ τοῦ ὁρίζοντος .
Lemmas: σημειόω δέ καί ἀπό ὁ σκιά , μή εἰμί ποδιαῖος ὁ ἥλιος . οποος μέν γάρ ὁ ἴτυς ἐκφαίνω ὁ ὁρίζων , μήκιστος ἀποπέμπω ὁ σκιά , ὁπόταν δέ ὑπέρ ὁ ὁρίζων γίγνομαι , εἰς πολύς βραχύς συνάγω μέγεθος , οὐ ἄν οὗτος συμβαίνω , εἰ μή ὑψηλός πᾶς ὁ ἐπί γῆ σῶμα ὁ ἀκτίς αὐτός γίγνομαι · ὅς οὐ ἄν ποδιαῖος αὐτός εἰμί ὅς συμβαίνω . μέγας ἄρα καί ὁ ὑψηλός ὄρος ὁ διάμετρος ἔχω , ὑψηλός τε ὁ ἀκρώρεια καί ἐκ ὑπέρ ἀποπέμπω ὁ ἀκτίς , ἐπειδάν ὅλος ἐκφαίνω ὁ ὁρίζω .
cleomedes.de-motu-circulari-corporum-caelestium 2.1.18
Καὶ ἡ τοιαύτη ἔφοδος μάλιστα ἐκφαίνει τὸ ἀξίωμα τοῦ κατʼ αὐτὸν μεγέθους . Ἡ Συήνη ὑπὸ τῷ καρκίνῳ κεῖται . Ὁπόταν οὖν ὁ ἥλιος ἐν τούτῳ γενόμενος τῷ ζῳδίῳ κατὰ ἀτρεκῆ μεσημβρίαν στῇ , ἄσκια γίνεται τὰ φωτιζόμενα ὑπʼ αὐτοῦ ἐν τῇδε τῇ χώρᾳ ἐπὶ σταδίους τριακοσίους τὴν διάμετρον . Ὧν οὕτως ἐν τοῖς φαινομένοις ἐχόντων ὁ Ποσειδώνιος ὑποθέμενος μυριοπλασίονα εἶναι τὸν ἡλιακὸν κύκλον τοῦ τῆς γῆς κύκλου , ἀπὸ τούτου ὁρμιώμενος δείκνυσιν , ὅτι μυριάδων τριακοσίων εἶναι δεῖ τὴν τοῦ ἡλίου διάμετρον . Εἰ γὰρ ὁ ἡλιακὸς κύκλος τοῦ τῆς γῆς κύκλου μυριοπλασίων , καὶ τὸ τμῆμα τοῦ κύκλου , ὅπερ ἐπέχει τὸ τοῦ ἡλίου μέγεθος , μυριοπλάσιον εἶναι δεῖ τούτου τοῦ τμήματος τῆς γῆς , ὅπερ ὁ ἥλιος κατὰ κορυφὴν ὑπερκείμενος ἄσκιον παρέχεται . Ἐπεὶ οὖν τοῦτο ἐπὶ τριακοσίους τὴν διάμετρον ἐκτέταται σταδίους , τριακοσίων εἶναι μυριάδων δεῖ , ὅπερ ἐπέχει ὁ ἥλιος ἑκάστοτε τοῦ οἰκείου κύκλου . Ἀλλὰ ταῦτα μὲν κατὰ τοιαύτην ὑπόθεσιν εἴληπται · καὶ πιθανὸν μέν , μὴ ἐλάττονα ἢ μυριοπλασίονα εἶναι τὸν ἡλιακὸν κύκλον τοῦ τῆς γῆς κύκλου σημείου γε λόγον τῆς γῆς πρὸς αὐτὸν ἐχούσης · ἐνδέχεται δὲ καὶ μείζονα αὐτὸν ὄντα ἢ πάλιν μείονα ἡμᾶς ἀγνοεῖν .
Lemmas: καί ὁ τοιοῦτος ἔφοδος μάλα ἐκφαίνω ὁ ἀξίωμα ὁ κατά αὐτός μέγεθος . ὁ Συήνη ὑπό ὁ καρκίνος κεῖμαι . ὁπόταν οὖν ὁ ἥλιος ἐν οὗτος γίγνομαι ὁ ζῴδιον κατά ἀτρεκής μεσημβρία στάζω , ἄσκιος γίγνομαι ὁ φωτίζω ὑπό αὐτός ἐν ὅδε ὁ χώρα ἐπί στάδιον τριακόσιοι ὁ διάμετρος . ὅς οὕτως ἐν ὁ φαίνω ἔχω ὁ Ποσειδώνιος ὑποτίθημι μυριοπλασίων εἰμί ὁ ἡλιακός κύκλος ὁ ὁ γῆ κύκλος , ἀπό οὗτος ὁρμίζω δείκνυμι , ὅτι μυριάς τριακόσιοι εἰμί δέω ὁ ὁ ἥλιος διάμετρος . εἰ γάρ ὁ ἡλιακός κύκλος ὁ ὁ γῆ κύκλος μυριοπλασίων , καί ὁ τμῆμα ὁ κύκλος , ὅς ἐπέχω ὁ ὁ ἥλιος μέγεθος , μυριοπλάσιος εἰμί δέω οὗτος ὁ τμῆμα ὁ γῆ , ὅς ὁ ἥλιος κατά κορυφή ὑπέρκειμαι ἄσκιος παρέχω . ἐπεί οὖν οὗτος ἐπί τριακόσιοι ὁ διάμετρος ἐκτείνω στάδιον , τριακόσιοι εἰμί μυριάς δέω , ὅς ἐπέχω ὁ ἥλιος ἑκάστοτε ὁ οἰκεῖος κύκλος . ἀλλά οὗτος μέν κατά τοιοῦτος ὑπόθεσις λαμβάνω · καί πιθανός μέν , μή ἐλαχύς ἤ μυριοπλασίων εἰμί ὁ ἡλιακός κύκλος ὁ ὁ γῆ κύκλος σημεῖον γε λόγος ὁ γῆ πρός αὐτός ἔχω · ἐνδέχομαι δέ καί μέγας αὐτός εἰμί ἤ πάλιν μείων ἐγώ ἀγνοέω .
cleomedes.de-motu-circulari-corporum-caelestium 2.1.20
Οὐ μὴν πιθανόν γε εἶναι δοκεῖ ἰσοταχεῖς εἶναι τοὺς πλάνητας κατὰ τὴν προαιρετικὴν πορείαν , ἀλλὰ καὶ ὠκυτέραν εἶναι τὴν τῶν ὑψηλοτέρων ἅτε λεπτοτέρου πυρὸς ὄντων . Πῶς γὰρ οὐκ ἀδύνατον , τὴν σελήνην ἀερομιγὲς ἔχουσαν τὸ οἰκεῖον σῶμα ἰσοταχῆ τὴν προαιρετικὴν πορείαν ἔχειν τοῖς ἐκ λεπτοῦ καὶ κουφοτάτου πυρὸς ὑφεστῶσιν ; Ὅθεν ἄλλοι ἄλλο μέγεθος περὶ τὸν ἥλιον εἶναι ἀπεφήναντο , οὐδεὶς μέντοι τῶν φυσικῶν καὶ ἀστρολόγων μείονα τῆς προειρημένης τὴν διάμετρον ἔχειν αὐτὸν ἀπεφήνατο . Τὸν δὲ Ἵππαρχόν φασι καὶ χιλιοκαιπεντηκονταπλασίονα τῆς γῆς ὄντα αὐτὸν ἐπιδεικνύναι . Πῶς ἂν οὖν ποδιαῖος εἴη κατὰ πᾶσαν ἔφοδον σχεδὸν ἐμμεθόδως γινομένην ἀπειρομεγέθης εὑρισκόμενος ; Ἑκατὸν τοίνυν καὶ εἴκοσι πέντε ἡλιακῶν μεγεθῶν ἀπὸ τοῦ ὕψους αὐτοῦ ἐπὶ τὴν γῆν εἶναι ὀφειλόντων , ἂν ποδιαῖος καὶ τηλικοῦτος , ἡλίκος φαίνεται , δεήσει εἴκοσι πέντε καὶ ἑκατὸν ποδῶν εἶναι τὸ πρὸς αὐτὸν διάστημα · ὥστε πολὺ ὑποκάτω τῶν ὑψηλοτάτων ὀρῶν γενήσεται ἐνίων γε καὶ ὑπὲρ δέκα στάδια τὴν κάθετον ἐχόντων . Καὶ οὕτως εὑρίσκεται κατὰ τὴν δόξαν αὐτῶν τοῦτο τὸ ὕψος , πρὸς ὃ ἡ γῆ στιγμιαία ἐστὶ πέντε καὶ εἴκοσι μυριάδων οὖσα , ἑκατὸν εἴκοσι πέντε πόδας ἀπέχον τῆς γῆς . Ταῦτα γὰρ ἀκολουθεῖ τῇ δόξῃ τῆς ἱερᾶς κεφαλῆς τῆς μόνης τὴν ἀλήθειαν εὑρούσης . Περὶ δὲ τοῦ κατὰ τὴν σελήνην ὕψους τί ἄν τις καὶ φαίη ; Εἰ γὰρ ὁ ἥλιος ἑκατὸν εἴκοσι πέντε πόδας ἀφέστηκεν ἡμῶν καὶ κατὰ πολὺ τῶν ὀρῶν ταπεινότερός ἐστι , πόσον δεῖ τῆς γῆς ἀφεστάναι τὴν σελήνην , ἧς ὁ κύκλος ἐλαχίστῳ λόγῳ τρισκαιδέκατον γίνεται τοῦ ἡλιακοῦ κύκλου ;
Lemmas: οὐ μήν πιθανός γε εἰμί δοκέω ἰσοταχής εἰμί ὁ πλάνης κατά ὁ προαιρετικός πορεία , ἀλλά καί ὠκύς εἰμί ὁ ὁ ὑψηλός ἅτε λεπτός πῦρ εἰμί . πῶς γάρ οὐ ἀδύνατος , ὁ σελήνη ἀερομιγής ἔχω ὁ οἰκεῖος σῶμα ἰσοταχής ὁ προαιρετικός πορεία ἔχω ὁ ἐκ λεπτός καί κοῦφος πῦρ ὑφίστημι ; ὅθεν ἄλλος ἄλλος μέγεθος περί ὁ ἥλιος εἰμί ἀποφαίνω , οὐδείς μέντοι ὁ φυσικός καί ἀστρονόμος μείων ὁ προλέγω ὁ διάμετρος ἔχω αὐτός ἀποφαίνω . ὁ δέ Ἵππαρχος φημί καί χιλ̈ιοκαιπεντηκονταπλασίων ὁ γῆ εἰμί αὐτός ἐπιδείκνυμι . πῶς ἄν οὖν ποδιαῖος εἰμί κατά πᾶς ἔφοδος σχεδόν ἐμμέθοδος γίγνομαι ἀπειρομεγέθης εὑρίσκω ; ἑκατόν τοίνυν καί εἴκοσι πέντε ἡλιακός μέγεθος ἀπό ὁ ὕψος αὐτός ἐπί ὁ γῆ εἰμί ὀφείλω , ἐάν ποδιαῖος καί τηλικοῦτος , ἡλίκος φαίνω , δέω εἴκοσι πέντε καί ἑκατόν πούς εἰμί ὁ πρός αὐτός διάστημα · ὥστε πολύς ὑποκάτω ὁ ὑψηλός ὄρος γίγνομαι ἔνιοι γε καί ὑπέρ δέκα στάδιον ὁ κάθετος ἔχω . καί οὕτως εὑρίσκω κατά ὁ δόξα αὐτός οὗτος ὁ ὕψος , πρός ὅς ὁ γῆ στιγμιαῖος εἰμί πέντε καί εἴκοσι μυριάς εἰμί , ἑκατόν εἴκοσι πέντε πούς ἀπέχω ὁ γῆ . οὗτος γάρ ἀκολουθέω ὁ δόξα ὁ ἱερός κεφαλή ὁ μόνος ὁ ἀλήθεια εὑρίσκω . περί δέ ὁ κατά ὁ σελήνη ὕψος τίς ἄν τις καί φημί ; εἰ γάρ ὁ ἥλιος ἑκατόν εἴκοσι πέντε πούς ἀφίστημι ἐγώ καί κατά πολύς ὁ ὄρος ταπεινός εἰμί , πόσος δέω ὁ γῆ ἀφίστημι ὁ σελήνη , ὅς ὁ κύκλος ἐλαχύς λόγος τρισκαιδέκατος γίγνομαι ὁ ἡλιακός κύκλος ;
cleomedes.de-motu-circulari-corporum-caelestium 2.1.21
Ἀλλʼ εἰ καὶ μὴ τούτοις ἐπιστῆσαι οἷός τ᾿ ἐγένετο μηδʼ ἀνευρεῖν ταῦτα , ὧν μείζων ἡ ζήτησις ἦν ἀνθρώπου ἡδονὴν τετιμηκότος , αὐτῇ γε τῇ δυνάμει τοῦ ἡλίου ἐπιστῆσαι αὐτὸν ἐχρῆν καὶ πρῶτον μὲν ἐνθυμηθῆναι , διότι πάντα τὸν κόσμον φωτίζει σχεδὸν ἀπειρομεγέθη ὄντα , ἔπειτα , ὅτι οὕτω διακαίει τὴν γῆν , ὡς ἔνια μέρη αὐτῆς ὑπὸ φλογμοῦ ἀοίκητα εἶναι , καὶ ὑπὸ πολλῆς τῆς δυνάμεως αὐτὸς ἔμπνουν παρέχεται τὴν γῆν , ὡς καὶ καρποφορεῖν αὐτὴν καὶ ζῳογονεῖν · καὶ ὅτι αὐτός ἐστιν αἴτιος τοῦ καὶ τὰ ζῷα ὑφεστάναι καὶ τοὺς καρποὺς τρέφεσθαι καὶ αὔξεσθαι καὶ τελεσφορεῖσθαι · καὶ διότι μὴ μόνον τὰς ἡμέρας καὶ νύκτας , ἀλλὰ καὶ θέρος καὶ χειμῶνα καὶ τὰς ἄλλας ὥρας αὐτός ἐστιν ὁ ποιῶν , καὶ μὴν καὶ τοῦ μέλανας εἶναι καὶ λευκοὺς ἀνθρώπους καὶ ξανθοὺς καὶ κατὰ τὰς ἄλλας ἰδέας διαφέροντας αὐτὸς αἴτιος γίνεται παρὰ τὸ πῶς ἀποπέμπειν τὰς ἀκτῖνας ἐπὶ τὰ κλίματα τῆς γῆς · καὶ ὅτι οὐκ ἄλλη τις εἰ μὴ ἡ τοῦ ἡλίου δύναμις τούς μὲν καθύγρους καὶ πληθύνοντας ποταμοῖς παρέχεται τῶν ἐπὶ γῆς τόπων , τοὺς δὲ ξηροὺς καὶ ἀνύδρους , καὶ τοὺς μὲν ἀκάρπους , τοὺς δὲ καρποφορεῖν ἱκανούς , καὶ τοὺς μὲν δριμεῖς καὶ δυσώδεις , ὡς τοὺς τῶν Ἰχθυοφάγων , τοὺς δὲ εὐώδεις καὶ ἀρωματοφόρους , ὡς τοὺς περὶ τὴν Ἀραβίαν , καὶ τοὺς μὲν τοιούσδε καρπούς , τοὺς δὲ τοιούσδε ἐκφέρειν δυναμένους .
Lemmas: ἀλλά εἰ καί μή οὗτος ἐφίστημι οἷος τε γίγνομαι μηδέ ἀνευρίσκω οὗτος , ὅς μέγας ὁ ζήτησις εἰμί ἄνθρωπος ἡδονή τιμάω , αὐτός γε ὁ δύναμις ὁ ἥλιος ἐφίστημι αὐτός χρή καί πρῶτος μέν ἐνθυμέομαι , διότι πᾶς ὁ κόσμος φωτίζω σχεδόν ἀπειρομογέͅζω εἰμί , ἔπειτα , ὅτι οὕτως διακαίω ὁ γῆ , ὡς ἔνιοι μέρος αὐτός ὑπό φλογμός ἀοίκητος εἰμί , καί ὑπό πολύς ὁ δύναμις αὐτός ἔμπνους παρέχω ὁ γῆ , ὡς καί καρποφορέω αὐτός καί ζῳογονέω · καί ὅτι αὐτός εἰμί αἴτιος ὁ καί ὁ ζῷον ὑφίστημι καί ὁ καρπός τρέφω καί αὐξάνω καί τελεσφορέω · καί διότι μή μόνος ὁ ἡμέρα καί νύξ , ἀλλά καί θέρος καί χειμών καί ὁ ἄλλος ὥρα αὐτός εἰμί ὁ ποιέω , καί μήν καί ὁ μέλας εἰμί καί λευκός ἄνθρωπος καί ξανθός καί κατά ὁ ἄλλος ἰδέα διαφέρω αὐτός αἴτιος γίγνομαι παρά ὁ πῶς ἀποπέμπω ὁ ἀκτίς ἐπί ὁ κλίμα ὁ γῆ · καί ὅτι οὐ ἄλλος τις εἰ μή ὁ ὁ ἥλιος δύναμις ὁ μέν κάθυγρος καί πληθύνω ποταμός παρέχω ὁ ἐπί γῆ τόπος , ὁ δέ ξηρός καί ἄνυδρος , καί ὁ μέν ἄκαρπος , ὁ δέ καρποφορέω ἱκανός , καί ὁ μέν δριμύς καί δυσώδης , ὡς ὁ ὁ Ἰχθυοφάγοι , ὁ δέ εὐώδης καί ἀρωματοφόρος , ὡς ὁ περί ὁ Ἀραβία , καί ὁ μέν τοιόσδε καρπός , ὁ δέ τοιόσδε ἐκφέρω δύναμαι .
cleomedes.de-motu-circulari-corporum-caelestium 2.1.22
Καὶ καθόλου σχεδὸν ἀπάσης τῆς περὶ τὰ ἐπίγεια διαφορᾶς αὐτός ἐστιν αἴτιος πολλὴν τὴν παραλλαγὴν κατʼ ἔνια τῶν κλιμάτων τῆς γῆς ἐχούσης . Πάρεστι γοῦν καταμανθάνειν τὴν διαφορὰν τῶν περὶ τὴν Λιβύην ἱστορουμένων καὶ τὴν Σκυθικὴν χώραν καὶ τὴν Μαιῶτιν λίμνην , καὶ ζῴων καὶ καρπῶν καὶ πάντων ἁπλῶς πάμπολυ ἐξηλλαγμένων καὶ τῶν κατὰ τὸν ἀέρα κράσεων καὶ διαφορῶν · καὶ λοιπὸν τὰς ἐν πάσῃ τῇ Ἀσίᾳ καὶ Εὐρώπῃ θεωρουμένας διαφορὰς καὶ πηγῶν καὶ καρπῶν καὶ ζῴων καὶ μετάλλων καὶ ὑδάτων θερμῶν καὶ ἀέρων παντοδαπῶν ἰδέας , ψυχροτάτων , φλογωδεστάτων , εὐκράτων , λεπτῶν , παχέων , ὑγρῶν , ξηρῶν · καὶ λοιπὸν ὅσαι ἕτεραι παῤ ἑκάστοις διαφοραὶ καὶ ἰδιότητες θεωροῦνται , τούτων πάντων ἡ τοῦ ἡλίου δύναμις αἰτία ἐστί .
Lemmas: καί καθόλου σχεδόν ἅπας ὁ περί ὁ ἐπίγειος διαφορά αὐτός εἰμί αἴτιος πολύς ὁ παραλλαγή κατά ἔνιοι ὁ κλίμα ὁ γῆ ἔχω . πάρειμι γοῦν καταμανθάνω ὁ διαφορά ὁ περί ὁ Λιβύη ἱστορέω καί ὁ Σκυθικός χώρα καί ὁ Μαιῶτις λίμνη , καί ζῷον καί καρπός καί πᾶς ἁπλῶς πάμπολυς ἐξαλλάσσω καί ὁ κατά ὁ ἀήρ κρᾶσις καί διαφορά · καί λοιπός ὁ ἐν πᾶς ὁ Ἀσία καί Εὐρώπη θεωρέω διαφορά καί πηγή καί καρπός καί ζῷον καί μέταλλον καί ὕδωρ θερμός καί ἀήρ παντοδαπής ἰδέα , ψυχρός , φλογώδης , εὔκρατος , λεπτός , παχύς , ὑγρός , ξηρός · καί λοιπός ὅσος ἕτερος παρά ἕκαστος διαφορά καί ἰδιότης θεωρέω , οὗτος πᾶς ὁ ὁ ἥλιος δύναμις αἴτιος εἰμί .
cleomedes.de-motu-circulari-corporum-caelestium 2.1.23
Τοσαύτῃ δὲ πρὸς τοῖς εἰρημένοις κέχρηται περιουσίᾳ δυνάμεως , ὥστε καὶ ἡ σελήνη ἀπ᾿ αὐτοῦ δεχομένη τὸ φῶς αὐτὸ τοῦτο πάσης τῆς περὶ αὐτὴν δυνάμεως αἴτιον ἔχει κατὰ τὰς τῶν σχημάτων διαφοράς · οὐ μόνον ἐν τῷ ἀέρι μεγάλας ἐργαζομένη τροπὰς καὶ κατακρατοῦσα αὐτοῦ καὶ μυρία ἐπιτήδεια ἐργαζομένη , ἀλλὰ καὶ τῶν περὶ τὸν ὠκεανὸν πλημμυρίδων καὶ ἀμπώτεων αὕτη ἐστὶν αἰτία .
Lemmas: τοσοῦτος δέ πρός ὁ λέγω χράω περιουσία δύναμις , ὥστε καί ὁ σελήνη ἀπό αὐτός δέχομαι ὁ φάος αὐτός οὗτος πᾶς ὁ περί αὐτός δύναμις αἴτιος ἔχω κατά ὁ ὁ σχῆμα διαφορά · οὐ μόνος ἐν ὁ ἀήρ μέγας ἐργάζομαι τροπή καί κατακρατέω αὐτός καί μυρίος ἐπιτήδειος ἐργάζομαι , ἀλλά καί ὁ περί ὁ ὠκεανός πλημμυρίς καί ἄμπωτις οὗτος εἰμί αἰτία .
cleomedes.de-motu-circulari-corporum-caelestium 2.1.24
Κἀκεῖνο δ᾿ ἔτι πρόσεστιν ὁρᾶν αὐτοῦ τῇ δυνάμει . Ἀπὸ μὲν γὰρ τοῦ παῤ ἡμῖν πυρὸς οὐκ ἔνεστι κατὰ ἀνάκλασιν πῦρ λαβεῖν , ἀπὸ δὲ τῶν ἡλιακῶν ἀκτίνων ἐπιτεχνώμενοι λαμβάνομεν πῦρ κατὰ ἀνάκλασιν τοσαύτας μυριάδας ἀπὸ τῆς γῆς ἀφεστῶτος αὐτοῦ . Καὶ μὴν διὰ τοῦ ζῳδιακοῦ ἰὼν καὶ τοιαύτην τὴν πορείαν ποιούμενος αὐτὸς ὅλον ἁρμόζεται τὸν κόσμον καὶ συμφωνοτάτην παρέχεται τὴν τῶν ὅλων διοίκησιν , αὐτὸς αἴτιος γινόμενος τῆς περὶ τὴν διάταξιν τῶν ὅλων διαμονῆς . Καὶ τούτου μεταστάντος ἢ καὶ τὸν οἰκεῖον τόπον ἀπολιπόντος ἢ καὶ τέλεον ἀφανισθέντος οὕτε φύσεταί τι οὔτε αὐξήσεται , ἀλλ᾿ οὐδὲ τὸ σύνολον ὑποστήσεται , ἀλλὰ καὶ πάντα τὰ ὄντα καὶ φαινόμενα συγχυθήσεται καὶ διαφθαρήσεται .
Lemmas: ἐκεῖνος δέ ἔτι πρόσειμι ὁράω αὐτός ὁ δύναμις . ἀπό μέν γάρ ὁ παρά ἐγώ πῦρ οὐ ἔνειμι κατά ἀνάκλασις πῦρ λαμβάνω , ἀπό δέ ὁ ἡλιακός ἀκτίς ἐπιτεχνάομαι λαμβάνω πῦρ κατά ἀνάκλασις τοσοῦτος μυριάς ἀπό ὁ γῆ ἀφίστημι αὐτός . καί μήν διά ὁ ζῳδιακός ἔρχομαι καί τοιοῦτος ὁ πορεία ποιέω αὐτός ὅλος ἁρμόζω ὁ κόσμος καί σύμφωνος παρέχω ὁ ὁ ὅλος διοίκησις , αὐτός αἴτιος γίγνομαι ὁ περί ὁ διάταξις ὁ ὅλος διαμονή . καί οὗτος μεθίστημι ἤ καί ὁ οἰκεῖος τόπος ἀπολείπω ἤ καί τέλειος ἀφανίζω ἵημι φύω τις οὔτε αὐξάνω , ἀλλά οὐδέ ὁ σύνολος ὑφίστημι , ἀλλά καί πᾶς ὁ εἰμί καί φαίνω συγχέω καί διαφθείρω .
cleomedes.de-motu-circulari-corporum-caelestium 2.1.25
Ἐχρῆν οὖν αὐτὸν πᾶσι τούτοις ἐπιστήσαντα ἐνθυμηθῆναι , εἰ οἷόν τε ποδιαῖον πῦρ τοσαύτης καὶ τηλικαύτης τὸ μέγεθος καὶ οὕτως ὑπερφυοῦς δυνάμεως μετειληφέναι . Ἀλλὰ γὰρ οἷος ἐν ταῖς τῶν ὅλων ἀρχαῖς καὶ τῷ περὶ τέλους λόγῳ καὶ τὸ σύνολον ἐν τοῖς ἠθικοῖς , τοιοῦτος καὶ ἐν τοῖς ἀστρολογουμένοις καὶ ἐν τῷ κατὰ τὰς φαντασίας τόπῳ καὶ τὸ σύνολον ἐν παντὶ σκέμματι κατὰ πολὺ τῶν σπαλάκων τυφλότερος . Καὶ οὐδέν γε θαυμαστόν · οὐ γάρ , μὰ Δία , φιληδόνων ἀνθρώπων ἐστὶν εὑρεῖν τὴν ἐν τοῖς οὖσιν ἀλήθειαν , ἀλλʼ ἀνδρῶν πρὸς ἀρετὴν πεφυκότων καὶ μηδὲν ταύτης ἐπίπροσθεν ποιουμένων , ἀλλʼ οὐχὶ σαρκὸς εὐσταθὲς κατάστημα ἀγαπώντων καὶ τὸ περὶ ταύτης πιστὸν ἔλπισμα . Οἱ μὲν γὰρ παλαιότεροι ἐξεκήρυσσον ἐκ τῶν πόλεων καὶ τοὺς ἀπὸ τῆς αἱρέσεως καὶ τὰ τοιαῦτα τῶν συγγραμμάτων , λύμην καὶ διαφθορὰν τῶν ἀνθρώπων εἶναι ὑπολαμβάνοντες τὰ ἐπὶ τοσοῦτον καὶ τυφλότητος καὶ κιναιδείας ἥκοντα τῶν δογμάτων . Οἱ δὲ νῦν , ἅτε , οἶμαι , ὑπὸ τρυφῆς καὶ μαλακίας ἐκλελυμένοι , ἐπὶ τοσοῦτον ἐκτετιμήκασι τοὺς ἀπὸ τῆς αἱρέσεως καὶ αὐτὰ τὰ συγγράμματα , ὥστε κινδυνεύουσι μᾶλλον Ἐπίκουρον καὶ τοὺς ἀπὸ τῆς αἱρέσεως ἀληθῆ λέγειν βούλεσθαι ἢ θεοὺς καὶ πρόνοιαν ἐν τοῖς ὅλοις εἶναι . Καὶ ἔνιοί γε κἂν εὔξαιντο αὐτῶν μᾶλλον ἀπολέσθαι τὴν πρόνοιαν ἢ Ἐπίκουρον ψευδῆ λέγοντα ἐλεγχθῆναι · οὕτως ἀθλίως διάκεινται καὶ ἐπὶ τοσοῦτον ἐξήρτηνται τῆς ἡδονῆς , ὡς καὶ τὸν συνήγορον αὐτῆς ὑπὲρ πάντα τὰ κατὰ τὸν βίον μᾶλλον ἀσπάζεσθαι .
Lemmas: χρή οὖν αὐτός πᾶς οὗτος ἐφίστημι ἐνθυμέομαι , εἰ οἷος τε ποδιαῖος πῦρ τοσοῦτος καί τηλικοῦτος ὁ μέγεθος καί οὕτως ὑπερφυής δύναμις μεταλαμβάνω . ἀλλά γάρ οἷος ἐν ὁ ὁ ὅλος ἀρχή καί ὁ περί τέλος λόγος καί ὁ σύνολος ἐν ὁ ἠθικός , τοιοῦτος καί ἐν ὁ ἀστρολογέω καί ἐν ὁ κατά ὁ φαντασία τόπος καί ὁ σύνολος ἐν πᾶς σκέμμα κατά πολύς ὁ σπάλαξ τυφλός . καί οὐδείς γε θαυμαστός · οὐ γάρ , μά Ζεύς , φιλήδονος ἄνθρωπος εἰμί εὑρίσκω ὁ ἐν ὁ εἰμί ἀλήθεια , ἀλλά ἀνήρ πρός ἀρετή φύζω καί μηδείς οὗτος ἐπίπροσθεν ποιέω , ἀλλά οὐ σάρξ εὐσταθής κατάστημα ἀγαπάω καί ὁ περί οὗτος πιστός ἔλπισμα . ὁ μέν γάρ παλαιός ἐκκηρύσσω ἐκ ὁ πόλις καί ὁ ἀπό ὁ αἵρεσις καί ὁ τοιοῦτος ὁ σύγγραμμα , λύμη καί διαφθορά ὁ ἄνθρωπος εἰμί ὑπολαμβάνω ὁ ἐπί τοσοῦτος καί τυφλότης καί κιναιδεία ἥκω ὁ δόγμα . ὁ δέ νῦν , ἅτε , οἴομαι , ὑπό τρυφή καί μαλακία ἐκλύω , ἐπί τοσοῦτος ἐκτιμάω ὁ ἀπό ὁ αἵρεσις καί αὐτός ὁ σύγγραμμα , ὥστε κινδυνεύω μάλα Ἐπίκουρος καί ὁ ἀπό ὁ αἵρεσις ἀληθής λέγω βούλομαι ἤ θεός καί πρόνοια ἐν ὁ ὅλος εἰμί . καί ἔνιοι γε ἄν εὔχομαι αὐτός μάλα ἀπόλλυμι ὁ πρόνοια ἤ Ἐπίκουρος ψευδής λέγω ἐλέγχω · οὕτως ἄθλιος διάκειμαι καί ἐπί τοσοῦτος ἐξαρτάω ὁ ἡδονή , ὡς καί ὁ συνήγορος αὐτός ὑπέρ πᾶς ὁ κατά ὁ βίος μάλα ἀσπάζομαι .
cleomedes.de-motu-circulari-corporum-caelestium 2.1.27
Ταῦτα ἡ ἱερὰ Ἐπικούρου σοφία ἐξεῦρεν . Ἀλλά , νὴ Δία , τῷ Ὁμηρικῷ Θερσίτῃ ἔπεισί μοι αὐτὸν ἀπεικάζειν . Ὥσπερ γὰρ ἐκεῖνος κάκιστος ἐν τῷ στρατεύματι τῶν Ἀχαιῶν γενόμενος , ( ὡς καὶ αὐτός φησιν ὁ ποιητὴς καὶ τὸν Ὀδυσσέα λέγοντα πεποίηκεν , αὐτὸς μὲν εἰπών · αἴσχιστος δὲ ἀνὴρ ὑπὸ Ἴλιον ἦλθε καὶ τὰ ἑξῆς , τὸν δὲ Ὀδυσσέα ποιήσας λέγοντα πρὸς αὐτόν · Οὐ γὰρ ἐγὼ σέο φημὶ χερειότερον βροτὸν ἄλλον Ἔμμεναι , ἀλλ᾿ ὅμως καὶ τοιοῦτος ὢν οὐκ ἄγει τὴν ἡσυχίαν , ἀλλὰ πρῶτον μὲν τοῖς βασιλεῦσι διαπληκτίζεται ἀλαζονευόμενος ὡς δὴ καὶ αὐτὸς σεμνός τις ὤν , ἔπειτα καὶ ἐν τοῖς ἀριστεῦσιν ἑαυτὸν κατατάσσειν τολμᾷ λέγων · ἅς τοι Ἀχαιοὶ Πρωτίστῳ δίδομεν , εὖτ᾿ ἂν πτολίεθρον ἕλωμεν , καὶ Ὅν κεν ἐγὼ δήσας ἀγάγω ἢ ἄλλος Ἀχαιῶν , ) οὕτω καὶ Ἐπίκουρος ὡς δή τις ὢν ἀλαζονεύεται , ἑαυτόν γε ἐν τοῖς φιλοσόφοις καταριθμεῖν ἐπιχειρῶν · καὶ οὐ μόνον γε , ἀλλὰ καὶ τὰ πρωτεῖα φέρεσθαι διαβεβαιούμενος καὶ ταύτῃ γε καὶ τοῦ Θερσίτου θρασύτερον ἑαυτὸν ἀποφαίνων . Ἐκεῖνος μὲν γὰρ μόνον ὡς ἀριστεὺς καὶ ἴσος τοῖς βασιλεῦσιν ἀλαζονεύεται , οὐκέτι δὲ καὶ τὰ πρωτεῖα ἀπονέμει ἑαυτῷ , οὗτος δὲ ὑπὸ πολλῆς τῆς σοφίας καὶ ἐπιστήμης μόνος ἀνευρηκέναι τὴν ἀλήθειαν διαβεβαιοῦται καὶ διὰ τοῦτο καὶ τὰ πρωτεῖα φέρεσθαι ἀξιοῖ . Ὥστε πολὺ ἄν τις δικαιότερόν μοι ἐδόκει πρὸς αὐτὸν εἰπεῖν · Θερσῖτ᾿ ἀκριτόμυθε , λιγύς περ ἐὼν ἀγορητής , Ἴσχέο · οὐδὲ γὰρ λιγὺν ἔγωγε τοῦτον ἂν τὸν Θερσίτην , καθάπερ Ὀδυσσεὺς ἐκεῖνον , εἴποιμι .
Lemmas: οὗτος ὁ ἱερός Ἐπίκουρος σοφία ἐξευρίσκω . ἀλλά , νή Ζεύς , ὁ Ὁμηρικός Θερσίτης ἔπειμι ἐγώ αὐτός ἀπεικάζω . ὥσπερ γάρ ἐκεῖνος κακός ἐν ὁ στράτευμα ὁ Ἀχαιός γίγνομαι , ( ὡς καί αὐτός φημί ὁ ποιητής καί ὁ Ὀδυσσεύς λέγω ποιέω , αὐτός μέν λέγω · αἰσχρός δέ ἀνήρ ὑπό Ἴλιος ἔρχομαι καί ὁ ἑξῆς , ὁ δέ Ὀδυσσεύς ποιέω λέγω πρός αὐτός · οὐ γάρ ἐγώ σύ φημί χερειότερος βροτός ἄλλος εἰμί , ἀλλά ὅμως καί τοιοῦτος εἰμί οὐ ἄγω ὁ ἡσυχία , ἀλλά πρῶτος μέν ὁ βασιλεύς διαπληκτίζομαι ἀλαζονεύομαι ὡς δή καί αὐτός σεμνός τις εἰμί , ἔπειτα καί ἐν ὁ ἀριστάω ἑαυτοῦ κατατάσσω τολμάω λέγω · ὅς σύ Ἀχαιός πρῶτος δίδωμι , εὖτε ἄν πτολίεθρον αἱρέω , καί ὅς ἄν ἐγώ δέω ἄγω ἤ ἄλλος Ἀχαιός , ) οὕτως καί Ἐπίκουρος ὡς δή τις εἰμί ἀλαζονεύομαι , ἑαυτοῦ γε ἐν ὁ φιλόσοφος καταριθμέω ἐπιχειρέω · καί οὐ μόνος γε , ἀλλά καί ὁ πρωτεῖον φέρω διαβεβαιόω καί ταύτῃ γε καί ὁ Θερσίτης θρασύς ἑαυτοῦ ἀποφαίνω . ἐκεῖνος μέν γάρ μόνος ὡς ἀριστεύς καί ἴσος ὁ βασιλεύς ἀλαζονεύομαι , οὐκέτι δέ καί ὁ πρωτεῖον ἀπονέμω ἑαυτοῦ , οὗτος δέ ὑπό πολύς ὁ σοφία καί ἐπιστήμη μόνος ἀνευρίσκω ὁ ἀλήθεια διαβεβαιόω καί διά οὗτος καί ὁ πρωτεῖον φέρω ἀξιόω . ὥστε πολύς ἄν τις δίκαιος ἐγώ δοκέω πρός αὐτός λέγω · Θερσίτης ἀκριτόμυθος , λιγύς περ εἰμί ἀγορητής , ἴσχω · οὐδέ γάρ λιγύς ἐγώ οὗτος ἄν ὁ Θερσίτης , καθά Ὀδυσσεύς ἐκεῖνος , λέγω .
cleomedes.de-motu-circulari-corporum-caelestium 2.2.2
Ἡμεῖς δ᾿ ἐπιδείξαντες , διότι μὴ ποδιαῖός ἐστιν ὁ ἥλιος μηδέ , μὰ Δία , τηλικοῦτος , ἡλίκος φαίνεται , ἑξῆς παραστῆσαι πειρασόμεθα , διότι μείζων τῆς γῆς ἐστι . Σχεδὸν μὲν οὖν καὶ ἤδη ἐπιδέδεικται τοῦτο · ἀλλὰ ἕτερον ἦν τὸ ἐν τοῖς εἰρημένοις προηγουμένως κατασκευαζόμενον · νῦν δὲ προσεχῶς περὶ αὐτοῦ τούτου ἐροῦμεν ἀπ᾿ αὐτῶν τῶν φαινομένων ὁρμώμενοι .
Lemmas: ἐγώ δέ ἐπιδείκνυμι , διότι μή ποδιαῖος εἰμί ὁ ἥλιος μηδέ , μά Ζεύς , τηλικοῦτος , ἡλίκος φαίνω , ἑξῆς παρίστημι πειράω , διότι μέγας ὁ γῆ εἰμί . σχεδόν μέν οὖν καί ἤδη ἐπιδείκνυμι οὗτος · ἀλλά ἕτερος εἰμί ὁ ἐν ὁ λέγω προηγέομαι κατασκευάζω · νῦν δέ προσεχής περί αὐτός οὗτος λέγω ἀπό αὐτός ὁ φαίνω ὁρμάω .
cleomedes.de-motu-circulari-corporum-caelestium 2.2.3
Ἐπεδείχθη ἐν τῷ πρώτῳ τῶν σχολικῶν , ὅτι ἡ γῆ σημείου λόγον ἐπέχουσα οὐδεμίαν ἀποκρύπτει τῶν τριακοσίων ἑξήκοντα μοιρῶν , ἀλλ᾿ οὐδὲ πολλοστὸν μοίρας , ἐπεί γε ἀκριβῶς αἱ ὀγδοήκοντα καὶ ἑκατὸν μοῖραι ὑπὲρ γῆς ἀεὶ δείκνυνται καὶ τὰ ἓξ ζῴδια καὶ τὸ τοῦ ἰσημερινοῦ ἥμισυ , ὡς ἐκ τῶν ἰσημεριῶν δείκνυται τοῦτο . Ἐπεὶ οὖν ἡ γῆ μὲν οὐδὲ πολλοστὸν ἀποκρύπτει μοίρας , ὁ δὲ ἥλιος ὀλίγου δεῖν ἡμιμοιριαῖον ἐπέχει μέγεθος , μείζων ἂν εἴη τῆς γῆς .
Lemmas: ἐπιδείκνυμι ἐν ὁ πρῶτος ὁ σχολικός , ὅτι ὁ γῆ σημεῖον λόγος ἐπέχω οὐδείς ἀποκρύπτω ὁ τριακόσιοι ἑξήκοντα μοῖρα , ἀλλά οὐδέ πολλοστός μοῖρα , ἐπεί γε ἀκριβής ὁ ὀγδοήκοντα καί ἑκατόν μοῖρα ὑπέρ γῆ ἀεί δείκνυμι καί ὁ ἕξ ζῴδιον καί ὁ ὁ ἰσημερινός ἥμισυς , ὡς ἐκ ὁ ἰσημερία δείκνυμι οὗτος . ἐπεί οὖν ὁ γῆ μέν οὐδέ πολλοστός ἀποκρύπτω μοῖρα , ὁ δέ ἥλιος ὀλίγος δέω ἡμιμοιριαῖος ἐπέχω μέγεθος , μέγας ἄν εἰμί ὁ γῆ .
cleomedes.de-motu-circulari-corporum-caelestium 2.2.4
Ἔτι τοίνυν ἂν ὑποθώμεθα ἰσομέγεθές τι τῇ γῇ ἀνατέλλον ἢ καταδυόμενον , οὐδένα χρόνον ἐφέξει ἐπὶ τοῦ ὁρίζοντος . Ὥσπερ γὰρ μεσαιτάτη κειμένη ἡ γῆ οὐδὲ πολλοστὸν ἀποκρύπτει μοίρας , οὕτως οὐδὲ ἰσομέγεθές τι αὐτῇ ἀνίσχον ἢ καταδυόμενον χρόνον τινὰ ἐφέξει ἐπὶ τοῦ ὁρίζοντος . Ὁ δέ γε ἥλιος συχνῷ διαστήματι χρόνου καὶ ἀνατέλλει καὶ καταδύεται , ὥστε μείζων ἂν εἴη τῆς γῆς .
Lemmas: ἔτι τοίνυν ἐάν ὑποτίθημι ἰσομεγέθης τις ὁ γῆ ἀνατέλλω ἤ καταδύω , οὐδείς χρόνος ἐπέχω ἐπί ὁ ὁρίζων . ὥσπερ γάρ μέσος κεῖμαι ὁ γῆ οὐδέ πολλοστός ἀποκρύπτω μοῖρα , οὕτως οὐδέ ἰσομεγέθης τις αὐτός ἀνίσχω ἤ καταδύω χρόνος τις ἐπέχω ἐπί ὁ ὁρίζων . ὁ δέ γε ἥλιος συχνός διάστημα χρόνος καί ἀνατέλλω καί καταδύω , ὥστε μέγας ἄν εἰμί ὁ γῆ .
cleomedes.de-motu-circulari-corporum-caelestium 2.2.5
Καὶ μὴν ὅταν σῶμα ὑπὸ σώματος φωτίζηται σφαιροειδοῦς σφαιροειδές , ἐὰν μὲν ἴσα ἀλλήλοις , κυλινδροειδὴς ἀποπέμπεται ἡ τοῦ φωτιζομένου σκιά , ὁπόταν δὲ μεῖζον τὸ φωτιζόμενον , καλαθοειδής , ἀεὶ κατὰ τὰ σκέλη μᾶλλον πλατυνομένη καὶ εἰς ἄπειρον προῖοῦσα . Ἐὰν δὲ μεῖζον ᾖ τὸ φωτίζον , ἀναγκαῖον τὴν σκιὰν τοῦ φωτιζομένου κωνοειδῶς σχηματίζεσθαι . Ἐπεὶ τοίνυν σφαιρικὰ σώματά ἐστιν ὅ τε ἥλιος καὶ ἡ γῆ , καὶ ὁ μὲν φωτίζει , ἡ δὲ φωτίζεται , ἤτοι καλαθοειδῆ ἢ κυλινδροειδῆ ἢ κωνοειδῆ ἀναγκαῖον ἀποπέμπεσθαι τὴν τῆς γῆς σκιάν · οὔτε δὲ κυλινδροειδὴς οὔτε καλαθοειδής ἐστι · κωνοειδὴς ἄρα · εἰ δὲ τοῦτο , μεῖζον αὑτῆς ἔχει τὸ φωτίζον , τὸν ἥλιον . Ὅτι δὲ μήτε κυλινδροειδὴς μήτε καλαθοειδής ἐστιν , ἀλλὰ κωνοειδὴς ἡ τῆς γῆς σκιά , ἐν τῷ περὶ τῆς σελήνης ἐπιδείξομεν λόγῳ . Καὶ περὶ μὲν τοῦ κατὰ τὸν ἥλιον μεγέθους ἐπὶ τοσοῦτον .
Lemmas: καί μήν ὅταν σῶμα ὑπό σῶμα φωτίζω σφαιροειδής σφαιροειδής , ἐάν μέν ἴσος ἀλλήλων , κυλινδροειδής ἀποπέμπω ὁ ὁ φωτίζω σκιά , ὁπόταν δέ μέγας ὁ φωτίζω , καλαθοειδής , ἀεί κατά ὁ σκέλος μάλα πλατύνω καί εἰς ἄπειρος προέρχομαι . ἐάν δέ μέγας εἰμί ὁ φωτίζω , ἀναγκαῖος ὁ σκιά ὁ φωτίζω κωνοειδής σχηματίζω . ἐπεί τοίνυν σφαιρικός σῶμα εἰμί ὁ τε ἥλιος καί ὁ γῆ , καί ὁ μέν φωτίζω , ὁ δέ φωτίζω , ἤτοι καλαθοειδής ἤ κυλινδροειδής ἤ κωνοειδής ἀναγκαῖος ἀποπέμπω ὁ ὁ γῆ σκιά · οὔτε δέ κυλινδροειδής οὔτε καλαθοειδής εἰμί · κωνοειδής ἄρα · εἰ δέ οὗτος , μέγας ἑαυτοῦ ἔχω ὁ φωτίζω , ὁ ἥλιος . ὅτι δέ μήτε κυλινδροειδής μήτε καλαθοειδής εἰμί , ἀλλά κωνοειδής ὁ ὁ γῆ σκιά , ἐν ὁ περί ὁ σελήνη ἐπιδείκνυμι λόγος . καί περί μέν ὁ κατά ὁ ἥλιος μέγεθος ἐπί τοσοῦτος .
cleomedes.de-motu-circulari-corporum-caelestium 2.4.4
Τοῦτον τοίνυν τὸν τρόπον φωτιζούσης τῆς σελήνης καὶ οὐ κατὰ ἀνάκλασιν , φανερὸν μέν ἐστιν , ὅτι κέκραται αὐτῆς τὸ φῶς ἔκ τε τοῦ οἰκείου αὐτῆς σώματος καὶ τῶν ἡλιακῶν ἀκτίνων , ἄπορον δ᾿ εἶναι δοκεῖ , πῶς ἅμα τῷ ἐμπίπτειν εἰς τὸ σκίασμα τῆς γῆς ἀφανίζεται τοῦτο , καὶ πάλιν ἅμα τῷ ἐξελθεῖν τὸ ὅμοιον ὁρᾶται περὶ αὐτήν . Οὐ χρὴ δὲ τοῦτο ἀπορεῖν οὐδὲ θαυμάζειν . Καὶ γὰρ ἐπὶ τῶν τοῦ ἀέρος φωτισμῶν τὸ παραπλήσιον ὁρᾶται . Εἰ γοῦν εἰς σκοτεινὸν οἴκημα φῶς εἰσενεχθείη , εὐθέως λαμπρύνεται ὁ ἐν αὐτῷ ἀήρ , καὶ εἰ σβεσθείη τὸ φῶς τὸ φωτίζον αὐτόν , εὐθέως ἅμα τῇ σβέσει σκοτίζεται . Τοῦτο δὲ καὶ ἐπὶ τοῦ ἡλίου γινόμενον ὁρᾶται . Ἀνατείλαντος μὲν γὰρ εὐθὺ λαμπρύνεται ὁ ἀήρ , ἅμα δὲ τῷ ὑπὸ τοῦ ὁρίζοντος κρυφθῆναι σκιάζεται . Καὶ εἰ καθ᾿ ὑπόθεσιν ἐμπίπτων εἰς τὸν ὠκεανὸν ὁ ἥλιος ἐσβέννυτο , οὐ μόνον ἂν ἐσκιάζετο ὁ ἀὴρ τούτου σβεννυμένου , ἀλλὰ καὶ εὐθέως ἅμα τῇ σβέσει ἐσκοτίζετο . Τὸ οὖν παραπλήσιον τούτῳ συμβαίνειν καὶ ἐπὶ τῆς σελήνης , ὁπότε ἐμπίπτει εἰς τὴν σκιὰν τῆς γῆς , οὐδέν , οἶμαι , θαυμαστόν · τοιαύτη γὰρ ἡ τῶν λεπτομερῶν σωμάτων φύσις .
Lemmas: οὗτος τοίνυν ὁ τρόπος φωτίζω ὁ σελήνη καί οὐ κατά ἀνάκλασις , φανερός μέν εἰμί , ὅτι κεράννυμι αὐτός ὁ φάος ἐκ τε ὁ οἰκεῖος αὐτός σῶμα καί ὁ ἡλιακός ἀκτίς , ἄπορος δέ εἰμί δοκέω , πῶς ἅμα ὁ ἐμπίπτω εἰς ὁ σκίασμα ὁ γῆ ἀφανίζω οὗτος , καί πάλιν ἅμα ὁ ἐξέρχομαι ὁ ὅμοιος ὁράω περί αὐτός . οὐ χρή δέ οὗτος ἀπορέω οὐδέ θαυμάζω . καί γάρ ἐπί ὁ ὁ ἀήρ φωτισμός ὁ παραπλήσιος ὁράω . εἰ γοῦν εἰς σκοτεινός οἴκημα φάος εἰσφέρω , εὐθύς λαμπρύνω ὁ ἐν αὐτός ἀήρ , καί εἰ σβέννυμι ὁ φάος ὁ φωτίζω αὐτός , εὐθύς ἅμα ὁ σβέσις σκοτίζω . οὗτος δέ καί ἐπί ὁ ἥλιος γίγνομαι ὁράω . ἀνατέλλω μέν γάρ εὐθύς λαμπρύνω ὁ ἀήρ , ἅμα δέ ὁ ὑπό ὁ ὁρίζων κρύπτω σκιάζω . καί εἰ κατά ὑπόθεσις ἐμπίπτω εἰς ὁ ὠκεανός ὁ ἥλιος σβέννυμι , οὐ μόνος ἄν σκιάζω ὁ ἀήρ οὗτος σβέννυμι , ἀλλά καί εὐθύς ἅμα ὁ σβέσις σκοτίζω . ὁ οὖν παραπλήσιος οὗτος συμβαίνω καί ἐπί ὁ σελήνη , ὁπότε ἐμπίπτω εἰς ὁ σκιά ὁ γῆ , οὐδείς , οἴομαι , θαυμαστός · τοιοῦτος γάρ ὁ ὁ λεπτομερής σῶμα φύσις .
cleomedes.de-motu-circulari-corporum-caelestium 2.4.5
Ζητεῖται κἀκεῖνο κατὰ τὸν τόπον , πῶς ἐν ταῖς ἡλιακαῖς τῶν ἐκλείψεων οὐ δι᾿ ὅλης αὐτῆς αἱ τοῦ ἡλίου ἀκτῖνες διικνούμεναι φῶς πέμπουσιν , ὥσπερ διὰ τῶν νεφῶν παχυτέρων τῆς σελήνης ὄντων . Ὁ οὖν Ποσειδώνιός φησιν , ὅτι οὐ μόνη ἡ ἐπιφάνεια τῆς σελήνης λαμπρύνεται ὑπὸ τοῦ ἡλίου , καθάπερ καὶ τὰ στερεὰ τῶν σωμάτων μόνην τὴν ἐπιφάνειαν ἔχει λαμπρυνομένην , ἀλλ᾿ ἐπὶ πλεῖστον ἔχει τὰς τοῦ ἡλίου ἀκτῖνας διικνουμένας ἅτε μανὸν σῶμα ὑπάρχουσα , οὐ μὴν μέχρι γε παντός · καὶ γὰρ βαθυτάτη ἐστὶ πάνυ μεγάλην ἔχουσα τὴν διάμετρον , καὶ ὁ ἥλιος οὐκ ὀλίγον ἀπ᾿ αὐτῆς διέστηκεν · ὁ δὲ νεφώδης ἀὴρ ῥᾳδίως διικνουμένας ἔχει τὰς ἀκτῖνας ἅτε μηδὲν ἔχων βάθος . Τάχα ἄν τις φαίη οὐκ ἀσκόπως , καὶ ἰδιοτροπίαν τινὰ εἶναι τοῦ περὶ τὴν σελήνην πυκνώματος , δι᾿ οὗ οὐχ οἷόν τε τὰς ἡλιακὰς ἐκπίπτειν ἀκτῖνας .
Lemmas: ζητέω ἐκεῖνος κατά ὁ τόπος , πῶς ἐν ὁ ἡλιακός ὁ ἔκλειψις οὐ διά ὅλος αὐτός ὁ ὁ ἥλιος ἀκτίς διικνέομαι φάος πέμπω , ὥσπερ διά ὁ νέφος παχύς ὁ σελήνη εἰμί . ὁ οὖν Ποσειδώνιος φημί , ὅτι οὐ μόνος ὁ ἐπιφάνεια ὁ σελήνη λαμπρύνω ὑπό ὁ ἥλιος , καθά καί ὁ στερεός ὁ σῶμα μόνος ὁ ἐπιφάνεια ἔχω λαμπρύνω , ἀλλά ἐπί πολύς ἔχω ὁ ὁ ἥλιος ἀκτίς διικνέομαι ἅτε μανός σῶμα ὑπάρχω , οὐ μήν μέχρι γε πᾶς · καί γάρ βαθύς εἰμί πάνυ μέγας ἔχω ὁ διάμετρος , καί ὁ ἥλιος οὐ ὀλίγος ἀπό αὐτός διΐστημι · ὁ δέ νεφώδης ἀήρ ῥᾴδιος διικνέομαι ἔχω ὁ ἀκτίς ἅτε μηδείς ἔχω βάθος . τάχα ἄν τις φημί οὐ ἄσκοπος , καί ἰδιοτροπία τις εἰμί ὁ περί ὁ σελήνη πύκνωμα , διά ὅς οὐ οἷος τε ὁ ἡλιακός ἐκπίπτω ἀκτίς .
cleomedes.de-motu-circulari-corporum-caelestium 2.4.6
Κἀκεῖνο δὲ ζητεῖται , πῶς ἡ σελήνη σμικροτέρα οὖσα ἐπισκοτεῖ τῷ ἡλίῳ παντὶ τῷ σώματι αὐτοῦ ἐπιπροσθοῦσα καὶ τῇ ὅλῃ διαμέτρῳ συμπαρεκτεταμένη . Τῶν μὲν οὖν παλαιοτέρων τινὲς ὑπέλαβον ἐν ταῖς τελείαις τῶν ἐκλεάψεων , ὅτε ἐπὶ μιᾶς εὐθείας γίνεται τὰ κέντρα τῶν θεῶν , κύκλῳ περιφαίνεσθαι πάντοθεν ἐξέχουσαν τὴν ἴτυν τοῦ ἡλίου . Τοῦτο δ᾿ οὐ τῶν εὑρημένων ἐστίν · ἑωρᾶτο γὰρ ἂν ἡμῖν τὰ ἐξέχοντα λαμπρότατά γε ὄντα καὶ μὴ βραχεῖαν ἐκφαίνοντα τὴν ἐξοχήν , ἐπεί γε κατὰ πολὺ μείζων ὁ ἥλιος τῆς σελήνης . Ῥητέον οὖν , ὅτι μικροτέρα μέν ἐστιν τοῦ ἡλίου ἡ σελήνη , οὐδὲν δὲ κωλύεται ἐπισκοτεῖν ὅλῳ αὐτῷ πρὸς φαντασίαν γε ἴση αὐτῷ οὗσα . Ὅτι δὲ ἴση πρὸς φαντασίαν ἐστί , γνώριμον μὲν καὶ ἀπʼ αὐτῆς τῆς ἐκλείψεως · μάλιστα δὲ τοῦτο ἐξελέγχεται ἐξ ἐφόδου τοιαύτης . Ὁπόταν τι ἐκ συμμέτρου διαστήματος σῶμα κατατεθὲν πάσῃ τῇ διαμέτρῳ τῆς σελήνης ἐπισκοτήσῃ συμπαρεκταθὲν τῷ ὅλῳ μεγέθει αὐτῆς , τοῦτο καὶ τῷ ἡλίῳ ἐπισκοτεῖ . Καὶ ὅλως οὐδέν ἐστι τὸ κωλῦον μείζονα σώματα ὑπὸ μικροτέρων ἐπισκοτεῖσθαι , κατὰ πολλὰς αἰτίας τούτου γίνεσθαι δυναμένου · ἐπεὶ καὶ παρʼ ἡμῖν βραχύτατα σώματα ὄρεσι καὶ πελάγεσιν ὅλοις ἐπισκοτεῖ , καὶ οὐ πάντως τὸ ἐπισκοτοῦν τινι ἢ μεῖζον τοῦ ἐπισκοτουμένου ἢ καὶ ἴσον αὐτῷ εἶναι ὀφείλει .
Lemmas: ἐκεῖνος δέ ζητέω , πῶς ὁ σελήνη μικρός εἰμί ἐπισκοτέω ὁ ἥλιος πᾶς ὁ σῶμα αὐτός ἐπιπροσθέω καί ὁ ὅλος διάμετρον συμπαρεκτείνω . ὁ μέν οὖν παλαιός τις ὑπολαμβάνω ἐν ὁ τέλειος ὁ ἐκλεάψεων , ὅτε ἐπί εἷς εὐθεῖα γίγνομαι ὁ κέντρον ὁ θεός , κύκλος περιφαίνομαι πάντοθεν ἐξέχω ὁ ἴτυς ὁ ἥλιος . οὗτος δέ οὐ ὁ εὑρίσκω εἰμί · ὁράω γάρ ἄν ἐγώ ὁ ἐξέχω λαμπρός γε εἰμί καί μή βραχύς ἐκφαίνω ὁ ἐξοχή , ἐπεί γε κατά πολύς μέγας ὁ ἥλιος ὁ σελήνη . λέγω οὖν , ὅτι μικρός μέν εἰμί ὁ ἥλιος ὁ σελήνη , οὐδείς δέ κωλύω ἐπισκοτέω ὅλος αὐτός πρός φαντασία γε ἴσος αὐτός εἰμί . ὅτι δέ ἴσος πρός φαντασία εἰμί , γνώριμος μέν καί ἀπό αὐτός ὁ ἔκλειψις · μάλα δέ οὗτος ἐξελέγχω ἐκ ἔφοδος τοιοῦτος . ὁπόταν τις ἐκ σύμμετρος διάστημα σῶμα κατατίθημι πᾶς ὁ διάμετρος ὁ σελήνη ἐπισκοτέω συμπαρεκτείνω ὁ ὅλος μέγεθος αὐτός , οὗτος καί ὁ ἥλιος ἐπισκοτέω . καί ὅλος οὐδείς εἰμί ὁ κωλύω μέγας σῶμα ὑπό μικρός ἐπισκοτέω , κατά πολύς αἰτία οὗτος γίγνομαι δύναμαι · ἐπεί καί παρά ἐγώ βραχύς σῶμα ὄρος καί πέλαγος ὅλος ἐπισκοτέω , καί οὐ πάντως ὁ ἐπισκοτέω τις ἤ μέγας ὁ ἐπισκοτέω ἤ καί ἴσος αὐτός εἰμί ὀφείλω .
cleomedes.de-motu-circulari-corporum-caelestium 2.4.7
Ἐκλείπει μὲν οὖν ὁ ἥλιος ἐπιπροσθούσης τῆς σελήνης αὐτῷ · ἐν γοῦν συνόδῳ μόνον γίνεται τοῦτο . Καὶ ἔστιν ἡ ἔκλειψις ἡ ἡλιακὴ οὐκ αὐτοῦ τοῦ θεοῦ πάθος , ἀλλὰ τῆς ἡμετέρας ὄψεως . Μέσης γὰρ γινομένης τῆς σελήνης ἡμῶν τε καὶ τοῦ ἡλίου , οὐ δύναται ἡ ὄψις ἡμῶν ἐπιβάλλειν τῷ ἡλίῳ ὑπὸ τῆς σελήνης ἐπιπροσθουμένῳ . δὲ σεληνιακὴ ἔκλειψις αὐτῆς τῆς θεοῦ πάθος ἐστίν . Ὁπόταν γὰρ περιπέσῃ τῇ σκιᾷ τῆς γῆς , στέρεται τοῦ ἡλιακοῦ φωτὸς ὑπὸ τῆς γῆς ἐπισκοτουμένη . Τοῦτο δὲ συμβαίνει , ὁπόταν ἐπὶ μιᾶς εὐθείας γένηται ὁ ἥλιος καὶ ἡ γῆ καὶ ἡ σελήνη . Ἐπιδειχθήσεται δέ , ὅτι μόνως ἐκλείπει ἡ σελήνη εἰς τὴν σκιὰν τῆς γῆς ἐμπίπτουσα , ἐπειδὰν τὸν περὶ τῶν μειώσεων καὶ αὐξήσεων αὐτῆς πρότερον ποιησώμεθα λόγον .
Lemmas: ἐκλείπω μέν οὖν ὁ ἥλιος ἐπιπροσθέω ὁ σελήνη αὐτός · ἐν γοῦν σύνοδος μόνος γίγνομαι οὗτος . καί εἰμί ὁ ἔκλειψις ὁ ἡλιακός οὐ αὐτός ὁ θεός πάθος , ἀλλά ὁ ἡμέτερος ὄψις . μέσος γάρ γίγνομαι ὁ σελήνη ἐγώ τε καί ὁ ἥλιος , οὐ δύναμαι ὁ ὄψις ἐγώ ἐπιβάλλω ὁ ἥλιος ὑπό ὁ σελήνη ἐπιπροσθέω . δέ σεληνιακός ἔκλειψις αὐτός ὁ θεός πάθος εἰμί . ὁπόταν γάρ περιπίπτω ὁ σκιά ὁ γῆ , στέρομαι ὁ ἡλιακός φώς ὑπό ὁ γῆ ἐπισκοτέω . οὗτος δέ συμβαίνω , ὁπόταν ἐπί εἷς εὐθεῖα γίγνομαι ὁ ἥλιος καί ὁ γῆ καί ὁ σελήνη . ἐπιδείκνυμι δέ , ὅτι μόνος ἐκλείπω ὁ σελήνη εἰς ὁ σκιά ὁ γῆ ἐμπίπτω , ἐπειδάν ὁ περί ὁ μείωνις καί αὔξησις αὐτός πρότερος ποιέω λόγος .
cleomedes.de-motu-circulari-corporum-caelestium 2.5.4
Ἤιδεσαν δὲ καὶ οἱ παλαιότατοι τῶν φυσικῶν τε καὶ ἀστρολόγων , ὅτι ἀπὸ τοῦ ἡλίου ἡ σελήνη τὸ φῶς ἔχει · ὡς δῆλόν ἐστι πρῶτον μὲν ἐκ τῆς ἐτυμολογίας τοῦ ὀνόματος αὐτῆς , οὕτως ὠνομασμένης ἐκ τοῦ σέλας αὐτὴν ἀεὶ νέον ἔχειν καὶ ἐκ τοῦ ἐπιδίδοσθαι δᾷδας τοῖς εἰς τὰ Ἀρτεμίσια εἰσιοῦσι · τοῦτο γὰρ σύμβολόν ἐστι τοῦ ἔξωθεν ἔχειν τὴν σελήνην τὸ φῶς . Οἱ μὲν οὖν παλαιοὶ τρία εἶναι περὶ τὴν σελήνην σχήματα ἔφασαν , τὸ μηνοειδές , τὸ διχότομον , τὸ πεπληρωμένον , ὅθεν καὶ τριπρόσωπον τὴν Ἄρτεμιν ποιεῖν ἔθος ἐστίν . Οἱ δὲ νεώτεροι προσέθεσαν τοῖς τρισὶ τὸ νῦν καλούμενον ἀμφίκυρτον , ὃ μεῖζον μέν ἐστι τοῦ διχοτόμου , μεῖον δὲ τοῦ πανσελήνου .
Lemmas: οἶδα δέ καί ὁ παλαιός ὁ φυσικός τε καί ἀστρονόμος , ὅτι ἀπό ὁ ἥλιος ὁ σελήνη ὁ φάος ἔχω · ὡς δῆλος εἰμί πρῶτος μέν ἐκ ὁ ἐτυμολογία ὁ ὄνομα αὐτός , οὕτως ὀνομάζω ἐκ ὁ σέλας αὐτός ἀεί νέος ἔχω καί ἐκ ὁ ἐπιδίδωμι δαίς ὁ εἰς ὁ Ἀρτεμίσιον εἰσέρχομαι · οὗτος γάρ σύμβολον εἰμί ὁ ἔξωθεν ἔχω ὁ σελήνη ὁ φάος . ὁ μέν οὖν παλαιός τρεῖς εἰμί περί ὁ σελήνη σχῆμα φημί , ὁ μηνοειδής , ὁ διχότομος , ὁ πληρόω , ὅθεν καί τριπρόσωπος ὁ Ἄρτεμις ποιέω ἔθος εἰμί . ὁ δέ νέος προστίθημι ὁ τρεῖς ὁ νῦν καλέω ἀμφίκυρτος , ὅς μέγας μέν εἰμί ὁ διχοτόμος , μείων δέ ὁ πανσέληνος .
cleomedes.de-motu-circulari-corporum-caelestium 2.5.5
Μὴν δὲ καλεῖται κατὰ τέσσαρα σημαινόμενα . Καὶ γὰρ ἡ θεός , ὁπόταν σιγμοειδὴς τῷ σχήματι , μὴν καλεῖται , καὶ αὐτὸ τὸ κατάστημα τοῦ ἀέρος τὸ ἀπὸ συνόδου ἐπὶ σύνοδον , ὡς εἰώθαμεν λέγειν , καυματώδης γέγονεν ὁ μὴν ἢ εὔκρατος . Καλεῖται μὴν καὶ τὸ ἀπὸ συνόδου ἐπὶ σύνοδον χρονικὸν διάστημα καὶ λοιπὸν ὁ τριακονθήμερος χρόνος , ὡς λέγομεν μῆνα ἀποδεδημηκέναι ἢ ἐπιδημεῖν , οὐ πάντως τὸ ἀπὸ συνόδου ἐπὶ σύνοδον λέγοντες , ἀλλʼ ἀπλῶς τὸν τῶν τριάκοντα ἡμερῶν ἀριθμόν . Δύο μὲν οὖν τὰ πρῶτα σώματά ἐστιν , ἥ τε μηνοειδὴς θεὸς καὶ τὸ τοῦ ἀέρος κατάστημα , τὰ δʼ ἐξῆς δύο ἀσώματα , ἐπεὶ καὶ αὐτὸς ὁ χρόνος ἀσώματος .
Lemmas: μήν δέ καλέω κατά τέσσαρες σημαίνω . καί γάρ ὁ θεός , ὁπόταν σιγμοειδής ὁ σχῆμα , μήν καλέω , καί αὐτός ὁ κατάστημα ὁ ἀήρ ὁ ἀπό σύνοδος ἐπί σύνοδος , ὡς εἴωθα λέγω , καυματώδης γίγνομαι ὁ μείς ἤ εὔκρατος . καλέω μήν καί ὁ ἀπό σύνοδος ἐπί σύνοδος χρονικός διάστημα καί λοιπός ὁ τριακονθήμερος χρόνος , ὡς λέγω μείς ἀποδημέω ἤ ἐπιδημέω , οὐ πάντως ὁ ἀπό σύνοδος ἐπί σύνοδος λέγω , ἀλλά ἁπλῶς ὁ ὁ τριάκοντα ἡμέρα ἀριθμός . δύο μέν οὖν ὁ πρῶτος σῶμα εἰμί , ὁ τε μηνοειδής θεός καί ὁ ὁ ἀήρ κατάστημα , ὁ δέ ἑξῆς δύο ἀσώματος , ἐπεί καί αὐτός ὁ χρόνος ἀσώματος .