ciscoriordan/open-greek-corpus-annotations huggingface dataset:
cleomedes.de-motu-circulari-corporum-caelestium 2.5.7
Οὕτω καὶ πάντων τῶν πλανήτων ἐν ἑκάστοις τῶν ζῳδίων ὑψώματα καὶ ταπεινώματα ἐλέγχεται . Ὁπόταν γὰρ εἰς τριάκοντα μοίρας πάντων νενεμημένων τὰ μὲν θᾶττον , τὰ δὲ βράδιον αὐτῶν διέρχωνται , εὔδηλον ὅτι , ἔνθα μὲν ταπεινότεροί εἰσι , στενωτέραις ταῖς τῶν κώνων ἀποτομαῖς ἐντυγχάνοντες θᾶττον διέρχονται αὐτά , ἔνθα δὲ διὰ τὸ ὕψος πλατύτεραι αἱ τῶν κώνων ἀποτομαί , βράδιον καὶ ἡ διέξοδος αὐτῶν γίνεται . Ὑψουμένων δὲ καὶ ταπεινουμένων πάντων τῶν πλανήτων ἐπίσης ἔκκεντροι πάντων αὐτῶν εἰσὶν οἱ κύκλοι , ἐπεί γε διὰ τὰ ὕψη καὶ τὰ ταπεινώματα μὴ πάντοθεν τὸ ἴσον τῆς γῆς ἀφεστᾶσι . Τοιοῦτος οὖν καὶ ὁ τῆς σελήνης ὢν ὑποβέβληται τῷ ζῳδιακῷ παρʼ ὅλον αὐτὸν ἐγκεκλιμένος . Καὶ γὰρ τοῦ βορείου ἐφάπτεται , ἐφʼ ὅσον καὶ ἡ σελήνη αὐτὴ τοῖς βορείοις πελάζειν εἴωθε , καὶ τοῦ νοτίου ὁμοίως . Ὥστε οὕτως ἔχων τὸν διὰ μέσου κατὰ δύο σημεῖα τέμνει ἀναγκαίως . Ταύτας οὖν τὰς τομὰς οἱ μὲν συναφάς , οἱ δὲ συνδέσμους καλοῦσιν .
Lemmas: οὕτως καί πᾶς ὁ πλάνης ἐν ἕκαστος ὁ ζῴδιον ὕψωμα καί ταπείνωμα ἐλέγχω . ὁπόταν γάρ εἰς τριάκοντα μοῖρα πᾶς νέμω ὁ μέν ταχύς , ὁ δέ βράδιον αὐτός διέρχομαι , εὔδηλος ὅτι , ἔνθα μέν ταπεινός εἰμί , στενός ὁ ὁ κῶνος ἀποτομή ἐντυγχάνω ταχύς διέρχομαι αὐτός , ἔνθα δέ διά ὁ ὕψος πλατύς ὁ ὁ κῶνος ἀποτομή , βράδιον καί ὁ διέξοδος αὐτός γίγνομαι . ὑψόω δέ καί ταπεινόω πᾶς ὁ πλάνης ἐπίσης ἔκκεντρος πᾶς αὐτός εἰμί ὁ κύκλος , ἐπεί γε διά ὁ ὕψος καί ὁ ταπείνωμα μή πάντοθεν ὁ ἴσος ὁ γῆ ἀφίστημι . τοιοῦτος οὖν καί ὁ ὁ σελήνη εἰμί ὑποβάλλω ὁ ζῳδιακός παρά ὅλος αὐτός ἐγκλίνω . καί γάρ ὁ βόρειος ἐφάπτω , ἐπί ὅσος καί ὁ σελήνη αὐτός ὁ βόρειος πελάζω εἴωθα , καί ὁ νότιος ὅμοιος . ὥστε οὕτως ἔχω ὁ διά μέσος κατά δύο σημεῖον τέμνω ἀναγκαῖος . οὗτος οὖν ὁ τομή ὁ μέν συναφή , ὁ δέ σύνδεσμος καλέω .
cleomedes.de-motu-circulari-corporum-caelestium 2.5.8
Ὥσπερ δʼ ὁ ἥλιος καλεῖται διχῶς , αὐτός τε καὶ τὸ φέγγος αὐτοῦ , οὕτω καὶ τὴν σελήνην διχῶς καλεῖν εἰώθαμεν . Τούτοις ἐξῆς τὸν περὶ τῆς ἐκλείψεως αὐτῆς ποιησόμεθα λόγον , ὅπως μὴ παραπλησίως τοῖς γραϊδίοις καὶ ἡμεῖς δοξάσωμεν , ὁπόταν ἐκλείπῃ ἡ σελήνη , ὅτι φαρμακίδες εἰσὶν αἱ καθαιροῦσαι αὐτήν .
Lemmas: ὥσπερ δέ ὁ ἥλιος καλέω διχῶς , αὐτός τε καί ὁ φέγγος αὐτός , οὕτως καί ὁ σελήνη διχῶς καλέω εἴωθα . οὗτος ἑξῆς ὁ περί ὁ ἔκλειψις αὐτός ποιέω λόγος , ὅπως μή παραπλήσιος ὁ γραΐδιον καί ἐγώ δοξάζω , ὁπόταν ἐκλείπω ὁ σελήνη , ὅτι φαρμακίς εἰμί ὁ καθαιρέω αὐτός .
cleomedes.de-motu-circulari-corporum-caelestium 2.6.2
Ἐκλείπει δʼ ἡ σελήνη τῇ σκιᾷ τῆς γῆς περιπίπτουσα , ὁπόταν ἐπὶ μιᾶς εὐθείας τὰ τρία γένηται σώματα , ἥλιος , γῆ , σελήνη , μέσης τῆς γῆς γινομένης · ὅπερ ἐν μόνῃ τῇ πανσελήνῳ συμβαίνειν δυνατόν . Περιπίπτει δὲ τῇ σκιᾷ τῆς γῆς τόνδε τὸν τρόπον . Ὁ ἥλιος τὴν κίνησιν ποιεῖται , καθάπερ ἤδη ἔφαμεν , ὑπὸ τῷ μεσαιτάτῳ τοῦ ζῳδιακοῦ τὸν οἰκεῖον κύκλον ἔχων ὑποκείμενον . Ἡ οὖν γῆ φωτιζομένη ὑπʼ αὐτοῦ σκιὰν ἀποπέμπει ἀναγκαίως , καθάπερ καὶ ἄλλα , ὁπόσα φωτίζεται τῶν στερεῶν σωμάτων . Αὕτη τοίνυν κωνοειδῶς σχηματιζομένη ὅλον μὲν οὐκ ἐπιλαμβάνει τὸν ζῳδιακὸν οὐδὲ παντὶ τῷ πλάτει αὐτοῦ συμπαρεκτείνεται διὰ τὸ εἰς ὀξὺ ἀποκορυφοῦσθαι · διαμετροῦσα δʼ αὐτῷ τῷ μεσαιτάτῳ τῆς κορυφῆς τὸ τοῦ ἡλίου κέντρον ἀναγκαίως καὶ αὐτὴ αὐτῷ τῷ μεσαιτάτῳ τοῦ ζῳδιακοῦ ὑπόκειται . Αὕτη μέχρι μὲν οὖν τῶν ἄλλων οὐκ ἀνέρχεται ἄστρων , τὸ δὲ τῆς σελήνης ὕψος πολὺ ὑπεραίρει . Ὁπόταν μὲν οὖν ἡ σελήνη διαμετροῦσα τὸν ἥλιον ἢ ἐν τοῖς δεξιοῖς καὶ βορείοις ἢ ἐν τοῖς ἐναντίοις τοῦ ζῳδιακοῦ εὑρεθῇ , ἐκφεύγει τὴν σκιὰν τῆς γῆς καὶ διὰ τοῦτο οὐ κατὰ πᾶσαν πανσέληνον ἐκλείπει . Ὁπόταν δὲ διαμετροῦσα τὸν ἥλιον οὕτως ἔχουσα εὑρεθῇ , ὡς μίαν εὐθεῖαν δύνασθαι διεκβάλλεσθαι διὰ τῶν κέντρων τοῦ τε ἡλίου καὶ τῆς γῆς καὶ τῆς σελήνης , τότε ἀκριβῶς ἐμπίπτουσα τῇ σκιᾷ τῆς γῆς τελείαν ἔκλειψιν ποιεῖται . Φέρεται μὲν γὰρ ἡ σκιὰ τῆς γῆς κατὰ διάμετρον τοῦ ἡλίου , ἕλκεται δʼ ὥσπερ ὑπʼ αὐτοῦ · καθάπερ καὶ Ὅμηρός φησιν · Ἐν δʼ ἔπεσʼ ὠκεανῷ λαμπρὸν φάος ἠελίοιο , Ἕλκον νύκτα μέλαιναν ἐπὶ ζείδωρον ἄρουραν .
Lemmas: ἐκλείπω δέ ὁ σελήνη ὁ σκιά ὁ γῆ περιπίπτω , ὁπόταν ἐπί εἷς εὐθεῖα ὁ τρεῖς γίγνομαι σῶμα , ἥλιος , γῆ , σελήνη , μέσος ὁ γῆ γίγνομαι · ὅς ἐν μόνος ὁ πανσέληνος συμβαίνω δυνατός . περιπίπτω δέ ὁ σκιά ὁ γῆ ὅδε ὁ τρόπος . ὁ ἥλιος ὁ κίνησις ποιέω , καθά ἤδη φημί , ὑπό ὁ μέσος ὁ ζῳδιακός ὁ οἰκεῖος κύκλος ἔχω ὑπόκειμαι . ὁ οὖν γῆ φωτίζω ὑπό αὐτός σκιά ἀποπέμπω ἀναγκαῖος , καθά καί ἄλλος , ὁπόσος φωτίζω ὁ στερεός σῶμα . οὗτος τοίνυν κωνοειδής σχηματίζω ὅλος μέν οὐ ἐπιλαμβάνω ὁ ζῳδιακός οὐδέ πᾶς ὁ πλάτος αὐτός συμπαρεκτείνω διά ὁ εἰς ὀξύς ἀποκορυφόω · διαμετρέω δέ αὐτός ὁ μέσος ὁ κορυφή ὁ ὁ ἥλιος κέντρον ἀναγκαῖος καί αὐτός αὐτός ὁ μέσος ὁ ζῳδιακός ὑπόκειμαι . οὗτος μέχρι μέν οὖν ὁ ἄλλος οὐ ἀνέρχομαι ἄστρον , ὁ δέ ὁ σελήνη ὕψος πολύς ὑπεραίρω . ὁπόταν μέν οὖν ὁ σελήνη διαμετρέω ὁ ἥλιος ἤ ἐν ὁ δεξιός καί βόρειος ἤ ἐν ὁ ἐναντίος ὁ ζῳδιακός εὑρίσκω , ἐκφεύγω ὁ σκιά ὁ γῆ καί διά οὗτος οὐ κατά πᾶς πανσέληνος ἐκλείπω . ὁπόταν δέ διαμετρέω ὁ ἥλιος οὕτως ἔχω εὑρίσκω , ὡς εἷς εὐθεῖα δύναμαι διεκβάλλω διά ὁ κέντρον ὁ τε ἥλιος καί ὁ γῆ καί ὁ σελήνη , τότε ἀκριβής ἐμπίπτω ὁ σκιά ὁ γῆ τέλειος ἔκλειψις ποιέω . φέρω μέν γάρ ὁ σκιά ὁ γῆ κατά διάμετρος ὁ ἥλιος , ἕλκω δέ ὥσπερ ὑπό αὐτός · καθά καί Ὅμηρος φημί · ἐν δέ πίπτω ὠκεανός λαμπρός φάος ἥλιος , ἕλκω νύξ μέλας ἐπί ζείδωρος ἄρουρα .
cleomedes.de-motu-circulari-corporum-caelestium 2.6.3
ὕτως δὲ συμπεριφερομένης αὐτῆς τῷ ἡλίῳ καὶ αὐτῷ τῷ ἄκρῳ τὸ κέντρον αὐτοῦ διαμετρούσης , ἡ σελήνη κατὰ τὴν προαιρετικὴν κίνησιν ἰοῦσα ἀπαντᾶ αὐτῇ , ἐκείνης μὲν ἀπʼ ἀνατολῆς πρὸς δύσιν , τῆς δὲ σελήνης ἀπὸ τῶν δυτικῶν ἐπὶ τὴν ἀνατολὴν φερομένης . Καὶ οὕτως περιπίπτουσα αὐτῇ στέρεται τῶν ἀπὸ τοῦ ἡλίου αὐγῶν , ὥσπερ καὶ ἡμεῖς , ὁπόταν τις ἡλιουμένοις ἡμῖν ἐπίπροσθεν στῇ . Οὐκ ἀεὶ δὲ ὅλη ἐπισκοτεῖται ὑπὸ τῆς γῆς οὐδὲ πᾶσα ὑπὸ τῆς σκιᾶς καλύπτεται , ἀλλʼ ἔστιν ὅτε καὶ ἀπὸ μέρους . Τοῦτο δὲ συμβαίνει , ὁπόταν διαμετροῦσα τὸν ἤλιον ἐφάπτηται τοῦ διὰ μέσου , μὴ μέντοι δὲ κατʼ αὐτὸ τὸ μεσαίτατον αὐτοῦ τὸ κέντρον ἔχουσα εὑρεθῇ . Οὕτω γὰρ μέρος τι αὐτῆς , ἀλλʼ οὐ πᾶσα περιπίπτει τῇ σκιᾷ .
Lemmas: ὕω δέ συμπεριφέρω αὐτός ὁ ἥλιος καί αὐτός ὁ ἄκρον ὁ κέντρον αὐτός διαμετρέω , ὁ σελήνη κατά ὁ προαιρετικός κίνησις ἔρχομαι ἀπαντάω αὐτός , ἐκεῖνος μέν ἀπό ἀνατολή πρός δύσις , ὁ δέ σελήνη ἀπό ὁ δυτικός ἐπί ὁ ἀνατολή φέρω . καί οὕτως περιπίπτω αὐτός στέρομαι ὁ ἀπό ὁ ἥλιος αὐγή , ὥσπερ καί ἐγώ , ὁπόταν τις ἡλιόομαι ἐγώ ἐπίπροσθεν στάζω . οὐ ἀεί δέ ὅλος ἐπισκοτέω ὑπό ὁ γῆ οὐδέ πᾶς ὑπό ὁ σκιά καλύπτω , ἀλλά εἰμί ὅτε καί ἀπό μέρος . οὗτος δέ συμβαίνω , ὁπόταν διαμετρέω ὁ ἥλιος ἐφάπτω ὁ διά μέσος , μή μέντοι δέ κατά αὐτός ὁ μέσος αὐτός ὁ κέντρον ἔχω εὑρίσκω . οὕτως γάρ μέρος τις αὐτός , ἀλλά οὐ πᾶς περιπίπτω ὁ σκιά .
cleomedes.de-motu-circulari-corporum-caelestium 2.6.4
Ὅτι δὲ τῇ σκιᾷ τῆς γῆς περιπίπτουσα , ἀλλʼ οὐχ ἕτερον τρόπον ἐκλείπει , ἀπὸ τῶν φαινομένων αὐτῶν πάρεστιν ὁρᾶν . Πρῶτον μὲν γὰρ ἐν μόνῃ τῇ πανσελήνῳ ἐκλείπει , ὅτε δὴ καὶ μόνον οἷόν τε περιπίπτειν αὐτὴν τῇ σκιᾷ τῆς γῆς διαμετροῦσαν τὸν ἥλιον . Δεύτερον , ὁπόταν τελείαν ἔκλειψιν ποιῆται , ὁρᾶται αὐτῆς τὰ πρὸς ἀνατολὴν τετραμμένα πρῶτα ἀφανιζόμενα διὰ τὸ ἀπαντᾶν αὐτὴν τῇ σκιᾷ , αὐτὴν μὲν ὡς πρὸς ἀνατολὴν ἔχουσαν τὴν ὁρμὴν κατὰ τὴν ἐναντίαν τῷ οὐρανῷ κίνησιν , τῆς δὲ σκιᾶς ὡς ἀπʼ ἀνατολῆς ἐπὶ δύσιν ἀεὶ φερομένης . Πάλιν τε ἀρχομένη ἐκφαίνεσθαι μετὰ τὴν ἔκλειψιν πρῶτα ἔχει ἐκφαινόμενα τὰ πρὸς ἀνατολὴν τετραμμένα . Ἀναγκαιότατον γὰρ ἀπαντώσης αὐτῆς τῇ σκιᾷ τὰ πρῶτα ἐντυγχάνοντα μέρη τῆς σελήνης αὐτῇ καὶ κρυπτόμενα πάλιν πρῶτα μετὰ τὴν κρύψιν ἐκφαίνεσθαι . Πάλιν , ὁπόταν ἀπὸ μέρους ἐκλείπῃ , ἂν μὲν ἀπὸ τῶν βορείων ὡς ἐπὶ τὰ νότια κατιοῦσα πάσχῃ τοῦτο , τὰ πρὸς μεσημβρίαν αὐτῆς τετραμμένα ἀφανίζεται ἀναγκαίως . Ταῦτα γὰρ ἐν τῇ καθόδῳ προηγούμενα περιπίπτει τῇ σκιᾷ , καὶ οὕτως αὐτὰ κρύπτεται , τὰ δὲ πρὸς ἄρκτον τετραμμένα ἐκφεύγει τὴν σκιάν . Ὁπόταν δὲ ἀπὸ τῶν νοτίων ὡς ἐπὶ τὰ βόρεια ἀνερχομένη μερικὴν τὴν ἔκλειψιν ποιῆται , διαμετρήσασα μὲν τὸν ἤλιον , οὔπω δὲ τὸ κέντρον ἔχουσα κατὰ τὸ μεσαίτατον τοῦ ζῳδιακοῦ καὶ τὸ τοῦ ἡλίου κέντρον , τὰ πρὸς ἄρκτον ὁρῶντα μέρη αὐτῆς ἐκλείπει , ἐπεὶ ταῦτα προηγούμενα περιπίπτει τῇ σκιᾷ , τὰ δὲ πρὸς μεσημβρίαν μέρη αὐτῆς φαίνεται .
Lemmas: ὅτι δέ ὁ σκιά ὁ γῆ περιπίπτω , ἀλλά οὐ ἕτερος τρόπος ἐκλείπω , ἀπό ὁ φαίνω αὐτός πάρειμι ὁράω . πρῶτος μέν γάρ ἐν μόνος ὁ πανσέληνος ἐκλείπω , ὅτε δή καί μόνος οἷος τε περιπίπτω αὐτός ὁ σκιά ὁ γῆ διαμετρέω ὁ ἥλιος . δεύτερος , ὁπόταν τέλειος ἔκλειψις ποιέω , ὁράω αὐτός ὁ πρός ἀνατολή τρέπω πρῶτος ἀφανίζω διά ὁ ἀπαντάω αὐτός ὁ σκιά , αὐτός μέν ὡς πρός ἀνατολή ἔχω ὁ ὁρμή κατά ὁ ἐναντίος ὁ οὐρανός κίνησις , ὁ δέ σκιά ὡς ἀπό ἀνατολή ἐπί δύσις ἀεί φέρω . πάλιν τε ἄρχω ἐκφαίνω μετά ὁ ἔκλειψις πρῶτος ἔχω ἐκφαίνω ὁ πρός ἀνατολή τρέπω . ἀναγκαῖος γάρ ἀπαντάω αὐτός ὁ σκιά ὁ πρῶτος ἐντυγχάνω μέρος ὁ σελήνη αὐτός καί κρύπτω πάλιν πρῶτος μετά ὁ κρύψις ἐκφαίνω . πάλιν , ὁπόταν ἀπό μέρος ἐκλείπω , ἐάν μέν ἀπό ὁ βόρειος ὡς ἐπί ὁ νότιος κατέρχομαι πάσχω οὗτος , ὁ πρός μεσημβρία αὐτός τρέπω ἀφανίζω ἀναγκαῖος . οὗτος γάρ ἐν ὁ κάθοδος προηγέομαι περιπίπτω ὁ σκιά , καί οὕτως αὐτός κρύπτω , ὁ δέ πρός ἄρκτος τρέπω ἐκφεύγω ὁ σκιά . ὁπόταν δέ ἀπό ὁ νότιος ὡς ἐπί ὁ βόρειος ἀνέρχομαι μερικός ὁ ἔκλειψις ποιέω , διαμετρέω μέν ὁ ἥλιος , οὔπω δέ ὁ κέντρον ἔχω κατά ὁ μέσος ὁ ζῳδιακός καί ὁ ὁ ἥλιος κέντρον , ὁ πρός ἄρκτος ὁράω μέρος αὐτός ἐκλείπω , ἐπεί οὗτος προηγέομαι περιπίπτω ὁ σκιά , ὁ δέ πρός μεσημβρία μέρος αὐτός φαίνω .
cleomedes.de-motu-circulari-corporum-caelestium 2.6.5
Ταῦτα οὖν πάντα σχεδὸν ὀφθαλμοφανῶς ἡμῖν παρίστησιν , ὅτι ἡ σελήνη μίαν ἔχει ταύτην τῆς ἐκλείψεως αἰτίαν , τὴν περίπτωσιν , καθʼ ἣν περιπίπτουσα τῇ σκιᾶ τῆς γῆς καὶ ἐπισκοτουμένη ὑπʼ αὐτῆς στέρεται τῆς ἀπὸ τῶν ἡλιακῶν ἀκτίνων ἐπιβολῆς , αἳ λαμπρύνουσι τὸ ἀεὶ πρὸς τὸν ἥλιον αὐτῆς τετραμμένον . Καὶ μὴν καὶ αἰ ἀποτομαὶ τῶν φωτισμῶν αὐτῆς , ὁπότε ἐκλείπει , περιφερεῖς ὁρῶνται , ἀναγκαίως καὶ τούτου συμβαίνοντος . Αὐτὴ γὰρ σφαιροειδὴς ὑπάρχουσα περιπίπτει σκιᾶς σχήματι κωνοειδεῖ , καὶ οὕτως αἱ ἀποτομαὶ αἰ γινόμεναι τοῦ φωτὸς αὐτῆς περιφερεῖς ὁρῶνται . Χφαιρικὸν γὰρ σχῆμα κωνοειδεῖ σχήματι ἐντυγχάνον καὶ ἀφανιζόμενον ἴσχον τὸ ψαῦον ἀεὶ τοῦ κωνοειδοῦς ἀναγκαίως τὸ ὑπολειπόμενον καὶ μηδέπω ἠφανισμένον περιφερὲς κατὰ τὴν ἀποτομὴν καὶ μηνοειδὲς ἴσχει τὸ σχῆμα .
Lemmas: οὗτος οὖν πᾶς σχεδόν ὀφθαλμοφανής ἐγώ παρίστημι , ὅτι ὁ σελήνη εἷς ἔχω οὗτος ὁ ἔκλειψις αἰτία , ὁ περίπτωσις , κατά ὅς περιπίπτω ὁ σκιά ὁ γῆ καί ἐπισκοτέω ὑπό αὐτός στέρομαι ὁ ἀπό ὁ ἡλιακός ἀκτίς ἐπιβολή , ὅς λαμπρύνω ὁ ἀεί πρός ὁ ἥλιος αὐτός τρέπω . καί μήν καί ὁ ἀποτομή ὁ φωτισμός αὐτός , ὁπότε ἐκλείπω , περιφερής ὁράω , ἀναγκαῖος καί οὗτος συμβαίνω . αὐτός γάρ σφαιροειδής ὑπάρχω περιπίπτω σκιά σχῆμα κωνοειδής , καί οὕτως ὁ ἀποτομή ὁ γίγνομαι ὁ φώς αὐτός περιφερής ὁράω . Χφαιρικὸν γάρ σχῆμα κωνοειδής σχῆμα ἐντυγχάνω καί ἀφανίζω ἴσχω ὁ ψαύω ἀεί ὁ κωνοειδής ἀναγκαῖος ὁ ὑπολείπω καί μηδέπω ἀφανίζω περιφερής κατά ὁ ἀποτομή καί μηνοειδής ἴσχω ὁ σχῆμα .
cleomedes.de-motu-circulari-corporum-caelestium 2.6.6
Τετήρηται δὲ κἀκεῖνο ἐπὶ τῆς κατʼ αὐτὴν ἐκλείψεως · τελείαν ἔκλειψιν ποιεῖται καὶ ὑψηλοτάτη καὶ προσγειοτάτη καὶ μέσως ἔχουσα . Καὶ ὑψηλοτάτη μὲν ἐκλείπουσα τάχιον ἐκφαίνεται , ταπεινοτάτη δέ , βραδέως , μέση δέ , μέσον ἴσχει καὶ τὸν τῆς ἐκλείψεως χρόνον τῶν προειρημένων . Τοῦτο δὲ σαφῶς καταμηνύει , ὅτι μὴ ἄλλως ἢ τῇ σκιᾷ τῆς γῆς περιπίπτουσα ἐκλείπει . Ὁπόταν μὲν γὰρ ὑψηλοτάτη ἐκλείπῃ , τῷ στενωτέρῳ τῆς σκιᾶς ἐντυγχάνουσα θᾶσσον ἐκφαίνεται · ὁπόταν δὲ προσγειοτάτη , πλατύτερον διάστημα τῆς σκιᾶς διελθεῖν αὐτῇ ἀναγκαῖον , καὶ οὕτω πλείων ὁ τῆς ἐκλείψεως αὐτῇ γίνεται χρόνος · ὁπόταν δὲ μέσον ὕψος ἔχουσα , τὸ ἀνάλογον ἀπαντᾷ , μέσον καὶ τὸν τῆς ἐκλείψεως χρόνον ἐχούσης αὐτῆς .
Lemmas: τηρέω δέ ἐκεῖνος ἐπί ὁ κατά αὐτός ἔκλειψις · τέλειος ἔκλειψις ποιέω καί ὑψηλός καί πρόσγειος καί μέσος ἔχω . καί ὑψηλός μέν ἐκλείπω τάχα ἐκφαίνω , ταπεινός δέ , βραδύς , μέσος δέ , μέσος ἴσχω καί ὁ ὁ ἔκλειψις χρόνος ὁ προλέγω . οὗτος δέ σαφής καταμηνύω , ὅτι μή ἄλλος ἤ ὁ σκιά ὁ γῆ περιπίπτω ἐκλείπω . ὁπόταν μέν γάρ ὑψηλός ἐκλείπω , ὁ στενός ὁ σκιά ἐντυγχάνω ταχύς ἐκφαίνω · ὁπόταν δέ πρόσγειος , πλατύς διάστημα ὁ σκιά διέρχομαι αὐτός ἀναγκαῖος , καί οὕτως πολύς ὁ ὁ ἔκλειψις αὐτός γίγνομαι χρόνος · ὁπόταν δέ μέσος ὕψος ἔχω , ὁ ἀνάλογος ἀπαντάω , μέσος καί ὁ ὁ ἔκλειψις χρόνος ἔχω αὐτός .
cleomedes.de-motu-circulari-corporum-caelestium 2.6.9
Τοιαύτην μὲν οὖν οἱ παλαιότεροι τῶν μαθηματικῶν τὴν τῆς προσαγομένης ἀπορίας λύσιν ἐποιήσαντο . Μή ποτε δʼ οὐχ ὑγιῶς εἰσιν ἐνηνεγμένοι . Ἐφʼ ὕψους μὲν γὰρ ἡ ὄψις ἡμῶν γενομένη δύναιτʼ ἂν τοῦτο παθεῖν , κωνοειδοῦς τοῦ ὁρίζοντος γινομένου πολὺ ἀπὸ τῆς γῆς εἰς τὸν ἀέρα ἡμῶν ἐξαρθέντων , ἐπὶ δὲ τῆς γῆς ἑστώτων οὐδαμῶς . Εἰ γὰρ καὶ κύρτωμά ἐστιν , ἐφʼ οὗ βεβήκαμεν , ἀφανίζεται ἡμῶν ἡ ὄψις ὑπὸ τοῦ μεγέθους τῆς γῆς . Ὥστε τοῦτο μὲν οὐ λεκτέον οὐδὲ ὑποληπτέον δυνατὸν εἶναι τὸ σύνολον , ἀμφοτέρων τῶν σωμάτων ὑπὲρ τὸν ὁρίζοντα θεωρουμένων ὑφʼ ἡμῶν ἐπὶ τῆς γῆς καὶ ἐν ταπεινώματι βεβηκότων σελήνης ἔκλειψιν γενέσθαι .
Lemmas: τοιοῦτος μέν οὖν ὁ παλαιός ὁ μαθηματικός ὁ ὁ προσάγω ἀπορία λύσις ποιέω . μή ποτέ δέ οὐ ὑγιής εἰμί φέρω . ἐπί ὕψος μέν γάρ ὁ ὄψις ἐγώ γίγνομαι δύναμαι ἄν οὗτος πάσχω , κωνοειδής ὁ ὁρίζω γίγνομαι πολύς ἀπό ὁ γῆ εἰς ὁ ἀήρ ἐγώ ἐξαίρω , ἐπί δέ ὁ γῆ ἵστημι οὐδαμῶς . εἰ γάρ καί κύρτωμα εἰμί , ἐπί ὅς βαίνω , ἀφανίζω ἐγώ ὁ ὄψις ὑπό ὁ μέγεθος ὁ γῆ . ὥστε οὗτος μέν οὐ λεκτέος οὐδέ ὑπολαμβάνω δυνατός εἰμί ὁ σύνολος , ἀμφότερος ὁ σῶμα ὑπέρ ὁ ὁρίζων θεωρέω ὑπό ἐγώ ἐπί ὁ γῆ καί ἐν ταπείνωμα βαίνω σελήνη ἔκλειψις γίγνομαι .
cleomedes.de-motu-circulari-corporum-caelestium 2.6.10
Ἀλλὰ πρῶτον μὲν ἀπαντητέον λέγοντας , ὅτι πέπλασται ὁ λόγος οὗτος ὑπό τινων ἀπορίαν βουλομένων ἐμποιῆσαι τοῖς περὶ ταῦτα καταγινομένοις τῶν ἀστρολόγων καὶ φιλοσόφων . Πολλῶν γὰρ ἐκλείψεων σεληνιακῶν γεγενημένων , καὶ τελείων καὶ ἀπὸ μέρους , καὶ ἀναγεγραμμένων πασῶν , οὐδεὶς τοιαύτην ἔκλειψιν μέχρι γε τοῦ καθʼ ἡμᾶς βίου ἱστορεῖται ἀναγεγραφώς , οὐ Χαλδαῖος , οὐκ Αἰγύπτιος , οὐχ ἕτερος μαθηματικὸς ἢ φιλόσοφος , ἀλλὰ πλάσμα τὸ λεγόμενόν ἐστι . Δεύτερον , εἰ ἕτερον τρόπον ἐξέλειπεν ἡ σελήνη , ἀλλὰ μὴ τῇ σκιᾷ τῆς γῆς περιπίπτουσα , ἐξέλειπεν ἂν καὶ μὴ ἐν πανσελήνῳ καὶ ὀλίγον καὶ πλέον προϊοῦσα ἀπὸ τοῦ ἡλίου , καὶ πάλιν μετὰ πανσέληνον προσιοῦσα αὐτῷ καὶ μειουμένη . Νυνὶ δὲ πλείστων ἐκλείψεων περὶ αὐτὴν γεγενημένων ( καὶ γὰρ οὐδὲ σπανίως ἐκλείπει ) οὐδέποτε μὴ πεπληρωμένη καὶ μὴ διαμετροῦσα τὸν ἥλιον ἐξέλιπεν , ἀλλὰ μόνον , ὅτε δυνατὸν αὐτὴν τῇ σκιᾷ τῆς γῆς ἐντυγχάνειν . Καὶ ἤδη γε προλέγονται πᾶσαι αἱ ἐκλείψεις αὐτῆς ὑπὸ τῶν κανονικῶν ἅτε γινωσκόντων , ὁπότε συμπίπτει , ἐν πανσελήνῳ εὑρίσκεσθαι αὐτὴν ὑπὸ τῷ μεσαιτάτῳ τοῦ ζῳδιακοῦ ἢ ὅλην ἢ ἀπὸ μέρους καὶ οὕτως ἢ μερικὰς ἢ τελείας τὰς ἐκλείψεις ποιεῖσθαι . Ἀδύνατον οὖν ἀμφοτέρων τῶν φωτῶν ὑπὲρ τὸν ὁρίζοντα ὁρωμένων σεληνιακὴν γενέσθαι ἔκλειψιν .
Lemmas: ἀλλά πρῶτος μέν ἀπαντητέον λέγω , ὅτι πλάσσω ὁ λόγος οὗτος ὑπό τις ἀπορία βούλομαι ἐμποιέω ὁ περί οὗτος καταγίγνομαι ὁ ἀστρονόμος καί φιλόσοφος . πολύς γάρ ἔκλειψις σεληνιακός γίγνομαι , καί τέλειος καί ἀπό μέρος , καί ἀναγράφω πᾶς , οὐδείς τοιοῦτος ἔκλειψις μέχρι γε ὁ κατά ἐγώ βίος ἱστορέω ἀναγράφω , οὐ Χαλδαῖος , οὐ Αἰγύπτιος , οὐ ἕτερος μαθηματικός ἤ φιλόσοφος , ἀλλά πλάσμα ὁ λέγω εἰμί . δεύτερος , εἰ ἕτερος τρόπος ἐκλείπω ὁ σελήνη , ἀλλά μή ὁ σκιά ὁ γῆ περιπίπτω , ἐκλείπω ἄν καί μή ἐν πανσέληνος καί ὀλίγος καί πολύς προέρχομαι ἀπό ὁ ἥλιος , καί πάλιν μετά πανσέληνος προσέρχομαι αὐτός καί μειόω . νυνί δέ πολύς ἔκλειψις περί αὐτός γίγνομαι ( καί γάρ οὐδέ σπάνιος ἐκλείπω ) οὐδέποτε μή πληρόω καί μή διαμετρέω ὁ ἥλιος ἐκλείπω , ἀλλά μόνος , ὅτε δυνατός αὐτός ὁ σκιά ὁ γῆ ἐντυγχάνω . καί ἤδη γε προλέγω πᾶς ὁ ἔκλειψις αὐτός ὑπό ὁ κανονικός ἅτε γιγνώσκω , ὁπότε συμπίπτω , ἐν πανσέληνος εὑρίσκω αὐτός ὑπό ὁ μέσος ὁ ζῳδιακός ἤ ὅλος ἤ ἀπό μέρος καί οὕτως ἤ μερικός ἤ τέλειος ὁ ἔκλειψις ποιέω . ἀδύνατος οὖν ἀμφότερος ὁ φώς ὑπέρ ὁ ὁρίζων ὁράω σεληνιακός γίγνομαι ἔκλειψις .
cleomedes.de-motu-circulari-corporum-caelestium 2.7.2
Λέγεται δʼ ἡ μὲν σελήνη πλέον ἀφίστασθαι ἐφʼ ἑκάτερα τοῦ διὰ μέσων τῶν ζῳδίων τῶν ἄλλων πλανήτων . Εἶτα μετʼ αὐτὴν ἡ Ἀφροδίτη , μοίρας πέντε ἐφʼ ἑκάτερον ἰοῦσα κατὰ τὴν πλανητικὴν κίνησιν , Ἑρμῆς δʼ ἀνὰ τέτταρας , Ἄρης δὲ καὶ Ζεὺς ἀνὰ δύο καὶ ἥμισυ μοίρας , Κρόνος ἀνὰ μίαν ἐκατέρωθεν . Τοῦ δὲ ἡλίου Ἑρμῆς καὶ Ἀφροδίτη πᾶν διάστημα οὐκ ἀφίστανται , ἀλλʼ ὁ μὲν στίλβων τὰς πλείστας μοίρας εἴκοσιν , ὁ δὲ Φωσφόρος τὰς πλείστας πεντήκοντα . Τρεῖς δʼ οἱ ἄλλοι πᾶν διάστημα ἀφίστανται αὐτοῦ παραπλησίως τῇ σελήνῃ . Σύνοδον δὲ πρὸς τὸν ἥλιον ποιεῖται Ἑρμῆς μὲν διʼ ἡμερῶν ριϚ΄ , μέσου τούτου γινομένου , Ἀφροδίτη δὲ εἰς ταὐτὸν ἀποκαθίσταται αὐτῷ διʼ ἡμερῶν φπδ´ , Ἄρης δὲ διʼ ἡμερῶν ψψπ´ , Ζεὺς δὲ διʼ ἡμερῶντ??η´τ??η´ , Κρόνος δὲ διὰ τοη´ .
Lemmas: λέγω δέ ὁ μέν σελήνη πολύς ἀφίστημι ἐπί ἑκάτερος ὁ διά μέσος ὁ ζῴδιον ὁ ἄλλος πλάνης . εἶτα μετά αὐτός ὁ Ἀφροδίτη , μοῖρα πέντε ἐπί ἑκάτερος ἔρχομαι κατά ὁ πλανητικός κίνησις , Ἑρμῆς δέ ἀνά τέσσαρες , Ἄρης δέ καί Ζεύς ἀνά δύο καί ἥμισυς μοῖρα , Κρόνος ἀνά εἷς ἑκατέρωθεν . ὁ δέ ἥλιος Ἑρμῆς καί Ἀφροδίτη πᾶς διάστημα οὐ ἀφίστημι , ἀλλά ὁ μέν στίλβω ὁ πολύς μοῖρα εἴκοσι , ὁ δέ Φωσφόρος ὁ πολύς πεντήκοντα . τρεῖς δέ ὁ ἄλλος πᾶς διάστημα ἀφίστημι αὐτός παραπλήσιος ὁ σελήνη . σύνοδος δέ πρός ὁ ἥλιος ποιέω Ἑρμῆς μέν διά ἡμέρα ὥριος , μέσος οὗτος γίγνομαι , Ἀφροδίτη δέ εἰς αὐτός ἀποκαθίστημι αὐτός διά ἡμέρα φπδ´ , Ἄρης δέ διά ἡμέρα ψψπ´ , Ζεύς δέ διά ἡμερῶντ??η´τ??η´ , Κρόνος δέ διά τοη´ .
cleomedes.de-motu-circulari-corporum-caelestium 2.7.3
Καὶ περὶ μὲν τούτων ἐπὶ τοσοῦτον πρός γε τὸ παρὸν εἰρήσθω .
Lemmas: καί περί μέν οὗτος ἐπί τοσοῦτος πρός γε ὁ πάρειμι λέγω .
cleomedes.de-motu-circulari-corporum-caelestium 2.7.4
Εἴληφε τέρμα Κλεομήδους βίβλος .
Lemmas: λαμβάνω τέρμα Κλεομήδης βίβλος .