cleomedes.de-motu-circulari-corporum-caelestium 2.4.2
Περὶ δὲ τῶν φωτισμῶν αὐτῆς πλείους γεγόνασι λόγοι . Βηρωσσὸς μὲν γὰρ ἡμίπυρον οὖσαν αὐτὴν πλείονας κινήσεις κινεῖσθαι ἀπεφήνατο , μίαν μὲν τὴν κατὰ μῆκος , ἣν σὺν τῷ κόσμῳ κινεῖται , ἑτέραν δὲ τὴν κατὰ πλάτος καὶ ὕψος καὶ ταπείνωμα , ὅπερ καὶ ἐπὶ τῶν πέντε πλανήτων ὁρᾶται γινόμενον , ἄλλην δὲ τὴν περὶ τὸ ἑαυτῆς κέντρον , καθ᾿ ἣν κίνησιν στρεφομένην αὐτὴν ὑπολαμβάνει καὶ ἄλλοτε ἄλλα μέρη αὐτῆς ἐπιστρέφουσαν πρὸς ἥλιον αὔξεσθαι καὶ μειοῦσθαι , καὶ ταύτην τὴν στροφὴν ἰσοχρόνιον αὐτῇ πρὸς τὴν σύνοδον τοῦ ἡλίου γίνεσθαι . Ἐστὶ δ᾿ εὐέλεγκτος ἡ δόξα αὐτοῦ . Πρῶτον μὲν γὰρ ἀδύνατόν ἐστι τὴν σελήνην ἐν τῷ αἰθέρι οὖσαν ἡμίπυρον εἶναι , ἀλλὰ μὴ δι᾿ ὅλου ὁμοίαν τῇ οὐσίᾳ , παραπλησίως τοῖς ἄλλοις τῶν ἄστρων . Ἔπειτα καὶ τὰ κατὰ τὴν ἔκλειψιν προδήλως ἀντιμαρτυρεῖ τῷ λόγῳ τούτῳ . Πῶς γὰρ ἀφανίζεται αὐτῆς τὸ φῶς ἐμπιπτούσης εἰς τὴν σκιὰν τῆς γῆς ὅλον πρὸς ἡμᾶς τετραμμένον , οὐκ ἔνεστιν αὐτῷ ἐπιδεῖξαι . Ἐχρῆν γάρ , εἰ οὕτως εἶχε , λαμπρότερον αὐτὸ γίνεσθαι περιπίπτον τῇ σκιᾷ , ἀλλ᾿ οὐχί , μὰ Δία , ἀφανίζεσθαι . Ἕτεροι δέ φασιν ὑπὸ τοῦ ἡλίου μὲν ἐλλάμπεσθαι αὐτήν , κατὰ ἀνάκλασιν δὲ φωτίζειν τὸν ἀέρα · ὅπερ καὶ ἐπὶ τῶν ἐσόπτρων ὁρᾶται γινόμενον καὶ τῶν λαμπρῶν ἀργυρωμάτων καὶ ὅσα τούτοις ἔοικε . Τρίτη ἐστὶν αἵρεσις ἡ λέγουσα κιρνᾶσθαι αὐτῆς τὸ φῶς ἔκ τε τοῦ οἰκείου καὶ τοῦ ἡλιακοῦ φωτὸς καὶ τοιοῦτον γίνεσθαι οὐκ ἀπαθοῦς μενούσης αὐτῆς οὐδὲ παραπλησίως τοῖς στερεοῖς τῶν λαμπρῶν σωμάτων ἀποπαλλομένας ἐχούσης τὰς αὐγὰς καὶ κατὰ ἀνάκλασιν φωτιζούσης τὸν ἀέρα , κατ᾿ ἀνταύγειαν δεχομένης ἀπὸ τοῦ ἡλίου τὰς ἀκτῖνας καὶ οὕτως ἀποπεμπούσης πρὸς ἡμᾶς , ἀλλ᾿ ἀλλοιουμένης ὑπὸ τοῦ ἡλιακοῦ φωτὸς καὶ κατὰ τοιαύτην τὴν κρᾶσιν ἴδίον ἰσχούσης τὸ φῶς , οὐ πρώτως , ἀλλὰ κατὰ μετοχήν , ὡς διάπυρος σίδηρος κατὰ μετοχὴν ἴσχει τὸ φῶς οὐκ ἀπαθὴς ὤν , ἀλλὰ τετραμμένος ὑπ᾿ αὐτοῦ .
Lemmas: περί δέ ὁ φωτισμός αὐτός πολύς γίγνομαι λόγος . Βηρωσσός μέν γάρ ἡμίπυρος εἰμί αὐτός πολύς κίνησις κινέω ἀποφαίνω , εἷς μέν ὁ κατά μῆκος , ὅς σύν ὁ κόσμος κινέω , ἕτερος δέ ὁ κατά πλάτος καί ὕψος καί ταπείνωμα , ὅς καί ἐπί ὁ πέντε πλάνης ὁράω γίγνομαι , ἄλλος δέ ὁ περί ὁ ἑαυτοῦ κέντρον , κατά ὅς κίνησις στρέφω αὐτός ὑπολαμβάνω καί ἄλλοτε ἄλλος μέρος αὐτός ἐπιστρέφω πρός ἥλιος αὐξάνω καί μειόω , καί οὗτος ὁ στροφή ἰσοχρόνιος αὐτός πρός ὁ σύνοδος ὁ ἥλιος γίγνομαι . εἰμί δέ εὐέλεγκτος ὁ δόξα αὐτός . πρῶτος μέν γάρ ἀδύνατος εἰμί ὁ σελήνη ἐν ὁ αἰθήρ εἰμί ἡμίπυρος εἰμί , ἀλλά μή διά ὅλος ὅμοιος ὁ οὐσία , παραπλήσιος ὁ ἄλλος ὁ ἄστρον . ἔπειτα καί ὁ κατά ὁ ἔκλειψις πρόδηλος ἀντιμαρτυρέω ὁ λόγος οὗτος . πῶς γάρ ἀφανίζω αὐτός ὁ φάος ἐμπίπτω εἰς ὁ σκιά ὁ γῆ ὅλος πρός ἐγώ τρέπω , οὐ ἔνειμι αὐτός ἐπιδείκνυμι . χρή γάρ , εἰ οὕτως ἔχω , λαμπρός αὐτός γίγνομαι περιπίπτω ὁ σκιά , ἀλλά οὐ , μά Ζεύς , ἀφανίζω . ἕτερος δέ φημί ὑπό ὁ ἥλιος μέν ἐλλάμπω αὐτός , κατά ἀνάκλασις δέ φωτίζω ὁ ἀήρ · ὅς καί ἐπί ὁ εἴσοπτρον ὁράω γίγνομαι καί ὁ λαμπρός ἀργύρωμα καί ὅσος οὗτος ἔοικα . τρίτος εἰμί αἵρεσις ὁ λέγω κιρνάω αὐτός ὁ φάος ἐκ τε ὁ οἰκεῖος καί ὁ ἡλιακός φώς καί τοιοῦτος γίγνομαι οὐ ἀπαθής μένω αὐτός οὐδέ παραπλήσιος ὁ στερεός ὁ λαμπρός σῶμα ἀποπάλλω ἔχω ὁ αὐγή καί κατά ἀνάκλασις φωτίζω ὁ ἀήρ , κατά ἀνταύγεια δέχομαι ἀπό ὁ ἥλιος ὁ ἀκτίς καί οὕτως ἀποπέμπω πρός ἐγώ , ἀλλά ἀλλοιόω ὑπό ὁ ἡλιακός φώς καί κατά τοιοῦτος ὁ κρᾶσις ἴδιος ἴσχω ὁ φάος , οὐ πρῶτος , ἀλλά κατά μετοχή , ὡς διάπυρος σίδηρος κατά μετοχή ἴσχω ὁ φάος οὐ ἀπαθής εἰμί , ἀλλά τρέπω ὑπό αὐτός .