ciscoriordan/open-greek-corpus-annotations huggingface dataset:
clemens-romanus-et-clementina.homiliae-sp 16.17
Ἡμεὶς Θεὸν λέγομεν , οὐ ἐστιν τὸ ἴδιον ἄλλῳ προςεῖναι μὴ δυνάμενον . ὥσπερ γὰρ ἄπειρος ὤν πανταχόθεν διὰ τοῦτο λέγεται ἀπέραντος , καὶ ἀνάγκη πᾶσα , ἑτέρου μὴ δυναμένου ὡς αὐτὸς ἀπείρῳ εἶναι , τὸ καλεῖσθαι ἀπέραντος , ( εἰ δέ τις λέγει δυνατὸν εἶναι ψεύδεται · δύο γὰρ πανταχόθεν ἄπειρα συνυπάρχειν οὐ δύνανται · περαιοῦται γὰρ τὸ ἕτερον ὑπὸ τοῦ ἑτέρου ) , οὕτως φύσις ἐστὶν , ἕν εἶναι τὸ ἀγέννητον . εἰ δὲ ἐν σχήματί ἐστιν , καὶ οὕτως ἕν ἐστιν τὸ ἀσύγκριτον . διὰ τοῦτο καὶ ὕψιστος λέγεται , ὅτι πάντων ἀνώτερος ὤν τὰ πάντα αὐτῷ ὑποκείμενα ἔχει .
Lemmas: ἡμεῖς θεός λέγω , οὖον εἰμί ὁ ἴδιος ἄλλος προφέρω μή δύναμαι . ὥσπερ γάρ ἤπειρος εἰμί πανταχόθεν διά οὗτος λέγω ἀπέραντος , καί ἀνάγκη πᾶς , ἕτερος μή δύναμαι ὡς αὐτός ἤπειρος εἰμί , ὁ καλέω ἀπέραντος , ( εἰμί δέ τις λέγω δυνατός εἰμί ψεύδω · δύο γάρ πανταχόθεν ἤπειρος συνυπάρχω οὖον δύναμαι · περαιόω γάρ ὁ ἕτερος ὑπό ὁ ἕτερος ) , οὕτως φύσις εἰμί , εἷς εἰμί ὁ ἀγέννητος . εἰμί δέ ἐν σχῆμα εἰμί , καί οὕτως εἷς εἰμί ὁ ἀσύγκριτος . διά οὗτος καί ὕψιστος λέγω , ὅτι πᾶς ἀνώτερος εἰμί ὁ πᾶς αὐτός ὑπόκειμαι ἔχω .
clemens-romanus-et-clementina.homiliae-sp 16.18
Καὶ ὁ Σίμων · μὴ γὰρ τοῦτό ἐστιν αὐτοῦ ἀπόῤῥητον ὄνομα , τὸ Θεὸς , ὅπερ πάντες λέγουσιν , ὅτι τοσοῦτον καὶ περὶ ὀνόματος διισχυρίζῃ , ἵνα μὴ ἄλλῳ δοθῇ ; καὶ ὁ Πέτρος ἔφη · ἐπίσταμαι ὅτι τοῦτο οὐκ ἔστιν αὐτῷ τι ἀπόῤῥητον ὄνομα , ἀλλὰ τὸ κατὰ συνθήκην ἀνθρώπων λεγόμενον , ὅπερ εἰ ἑτέρῳ δώσεις , καὶ τὸ μὴ λεγόμενον ἑτέρῳ προσάψεις , τῷ τῆς προαιρέσεως λόγῳ . τὸ λεγόμενον ὄνομα τοῦ μὴ λεγομένου πρόοδός ἐστιν . τούτῳ τῷ λόγῳ ἡ ὕβρις καὶ εἰς τὸ μήπω ῥηθὲν λογίζεται , ᾧ λόγῳ ἡ πρὸς τὸ ἐγνωσμένον τιμὴ εἰς τὸ μήπω ἐγνωσμένον ἀναφέρεται .
Lemmas: καί ὁ Σίμων · μή γάρ οὗτος εἰμί αὐτός ἀπόρρητος ὄνομα , ὁ θεός , ὅσπερ πᾶς λέγω , ὅτι τοσοῦτος καί περί ὄνομα διισχυρίζομαι , ἵνα μή ἄλλος δίδωμι ; καί ὁ Πέτρος φημί · ἐπίσταμαι ὅτι οὗτος οὐ εἰμί αὐτός τίς ἀπόρρητος ὄνομα , ἀλλά ὁ κατά συνθήκη ἄνθρωπος λέγω , ὅσπερ εἰμί ἕτερος δίδωμι , καί ὁ μή λέγω ἕτερος προσάπτω , ὁ ὁ προαίρεσις λόγος . ὁ λέγω ὄνομα ὁ μή λέγω πρόοδος εἰμί . οὗτος ὁ λόγος ὁ ὕβρις καί εἰς ὁ μήπω ἐρώ λογίζομαι , ὅς λόγος ὁ πρός ὁ γιγνώσκω τιμή εἰς ὁ μήπω γιγνώσκω ἀναφέρω .
clemens-romanus-et-clementina.homiliae-sp 16.19
Καὶ ὁ Σίμων ἔφη · ἤθελον εἰδέναι Πέτρε , εἰ ἀληθῶς πιστεύεις , ὅτι ἡ ἀνθρώπου μορφὴ πρὸς τὴν ἐκείνου μορφὴν διατετύπωται . καὶ ὁ Πέτρος ἀληθῶς , ὦ Σίμων , οὕτως ἔχειν πεπληροφόρημαι . καὶ ὁ Σίμων · πῶς θάνατος τὸ σῶμα λύειν δύναται , σφραγίδι μεγίστῃ διατετυπωμένον ; καὶ ὁ Πέτρος · Θεοῦ δικαίου ἐστὶν μορφή . ἐπὰν οὖν ἀδικεῖν ἄρξηται , ἡ ἐν αὐτῷ εἰδέα φεύγει , καὶ οὕτως τὸ σῶμα λύεται , ἵνα ἡ μορφὴ ἀφανὴς γένηται , ὅπως μὴ δικαίου Θεοῦ μορφὴν ἄδικον ἔχῃ σῶμα . ἡ μέντοι λύσις οὐ περὶ τὴν σφραγίδα γίνεται , ἀλλὰ περὶ τὸ σφραγισθὲν σῶμα . ἄνευ δὲ τοῦ σφραγίσαντος τὸ σφραγισθὲν οὐ λύεται . οὕτως ἄνευ κρίσεως οὐδὲ τὸ ἀποθανεῖν ἔξεστιν . καὶ ὁ Σίμων · τίς οὖν ἀνάγκη ἦν , τὴν τοιούτου μορφὴν τῷ ἀπὸ γῆς ἐγερθέντι δοῦναι ἀνθρώπῳ ; καὶ ὁ Πέτρος · διὰ τὴν τοῦ πεποιηκότος Θεοῦ φιλανθρωπίαν γέγονεν , ἐπεὶ γὰρ τῷ κατ᾽ οὐσίαν λόγῳ πάντα κρείττονα τυγχάνει τῆς ἀνθρώπου σαρκός , λέγω δὴ τὸν αἰθέρα , τὸν ἥλιον , τὴν σελήνην , τοὺς ἀστέρας , τὸν ἀέρα , τὸ ὕδωρ , τὸ πῦρ , ἑνὶ λόγῳ καὶ τὰ λοιπὰ πάντα , ἅ τινα εἰς ὑπηρεσίαν ἀνθρώπου γενόμενα καὶ κατ᾽ οὐσίαν κρείττονα ὄντα ἡδέως ὑπομένει δουλεύειν τῷ κατ᾽ οὐσίαν χείρονι , διὰ τὴν τοῦ κρείττονος μορφήν . ὡς γὰρ οἱ πήλινον ἀνδριάντα βασιλέως τιμῶντες τὴν τιμὴν ἀναφερομένην ἔχουσιν εἰς ἐκεῖνον , οὗπερ ὁ πηλὸς τὴν μορφὴν τυγχάνει ἔχων , οὕτως καὶ ἡ πᾶσα κτίσις τῷ ἀπὸ γῆς γενομένῳ ἀνθρώπῳ χαίρουσα δουλεύει , εἰς τὴν ἐκείνου ἀφορῶσα τιμήν .
Lemmas: καί ὁ Σίμων φημί · ἐθέλω οἶδα Πέτρος , εἰμί ἀληθής πιστεύω , ὅτι ὁ ἄνθρωπος μορφή πρός ὁ ἐκεῖνος μορφή διατυπόω . καί ὁ Πέτρος ἀληθής , εἰμί Σίμων , οὕτως ἔχω πληροφορέω . καί ὁ Σίμων · πῶς θάνατος ὁ σῶμα λύω δύναμαι , σφραγίς μέγας διατυπόω ; καί ὁ Πέτρος · Θεός Δίκαιος εἰμί μορφή . ἐπάν οὖν ἀδικέω ἄρχω , ὁ ἐν αὐτός ἰδέα φεύγω , καί οὕτως ὁ σῶμα λύω , ἵνα ὁ μορφή ἀφανής γίγνομαι , ὅπως μή Δίκαιος Θεός μορφή ἄδικος ἔχω σῶμα . ὁ μέντοι λύσις οὖον περί ὁ σφραγίς γίγνομαι , ἀλλά περί ὁ σφραγίζω σῶμα . ἄνευ δέ ὁ σφραγίζω ὁ σφραγίζω οὖον λύω . οὕτως ἄνευ κρίσις οὐδέ ὁ ἀποθνῄσκω ἔξεστι . καί ὁ Σίμων · τίς οὖν ἀνάγκη εἰμί , ὁ τοιοῦτος μορφή ὁ ἀπό γῆ ἐγείρω δίδωμι ἄνθρωπος ; καί ὁ Πέτρος · διά ὁ ὁ ποιέω Θεός φιλανθρωπία γίγνομαι , ἐπεί γάρ ὁ κατά οὐσία λόγος πᾶς ἀγαθός τυγχάνω ὁ ἄνθρωπος σάρξ , λέγω δή ὁ αἰθήρ , ὁ ἥλιος , ὁ σελήνη , ὁ ἀστήρ , ὁ ἀήρ , ὁ ὕδωρ , ὁ πῦρ , εἷς λόγος καί ὁ λοιπάς πᾶς , ὅς τις εἰς ὑπηρεσία ἄνθρωπος γίγνομαι καί κατά οὐσία ἀγαθός εἰμί ἡδύς ὑπομένω δουλεύω ὁ κατά οὐσία χείρων , διά ὁ ὁ ἀγαθός μορφή . ὡς γάρ ὁ πήλινος ἀνδριάς βασιλεύς τιμή ὁ τιμή ἀναφέρω ἔχω εἰς ἐκεῖνος , ὅσπερ ὁ πηλός ὁ μορφή τυγχάνω ἔχω , οὕτως καί ὁ πᾶς κτίσις ὁ ἀπό γῆ γίγνομαι ἄνθρωπος χαίρω δουλεύω , εἰς ὁ ἐκεῖνος ἀφοράω τιμή .
clemens-romanus-et-clementina.homiliae-sp 16.20
Ἰδέ , οἵῳ Θεῷ , Σίμων , ἀχαριστεῖν ἡμᾶς πεῖσαι θέλεις · καὶ βαστάζει σε ἡ γῆ , ἴσως δὲ ἰδεῖν βουλομένη , τίς σοι τὰ ὅμοια φρονεῖν τολμήσοι . πρῶτος γὰρ ἐτόλμησας , ὃ μηδεὶς ἐτόλμησεν , πρῶτος ἐφθέγξω , ἃ πρώτως ἠκούσαμεν . πρῶτοι καὶ μόνοι ἡμεῖς ἐπὶ τοιαύτῃ σου ἀσεβείᾳ τὴν ἄπειρον τοῦ Θεοῦ μακροθυμίαν ἱστορήσαμεν , καὶ οὐκ ἄλλου τινὸς , ἢ τοῦ κτίσαντος τὸν κόσμον , εἰς ὃν ἀσεβεῖν ἐτόλμησας . καὶ χάσματα γῆς οὐκ ἐγενήθη , καὶ πῦρ ἀπ᾽ οὐρανοῦ οὐ κατεπέμφθη , καὶ εἰς ἐμπρησμὸν ἀνδρῶν οὐκ ἐπεξῆλθεν , καὶ ὑετὸς οὐκ ἐπεσχέθη , καὶ θηρῶν πλῆθος ἀπὸ δρυμῶν οὐκ ἐπέμφθη , καὶ ἐπ᾽ αὐτοὺς ἡμᾶς δἰ ἕνα ἁμαρτάνοντα ὡς ἐπὶ μοιχείας πνευματικῆς , τῆς κατὰ σάρκα χείρονος ὑπαρχούσης , ἡ Θεοῦ ὀργὴ ὀλέθριος οὐκ ἤρξατο . οὐ γάρ ἐστιν ὁ τότε ἐπεξελθὼν τὰ ἁμαρτήματα οὐρανοῦ καὶ γῆς κτίστης Θεός ; ἐπεὶ καὶ νῦν τὰ μέγιστα βλασφημούμενος τὰ μέγιστα ἐπεξήρχετο . ἀλλὰ τοὐναντίον μακροθυμεῖ , εἰς μετάνοιαν καλεῖ , συντελοῦντα βέλη πρὸς συντέλειαν τῶν ἀσεβῶν ἐν τοῖς θησαυροῖς ἀποκείμενα ἔχων , ἅ τινα ἐπαφήσει ὡς ζῶα ἔμψυχα , ὅταν ἀνταποδοῦναι κρίσιν τοῖς ἐχθροῖς αὐτοῦ προκαθεσθῇ . διὸ φοβηθῶμεν Θεὸν δίκαιον , οὗ τὴν μορφὴν πρὸς τιμὴν τοῦ ἀνθρώπου βαστάζει σῶμα .
Lemmas: ἰδέ , οἷος Θεός , Σίμων , ἀχαριστέω ἐγώ πείθω ἐθέλω · καί βαστάζω σύ ὁ γῆ , ἴσως δέ ὁράω βούλομαι , τίς σύ ὁ ὅμοιος φρονέω τολμάω . πρῶτος γάρ τολμάω , ὅς μηδείς τολμάω , πρῶτος φθέγγομαι , ὁ πρῶτος ἀκούω . πρῶτος καί μόνος ἐγώ ἐπί τοιοῦτος σύ ἀσέβεια ὁ ἤπειρος ὁ Θεός μακροθυμία ἱστορέω , καί οὐ ἄλλος τις , ἢ ὁ κτίζω ὁ κόσμος , εἰς ὅς ἀσεβέω τολμάω . καί χάσμα γῆ οὐ γίγνομαι , καί πῦρ ἀπό οὐρανός οὖον καταπέμπω , καί εἰς ἐμπρησμός ἀνήρ οὐ ἐπεξέρχομαι , καί ὑετός οὐ ἐπέχω , καί θήρ πλῆθος ἀπό δρυμός οὐ πέμπω , καί ἐπί αὐτός ἐγώ διά εἷς ἁμαρτάνω ὡς ἐπί μοιχεία πνευματικός , ὁ κατά σάρξ χείρων ὑπάρχω , ὁ Θεός ὀργή ὀλέθριος οὐ ἄρχω . οὖον γάρ εἰμί ὁ τότε ἐπεξέρχομαι ὁ ἁμάρτημα οὐρανός καί γῆ Κτίστης Θεός ; ἐπεί καί νῦν ὁ μέγας βλασφημέω ὁ μέγας ἐπεξέρχομαι . ἀλλά ἐναντίος μακροθυμέω , εἰς μετάνοια καλέω , συντελέω βέλος πρός συντέλεια ὁ ἀσεβής ἐν ὁ θησαυρός ἀπόκειμαι ἔχω , ὅς τις ἐπαφίημι ὡς ζῷον ἔμψυχος , ὅταν ἀνταποδίδωμι κρίσις ὁ ἐχθρός αὐτός προκαθίημι . διό φοβέω θεός Δίκαιος , ὅς ὁ μορφή πρός τιμή ὁ ἄνθρωπος βαστάζω σῶμα .
clemens-romanus-et-clementina.homiliae-sp 16.21
Ταῦτα τοῦ Πέτρου εἰπόντος ὁ Σίμων ἀπεκρίνατο · ἐπειδὴ ὁρῶ σε σοφῶς αἰνισσόμενον ὅτι τὰ γεγραμμένα κατὰ τοῦ δημιουργοῦ ποτε ἐν βίβλοις οὐκ ἀληθῆ τυγχάνει , αὔριον ἀπὸ τῶν τοῦ διδασκάλου σου λόγων δείξω τὸ δημιουργὸν μὴ ἀνώτατον λέγοντα εἶναι Θεόν . καὶ ὁ Σίμων ταῦτα εἰπὼν ἐξῆλθεν . ὁ δὲ Πέτρος τοῖς παρεστῶσιν ὄχλοις ἔφη · ὁ Σίμων κἄν μηδὲν ἕτερον περὶ Θεοῦ βλάψαι ἡμᾶς δυνηθῇ , ἀλλ᾽ οὖν γε ἐμποδίζει ὑμῖν ἀκούειν τοὺς τὴν ψυχὴν δυναμένους καθαίρειν λόγους . ταῦτα τοῦ Πέτρου εἰπόντος πολὺς ψιθυρισμὸς ἐγένετο τῶν ὄχλων λεγόντων · τίς δὲ ἀνάγκη ἐᾶν αὐτὸν ἐνταῦθα εἰσιόντα τὰς κατὰ τοῦ Θεοῦ βλασφημίας λέγειν ; καὶ ὁ Πέτρος ἀκούσας ἔφη · γένοιτο μέχρι Σίμωνος ἀρκετὸν γενέσθαι τὸν κατὰ τοῦ Θεοῦ πρὸς πειρασμὸν ἀνθρώπων λόγον . ἔσονται γὰρ , ὡς ὁ κύριος εἶπεν , ψευδαπόστολοι , ψευδεῖς προφῆται , αἱρέσεις , φιλαρχίαι · αἵ τινες , ὡς στοχάζομαι , ἀπὸ τοῦ τὸν Θεὸν βλασφημοῦντος Σίμωνος τὴν ἀρχὴν λαβοῦσαι εἰς τὸ τὰ αὐτὰ τῷ Σίμωνι κατὰ τοῦ Θεοῦ λέγειν συνεργήσουσιν . καὶ ταῦτα εἰπὼν μετὰ δακρύων , τῇ χειρὶ προσεκαλεῖτο τοὺς ὄχλους , οἷς προσελθοῦσιν τὰς χεῖρας ἐπιτιθεὶς καὶ εὐχόμενος ἀπέλυεν , λέγων ὀρθριαίτερον συνέρχεσθαι . ταῦτα εἰπὼν καὶ στενάζων εἰσελθὼν , οὔτε τροφῆς μεταλαβὼν ὕπνωσεν .
Lemmas: οὗτος ὁ Πέτρος εἶπον ὁ Σίμων ἀποκρίνω · ἐπεί ὁράω σύ σοφός αἰνίζω ὅτι ὁ γράφω κατά ὁ δημιουργός ποτός ἐν Βίβλος οὐ ἀληθής τυγχάνω , αὔριον ἀπό ὁ ὁ διδάσκαλος σύ λόγος δείκνυμι ὁ δημιουργός μή ἀνώτατος λέγω εἰμί Θεός . καί ὁ Σίμων οὗτος εἶπον ἐξέρχομαι . ὁ δέ Πέτρος ὁ παρίστημι ὄχλος φημί · ὁ Σίμων ἄν μηδείς ἕτερος περί Θεός βλάπτω ἐγώ δύναμαι , ἀλλά οὖν γε ἐμποδίζω σύ ἀκούω ὁ ὁ ψυχή δύναμαι καθαίρω λόγος . οὗτος ὁ Πέτρος εἶπον πολύς ψιθυρισμός γίγνομαι ὁ ὄχλος λέγω · τίς δέ ἀνάγκη ἐάω αὐτός ἐνταῦθα εἴσειμι ὁ κατά ὁ Θεός βλασφημία λέγω ; καί ὁ Πέτρος ἀκούω φημί · γίγνομαι μέχρι Σίμων ἀρκετός γίγνομαι ὁ κατά ὁ Θεός πρός πειρασμός ἄνθρωπος λόγος . εἰμί γάρ , ὡς ὁ κύριος εἶπον , ψευδαπόστολος , ψευδής προφήτης , αἵρεσις , φιλαρχία · ὁ τις , ὡς στοχάζομαι , ἀπό ὁ ὁ θεός βλασφημέω Σίμων ὁ ἀρχή λαμβάνω εἰς ὁ ὁ αὐτός ὁ Σίμων κατά ὁ Θεός λέγω συνεργέω . καί οὗτος εἶπον μετά δάκρυ , ὁ χείρ προσκαλέω ὁ ὄχλος , ὅς προσέρχομαι ὁ χείρ ἐπιτίθημι καί εὔχομαι ἀπολύω , λέγω ορθριαιτερος συνέρχομαι . οὗτος εἶπον καί στενάζω εἰσέρχομαι , οὔτε τροφή μεταλαμβάνω ὑπνόω .
clemens-romanus-et-clementina.homiliae-sp 17.1
Τῆς μὲν οὖν ἄλλης ἡμέρας ὁ Πέτρος πρὸς Σίμωνα ζητεῖν μέλλων ὀρθριαίτερον ἐξυπνισθεὶς ηὔξατο , καὶ ἅμα τῷ παύσασθαι ὁ Ζακχαῖος εἰσῄει λέγων · Σίμων ἔξω καθέζεται , μετὰ ἰδίων αὑτοῦ τινων ὡς τριάκοντα διαλεγόμενος . καὶ ὁ Πέτρος ἔφη · ἐάσθω λαλεῖν , μέχρις ὅτε πλῆθος γένηται , καὶ τότε ζητεῖν ἀρξώμεθα , ἵνα οὕτως ἡμεῖς τὰ ὑπ᾽ αὐτοῦ λεγόμενα ἀκούσαντες , πρὸς αὐτὰ ἁρμοσάμενοι , ἐξελθόντες διαλεχθῶμεν . καὶ δὴ οὕτως ἐγένετο . ἐκβὰς οὖν καὶ μετ᾽ οὐ πολὺ πάλιν εἰσελθὼν ὁ Ζακχαῖος ἀντέβαλλεν τῷ Πέτρῳ τοὺς ὑπὸ Σίμωνος κατὰ Πέτρου ῥηθέντας λόγους .
Lemmas: ὁ μέν οὖν ἄλλος ἡμέρα ὁ Πέτρος πρός Σίμων ζητέω μέλλω ορθριαιτερος ἐξυπνίζω εὔχομαι , καί ἅμα ὁ παύω ὁ Ζακχαῖος εἰσέρχομαι λέγω · Σίμων ἔξω καθέζομαι , μετά ἴδιος αὐτός τίνω ὡς τριάκοντα διαλέγω . καί ὁ Πέτρος φημί · ἐάω λαλέω , μέχρι ὅτε πλῆθος γίγνομαι , καί τότε ζητέω ἄρχω , ἵνα οὕτως ἐγώ ὁ ὑπό αὐτός λέγω ἀκούω , πρός αὐτός ἁρμόζω , ἐξέρχομαι διαλέγω . καί δή οὕτως γίγνομαι . ἐκβαίνω οὖν καί μετά οὖον πολύς πάλιν εἰσέρχομαι ὁ Ζακχαῖος ἀντιβάλλω ὁ Πέτρος ὁ ὑπό Σίμων κατά Πέτρος εἴρω λόγος .
clemens-romanus-et-clementina.homiliae-sp 17.2
Ἔλεγεν δέ · αἰτιᾶταί σε , Πέτρε , ὡς κακίας ὄντα ὑπηρέτην , καὶ μαγείᾳ πολὺ δυνάμενον , καὶ εἰδωλολατρείας χεῖρον τὰς τῶν ἀνθρώπων φαντασιοῦντα ψυχάς . εἰς τὸ μὲν οὖν μάγον εἶναί σε ταύτην ἐδόκει φέρειν ἀπόδειξιν , λέγων · σύνοιδα ἐμαυτῷ , ὅτι ὧν κατ᾽ ἐμαυτὸν σκέπτομαι , ἐλθὼν συζητεῖν αὐτῷ , οὐδ᾽ ἕνα μνημονεύω λόγον . αὐτοῦ γὰρ διαλεγομένου , κἀμοῦ τὸν νοῦν ἀσχολοῦντος εἰς τὸ ἀναπολῆσαι , τίνα ἐστὶν ἅ ἐλογισάμην ἐλθὼν λέγειν πρὸς αὐτόν , οὐδ᾽ ὁτιοῦν ὧν λέγει ἐπακούω . ἐπεὶ οὖν ἐπ᾽ ἄλλου τινὸς τοιοῦτό τι οὐ πάσχω , ἢ ἐπ᾽ αὐτοῦ μόνου , πῶς οὐχὶ μαγευόμενος ὑπ᾽ αὐτοῦ τυγχάνω ; τὸ δὲ ὅτι ἃ ἄν διδάσκῃ , εἰδωλολατρείας χείρονά ἐστιν , τῷ γε νοῦν ἔχοντι , ἐμοῦ μηνύσαντος σαφὲς ἔσται . οὐθὲν γὰρ ἕτερον ὠφεληθῆναι ἔστιν , ἢ τὸ τὴν ψυχὴν εἰδώλων παντοδαπῶν ἐλευθέραν γενέσθαι . φανταζομένη γὰρ εἶδος δεσμεῖται φόβῳ , καὶ φρονοῦσα εὐπαθεῖν τι μαραίνεται καὶ ἀλλοιοῦται ἢ δαιμονᾷ , καὶ δαιμονῶσα τοῖς πολλοῖς σωφρονεῖν δοκεῖ .
Lemmas: λέγω δέ · αἰτιάομαι σύ , Πέτρος , ὡς κακία εἰμί ὑπηρέτης , καί μαγεία πολύς δύναμαι , καί εἰδωλολατρία χείρων ὁ ὁ ἄνθρωπος φαντασιόω Ψυχή . εἰς ὁ μέν οὖν μάγος εἰμί σύ οὗτος δοκέω φέρω ἀπόδειξις , λέγω · σύνοιδα ἐμαυτοῦ , ὅτι ὅς κατά ἐμαυτοῦ σκέπτομαι , ἔρχομαι συζητέω αὐτός , οὐδέ εἷς μνημονεύω λόγος . αὐτός γάρ διαλέγω , ἐγώ ὁ νόος ἀσχολέω εἰς ὁ ἀναπολάω , τίς εἰμί ὅς λογίζομαι ἔρχομαι λέγω πρός αὐτός , οὐδέ ὁστισοῦν ὅς λέγω ἐπακούω . ἐπεί οὖν ἐπί ἄλλος τις τοιοῦτος τίς οὖον πάσχω , ἢ ἐπί αὐτός μόνος , πῶς οὐ μαγεύω ὑπό αὐτός τυγχάνω ; ὁ δέ ὅτι ὁ ἄν διδάσκω , εἰδωλολατρία κακός εἰμί , ὁ γε νόος ἔχω , ἐγώ μηνύω σαφής εἰμί . οὐδείς γάρ ἕτερος ὠφελέω εἰμί , ἢ ὁ ὁ ψυχή εἴδωλον παντοδαπής ἐλεύθερος γίγνομαι . φαντάζω γάρ εἶδος δεσμέω φόβος , καί φρονέω εὐπαθέω τίς μαραίνω καί ἀλλοιόω ἢ δαιμονάω , καί δαιμονάω ὁ πολύς σωφρονέω δοκέω .
clemens-romanus-et-clementina.homiliae-sp 17.3
Τοῦτο ὑμῖν Πέτρος ὑποσχέσει τοῦ σωφρονίζειν παρέχει . προφάσει γὰρ ἑνὸς Θεοῦ δοκεῖ μὲν ὑμᾶς πολλῶν ἀψύχων ἀπαλλάσσειν εἰδώλων , ἅ οὐ πάνυ τοὺς σέβοντας ἀδικεῖ , τῷ αὐτοῖς ὀφθαλμοῖς ὁρᾶσθαι λίθινα ὄντα ἢ χάλκεα ἢ χρύσεα ἢ καὶ ἐξ ἄλλης τινὸς ἀψύχου ὕλης . διὸ τῷ εἰδέναι ὅτι τὸ βλεπόμενον οὐδέν ἐστιν , οὐχ ὁμοίως τῷ ὁρατῷ ὑπὸ φόβου φαντασιοῦσθαι δύναται ἡ ψυχή . πλάνῳ δὲ διδασκαλίᾳ εἰς φοβερὸν Θεὸν ἀποβλέπουσα τῶν κατὰ φύσιν ἐκβαθρεύεται . καὶ ταῦτα ἐγὼ λέγω , οὐχ ὅτι ὑμᾶς εἴδωλα σέβειν παραινῶ , ἀλλ᾽ ὅτι Πέτρος φοβερῶν εἰδεῶν δοκῶν ἀπαλλάσσειν ὑμῶν τὰς ψυχὰς , φοβερωτέρᾳ εἰδέᾳ τὸν ἕκαστον ὑμῶν ἐνθουσιᾶν ποιεῖ νοῦν , Θεὸν ἐν μορφῇ εἰσηγούμενος , καὶ ταῦτα ἄκρως δίκαιον , ᾧ ἔπεται τὸ φοβερὸν καὶ τῇ συννοούσῃ ψυχῇ τὸ φρικῶδες , δυνάμενον καὶ τῶν ὀρθῶν λογισμῶν ἐκλῦσαι τοὺς τόνους . ἐν γὰρ τοιούτῳ καθεστὼς χειμῶνι ὁ νοῦς ὡς βυθὸς ὑπ᾽ ἀνέμου σφοδροῦ θολοῦται τὸ λαμπρόν . διὸ εἰ ἐπ᾽ ὠφελείᾳ ὑμῶν προσέρχεται , μὴ ὑμῶν τοὺς ἐξ ἀψύχων μορφῶν ἠπίως γινομένους φόβους ἐκλύειν δοκῶν φοβερὰν Θεοῦ ἀντεισφερέτω μορφήν . μορφὴν δὲ ἔχει Θεός ; εἰ δὲ ἔχῃ , ἐν σχήματί ἐστιν . ἐν σχήματι δὲ ὤν πῶς οὐ περιόριστός ἐστιν ; περιόριστος δὲ ὤν ἐν τόπῳ ἐστίν . ἐν τόπῳ δὲ ὢν ἥττων ἐστὶν τοῦ περιέχοντος αὐτὸν τόπου . ἥττων δέ τινος ὤν πῶς πάντων ἐστὶν ἤ μείζων ἢ ἀνώτατος ; καὶ ταῦτα μὲν οὕτως .
Lemmas: οὗτος σύ Πέτρος ὑπόσχεσις ὁ σωφρονίζω παρέχω . πρόφασις γάρ εἷς Θεός δοκέω μέν σύ πολύς ἄψυχος ἀπαλλάσσω εἴδωλον , ὅς οὖον πάνυ ὁ σέβω ἀδικέω , ὁ αὐτός ὀφθαλμός ὁράω λίθινος εἰμί ἢ χάλκεος ἢ χρύσεος ἢ καί ἐκ ἄλλος τις ἄψυχος ὕλη . διό ὁ οἶδα ὅτι ὁ βλέπω οὐδείς εἰμί , οὐ ὁμοίως ὁ ὁρατός ὑπό φόβος φαντασιόω δύναμαι ὁ ψυχή . πλάνος δέ διδασκαλία εἰς φοβερός θεός ἀποβλέπω ὁ κατά φύσις εκβαθρευετης . καί οὗτος ἐγώ λέγω , οὐ ὅτι σύ εἴδωλον σέβω παραινῶ , ἀλλά ὅτι Πέτρος φοβερός εἶδος δοκέω ἀπαλλάσσω σύ ὁ ψυχή , φοβερός εἰδέα ὁ ἕκαστος σύ ἐνθουσιάω ποιέω νόος , θεός ἐν μορφή εἰσηγέομαι , καί οὗτος ἄκρως Δίκαιος , ὅς ἔπω ὁ φοβερός καί ὁ συννοέω Ψυχή ὁ φρικώδης , δύναμαι καί ὁ ὀρθός λογισμός ἐκλύω ὁ τόνος . ἐν γάρ τοιοῦτος καθίστημι χειμών ὁ νόος ὡς βυθός ὑπό ἄνεμος σφοδρός θολόω ὁ λαμπρός . διό εἰμί ἐπί ὠφέλεια σύ προσέρχομαι , μή σύ ὁ ἐκ ἄψυχος μορφόω ἤπιος γίγνομαι φόβος ἐκλύω δοκέω φοβερός Θεός ἀντεισφέρω μορφή . μορφή δέ ἔχω Θεός ; εἰμί δέ ἔχω , ἐν σχῆμα εἰμί . ἐν σχῆμα δέ εἰμί πῶς οὖον περιόριστος εἰμί ; περιόριστος δέ εἰμί ἐν τόπος εἰμί . ἐν τόπος δέ εἰμί κακός εἰμί ὁ περιέχω αὐτός τόπος . κακός δέ τις εἰμί πῶς πᾶς εἰμί ἤ μείζων ἢ ἀνώτατος ; καί οὗτος μέν οὕτως .
clemens-romanus-et-clementina.homiliae-sp 17.4
Ὅτι δὲ ἀληθῶς οὐδὲ τὰ ὑπὸ τοῦ διδασκάλου αὐτοῦ ῥηθέντα πιστεύει , φανερόν ἐστιν . τὰ γὰρ ἐναντία αὐτῷ κηρύσσει . ἐκείνου γὰρ εἰπόντος τινὶ , ὡς μανθάνῳ · μή με λέγε ἀγαθόν , ὁ γὰρ ἀγαθὸς εἷς ἐστιν · ἀγαθὸν δὲ εἰπὼν οὐκ ἔτι ἐκεῖνον λέγει τὸν δίκαιον , ὅν αἱ γραφαὶ κηρύσσουσιν , ὅς ἀποκτείνει καὶ ζωοποιεῖ , ἀποκτείνει μὲν τοὺς ἁμαρτάνοντες , ζωοποιεῖ δὲ τοὺς κατὰ γνώμην αὐτοῦ βιοῦντας . ὅτι δὲ ὄντως οὐ τὸν δημιουργὸν ἔλεγεν ἀγαθὸν , τῷ διανοηθῆναι δυναμένῳ σαφές ἐστιν . τοῦ γὰρ δημιουργοῦ ἐγνωσμένου καὶ τῷ πλασθέντι Ἀδὰμ , καὶ τῷ εὐαρεστήσαντι αὐτῷ Ἑνὼχ , καὶ τῷ ὑπ᾽ αὐτοῦ δικαίῳ ὁραθέντι Νῶε , ὁμοίως καὶ τῷ Ἀβραὰμ καὶ Ἰσαὰκ καὶ Ἰακὼβ , ἀλλὰ καὶ Μωυσῇ καὶ λαῷ καὶ ὅλῳ τῷ κόσμῳ , ὁ διδάσκαλος αὐτοῦ Πέτρου Ἰησοῦς ἐλθὼν ἔλεγεν · οὐδεὶς ἔγνω τὸν πατέρα , εἰ μὴ ὁ υἱός , ὡς οὐδὲ τὸν υἱόν τις οἶδεν εἰ μὴ ὁ πατὴρ , καὶ οἷς ἄν βούληται ὁ υἱὸς ἀποκαλύψαι . εἰ οὖν αὐτὸς υἱὸς ἦν ὁ παρὼν , ἀπὸ τῆς αὐτοῦ παρουσίας οἷς ἐβούλετο τὸν πᾶσιν ἄγνωστον ἀπεκάλυπτεν . καὶ οὕτως τοῖς πρὸ αὐτοῦ πᾶσιν ἄγνωστος ἦν ὁ πατήρ , οὐχ οὕτως ὤν ὁ πᾶσιν ἐγνωσμένος .
Lemmas: ὅτι2 δέ ἀληθής οὐδέ ὁ ὑπό ὁ διδάσκαλος αὐτός εἴρω πιστεύω , φανερός εἰμί . ὁ γάρ ἐναντίος αὐτός κηρύσσω . ἐκεῖνος γάρ εἶπον τις , ὡς μανθάνω · μή ἐγώ λέγω ἀγαθός , ὁ γάρ ἀγαθός εἷς εἰμί · ἀγαθός δέ εἶπον οὐ ἔτι ἐκεῖνος λέγω ὁ Δίκαιος , ὅς ὁ γραφή κηρύσσω , ὅς ἀποκτείνω καί ζωοποιέω , ἀποκτείνω μέν ὁ ἁμαρτάνω , ζωοποιέω δέ ὁ κατά γνώμη αὐτός βία . ὅτι δέ εἰμί οὖον ὁ δημιουργός λέγω ἀγαθός , ὁ διανοέομαι δύναμαι σαφής εἰμί . ὁ γάρ δημιουργός γιγνώσκω καί ὁ πλάσσω Ἀδάμ , καί ὁ εὐαρεστέω αὐτός Ἑνώχ , καί ὁ ὑπό αὐτός Δίκαιος ὁράω Νῶε , ὁμοίως καί ὁ Ἀβραάμ καί Ἰσαάκ καί Ἰακώβ , ἀλλά καί Μωυσῆς καί λαός καί ὅλος ὁ κόσμος , ὁ διδάσκαλος αὐτός Πέτρος Ἰησοῦς ἔρχομαι λέγω · οὐδείς γιγνώσκω ὁ πατήρ , εἰμί μή ὁ υἱός , ὡς οὐδέ ὁ υἱός τις οἶδα εἰμί μή ὁ πατήρ , καί ὅς ἄν βούλομαι ὁ υἱός ἀποκαλύπτω . εἰμί οὖν αὐτός υἱός εἰμί ὁ πάρειμι , ἀπό ὁ αὐτός παρουσία ὅς βούλομαι ὁ πᾶς ἄγνωστος ἀποκαλύπτω . καί οὕτως ὁ πρό αὐτός πᾶς ἄγνωστος εἰμί ὁ πατήρ , οὐ οὕτως εἰμί ὁ πᾶς γιγνώσκω .
clemens-romanus-et-clementina.homiliae-sp 17.5
Καὶ τοῦτο εἰπὼν Ἰησοῦς οὐδὲ αὐτὸς ἑαυτῷ συμφωνεῖ . ἐνίοτε γὰρ ἄλλαις φωναῖς τῶν ἀπὸ τῶν γραφῶν φοβερὸν καὶ δίκαιον συνίστησι Θεὸν λέγων · μὴ φοβηθῆτε ἀπὸ τοῦ ἀποκτείνοντος τὸ σῶμα , τῇ δὲ ψυχῇ μὴ δυναμένου τι ποιῆσαι φοβήθητε τὸν δυνάμενον καὶ σῶμα καὶ ψυχὴν εἰς τὴν γέενναν τοῦ πυρὸς βαλεῖν . ναὶ λέγω ὑμῖν , τοῦτον φοβήθητε . ὅτι δὲ ὄντως τοῦτον φοβηθῆναι ἔλεγεν ὡς δίκαιον Θεὸν , πρὸς ὅν καὶ ἀδικουμένους βοᾶν λέγει , παραβολὴν εἰς τοῦτο εἰπὼν ἐπάγει τὴν ἑρμηνείαν λέγων · εἰ οὖν ὁ κριτὴς τῆς ἀδικίας ἐποίησεν οὕτως , διὰ τὸ ἑκάστοτε ἀξιωθῆναι , πόσῳ μᾶλλον ὁ πατὴρ ποιήσει τὴν ἐκδίκησιν τῶν βοώντων πρὸς αὐτὸν ἡμέρας καὶ νυκτός ; ἢ διὰ τὸ μακροθυμεῖν αὐτὸν ἐπ᾽ αὐτοῖς δοκεῖτε ὅτι οὐ ποιήσει ; λέγω ὑμῖν , ποιήσει , καὶ ἐν τάχει . ὁ δὲ ἐκδικοῦντα καὶ ἀμειβόμενον λέγων Θεὸν δίκαιον αὐτὸν τῇ φύσει συνίστησιν , καὶ οὐκ ἀγαθόν . ἔτι δὲ καὶ ἐξομολογεῖται τῷ κυρίῳ οὐρανοῦ καὶ γῆς . εἰ δὲ κύριός ἐστιν οὐρανοῦ καὶ γῆς , ὁμολογεῖται δημιουργός , δημιουργὸς δὲ ὢν δίκαιός ἐστιν . ποτὲ μὲν ἀγαθὸν λέγων , ποτὲ δὲ δίκαιον , οὐδ’ οὕτως συμφωνεῖ . τρίτον δὲ ὁ σοφὸς αὐτοῦ μαθητὴς ἐχθὲς δασχυρίζετο , ἐνάργειαν ὀπτασίας ἱκανωτέραν εἶναι , οὐκ εἰδὼς ὅτι ἡ ἐνάργεια ἀνθρωπεία εἶναι δύναται , ἡ δὲ ὀπτασία θεότητος εἶναι ὁμολογεῖται .
Lemmas: καί οὗτος εἶπον Ἰησοῦς οὐδέ αὐτός ἑαυτοῦ συμφωνέω . ἐνίοτε γάρ ἄλλος φωνή ὁ ἀπό ὁ γραφεύς φοβερός καί Δίκαιος συνίστημι θεός λέγω · μή φοβέω ἀπό ὁ ἀποκτείνω ὁ σῶμα , ὁ δέ Ψυχή μή δύναμαι τίς ποιέω φοβέω ὁ δύναμαι καί σῶμα καί ψυχή εἰς ὁ γέεννα ὁ πυρός βάλλω . ναί λέγω σύ , οὗτος φοβέω . ὅτι δέ εἰμί οὗτος φοβέω λέγω ὡς Δίκαιος θεός , πρός ὅς καί ἀδικέω βοάω λέγω , παραβολή εἰς οὗτος εἶπον ἐπάγω ὁ ἑρμηνεία λέγω · εἰμί οὖν ὁ κριτής ὁ ἀδικία ποιέω οὕτως , διά ὁ ἑκάστοτε ἀξιόω , πόσος μᾶλλον ὁ πατήρ ποιέω ὁ ἐκδίκησις ὁ βοῦς πρός αὐτός ἡμέρα καί νύξ ; ἢ διά ὁ μακροθυμέω αὐτός ἐπί αὐτός δοκέω ὅτι οὖον ποιέω ; λέγω σύ , ποιέω , καί ἐν τάχος . ὁ δέ ἐκδικέω καί ἀμείβω λέγω θεός Δίκαιος αὐτός ὁ φύσις συνίστημι , καί οὐ ἀγαθός . ἔτι δέ καί ἐξομολογέομαι ὁ κύριος οὐρανός καί γῆ . εἰμί δέ κύριος εἰμί οὐρανός καί γῆ , ὁμολογέω δημιουργός , δημιουργός δέ εἰμί δίκαιος εἰμί . ποτέ μέν ἀγαθός λέγω , ποτέ δέ Δίκαιος , οὐδέ οὕτως συμφωνέω . τρίτος δέ ὁ σοφός αὐτός μαθητής ἐχθές δασχυριζετος , ἐνάργεια ὀπτασία ἱκανός εἰμί , οὐ εἰδοί ὅτι ὁ ἐνάργεια ἀνθρώπειος εἰμί δύναμαι , ὁ δέ ὀπτασία θεότης εἰμί ὁμολογέω .
clemens-romanus-et-clementina.homiliae-sp 17.6
Ταῦτα καὶ τὰ τούτοις ὅμοια , Πέτρε , ὁ Σίμων τοῖς ὄχλοις ἔξω ἑστὼς καὶ διαλεγόμενος , ταράσσειν μοι δοκεῖ τοὺς πλείονας . διὸ ἐξαυτῆς ἔξιθι , ἀληθείας δυνάμει τοὺς αὐτοῦ ψευδεῖς ἐκλύων λόγους . ταῦτα τοῦ Ζακχαίου εἰπόντος ὁ Πέτρος συνήθως εὐξάμενος ἐξῄει , καὶ εἰς τὸν πρὸ μιᾶς τόπον στάς , καὶ τῷ τῆς θεοσεβείας ἔθει προσαγορεύσας τοὺς ὄχλους , τοῦ λέγειν ἤρξατο οὕτως · ἀληθὴς ὢν προφήτης ὁ κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς , ὡς ἐπὶ καιροῦ καὶ περὶ τούτου πληροφορήσω , περὶ τῶν τῇ ἀληθείᾳ διαφερόντων συντόμως τὰς ἀποφάσεις ἐποιεῖτο , διὰ δύο ταῦτα , ὅτι πρὸς θεοσεβεῖς ἐποιεῖτο τὸν λόγον , εἰδότας τὰ ἀποφάσει ὑπ᾽ αὐτοῦ ἐκφερόμενα πιστεύειν · οὐδὲ γὰρ ἦν ξένα τῆς αὐτῶν συνηθείας τὰ λεγόμενα . δεύτερον δὲ ὅτι προθεσμίαν ἔχων κηρῦξαι τῷ τῆς ἀποδείξεως οὐκ ἐχρῆτο λόγῳ , ἵνα μὴ εἰς λόγους τὸν πάντα τῆς προθεσμίας δαπανῷ χρόνον , καὶ οὕτως αὐτῷ συμβήσεται , εἰς ὀλίγων λόγων ἐπιλύσεις ἀσχολεμένῳ , τῶν ὑπὸ πόνου ψυχῆς νοεῖσθαι δυναμένων , τοὺς ἀληθείᾳ διαφέροντας μὴ ἐπὶ πλεῖον εἰσφέρειν λόγους . ἐπειδὴ περὶ ὧν ἤθελεν ἀπεφαίνετο , ὡς λαῷ νοεῖν δυναμένῳ , ἀφ᾽ ὧν ἐσμεν καὶ ἡμεῖς , οἳ ὁπότε κατὰ τὸ σπάνιον οὐκ ἐνοήσαμεν τῶν ὑπ᾽ αὐτοῦ ῥηθέντων , ἰδίᾳ ἐπυνθανόμεθα , μὴ ἡμῖν τι τῶν ὑπ᾽ αὐτοῦ ῥηθέντων ἀνόητον ᾖ .
Lemmas: οὗτος καί ὁ οὗτος ὅμοιος , Πέτρος , ὁ Σίμων ὁ ὄχλος ἔξω ἵστημι καί διαλέγω , ταράσσω ἐγώ δοκέω ὁ πλείων . διό ἐξαυτῆς ἔξειμι , ἀλήθεια δύναμις ὁ αὐτός ψευδής ἐκλύω λόγος . οὗτος ὁ Ζακχαίου εἶπον ὁ Πέτρος συνήθης εὔχομαι ἔξειμι , καί εἰς ὁ πρό εἷς τόπος ἵστημι , καί ὁ ὁ θεοσέβεια ἔθος προσαγορεύω ὁ ὄχλος , ὁ λέγω ἄρχω οὕτως · ἀληθής εἰμί προφήτης ὁ κύριος ἐγώ Ἰησοῦς , ὡς ἐπί καιρός καί περί οὗτος πληροφορέω , περί ὁ ὁ ἀλήθεια διαφέρω σύντομος ὁ ἀπόφασις ποιέω , διά δύο οὗτος , ὅτι πρός θεοσεβής ποιέω ὁ λόγος , οἶδα ὁ ἀπόφασις ὑπό αὐτός ἐκφέρω πιστεύω · οὐδέ γάρ εἰμί ξένος ὁ αὐτός συνήθεια ὁ λέγω . δύο δέ ὅτι προθεσμία ἔχω κηρύσσω ὁ ὁ ἀπόδειξις οὐ χράω λόγος , ἵνα μή εἰς λόγος ὁ πᾶς ὁ προθεσμία δαπανάω χρόνος , καί οὕτως αὐτός συμβαίνω , εἰς ὀλίγος λόγος ἐπιλύω ἀσχολέω , ὁ ὑπό πόνος Ψυχή νοέω δύναμαι , ὁ ἀλήθεια διαφέρω μή ἐπί πλείων εἰσφέρειν λόγος . ἐπεί περί ὅς ἐθέλω ἀποφαίνω , ὡς λαός νοέω δύναμαι , ἀπό ὅς εἰμί καί ἐγώ , ἕ ὁπότε κατά ὁ σπάνις οὐ νοέω ὁ ὑπό αὐτός εἴρω , ἴδιος πυνθάνομαι , μή ἐγώ τίς ὁ ὑπό αὐτός εἴρω ἀνόητος εἰμί .
clemens-romanus-et-clementina.homiliae-sp 17.7
Εἰδὼς οὖν ἡμᾶς εἰδότας πάντα τὰ ὑπ᾽ αὐτοῦ ῥηθέντα καὶ τὰς ἀποδείξεις παρασχεῖν δυναμένους , εἰς τὰ ἀμαθῆ ἔθνη ἀποστέλλων ἡμᾶς , βαπτίζειν αὐτοὺς εἰς ἄφεσιν ἁμαρτιῶν , ἐνετείλατο ἡμῖν πρότερον διδάξαι αὐτούς · ἀφ᾽ ὧν ἐντολῶν αὕτη πρώτη καὶ μεγάλη τυγχάνει , τὸ φοβηθῆναι κύριον τὸν Θεὸν καὶ αὐτῷ μόνῳ λαρεύειν . Θεὸν δὲ φοβεῖσθαι ἐκεῖνον εἶπεν , οὗ οἱ ἄγγελοι οἱ τῶν ἐν ἡμῖν ἐλαχίστων πιστῶν ἐν τῷ οὐρανῷ ἑστήκασιν θεωροῦντες τὸ πρόσωπον τοῦ πατρὸς διαπαντός . μορφὴν γὰρ ἔχει , διὰ πρῶτον καὶ μόνον κάλλος · καὶ πάντα μέλη , οὐ διὰ χρῆσιν · οὐ γὰρ διὰ τοῦτο ὀφθαλμοὺς ἔχει , ἵνα ἐκεῖθεν βλέπῃ · πανταχόθεν γὰρ ὁρᾷ , τοῦ ἐν ἡμῖν βλεπτικοῦ πνεύματος ἀπαραβλήτως λαμπρότερος ὤν τὸ σῶμα , καὶ παντὸς φωτὸς στιλπνότερος , ὡς πρὸς σύγκρισιν αὐτοῦ τὸ ἡλίου φῶς λογισθῆναι σκότος . ἀλλ᾽ οὐδὲ διὰ τοῦτο ὦτα ἔχει , ἵνα ἀκούῃ , πανταχόθεν γὰρ ἀκούει , νοεῖ , κινεῖ , ἐνεργεῖ , ποιεῖ . τὴν δὲ καλλίστην μορφὴν ἔχει δἰ ἄνθρωπον , ἵνα οἱ καθαροὶ τῇ καρδίᾳ αὐτὸν ἰδεῖν δυνηθῶσιν , ἵνα χαρῶσιν δἰ ἅ τινα ταῦτα ὑπέμειναν . τῇ γὰρ αὐτοῦ μορφῇ ὡς ἐν μεγίστῃ σφραγίδι τὸν ἄνθρωπον διετυπώσατο , ὅπως ἁπάντων ἄρχῃ καὶ κυριεύῃ , καὶ πάντα αὐτῷ δουλεύῃ . διὸ κρίνας εἶναι τὸ πᾶν αὐτὸν , καὶ τὴν αὐτοῦ εἰκόνα τὸν ἄνθρωπον , αὐτὸς ἀόρατος , ἡ δὲ αὐτοῦ εἰκὼν ὁ ἄνθρωπος , ὁ αὐτὸν σέβειν θέλων τὴν ὁρατὴν αὐτοῦ τιμᾷ εἰκόνα , ὅπερ ἐστὶν ἄνθρωπος . ὅ τι ἂν οὖν τις ποιήσει ἀνθρώπῳ , εἴτε ἀγαθὸν εἴτε κακὸν , εἰς ἐκεῖνον ἀναφέρεται . διὸ καὶ ἡ ἐξ αὐτοῦ κρίσις πᾶσιν κατ᾽ ἀξίαν ἀπονέμουσα ἑκάστῳ προελεύσεται . τὴν γὰρ αὐτοῦ μορφὴν ἐκδικεῖ .
Lemmas: εἰδώς οὖν ἐγώ οἶδα πᾶς ὁ ὑπό αὐτός εἴρω καί ὁ ἀποδείκνυμι παρέχω δύναμαι , εἰς ὁ ἀμαθής ἔθνος ἀποστέλλω ἐγώ , βαπτίζω αὐτός εἰς ἄφεσις ἁμαρτία , ἐντέλλω ἐγώ πρότερος διδάσκω αὐτός · ἀπό ὅς ἐντολή οὗτος πρῶτος καί μέγας τυγχάνω , ὁ φοβέω κύριος ὁ θεός καί αὐτός μόνος λαρευεν . θεός δέ φοβέω ἐκεῖνος εἶπον , ὅς ὁ ἄγγελος ὁ ὁ ἐν ἐγώ μικρός πιστός ἐν ὁ οὐρανός ἵστημι θεωρέω ὁ πρόσωπον ὁ πατήρ διαπαντός . μορφή γάρ ἔχω , διά πρῶτος καί μόνος κάλλος · καί πᾶς μέλος , οὖον διά χρῆσις · οὖον γάρ διά οὗτος ὀφθαλμός ἔχω , ἵνα ἐκεῖθεν βλέπω · πανταχόθεν γάρ ὁράω , ὁ ἐν ἐγώ βλεπτικός πνεῦμα ἀπαράβλητος λαμπρός εἰμί ὁ σῶμα , καί πᾶς φάος στιλπνός , ὡς πρός σύγκρισις αὐτός ὁ ἥλιος φάος λογίζομαι σκότος . ἀλλά οὐδέ διά οὗτος οὖς ἔχω , ἵνα ἀκούω , πανταχόθεν γάρ ἀκούω , νοέω , κινέω , ἐνεργέω , ποιέω . ὁ δέ καλός μορφή ἔχω διά ἄνθρωπος , ἵνα ὁ καθαρός ὁ Καρδία αὐτός ὁράω δύναμαι , ἵνα χαίρω διά ὅς τις οὗτος ὑπομένω . ὁ γάρ αὐτός μορφή ὡς ἐν μέγας σφραγίς ὁ ἄνθρωπος διατυπόω , ὅπως ἅπας ἄρχω καί κυριεύω , καί πᾶς αὐτός δουλεύω . διό κρίνω εἰμί ὁ πᾶς αὐτός , καί ὁ αὐτός εἰκών ὁ ἄνθρωπος , αὐτός ἀόρατος , ὁ δέ αὐτός εἰκών ὁ ἄνθρωπος , ὁ αὐτός σέβω ἐθέλω ὁ ὁρατός αὐτός τιμάω εἰκών , ὅσπερ εἰμί ἄνθρωπος . ὅς τίς εἄν οὖν τις ποιέω ἄνθρωπος , εἴτε ἀγαθός εἴτε κακός , εἰς ἐκεῖνος ἀναφέρω . διό καί ὁ ἐκ αὐτός κρίσις πᾶς κατά ἄξιος ἀπονέμω ἕκαστος προέρχομαι . ὁ γάρ αὐτός μορφή ἐκδικέω .
clemens-romanus-et-clementina.homiliae-sp 17.9
Εἶς οὖν ἐστιν ὁ ὄντως Θεὸς , ὅς ἐν κρείττονι μορφῇ προκαθέζεται , τοῦ ἄνω τε καὶ κάτω δὶς ὑπάρχων καρδία , καὶ ἀπ᾽ αὑτοῦ ὥσπερ ἀπὸ κέντρου βρύουσα τὴν ζωτικὴν καὶ ἀσώματον δύναμιν , τὰ πάντα σύν τε ἄστροις καὶ νομοῖς οὐρανοῦ , ἀέρος , ὕδατος , γῆς , πυρὸς καὶ εἰ ἄλλο τί ἐστιν , δείκνυται οὐσία ἄπειρος εἰς ὕψος , ἀπέραντος εἰς βάθος , ἀμέτρητος εἰς πλάτος , τρὶς ἐπ᾽ ἄπειρον τὴν ἀπ᾽ αὐτοῦ ζωοποιὸν καὶ φρόνιμον ἐκτείνουσα φύσιν . τοῦτο οὖν τὸ ἐξ αὐτοῦ πανταχόθεν ἄπειρον ἀνάγκη εἶναι καρδίαν , ἔχον τὸν ὄντως ὑπὲρ πάντα ἐν σχήματι , ὅς ὅπου πότ᾽ ἂν ᾖ , ὡς ἐν ἀπείρῳ μέσος ἐστὶν , τοῦ παντὸς ὑπάρχων ὅρος . ἀπ᾽ αὐτοῦ οὖν ἀρχόμεναι αἱ ἐκτάσεις ἐξ ἀπεράντων ἔχουσιν τὴν φύσιν . ὧν ὁ μὲν ἀπ᾽ αὐτοῦ λαβὼν τὴν ἀρχὴν δείκνυται εἰς ὕψος ἄνω , ὁ δὲ εἰς βάθος κάτω , ὁ δὲ ἐπὶ δεξιάν , ὁ δὲ ἐπὶ λαιάν , ὁ δὲ ἔμπροσθεν , ὁ δὲ ὄπισθεν , εἰς οὓς αὐτὸς ἀποβλέπων ὡς εἰς ἀριθμὸν πανταχόθεν ἴσον χρονικοῖς ἕξ διαστήμασιν συντελεῖ τὸν κόσμον , αὐτὸς ἀνάπαυσις ὤν καὶ τὸν ἐσόμενον ἄπειρον αἰῶνα εἰκόνα ἔχων , ἀρχὴ ὤν καὶ τελευτή . εἰς αὐτὸν γὰρ τὰ ἕξ ἄπειρα τελευτᾷ , καὶ ἀπ᾽ αὐτοῦ τὴν εἰς ἄπειρον ἔκτασιν λαμβάνει .
Lemmas: Εἶς οὖν εἰμί ὁ εἰμί θεός , ὅς ἐν ἀγαθός μορφή προκαθέζομαι , ὁ ἄνω τε καί κάτω δίς ὑπάρχω καρδία , καί ἀπό αὐτός ὥσπερ ἀπό κέντρον βρύω ὁ ζωτικός καί ἀσώματος δύναμις , ὁ πᾶς σῦς τε ἄστρον καί νομός οὐρανός , ἀήρ , ὕδωρ , γῆ , πυρός καί εἰμί ἄλλος τίς εἰμί , δείκνυμι οὐσία ἤπειρος εἰς ὕψος , ἀπέραντος εἰς βάθος , ἀμέτρητος εἰς πλάτος , τρίς ἐπί ἤπειρος ὁ ἀπό αὐτός ζωοποιός καί Φρόνιμον ἐκτείνω φύσις . οὗτος οὖν ὁ ἐκ αὐτός πανταχόθεν ἤπειρος ἀνάγκη εἰμί Καρδία , ἔχω ὁ εἰμί ὑπέρ πᾶς ἐν σχῆμα , ὅς ὅπου πρός εἄν εἰμί , ὡς ἐν ἤπειρος μέσος εἰμί , ὁ πᾶς ὑπάρχω ὅρος . ἀπό αὐτός οὖν ἄρχω ὁ ἔκτασις ἐκ ἀπέραντος ἔχω ὁ φύσις . ὅς ὁ μέν ἀπό αὐτός λαμβάνω ὁ ἀρχή δείκνυμι εἰς ὕψος ἄνω , ὁ δέ εἰς βάθος κάτω , ὁ δέ ἐπί δεξιός , ὁ δέ ἐπί λαιός , ὁ δέ ἔμπροσθεν , ὁ δέ ὄπισθεν , εἰς ὅς αὐτός ἀποβλέπω ὡς εἰς ἀριθμός πανταχόθεν ἴσος χρονικός ἕξ διάστημα συντελής ὁ κόσμος , αὐτός ἀνάπαυσις εἰμί καί ὁ εἰμί ἤπειρος αἰών εἰκών ἔχω , ἀρχή εἰμί καί τελευτή . εἰς αὐτός γάρ ὁ ἕξ ἤπειρος τελευτάω , καί ἀπό αὐτός ὁ εἰς ἤπειρος ἔκτασις λαμβάνω .
clemens-romanus-et-clementina.homiliae-sp 17.10
Τοῦτό ἐστιν ἑβδομάδος μυστήριον . αὐτὸς γάρ ἐστιν ἡ τῶν ὅλων ἀνάπαυσις , ὡς τοῖς ἐν μικρῷ μιμουμένοις αὐτοῦ τι μέγα αὑτὸν χαρίζεται εἰς ἀνάπαυσιν . αὐτός ἐστιν μόνος , πῇ μὲν καταληπτὸς , τὰς ἀπ᾽ αὐτοῦ ἐκτάσεις ἔχων εἰς ἄπειρον . οὗτος γὰρ καταληπτός ἐστιν καὶ ἀκατάληπτος , ἐγγὺς καὶ μακρὰν , ὧδε ὤν κἀκεῖ , ὡς μόνος ὑπάρχων καὶ διὰ τοῦ πανταχόθεν ἀπείρου νοὸς τὴν μετουσίαν , ᾗ πάντων ἀναπνέουσιν αἱ ψυχαὶ , τὸ ζῆν ἔχουσιν · κἄν χωρισθῶσιν τοῦ σώματος , καὶ τὸν εἰς αὐτὸν εὑρεθῶσιν πόθον ἔχουσαι , εἰς τὸν αὐτοῦ κόλπον φέρονται , ὡς ἐν χειμῶνι ὥρας οἱ ἀτμοὶ τῶν ὀρῶν ἀπὸ τῶν τοῦ ἡλίου ἀκτίνων ἑλκόμενοι φέρονται πρὸς αὐτὸν ἀθάνατοι . οἵαν οὖν στοργὴν συλλαβεῖν δυνάμεθα , ἐὰν τὴν εὐμορφίαν αὐτοῦ τῷ νῷ κατοπτεύσωμεν ! ἄλλως δὲ ἀμήχανον . ἀδύνατον γὰρ κάλλος ἄνευ μορφῆς εἶναι , καὶ πρὸς τὸν αὑτοῦ ἔρωτα ἐπισπᾶσθαί τινα , ἢ καὶ δοκεῖν Θεὸν ὁρᾶν εἶδος οὐκ ἔχοντα .
Lemmas: οὗτος εἰμί ἑβδομάς μυστήριον . αὐτός γάρ εἰμί ὁ ὁ ὅλος ἀνάπαυσις , ὡς ὁ ἐν μικρός μιμέομαι αὐτός τίς μέγας ἑαυτοῦ χαρίζομαι εἰς ἀνάπαυσις . αὐτός εἰμί μόνος , πῇ μέν καταληπτός , ὁ ἀπό αὐτός ἔκτασις ἔχω εἰς ἤπειρος . οὗτος γάρ καταληπτός εἰμί καί ἀκατάληπτος , ἐγγύς καί μακράν , ὧδε εἰμί ἐκεῖ , ὡς μόνος ὑπάρχω καί διά ὁ πανταχόθεν ἤπειρος νόος ὁ μετουσία , ὅς πᾶς ἀναπνέω ὁ ψυχή , ὁ ζῶ ἔχω · ἄν χωρίζω ὁ σῶμα , καί ὁ εἰς αὐτός εὑρίσκω πόθος ἔχω , εἰς ὁ αὐτός κόλπος φέρω , ὡς ἐν χειμών ὥρα ὁ ἀτμός ὁ ὄρος ἀπό ὁ ὁ ἥλιος ἀκτίς ἕλκω φέρω πρός αὐτός ἀθάνατος . οἷος οὖν στοργή συλλαμβάνω δύναμαι , ἐάν ὁ εὐμορφία αὐτός ὁ νάω κατοπτεύω ! ἄλλως δέ ἀμήχανος . ἀδύνατος γάρ κάλλος ἄνευ μορφή εἰμί , καί πρός ὁ αὐτός Ἔρως ἐπισπάω τις , ἢ καί δοκέω θεός ὁράω εἶδος οὐ ἔχω .
clemens-romanus-et-clementina.homiliae-sp 17.11
Τινὲς δὲ τῆς ἀληθείας ἀλλότριοι ὄντες , καὶ τῇ κακίᾳ συμμαχοῦντες , προφάσει δοξολογίας ἀσχημάτιστον αὐτὸν λέγουσιν , ἵνα ἄμορφος καὶ ἀνείδεος ὤν μηδενὶ ὁρατὸς ᾖ , ὅπως μὴ περιπόθητος γένηται . νοῦς γὰρ εἶδος οὐχ ὁρῶν Θεοῦ κενός ἐστιν αὐτοῦ . πῶς δὲ καὶ εὔχεταί τις , οὐκ ἔχων πρὸς τίνα καταφύγῃ , εἰς τίνα ἐρείσῃ ; ἀντιτυπίαν γὰρ οὐκ ἔχων εἰς κενὸν ἐκβαθρεύεται . ναὶ , φησὶν , οὐ χρὴ Θεὸν φοβεῖσθαι , ἀλλ᾽ ἀγαπᾶν . φημὶ κἀγώ . ἀλλὰ τοῦτο παρέξει ἑκάστης εὐποιΐας εὐσυνειδησία . ἡ δὲ εὐποιΐα ἐκ τοῦ φοβεῖσθαι γίνεται . ἀλλ᾽ ὁ φόβος , φησίν , ἐκπλήσσει τὴν ψυχήν . ἀλλ᾽ ἐγώ φημι ὅτι οὐκ ἐκπλήσσει , ἀλλ᾽ ἐξυπνίζει καὶ ἐπιστρέφει . ἴσως δὲ ὀρθῶς ἐλέγετο μὴ δεῖν Θεὸν φοβεῖσθαι , εἰ μὴ πολλὰ ἕτερα οἱ ἄνθρωποι ἐφοβούμεθα , λέγω δὴ τὰς ἐκ τῶν ὁμοίων ἐπιβουλὰς , ἔτι δὲ θηρία , ἑρπετὰ , νόσους , πάθη , δαίμονας καὶ ἄλλα μυρία . ὁ οὖν ἡμᾶς ἀξιῶν μὴ φοβεῖσθαι Θεὸν , τούτων ἡμᾶς ῥυσάσθω , ἵνα μηδὲ ταῦτα φοβώμεθα . εἰ δὲ οὐ δύναται , τί ἡμῖν φθονεῖ , ἑνὶ φόβῳ , τῷ πρὸς τὸ δίκαιον , μυρίων ἀπαλλαγῆναι φόβων , βραχείᾳ τῇ πρὸς αὐτὸν πίστει μυρία πάθη καὶ ἑαυτῶν καὶ ἄλλων μετατιθέναι δυνατὸν γενέσθαι , μετὰ τοῦ καὶ ἀμοιβὴν ἀγαθῶν προςδέχεσθαι , καὶ αἰτίᾳ φόβου τοῦ πάντα ὁρῶντος Θεοῦ μηδὲν κακὸν πράσσοντας καὶ ἐν τῷ παρόντι ἐν εἰρήνῃ διατελεῖν .
Lemmas: Τινές δέ ὁ ἀλήθεια ἀλλότριος εἰμί , καί ὁ κακία συμμαχέω , πρόφασις δοξολογία ἀσχημάτιστος αὐτός λέγω , ἵνα ἄμορφος καί ἀνείδεος εἰμί μηδείς ὁρατός εἰμί , ὅπως μή περιπόθητος γίγνομαι . νόος γάρ εἶδος οὐ ὁράω Θεός κενός εἰμί αὐτός . πῶς δέ καί εὔχομαι τις , οὐ ἔχω πρός τίς καταφεύγω , εἰς τίς ἐρείδω ; ἀντιτυπία γάρ οὐ ἔχω εἰς κενός εκβαθρευετης . ναί , φημί , οὖον χρή θεός φοβέω , ἀλλά ἀγαπάω . φημί ἐγώ . ἀλλά οὗτος παρέχω ἕκαστος εὐποιία εὐσυνειδησία . ὁ δέ εὐποιΐα ἐκ ὁ φοβέω γίγνομαι . ἀλλά ὁ φόβος , φημί , ἐκπλήσσω ὁ Ψυχή . ἀλλά ἐγώ φημί ὅτι οὐ ἐκπλήσσω , ἀλλά ἐξυπνίζω καί ἐπιστρέφω . ἴσως δέ ὀρθῶς λέγω μή δήω θεός φοβέω , εἰμί μή πολύς ἕτερος ὁ ἄνθρωπος φοβέω , λέγω δή ὁ ἐκ ὁ ὅμοιος ἐπιβουλή , ἔτι δέ θηρίον , ἑρπετόν , νόσος , πάθος , δαίμων καί ἄλλος μυρίος . ὁ οὖν ἐγώ ἄξιος μή φοβέω θεός , οὗτος ἐγώ ῥύομαι , ἵνα μηδέ οὗτος φοβέω . εἰμί δέ οὖον δύναμαι , τίς ἐγώ φθονέω , εἷς φόβος , ὁ πρός ὁ Δίκαιος , μυρίος ἀπαλλάσσω φόβος , βραχύς ὁ πρός αὐτός πίστις μυρίος πάθος καί ἑαυτοῦ καί ἄλλος μετατίθημι δυνατός γίγνομαι , μετά ὁ καί ἀμοιβή ἀγαθός προδείκνυμι , καί αἴτιος φόβος ὁ πᾶς ὁράω Θεός μηδείς κακός πράσσω καί ἐν ὁ πάρειμι ἐν εἰρήνη διατελέω .
clemens-romanus-et-clementina.homiliae-sp 17.12
Οὕτως ἡ πρὸς τὸν ὄντως δεσπότην εὐγνώμων δουλεία τοὺς λοιποὺς πάντας ἐλευθέρους τίθησιν . εἰ μὲν οὖν τινι δυνατόν ἐστιν , ἄνευ τοῦ φοβεῖσθαι τὸν Θεὸν μὴ ἁμαρτάνειν , μὴ φοβείσθω . ἔξεστιν γὰρ ἀγάπῃ τῇ πρὸς αὐτὸν ὅ αὐτῷ μὴ δοκῇ μὴ πράττειν . καὶ γὰρ φοβηθῆναι γέγραπται , καὶ ἀγαπᾶν παρήγγελται · ἵνα πρὸς τὴν αὑτοῦ ἕκαστος κρᾶσιν ἐπιτηδείῳ χρήσηται φαρμάκῳ . φοβεῖσθαι οὖν αὐτὸν ἔστιν , ὅτι δίκαιός ἐστιν . εἴτε οὖν φοβούμενοι , εἴτε ἀγαπῶντες , μὴ ἁμαρτάνετε . γένοιτο δὲ φοβούμενόν τινα ἡδονῶν ἀνόμων κρατεῖν δύνασθαι , ἀλλότρια μὴ ἐπιθυμεῖν , φιλανθρωπίαν ἀσκεῖν , σωφρονεῖν , δικαιοπραγεῖν . ὁρῶ γάρ τινας ἀτελεῖς τῷ πρὸς αὐτὸν φόβῳ πλεῖστα ἁμαρτάνοντας . φοβηθῶμεν οὖν τὸν Θεὸν , μὴ μόνον ὅτι δίκαιός ἐστιν . ἐλεῶν γὰρ τοὺς ἠδικημένους τιμωρεῖ τοὺς ἠδικηκότας . ὡς οὖν ὕδωρ πῦρ σβέννυσιν , οὕτως καὶ φόβος τὴν τῶν κακῶν ἐπιθυμίαν ἀναιρεῖ . ὁ ἀφοβίαν διδάσκων οὐδ’ αὐτὸς φοβεῖται , ὁ δὲ μὴ φοβούμενος οὐδὲ κρίσιν ἔσεσθαι πιστεύει , τὰς ἐπιθυμίας αὔξει , μαγεύει , ἄλλους ἐφ᾽ οἷς αὐτὸς πράσσει διαβάλλει .
Lemmas: οὕτως ὁ πρός ὁ εἰμί δεσπότης εὐγνώμων δουλεία ὁ λοιπός πᾶς ἐλεύθερος τίθημι . εἰμί μέν οὖν τις δυνατός εἰμί , ἄνευ ὁ φοβέω ὁ θεός μή ἁμαρτάνω , μή φοβέω . ἔξεστι γάρ ἀγάπη ὁ πρός αὐτός ὅς αὐτός μή δοκέω μή πράσσω . καί γάρ φοβέω γράφω , καί ἀγαπάω παραγγέλλω · ἵνα πρός ὁ αὐτός ἕκαστος κρᾶσις ἐπιτήδειος χράω φάρμακον . φοβέω οὖν αὐτός εἰμί , ὅτι δίκαιος εἰμί . εἴτε οὖν φοβέω , εἴτε ἀγάπη , μή ἁμαρτάνω . γίγνομαι δέ φοβέω τις ἡδονή ἄνομος κρατέω δύναμαι , ἀλλότριος μή ἐπιθυμέω , φιλανθρωπία ἀσκέω , σωφρονέω , δικαιοπραγέω . ὁράω γάρ τις ἀτελής ὁ πρός αὐτός φόβος πλεῖστος ἁμαρτάνω . φοβέω οὖν ὁ θεός , μή μόνος ὅτι δίκαιος εἰμί . ἐλεέω γάρ ὁ ἀδικέω τιμωρέω ὁ ἀδικέω . ὡς οὖν ὕδωρ πῦρ σβέννυμι , οὕτως καί φόβος ὁ ὁ κακός ἐπιθυμία ἀναιρέω . ὁ ἀφοβία διδάσκω οὐδέ αὐτός φοβέω , ὁ δέ μή φοβέω οὐδέ κρίσις εἰμί πιστεύω , ὁ ἐπιθυμία αὐξάνω , μαγεύω , ἄλλος ἐπί ὅς αὐτός πράσσω διαβάλλω .
clemens-romanus-et-clementina.homiliae-sp 17.13
Ταῦτα ὁ Σίμων ἀκούων ἐπικόψας ἔφη · οἶδα πρὸς τίνα ταῦτα λέγεις , ἀλλ᾽ ἵνα μὴ αὐτὸς τὰ αὐτὰ λέγων πρὸς τὸ ἐλέγχειν σε δαπανῶ τὸν χρόνον εἰς ἃ μὴ θέλω , πρὸς τὰ ὁρισθέντα ἡμῖν ἀπόκριναι . ἐπηγγείλω , ἱκανῶς νενοηκέναι σε τὰ τοῦ διδασκάλου σου λέγων , διὰ τὸ παρόντα ἐναργείᾳ ὁρᾶν καὶ ἀκούειν αὐτοῦ , καὶ ἑτέρῳ τινὶ μὴ δυνατὸν εἶναι ὁράματι ἢ ὀπτασίᾳ ἔχειν τὸ ὅμοιον . ὅτι δὲ τοῦτο ψεῦδός ἐστιν , δείξω . ὁ ἐναργῶς ἀκούων τινὸς οὐ πάνυ πληροφορεῖται ἐπὶ τοῖς λεγομένοις . ἔχει γὰρ ὁ νοῦς αὐτοῦ λογίσασθαι , μὴ ἄρα ψεύδεται , ἄνθρωπος ὤν τὸ φαινόμενον . ἡ δὲ ὀπτασία ἅμα τῷ ὀφθῆναι πίστιν παρέχει τῷ ὁρῶντι , ὅτι θειότης ἐστίν . πρὸς τοῦτό μοι πρῶτον ἀπόκριναι .
Lemmas: οὗτος ὁ Σίμων ἀκούω ἐπικόπτω φημί · οἶδα πρός τίς οὗτος λέγω , ἀλλά ἵνα μή αὐτός ὁ αὐτός λέγω πρός ὁ ἐλέγχω σύ δαπανάω ὁ χρόνος εἰς ὁ μή ἐθέλω , πρός ὁ ὁρίζω ἐγώ ἀποκρίνω . ἐπαγγέλλω , ἱκανῶς νοέω σύ ὁ ὁ διδάσκαλος σύ λέγω , διά ὁ πάρειμι ἐνάργεια ὁράω καί ἀκούω αὐτός , καί ἕτερος τις μή δυνατός εἰμί ὅραμα ἢ ὀπτασία ἔχω ὁ ὅμοιος . ὅτι δέ οὗτος ψεῦδος εἰμί , δείκνυμι . ὁ ἐναργής ἀκούω τις οὖον πάνυ πληροφορέω ἐπί ὁ λέγω . ἔχω γάρ ὁ νόος αὐτός λογίζομαι , μή ἄρα ψεύδω , ἄνθρωπος εἰμί ὁ φαίνω . ὁ δέ ὀπτασία ἅμα ὁ ὁράω πίστις παρέχω ὁ ὁράω , ὅτι θεότης εἰμί . πρός οὗτος ἐγώ πρῶτος ἀποκρίνω .
clemens-romanus-et-clementina.homiliae-sp 17.14
Καὶ ὁ Πέτρος ἔφη · εἰς ἄλλο προτείνας εἰπεῖν , εἰς ἕτερον ἀπεκρίνου . προέτεινας γὰρ ὡς μᾶλλον δύνασθαί τινα πλεῖον νοεῖν παρ᾽ ὀπτασίας ἀκούοντα , ἢ γὰρ παρὰ τῆς ἐναργείας , ἐπιβαλὼν δὲ ἔπειθες ἡμᾶς , ὅτι ἀσφαλέστερός ἐστιν ὁ ὑπ᾽ ὀπτασίας ἀκούων τοῦ παρ᾽ αὐτῆς ἐναργείας ἀκούοντος . πέρας γοῦν διὰ τοῦτο ἐμοῦ ἱκανώτερον ἔφασκες εἰδέναι τὰ τοῦ Ἰησοῦ , ὡς ὑπ᾽ ὀπτασίας αὐτοῦ ἀκηκοὼς τὸν λόγον . πλὴν ἐγὼ εἰς τὸ ἀπαρχῆς προταθὲν ἀποκριναίμην . ὁ προφήτης , ὅτι προφήτης ἐστὶν , πληροφορήσας πρῶτον περὶ τῶν ἐναργῶς ὑπ᾽ αὐτοῦ λεγομένων , ἀσφαλῶς πιστεύεται , ἀληθὴς ὤν προεπιγνωσθείς , καὶ ὡς ὁ μανθάνων θέλει , ἐξετασθεὶς καὶ ἀνακριθεὶς ἀποκρίνεται . ὁ δὲ ὀπτασίᾳ πιστεύων ἢ ὁράματι καὶ ἐνυπνίῳ , ἐπισφαλής ἐστιν . ἀγνοεῖ γὰρ τίνι πιστεύει . ἐνδέχεται γὰρ αὐτὸν ἢ δαίμονα κακὸν εἶναι , ἢ πνεῦμα πλάνον , ἐν τῷ λέγειν ὑποκρινόμενον εἶναι ὅ μή ἐστιν . εἰ ἄρα τις βουληθείη πυνθάνεσθαι τὸ τίς ἄν ὁ φανείς , δύναται λέγειν ἑαυτῷ ὅ βούλεται . καὶ οὕτως ὡς πονηρὸς ἀστράψας , μείνας ὅσον θέλει , ἀποσβέννυται , μὴ παραμείνας τῷ πυνθανομένῳ εἰς ἀνάκρισιν ὅσον ἠθέλησεν . διὰ δὲ ἐνυπνίων ὁρῶν τις οὐδὲ πυνθάνεσθαι δύναται περὶ ὧν βούλεται . οὐ γὰρ ἰδίας ἐξουσίας ἐστὶν ὁ λογισμὸς τοῦ κοιμωμένου . ἔνθεν γοῦν πολλὰ ἡμεῖς οἱ παρεπιθυμοῦντες μαθεῖν κατ᾽ ὄναρ περὶ ἑτέρων πυνθανόμεθα , ἢ καὶ μὴ πυνθανόμενοι περὶ τῶν μὴ διαφερόντων ἡμῖν ἀκούμεν , καὶ διυπνισθέντες ἀθυμοῦμεν , ὅτι περὶ ὧν ἐπιθυμοῦμεν μαθεῖν , οὔτε ἠκούσαμεν , οὔτε ἐξητάσαμεν .
Lemmas: καί ὁ Πέτρος φημί · εἰς ἄλλος προτείνω εἶπον , εἰς ἕτερος ἀποκρίνω . προτείνω γάρ ὡς μᾶλλον δύναμαι τις πλείων νοέω παρά ὀπτασία ἀκούω , ἢ γάρ παρά ὁ ἐνάργεια , ἐπιβάλλω δέ πείθω ἐγώ , ὅτι ἀσφαλής εἰμί ὁ ὑπό ὀπτασία ἀκούω ὁ παρά αὐτός ἐνάργεια ἀκούω . πέρας γοῦν διά οὗτος ἐγώ ἱκανός φάσκω οἶδα ὁ ὁ Ἰησοῦς , ὡς ὑπό ὀπτασία αὐτός ἀκούω ὁ λόγος . πλήν ἐγώ εἰς ὁ ἀπαρχῆς προτείνω ἀποκρίνω . ὁ προφήτης , ὅτι προφήτης εἰμί , πληροφορέω πρῶτος περί ὁ ἐναργής ὑπό αὐτός λέγω , ἀσφαλῶς πιστεύω , ἀληθής εἰμί προεπιγιγνώσκω , καί ὡς ὁ μανθάνω ἐθέλω , ἐξετάζω καί ἀνακρίνω ἀποκρίνω . ὁ δέ ὀπτασία πιστεύω ἢ ὅραμα καί ἐνύπνιος , ἐπισφαλής εἰμί . ἀγνοέω γάρ τίς πιστεύω . ἐνδέχομαι γάρ αὐτός ἢ δαίμων κακός εἰμί , ἢ πνεῦμα πλάνος , ἐν ὁ λέγω ὑποκρίνομαι εἰμί ὅς μή εἰμί . εἰμί ἄρα τις βούλομαι πυνθάνομαι ὁ τίς ἄν ὁ φαίνω , δύναμαι λέγω ἑαυτοῦ ὅς βούλομαι . καί οὕτως ὡς πονηρός ἀστράπτω , μένω ὅσος ἐθέλω , ἀποσβέννυμι , μή παραμένω ὁ πυνθάνομαι εἰς ἀνάκρισις ὅσος ἐθέλω . διά δέ ἐνύπνιος ὁράω τις οὐδέ πυνθάνομαι δύναμαι περί ὅς βούλομαι . οὖον γάρ ἴδιος ἐξουσία εἰμί ὁ λογισμός ὁ κοιμάω . ἔνθεν γοῦν πολύς ἐγώ ὁ παρεπιθυμοῦντες μανθάνω κατά ὄναρ περί ἕτερος πυνθάνομαι , ἢ καί μή πυνθάνομαι περί ὁ μή διαφέρω ἐγώ ἀκέω , καί διυπνίζω ἀθυμέω , ὅτι περί ὅς ἐπιθυμέω μανθάνω , οὔτε ἀκούω , οὔτε ἐξετάζω .
clemens-romanus-et-clementina.homiliae-sp 17.15
Καὶ ὁ Σίμων ἔφη · εἰ φῂς τὰς ὀπτασίας μὴ πάντως ἀληθεύειν , ἀλλ᾽ οὖν γε τὰ ὁράματα καὶ τὰ ἐνύπνια θεόπεμπτα ὄντα οὐ ψεύδεται , περὶ ὧν ἄν εἰπεῖν θέλῃ . καὶ ὁ Πέτρος ἔφη · ὀρθῶς ἔφης , ὅτι θεόπεμπτα ὄντα οὐ ψεύδεται . ἄδηλον δὲ εἰ ὁ ἰδὼν θεόπεμπτον ἑώρακεν ὄνειρον . καὶ ὁ Σίμων · ἐὰν ᾖ ὁ ἑωρακὼς δίκαιος , ἀληθὲς ἑώρακεν . καὶ ὁ Πέτρος · ὀρθῶς ἔφης . τίς δὲ δίκαιος , εἰ ὁράματος χρῄζῃ , ἵνα μάθῃ ἃ δεῖ μαθεῖν , καὶ ποιῇ ἅ δεῖ ποιεῖν ; καὶ ὁ Σίμων · τοῦτό μοι δός , ὅτι μόνος ὁ δίκαιος ὅραμα ἀληθὲς ἰδεῖν δύναται , καὶ ἀποκρίνομαί σοι εἰς αὐτό . ἐμοὶ ὅτι ἀσεβὴς ἀληθῆ ὄνειρον οὐχ ὁρᾷ . καὶ ὁ Πέτρος · ἐστιν , καὶ περὶ τούτου ἀγράφως καὶ ἐγγράφως ἀποδεῖξαι δύναμαι , πεῖσαι δὲ οὐκ ἐπαγγέλλομαι . ὁ γὰρ πρὸς ἔρωτα μοχθηρᾶς νεύσας γυναικὸς εἰς ἑτέρας κατὰ πάντα καλῆς πρὸς συμβίωσιν νόμιμον τὸν ἑαυτοῦ οὐ μετατίθησιν νοῦν · ἐνίοτε καὶ ἑαυτοῖς συνειδότες τὴν κρείττονα , προειλημμένοι ἀγαπῶσιν τὴν χείρονα . τοιοῦτόν τι καὶ σὺ πάσχων ἀγνοεῖς . καὶ ὁ Σίμων ἔφη · παρελόμενος ταῦτα , εἰς ἅ ἐπηγγείλω λέγε . ἐμοὶ γὰρ ἀδύνατον εἶναι δοκεῖ ἀσεβεῖς ἀνθρώπους ὑπὸ Θεοῦ ᾧ δήποτε ὀνειροπολεῖσθαι τρόπῳ .
Lemmas: καί ὁ Σίμων φημί · εἰμί φημί ὁ ὀπτασία μή πάντως ἀληθεύω , ἀλλά οὖν γε ὁ ὅραμα καί ὁ ἐνύπνιος θεόπεμπτος εἰμί οὖον ψεύδω , περί ὅς ἄν εἶπον ἐθέλω . καί ὁ Πέτρος φημί · ὀρθῶς φημί , ὅτι θεόπεμπτος εἰμί οὖον ψεύδω . ἄδηλος δέ εἰμί ὁ εἶδον θεόπεμπτος ὁράω ὄνειρος . καί ὁ Σίμων · ἐάν εἰμί ὁ ὁράω δίκαιος , ἀληθής ὁράω . καί ὁ Πέτρος · ὀρθῶς φημί . τίς δέ δίκαιος , εἰμί ὅραμα χρῄζω , ἵνα μανθάνω ὁ δεῖ μανθάνω , καί ποιέω ὅς δεῖ ποιέω ; καί ὁ Σίμων · οὗτος ἐγώ δίδωμι , ὅτι μόνος ὁ δίκαιος ὅραμα ἀληθής ὁράω δύναμαι , καί ἀποκρίνω σύ εἰς αὐτός . ἐγώ ὅτι ἀσεβής ἀληθής ὄνειρος οὐ ὁράω . καί ὁ Πέτρος · εἰμί , καί περί οὗτος ἄγραφος καί ἔγγραφος ἀποδείκνυμι δύναμαι , πείθω δέ οὐ ἐπαγγέλλω . ὁ γάρ πρός Ἔρως μοχθηρός νέος γυνή εἰς ἕτερος κατά πᾶς καλός πρός συμβίωσις νόμιμος ὁ ἑαυτοῦ οὖον μετατίθημι νόος · ἐνίοτε καί ἑαυτοῦ σύνοιδα ὁ ἀγαθός , προλαμβάνω ἀγαπάω ὁ χείρων . τοιοῦτος τίς καί σύ πάσχω ἀγνοέω . καί ὁ Σίμων φημί · παραιρέω οὗτος , εἰς ὅς ἐπαγγέλλω λέγω . ἐγώ γάρ ἀδύνατος εἰμί δοκέω ἀσεβής ἄνθρωπος ὑπό Θεός ὅς δήποτε ὀνειροπολέω τρόπος .
clemens-romanus-et-clementina.homiliae-sp 17.16
Καὶ ὁ Πέτρος ἔφη · μέμνημαι ἐμαυτοῦ , ὡς ἐπηγγειλάμην δεῖξαι , καὶ ἀγράφως καὶ ἐγγράφως περὶ τούτου τὴν ἀπόδειξιν παρέχειν . καὶ νῦν λέγοντος ἄκουε . ἴσμεν πολλοὺς , εἴ γε εὐγνωμονεῖς ( ἐπεί γε τοὺς παρεστῶτας κριτὰς ἔχω ) , εἴδωλα σέβοντας καὶ μοιχεύοντας καὶ κατὰ πάντα ἁμαρτάνοντας ὁράματα καὶ ἀληθεῖς ὀνείρους ὁρῶντας , ἐνίους δὲ καὶ δαιμόνων ὀπτασίας . τὴν ἄσαρκον εἰδέαν οὐ λέγω δύνασθαι πατρὸς ἢ υἱοῦ ἰδεῖν , διὰ τὸ μεγίστῳ φωτὶ καταυγάζεσθαι τοὺς θνητῶν ὀφθαλμούς . ὅθεν τὸ μὴ ὁρασθῆναι τῷ εἰς σάρκα τετραμμένῳ ἀνθρώπῳ οὐ φθονοῦντός ἐστιν Θεοῦ , ἀλλ᾽ ἐῶντος . ὁ γὰρ ἰδὼν ζῆν οὐ δύναται . ἡ γὰρ ὑπερβολὴ τοῦ φωτὸς τὴν τοῦ ὁρῶντος ἐκλύει σάρκα , ἐκτὸς εἰ μὴ Θεοῦ ἀποῤῥήτῳ δυνάμει ἡ σὰρξ εἰς φύσιν τραπῇ φωτός , ἵνα φῶς ἰδεῖν δυνηθῇ , ἢ ἡ τοῦ φωτὸς οὐσία εἰς σάρκα τραπῇ , ἵνα ὑπὸ σαρκὸς ὁραθῆναι δυνηθῇ . τὸ γὰρ ἀτρέπτως πατέρα ἰδεῖν υἱοῦ μόνου ἐστίν . δικαίων δὲ οὐχ ὁμοίως · ἐν γὰρ τῇ ἀναστάσει τῶν νεκρῶν , ὅτ᾽ ἄν τραπέντες εἰς φῶς τὰ σώματα ἰσάγγελοι γένωνται , τότε ἰδεῖν δυνήσονται . πέρας γοῦν κἄν ἀγγέλων τις ἀνθρώπῳ ὀφθῆναι πεμφθῇ , τρέπεται εἰς σάρκα , ἵνα ὑπὸ σαρκὸς ὀφθῆναι δυνηθῇ . ἄσαρκον γὰρ δύναμιν , οὐ μόνον υἱοῦ , οὐδ’ ἀγγέλου τις δύναται . εἰ δὲ ἴδῃ τις ὀπτασίαν , κακοῦ δαίμονος ταύτην εἶναι νοείτω .
Lemmas: καί ὁ Πέτρος φημί · μιμνήσκω ἐμαυτοῦ , ὡς ἐπαγγέλλω δείκνυμι , καί ἄγραφος καί ἔγγραφος περί οὗτος ὁ ἀπόδειξις παρέχω . καί νῦν λέγω ἀκούω . οἶδα πολύς , εἰμί γε εὐγνωμονέω ( ἐπεί γε ὁ παρίστημι κριτής ἔχω ) , εἴδωλον σέβω καί μοιχεύω καί κατά πᾶς ἁμαρτάνω ὅραμα καί ἀληθής ὄνειρος ὁράω , ἔνιοι δέ καί δαίμων ὀπτασία . ὁ ἄσαρκος ἰδέα οὖον λέγω δύναμαι πατήρ ἢ υἱός ὁράω , διά ὁ μέγας φάος καταυγάζω ὁ θνητός ὀφθαλμός . ὅθεν ὁ μή ὁράω ὁ εἰς σάρξ τρέπω ἄνθρωπος οὖον φθονέω εἰμί Θεός , ἀλλά ἐάω . ὁ γάρ εἶδον ζῶ οὖον δύναμαι . ὁ γάρ ὑπερβολή ὁ φάος ὁ ὁ ὁράω ἐκλύω σάρξ , ἐκτός εἰμί μή Θεός ἀπόρρητος δύναμις ὁ σάρξ εἰς φύσις τρέπω φάος , ἵνα φάος ὁράω δύναμαι , ἢ ὁ ὁ φάος οὐσία εἰς σάρξ τρέπω , ἵνα ὑπό σάρξ ὁράω δύναμαι . ὁ γάρ ἄτρεπτος πατήρ ὁράω υἱός μόνος εἰμί . Δίκαιος δέ οὐ ὁμοίως · ἐν γάρ ὁ ἀνάστασις ὁ νεκρός , ὅτι ἄν τρέπω εἰς φάος ὁ σῶμα ἰσάγγελος γίγνομαι , τότε ὁράω δύναμαι . πέρας γοῦν ἄν ἄγγελος τις ἄνθρωπος ὁράω πέμπω , τρέπω εἰς σάρξ , ἵνα ὑπό σάρξ ὁράω δύναμαι . ἄσαρκος γάρ δύναμις , οὖον μόνος υἱός , οὐδέ ἄγγελος τις δύναμαι . εἰμί δέ ὁράω τις ὀπτασία , κακός δαίμων οὗτος εἰμί νοέω .
clemens-romanus-et-clementina.homiliae-sp 17.17
Πλὴν ὅτι καὶ ἀσεβεῖς ὁράματα καὶ ἐνύπνια ἀληθῆ βλέπουσιν , δῆλόν ἐστιν , καὶ ἐγγράφως ἀποδεῖξαι δύναμαι . πέρας γοῦν ἐν τῷ νόμῳ γέγραπται , ὡς ὁ Ἀβιμέλεχ ἀσεβὴς ὤν , τὴν τοῦ δικαίου Ἀβραὰμ γυναῖκα ἐπὶ κοινωνίᾳ μιᾶναι θελήσας , ἤκουσεν παρὰ τοῦ Θεοῦ καθ᾽ ὕπνον , ὡς ἡ γραφὴ λέγει , μὴ θιγεῖν αὐτῆς , ὅτι ἀνδρὶ συνῳκηκυῖά ἐστιν . ἀλλὰ καὶ ὁ Φαραὼ , ἀσεβὴς ἀνὴρ , ἑώρακεν ὄνειρον περί τε πυρῶν εὐφορίας καὶ ἀφορίας , ᾧ ὁ Ἰωσὴφ ἐπιλύων παρὰ Θεοῦ ἔφη τὸν ὄνειρον γεγενῆσθαι . Ναβουχοδονόσορ δὲ , ὁ εἴδωλα σέβων , καὶ τοὺς Θεὸν σέβοντας εἰς πῦρ κελεύσας βληθῆναι , ὄνειρον ὅλου μήκους αἰῶνος ὁρᾷ . καὶ μὴ λεγέτω τις · ἀλλ᾽ ὅραμα ἐγρηγορὼς οὐδεὶς ἀσεβῶν θεωρεῖ . ψεῦδός ἔστιν . αὐτὸς γοῦν ὁ Ναβουχοδονόσορ τρεῖς ἄνδρας κελεύσας βληθῆναι εἰς πῦρ , ἐνιδὼν τῇ καμίνῳ τέταρτον ἔφη · τὸν τέταρτον ὁρῶ ὡς υἱὸν θεοῦ . καὶ ὅμως ὀπτασίας τε καὶ ὁράματα καὶ ἐνύπνια ὁρῶντες ἀληθῆ , ἀσεβεῖς ἦσαν . οὕτως οὐ πάντως ἐκ τοῦ ὁρᾶν τινα ὁράματα καὶ ἐνύπνια καὶ ὀπτασίας πάντως εὐσεβής ἐστιν . τῷ γὰρ εὐσεβεῖ ἐμφύτῳ καὶ καθαρῷ ἀναβλύζει τῷ νῷ τὸ ἀληθὲς , οὐκ ὀνείρῳ σπουδαζόμενον , ἀλλὰ συνέσει ἀγαθοῖς διδόμενον .
Lemmas: πλήν ὅτι καί ἀσεβής ὅραμα καί ἐνύπνιος ἀληθής βλέπω , δῆλος εἰμί , καί ἔγγραφος ἀποδείκνυμι δύναμαι . πέρας γοῦν ἐν ὁ νόμος γράφω , ὡς ὁ Ἀβιμέλεχ ἀσεβής εἰμί , ὁ ὁ Δίκαιος Ἀβραάμ γυνή ἐπί κοινωνία μιαίνω ἐθέλω , ἀκούω παρά ὁ Θεός κατά ὕπνος , ὡς ὁ γραφή λέγω , μή θιγγάνω αὐτός , ὅτι ἀνήρ συνοικέω εἰμί . ἀλλά καί ὁ Φαραώ , ἀσεβής ἀνήρ , ὁράω ὄνειρος περί τε πυρά εὐφορία καί ἀφορία , ὅς ὁ Ἰωσήφ ἐπιλύω παρά Θεός φημί ὁ ὄνειρος γίγνομαι . Ναβουχοδονόσορ δέ , ὁ εἴδωλον σέβω , καί ὁ θεός σέβω εἰς πῦρ κελεύω βάλλω , ὄνειρος ὅλος μῆκος αἰών ὁράω . καί μή λέγω τις · ἀλλά ὅραμα ἐγείρω οὐδείς ἀσεβής θεωρέω . ψεῦδος εἰμί . αὐτός γοῦν ὁ Ναβουχοδονόσορ τρεῖς ἀνήρ κελεύω βάλλω εἰς πῦρ , ἐνοράω ὁ κάμινος τέταρτος φημί · ὁ τέταρτος ὁράω ὡς υἱός θεός . καί ὅμως ὀπτασία τε καί ὅραμα καί ἐνύπνιος ὁράω ἀληθής , ἀσεβής εἰμί . οὕτως οὖον πάντως ἐκ ὁ ὁράω τις ὅραμα καί ἐνύπνιος καί ὀπτασία πάντως εὐσεβής εἰμί . ὁ γάρ εὐσεβής ἔμφυτος καί καθαρός ἀναβλύζω ὁ νάω ὁ ἀληθής , οὐ ὄνειρος σπουδάζω , ἀλλά σύνεσις ἀγαθός δίδωμι .
clemens-romanus-et-clementina.homiliae-sp 17.18
Οὕτως γὰρ κἀμοὶ ἀπὸ τοῦ πατρὸς ἀπεκαλύφθη ὁ υἱός . διὸ οἶδα τίς δύναμις ἀποκαλύψεως , ἀφ᾽ ἑαυτοῦ μαθών . ἅμα γὰρ τῷ τὸν κύριον εἰπεῖν , τίνα αὐτὸν λέγουσιν , καὶ ἄλλους ἄλλο τι λέγοντας αὐτὸν ἀκηκοότος ἐμοῦ , ἐπὶ τῆς καρδίας ἀνέβη · οὐκ οἶδα οὖν πῶς εἶπον σὺ εἶ ὁ υἱὸς τοῦ ζῶντος Θεοῦ . τὸν δὲ μακαρίσαντά με μηνῦσαί μοι , τὸν ἀποκαλύψαντα πατέρα εἶναι , ἐμὲ δὲ ἔκτοτε μαθεῖν , ὅτι τὸ ἀδιδάκτως , ἄνευ ὀπτασίας καὶ ὀνείρων μαθεῖν ἀποκάλυψίς ἐστιν . καὶ ἀληθῶς οὕτως ἔχει . ἐν γὰρ τῇ ἐν ἡμῖν ἐκ Θεοῦ τεθείσῃ σπερματικῶς πᾶσα ἔνεστιν ἡ ἀλήθεια , Θεοῦ δὲ χειρὶ σκέπεται καὶ ἀποκαλύπτεται , τοῦ ἐνεργοῦντος τὸ κατ᾽ ἀξίαν ἑκάστου εἰδότος . τὸ δὲ ἔξωθεν δι᾽ ὀπτασιῶν καὶ ἐνυπνίων δηλωθῆναί τι ὅτι οὐκ ἔστιν ἀποκαλύψεως , ἀλλ᾽ ὀργῆς , φαίνεται . πέρας γοῦν γέγραπται ἐν τῷ νόμῳ ὅτι ὀργισθεὶς ὁ Θεὸς Ἀαρὼν καὶ Μαριὰμ ἔφη · ἐὰν ἀναστῇ προφήτης ἐξ ὑμῶν , δι᾽ ὁραμάτων καὶ ἐνυπνίων αὐτῷ γνωρισθήσομαι , οὐχ οὕτως δὲ ὡς Μωυσῇ τῷ θεράποντί μου , ὅτι ἐν εἴδει καὶ οὐ διὰ ἐνυπνίων λαλήσω πρὸς αὐτὸν , ὡς εἴτις λαλήσει πρὸς τὸν ἑαυτοῦ φίλον . ὁρᾷς πῶς τὰ τῆς ὀργῆς δι᾽ ὁραμάτων καὶ ἐνυπνίων , τὰ δὲ πρὸς φίλον στόμα κατὰ στόμα , ἐν εἴδει , καὶ οὐ δἰ αἰνιγμάτων καὶ ὁραμάτων καὶ ἐνυπνίων , ὡς πρὸς ἐχθρόν .
Lemmas: οὕτως γάρ ἐγώ ἀπό ὁ πατήρ ἀποκαλύπτω ὁ υἱός . διό οἶδα τίς δύναμις ἀποκάλυψις , ἀπό ἑαυτοῦ μανθάνω . ἅμα γάρ ὁ ὁ κύριος εἶπον , τίς αὐτός λέγω , καί ἄλλος ἄλλος τίς λέγω αὐτός ἀκούω ἐγώ , ἐπί ὁ Καρδία ἀναβαίνω · οὐ οἶδα οὖν πῶς εἶπον σύ εἰμί ὁ υἱός ὁ ζῶ Θεός . ὁ δέ μακαρίζω ἐγώ μηνύω ἐγώ , ὁ ἀποκαλύπτω πατήρ εἰμί , ἐγώ δέ ἔκτοτε μανθάνω , ὅτι ὁ ἀδιδάκτως , ἄνευ ὀπτασία καί ὄνειρος μανθάνω ἀποκάλυψις εἰμί . καί ἀληθής οὕτως ἔχω . ἐν γάρ ὁ ἐν ἐγώ ἐκ Θεός τίθημι σπερματικός πᾶς ἔνειμι ὁ ἀλήθεια , Θεός δέ χείρ σκέπω καί ἀποκαλύπτω , ὁ ἐνεργέω ὁ κατά ἄξιος ἕκαστος οἶδα . ὁ δέ ἔξωθεν διά ὀπτασία καί ἐνύπνιος δηλόω τίς ὅτι οὐ εἰμί ἀποκάλυψις , ἀλλά ὀργή , φαίνω . πέρας γοῦν γράφω ἐν ὁ νόμος ὅτι ὀργίζω ὁ θεός Ἀαρών καί Μαρία φημί · ἐάν ἀνίστημι προφήτης ἐκ σύ , διά ὅραμα καί ἐνύπνιος αὐτός γνωρίζω , οὐ οὕτως δέ ὡς Μωυσῆς ὁ θεράπων ἐγώ , ὅτι ἐν εἶδος καί οὖον διά ἐνύπνιος λαλέω πρός αὐτός , ὡς ἔστις λαλέω πρός ὁ ἑαυτοῦ φίλος . ὁράω πῶς ὁ ὁ ὀργή διά ὅραμα καί ἐνύπνιος , ὁ δέ πρός φίλος στόμα κατά στόμα , ἐν εἶδος , καί οὖον διά αἴνιγμα καί ὅραμα καί ἐνύπνιος , ὡς πρός ἐχθρός .
clemens-romanus-et-clementina.homiliae-sp 17.19
Εἰ μὲν οὖν καὶ σοὶ ὁ Ἰησοῦς ἡμῶν δἰ ὁράματος ὀφθεὶς ἐγνώσθη καὶ ὡμίλησεν , ὡς ἀντικειμένῳ ὀργιζόμενος , διὸ δι᾽ ὁραμάτων καὶ ἐνυπνίων ἢ καὶ δἰ ἀποκαλύψεων ἔξωθεν οὐσῶν ἐλάλησεν . εἴ τις δὲ δι᾽ ὀπτασίαν πρὸς διδασκαλίαν σοφισθῆναι δύναται ; καὶ εἰ μὲν ἐρεῖς · δυνατόν ἐστιν , διὰ τί ὅλῳ ἐνιαυτῷ ἐγρηγορόσιν παραμένων ὡμίλησεν ὁ διδάσκαλος ; πῶς δέ σοι καὶ πιστεύσομεν αὐτὸ , κἄν ὅτι ὤφθη σοι ; πῶς δέ σοι καὶ ὤφθη , ὁπότε αὐτοῦ τὰ ἐναντία τῇ διδασκαλίᾳ φρονεῖς ; εἰ δὲ ὑπ᾽ ἐκείνου μιᾶς ὥρας ὀφθεὶς καὶ μαθητευθεὶς ἀπόστολος ἐγένου , τὰς ἐκείνου φωνὰς κήρυσσε , τὰ ἐκείνου ἑρμήνευε , τοὺς ἐκείνου ἀποστόλους φίλει , ἐμοὶ τῷ συγγενομένῳ αὐτῷ μὴ μάχου . πρὸς γὰρ στερεὰν πέτραν ὄντα με , θεμέλιον ἐκκλησίας , ἐναντίος ἀνθέστηκάς μοι . εἰ μὴ ἀντικείμενος ἦς , οὐκ ἄν με διαβάλλων τὸ δἰ ἐμοῦ κήρυγμα ἐλοιδόρεις , ἵνα ὅ παρὰ τοῦ κυρίου αὐτὸς παρὼν ἀκήκοα , λέγων μὴ πιστεύωμαι , δῆλον ὅτι ὡς ἐμοῦ καταγνωσθέντος καὶ ἐμοῦ εὐδοκιμοῦντος . ἢ εἰ κατεγνωσμένον με λέγεις , Θεοῦ τοῦ ἀποκαλύψαντός μοι τὸν Χριστὸν κατηγορεῖς , καὶ τοῦ ἐπὶ ἀποκαλύψει μακαρίσαντός με καταφέρεις . ἀλλ᾽ ἐπεί περ ἀληθῶς τῇ ἀληθείᾳ συνεργῆσαι θέλεις , μάθε πρῶτον παρ᾽ ἡμῶν , ἅ ἡμεῖς παρ᾽ ἐκείνου ἐμάθομεν , καὶ μαθητὴς ἀληθείας γεγονὼς γένου ἡμῖν συνεργός .
Lemmas: εἰμί μέν οὖν καί σύ ὁ Ἰησοῦς ἐγώ διά ὅραμα ὁράω γιγνώσκω καί ὁμιλέω , ὡς ἀντίκειμαι ὀργίζω , διό διά ὅραμα καί ἐνύπνιος ἢ καί διά ἀποκάλυψις ἔξωθεν εἰμί λαλέω . εἰμί τις δέ διά ὀπτασία πρός διδασκαλία σοφίζω δύναμαι ; καί εἰμί μέν εἴρω · δυνατός εἰμί , διά τίς ὅλος ἐνιαυτός ἐγείρω παραμένω ὁμιλέω ὁ διδάσκαλος ; πῶς δέ σύ καί πιστεύω αὐτός , ἄν ὅτι ὁράω σύ ; πῶς δέ σύ καί ὁράω , ὁπότε αὐτός ὁ ἐναντίος ὁ διδασκαλία φρονέω ; εἰμί δέ ὑπό ἐκεῖνος εἷς ὥρα ὁράω καί μαθητεύω ἀπόστολος γίγνομαι , ὁ ἐκεῖνος φωνή κηρύσσω , ὁ ἐκεῖνος ἑρμηνεύω , ὁ ἐκεῖνος ἀπόστολος φιλέω , ἐγώ ὁ συγγίγνομαι αὐτός μή μάχομαι . πρός γάρ στερεός πέτρα εἰμί ἐγώ , θεμέλιος ἐκκλησία , ἐναντίος ἀνθίστημι ἐγώ . εἰμί μή ἀντίκειμαι εἰμί , οὐ ἄν ἐγώ διαβάλλω ὁ διά ἐγώ κήρυγμα λοιδορέω , ἵνα ὅς παρά ὁ κύριος αὐτός πάρειμι ἀκούω , λέγω μή πιστεύω , δῆλος ὅτι ὡς ἐγώ καταγιγνώσκω καί ἐγώ εὐδοκιμέω . ἢ εἰμί καταγιγνώσκω ἐγώ λέγω , Θεός ὁ ἀποκαλύπτω ἐγώ ὁ Χριστός κατηγορέω , καί ὁ ἐπί ἀποκάλυψις μακαρίζω ἐγώ καταφέρω . ἀλλά ἐπεί περ ἀληθής ὁ ἀλήθεια συνεργέω ἐθέλω , μανθάνω πρῶτος παρά ἐγώ , ὅς ἐγώ παρά ἐκεῖνος μανθάνω , καί μαθητής ἀλήθεια γίγνομαι γίγνομαι ἐγώ συνεργός .