clemens-romanus-et-clementina.homiliae-sp 17.8
Ἀλλ’ ἐρεῖ τις · εἰ μορφὴν ἔχῃ , καὶ σχῆμα ἔχει καὶ ἐν τόπῳ ἐστίν · ἐν τόπῳ δὲ ὤν καὶ ὑπ᾽ αὐτοῦ περιεχόμενος ὡς ἥττων , πῶς ὑπὲρ πάντα ἐστὶν μέγας ; πῶς δὲ καὶ πανταχῆ εἶναι δύναται , ἐν σχήματι ὤν ; πρὸς τὸν ταῦτα λέγοντα πρῶτον ἔστιν εἰπεῖν · τοιαῦτα περὶ αὐτοῦ αἱ γραφαὶ φρονεῖν πείθουσιν καὶ πιστεύειν , ἡμεῖς δὲ ἀληθεῖς γινώσκομεν τὰς μαρτυρουμένας ὑπὸ τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ , οὗ κατὰ κέλευσιν τὰς ἀποδείξεις ὑμῖν τοῦ οὕτως ἔχειν ἀνάγκη παρέχειν . πρῶτον δὲ περὶ τόπου ἐρῶ . καὶ Θεοῦ τόπος ἐστὶν τὸ μὴ ὄν , Θεὸς δὲ τὸ ὄν · τὸ δὲ μὴ ὄν τῷ ὄντι οὐ συγκρίνεται . πῶς γὰρ τόπος ὤν εἶναι δύναται ; ἐκτὸς εἰ μὴ δευτέρα χώρα εἴη , οἷον οὐρανὸς , γῆ , ὕδωρ , ἀὴρ , καὶ εἰ ἄλλο τί ἐστιν σῶμα , ὅ ἂν καὶ αὐτοῦ πληροῦν τὸ κενόν , ὅ διὰ τοῦτο κενὸν λέγεται , ὅτι οὐδέν ἐστιν . τοῦτο γὰρ αὐτῷ , τὸ οὐδὲν , οἰκειότερον ὄνομα . τὸ γὰρ λεγόμενον κενόν τί ποτ᾽ ὡς σκεῦός ἐστιν οὐδὲν ἔχον , πλὴν αὐτὸ τὸ σκεῦος κενόν , εἴ περ σκεῦος ἔστιν . ἀνάγκη γὰρ πᾶσα τὸ ὄν ἐν τῷ μηδὲν ὄντι εἶναι . τοῦτο δὲ , τὸ μὴ ὄν , λέγω ὅ ὑπό τινων τόπος λέγεται , οὐδὲν ὄν . οὐδὲν δὲ ὄν τῷ ὄντι πῶς συγκρίνεται ; ἐκτὸς εἰ μὴ ἐν τοῖς ἐναντίοις , ἵνα τὸ μὲν ὄν μὴ ᾖ , τὸ δὲ μὴ ὂν τόπος λέγηται . εἰ δὲ καὶ ἔστιν τι , πολλῶν παραδειγμάτων σπευδόντων ἐξ ἐμοῦ προελθεῖν εἰς ἀπόδειξιν ἑνὶ μόνῳ χρήσασθαι θέλω , ἵνα δείξω , ὅτι οὐ πάντως τὸ περιέχον τοῦ περιεχομένου κρεῖττόν ἐστιν . ὁ ἥλιος σχῆμά ἐστιν περιφερὲς καὶ ὑπὸ ἀέρος ὅλος περιέχεται , ἀλλὰ τοῦτον ἐκλαμπρύνει , τοῦτον θερμαίνει , τοῦτον τέμνει , κἄν ἀπῇ αὐτοῦ , σκότῳ περιβάλλεται , καὶ οὗ ἄν αὐτοῦ μέρους ἀπὼν γένηται , ὡς νεκρούμενον ψύχεται , ὑπὸ δὲ τῆς αὐτοῦ ἀνατολῆς πάλιν φωτίζεται , καὶ ὅπου ἂν αὐτῷ παραθάλπηται , καὶ κάλλει τῷ μείζονι κοσμεῖται . καὶ ταῦτα ποιεῖ τῇ αὑτοῦ μετουσίᾳ , τὴν οὐσίαν περιωρισμένην ἔχων . τί οὖν ἔτι κωλύει τὸν Θεὸν , ὡς τούτου καὶ πάντων δημιουργὸν καὶ δεσπότην ὄντα , αὐτὸν μὲν ἐν σχήματι καὶ μορφῇ καὶ κάλλει ὄντα , τὴν ἀπ᾽ αὐτοῦ μετουσίαν ἀπείρως ἐκτεταμένην ἔχειν ;
Lemmas: ἀλλά εἴρω τις · εἰμί μορφή ἔχω , καί σχῆμα ἔχω καί ἐν τόπος εἰμί · ἐν τόπος δέ εἰμί καί ὑπό αὐτός περιέχω ὡς κακός , πῶς ὑπέρ πᾶς εἰμί μέγας ; πῶς δέ καί πανταχῇ εἰμί δύναμαι , ἐν σχῆμα εἰμί ; πρός ὁ οὗτος λέγω πρῶτος εἰμί εἶπον · τοιοῦτος περί αὐτός ὁ γραφή φρονέω πείθω καί πιστεύω , ἐγώ δέ ἀληθής γιγνώσκω ὁ μαρτύρομαι ὑπό ὁ κύριος ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός , ὅς κατά κέλευσις ὁ ἀποδείκνυμι σύ ὁ οὕτως ἔχω ἀνάγκη παρέχω . πρῶτος δέ περί τόπος εἴρω . καί Θεός τόπος εἰμί ὁ μή εἰμί , θεός δέ ὁ εἰμί · ὁ δέ μή εἰμί ὁ εἰμί οὖον συγκρίνω . πῶς γάρ τόπος εἰμί εἰμί δύναμαι ; ἐκτός εἰμί μή δύο χώρα εἰμί , οἷος οὐρανός , γῆ , ὕδωρ , ἀήρ , καί εἰμί ἄλλος τίς εἰμί σῶμα , ὅς εἄν καί αὐτός πληρόω ὁ κενός , ὅς διά οὗτος κενός λέγω , ὅτι οὐδείς εἰμί . οὗτος γάρ αὐτός , ὁ οὐδείς , οἰκεῖος ὄνομα . ὁ γάρ λέγω κενός τίς πρός ὡς σκεῦος εἰμί οὐδείς ἔχω , πλήν αὐτός ὁ σκεῦος κενός , εἰμί περ σκεῦος εἰμί . ἀνάγκη γάρ πᾶς ὁ εἰμί ἐν ὁ μηδείς εἰμί εἰμί . οὗτος δέ , ὁ μή εἰμί , λέγω ὅς ὑπό τίνω τόπος λέγω , οὐδείς εἰμί . οὐδείς δέ εἰμί ὁ εἰμί πῶς συγκρίνω ; ἐκτός εἰμί μή ἐν ὁ ἐναντίος , ἵνα ὁ μέν εἰμί μή εἰμί , ὁ δέ μή εἰμί τόπος λέγω . εἰμί δέ καί εἰμί τίς , πολύς παράδειγμα σπεύδω ἐκ ἐγώ προέρχομαι εἰς ἀπόδειξις εἷς μόνος χράω ἐθέλω , ἵνα δείκνυμι , ὅτι οὖον πάντως ὁ περιέχω ὁ περιέχω κρατύς εἰμί . ὁ ἥλιος σχῆμα εἰμί περιφερής καί ὑπό ἀήρ ὅλος περιέχω , ἀλλά οὗτος ἐκλαμπρύνω , οὗτος θερμαίνω , οὗτος τέμνω , ἄν ἄπειμι αὐτός , σκότος περιβάλλω , καί ὅς ἄν αὐτός μέρος ἄπειμι γίγνομαι , ὡς νεκρόω ψύχω , ὑπό δέ ὁ αὐτός ἀνατολή πάλιν φωτίζω , καί ὅπου εἄν αὐτός παραθάλπω , καί κάλλος ὁ μείζων κοσμέω . καί οὗτος ποιέω ὁ αὐτός μετουσία , ὁ οὐσία περιορίζω ἔχω . τίς οὖν ἔτι κωλύω ὁ θεός , ὡς οὗτος καί πᾶς δημιουργός καί δεσπότης εἰμί , αὐτός μέν ἐν σχῆμα καί μορφή καί κάλλος εἰμί , ὁ ἀπό αὐτός μετουσία ἤπειρος ἐκτείνω ἔχω ;