ciscoriordan/open-greek-corpus-annotations huggingface dataset:
clemens-alexandrinus.stromata 1.4.26
ἔπειτα ἐπιφέρει καθολικὸν δὴ λόγον · καὶ παντὶ τῷ συνετῷ καρδίᾳ δέδωκα σύνεσιν , τουτέστιν τῷ οἵῳ τε ἐπιδέξασθαι πόνῳ καὶ συνασκήσει . πάλιν τε αὖ διαρρήδην ἐξ ὀνόματος κυρίου γέγραπται · καὶ σὺ λάλησον πᾶσι τοῖς σοφοῖς τῇ διανοίᾳ . οὕς ἐνέπλησα πνεῦμα αἰσθήσεως · ἔχουσι μέν τι οἰκεῖον φύσεως ἰδίωμα οἱ σοφοὶ τῇ διανοίᾳ , λαμβάνουσι δὲ πνεῦμα αἰσθήσεως παρὰ τῆς κυριωτάτης σοφίας διττόν , ἐπιτηδείους σφᾶς αὐτοὺς παραστήσαντες . οἱ μὲν γὰρ τὰς βαναύσους μετιόντες τέχνας τοῦ περὶ τὰς αἰσθήσεις ἀπολαύουσι περιττοῦ , ἀκοῆς μὲν ὁ κοινῶς λεγόμενος μουσικός , ἁφῆς δὲ ὁ πλαστικός , καὶ φωνῆς ὁ ᾠδικός , ὀσφρήσεως ὁ μυρεψικός , ὄψεως ὁ τῶν ἐν ταῖς σφραγῖσιν ἐντυπωμάτων τορευτικός . οἱ δὲ ἀμφὶ τὴν παιδείαν διατρίβοντες τὴν συναίσθησιν χορηγοῦνται , καθ’ ἣν τῶν μέτρων οἱ ποιηταὶ καὶ τῆς λέξεως οἱ σοφισταὶ καὶ τῶν συλλογισμῶν οἱ διαλεκτικοὶ καὶ οἱ φιλόσοφοι τῆς κατ’ αὐτοὺς θεωρίας ἀντιλαμβάνονται . εὑρετικὸν γὰρ καὶ ἐπινοητικὸν ἡ συναίσθησις ἐπιβάλλειν πιθανῶς ἀναπείθουσα , συναύξει δὲ τὴν ἐπιβολὴν ἡ εἰς ἐπιστήμην συνάσκησις .
Lemmas: ἔπειτα ἐπιφέρω καθολικός δή λόγος · καί πᾶς ὁ συνετός καρδία δίδωμι σύνεσις , τουτέστι ὁ οἷος τε ἐπιδείκνυμι πόνος καί συνάσκησις . πάλιν τε αὖ διαρρήδην ἐκ ὄνομα κύριος γράφω · καί σύ λαλέω πᾶς ὁ σοφός ὁ διάνοια . ὅς ἐμπίμπλημι πνεῦμα αἴσθησις · ἔχω μέν τις οἰκεῖος φύσις ἰδίωμα ὁ σοφός ὁ διάνοια , λαμβάνω δέ πνεῦμα αἴσθησις παρά ὁ κύριος σοφία δισσός , ἐπιτήδειος σφεῖς αὐτός παρίστημι . ὁ μέν γάρ ὁ βάναυσος μετέρχομαι τέχνη ὁ περί ὁ αἴσθησις ἀπολαύω περισσός , ἀκοή μέν ὁ κοινός λέγω μουσικός , ἁφή δέ ὁ πλαστικός , καί φωνή ὁ ᾠδικός , ὄσφρησις ὁ μυρεψικός , ὄψις ὁ ὁ ἐν ὁ σφραγίς ἐντύπωμα τορευτικός . ὁ δέ ἀμφί ὁ παιδεία διατρίβω ὁ συναίσθησις χορηγέω , κατά ὅς ὁ μέτρον ὁ ποιητής καί ὁ λέξις ὁ σοφιστής καί ὁ συλλογισμός ὁ διαλεκτικός καί ὁ φιλόσοφος ὁ κατά αὐτός θεωρία ἀντιλαμβάνω . εὑρετικός γάρ καί ἐπινοητικός ὁ συναίσθησις ἐπιβάλλω πιθανός ἀναπείθω , συναυξάνω δέ ὁ ἐπιβολή ὁ εἰς ἐπιστήμη συνάσκησις .
clemens-alexandrinus.stromata 1.4.27
εἰκότως τοίνυν ὁ ἀπόστολος πολυποίκιλον εἴρηκεν τὴν σοφίαν τοῦ θεοῦ , πολυμερῶς καὶ πολυτρόπως , διὰ τέχνης , διὰ ἐπιστήμης , διὰ πίστεως , διὰ προφητείας , τὴν ἑαυτῆς ἐνδεικνυμένην δύναμιν εἰς τὴν ἡμετέραν εὐεργεσίαν , ὅτι πᾶσα σοφία παρὰ κυρίου καὶ μετ’ αὐτοῦ ἐστιν εἰς τὸν αἰῶνα , ᾗ φησιν ἡ τοῦ Ἰησοῦ σοφία . ἐὰν γὰρ τὴν φρόνησιν τήν τε αἴσθησιν ἐπικαλέσῃ μεγάλῃ τῇ φωνῇ καὶ ζητήσῃς αὐτὴν ὥσπερ ἀργυρίου θησαυροὺς καὶ προθύμως ἐξιχνιάσῃς , νοήσεις θεοσέβειαν καὶ αἴσθησιν θείαν εὑρήσεις , πρὸς ἀντιδιαστολὴν τῆς κατὰ φιλοσοφίαν αἰσθήσεως εἴρηκεν ὁ προφήτης , ἣν μεγαλοφυῶς καὶ μεγαλοπρεπῶς ἐξερευνᾶν διδάσκει εἰς τὴν ἐπὶ τὴν θεοσέβειαν προκοπήν . ἀντέθηκεν οὖν αὐτῇ τὴν ἐν θεοσεβείᾳ αἴσθησιν , τὴν γνῶσιν αἰνισσόμενος καὶ τάδε λέγων · ὁ γὰρ θεὸς δίδωσι σοφίαν ἐκ τοῦ ἑαυτοῦ στόματος αἴσθησίν τε ἅμα καὶ φρόνησιν , καὶ θησαυρίζει δικαίοις βοήθειαν · τοῖς γὰρ ὑπὸ φιλοσοφίας δεδικαιωμένοις βοήθεια θησαυρίζεται καὶ ἡ εἰς θεοσέβειαν συναίσθησις .
Lemmas: ἔοικα τοίνυν ὁ ἀπόστολος πολυποίκιλος λέγω ὁ σοφία ὁ θεός , πολυμερῶς καί πολύτροπος , διά τέχνη , διά ἐπιστήμη , διά πίστις , διά προφητεία , ὁ ἑαυτοῦ ἐνδείκνυμι δύναμις εἰς ὁ ἡμέτερος εὐεργεσία , ὅτι πᾶς σοφία παρά κύριος καί μετά αὐτός εἰμί εἰς ὁ αἰών , ὅς φημί ὁ ὁ Ἰησοῦς σοφία . ἐάν γάρ ὁ φρόνησις ὁ τε αἴσθησις ἐπικαλέω μέγας ὁ φωνή καί ζητέω αὐτός ὥσπερ Ἀργύριος θησαυρός καί πρόθυμος ἐξιχνιάζω , νοέω θεοσέβεια καί αἴσθησις θεῖος εὑρίσκω , πρός ἀντιδιαστολή ὁ κατά φιλοσοφία αἴσθησις λέγω ὁ προφήτης , ὅς μεγαλοφυής καί μεγαλοπρεπής ἐξερευνάω διδάσκω εἰς ὁ ἐπί ὁ θεοσέβεια προκοπή . ἀντιτίθημι οὖν αὐτός ὁ ἐν θεοσέβεια αἴσθησις , ὁ γνῶσις αἰνίσσομαι καί ὅδε λέγω · ὁ γάρ θεός δίδωμι σοφία ἐκ ὁ ἑαυτοῦ στόμα αἴσθησις τε ἅμα καί φρόνησις , καί θησαυρίζω δίκαιος βοήθεια · ὁ γάρ ὑπό φιλοσοφία δικαιόω βοήθεια θησαυρίζω καί ὁ εἰς θεοσέβεια συναίσθησις .
clemens-alexandrinus.stromata 1.5.28
Ἦν μὲν οὖν πρὸ τῆς τοῦ κυρίου παρουσίας εἰς δικαιοσύνην Ἕλλησιν ἀναγκαία φιλοσοφία , νυνὶ δὲ χρησίμη πρὸς θεοσέβειαν γίνεται , προπαιδεία τις οὖσα τοῖς τὴν πίστιν δἰ ἀποδείξεως καρπουμένοις , ὅτι ὁ πούς σου φησὶν οὐ μὴ προσκόψῃ , ἐπὶ τὴν πρόνοιαν τὰ καλὰ ἀναφέροντος , ἐάν τε Ἑλληνικὰ ᾖ ἐάν τε ἡμέτερα . πάντων μὲν γὰρ αἴτιος τῶν καλῶν ὁ θεός , ἀλλὰ τῶν μὲν κατὰ προηγούμενον ὡς τῆς τε διαθήκης τῆς παλαιᾶς καὶ τῆς νέας , τῶν δὲ κατ’ ἐπακολούθημα ὡς τῆς φιλοσοφίας . τάχα δὲ καὶ προηγουμένως τοῖς Ἕλλησιν ἐδόθη τότε πρὶν ἢ τὸν κύριον καλέσαι καὶ τοὺς Ἕλληνας · ἐπαιδαγώγει γὰρ καὶ αὕτη τὸ Ἑλληνικὸν ὡς ὁ νόμος τοὺς Ἑβραίους εἰς Χριστόν . προπαρασκευάζει τοίνυν ἡ φιλοσοφία προοδοποιοῦσα τὸν ὑπὸ Χριστοῦ τελειούμενον . αὐτίκα τὴν σοφίαν ὁ Σολομὼν περιχαράκωσον φησίν , καὶ ὑπερυψώσει σε · στεφάνῳ δὲ τρυφῆς ὑπερασπίσει σε , ἐπεὶ κἂν σὺ τῷ θριγκῷ ὑπεροχυρώσας αὐτὴν διὰ φιλοσοφίας καὶ πολυτελείας ὀρθῆς ἀνεπίβατον τοῖς σοφισταῖς τηρήσαις .
Lemmas: εἰμί μέν οὖν πρό ὁ ὁ κύριος παρουσία εἰς δικαιοσύνη Ἕλλην ἀναγκαῖος φιλοσοφία , νυνί δέ χρήσιμος πρός θεοσέβεια γίγνομαι , προπαιδεία τις εἰμί ὁ ὁ πίστις διά ἀπόδειξις καρπέω , ὅτι ὁ πούς σύ φημί οὐ μή προσκόπτω , ἐπί ὁ πρόνοια ὁ καλός ἀναφέρω , ἐάν τε Ἑλληνικός εἰμί ἐάν τε ἡμέτερος . πᾶς μέν γάρ αἴτιος ὁ καλός ὁ θεός , ἀλλά ὁ μέν κατά προηγέομαι ὡς ὁ τε διαθήκη ὁ παλαιός καί ὁ νέος , ὁ δέ κατά ἐπακολούθημα ὡς ὁ φιλοσοφία . τάχα δέ καί προηγέομαι ὁ Ἕλλην δίδωμι τότε πρίν ἤ ὁ κύριος καλέω καί ὁ Ἕλλην · παιδαγωγέω γάρ καί αὐτός ὁ Ἑλληνικός ὡς ὁ νόμος ὁ Ἑβραῖος εἰς Χριστός . προπαρασκευάζω τοίνυν ὁ φιλοσοφία προοδοποιέω ὁ ὑπό Χριστός τελειόω . αὐτίκα ὁ σοφία ὁ Σολομών περιχαρακόω φημί , καί ὑπερυψόω σύ · στέφανος δέ τρυφή ὑπερασπίζω σύ , ἐπεί κἀν σύ ὁ θριγκός ὑπεροχυρόω αὐτός διά φιλοσοφία καί πολυτέλεια ὀρθός ἀνεπίβατος ὁ σοφιστής τηρέω .
clemens-alexandrinus.stromata 1.5.30
Ἀλλ’ ὡς τὰ ἐγκύκλια μαθήματα συμβάλλεται πρὸς φιλοσοφίαν τὴν δέσποιναν αὐτῶν , οὕτω καὶ φιλοσοφία αὐτὴ πρὸς σοφίας κτῆσιν συνεργεῖ . ἔστι γὰρ ἡ μὲν φιλοσοφία ἐπιτήδευσις σοφίας , ἡ σοφία δὲ ἐπιστήμη θείων καὶ ἀνθρωπίνων καὶ τῶν τούτων αἰτίων . κυρία τοίνυν ἡ σοφία τῆς φιλοσοφίας ὡς ἐκείνη τῆς προπαιδείας . εἰ γὰρ ἐγκράτειαν φιλοσοφία ἐπαγγέλλεται γλώσσης τε καὶ γαστρὸς καὶ τῶν ὑπὸ γαστέρα , καὶ ἔστιν δἰ αὑτὴν αἱρετή , σεμνοτέρα φανεῖται καὶ κυριωτέρα . εἰ θεοῦ τιμῆς τε καὶ γνώσεως ἕνεκεν ἐπιτηδεύοιτο . τῶν εἰρημένων μαρτυρίαν παρέξει ἡ γραφὴ διὰ τῶνδε · Σάρρα στεῖρα ἦν πάλαι , Ἀβραὰμ δὲ γυνή . μὴ τίκτουσα ἡ Σάρρα τὴν ἑαυτῆς παιδίσκην ὀνόματι Ἄγαρ τὴν Αἰγυπτίαν εἰς παιδοποιίαν ἐπιτρέπει τῷ Ἀβραάμ . ἡ σοφία τοίνυν ἡ τῷ πιστῷ πιστῷ σύνοικος ( πιστὸς δὲ ἐλογίσθη Ἀβραὰμ καὶ δίκαιος ) στεῖρα ἦν ἔτι καὶ ἄτεκνος κατὰ τὴν γενεὰν ἐκείνην , μηδέπω μηδὲν ἐνάρετον ἀποκυήσασα τῷ Ἀβραάμ , ἠξίου δὲ εἰκότως τὸν ἤδη καιρὸν ἔχοντα προκοπῆς τῇ κοσμικῇ παιδείᾳ ( Αἴγυπτος δὲ ὁ κόσμος ἀλληγορεῖται ) συνευνασθῆναι πρότερον , ὕστερον δὲ καὶ αὑτῇ προσελθόντα κατὰ τὴν θείαν πρόνοιαν γεννῆσαι τὸν Ἰσαάκ .
Lemmas: ἀλλά ὡς ὁ ἐγκύκλιος μάθημα συμβάλλω πρός φιλοσοφία ὁ δέσποινα αὐτός , οὕτως καί φιλοσοφία αὐτός πρός σοφία κτῆσις συνεργέω . εἰμί γάρ ὁ μέν φιλοσοφία ἐπιτήδευσις σοφία , ὁ σοφία δέ ἐπιστήμη θεῖος καί ἀνθρώπινος καί ὁ οὗτος αἴτιος . κύριος τοίνυν ὁ σοφία ὁ φιλοσοφία ὡς ἐκεῖνος ὁ προπαιδεία . εἰ γάρ ἐγκράτεια φιλοσοφία ἐπαγγέλλω γλῶσσα τε καί γαστήρ καί ὁ ὑπό γαστήρ , καί εἰμί διά ἑαυτοῦ αἱρετός , σεμνός φαίνω καί κύριος . εἰ θεός τιμή τε καί γνῶσις ἕνεκα ἐπιτηδεύω . ὁ λέγω μαρτυρία παρέχω ὁ γραφή διά ὅδε · Σάρρα στεῖρα εἰμί πάλαι , Ἀβραάμ δέ γυνή . μή τίκτω ὁ Σάρρα ὁ ἑαυτοῦ παιδίσκη ὄνομα Ἄγαρ ὁ Αἰγύπτιος εἰς παιδοποιία ἐπιτρέπω ὁ Ἀβραάμ . ὁ σοφία τοίνυν ὁ ὁ πιστός πιστός σύνοικος ( πιστός δέ λογίζομαι Ἀβραάμ καί δίκαιος ) στεῖρα εἰμί ἔτι καί ἄτεκνος κατά ὁ γενεά ἐκεῖνος , μηδέπω μηδείς ἐνάρετος ἀποκυέω ὁ Ἀβραάμ , ἀξιόω δέ ἔοικα ὁ ἤδη καιρός ἔχω προκοπή ὁ κοσμικός παιδεία ( Αἴγυπτος δέ ὁ κόσμος ἀλληγορέω ) συνευνάζω πρότερος , ὕστερον δέ καί ἑαυτοῦ προσέρχομαι κατά ὁ θεῖος πρόνοια γεννάω ὁ Ἰσαάκ .
clemens-alexandrinus.stromata 1.5.31
ἑρμηνεύει δὲ ὁ Φίλων τὴν μὲν Ἄγαρ παροίκησιν ( ἐνταῦθα γὰρ εἴρηται · μὴ πολὺς ἴσθι πρὸς ἀλλοτρίαν ) , τὴν Σάραν δὲ ἀρχήν μου . ἔνεστιν οὖν προπαιδευθέντα ἐπὶ τὴν ἀρχικωτάτην σοφίαν ἐλθεῖν , ἀφ’ ἧς τὸ Ἰσραηλιτικὸν γένος αὔξεται . ἐξ ὧν δείκνυται διδακτικὴν εἶναι τὴν σοφίαν , ἣν μετῆλθεν Ἀβραάμ , ἐκ τῆς τῶν οὐρανίων θέας μετιὼν εἰς τὴν κατὰ θεὸν πίστιν τε καὶ δικαιοσύνην . Ἰσαὰκ δὲ τὸ αὐτομαθὲς ἐνδείκνυται · διὸ καὶ Χριστοῦ τύπος εὑρίσκεται . οὗτος μιᾶς γυναικὸς ἀνὴρ τῆς Ῥεβέκκας , ἣν ὑπομονὴν μεταφράζουσιν . πλείοσι δὲ συνέρχεσθαι ὁ Ἰακὼβ λέγεται ὡς ἂν ἀσκητὴς ἑρμηνευόμενος ( διὰ πλειόνων δὲ καὶ διαφερόντων αἱ ἀσκήσεις δογμάτων ) , ὅθεν καὶ Ἰσραὴλ οὗτος μετονομάζεται ὁ τῷ ὄντι διορατικὸς ὡς ἂν πολύπειρός τε καὶ ἀσκητικός . εἴη δ’ ἄν τι καὶ ἄλλο δηλούμενον διὰ τῶν τριῶν προπατόρων , κυρίαν εἶναι τὴν σφραγῖδα τῆς γνώσεως , ἐκ φύσεως καὶ μαθήσεως καὶ ἀσκήσεως συνεστῶσαν . ἔχοις δ’ ἂν καὶ ἄλλην εἰκόνα τῶν εἰρημένων τὴν Θάμαρ ἐπὶ τριόδου καθεσθεῖσαν καὶ πόρνης δόξαν παρασχοῦσαν , ἣν ὁ φιλομαθὴς Ἰούδας ( δυνατὸς δὲ ἑρμηνεύεται ) ὁ μηδὲν ἄσκεπτον καὶ ἀδιερεύνητον καταλιπὼν ἐπεσκέψατο καὶ πρὸς αὐτὴν ἐξέκλινεν , σῴζων τὴν πρὸς τὸν θεὸν ὁμολογίαν .
Lemmas: ἑρμηνεύω δέ ὁ Φίλων ὁ μέν Ἄγαρ παροίκησις ( ἐνταῦθα γάρ λέγω · μή πολύς οἶδα πρός ἀλλότριος ) , ὁ Σάρα δέ ἀρχή ἐγώ . ἔνειμι οὖν προπαιδεύω ἐπί ὁ ἀρχικός σοφία ἔρχομαι , ἀπό ὅς ὁ Ἰσραηλιτικός γένος αὐξάνω . ἐκ ὅς δείκνυμι διδακτικός εἰμί ὁ σοφία , ὅς μετέρχομαι Ἀβραάμ , ἐκ ὁ ὁ οὐράνιος θέα μετέρχομαι εἰς ὁ κατά θεός πίστις τε καί δικαιοσύνη . Ἰσαάκ δέ ὁ αὐτομαθής ἐνδείκνυμι · διό καί Χριστός τύπος εὑρίσκω . οὗτος εἷς γυνή ἀνήρ ὁ Ῥεβέκκα , ὅς ὑπομονή μεταφράζω . πολύς δέ συνέρχομαι ὁ Ἰακώβ λέγω ὡς ἄν ἀσκητής ἑρμηνεύω ( διά πολύς δέ καί διαφέρω ὁ ἄσκησις δόγμα ) , ὅθεν καί Ἰσραήλ οὗτος μετονομάζω ὁ ὁ εἰμί διορατικός ὡς ἄν πολύπειρος τε καί ἀσκητικός . εἰμί δέ ἄν τις καί ἄλλος δηλέομαι διά ὁ τρεῖς προπάτωρ , κύριος εἰμί ὁ σφραγίς ὁ γνῶσις , ἐκ φύσις καί μάθησις καί ἄσκησις συνίστημι . ἔχω δέ ἄν καί ἄλλος εἰκών ὁ λέγω ὁ Θάμαρ ἐπί τρίοδος καθέζομαι καί πόρνη δόξα παρέχω , ὅς ὁ φιλομαθής Ἰούδας ( δυνατός δέ ἑρμηνεύω ) ὁ μηδείς ἄσκεπτος καί ἀδιερεύνητος καταλείπω ἐπισκοπέω καί πρός αὐτός ἐκκλίνω , σῴζω ὁ πρός ὁ θεός ὁμολογία .
clemens-alexandrinus.stromata 1.5.32
διὰ τοῦτο καὶ ὁ Ἀβραάμ , παραζηλούσης τῆς Σάρρας τὴν Ἄγαρ παρευδοκιμοῦσαν αὐτήν , ὡς ἂν τὸ χρήσιμον ἐκλεξάμενος μόνον τῆς κοσμικῆς φιλοσοφίας , ἰδοὺ ἡ παιδίσκη ἐν τοῖς χερσί σου , χρῶ αὐτῇ ὡς ἄν σοι ἀρεστὸν ᾖ φησί , δηλῶν ὅτι ἀσπάζομαι μὲν τὴν κοσμικὴν παιδείαν καὶ ὡς νεωτέραν καὶ ὡς σὴν θεραπαινίδα , τὴν δὲ ἐπιστήμην τὴν σὴν ὡς τελείαν δέσποιναν τιμῶ καὶ σέβω . καὶ ἐκάκωσεν αὐτὴν Σάρρα ἴσον τῷ ἐσωφρόνισε καὶ ἐνουθέτησεν . εὖ γοῦν εἴρηται παιδείας θεοῦ , υἱέ , μὴ ὀλιγώρει , μηδὲ ἐκλύου ὑπ’ αὐτοῦ ἐλεγχόμενος · ὃν γὰρ ἀγαπᾷ κύριος παιδεύει , μαστιγοῖ δὲ πάντα υἱὸν ὃν παραδέχεται . κατ’ ἄλλους μέντοι γε τόπους ἐξεταζόμεναι αἱ · προειρημέναι γραφαὶ ἄλλα μυστήρια μηνύουσαι παρίστανται . Φαμὲν τοίνυν ἐνθένδε γυμνῷ τῷ λόγῳ τὴν φιλοσοφίαν ζήτησιν ἔχειν περὶ ἀληθείας καὶ τῆς τῶν ὄντων φύσεως ἀλήθεια δὲ αὕτη , περὶ ἧς ὁ κύριος αὐτὸς εἶπεν ἐγώ εἰμι ἡ ἀλήθεια ) , τήν τε αὖ προπαιδείαν τῆς ἐν Χριστῷ ἀναπαύσεως γυμνάζειν τὸν νοῦν καὶ διεγείρειν τὴν σύνεσιν ἀγχίνοιαν γεννῶσαν ζητητικὴν διὰ φιλοσοφίας ἀληθοῦς . ἣν εὑρόντες , μᾶλλον δὲ εἰληφότες παρ’ αὐτῆς τῆς ἀληθείας , ἔχουσιν οἱ μύσται .
Lemmas: διά οὗτος καί ὁ Ἀβραάμ , παραζηλόω ὁ Σάρρα ὁ Ἄγαρ παρευδοκιμέω αὐτός , ὡς ἄν ὁ χρήσιμος ἐκλέγω μόνος ὁ κοσμικός φιλοσοφία , ἰδού ὁ παιδίσκη ἐν ὁ χείρ σύ , χράω αὐτός ὡς ἄν σύ ἀρεστός εἰμί φημί , δηλόω ὅτι ἀσπάζομαι μέν ὁ κοσμικός παιδεία καί ὡς νέος καί ὡς σός θεραπαινίς , ὁ δέ ἐπιστήμη ὁ σός ὡς τέλειος δέσποινα τιμάω καί σέβω . καί κακόω αὐτός Σάρρα ἴσος ὁ σωφρονίζω καί νουθετέω . εὖ γοῦν λέγω παιδεία θεός , υἱός , μή ὀλιγωρέω , μηδέ ἐκλύω ὑπό αὐτός ἐλέγχω · ὅς γάρ ἀγαπάω κύριος παιδεύω , μαστιγόω δέ πᾶς υἱός ὅς παραδέχομαι . κατά ἄλλος μέντοι γε τόπος ἐξετάζω ὁ · προλέγω γραφή ἄλλος μυστήριον μηνύω παρίστημι . φημί τοίνυν ἐνθένδε γυμνός ὁ λόγος ὁ φιλοσοφία ζήτησις ἔχω περί ἀλήθεια καί ὁ ὁ εἰμί φύσις ἀλήθεια δέ οὗτος , περί ὅς ὁ κύριος αὐτός λέγω ἐγώ εἰμί ὁ ἀλήθεια ) , ὁ τε αὖ προπαιδεία ὁ ἐν Χριστός ἀνάπαυσις γυμνάζω ὁ νόος καί διεγείρω ὁ σύνεσις ἀγχίνοια γεννάω ζητητικός διά φιλοσοφία ἀληθής . ὅς εὑρίσκω , μάλα δέ λαμβάνω παρά αὐτός ὁ ἀλήθεια , ἔχω ὁ μύστης .
clemens-alexandrinus.stromata 1.6.33
πολλὰ δ’ ἡ ἑτοιμότης πρὸς τὸ τὰ δέοντα ὁρᾶν διὰ τῆς προγυμνασίας συμβάλλεται . εἴη δ’ ἂν γυμνασία τῷ νῷ τὰ νοητά . τριττὴ δὲ ἡ τούτων φύσις , ἔν τε ποσοῖς καὶ πηλίκοις καὶ λεκτοῖς θεωρουμένη . ὁ γὰρ ἀπὸ τῶν ἀποδείξεων λόγος ἀκριβῆ πίστιν ἐντίθησι τῇ ψυχῇ τοῦ παρακολουθοῦντος , ὥστε μηδ’ ἂν ἄλλως ἔχειν τὸ ἀποδειχθὲν οἴεσθαι , τοῖς τε αὖ δἰ ἀπάτην ὑποτρέχουσιν ἡμῖν ὑποπίπτειν οὐκ ἐᾷ . ἐν τούτοις οὖν τοῖς μαθήμασιν ἐκκαθαίρεταί τε τῶν αἰσθητῶν καὶ ἀναζωπυρεῖται ἡ ψυχή , ἵνα δή ποτε ἀλήθειαν διιδεῖν δυνηθῇ . τροφὴ γὰρ καὶ ἡ παίδευσις ἡ χρηστὴ σῳζομένη φύσεις ἀγαθὰς ποιεῖ , καὶ αἱ φύσεις αἱ χρησταὶ τοιαύτης παιδείας ἀντιλαμβανόμεναι ἔτι βελτίους τῶν πρότερον φύονται εἴς τε τὰ ἄλλα καὶ εἰς τὸ γεννᾶν , ὥσπερ καὶ ἐν τοῖς ἄλλοις ζῴοις . διὸ καί φησιν · ἴσθι πρὸς τὸν μύρμηκα , ὦ ὀκνηρέ , καὶ γενοῦ ἐκείνου σοφώτερος , ὃς πολλὴν καὶ παντοδαπὴν ἐν τῷ ἀμήτῳ παρατίθεται πρὸς τὴν τοῦ χειμῶνος ἀπειλὴν τὴν τροφήν , ἢ πορεύθητι πρὸς τὴν μέλισσαν καὶ μάθε ὡς ἐργάτις ἐστί · καὶ αὐτὴ γὰρ πάντα τὸν λειμῶνα ἐπινεμομένη ἓν κηρίον γεννᾷ .
Lemmas: πολύς δέ ὁ ἑτοιμότης πρός ὁ ὁ δέω ὁράω διά ὁ προγυμνασία συμβάλλω . εἰμί δέ ἄν γυμνασία ὁ νόος ὁ νοητός . τρισσός δέ ὁ οὗτος φύσις , ἐν τε ποσός καί πηλίκος καί λεκτός θεωρέω . ὁ γάρ ἀπό ὁ ἀπόδειξις λόγος ἀκριβής πίστις ἐντίθημι ὁ ψυχή ὁ παρακολουθέω , ὥστε μηδέ ἄν ἄλλος ἔχω ὁ ἀποδείκνυμι οἴομαι , ὁ τε αὖ διά ἀπάτη ὑποτρέχω ἐγώ ὑποπίπτω οὐ ἐάω . ἐν οὗτος οὖν ὁ μάθημα ἐκκαθαίρω τε ὁ αἰσθητός καί ἀναζωπυρέω ὁ ψυχή , ἵνα δή ποτέ ἀλήθεια διοράω δύναμαι . τροφή γάρ καί ὁ παίδευσις ὁ χρηστός σῴζω φύσις ἀγαθός ποιέω , καί ὁ φύσις ὁ χρηστός τοιοῦτος παιδεία ἀντιλαμβάνω ἔτι ἀγαθός ὁ πρότερος φύω εἰς τε ὁ ἄλλος καί εἰς ὁ γεννάω , ὥσπερ καί ἐν ὁ ἄλλος ζῷον . διό καί φημί · οἶδα πρός ὁ μύρμηξ , ὦ ὀκνηρός , καί γίγνομαι ἐκεῖνος σοφός , ὅς πολύς καί παντοδαπός ἐν ὁ ἄμητος παρατίθημι πρός ὁ ὁ χειμών ἀπειλή ὁ τροφή , ἤ πορεύω πρός ὁ μέλισσα καί μανθάνω ὡς ἐργάτις εἰμί · καί αὐτός γάρ πᾶς ὁ λειμών ἐπινέμω εἷς κηρίον γεννάω .
clemens-alexandrinus.stromata 1.6.34
Εἰ δὲ ἐν τῷ ταμείῳ εὔχῃ , ὡς ὁ κύριος ἐδίδαξε , πνεύματι προσκυνῶν , οὐκέτι περὶ τὸν οἶκον εἴη ἂν μόνον ἡ οἰκονομία . ἀλλὰ καὶ περὶ τὴν ψυχήν , τίνα τε ἐπινεμητέον αὐτῇ καὶ ὅπως καὶ ὁπόσον , τίνα τε ἀποθετέον καὶ ἀποθησαυριστέον εἰς αὐτήν , καἰ ὅτε ταῦτα προκομιστέον , καὶ πρὸς οὕστινας . οὐ γὰρ φύσει , μαθήσει δὲ οἱ καλοὶ κἀγαθοὶ γίνονται , καθάπερ ἰατροὶ καὶ κυβερνῆται . ὁρῶμεν γοῦν κοινῶς οἱ πάντες τὴν ἄμπελον καὶ τὸν ἵππον , ἀλλ’ ὁ μὲν γεωργὸς εἴσεται , εἰ ἀγαθὴ πρὸς καρποφορίαν ἢ κακὴ ἡ ἄμπελος , καὶ ὁ ἱππικὸς ἄθυμον ἢ ταχὺν διακρινεῖ ῥᾳδίως . τὸ δ’ ἄλλους παρ’ ἄλλους εὖ πεφυκέναι πρὸς ἀρετὴν ἐπιτηδεύματα μέν τινα τῶν οὕτω πεφυκότων παρὰ τοὺς ἑτέρους ἐνδείκνυται , τελειότητα δὲ κατ’ ἀρετὴν οὐδ’ ἡντινοῦν τῶν ἄμεινον φύντων κατηγορεῖ , ὁπότε καὶ οἱ κακῶς πεφυκότες πρὸς ἀρετὴν τῆς προσηκούσης παιδείας τυχόντες ὡς ἐπίπαν καλοκἀγαθίας ἤνυσαν , καὶ αὖ τὰ ἐναντία οἱ ἐπιτηδείως φύντες ἀμελείᾳ γεγόνασι κακοί . φύσει δ’ αὖ κοινωνικοὺς καὶ δικαίους ὁ θεὸς ἡμᾶς ἐδημιούργησεν .
Lemmas: εἰ δέ ἐν ὁ ταμεῖον εὔχομαι , ὡς ὁ κύριος διδάσκω , πνεῦμα προσκυνέω , οὐκέτι περί ὁ οἶκος εἰμί ἄν μόνος ὁ οἰκονομία . ἀλλά καί περί ὁ ψυχή , τίς τε ἐπινεμητέον αὐτός καί ὅπως καί ὁπόσος , τίς τε ἀποθετέον καί ἀποθησαυρίζω εἰς αὐτός , καί ὅτε οὗτος προκομίζω , καί πρός ὅστις . οὐ γάρ φύσις , μάθησις δέ ὁ καλός ἀγαθός γίγνομαι , καθά ἰατρός καί κυβερνήτης . ὁράω γοῦν κοινός ὁ πᾶς ὁ ἄμπελος καί ὁ ἵππος , ἀλλά ὁ μέν γεωργός οἶδα , εἰ ἀγαθός πρός καρποφορία ἤ κακός ὁ ἄμπελος , καί ὁ ἱππικός ἄθυμος ἤ ταχύς διακρίνω ῥᾴδιος . ὁ δέ ἄλλος παρά ἄλλος εὖ φύω πρός ἀρετή ἐπιτήδευμα μέν τις ὁ οὕτως φύζω παρά ὁ ἕτερος ἐνδείκνυμι , τελειότης δέ κατά ἀρετή οὐδέ ὅστις ὁ ἀγαθός φύω κατηγορέω , ὁπότε καί ὁ κακός φύω πρός ἀρετή ὁ προσήκω παιδεία τυγχάνω ὡς ἐπίπαν καλοκἀγαθία ἀνύω , καί αὖ ὁ ἐναντίος ὁ ἐπιτήδειος φύω ἀμέλεια γίγνομαι κακός . φύσις δέ αὖ κοινωνικός καί δίκαιος ὁ θεός ἐγώ δημιουργέω .
clemens-alexandrinus.stromata 1.6.35
ὅθεν οὐδὲ τὸ δίκαιον ἐκ μόνης φαίνεσθαι τῆς θέσεως ῥητέον , ἐκ δὲ τῆς ἐντολῆς ἀναζωπυρεῖσθαι τὸ τῆς δημιουργίας ἀγαθὸν νοητέον , μαθήσει παιδευθείσης τῆς ψυχῆς ἐθέλειν αἱρεῖσθαι τὸ κάλλιστον . ἀλλὰ καθάπερ καὶ ἄνευ γραμμάτων πιστὸν εἶναι δυνατόν φαμεν , οὕτως συνιέναι τὰ ἐν τῇ πίστει λεγόμενα οὐχ οἷόν τε μὴ μαθόντα ὁμολογοῦμεν . τὰ μὲν γὰρ εὖ λεγόμενα προσίεσθαι , τὰ δὲ ἀλλότρια μὴ προσίεσθαι οὐχ ἁπλῶς ἡ πίστις , ἀλλ’ ἡ περὶ τὴν μάθησιν πίστις ἐμποιεῖ . εἰ δ’ ἡ ἄγνοια ἀπαιδευσία τε ἅμα καὶ ἀμαθία , τὴν ἐπιστήμην τῶν θείων καὶ ἀνθρωπίνων ἐντίθησιν ἡ διδασκαλία . ἀλλ’ ὡς ἐν πενίᾳ βίου ὀρθῶς ἔστι βιοῦν , οὕτω δὲ καὶ ἐν περιουσίᾳ ἔξεστιν , καὶ ῥᾷον ἅμα καὶ θᾶττον σὺν τῇ προπαιδείᾳ θηρᾶσαι ἄν τινα τὴν ἀρετὴν ὁμολογοῦμεν οὐδὲ δίχα τούτων ἀθήρατον οὖσαν , πλὴν καὶ τότε τοῖς μεμαθηκόσι καὶ τὰ αἰσθητήρια συγγεγυμνασμένοις . μῖσος μὲν γάρ φησὶν ὁ Σολομών , ἐγείρει νεῖκος , ὁδοὺς δὲ ζωῆς φυλάσσει παιδεία , ὡς μὴ ἀπατηθῆναι , ὡς μὴ κλαπῆναι πρὸς τῶν ἐπὶ βλάβῃ τῶν ἀκροωμένων κακοτεχνίαν ἠσκηκότων . παιδεία δὲ ἀνεξέλεγκτος πλανᾶται , φησίν , καὶ χρὴ μετεῖναι τὸ ἐλεγκτικὸν εἶδος ἕνεκα τοῦ τὰς δόξας τὰς ἀπατηλὰς διακρούεσθαι τῶν σοφιστῶν .
Lemmas: ὅθεν οὐδέ ὁ δίκαιος ἐκ μόνος φαίνω ὁ θέσις λέγω , ἐκ δέ ὁ ἐντολή ἀναζωπυρέω ὁ ὁ δημιουργία ἀγαθός νοέω , μάθησις παιδεύω ὁ ψυχή ἐθέλω αἱρέω ὁ καλός . ἀλλά καθά καί ἄνευ γράμμα πιστός εἰμί δυνατός φημί , οὕτως συνίημι ὁ ἐν ὁ πίστις λέγω οὐ οἷος τε μή μανθάνω ὁμολογέω . ὁ μέν γάρ εὖ λέγω προσίημι , ὁ δέ ἀλλότριος μή προσίημι οὐ ἁπλῶς ὁ πίστις , ἀλλά ὁ περί ὁ μάθησις πίστις ἐμποιέω . εἰ δέ ὁ ἄγνοια ἀπαιδευσία τε ἅμα καί ἀμαθία , ὁ ἐπιστήμη ὁ θεῖος καί ἀνθρώπινος ἐντίθημι ὁ διδασκαλία . ἀλλά ὡς ἐν πενία βίος ὀρθός εἰμί βιόω , οὕτως δέ καί ἐν περιουσία ἔξεστι , καί ῥᾴδιος ἅμα καί ταχύς σύν ὁ προπαιδεία θηράω ἄν τις ὁ ἀρετή ὁμολογέω οὐδέ δίχα οὗτος ἀθήρατος εἰμί , πλήν καί τότε ὁ μανθάνω καί ὁ αἰσθητήριον συγγυμνάζω . μῖσος μέν γάρ φημί ὁ Σολομών , ἐγείρω νεῖκος , ὁδός δέ ζωή φυλάσσω παιδεία , ὡς μή ἀπατάω , ὡς μή κλέπτω πρός ὁ ἐπί βλάβη ὁ ἀκροάομαι κακοτεχνία ἀσκέω . παιδεία δέ ἀνεξέλεγκτος πλανάω , φημί , καί χρή μέτειμι ὁ ἐλεγκτικός εἶδος ἕνεκα ὁ ὁ δόξα ὁ ἀπατηλός διακρούω ὁ σοφιστής .
clemens-alexandrinus.stromata 1.6.36
Εὖ γοῦν καὶ Ἀνάξαρχος ὁ Εὐδαιμονικὸς ἐν τῷ περὶ βασιλείας γράφει · πολυμαθίη κάρτα μὲν ὠφελεῖ , κάρτα δὲ βλάπτει τὸν ἔχοντα · ὠφελέει μὲν τὸν δεξιὸν ὄντα , βλάπτει δὲ τὸν ῥηιδίως φωνέοντα πᾶν ἔπος καὶ ἐν παντὶ δήμῳ . χρὴ δὲ καιροῦ μέτρα εἰδέναι · σοφίης γὰρ οὗτος ὅρος . ὅσοι δὲ καὶ θύρησιν ἀείδουσιν , κἤν πῃ † πεπνυμένην ἀείδωσιν , οὐ † τιθέμενοι ἐν σοφίῃ , γνώμην δ’ ἔχουσι μωρίης . καὶ Ἡσίοδος · Μουσάων , αἵτ’ ἄνδρα πολυφραδέοντα τιθεῖσι θέσπιον , αὐδήεντα · εὔπορον μὲν γὰρ ἐν λόγοις τὸν πολυφράδμονα λέγει , δεινὸν δὲ τὸν αὐδήεντα , καὶ θέσπιον τὸν ἔμπειρον καὶ φιλόσοφον καὶ τῆς ἀληθείας ἐπιστήμονα .
Lemmas: εὖ γοῦν καί Ἀνάξαρχος ὁ Εὐδαιμονικός ἐν ὁ περί βασιλεία γράφω · πολυμαθία κάρτα μέν ὠφελέω , κάρτα δέ βλάπτω ὁ ἔχω · ὠφελέω μέν ὁ δεξιός εἰμί , βλάπτω δέ ὁ ῥᾴδιος φωνέω πᾶς ἔπος καί ἐν πᾶς δῆμος . χρή δέ καιρός μέτρον οἶδα · σοφία γάρ οὗτος ὅρος . ὅσος δέ καί θύρα ἀείδω , ἐάν πη † πέπνυμαι ἀείδω , οὐ † τίθημι ἐν σοφία , γνώμη δέ ἔχω μωρία . καί Ἡσίοδος · Μοῦσα , ὅστε ἀνήρ πολυφραδέω τίθημι θέσπιος , αὐδήεις · εὔπορος μέν γάρ ἐν λόγος ὁ πολυφράδμων λέγω , δεινός δέ ὁ αὐδήεις , καί θέσπιος ὁ ἔμπειρος καί φιλόσοφος καί ὁ ἀλήθεια ἐπιστήμων .
clemens-alexandrinus.stromata 1.7.38
Ἤδη δὲ κἀκεῖνο σκοπῶμεν , ὡς εἴ ποτε οἱ μὴ ἐπιστάμενοι διαβιοῦσι καλῶς † εὖ ποιεῖν · εὐποιίᾳ γὰρ περιπεπτώκασιν , ἔνιοι δὲ καὶ εὐστοχοῦσι διὰ συνέσεως εἰς τὸν περὶ ἀληθείας λόγον , Ἀβραὰμ δὲ οὐκ ἐξ ἔργων ἐδικαιώθη , ἀλλ’ ἐκ πίστεως . οὐδὲν οὖν ὄφελος αὐτοῖς μετὰ τὴν τελευτὴν τοὺ βίον , κἂν εὐεργεῖς ὦσι νῦν , εἰ μὴ πίστιν ἔχοιεν . διὰ τοῦτο γὰρ Ἑλλήνων φωνῇ ἡρμηνεύθησαν αἱ γραφαί , ὡς μὴ πρόφασιν ἀγνοίας προβάλλεσθαι δυνηθῆναί ποτε αὐτούς , οἵους τε ὄντας ἐπακοῦσαι καὶ τῶν παρ’ ἡμῖν , ἢν μόνον ἐθελήσωσιν . ἄλλως τις περὶ ἀληθείας λέγει , ἄλλως ἡ ἀλήθεια ἑαυτὴν ἑρμηνεύει . ἕτερον στοχασμὸς ἀληθείας , ἕτερον ἡ ἀλήθεια , ἄλλο ὁμοίωσις , ἄλλο αὐτὸ τὸ ὄν , καὶ ἣ μὲν μαθήσει καὶ ἀσκήσει περιγίνεται , ἣ δὲ δυνάμει καὶ πίστει . δωρεὰ γὰρ ἡ διδασκαλία τῆς θεοσεβείας , χάρις δὲ ἡ πίστις . ποιοῦντες γὰρ τὸ θέλημα τοῦ θεοῦ τὸ θέλημα γινώσκομεν . ἀνοίξατε οὖν , φησὶν ἡ γραφή , πύλας δικαιοσύνης , ἵνα ἐν αὐταῖς εἰσελθὼν ἐξομολογήσωμαι τῷ κυρίῳ . ἀλλ’ αἱ μὲν εἰς μὲν εἰς δικαιοσύνην ὁδοί , πολυτρόπως σῴζοντος τοῦ θεοῦ ( ἀγαθὸς γάρ ) , πολλαί τε καὶ ποικίλαι καὶ φέρουσαι εἰς τὴν κυρίαν ὁδόν τε καὶ πύλην . ἐὰν δὲ τὴν βασιλικήν τε καὶ αὐθεντικὴν εἴσοδον ζητῇς , ἀκούσῃ · αὕτη ἡ πύλη τοῦ κυρίου , δίκαιοι εἰσελεύσονται ἐν αὐτῇ . πολλῶν τοίνυν ἀνεῳγμένων πυλῶν ἡ ἐν δικαιοσύνῃ αὕτη ἦν ἐν Χριστῷ , ἐν ᾗ μακάριοι πάντες οἱ εἰσελθόντες καὶ κατευθύνοντες τὴν πορείαν αὐτῶν ἐν ὁσιότητι γνωστικῇ . αὐτίκα ὁ Κλήμης ἐν τῇ πρὸς Κορινθίους ἐπιστολῇ κατὰ λέξιν φησὶ τὰς διαφορὰς ἐκτιθέμενος τῶν κατὰ τὴν ἐκκλησίαν δοκίμων · ἤτω τις πιστός , ἤτω δυνατὸς γνῶσιν ἐξειπεῖν , ἤτω σοφὸς ἐν διακρίσει λόγων , ἤτω γοργὸς ἐν ἔργοις .
Lemmas: ἤδη δέ ἐκεῖνος σκοπέω , ὡς εἰ ποτέ ὁ μή ἐπίσταμαι διαβιόω καλός † εὖ ποιέω · εὐποιία γάρ περιπίπτω , ἔνιοι δέ καί εὐστοχέω διά σύνεσις εἰς ὁ περί ἀλήθεια λόγος , Ἀβραάμ δέ οὐ ἐκ ἔργον δικαιόω , ἀλλά ἐκ πίστις . οὐδείς οὖν ὄφελος αὐτός μετά ὁ τελευτή ὁ βίος , ἐάν εὐεργής εἰμί νῦν , εἰ μή πίστις ἔχω . διά οὗτος γάρ Ἕλλην φωνή ἑρμηνεύω ὁ γραφή , ὡς μή πρόφασις ἄγνοια προβάλλω δύναμαι ποτέ αὐτός , οἷος τε εἰμί ἐπακούω καί ὁ παρά ἐγώ , ἐάν μόνος ἐθέλω . ἄλλος τις περί ἀλήθεια λέγω , ἄλλος ὁ ἀλήθεια ἑαυτοῦ ἑρμηνεύω . ἕτερος στοχασμός ἀλήθεια , ἕτερος ὁ ἀλήθεια , ἄλλος ὁμοίωσις , ἄλλος αὐτός ὁ εἰμί , καί ὁ μέν μάθησις καί ἄσκησις περιγίγνομαι , ὁ δέ δύναμις καί πίστις . δωρεά γάρ ὁ διδασκαλία ὁ θεοσέβεια , χάρις δέ ὁ πίστις . ποιέω γάρ ὁ θέλημα ὁ θεός ὁ θέλημα γιγνώσκω . ἀνοίγνυμι οὖν , φημί ὁ γραφή , πύλη δικαιοσύνη , ἵνα ἐν αὐτός εἰσέρχομαι ἐξομολογέομαι ὁ κύριος . ἀλλά ὁ μέν εἰς μέν εἰς δικαιοσύνη ὁδός , πολύτροπος σῴζω ὁ θεός ( ἀγαθός γάρ ) , πολύς τε καί ποικίλος καί φέρω εἰς ὁ κυρία ὁδός τε καί πύλη . ἐάν δέ ὁ βασιλικός τε καί αὐθεντικός εἴσοδος ζητέω , ἀκούω · οὗτος ὁ πύλη ὁ κύριος , δίκαιος εἰσέρχομαι ἐν αὐτός . πολύς τοίνυν ἀνοίγνυμι πύλη ὁ ἐν δικαιοσύνη οὗτος εἰμί ἐν Χριστός , ἐν ὅς μακάριος πᾶς ὁ εἰσέρχομαι καί κατευθύνω ὁ πορεία αὐτός ἐν ὁσιότης γνωστικός . αὐτίκα ὁ Κλήμης ἐν ὁ πρός Κορίνθιος ἐπιστολή κατά λέξις φημί ὁ διαφορά ἐκτίθημι ὁ κατά ὁ ἐκκλησία δόκιμος · εἰμί τις πιστός , εἰμί δυνατός γνῶσις ἐκλέγω , εἰμί σοφός ἐν διάκρισις λόγος , εἰμί γοργός ἐν ἔργον .
clemens-alexandrinus.stromata 1.8.39
Ἡ δὲ σοφιστικὴ τέχνη , ἣν ἐζηλώκασιν Ἕλληνες , δύναμίς ἐστι φανταστική , διὰ λόγων δοξῶν ἐμποιητικὴ ψευδῶν ὡς ἀληθῶν · παρέχει γὰρ πρὸς μὲν πειθὼ τὴν ῥητορικήν , πρὸς τὸ ἀγωνιστικὸν δὲ τὴν ἐριστικήν , αἱ τοίνυν τέχναι αὗται ἐὰν μὴ μετὰ φιλοσοφίας γένωνται , βλαβερώτεραι παντί που εἶεν ἄν . ἄντικρυς γοῦν ὁ Πλάτων κακοτεχνίαν προσεῖπεν τὴν σοφιστικὴν ὅ τε Ἀριστοτέλης ἑπόμενος κλεπτικήν τινα αὐτὴν ἀποφαίνεται , ἅτε τὸ ὅλον τῆς σοφίας ἔργον πιθανῶς ὑφαιρουμένην καὶ ἐπαγγελλομένην σοφίαν ἣν οὐκ ἐμελέτησεν . ἐν βραχεῖ δὲ εἰπεῖν , καθάπερ τῆς ῥητορικῆς ἀρχὴ μὲν τὸ πιθανόν , ἔργον δὲ τὸ ἐπιχείρημα καὶ τέλος ἡ πειθώ . οὕτω τῆς ἐριστικῆς ἀρχὴ μὲν τὸ δόξαν , ἔργον δὲ τὸ ἀγώνισμα καὶ τέλος ἡ νίκη . τὸν αὐτὸν τρόπον καὶ τῆς σοφιστικῆς ἀρχὴ μὲν τὸ φαινόμενον , ἔργον δὲ διττόν , τὸ μὲν ἐκ ῥητορικῆς διεξοδικόν , τὸ δὲ ἐκ διαλεκτικῆς ἐρωτητικόν , τέλος δὲ αὐτῆς ἡ ἔκπληξις . ἥ τε αὖ θρυλουμένη κατὰ τὰς διατριβὰς διαλεκτικὴ γύμνασμα φιλοσόφου περὶ τὸ ἔνδοξον δείκνυται ἀντιλογικῆς ἕνεκεν δυνάμεως · οὐδαμοῦ δ’ ἐν τούτοις ἡ ἀλήθεια .
Lemmas: ὁ δέ σοφιστικός τέχνη , ὅς ζηλόω Ἕλλην , δύναμις εἰμί φανταστικός , διά λόγος δόξα ἐμποιητικός ψευδής ὡς ἀληθής · παρέχω γάρ πρός μέν πειθώ ὁ ῥητορική , πρός ὁ ἀγωνιστικός δέ ὁ ἐριστικός , ὁ τοίνυν τέχνη οὗτος ἐάν μή μετά φιλοσοφία γίγνομαι , βλαβερός πᾶς που εἰμί ἄν . ἄντικρυς γοῦν ὁ Πλάτων κακοτεχνία προσλέγω ὁ σοφιστικός ὁ τε Ἀριστοτέλης ἕπομαι κλεπτικός τις αὐτός ἀποφαίνω , ἅτε ὁ ὅλος ὁ σοφία ἔργον πιθανός ὑφαιρέω καί ἐπαγγέλλω σοφία ὅς οὐ μελετάω . ἐν βραχύς δέ λέγω , καθά ὁ ῥητορική ἀρχή μέν ὁ πιθανός , ἔργον δέ ὁ ἐπιχείρημα καί τέλος ὁ πειθώ . οὕτως ὁ ἐριστικός ἀρχή μέν ὁ δόξα , ἔργον δέ ὁ ἀγώνισμα καί τέλος ὁ νίκη . ὁ αὐτός τρόπος καί ὁ σοφιστικός ἀρχή μέν ὁ φαίνω , ἔργον δέ δισσός , ὁ μέν ἐκ ῥητορική διεξοδικός , ὁ δέ ἐκ διαλεκτικός ἐρωτητικός , τέλος δέ αὐτός ὁ ἔκπληξις . ὁ τε αὖ θρυλέω κατά ὁ διατριβή διαλεκτικός γύμνασμα φιλόσοφος περί ὁ ἔνδοξος δείκνυμι ἀντιλογικός ἕνεκα δύναμις · οὐδαμοῦ δέ ἐν οὗτος ὁ ἀλήθεια .
clemens-alexandrinus.stromata 1.8.40
εἰκότως τοίνυν ὁ γενναῖος ἀπόστολος , ἐκφαυλίζων τὰς περιττὰς ταύτας τῶν λέξεων τέχνας , εἴ τις μὴ προσέρχεται ὑγιαίνουσι λόγοις φησί , διδασκαλίᾳ δέ τινι τετύφωται μηδὲν ἐπιστάμενος , ἀλλὰ νοσῶν περὶ ζητήσεις καὶ λογομαχίας , ἐξ ὧν γίνεται ἔρις , φθόνος , βλασφημία , ὑπόνοιαι πονηραί . διαπαρατριβαὶ διεφθαρμένων ἀνθρώπων τὸν νοῦν καὶ ἀπεστερημένων τῆς ἀληθείας . ὁρᾷς ὅπως πρὸς αὐτοὺς κεκίνηται , νόσον ὀνομάζων τὴν λογικὴν τέχνην αὐτῶν , ἐφ’ ᾗ σεμνύνονται οἷς φίλη ἡ στωμύλος αὕτη κακοτεχνία , εἴτε Ἕλληνες εἶεν εἴτε καὶ βάρβαροι σοφισταί . παγκάλως οὖν ὁ τραγικὸς Εὐριπίδης ἐν ταῖς Φοινίσσαις λέγει · ὁ δὲ ἄδικος λόγος νοσῶν ἐν αὑτῷ φαρμάκων δεῖται σοφῶν . ὑγιαίνων μὲν γὰρ ὁ σωτήριος εἴρηται λόγος αὐτὸς ὢν ἀλήθεια . καὶ τὸ ὑγιαῖνον αἰεὶ ἀθάνατον μένει , ἡ δὲ ἀπὸ τοῦ ὑγιεινοῦ τε καὶ θείου διάκρισις ἀθεότης τε καὶ πάθος θανατηφόρον . λύκοι οὗτοι ἅρπαγες προβάτων κῳδίοις ἐγκεκρυμμένοι , ἀνδραποδισταί τε καὶ ψυχαγωγοὶ εὔγλωσσοι , κλέπτοντες μὲν ἀφανῶς , διελεγχόμενοι δὲ λῃσταί , αἱρεῖν ἀγωνιζόμενοι καὶ σόλῳ καὶ βίᾳ ἡμᾶς δὴ τοὺς ἀπερίττους , ὡς ἂν εἰπεῖν ἀδυνατωτέρους .
Lemmas: ἔοικα τοίνυν ὁ γενναῖος ἀπόστολος , ἐκφαυλίζω ὁ περισσός οὗτος ὁ λέξις τέχνη , εἰ τις μή προσέρχομαι ὑγιαίνω λόγος φημί , διδασκαλία δέ τις τυφόω μηδείς ἐπίσταμαι , ἀλλά νοσέω περί ζήτησις καί λογομαχία , ἐκ ὅς γίγνομαι ἔρις , φθόνος , βλασφημία , ὑπόνοια πονηρός . διαπαρατριβή διαφθείρω ἄνθρωπος ὁ νόος καί ἀποστερέω ὁ ἀλήθεια . ὁράω ὅπως πρός αὐτός κινέω , νόσος ὀνομάζω ὁ λογικός τέχνη αὐτός , ἐπί ὅς σεμνύνω ὅς φίλος ὁ στωμύλος οὗτος κακοτεχνία , εἴτε Ἕλλην εἰμί εἴτε καί βάρβαρος σοφιστής . πάγκαλος οὖν ὁ τραγικός Εὐριπίδης ἐν ὁ Φοῖνιξ λέγω · ὁ δέ ἄδικος λόγος νοσέω ἐν ἑαυτοῦ φάρμακον δέω σοφός . ὑγιαίνω μέν γάρ ὁ σωτήριος λέγω λόγος αὐτός εἰμί ἀλήθεια . καί ὁ ὑγιαίνω ἀεί ἀθάνατος μένω , ὁ δέ ἀπό ὁ ὑγιεινός τε καί θεῖος διάκρισις ἀθεότης τε καί πάθος θανατηφόρος . λύκος οὗτος ἅρπαξ πρόβατον κῴδιον ἐγκρύπτω , ἀνδραποδιστής τε καί ψυχαγωγός εὔγλωσσος , κλέπτω μέν ἀφανής , διελέγχω δέ λῃστής , αἱρέω ἀγωνίζομαι καί σόλος καί βία ἐγώ δή ὁ ἀπέριττος , ὡς ἄν λέγω ἀδύνατος .
clemens-alexandrinus.stromata 1.8.41
ἀγλωσσίᾳ δὲ πολλάκις ληφθεὶς ἀνὴρ δίκαια λέξας ἧσσον εὐγλώσσου φέρει . νῦν δ’ εὐρόοισι στόμασι τἀληθέστατα κλέπτουσιν , ὥστε μὴ δοκεῖν ἃ χρὴ δοκεῖν . ἡ τραγῳδία λέγει . τοιοῦτοι δὲ οἱ ἐριστικοὶ οὗτοι εἴτε αἱρέσεις μετίοιεν εἴτε καὶ διαλεκτικὰ συνασκοῖεν τεχνύδρια , οὗτοι οἱ τὰ κατάρτια κατασπῶντες καὶ μηθὲν ὑφαίνοντες , φησὶν ἡ γραφή , ματαιοπονίαν ἐζηλωκότες , ἣν κυβείαν ἀνθρώπων ὁ ἀπόστολος ἐκάλεσεν καὶ πανουργίαν , πρὸς τὴν μεθοδείαν τῆς πλάνης ἐπιτήδειον . εἰσὶ γάρ , φησί , πολλοὶ ἀνυπότακτοι , ματαιολόγοι , φρεναπατοῦντες . οὔκουν οὐ πᾶσιν εἴρηται · ὑμεῖς ἐστε οἱ ἅλες τῆς γῆς . εἰσὶ γάρ τινες τῶν καὶ τοῦ λόγου ἐπακηκοότων τοῖς ἰχθύσι τοῖς θαλασσίοις ἐοικότες , οἳ δὴ ἐν ἅλμῃ ἐκ γενετῆς τρεφόμενοι ἁλῶν ὅμως πρὸς τὴν σκευασίαν δέονται ἐγὼ γοῦν καὶ πάνυ ἀποδέχομαι τὴν τραγῳδίαν λέγουσαν · ὦ παῖ , γένοιντ’ ἂν εὖ λελεγμένοι λόγοι ψευδεῖς , ἐπῶν δὲ κάλλεσιν νικῷεν ἂν τἀληθές · ἀλλ’ οὐ τοῦτο τἀκριβέστατον , ἀλλ’ ἡ φύσις καὶ τοὐρθόν · ὃς δὲ εὐγλωσσίᾳ νικᾷ , σοφὸς μέν , ἀλλὰ γὰρ τὰ πράγματα κρείσσω νομίζω τῶν λόγων ἀεί ποτε . οὔποτε ἄρα ὀρεκτέον τοῖς πολλοῖς ἀρέσκειν . ἃ μὲν γὰρ ἐκείνους ἥδει , οὐκ ἀσκοῦμεν ἡμεῖς · ἃ δὲ ἡμεῖς ἴσμεν , μακράν ἐστι τῆς ἐκείνων διαθέσεως . μὴ γινώμεθα κενόδοξοι , φησὶν ὁ ἀπόστολος , ἀλλήλους προκαλούμενοι , ἀλλήλους φθονοῦντες .
Lemmas: ἀγλωσσία δέ πολλάκις λαμβάνω ἀνήρ δίκαιος λέγω ἥσσων εὔγλωσσος φέρω . νῦν δέ εὔροος στόμα ἀληθής κλέπτω , ὥστε μή δοκέω ὅς χρή δοκέω . ὁ τραγῳδία λέγω . τοιοῦτος δέ ὁ ἐριστικός οὗτος εἴτε αἵρεσις μεθίημι εἴτε καί διαλεκτικός συνασκέω τεχνύδριον , οὗτος ὁ ὁ κατάρτιον κατασπάω καί μηδείς ὑφαίνω , φημί ὁ γραφή , ματαιοπονία ζηλόω , ὅς κυβεία ἄνθρωπος ὁ ἀπόστολος καλέω καί πανουργία , πρός ὁ μεθοδεία ὁ πλάνη ἐπιτήδειος . εἰμί γάρ , φημί , πολύς ἀνυπότακτος , ματαιολόγος , φρεναπατάω . οὔκουν οὐ πᾶς λέγω · σύ εἰμί ὁ ἅλς ὁ γῆ . εἰμί γάρ τις ὁ καί ὁ λόγος ἐπακούω ὁ ἰχθῦς ὁ θαλάσσιος ἔοικα , ὅς δή ἐν ἅλμη ἐκ γενετή τρέφω ἅλς ὅμως πρός ὁ σκευασία δέω ἐγώ γοῦν καί πάνυ ἀποδέχομαι ὁ τραγῳδία λέγω · ὦ παῖς , γίγνομαι ἄν εὖ λέγω λόγος ψευδής , ἔπος δέ κάλλος νικάω ἄν ἀληθής · ἀλλά οὐ οὗτος ἀκριβής , ἀλλά ὁ φύσις καί ὀρθός · ὅς δέ εὐγλωσσία νικάω , σοφός μέν , ἀλλά γάρ ὁ πρᾶγμα κρατύς νομίζω ὁ λόγος ἀεί ποτέ . οὔποτε ἄρα ὀρεκτέος ὁ πολύς ἀρέσκω . ὅς μέν γάρ ἐκεῖνος ἥδομαι , οὐ ἀσκέω ἐγώ · ὅς δέ ἐγώ οἶδα , μακρός εἰμί ὁ ἐκεῖνος διάθεσις . μή γίγνομαι κενόδοξος , φημί ὁ ἀπόστολος , ἀλλήλων προκαλέω , ἀλλήλων φθονέω .
clemens-alexandrinus.stromata 1.8.42
ταύτῃ τοι ὁ φιλαλήθης Πλάτων οἷον θεοφορούμενος ὡς ἐγὼ τοιοῦτος φησίν , ὁποῖος οὐδενὶ ἄλλῳ ἢ τῷ λόγῳ πείθεσθαι , ὃς ἄν μοι σκοπουμένῳ βέλτιστος φαίνηται . αἰτιᾶται γοῦν τοὺς ἄνευ νοῦ καὶ ἐπιστήμης δόξαις πιστεύοντας , ὡς μὴ προσῆκον ἀφεμένους τοῦ ὀρθοῦ καὶ ὑγιοῦς λόγου τῷ κοινωνοῦντι τοῦ ψεύδους πιστεύειν . τὸ μὲν γὰρ ἐψεῦσθαι τῆς ἀληθείας κακόν ἐστι , τὸ δὲ ἀληθεύειν καὶ τὰ ὄντα δοξάζειν ἀγαθόν . τῶν δὲ ἀγαθῶν ἀκουσίως μὲν στέρονται ἄνθρωποι , στέρονται δὲ ὅμως ἢ κλαπέντες ἢ γοητευθέντες ἢ βιασθέντες καὶ † μὴ πιστεύσαντες . ὁ μὲν † δὴ πιστεύσας ἑκὼν ἤδη † παραναλίσκεται · κλέπτεται δὲ ὁ μεταπεισθεὶς καὶ ὁ ἐκλαθόμενος , ὅτι τῶν μὲν ὁ χρόνος , τῶν δὲ ὁ λόγος ἐξαιρούμενος λανθάνει · βιάζεταί τε πολλάκις ὀδύνη τε καὶ ἀλγηδὼν φιλονεικία τε αὖ καὶ θυμὸς μεταδοξάσαι , καὶ ἐπὶ πᾶσι γοητεύονται οἱ ἤτοι ὑφ’ ἡδονῆς κηληθέντες ἢ ὑπὸ φόβου δείσαντες · πᾶσαι δὲ ἀκούσιοι τροπαί , καὶ τούτων οὐδὲν ἄν ποτε ἐπιστήμην ἐκβάλοι .
Lemmas: ταύτῃ τοι ὁ φιλαλήθης Πλάτων οἷος θεοφορέω ὡς ἐγώ τοιοῦτος φημί , ὁποῖος οὐδείς ἄλλος ἤ ὁ λόγος πείθω , ὅς ἄν ἐγώ σκοπέω ἀγαθός φαίνω . αἰτιάομαι γοῦν ὁ ἄνευ νόος καί ἐπιστήμη δόξα πιστεύω , ὡς μή προσήκω ἀφίημι ὁ ὀρθός καί ὑγιής λόγος ὁ κοινωνέω ὁ ψεῦδος πιστεύω . ὁ μέν γάρ ψεύδω ὁ ἀλήθεια κακός εἰμί , ὁ δέ ἀληθεύω καί ὁ εἰμί δοξάζω ἀγαθός . ὁ δέ ἀγαθός ἀκούσιος μέν στέρομαι ἄνθρωπος , στέρομαι δέ ὅμως ἤ κλέπτω ἤ γοητεύω ἤ βιάζω καί † μή πιστεύω . ὁ μέν † δή πιστεύω ἑκών ἤδη † παραναλίσκω · κλέπτω δέ ὁ μεταπείθω καί ὁ ἐκλανθάνω , ὅτι ὁ μέν ὁ χρόνος , ὁ δέ ὁ λόγος ἐξαιρέω λανθάνω · βιάζω τε πολλάκις ὀδύνη τε καί ἀλγηδών φιλονεικία τε αὖ καί θυμός μεταδοξάζω , καί ἐπί πᾶς γοητεύω ὁ ἤτοι ὑπό ἡδονή κηλέω ἤ ὑπό φόβος δείδω · πᾶς δέ ἀκούσιος τροπή , καί οὗτος οὐδείς ἄν ποτέ ἐπιστήμη ἐκβάλλω .
clemens-alexandrinus.stromata 1.9.43
Ἔνιοι δὲ εὐφυεῖς οἰόμενοι εἶναι ἀξιοῦσι μήτε φιλοσοφίας ἅπτεσθαι μήτε διαλεκτικῆς , ἀλλὰ μηδὲ τὴν φυσικὴν θεωρίαν ἐκμανθάνειν , μόνην δὲ καὶ ψιλὴν τὴν πίστιν ἀπαιτοῦσιν , ὥσπερ εἰ μηδεμίαν ἠξίουν ἐπιμέλειαν ποιησάμενοι τῆς ἀμπέλου εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς τοὺς βότρυας λαμβάνειν . ἄμπελος δὲ ὁ κύριος ἀλληγορεῖται , παρ’ οὗ μετ’ ἐπιμελείας καὶ τέχνης γεωργικῆς τῆς κατὰ τὸν λόγον τὸν καρπὸν τρυγητέον . κλαδεῦσαι δεῖ , σκάψαι , ἀναδῆσαι καὶ τὰ λοιπὰ ποιῆσαι , δρεπάνου τε , οἶμαι , καὶ μακέλλης καὶ τῶν ἄλλων ὀργάνων τῶν γεωργικῶν πρὸς τὴν ἐπιμέλειαν τῆς ἀμπέλου χρεία , ἵνα ἡμῖν τὸν ἐδώδιμον καρπὸν ἐκφήνῃ . καθάπερ δὲ ἐν γεωργίᾳ καὶ ἐν ἰατρικῇ χρηστομαθὴς ἐκεῖνος ὁ ποικιλωτέρων μαθημάτων ἁψάμενος , ὡς βέλτιον γεωργεῖν τε καὶ ὑγιάζειν δύνασθαι , οὕτω κἀνταῦθα χρηστομαθῆ φημι τὸν πάντα ἐπὶ τὴν ἀλήθειαν ἀναφέροντα , ὥστε καὶ ἀπὸ γεωμετρίας καὶ μουσικῆς καὶ ἀπὸ γραμματικῆς καὶ φιλοσοφίας αὐτῆς δρεπόμενον τὸ χρήσιμον ἀνεπιβούλευτον φυλάσσειν τὴν πίστιν . παρορᾶται δὲ καὶ ὁ ἀθλητής , † ὡς προείρηται , ἀλλ’ εἰς τὴν σύνταξιν συμβαλλόμενος .
Lemmas: ἔνιοι δέ εὐφυής οἴομαι εἰμί ἀξιόω μήτε φιλοσοφία ἅπτω μήτε διαλεκτικός , ἀλλά μηδέ ὁ φυσικός θεωρία ἐκμανθάνω , μόνος δέ καί ψιλός ὁ πίστις ἀπαιτέω , ὥσπερ εἰ μηδείς ἀξιόω ἐπιμέλεια ποιέω ὁ ἄμπελος εὐθύς ἐκ ἀρχή ὁ βότρυς λαμβάνω . ἄμπελος δέ ὁ κύριος ἀλληγορέω , παρά ὅς μετά ἐπιμέλεια καί τέχνη γεωργικός ὁ κατά ὁ λόγος ὁ καρπός τρυγέω . κλαδάω δέω , σκάπτω , ἀναδέω καί ὁ λοιπός ποιέω , δρέπανον τε , οἴομαι , καί μάκελλα καί ὁ ἄλλος ὄργανον ὁ γεωργικός πρός ὁ ἐπιμέλεια ὁ ἄμπελος χρεία , ἵνα ἐγώ ὁ ἐδώδιμος καρπός ἐκφαίνω . καθά δέ ἐν γεωργία καί ἐν ἰατρικός χρηστομαθής ἐκεῖνος ὁ ποικίλος μάθημα ἅπτω , ὡς ἀγαθός γεωργέω τε καί ὑγιάζω δύναμαι , οὕτως ἐνταῦθα χρηστομαθής φημί ὁ πᾶς ἐπί ὁ ἀλήθεια ἀναφέρω , ὥστε καί ἀπό γεωμετρία καί μουσικός καί ἀπό γραμματικός καί φιλοσοφία αὐτός δρέπω ὁ χρήσιμος ἀνεπιβούλευτος φυλάσσω ὁ πίστις . παροράω δέ καί ὁ ἀθλητής , † ὡς προλέγω , ἀλλά εἰς ὁ σύνταξις συμβάλλω .
clemens-alexandrinus.stromata 1.9.44
αὐτίκα καὶ κυβερνήτην τὸν πολύπειρον ἐπαινοῦμεν , ὃς πολλῶν ἀνθρώπων εἶδεν ἄστεα , καὶ ἰατρὸν τὸν ἐν πείρᾳ πολλῶν γεγενημένον · ᾗ τινες καὶ τὸν ἐμπειρικὸν ἀναπλάττουσιν . ὁ δὲ πρὸς τὸν βίον ἀναφέρων ἕκαστα τὸν ὀρθὸν ἔκ τε τῶν Ἑλληνικῶν καὶ τῶν βαρβαρικῶν ὑποδείγματα κομίζων πολύπειρος οὗτος τῆς ἀληθείας ἰχνευτὴς καὶ τῷ ὄντι πολύμητις , δίκην τῆς βασάνου λίθου ( ἣ δ’ ἐστὶ Λυδὴ διακρίνειν πεπιστευμένη τὸ νόθον ἀπὸ τοῦ ἰθαγενοῦς χρυσίου ) ἱκανὸς ὢν χωρίζειν , ὁ πολύιδρις ἡμῶν καὶ γνωστικός , σοφιστικὴν μὲν φιλοσοφίας , κομμωτικὴν δὲ γυμναστικῆς καὶ ὀψοποιικὴν ἰατρικῆς καὶ ῥητορικὴν διαλεκτικῆς καὶ μαγείας ἄλλας τε κατὰ τὴν βάρβαρον φιλοσοφίαν αἱρέσεις αὐτῆς τῆς ἀληθείας . πῶς δὲ οὐκ ἀναγκαῖον περὶ νοητῶν φιλοσοφοῦντα διαλαβεῖν τὸν ἐπιποθοῦντα τῆς τοῦ θεοῦ δυνάμεως ἐπήβολον γενέσθαι ; πῶς δὲ οὐχὶ καὶ διαιρεῖσθαι χρήσιμον τάς τε ἀμφιβόλους φωνᾶς τάς τε ὁμωνύμως ἐκφερομένας κατὰ τὰς διαθήκας ; παρ’ ἀμφιβολίαν γὰρ ὁ κύριος τὸν διάβολον κατὰ τὸν τοῦ πειρασμοῦ σοφίζεται χρόνον , καὶ οὐκέτι ἔγωγε ἐνταῦθα συνορῶ , ὅπως ποτὲ ὁ τῆς φιλοσοφίας καὶ τῆς διαλεκτικῆς εὑρετής , ὥς τινες ὑπολαμβάνουσιν , παράγεται τῷ κατ’ ἀμφιβολίαν ἀπατώμενος τρόπῳ .
Lemmas: αὐτίκα καί κυβερνήτης ὁ πολύπειρος ἐπαινέω , ὅς πολύς ἄνθρωπος ὁράω ἄστυ , καί ἰατρός ὁ ἐν πεῖρα πολύς γίγνομαι · ὅς τις καί ὁ ἐμπειρικός ἀναπλάσσω . ὁ δέ πρός ὁ βίος ἀναφέρω ἕκαστος ὁ ὀρθός ἐκ τε ὁ Ἑλληνικός καί ὁ βαρβαρικός ὑπόδειγμα κομίζω πολύπειρος οὗτος ὁ ἀλήθεια ἰχνευτής καί ὁ εἰμί πολύμητις , δίκη ὁ βάσανος λίθος ( ὁ δέ εἰμί Λυδός διακρίνω πιστεύω ὁ νόθος ἀπό ὁ ἰθαγενής χρυσίον ) ἱκανός εἰμί χωρίζω , ὁ πολύϊδρις ἐγώ καί γνωστικός , σοφιστικός μέν φιλοσοφία , κομμωτικός δέ γυμναστικός καί ὀψοποιικός ἰατρικός καί ῥητορική διαλεκτικός καί μαγεία ἄλλος τε κατά ὁ βάρβαρος φιλοσοφία αἵρεσις αὐτός ὁ ἀλήθεια . πῶς δέ οὐ ἀναγκαῖος περί νοητός φιλοσοφέω διαλαμβάνω ὁ ἐπιποθέω ὁ ὁ θεός δύναμις ἐπήβολος γίγνομαι ; πῶς δέ οὐ καί διαιρέω χρήσιμος ὁ τε ἀμφίβολος φωνή ὁ τε ὁμώνυμος ἐκφέρω κατά ὁ διαθήκη ; παρά ἀμφιβολία γάρ ὁ κύριος ὁ διάβολος κατά ὁ ὁ πειρασμός σοφίζω χρόνος , καί οὐκέτι ἐγώ ἐνταῦθα συνοράω , ὅπως ποτέ ὁ ὁ φιλοσοφία καί ὁ διαλεκτικός εὑρετής , ὡς τις ὑπολαμβάνω , παράγω ὁ κατά ἀμφιβολία ἀπατάω τρόπος .
clemens-alexandrinus.stromata 1.9.45
Εἰ δὲ οἱ προφῆται καὶ οἱ ἀπόστολοι οὐ τὰς τέχνας ἐγνώκεσαν , δἰ ὧν τὰ κατὰ φιλοσοφίαν ἐμφαίνεται γυμνάσματα , ἀλλ’ ὁ νοῦς γε τοῦ προφητικοῦ καὶ τοῦ διδασκαλικοῦ πνεύματος ἐπικεκρυμμένως λαλούμενος διὰ τὸ μὴ πάντων εἶναι τὴν συνιεῖσαν ἀκοήν , τὰς ἐντέχνους ἀπαιτεῖ πρὸς σαφήνειαν διδασκαλίας . ἀσφαλῶς γὰρ ἐγνώκεσαν τὸν νοῦν ἐκεῖνον οἱ προφῆται καὶ οἱ τοῦ πνεύματος μαθηταί · ἐκ γὰρ πίστεως καὶ ὡς οὐχ ῥᾳδίως τὸ πνεῦμα εἴρηκεν . ἀλλ’ οὐχ οἷόν τε οὕτως ἐκδέξασθαι μὴ μεμαθηκότας . τὰς δὲ ἐντολάς , φησίν , ἀπόγραψαι δισσῶς βουλήσει καὶ γνώσει τοῦ ἀποκρίνασθαι λόγους ἀληθείας τοῖς προβαλλομένοις σοι . τίς οὖν ἡ γνῶσις τοῦ ἀποκρίνασθαι ; ἥτις καὶ τοῦ ἐρωτᾶν · εἴη δ’ ἂν αὕτη διαλεκτική . τί δ’ ; οὐχὶ καὶ τὸ λέγειν ἔργον ἐστὶ τὸ ποιεῖν ἐκ τοῦ λόγου γίνεται ; εἰ γὰρ μὴ λόγῳ πράττοιμεν , ἀλόγως ποιοῖμεν ἄν . τὸ λογικὸν δὲ ἔργον κατὰ θεὸν ἐκτελεῖται · καὶ οὐδὲν χωρὶς αὐτοῦ ἐγένετο , φησί , τοῦ λόγου τοῦ θεοῦ . ἢ οὐχὶ καὶ ὁ κύριος λόγῳ πάντα ἔπρασσεν ; ἐργάζεται δὲ καὶ τὰ κτήνη ἐλαυνόμενα ἀναγκάζοντι τῷ φόβῳ . οὐχὶ δὲ καὶ οἱ ὀρθοδοξασταὶ καλούμενοι ἔργοις προσφέρονται καλοῖς , οὐκ εἰδότες ἃ ποιοῦσιν ;
Lemmas: εἰ δέ ὁ προφήτης καί ὁ ἀπόστολος οὐ ὁ τέχνη γιγνώσκω , διά ὅς ὁ κατά φιλοσοφία ἐμφαίνω γύμνασμα , ἀλλά ὁ νόος γε ὁ προφητικός καί ὁ διδασκαλικός πνεῦμα ἐπικεκρυμμένως λαλέω διά ὁ μή πᾶς εἰμί ὁ συνίημι ἀκοή , ὁ ἔντεχνος ἀπαιτέω πρός σαφήνεια διδασκαλία . ἀσφαλής γάρ γιγνώσκω ὁ νόος ἐκεῖνος ὁ προφήτης καί ὁ ὁ πνεῦμα μαθητής · ἐκ γάρ πίστις καί ὡς οὐ ῥᾴδιος ὁ πνεῦμα λέγω . ἀλλά οὐ οἷος τε οὕτως ἐκδέχομαι μή μανθάνω . ὁ δέ ἐντολή , φημί , ἀπογράφω δισσός βούλησις καί γνῶσις ὁ ἀποκρίνω λόγος ἀλήθεια ὁ προβάλλω σύ . τίς οὖν ὁ γνῶσις ὁ ἀποκρίνω ; ὅστις καί ὁ ἐρωτάω · εἰμί δέ ἄν οὗτος διαλεκτικός . τίς δέ ; οὐ καί ὁ λέγω ἔργον εἰμί ὁ ποιέω ἐκ ὁ λόγος γίγνομαι ; εἰ γάρ μή λόγος πράσσω , ἄλογος ποιέω ἄν . ὁ λογικός δέ ἔργον κατά θεός ἐκτελέω · καί οὐδείς χωρίς αὐτός γίγνομαι , φημί , ὁ λόγος ὁ θεός . ἤ οὐ καί ὁ κύριος λόγος πᾶς πράσσω ; ἐργάζομαι δέ καί ὁ κτῆνος ἐλαύνω ἀναγκάζω ὁ φόβος . οὐ δέ καί ὁ ὀρθοδοξαστής καλέω ἔργον προσφέρω καλός , οὐ οἶδα ὅς ποιέω ;
clemens-alexandrinus.stromata 1.10.46
Διὰ τοῦτο οὖν ὁ σωτὴρ ἄρτον λαβὼν πρῶτον ἐλάλησεν καὶ εὐχαρίστησεν · εἶτα κλάσας τὸν ἄρτον προέθηκεν , ἵνα δὴ φάγωμεν λογικῶς , καὶ τὰς γραφὰς ἐπιγνόντες πολιτευσώμεθα καθ’ ὑπακοήν . καθάπερ δὲ οἱ λόγῳ χρώμενοι πονηρῷ οὐδὲν τῶν ἔργῳ χρωμένων πονηρῷ διαφέρουσιν ( ἡ γὰρ διαβολὴ ξίφους διάκονος , καὶ λύπην ἐμποιεῖ βλασφημία , ἐξ ὧν αἱ τοῦ βίου ἀνατροπαί · ἔργα τοῦ πονηροῦ λόγου εἶεν ἂν ταῦτα ) , οὕτω καὶ οἱ λόγῳ ἀγαθῷ κεχρημένοι συνεγγίζουσι τοῖς τὰ καλὰ τῶν ἔργων ἐπιτελοῦσιν . ἀνακτᾶται γοῦν καὶ ὁ λόγος τὴν ψυχὴν καὶ ἐπὶ καλοκἀγαθίαν προτρέπει · μακάριος δὲ ὁ περιδέξιος . οὔτ’ οὖν βλασφημητέος ὁ εὐποιητικὸς πρὸς τοῦ εὖ λέγειν δυναμένου οὐδὲ μὴν κακιστέος ὁ οἷός τε εὖ λέγειν πρὸς τοῦ εὖ ποιεῖν ἐπιτηδείου · πρὸς δὲ ὃ ἑκάτερος πέφυκεν ἐνεργούντων . ὃ δ’ οὖν τὸ ἔργον δείκνυσιν , τοῦτο ἅτερος λαλεῖ , οἷον ἑτοιμάζων τῇ εὐποιίᾳ τὴν ὁδὸν καὶ ἐπὶ τὴν εὐεργεσίαν ἄγων τοὺς ἀκούοντας . ἔστι γὰρ καὶ σωτήριος λόγος ὡς καὶ ἔργον σωτήριον . ἡ δικαιοσύνη γοῦν οὐ χωρὶς λόγου συνίσταται .
Lemmas: διά οὗτος οὖν ὁ σωτήρ ἄρτος λαμβάνω πρῶτος λαλέω καί εὐχαριστέω · εἶτα κλάω ὁ ἄρτος προτίθημι , ἵνα δή ἐσθίω λογικός , καί ὁ γραφή ἐπιγιγνώσκω πολιτεύω κατά ὑπακοή . καθά δέ ὁ λόγος χράω πονηρός οὐδείς ὁ ἔργον χράω πονηρός διαφέρω ( ὁ γάρ διαβολή ξίφος διάκονος , καί λύπη ἐμποιέω βλασφημία , ἐκ ὅς ὁ ὁ βίος ἀνατροπή · ἔργον ὁ πονηρός λόγος εἰμί ἄν οὗτος ) , οὕτως καί ὁ λόγος ἀγαθός χράω συνεγγίζω ὁ ὁ καλός ὁ ἔργον ἐπιτελέω . ἀνακτάομαι γοῦν καί ὁ λόγος ὁ ψυχή καί ἐπί καλοκἀγαθία προτρέπω · μακάριος δέ ὁ περιδέξιος . οὔτε οὖν βλασφημήω ὁ εὐποιητικός πρός ὁ εὖ λέγω δύναμαι οὐδέ μήν κακιστέον ὁ οἷος τε εὖ λέγω πρός ὁ εὖ ποιέω ἐπιτήδειος · πρός δέ ὅς ἑκάτερος φύω ἐνεργέω . ὅς δέ οὖν ὁ ἔργον δείκνυμι , οὗτος ἕτερος λαλέω , οἷος ἑτοιμάζω ὁ εὐποιία ὁ ὁδός καί ἐπί ὁ εὐεργεσία ἄγω ὁ ἀκούω . εἰμί γάρ καί σωτήριος λόγος ὡς καί ἔργον σωτήριος . ὁ δικαιοσύνη γοῦν οὐ χωρίς λόγος συνίστημι .
clemens-alexandrinus.stromata 1.10.47
ὡς δὲ τὸ εὖ πάσχειν περιαιρεῖται , ἐὰν τὸ εὖ ποιεῖν ἀφέλωμεν , οὕτως ἡ ὑπακοὴ καὶ πίστις ἀναιρεῖται μήτε τῆς ἐντολῆς μήτε τοῦ τὴν ἐντολὴν σαφηνιοῦντος συμπαραλαμβανομένων . νυνὶ δὲ ἀλλήλων ἕνεκα εὐποροῦμεν καὶ λόγων καὶ ἔργων . τὴν δὲ ἐριστικήν τε καὶ σοφιστικὴν τέχνην παραιτητέον παντελῶς , ἐπεὶ καὶ αἱ λέξεις αὐταὶ τῶν σοφιστῶν οὐ μόνον γοητεύουσι καὶ κλέπτουσι τοὺς πολλούς , βιαζόμεναι δὲ ἔσθ’ ὅτε Καδμείαν νίκην ἀπηνέγκαντο . παντὸς γὰρ μᾶλλον ἀληθὴς ὁ ψαλμὸς ἐκεῖνος · ὁ δίκαιος ζήσεται εἰς τέλος , ὅτι οὐκ ὄψεται καταφθοράν , ὅταν ἴδῃ σοφοὺς ἀποθνῄσκοντας . τίνας δὴ σοφοὺς λέγει ; ἄκουσον ἐκ τῆς σοφίας Ἰησοῦ · οὐκ ἔστι σοφία πονηρίας ἐπιστήμη . ταύτην δὴ λέγει , ἥν ἐπενόησαν τέχναι λεκτικαί τε καὶ διαλεκτικαί . ζητήσεις οὖν σοφίαν παρὰ κακοῖς καὶ οὐχ εὑρήσεις . κἂν πύθῃ πάλιν · ποίαν ταύτην ; στόμα δικαίου φήσει σοι ἀποστάξει σοφίαν . σοφία δὲ ὁμωνύμως τῇ ἀληθείᾳ ἡ σοφιστικὴ λέγεται τέχνη .
Lemmas: ὡς δέ ὁ εὖ πάσχω περιαιρέω , ἐάν ὁ εὖ ποιέω ἀφαιρέω , οὕτως ὁ ὑπακοή καί πίστις ἀναιρέω μήτε ὁ ἐντολή μήτε ὁ ὁ ἐντολή σαφηνίζω συμπαραλαμβάνω . νυνί δέ ἀλλήλων ἕνεκα εὐπορέω καί λόγος καί ἔργον . ὁ δέ ἐριστικός τε καί σοφιστικός τέχνη παραιτητέος παντελής , ἐπεί καί ὁ λέξις αὐτός ὁ σοφιστής οὐ μόνος γοητεύω καί κλέπτω ὁ πολύς , βιάζω δέ εἰμί ὅτε Καδμεῖος νίκη ἀποφέρω . πᾶς γάρ μάλα ἀληθής ὁ ψαλμός ἐκεῖνος · ὁ δίκαιος ζάω εἰς τέλος , ὅτι οὐ ὁράω καταφθορά , ὅταν ὁράω σοφός ἀποθνῄσκω . τίς δή σοφός λέγω ; ἀκούω ἐκ ὁ σοφία Ἰησοῦς · οὐ εἰμί σοφία πονηρία ἐπιστήμη . οὗτος δή λέγω , ὅς ἐπινοέω τέχνη λεκτικός τε καί διαλεκτικός . ζητέω οὖν σοφία παρά κακός καί οὐ εὑρίσκω . ἐάν πυνθάνομαι πάλιν · ποῖος οὗτος ; στόμα δίκαιος φημί σύ ἀποστάζω σοφία . σοφία δέ ὁμώνυμος ὁ ἀλήθεια ὁ σοφιστικός λέγω τέχνη .
clemens-alexandrinus.stromata 1.10.48
ἐμοὶ δὲ εἰκότως , οἶμαι , πρόκειται βιοῦν μὲν κατὰ τὸν λόγον καὶ νοεῖν τὰ σημαινόμενα , εὐγλωττίαν δὲ μή ποτε ζηλοῦντα ἀρκεῖσθαι μόνῳ τῷ αἰνίξασθαι τὸ νοούμενον . ὁποίῳ δὲ ὀνόματι δηλοῦται τοῦτο ὅπερ παραστῆσαι βούλομαι , οὐθέν μοι μέλει . σωθῆναι γὰρ εὖ οἶδ’ ὅτι καὶ συνάρασθαι τοῖς σῴζεσθαι γλιχομένοις βέλτιστόν ἐστιν , οὐχὶ συνθεῖναι τὰ λεξείδια καθάπερ τὰ κόσμια . κἂν φυλάξῃς , φησὶν ὁ Πυθαγόρειος ἐν τῷ Πλάτωνος Πολιτικῷ , τὸ μὴ σπουδάζειν ἐπὶ τοῖς ὀνόμασι , πλουσιώτερος εἰς γῆρας ἀναφανήσῃ φρονήσεως . καὶ ἔν γε τῷ Θεαιτήτῳ εὕροις ἂν πάλιν · τὸ δὲ εὐχερὲς τῶν ὀνομάτων τε καὶ ῥημάτων καὶ μὴ δἰ ἀκριβείας ἐξεταζόμενον τὰ μὲν πολλὰ οὐκ ἀγεννές , ἀλλὰ μᾶλλον τὸ τούτου ἐναντίον ἀνελεύθερον , ἔστιν δ’ ὅτε ἀναγκαῖον . ταῦτα ὡς ἔνι μάλιστα διὰ βραχέων ἐξήνεγκεν ἡ γραφή , μὴ πολὺς ἐν ῥήμασι γίνου λέγουσα · ἡ μὲν γὰρ λέξις οἷον ἐσθὴς ἐπὶ σώματος , τὰ δὲ πράγματα σάρκες εἰσὶ καὶ νεῦρα . οὐ χρὴ τοίνυν τῆς ἐσθῆτος πρὸ τῆς τοῦ σώματος σωτηρίας κήδεσθαι . εὐτελῆ γὰρ οὐ μόνον δίαιταν , ἀλλὰ καὶ λόγον ἀσκητέον ἀπέριττόν τε καὶ ἀπερίεργον τῷ τὸν ἀληθῆ βίον ἐπανῃρημένῳ , εἴ γε τὴν τρυφὴν ὡς δολεράν τε καὶ ἄσωτον παραιτοίμεθα , καθάπερ τὸ μύρον καὶ τὴν πορφύραν οἱ παλαιοὶ Λακεδαιμόνιοι , δολερὰ μὲν τὰ εἵματα , δολερὰ δὲ τὰ χρίσματα ὑπολαβόντες ὀρθῶς καὶ ὀνομάσαντες , ἐπεὶ μήτε ἐκείνη καλὴ σκευασία τροφῆς ἡ πλείω τῶν τρεφόντων ἔχουσα τὰ ἡδύσματα μήτε λόγου χρῆσις ἀστεία ἡ τέρπειν μᾶλλον ἢ ὠφελεῖν τοὺς ἀκούοντας δυναμένη . Μούσας Σειρήνων ἡδίους ἡγεῖσθαι Πυθαγόρας παραινεῖ , τὰς σοφίας ἀσκεῖν μὴ μετὰ ἡδονῆς διδάσκων , ἀπατηλὸν δὲ τὴν ἄλλην διελέγχων ψυχαγωγίαν . Σειρῆνας δὲ παραπλεύσας εἷς ἀρκεῖ , καὶ τῇ Σφιγγὶ ἀποκρινάμενος ἄλλος εἷς , εἰ δὲ βούλεσθε μηδὲ εἷς .
Lemmas: ἐγώ δέ ἔοικα , οἴομαι , πρόκειμαι βιόω μέν κατά ὁ λόγος καί νοέω ὁ σημαίνω , εὐγλωσσία δέ μή ποτέ ζηλόω ἀρκέω μόνος ὁ αἰνίσσομαι ὁ νοέω . ὁποῖος δέ ὄνομα δηλόω οὗτος ὅς παρίστημι βούλομαι , οὐδείς ἐγώ μέλω . σῴζω γάρ εὖ οἶδα ὅτι καί συναίρω ὁ σῴζω γλίχομαι ἀγαθός εἰμί , οὐ συντίθημι ὁ λεξείδιον καθά ὁ κόσμιος . ἐάν φυλάσσω , φημί ὁ Πυθαγόρειος ἐν ὁ Πλάτων Πολιτικός , ὁ μή σπουδάζω ἐπί ὁ ὄνομα , πλούσιος εἰς γῆρας ἀναφανέω φρόνησις . καί ἐν γε ὁ Θεαίτητος εὑρίσκω ἄν πάλιν · ὁ δέ εὐχερής ὁ ὄνομα τε καί ῥῆμα καί μή διά ἀκρίβεια ἐξετάζω ὁ μέν πολύς οὐ ἀγεννής , ἀλλά μάλα ὁ οὗτος ἐναντίος ἀνελεύθερος , εἰμί δέ ὅτε ἀναγκαῖος . οὗτος ὡς ἔνειμι μάλα διά βραχύς ἐκφέρω ὁ γραφή , μή πολύς ἐν ῥῆμα γίγνομαι λέγω · ὁ μέν γάρ λέξις οἷος ἐσθής ἐπί σῶμα , ὁ δέ πρᾶγμα σάρξ εἰμί καί νεῦρον . οὐ χρή τοίνυν ὁ ἐσθής πρό ὁ ὁ σῶμα σωτηρία κήδω . εὐτελής γάρ οὐ μόνος δίαιτα , ἀλλά καί λόγος ἀσκέω ἀπέριττος τε καί ἀπερίεργος ὁ ὁ ἀληθής βίος ἐπαναλέγω , εἰ γε ὁ τρυφή ὡς δολερός τε καί ἄσωτος παραιτέομαι , καθά ὁ μύρον καί ὁ πορφύρα ὁ παλαιός Λακεδαιμόνιος , δολερός μέν ὁ εἷμα , δολερός δέ ὁ χρῖσμα ὑπολαμβάνω ὀρθός καί ὀνομάζω , ἐπεί μήτε ἐκεῖνος καλός σκευασία τροφή ὁ πολύς ὁ τρέφω ἔχω ὁ ἥδυσμα μήτε λόγος χρῆσις ἀστεῖος ὁ τέρπω μάλα ἤ ὠφελέω ὁ ἀκούω δύναμαι . Μοῦσα Σειρήν ἡδύς ἡγέομαι Πυθαγόρας παραινέω , ὁ σοφία ἀσκέω μή μετά ἡδονή διδάσκω , ἀπατηλός δέ ὁ ἄλλος διελέγχω ψυχαγωγία . Σειρήν δέ παραπλέω εἷς ἀρκέω , καί ὁ Σφίγξ ἀποκρίνω ἄλλος εἷς , εἰ δέ βούλομαι μηδέ εἷς .
clemens-alexandrinus.stromata 1.10.49
οὔκουν πλατύνειν τὰ φυλακτήρια χρή ποτε κενοδοξίαν ζηλοῦντας , ἀρκεῖ τῷ γνωστικῷ κἂν εἶς μόνος ἀκροατὴς εὑρεθῇ . ἔστι γοῦν ἀκοῦσαι καὶ Πινδάρου τοῦ Βοιωτίου γράφοντος · μὴ πρὸς ἅπαντας ἀναρρῆξαι τὸν ἀρχαῖον λόγον · ἔσθ’ ὅτε πιστόταται σιγᾶς ὁδοί , κέντρον δὲ μάχας ὁ κρατιστεύων λόγος . διατείνεται οὖν εὖ μάλα ὁ μακάριος ἀπόστολος παραινῶν ἡμῖν μὴ λογομαχεῖν τε δἰ οὐδὲν χρήσιμον ἐπὶ καταστροφῇ τῶν ἀκουόντων , τὰς δὲ βεβήλους κενοφωνίας περιίστασθαι . ἐπὶ πλεῖον γὰρ προκόπτουσιν ἀσεβείας , καὶ ὁ λόγος αὐτῶν ὡς γάγγραινα νομὴν ἕξει .
Lemmas: οὔκουν πλατύνω ὁ φυλακτήριον χρή ποτέ κενοδοξία ζηλόω , ἀρκέω ὁ γνωστικός ἐάν εἷς μόνος ἀκροατής εὑρίσκω . εἰμί γοῦν ἀκούω καί Πίνδαρος ὁ Βοιώτιος γράφω · μή πρός ἅπας ἀναρρήγνυμι ὁ ἀρχαῖος λόγος · εἰμί ὅτε πιστός σιγή ὁδός , κέντρον δέ μάχη ὁ κρατιστεύω λόγος . διατείνω οὖν εὖ μάλα ὁ μακάριος ἀπόστολος παραινέω ἐγώ μή λογομαχέω τε διά οὐδείς χρήσιμος ἐπί καταστροφή ὁ ἀκούω , ὁ δέ βέβηλος κενοφωνία περιίστημι . ἐπί πολύς γάρ προκόπτω ἀσέβεια , καί ὁ λόγος αὐτός ὡς γάγγραινα νομή ἔχω .
clemens-alexandrinus.stromata 1.11.50
Αὕτη οὗν ἡ σοφία τοῦ κόσμου μωρία παρὰ θεῷ ἐστιν , καὶ τούτων τῶν σοφῶν κύριος γινώσκει τοὺς διαλογισμοὺς ὅτι εἰσὶ μάταιοι . μηδεὶς τοίνυν καυχάσθω ἐν ἀνθρωπίνῃ προανέχων διανοίᾳ . εὖ γάρ τοι ἐν τῷ Ἱερεμίᾳ γέγραπται · μὴ καυχάσθω ὁ σοφὸς ἐν τῇ σοφίᾳ αὐτοῦ , καὶ μὴ καυχάσθω ὁ ἰσχυρὸς ἐν τῇ ἰσχύι αὐτοῦ , καὶ μὴ καυχάσθω ὁ πλούσιος ἐν τῷ πλούτῳ αὐτοῦ , ἀλλ’ ἢ ἐν τούτῳ καυχάσθω ὁ καυχώμενος , συνιέναι καὶ γινώσκειν ὅτι ἐγώ εἰμι κύριος ὁ ποιῶν ἔλεος καὶ κρίμα καὶ δικαιοσύνην ἐπὶ τῆς γῆς , ὅτι ἐν τούτοις τὸ θέλημά μου , λέγει κύριος . ἵνα μὴ πεποιθότες ὦμεν ἐφ’ ἑαυτοῖς , ἀλλ’ ἐπὶ τῷ θεῷ τῷ ἐγείροντι τοὺς νεκρούς , ὁ ἀπόστολός φησιν , ὃς ἐκ τηλικούτου θανάτου ἐρρύσατο ἡμᾶς , ἵνα ἡ πίστις ἡμῶν μὴ ᾖ ἐν σοφίᾳ ἀνθρώπων , ἀλλ’ ἐν δυνάμει θεοῦ . ὁ γὰρ πνευματικὸς ἀνακρίνει πάντα , αὐτὸς δὲ ὑπ’ οὐδενὸς ἀνακρίνεται . ἐπαΐω δὲ κἀκείνων αὐτοῦ · ταῦτα δὲ λέγω , ἵνα μηδεὶς ὑμᾶς παραλογίζηται ἐν πιθανολογίᾳ μηδὲ ὑπεισέρχηται ὁ συλαγωγῶν . καὶ πάλιν · βλέπετε οὖν μή τις ἔσται ὑμᾶς ὁ συλαγωγῶν διὰ τῆς φιλοσοφίας καὶ κενῆς ἀπάτης κατὰ τὴν παράδοσιν τῶν ἀνθρώπων , κατὰ τὰ στοιχεῖα τοῦ κόσμου καὶ οὐ κατὰ Χριστόν ; φιλοσοφίαν μὲν οὐ πᾶσαν , ἀλλὰ τὴν Ἐπικούρειον , ἧς καὶ μέμνηται ἐν ταῖς Πράξεσιν τῶν ἀποστόλων ὁ Παῦλος , διαβάλλων , πρόνοιαν ἀναιροῦσαν καὶ ἡδονὴν ἐκθειάζουσαν , καὶ εἰ δή τις ἄλλη τὰ στοιχεῖα ἐκτετίμηκεν μὴ ἐπιστήσασα τὴν ποιητικὴν αἰτίαν τούτοις , μηδὲ ἐφαντάσθη τὸν δημιουργόν .
Lemmas: οὗτος οὖν ὁ σοφία ὁ κόσμος μωρία παρά θεός εἰμί , καί οὗτος ὁ σοφός κύριος γιγνώσκω ὁ διαλογισμός ὅτι εἰμί μάταιος . μηδείς τοίνυν καυχάομαι ἐν ἀνθρώπινος προανέχω διάνοια . εὖ γάρ τοι ἐν ὁ Ἱερεμίας γράφω · μή καυχάομαι ὁ σοφός ἐν ὁ σοφία αὐτός , καί μή καυχάομαι ὁ ἰσχυρός ἐν ὁ ἰσχύς αὐτός , καί μή καυχάομαι ὁ πλούσιος ἐν ὁ πλοῦτος αὐτός , ἀλλά ἤ ἐν οὗτος καυχάομαι ὁ καυχάομαι , συνίημι καί γιγνώσκω ὅτι ἐγώ εἰμί κύριος ὁ ποιέω ἔλεος καί κρίμα καί δικαιοσύνη ἐπί ὁ γῆ , ὅτι ἐν οὗτος ὁ θέλημα ἐγώ , λέγω κύριος . ἵνα μή πείθω εἰμί ἐπί ἑαυτοῦ , ἀλλά ἐπί ὁ θεός ὁ ἐγείρω ὁ νεκρός , ὁ ἀπόστολος φημί , ὅς ἐκ τηλικοῦτος θάνατος ἐρύω ἐγώ , ἵνα ὁ πίστις ἐγώ μή εἰμί ἐν σοφία ἄνθρωπος , ἀλλά ἐν δύναμις θεός . ὁ γάρ πνευματικός ἀνακρίνω πᾶς , αὐτός δέ ὑπό οὐδείς ἀνακρίνω . ἐπαΐω δέ ἐκεῖνος αὐτός · οὗτος δέ λέγω , ἵνα μηδείς σύ παραλογίζομαι ἐν πιθανολογία μηδέ ὑπεισέρχομαι ὁ συλαγωγέω . καί πάλιν · βλέπω οὖν μή τις εἰμί σύ ὁ συλαγωγέω διά ὁ φιλοσοφία καί κενός ἀπάτη κατά ὁ παράδοσις ὁ ἄνθρωπος , κατά ὁ στοιχεῖον ὁ κόσμος καί οὐ κατά Χριστός ; φιλοσοφία μέν οὐ πᾶς , ἀλλά ὁ Ἐπικούρειος , ὅς καί μιμνῄσκω ἐν ὁ Πρᾶξις ὁ ἀπόστολος ὁ Παῦλος , διαβάλλω , πρόνοια ἀναιρέω καί ἡδονή ἐκθειάζω , καί εἰ δή τις ἄλλος ὁ στοιχεῖον ἐκτιμάω μή ἐφίστημι ὁ ποιητικός αἰτία οὗτος , μηδέ φαντάζω ὁ δημιουργός .