ciscoriordan/open-greek-corpus-annotations huggingface dataset:
clemens-alexandrinus.stromata 2.11.49
αὐτίκα φησίν · ἐὰν ἔχητε πίστιν ὡς κόκκον σινάπεως , μεταστήσετε τὸ ὄρος · καὶ πάλιν · κατὰ τὴν πίστιν σου γενηθήτω σοι · καὶ ὃ μὲν θεραπεύεται προσλαβὼν τῇ πίστει τὴν ἴασιν , ὃ δὲ νεκρὸς ἀνίσταται διὰ τὴν τοῦ πιστεύσαντος ὅτι ἀναστήσεται ἰσχύν . ἡ δὲ δοξαστικὴ ἀπόδειξις ἀνθρωπική · τέ ἐστι καὶ πρὸς τῶν ῥητορικῶν γινομένη ἐπιχειρημάτων ἢ καὶ διαλεκτικῶν συλλογισμῶν . ἡ γὰρ ἀνωτάτω ἀπόδειξις , ἣν ᾐνιξάμεθα ἐπιστημονικήν , πίστιν ἐντίθησι διὰ τῆς τῶν γραφῶν παραθέσεώς τε καὶ διοίξεως ταῖς τῶν μανθάνειν ὀρεγομένων ψυχαῖς , ἥτις ἂν εἴη γνῶσις . εἰ γὰρ τὰ παραλαμβανόμενα πρὸς τὸ ζητούμενον ἀληθῆ λαμβάνεται , ὡς ἂν θεῖα ὄντα καὶ προφητικά , δῆλόν που ὡς καὶ τὸ συμπέρασμα τὸ ἐπιφερόμενον αὐτοῖς ἀκολούθως ἀληθὲς ἐπενεχθήσεται · καὶ εἴη ἂν ὀρθῶς ἡμῖν ἀπόδειξις ἡ γνῶσις .
Lemmas: αὐτίκα φημί · ἐάν ἔχω πίστις ὡς κόκκος σίναπι , μεθίστημι ὁ ὄρος · καί πάλιν · κατά ὁ πίστις σύ γίγνομαι σύ · καί ὁ μέν θεραπεύω προσλαμβάνω ὁ πίστις ὁ ἴασις , ὁ δέ νεκρός ἀνίστημι διά ὁ ὁ πιστεύω ὅτι ἀνίστημι ἰσχύς . ὁ δέ δοξαστικός ἀπόδειξις ἀνθρωπικός · τε εἰμί καί πρός ὁ ῥητορικός γίγνομαι ἐπιχείρημα ἤ καί διαλεκτικός συλλογισμός . ὁ γάρ ἄνω ἀπόδειξις , ὅς αἰνίσσομαι ἐπιστημονικός , πίστις ἐντίθημι διά ὁ ὁ γραφή παράθεσις τε καί δίοιξις ὁ ὁ μανθάνω ὀρέγω ψυχή , ὅστις ἄν εἰμί γνῶσις . εἰ γάρ ὁ παραλαμβάνω πρός ὁ ζητέω ἀληθής λαμβάνω , ὡς ἄν θεῖος εἰμί καί προφητικός , δῆλος που ὡς καί ὁ συμπέρασμα ὁ ἐπιφέρω αὐτός ἀκόλουθος ἀληθής ἐπιφέρω · καί εἰμί ἄν ὀρθός ἐγώ ἀπόδειξις ὁ γνῶσις .
clemens-alexandrinus.stromata 2.11.50
Ἡνίκα γοῦν τῆς οὐρανίου καὶ θείας τροφῆς τὸ μνημόσυνον ἐν στάμνῳ χρυσῷ καθιεροῦσθαι προσετάττετο , τὸ γόμορ φησὶ τὸ δέκατον τῶν τριῶν μέτρων ἦν . ἐν ἡμῖν γὰρ αὐτοῖς τρία μέτρα , τρία κριτήρια μηνύεται , αἴσθησις μὲν αἰσθητῶν , λεγομένων δὲ καὶ ὀνομάτων καὶ ῥημάτων ὁ λόγος , νοητῶν δὲ νοῦς . ὁ τοίνυν γνωστικὸς ἀφέξεται μὲν τῶν κατὰ λόγον καὶ τῶν κατὰ διάνοιαν καὶ τῶν κατὰ αἴσθησιν καὶ ἐνέργειαν ἁμαρτημάτων , ἀκηκοὼς ὅπως ὁ ἰδὼν πρὸς ἐπιθυμίαν ἐμοίχευσεν , λαβών τε ἐν νῷ ὡς μακάριοι οἱ καθαροὶ τῇ καρδίᾳ , ὅτι αὐτοὶ τὸν θεὸν ὄψονται , κἀκεῖνο ἐπιστάμενος ὅτι οὐ τὰ εἰσερχόμενα εἰς τὸ στόμα κοινοῖ τὸν ἄνθρωπον . ἀλλὰ τὰ ἐξερχόμενα διὰ τοῦ στόματος ἐκεῖνα κοινοῖ τὸν ἄνθρωπον · ἐκ γὰρ τῆς καρδίας ἐξέρχονται διαλογισμοί . τοῦτ’ , οἶμαι , τὸ κατὰ θεὸν ἀληθινὸν καὶ δίκαιον μέτρον , ᾧ μετρεῖται τὰ μετρούμενα , ἡ τὸν ἄνθρωπον συνέχουσα δεκάς , ἣν ἐπὶ κεφαλαίων τὰ προειρημένα τρία ἐδήλωσεν μέτρα . εἴη δ’ ἂν σῶμά τε καὶ ψυχὴ αἵ τε πέντε αἰσθήσεις καὶ τὸ φωνητικὸν καὶ σπερματικὸν καὶ τὸ διανοητικὸν ἢ πνευματικὸν ἢ ὅπως καὶ βούλει καλεῖν .
Lemmas: ἡνίκα γοῦν ὁ οὐράνιος καί θεῖος τροφή ὁ μνημόσυνον ἐν στάμνος χρύσεος καθιερόω προστάσσω , ὁ γόμορ φημί ὁ δέκατος ὁ τρεῖς μέτρον εἰμί . ἐν ἐγώ γάρ αὐτός τρεῖς μέτρον , τρεῖς κριτήριον μηνύω , αἴσθησις μέν αἰσθητός , λέγω δέ καί ὄνομα καί ῥῆμα ὁ λόγος , νοητός δέ νόος . ὁ τοίνυν γνωστικός ἀπέχω μέν ὁ κατά λόγος καί ὁ κατά διάνοια καί ὁ κατά αἴσθησις καί ἐνέργεια ἁμάρτημα , ἀκούω ὅπως ὁ ὁράω πρός ἐπιθυμία μοιχεύω , λαμβάνω τε ἐν νόος ὡς μακάριος ὁ καθαρός ὁ καρδία , ὅτι αὐτός ὁ θεός ὁράω , ἐκεῖνος ἐπίσταμαι ὅτι οὐ ὁ εἰσέρχομαι εἰς ὁ στόμα κοινόω ὁ ἄνθρωπος . ἀλλά ὁ ἐξέρχομαι διά ὁ στόμα ἐκεῖνος κοινόω ὁ ἄνθρωπος · ἐκ γάρ ὁ καρδία ἐξέρχομαι διαλογισμός . οὗτος , οἴομαι , ὁ κατά θεός ἀληθινός καί δίκαιος μέτρον , ὅς μετρέω ὁ μετρέω , ὁ ὁ ἄνθρωπος συνέχω δεκάς , ὅς ἐπί κεφάλαιος ὁ προλέγω τρεῖς δηλόω μέτρον . εἰμί δέ ἄν σῶμα τε καί ψυχή ὁ τε πέντε αἴσθησις καί ὁ φωνητικός καί σπερματικός καί ὁ διανοητικός ἤ πνευματικός ἤ ὅπως καί βούλομαι καλέω .
clemens-alexandrinus.stromata 2.11.51
χρὴ δὲ ὡς ἔπος εἰπεῖν τῶν ἄλλων πάντων ὑπεραναβαίνοντας ἐπὶ τὸν νοῦν ἵστασθαι , ὥσπερ ἀμέλει κἀν τῷ κόσμῳ τὰς ἐννέα μοίρας ὑπερπηδήσαντας , πρώτην μὲν τὴν διὰ τῶν τεσσάρων στοιχείων ἐν μιᾷ χώρᾳ τιθεμένων διὰ τὴν ἴσην τροπήν , ἔπειτα δὲ τὰς ἑπτὰ τὰς πλανωμένας τήν τε ἀπλανῆ ἐνάτην , ἐπὶ τὸν τέλειον ἀριθμὸν τὸν ὑπεράνω τῶν ἐννέα , τὴν δεκάτην μοῖραν , ἐπὶ τὴν γνῶσιν ἀφικνεῖσθαι τοῦ θεοῦ , συνελόντι φάναι μετὰ τὴν κτίσιν τὸν ποιητὴν ἐπιποθοῦντας . διὰ τοῦτο αἱ δεκάται τοῦ τε οἶφι τῶν τε ἱερείων τῷ θεῷ προσεκομίζοντο , καὶ ἡ τοῦ πάσχα ἑορτὴ ἀπὸ δεκάτης ἤρχετο , παντὸς πάθους καὶ παντὸς αἰσθητοῦ διάβασις οὖσα . πέπηγεν οὖν τῇ πίστει ὁ γνωστικός , ὁ δὲ οἰησίσοφος ἑκὼν τῆς ἀληθείας οὐχ ἅπτεται , ἀστάτοις καὶ ἀνιδρύτοις ὁρμαῖς κεχρημένος . εἰκότως οὖν γέγραπται · ἐξῆλθεν δὲ Κάιν ἀπὸ προσώπου τοῦ θεοῦ καὶ ᾤκησεν ἐν γῇ Ναὶδ κατέναντι Ἐδέμ · ἑρμηνεύεται δὲ ἡ μὲν Ναὶδ σάλος , ἡ δὲ Ἐδὲμ τρυφή · πίστις δὲ καὶ γνῶσις καὶ εἰρήνη ἡ τρυφή , ἧς ὁ παρακούσας ἐκβάλλεται , ὁ δὲ οἰησίσοφος τὴν ἀρχὴν οὐδὲ ἐπαίειν βούλεται τῶν θείων ἐντολῶν , ἀλλ’ οἷον αὐτομαθὴς ἀφηνιάσας εἰς σάλον κυμαινόμενον ἑκὼν μεθίσταται . εἰς τὰ θνητά τε καὶ γεννητὰ καταβαίνων ἐκ τῆς τοῦ ἀγεννήτου γνώσεως , ἄλλοτε ἀλλοῖα δοξάζων . οἷς δὲ μὴ ὑπάρχει κυβέρνησις , πίπτουσιν ὥσπερ φύλλα · ὁ λογισμὸς καὶ τὸ ἡγεμονικὸν ἄπταιστον μένον καὶ καθηγούμενον τῆς ψυχῆς κυβερνήτης αὐτῆς εἴρηται · ὄντως γὰρ ἀτρέπτῳ πρὸς τὸ ἄτρεπτον ἡ προσαγωγή .
Lemmas: χρή δέ ὡς ἔπος λέγω ὁ ἄλλος πᾶς ὑπεραναβαίνω ἐπί ὁ νόος ἵστημι , ὥσπερ ἀμέλει ἐν ὁ κόσμος ὁ ἐννέα μοῖρα ὑπερπηδάω , πρῶτος μέν ὁ διά ὁ τέσσαρες στοιχεῖον ἐν εἷς χώρα τίθημι διά ὁ ἴσος τροπή , ἔπειτα δέ ὁ ἑπτά ὁ πλανάω ὁ τε ἀπλανής ἔνατος , ἐπί ὁ τέλειος ἀριθμός ὁ ὑπεράνω ὁ ἐννέα , ὁ δέκατος μοῖρα , ἐπί ὁ γνῶσις ἀφικνέομαι ὁ θεός , συναιρέω φημί μετά ὁ κτίσις ὁ ποιητής ἐπιποθέω . διά οὗτος ὁ δεκάτη ὁ τε οἴ ὁ τε ἱερεῖον ὁ θεός προσκομίζω , καί ὁ ὁ πάσχα ἑορτή ἀπό δέκατος ἄρχω , πᾶς πάθος καί πᾶς αἰσθητός διάβασις εἰμί . πήγνυμι οὖν ὁ πίστις ὁ γνωστικός , ὁ δέ οἰησίσοφος ἑκών ὁ ἀλήθεια οὐ ἅπτω , ἄστατος καί ἀνίδρυτος ὁρμή χράω . ἔοικα οὖν γράφω · ἐξέρχομαι δέ Κάϊς ἀπό πρόσωπον ὁ θεός καί οἰκέω ἐν γῆ Ναίδ κατέναντι Ἐδέμ · ἑρμηνεύω δέ ὁ μέν Ναίδ σάλος , ὁ δέ Ἐδέμ τρυφή · πίστις δέ καί γνῶσις καί εἰρήνη ὁ τρυφή , ὅς ὁ παρακούω ἐκβάλλω , ὁ δέ οἰησίσοφος ὁ ἀρχή οὐδέ ἐπαΐω βούλομαι ὁ θεῖος ἐντολή , ἀλλά οἷος αὐτομαθής ἀφηνιάζω εἰς σάλος κυμαίνω ἑκών μεθίστημι . εἰς ὁ θνητός τε καί γεννητός καταβαίνω ἐκ ὁ ὁ ἀγέννητος γνῶσις , ἄλλοτε ἀλλοῖος δοξάζω . ὅς δέ μή ὑπάρχω κυβέρνησις , πίπτω ὥσπερ φύλλον · ὁ λογισμός καί ὁ ἡγεμονικός ἄπταιστος μένω καί καθηγέομαι ὁ ψυχή κυβερνήτης αὐτός λέγω · ὄντως γάρ ἄτρεπτος πρός ὁ ἄτρεπτος ὁ προσαγωγή .
clemens-alexandrinus.stromata 2.11.52
οὕτων Ἀβραὰμ ἑστὼς ἦν ἀπέναντι κυρίου καὶ ἐγγίσας εἶπεν · καὶ τῷ Μωυσεῖ λέγεται σὺ δὲ αὐτοῦ στῆθι μετ’ ἐμοῦ . οἱ δὲ ἀμφὶ τὸν Σίμωνα τῷ Ἑστῶτι , ὃν σέβουσιν , ἐξομοιοῦσθαι τὸν τρόπον βούλονται . ἡ πίστις οὖν ἥ τε γνῶσις τῆς ἀληθείας αἰεὶ κατὰ τὰ αὐτὰ καὶ ὡσαύτως ἔχειν κατασκευάζουσι τὴν ἑλομένην αὐτὰς ψυχήν . συγγενεῖς δὲ τῷ ψεύδει μετάβασις καὶ ἐκτροπὴ καὶ ἀπόστασις , ὥσπερ τῷ γνωστικῷ ἠρεμία καὶ ἀνάπαυσις καὶ εἰρήνη . καθάπερ οὖν τὴν φιλοσοφίαν ὁ τῦφος καὶ ἡ οἴησις διαβέβληκεν , οὕτως καὶ τὴν γνῶσιν ἡ ψευδὴς γνῶσις , ἡ ὁμωνύμως καλουμένη , περὶ ἧς ὁ ἀπόστολος γράφων ὦ Τιμόθεε , φησίν , τὴν παραθήκην φύλαξον , ἐκτρεπόμενος τὰς βεβήλους κενοφωνίας καὶ ἀντιθέσεις τῆς ψευδωνύμου γνώσεως , ἥν τινες ἐπαγγελλόμενοι περὶ τὴν πίστιν ἠστόχησαν . ὑπὸ ταύτης ἐλεγχόμενοι τῆς φωνῆς οἱ ἀπὸ τῶν αἱρέσεων τὰς πρὸς Τιμόθεον ἀθετοῦσιν ἐπιστολάς . φέρε οὖν εἰ ὁ κύριος ἀλήθεια καὶ σοφία καὶ δύναμις θεοῦ , ὥσπερ οὖν ἐστι , δειχθείη ἂν ὅτι τῷ ὄντι γνωστικὸς ὁ τοῦτον ἐγνωκὼς καὶ τὸν πατέρα τὸν δἰ αὐτοῦ · συναίσθεται γὰρ τοῦ λέγοντος · χείλη δικαίων ἐπίσταται ὑψηλά .
Lemmas: ἵημι Ἀβραάμ ἵστημι εἰμί ἀπέναντι κύριος καί ἐγγίζω λέγω · καί ὁ Μωϋσῆς λέγω σύ δέ αὐτός ἵστημι μετά ἐγώ . ὁ δέ ἀμφί ὁ Σίμων ὁ Ἑστώτις , ὅς σέβω , ἐξομοιόω ὁ τρόπος βούλομαι . ὁ πίστις οὖν ὁ τε γνῶσις ὁ ἀλήθεια ἀεί κατά ὁ αὐτός καί ὡσαύτως ἔχω κατασκευάζω ὁ αἱρέω αὐτός ψυχή . συγγενής δέ ὁ ψεῦδος μετάβασις καί ἐκτροπή καί ἀπόστασις , ὥσπερ ὁ γνωστικός ἠρεμία καί ἀνάπαυσις καί εἰρήνη . καθά οὖν ὁ φιλοσοφία ὁ τῦφος καί ὁ οἴησις διαβάλλω , οὕτως καί ὁ γνῶσις ὁ ψευδής γνῶσις , ὁ ὁμώνυμος καλέω , περί ὅς ὁ ἀπόστολος γράφω ὦ Τιμόθεος , φημί , ὁ παραθήκη φυλάσσω , ἐκτρέπω ὁ βέβηλος κενοφωνία καί ἀντίθεσις ὁ ψευδώνυμος γνῶσις , ὅς τις ἐπαγγέλλω περί ὁ πίστις ἀστοχέω . ὑπό οὗτος ἐλέγχω ὁ φωνή ὁ ἀπό ὁ αἵρεσις ὁ πρός Τιμόθεος ἀθετέω ἐπιστολή . φέρω οὖν εἰ ὁ κύριος ἀλήθεια καί σοφία καί δύναμις θεός , ὥσπερ οὖν εἰμί , δείκνυμι ἄν ὅτι ὁ εἰμί γνωστικός ὁ οὗτος γιγνώσκω καί ὁ πατήρ ὁ διά αὐτός · συναισθάνομαι γάρ ὁ λέγω · χεῖλος δίκαιος ἐπίσταμαι ὑψηλός .
clemens-alexandrinus.stromata 2.12.53
Τῆς δὲ πίστεως καθάπερ τοῦ χρόνου διττῶν ὄντων εὕροιμεν ἂν διττὰς ἀρετὰς συνοικούσας ἀμφοῖν . τοῦ γὰρ χρόνου τῷ μὲν παρῳχηκότι ἡ μνήμη , τῷ δὲ μέλλοντι ἐλπίς ἐστι · πιστεύομεν δὲ τὰ παρῳχηκότα γεγονέναι καὶ τὰ μέλλοντα ἔσεσθαι · ἀγαπῶμέν τε αὖ , οὕτως ἔχειν τὰ παρῳχηκότα πίστει πεπεισμένοι , τὰ μέλλοντα ἐλπίδι ἀπεκδεχόμενοι . διὰ πάντων γὰρ ἡ ἀγάπη τῷ γνωστικῷ πεφοίτηκεν ἕνα θεὸν εἰδότι · καὶ ἰδού , πάντα ὅσα δεδημιούργηκε λίαν καλὰ οἶδέν τε καὶ θαυμάζει · θεοσέβεια δὲ προστίθησι μῆκος βίου καὶ φόβος κυρίου προστίθησιν ἡμέρας . ὡς οὖν αἱ ἡμέραι μόριον βίου τοῦ κατ’ ἐπανάβασιν , οὕτω καὶ ὁ φόβος τῆς ἀγάπης ἀρχή , κατὰ παραύξησιν πίστις γινόμενος , εἶτα ἀγάπη · ἀλλ’ οὐχ ὡς φοβοῦμαι τὸ θηρίον καὶ μισῶ ( διττοῦ τυγχάνοντος τοῦ φόβου ) , ὡς δὲ καὶ τὸν πατέρα δέδια , ὃν φοβοῦμαι ἅμα καὶ ἀγαπῶ · πάλιν , φοβούμενος μὴ κολασθῶ , ἐμαυτὸν ἀγαπῶ , αἱρούμενος τὸν φόβον · ὁ δὲ φοβούμενος προσκόψαι τῷ πατρὶ ἀγαπᾷ αὐτόν . μακάριος οὖν ὃς πιστὸς γίνεται , ἀγάπῃ καὶ φόβῳ κεκραμένος · πίστις δὲ ἰσχὺς εἰς σωτηρίαν καὶ δύναμις εἰς ζωὴν αἰώνιον .
Lemmas: ὁ δέ πίστις καθά ὁ χρόνος δισσός εἰμί εὑρίσκω ἄν δισσός ἀρετή συνοικέω ἄμφω . ὁ γάρ χρόνος ὁ μέν παροͅχέω ὁ μνήμη , ὁ δέ μέλλω ἐλπίς εἰμί · πιστεύω δέ ὁ παρῳχ́οηκε γίγνομαι καί ὁ μέλλω εἰμί · ἀγαπάω τε αὖ , οὕτως ἔχω ὁ παρῳχ́οηκε πίστις πείθω , ὁ μέλλω ἐλπίς ἀπεκδέχομαι . διά πᾶς γάρ ὁ ἀγάπη ὁ γνωστικός φοιτάω εἷς θεός οἶδα · καί ἰδού , πᾶς ὅσος δημιουργέω λίαν καλός οἶδα τε καί θαυμάζω · θεοσέβεια δέ προστίθημι μῆκος βίος καί φόβος κύριος προστίθημι ἡμέρα . ὡς οὖν ὁ ἡμέρα μόριον βίος ὁ κατά ἐπανάβασις , οὕτως καί ὁ φόβος ὁ ἀγάπη ἀρχή , κατά παραύξησις πίστις γίγνομαι , εἶτα ἀγάπη · ἀλλά οὐ ὡς φοβέω ὁ θηρίον καί μισέω ( δισσός τυγχάνω ὁ φόβος ) , ὡς δέ καί ὁ πατήρ δείδω , ὅς φοβέω ἅμα καί ἀγαπάω · πάλιν , φοβέω μή κολάζω , ἐμαυτοῦ ἀγαπάω , αἱρέω ὁ φόβος · ὁ δέ φοβέω προσκόπτω ὁ πατήρ ἀγαπάω αὐτός . μακάριος οὖν ὅς πιστός γίγνομαι , ἀγάπη καί φόβος κεράννυμι · πίστις δέ ἰσχύς εἰς σωτηρία καί δύναμις εἰς ζωή αἰώνιος .
clemens-alexandrinus.stromata 2.12.54
πάλιν ἡ προφητεία πρόγνωσίς ἐστιν , ἡ δὲ γνῶσις προφητείας νόησις , οἷον γνῶσις τῶν ἐκείνοις προεγνωσμένων ὑπὸ τοῦ προφαίνοντος τὰ πάντα κυρίου . ἡ τοίνυν γνῶσις τῶν προαγορευθέντων τριττὴν ἐνδείκνυται τὴν ἔκβασιν , ἢ γεγονυῖαν πάλαι ἢ ἐνεστηκυῖαν ἤδη ἢ ἔσεσθαι μέλλουσαν . εἶθ’ αἱ μὲν ἀκρότητες ὑποπεπτώκασι πίστει ἢ τελεσθέντων ἢ ἐλπιζομένων , πειθὼ δὲ παρέχει ἡ ἐνεστηκυῖα ἐνέργεια πρὸς τὴν βεβαίωσιν ἀμφοῖν τοῖν ἄκροιν . εἰ γὰρ μιᾶς οὔσης τῆς προφητείας τὸ μὶν ἤδη τελεῖται , τὸ δὲ πεπλήρωται , πιστὸν ἐντεῦθεν καὶ τὸ ἐλπιζόμενον καὶ τὸ παρῳχηκὸς ἀληθές . πρότερον γὰρ ἐνεστὸς ἦν , εἶτα ἡμῖν παρῴχηκεν , ὡς εἶναι καὶ τὴν τῶν παρῳχηκότων πίστιν κατάληψιν παρῳχηκότος , καὶ τὴν τῶν ἐσομένων ἐλπίδα κατάληψιν ἐσομένου πράγματος . τὰς δὲ συγκαταθέσεις οὐ μόνον οἱ ἀπὸ Πλάτωνος , ἀλλὰ καὶ οἱ ἀπὸ τῆς Στοᾶς ἐφ’ ἡμῖν εἶναι λέγουσιν .
Lemmas: πάλιν ὁ προφητεία πρόγνωσις εἰμί , ὁ δέ γνῶσις προφητεία νόησις , οἷος γνῶσις ὁ ἐκεῖνος προγιγνώσκω ὑπό ὁ προφαίνω ὁ πᾶς κύριος . ὁ τοίνυν γνῶσις ὁ προαγορεύω τρισσός ἐνδείκνυμι ὁ ἔκβασις , ἤ γίγνομαι πάλαι ἤ ἐνίστημι ἤδη ἤ εἰμί μέλλω . εἶτα ὁ μέν ἀκρότης ὑποπίπτω πίστις ἤ τελέω ἤ ἐλπίζω , πειθώ δέ παρέχω ὁ ἐνίστημι ἐνέργεια πρός ὁ βεβαίωσις ἄμφω ὁ ἄκρος . εἰ γάρ εἷς εἰμί ὁ προφητεία ὁ μιν ἤδη τελέω , ὁ δέ πληρόω , πιστός ἐντεῦθεν καί ὁ ἐλπίζω καί ὁ παρῳχακίσκω ἀληθής . πρότερος γάρ ἐνίστημι εἰμί , εἶτα ἐγώ πάρ-ᾡχήκω , ὡς εἰμί καί ὁ ὁ παροͅχέω πίστις κατάληψις παρῳνχόνω , καί ὁ ὁ εἰμί ἐλπίς κατάληψις εἰμί πρᾶγμα . ὁ δέ συγκατάθεσις οὐ μόνος ὁ ἀπό Πλάτων , ἀλλά καί ὁ ἀπό ὁ Στοά ἐπί ἐγώ εἰμί λέγω .
clemens-alexandrinus.stromata 2.12.55
πᾶσα οὖν δόξα καὶ κρίσις καὶ ὑπόληψις καὶ μάθησις , οἷς ζῶμεν καὶ σύνεσμεν αἰεὶ τῷ γένει τῶν ἀνθρώπων , συγκατάθεσίς ἐστιν · ἥ δ’ οὐδὲν ἄλλο ἢ πίστις εἴη ἄν , ἥ τε ἀπιστία , ἀπόστασις οὖσα τῆς πίστεως , δυνατὴν δείκνυσι τὴν συγκατάθεσίν τε καὶ πίστιν · ἀνυπαρξίας γὰρ στέρησις οὐκ ἂν λεχθείη . κἄν τις τἀληθὲς σκοπῇ , εὑρήσει τὸν ἄνθρωπον φύσει διαβεβλημένον μὲν πρὸς τὴν τοῦ ψεύδους συγκατάθεσιν , ἔχοντα δὲ ἀφορμὰς πρὸς πίστιν τἀληθοῦς . ἡ τοίνυν συνέχουσα τὴν ἐκκλησίαν , ὥς φησιν ὁ Ποιμήν , ἀρετὴ ἡ πίστις ἐστί , δἰ ἧς σῴζονται οἱ ἐκλεκτοὶ τοῦ θεοῦ · ἡ δὲ ἀνδριζομένη ἐγκράτεια . ἕπεται δ’ αὐταῖς ἁπλότης , ἐπιστήμη , ἀκακία , σεμνότης , ἀγάπη . πᾶσαι δὲ αὗται πίστεώς εἰσι θυγατέρες . καὶ πάλιν · προηγεῖται μὲν πίστις , φόβος δὲ οἰκοδομεῖ , τελειοῖ δὲ ἡ ἀγάπη . φοβητέον οὖν τὸν κύριον , λέγει , εἰς οἰκοδομήν , ἀλλ’ οὐ τὸν διάβολον εἰς καταστροφήν . ἔμπαλιν δέ · τὰ μὲν ἔργα τοῦ κυρίου , τουτέστι τὰς ἐντολάς , ἀγαπητέον παὶ ποιητέον , τὰ δὲ ἔργα τοῦ διαβόλου φοβητέον καὶ οὐ ποιητέον · ὁ μὲν γὰρ τοῦ θεοῦ φόβος παιδεύει καὶ εἰς ἀγάπην ἀποκαθίστησιν , ὁ δὲ τῶν τοῦ διαβόλου ἔργων μῖσος ἔχει σύνοικον . ὁ δὲ αὐτὸς καὶ τὴν μετάνοιαν σύνεσιν εἶναί φησι μεγάλην · μετανοῶν γὰρ ἐφ’ οἷς ἔδρασεν οὐκέτι ποιεῖ ἢ λέγει , βασανίζων δὲ ἐφ’ οἷς ἥμαρτεν τὴν ἑαυτοῦ ψυχὴν ἀγαθοεργεῖ . ἄφεσις τοίνυν ἁμαρτιῶν μετανοίας διαφέρει , ἄμφω δὲ δείκνυσι τὰ ἐφ’ ἡμῖν .
Lemmas: πᾶς οὖν δόξα καί κρίσις καί ὑπόληψις καί μάθησις , ὅς ζάω καί σύνειμι ἀεί ὁ γένος ὁ ἄνθρωπος , συγκατάθεσις εἰμί · ὁ δέ οὐδείς ἄλλος ἤ πίστις εἰμί ἄν , ὁ τε ἀπιστία , ἀπόστασις εἰμί ὁ πίστις , δυνατός δείκνυμι ὁ συγκατάθεσις τε καί πίστις · ἀνυπαρξία γάρ στέρησις οὐ ἄν λέγω . ἐάν τις ἀληθής σκοπέω , εὑρίσκω ὁ ἄνθρωπος φύσις διαβάλλω μέν πρός ὁ ὁ ψεῦδος συγκατάθεσις , ἔχω δέ ἀφορμή πρός πίστις ἀληθής . ὁ τοίνυν συνέχω ὁ ἐκκλησία , ὡς φημί ὁ Ποιμήν , ἀρετή ὁ πίστις εἰμί , διά ὅς σῴζω ὁ ἐκλεκτός ὁ θεός · ὁ δέ ἀνδρίζω ἐγκράτεια . ἕπομαι δέ αὐτός ἁπλότης , ἐπιστήμη , ἀκακία , σεμνότης , ἀγάπη . πᾶς δέ οὗτος πίστις εἰμί θυγάτηρ . καί πάλιν · προηγέομαι μέν πίστις , φόβος δέ οἰκοδομέω , τελειόω δέ ὁ ἀγάπη . φοβητέος οὖν ὁ κύριος , λέγω , εἰς οἰκοδομή , ἀλλά οὐ ὁ διάβολος εἰς καταστροφή . ἔμπαλιν δέ · ὁ μέν ἔργον ὁ κύριος , τουτέστι ὁ ἐντολή , ἀγαπητέος παι ποιέω , ὁ δέ ἔργον ὁ διάβολος φοβητέος καί οὐ ποιέω · ὁ μέν γάρ ὁ θεός φόβος παιδεύω καί εἰς ἀγάπη ἀποκαθίστημι , ὁ δέ ὁ ὁ διάβολος ἔργον μῖσος ἔχω σύνοικος . ὁ δέ αὐτός καί ὁ μετάνοια σύνεσις εἰμί φημί μέγας · μετανοέω γάρ ἐπί ὅς δράω οὐκέτι ποιέω ἤ λέγω , βασανίζω δέ ἐπί ὅς ἁμαρτάνω ὁ ἑαυτοῦ ψυχή ἀγαθοεργέω . ἄφεσις τοίνυν ἁμαρτία μετάνοια διαφέρω , ἄμφω δέ δείκνυμι ὁ ἐπί ἐγώ .
clemens-alexandrinus.stromata 2.13.56
Τὸν οὖν εἰληφότα τὴν ἄφεσιν τῶν ἁμαρτιῶν οὐκέτι ἁμαρτάνειν χρή . ἐπὶ γὰρ τῇ πρώτῃ καὶ μόνῃ μετανοίᾳ τῶν ἁμαρτιῶν ( αὕτη ἂν εἴη τῶν προϋπαρξάντων κατὰ τὸν ἐθνικὸν καὶ πρῶτον βίον , τὸν ἐν ἀγνοίᾳ λέγω ) αὐτίκα τοῖς κληθεῖσι πρόκειται μετάνοια ἡ καθαίρουσα τὸν τόπον τῆς ψυχῆς ἀπὸ τῶν πλημμελημάτων , ἵνα ἡ πίστις θεμελιωθῇ . καρδιογνώστης δὲ ὢν ὁ κύριος καὶ τὰ μέλλοντα προγινώσκων τό τε εὐμετάβολον τοῦ ἀνθρώπου καὶ τὸ παλίμβολον καὶ πανοῦργον τοῦ διαβόλου ἄνωθεν ἀρχῆθεν προεῖδεν , ὡς ζηλώσας ἐπὶ τῇ ἀφέσει τῶν ἁμαρτιῶν τὸν ἄνθρωπον προστρίψεταί τινας αἰτίας τῶν ἁμαρτημάτων τοῖς δούλοις τοῦ θεοῦ , φρονίμως πονηρευόμενος , ὅπως δὴ καὶ αὐτοὶ συνεκπέσοιεν αὐτῷ .
Lemmas: ὁ οὖν λαμβάνω ὁ ἄφεσις ὁ ἁμαρτία οὐκέτι ἁμαρτάνω χρή . ἐπί γάρ ὁ πρῶτος καί μόνος μετάνοια ὁ ἁμαρτία ( οὗτος ἄν εἰμί ὁ προυπάρχω κατά ὁ ἐθνικός καί πρῶτος βίος , ὁ ἐν ἄγνοια λέγω ) αὐτίκα ὁ καλέω πρόκειμαι μετάνοια ὁ καθαίρω ὁ τόπος ὁ ψυχή ἀπό ὁ πλημμέλημα , ἵνα ὁ πίστις θεμελιόω . καρδιογνώστης δέ εἰμί ὁ κύριος καί ὁ μέλλω προγιγνώσκω ὁ τε εὐμετάβολος ὁ ἄνθρωπος καί ὁ παλίμβολος καί πάνουργος ὁ διάβολος ἄνωθεν ἀρχῆθεν προοράω , ὡς ζηλόω ἐπί ὁ ἄφεσις ὁ ἁμαρτία ὁ ἄνθρωπος προστρίβω τις αἰτία ὁ ἁμάρτημα ὁ δοῦλος ὁ θεός , φρόνιμος πονηρεύομαι , ὅπως δή καί αὐτός συνεκπίπτω αὐτός .
clemens-alexandrinus.stromata 2.13.57
ἔδωκεν οὖν ἄλλην ἔτι τοῖς κἀν τῇ πίστει περιπίπτουσί τινι πλημμελήματι πολυέλεος ὢν μετάνοιαν δευτέραν , ἵν’ , εἴ τις ἐκπειρασθείη μετὰ τὴν κλῆσιν , βιασθεὶς δὲ καὶ κατασοφισθείς,μίαν ἔτι μετάνοιαν ἀμετανόητον λάβῃ . ἑκουσίως γὰρ ἁμαρτανόντων ἡμῶν μετὰ τὸ λαβεῖν τὴν ἐπίγνωσιν τῆς ἀληθείας , οὐκέτι περὶ ἁμαρτιῶν ἀπολείπεται θυσία , φοβερὰ δέ τις ἐκδοχὴ κρίσεως καὶ πυρὸς ζῆλος ἐσθίειν μέλλοντος τοὺς ὑπεναντίους . αἱ δὲ συνεχεῖς καὶ ἐπάλληλοι ἐπὶ τοῖς ἁμαρτήμασι μετάνοιαι οὐδὲν τῶν καθάπαξ μὴ πεπιστευκότων διαφέρουσιν ἢ μόνῳ τῷ συναίσθεσθαι ὅτι ἁμαρτάνουσι · καὶ οὐκ οἶδ’ ὁπότερον αὐτοῖν χεῖρον , ἢ τὸ εἰδότα ἁμαρτάνειν ἢ μετανοήσαντα ἐφ’ οἷς ἥμαρτεν πλημμελεῖν αὖθις · τῷ ἐλέγχεσθαι γὰρ ἑκατέρωθεν ἡ ἁμαρτία φαίνεται , ἣ μὲν ἐπὶ τῷ πραχθῆναι καταγινωσκομένη πρὸς τοῦ ἐργάτου τῆς ἀνομίας , ἥ δὲ τὸ πραχθησόμενον προγινώσκοντος ὡς φαῦλον ἐπιχειροῦντος . καὶ ὃ μὲν θυμῷ χαρίζεται ἴσως καὶ ἡδονῇ , οὐκ ἀγνοῶν τίσι χαρίζεται · ὃ δὲ ἐφ’ οἷς ἐχαρίσατο μετανοῶν , εἶτα παλινδρομῶν αὖθις εἰς ἡδονήν , συνάπτει τῷ τὴν ἀρχὴν ἀρχὴν ἑκουσίως ἐξαμαρτάνοντι · ἐφ’ ᾧ γάρ τις μετενόησεν , αὖθις τοῦτο ποιῶν , οὗ πράσσει κατεγνωκώς .
Lemmas: δίδωμι οὖν ἄλλος ἔτι ὁ ἐν ὁ πίστις περιπίπτω τις πλημμέλημα πολυέλεος εἰμί μετάνοια δεύτερος , ἵνα , εἰ τις ἐκπειράζω μετά ὁ κλῆσις , βιάζω δέ καί κατασοφίζω ἔτι μετάνοια ἀμετανόητος λαμβάνω . ἑκούσιος γάρ ἁμαρτάνω ἐγώ μετά ὁ λαμβάνω ὁ ἐπίγνωσις ὁ ἀλήθεια , οὐκέτι περί ἁμαρτία ἀπολείπω θυσία , φοβερός δέ τις ἐκδοχή κρίσις καί πῦρ ζῆλος ἐσθίω μέλλω ὁ ὑπεναντίος . ὁ δέ συνεχής καί ἐπάλληλος ἐπί ὁ ἁμάρτημα μετάνοια οὐδείς ὁ καθάπαξ μή πιστεύω διαφέρω ἤ μόνος ὁ συναισθάνομαι ὅτι ἁμαρτάνω · καί οὐ οἶδα ὁπότερος αὐτός κακός , ἤ ὁ οἶδα ἁμαρτάνω ἤ μετανοέω ἐπί ὅς ἁμαρτάνω πλημμελέω αὖθις · ὁ ἐλέγχω γάρ ἑκατέρωθεν ὁ ἁμαρτία φαίνω , ὁ μέν ἐπί ὁ πράσσω καταγιγνώσκω πρός ὁ ἐργάτης ὁ ἀνομία , ὁ δέ ὁ πράσσω προγιγνώσκω ὡς φαῦλος ἐπιχειρέω . καί ὁ μέν θυμός χαρίζω ἴσως καί ἡδονή , οὐ ἀγνοέω τίς χαρίζω · ὁ δέ ἐπί ὅς χαρίζω μετανοέω , εἶτα παλινδρομέω αὖθις εἰς ἡδονή , συνάπτω ὁ ὁ ἀρχή ἀρχή ἑκούσιος ἐξαμαρτάνω · ἐπί ὅς γάρ τις μετανοέω , αὖθις οὗτος ποιέω , οὗ πράσσω καταγιγνώσκω .
clemens-alexandrinus.stromata 2.13.58
τοῦτο ἑκὼν ἐπιτελεῖ . ὁ μὲν οὖν ἐξ ἐθνῶν καὶ τῆς προβιότητος ἐκείνης ἐπὶ τὴν πίστιν ὁρμήσας , ἅπαξ ἔτυχεν ἀφέσεως ἁμαρτιῶν · ὁ δὲ καὶ μετὰ ταῦτα ἁμαρτήσας , εἶτα μετανοῶν , κἂν συγγνώμης τυγχάνῃ , αἰδεῖσθαι ὀφείλει , μηκέτι λουόμενος εἰς ἄφεσιν ἁμαρτιῶν . δεῖ γὰρ οὐ τὰ εἴδωλα μόνον καταλιπεῖν ἃ πρότερον ἐξεθείαζεν , ἀλλὰ καὶ τὰ ἔργα τοῦ προτέρου βίου τὸν οὐκ ἐξ αἱμάτων οὐδὲ ἐκ θελήματος σαρκός . ἐν πνεύματι δὲ ἀναγεννώμενον · ὅπερ εἴη ἂν τὸ μὴ εἰς ταὐτὸν ὑπενεχθέντα πλημμέλημα μετανοῆσαι · μελέτη γὰρ ἔμπαλιν ἁμαρτιῶν τὸ πολλάκις μετανοεῖν καὶ ἐπιτηδειότης εἰς εὐτρεψίαν ἐξ ἀνασκησίας .
Lemmas: οὗτος ἑκών ἐπιτελέω . ὁ μέν οὖν ἐκ ἔθνος καί ὁ προβιότης ἐκεῖνος ἐπί ὁ πίστις ὁρμάω , ἅπαξ τυγχάνω ἄφεσις ἁμαρτία · ὁ δέ καί μετά οὗτος ἁμαρτάνω , εἶτα μετανοέω , ἐάν συγγνώμη τυγχάνω , αἰδέομαι ὀφείλω , μηκέτι λούω εἰς ἄφεσις ἁμαρτία . δέω γάρ οὐ ὁ εἴδωλον μόνος καταλείπω ὅς πρότερος ἐκθειάζω , ἀλλά καί ὁ ἔργον ὁ πρότερος βίος ὁ οὐ ἐκ αἷμα οὐδέ ἐκ θέλημα σάρξ . ἐν πνεῦμα δέ ἀναγεννάω · ὅς εἰμί ἄν ὁ μή εἰς αὐτός ὑποφέρω πλημμέλημα μετανοέω · μελέτη γάρ ἔμπαλιν ἁμαρτία ὁ πολλάκις μετανοέω καί ἐπιτηδειότης εἰς εὐτρεψία ἐκ ἀνασκησία .
clemens-alexandrinus.stromata 2.13.59
δόκησις τοίνυν μετανοίας , οὐ μετάνοια , τὸ πολλάκις αἰτεῖσθαι συγγνώμην ἐφ’ οἷς πλημμελοῦμεν πολλάκις · δικαιοσύνη δὲ ἀμώμους ὀρθοτομεῖ ὁδούς , κέκραγεν ἡ γραφή . καὶ πάλιν αὖ · ἡ τοῦ ἀκάκου δικαιοσύνη κατορθώσει τὴν ὁδὸν αὐτοῦ . ναὶ μὴν καθὼς οἰκτείρει πατὴρ υἱούς , ᾠκτείρησεν κύροις τοὺς φοβουμένους αὐτὸν ὁ Δαβὶδ γράφει · οἱ σπείροντες οὖν ἐν δάκρυσιν ἐν ἀγαλλιάσει θεριοῦσι τῶν ἐν μετανοίᾳ ἐξομολογουμένων · μακάριοι γὰρ πάντες οἱ φοβούμενοι τὸν κύριον . ὁρᾷς τὸν τοῖς ἐν τῷ εὐαγγελίῳ ἐμφερῆ μακαρισμόν ; μὴ φοβοῦ , φησίν , ὅταν πλουτήσῃ ἄνθρωπος , καὶ ὅταν πληθυνθῇ ἡ δόξα τοῦ οἴκου αὐτοῦ · ὅτι οὐκ ἐν τῷ ἀποθνῄσκειν αὐτὸν λήψεται τὰ πάντα , οὐδὲ συγκαταβήσεται αὐτῷ ἡ δόξα αὐτοῦ . ἐγὼ δὲ ἐν τῷ ἐλέει σου εἰσελεύσομαι εἰς τὸν οἶκόν σου , προσκυνήσω πρὸς ναὸν ἅγιόν σου ἐν φόβῳ σου . κύριε , ὁδήγησόν με ἐν τῇ δικαιοσύνῃ σου . Ὁρμὴ μὲν οὖν φορὰ διανοίας ἐπί τι ἢ ἀπό του · πάθος δὲ πλεονάζουσα ὁρμὴ ἢ ὑπερτείνουσα τὰ κατὰ τὸν λόγον μέτρα , ἢ ὁρμὴ ἐκφερομένη καὶ ἀπειθὴς λόφῳ · παρὰ φύσιν οὖν κίνησις ψυχῆς κατὰ τὴν πρὸς τὸν λόγον ἀπείθειαν τὰ πάθη ( ἡ δ’ ἀπόστασις καὶ ἔκστασις καὶ ἀπείθεια ἐφ’ ἡμῖν , ὥσπερ καὶ ἡ ὑπακοὴ ἐφ’ ἡμῖν · διὸ καὶ τὰ ἑκούσια κρίνεται ) · αὐτίκα καθ’ ἓν ἕκαστον τῶν παθῶν εἴ τις ἐπεξίοι , ἀλόγους ὀρέξεις εὕροι ἂν αὐτά .
Lemmas: δόκησις τοίνυν μετάνοια , οὐ μετάνοια , ὁ πολλάκις αἰτέω συγγνώμη ἐπί ὅς πλημμελέω πολλάκις · δικαιοσύνη δέ ἄμωμος ὀρθοτομέω ὁδός , κράζω ὁ γραφή . καί πάλιν αὖ · ὁ ὁ ἄκακος δικαιοσύνη κατορθόω ὁ ὁδός αὐτός . ναί μήν καθώς οἰκτίρω πατήρ υἱός , οἰκτειρέω κύρω ὁ φοβέω αὐτός ὁ Δαυίδ γράφω · ὁ σπείρω οὖν ἐν δάκρυον ἐν ἀγαλλίασις θερίζω ὁ ἐν μετάνοια ἐξομολογέομαι · μακάριος γάρ πᾶς ὁ φοβέω ὁ κύριος . ὁράω ὁ ὁ ἐν ὁ εὐαγγέλιον ἐμφερής μακαρισμός ; μή φοβέω , φημί , ὅταν πλουτέω ἄνθρωπος , καί ὅταν πληθύνω ὁ δόξα ὁ οἶκος αὐτός · ὅτι οὐ ἐν ὁ ἀποθνῄσκω αὐτός λαμβάνω ὁ πᾶς , οὐδέ συγκαταβαίνω αὐτός ὁ δόξα αὐτός . ἐγώ δέ ἐν ὁ ἔλεος σύ εἰσέρχομαι εἰς ὁ οἶκος σύ , προσκυνέω πρός ναός ἅγιος σύ ἐν φόβος σύ . κύριος , ὁδηγέω ἐγώ ἐν ὁ δικαιοσύνη σύ . ὁρμή μέν οὖν φορά διάνοια ἐπί τις ἤ ἀπό τις · πάθος δέ πλεονάζω ὁρμή ἤ ὑπερτείνω ὁ κατά ὁ λόγος μέτρον , ἤ ὁρμή ἐκφέρω καί ἀπειθής λόφος · παρά φύσις οὖν κίνησις ψυχή κατά ὁ πρός ὁ λόγος ἀπείθεια ὁ πάθος ( ὁ δέ ἀπόστασις καί ἔκστασις καί ἀπείθεια ἐπί ἐγώ , ὥσπερ καί ὁ ὑπακοή ἐπί ἐγώ · διό καί ὁ ἑκούσιος κρίνω ) · αὐτίκα κατά εἷς ἕκαστος ὁ πάθος εἰ τις ἐπεξέρχομαι , ἄλογος ὄρεξις εὑρίσκω ἄν αὐτός .
clemens-alexandrinus.stromata 2.14.60
Τὸ γοῦν ἀκούσιον οὐ κρίνεται ( διττὸν δὲ τοῦτο , τὸ μὲν γινόμενον μετ’ ἀγνοίας , τὸ δὲ ἀνάγκῃ ) · ἐπεὶ πῶς ἂν καὶ δικάσειας περὶ τῶν κατὰ τοὺς ἀκουσίους τρόπους ἁμαρτάνειν λεγομένων ; ἢ γὰρ αὑτόν τις ἠγνόησεν , ὡς Κλεομένης καὶ Ἀθάμας οἱ μανέντες , ἢ τὸ πρᾶγμα ὃ πράσσει , ὡς Αἰσχύλος τὰ μυστήρια ἐπὶ σκηνῆς ἐξειπὼν ἐν Ἀρίῳ πάγῳ κριθεὶς οὕτως ἀφείθη ἐπιδείξας αὑτὸν μὴ μεμυημένον , ἢ τὸ περὶ ὃν πράττεται ἀγνοήσαι ἄν τις , ὥσπερ ὁ τὸν ἀντίπαλον ἀφεὶς καὶ ἀποκτείνας οἰκεῖον ἀντὶ τοῦ πολεμίου , ἢ τὸ ἐν τίνι πράττεται , καθάπερ ὁ ταῖς ἐσφαιρωμέναις λόγχαις γυμναζόμενος καὶ ἀποκτείνας τινὰ τοῦ δόρατος ἀποβαλόντος τὴν σφαῖραν , ἢ τὸ παρὰ τὸ πῶς , ὡς ὁ ἐν σταδίῳ ἀποκτείνας τὸν ἀνταγωνιστήν ( οὐ γὰρ θανάτου , ἀλλὰ νίκης χάριν ἠγωνίζετο ) , ἢ τὸ οὗ ἕνεκα πράττεται , οἷον ὁ ἰατρὸς δέδωκεν ἀντίδοτον ὑγιεινὴν καὶ ἀπέκτεινεν , ὃ δὲ οὐ τούτου χάριν δέδωκεν , ἀλλὰ τοῦ σῶσαι .
Lemmas: ὁ γοῦν ἀκούσιος οὐ κρίνω ( δισσός δέ οὗτος , ὁ μέν γίγνομαι μετά ἄγνοια , ὁ δέ ἀνάγκη ) · ἐπεί πῶς ἄν καί δικάζω περί ὁ κατά ὁ ἀκούσιος τρόπος ἁμαρτάνω λέγω ; ἤ γάρ ἑαυτοῦ τις ἀγνοέω , ὡς Κλεομένης καί Ἀθάμας ὁ μαίνομαι , ἤ ὁ πρᾶγμα ὅς πράσσω , ὡς Αἰσχύλος ὁ μυστήριον ἐπί σκηνή ἐκλέγω ἐν Ἄριος πάγος κρίνω οὕτως ἀφίημι ἐπιδείκνυμι ἑαυτοῦ μή μυάω , ἤ ὁ περί ὅς πράσσω ἀγνοέω ἄν τις , ὥσπερ ὁ ὁ ἀντίπαλος ἀφίημι καί ἀποκτείνω οἰκεῖος ἀντί ὁ πολέμιος , ἤ ὁ ἐν τίς πράσσω , καθά ὁ ὁ σφαιρόω λόγχη γυμνάζω καί ἀποκτείνω τις ὁ δόρυ ἀποβάλλω ὁ σφαῖρα , ἤ ὁ παρά ὁ πῶς , ὡς ὁ ἐν στάδιον ἀποκτείνω ὁ ἀνταγωνιστής ( οὐ γάρ θάνατος , ἀλλά νίκη χάριν ἀγωνίζομαι ) , ἤ ὁ ὅς ἕνεκα πράσσω , οἷος ὁ ἰατρός δίδωμι ἀντίδοτος ὑγιεινός καί ἀποκτείνω , ὅς δέ οὐ οὗτος χάριν δίδωμι , ἀλλά ὁ σῴζω .
clemens-alexandrinus.stromata 2.14.61
Ἐκράτει μὲν οὖν ὁ νόμος τότε καὶ τὸν ἀκουσίως φονεύσαντα ὡς τὸν ἀκουσίως γονορρυῆ , ἀλλ’ οὐ κατ’ ἴσον τῷ ἑκουσίως . καίτοι κἀκεῖνος ὡς ἐπὶ ἑκουσίῳ κολασθήσεται , εἴ τις μεταγάγοι τὸ πάθος ἐπὶ τὴν ἀλήθειαν · τῷ ὄντι γὰρ κολαστέος ὁ ἀκρατὴς τοῦ γονίμου λόγου . ὃ καὶ αὐτὸ πάθος ἐστὶ ψυχῆς ἄλογον , ἐγγὺς ἀδολεσχίας ἰόν · πιστὸς δὲ ᾕρηται πνοῇ κρύπτειν πράγματα . τὰ προαιρετικὰ τοίνυν κρίνεται . κύριος γὰρ ἐτάζει καρδίας καὶ νεφρούς · καὶ ὁ ἐμβλέψας πρὸς ἐπιθυμίαν κρίνεται . διὸ μηδὲ ἐπιθυμήσῃς λέγει καὶ ὁ λαὸς οὗτος τοῖς χείλεσί με τιμᾷ φησίν , ἡ δὲ καρδία αὐτῶν πόρρω ἐστὶν ἀπ’ ἐμοῦ . εἰς αὐτὴν γὰρ ἀφορᾷ τὴν γνώμην ὁ θεός , ἐπεὶ καὶ τὴν Λὼτ γυναῖκα ἐπιστραφεῖσαν μόνον ἑκουσίως ἐπὶ τὴν κακίαν τὴν κοσμικὴν κατέλιπεν ἀναίσθητον , ὡς λίθον δείξας ἁλατίνην καὶ στήσας εἰς τὸ μὴ πρόσω χωρεῖν , οὐ μωρὰν καὶ ἄπρακτον εἰκόνα , ἀρτῦσαι δὲ καὶ στῦψαι τὸν πνευματικῶς διορᾶν δυνάμενον .
Lemmas: κρατέω μέν οὖν ὁ νόμος τότε καί ὁ ἀκούσιος φονεύω ὡς ὁ ἀκούσιος γονορρυής , ἀλλά οὐ κατά ἴσος ὁ ἑκούσιος . καίτοι ἐκεῖνος ὡς ἐπί ἑκούσιος κολάζω , εἰ τις μετάγω ὁ πάθος ἐπί ὁ ἀλήθεια · ὁ εἰμί γάρ κολαστέος ὁ ἀκρατής ὁ γόνιμος λόγος . ὅς καί αὐτός πάθος εἰμί ψυχή ἄλογος , ἐγγύς ἀδολεσχία ἔρχομαι · πιστός δέ αἱρέω πνοή κρύπτω πρᾶγμα . ὁ προαιρετικός τοίνυν κρίνω . κύριος γάρ ἐτάζω καρδία καί νεφρός · καί ὁ ἐμβλέπω πρός ἐπιθυμία κρίνω . διό μηδέ ἐπιθυμέω λέγω καί ὁ λαός οὗτος ὁ χεῖλος ἐγώ τιμάω φημί , ὁ δέ καρδία αὐτός πρόσω εἰμί ἀπό ἐγώ . εἰς αὐτός γάρ ἀφοράω ὁ γνώμη ὁ θεός , ἐπεί καί ὁ Λώτ γυνή ἐπιστρέφω μόνος ἑκούσιος ἐπί ὁ κακία ὁ κοσμικός καταλείπω ἀναίσθητος , ὡς λίθος δείκνυμι ἁλάτινος καί ἵστημι εἰς ὁ μή πρόσω χωρέω , οὐ μωρός καί ἄπρακτος εἰκών , ἀρτύω δέ καί στύφω ὁ πνευματικός διοράω δύναμαι .
clemens-alexandrinus.stromata 2.15.62
Τὸ δ’ ἑκούσιον ἢ τὸ κατ’ ὄρεξίν ἐστιν ἢ τὸ κατὰ προαίρεσιν ἢ τὸ κατὰ διάνοιαν . αὐτίκα παράκειταί πως ταῦτα ἀλλήλοις , ἁμάρτημα , ἀτύχημα , ἀδίκημα . καὶ ἔστιν ἁμάρτημα μὲν φέρε εἰπεῖν τὸ τρυφητικῶς καὶ ἀσελγῶς βιοῦν , ἀτύχημα δὲ τὸ φίλον ὡς πολέμιον ὑπ’ ἀγνοίας βαλεῖν , ἀδίκημα δὲ ἡ τυμβωρυχία ἢ ἡ ἱεροσυλία . τὸ δὲ ἁμαρτάνειν ἐκ τοῦ ἀγνοεῖν κρίνειν ὅ τι χρὴ ποιεῖν συνίσταται , ἢ τοῦ ἀδυνατεῖν ποιεῖν , ὥσπερ ἀμέλει καὶ βόθρῳ περιπίπτει τις ἤτοι ἀγνοήσας ἢ ἀδυνατήσας ὑπερβῆναι δἰ ἀσθένειαν σώματος . ἀλλ’ ἐφ’ ἡμῖν γε ἥ τε πρὸς τὴν παιδείαν ἡμῶν παράστασις ἥ τε πρὸς τὰς ἐντολὰς ὑπακοή .
Lemmas: ὁ δέ ἑκούσιος ἤ ὁ κατά ὄρεξις εἰμί ἤ ὁ κατά προαίρεσις ἤ ὁ κατά διάνοια . αὐτίκα παράκειμαι πως οὗτος ἀλλήλων , ἁμάρτημα , ἀτύχημα , ἀδίκημα . καί εἰμί ἁμάρτημα μέν φέρω λέγω ὁ τρυφητικός καί ἀσελγής βιόω , ἀτύχημα δέ ὁ φίλος ὡς πολέμιος ὑπό ἄγνοια βάλλω , ἀδίκημα δέ ὁ τυμβωρυχία ἤ ὁ ἱεροσυλία . ὁ δέ ἁμαρτάνω ἐκ ὁ ἀγνοέω κρίνω ὅς τις χρή ποιέω συνίστημι , ἤ ὁ ἀδυνατέω ποιέω , ὥσπερ ἀμέλει καί βόθρος περιπίπτω τις ἤτοι ἀγνοέω ἤ ἀδυνατέω ὑπερβαίνω διά ἀσθένεια σῶμα . ἀλλά ἐπί ἐγώ γε ὁ τε πρός ὁ παιδεία ἐγώ παράστασις ὁ τε πρός ὁ ἐντολή ὑπακοή .
clemens-alexandrinus.stromata 2.15.63
ὧν εἰ μὴ μετέχειν βουληθείημεν θυμῷ τε καὶ ἐπιθυμίᾳ ἐκδότους σφᾶς αὐτοὺς ἐπιδόντες , ἁμαρτησόμεθα , μᾶλλον δὲ ἀδικήσομεν τὴν ἑαυτῶν ψυχήν . ὁ μὲν γὰρ Λάιος ἐκεῖνος κατὰ τὴν τραγῳδίαν φησίν · λέληθεν δέ με οὐθὲν τῶνδε ὧν σὺ νουθετεῖς , γνώμην δ’ ἔχοντά με ἡ φύσις βιάζεται · τουτέστι τὸ ἔκδοτον γεγενῆσθαι τῷ πάθει . ἡ Μήδεια δὲ καὶ αὐτὴ ὁμοίως ἐπὶ τῆς σκηνῆς βοᾷ · καὶ μανθάνω μὲν οἶα δρᾶν μέλλω κακά , θυμὸς δὲ κρείσσων τῶν ἐμῶν βουλευμάτων . ἀλλ’ οὐδὲ Αἴας σιωπᾷ , μέλλων δὲ ἑαυτὸν ἀποσφάττειν κέκραγεν · οὐδὲν οὖν ἦν πῆμα ἐλευθέρου ψυχὴν δάκνον οὕτως ἀνδρὸς ὡς ἀτιμία · οὕτως πέπονθα καί με † συμφοροῦσα βαθεῖα κηλὶς ἐκ βυθῶν ἀναστρέφει λύσσης πικροῖς κέντροισιν ἠρεθισμένον .
Lemmas: ὅς εἰ μή μετέχω βούλομαι θυμός τε καί ἐπιθυμία ἔκδοτος σφεῖς αὐτός ἐπιδίδωμι , ἁμαρτάνω , μάλα δέ ἀδικέω ὁ ἑαυτοῦ ψυχή . ὁ μέν γάρ Λάϊος ἐκεῖνος κατά ὁ τραγῳδία φημί · λανθάνω δέ ἐγώ οὐδείς ὅδε ὅς σύ νουθετέω , γνώμη δέ ἔχω ἐγώ ὁ φύσις βιάζω · τουτέστι ὁ ἔκδοτος γίγνομαι ὁ πάθος . ὁ Μήδεια δέ καί αὐτός ὅμοιος ἐπί ὁ σκηνή βοάω · καί μανθάνω μέν οἷος δράω μέλλω κακός , θυμός δέ κρατύς ὁ ἐμός βούλευμα . ἀλλά οὐδέ Αἴας σιωπάω , μέλλω δέ ἑαυτοῦ ἀποσφάζω κράζω · οὐδείς οὖν εἰμί πῆμα ἐλεύθερος ψυχή δάκνω οὕτως ἀνήρ ὡς ἀτιμία · οὕτως πάσχω καί ἐγώ † συμφορέω βαθύς κηλίς ἐκ βυθός ἀναστρέφω λύσσα πικρός κέντρον ἐρεθίζω .
clemens-alexandrinus.stromata 2.15.64
τούτους μὲν οὖν ὁ θυμός , μυρίους δὲ ἄλλους ἡ ἐπιθυμία τραγῳδεῖ , τὴν Φαίδραν , τὴν Ἄνθειαν , τὴν Ἐριφύλην , ἥ χρυσὸν φίλου ἀνδρὸς ἐδέξατο τιμήεντα . τὸν γὰρ κωμικὸν ἐκεῖνον Θρασωνίδην ἄλλη σκηνὴ παιδισκάριόν με φησὶν εὐτελὲς καταδεδούλωκεν . Ἀτύχημα μὲν οὖν παράλογός ἐστιν ἁμαρτία , ἡ δὲ ἁμαρτία ἀκούσιος ἀδικία , ἀδικία δὲ ἑκούσιος κακία . ἔστιν οὖν ἡ μὲν ἁμαρτία ἐμὸν ἀκούσιον . διὸ δαί φησιν · ἁμαρτία γὰρ ὑμῶν οὐ κυριεύσει · οὐ γάρ ἐστε ὑπὸ νόμον , ἀλλ’ ὑπὸ χάριν , τοῖς ἤδη πεπιστευκόσι λέγων , ὅτι τῷ μώλωπι αὐτοῦ ἡμεῖς ἰάθημεν . ἀτυχία δέ ἐστιν ἄλλου εἰς ἐμὲ πρᾶξις ἀκούσιος , ἡ δὲ ἀδικία μόνη εὑρίσκεται ἑκούσιος εἴτε ἐμὴ εἴτε ἄλλου .
Lemmas: οὗτος μέν οὖν ὁ θυμός , μυρίος δέ ἄλλος ὁ ἐπιθυμία τραγῳδέω , ὁ Φαίδρη , ὁ Ἄνθεια , ὁ Ἐριφύλη , ὅς χρυσός φίλος ἀνήρ δέχομαι τιμήεις . ὁ γάρ κωμικός ἐκεῖνος Θρασωνίδης ἄλλος σκηνή παιδισκάριον ἐγώ φημί εὐτελής καταδουλόω . ἀτύχημα μέν οὖν παράλογος εἰμί ἁμαρτία , ὁ δέ ἁμαρτία ἀκούσιος ἀδικία , ἀδικία δέ ἑκούσιος κακία . εἰμί οὖν ὁ μέν ἁμαρτία ἐμός ἀκούσιος . διό δαίς φημί · ἁμαρτία γάρ σύ οὐ κυριεύω · οὐ γάρ εἰμί ὑπό νόμος , ἀλλά ὑπό χάρις , ὁ ἤδη πιστεύω λέγω , ὅτι ὁ μώλωψ αὐτός ἐγώ ἰάομαι . ἀτυχία δέ εἰμί ἄλλος εἰς ἐγώ πρᾶξις ἀκούσιος , ὁ δέ ἀδικία μόνος εὑρίσκω ἑκούσιος εἴτε ἐμός εἴτε ἄλλος .
clemens-alexandrinus.stromata 2.15.65
Ταύτας δ’ αἰνίσσεται τῶν ἁμαρτιῶν τὰς διαφορὰς ὁ ψαλμῳδὸς μακαρίους λέγων ὧν ὁ θεὸς τὰς μὲν ἀπήλειψεν ἀνομίας , τὰς δὲ ἐπεκάλυψεν ἁμαρτίας , οὐκ ἐλογίσατό τε τὰς ἄλλας καὶ ἀφῆκε τᾶς λοιπάς . γέγραπται γάρ · › μακάριοι ὧν ἀφέθησαν αἱ ἀνομίαι , καὶ ὧν ἐπεκαλύφθησαν αἱ ἁμαρτίαι · μακάριος ἀνὴρ ᾧ οὐ μὴ λογίσηται κύριος ἁμαρτίαν , οὐδὲ ἔστιν ἐν τῷ στόματι αὐτοῦ δόλος · ‹ οὗτος ὁ μακαρισμὸς ἐγένετο ἐπὶ τοὺς ἐκλελεγμένους ὑπὸ τοῦ θεοῦ διὰ Ἰησοῦ Χριστοῦ τοῦ κυρίου ἡμῶν . καλύπτει μὲν γὰρ ἀγάπη πλῆθος ἁμαρτιῶν , ἀπαλείφει δὲ ὁ τὴν μετάνοιαν μᾶλλον τοῦ ἁμαρτωλοῦ ἢ τὸν θάνατον αἱρούμενος .
Lemmas: οὗτος δέ αἰνίσσομαι ὁ ἁμαρτία ὁ διαφορά ὁ ψαλμῳδός μακάριος λέγω ὅς ὁ θεός ὁ μέν ἀπαλείφω ἀνομία , ὁ δέ ἐπικαλύπτω ἁμαρτία , οὐ λογίζομαι τε ὁ ἄλλος καί ἀφίημι ὁ λοιπός . γράφω γάρ · › μακάριος ὅς ἀφίημι ὁ ἀνομία , καί ὅς ἐπικαλύπτω ὁ ἁμαρτία · μακάριος ἀνήρ ὅς οὐ μή λογίζομαι κύριος ἁμαρτία , οὐδέ εἰμί ἐν ὁ στόμα αὐτός δόλος · ‹ οὗτος ὁ μακαρισμός γίγνομαι ἐπί ὁ ἐκλέγω ὑπό ὁ θεός διά Ἰησοῦς Χριστός ὁ κύριος ἐγώ . καλύπτω μέν γάρ ἀγάπη πλῆθος ἁμαρτία , ἀπαλείφω δέ ὁ ὁ μετάνοια μάλα ὁ ἁμαρτωλός ἤ ὁ θάνατος αἱρέω .
clemens-alexandrinus.stromata 2.15.66
οὐ λογίζονται δὲ ὅσαι μὴ κατὰ προαίρεσιν συνίστανται · ὁ γὰρ ἐπιθυμήσας ἤδη μεμοίχευκε φησίν . ἀφίησί τε τὰς ἁμαρτίας ὁ φωτίζων λόγος · καὶ ἐν τῷ καιρῷ ἐκείνῳ , φησὶν ὁ κύριος , ζητήσουσιν τὴν ἀδικίαν Ἰσραήλ , καὶ οὐχ ὑπάρξει , καὶ τὰς ἁμαρτίας Ἰούδα , καὶ οὐ μὴ εὑρεθῶσιν , ὅτι τίς ὥσπερ ἐγώ ; καὶ τίς ἀντιστήσεται κατὰ πρόσωπόν μου ; ὁρᾷς ἕνα θεὸν καταγγελλόμενον ἀγαθόν , τῶν κατ’ ἀξίαν ἀπονεμητικόν τε καὶ ἀφετικὸν ἁμαρτημάτων . φαίνεται δὲ καὶ Ἰωάννης ἐν τῇ μείζονι ἐπιστολῇ τὰς διαφορὰς τῶν ἁμαρτιῶν ἐκδιδάσκων ἐν τούτοις · ἐάν τις ἴδῃ τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ ἁμαρτάνοντα ἁμαρτίαν μὴ πρὸς θάνατον , αἰτήσει , καὶ δώσει αὐτῷ ζωήν , τοῖς ἁμαρτάνουσι μὴ πρὸς θάνατον εἶπεν · ἔστι γὰρ ἁμαρτία πρὸς θάνατον · οὐ περὶ ἐκείνης λέγω , ἵνα ἐρωτήσῃ τις . πᾶσα ἀδικία ἁμαρτία ἐστί .
Lemmas: οὐ λογίζομαι δέ ὅσος μή κατά προαίρεσις συνίστημι · ὁ γάρ ἐπιθυμέω ἤδη μοιχεύω φημί . ἀφίημι τε ὁ ἁμαρτία ὁ φωτίζω λόγος · καί ἐν ὁ καιρός ἐκεῖνος , φημί ὁ κύριος , ζητέω ὁ ἀδικία Ἰσραήλ , καί οὐ ὑπάρχω , καί ὁ ἁμαρτία Ἰούδας , καί οὐ μή εὑρίσκω , ὅτι τίς ὥσπερ ἐγώ ; καί τίς ἀνθίστημι κατά πρόσωπον ἐγώ ; ὁράω εἷς θεός καταγγέλλω ἀγαθός , ὁ κατά ἀξία ἀπονεμητικός τε καί ἀφετικός ἁμάρτημα . φαίνω δέ καί Ἰωάννης ἐν ὁ μέγας ἐπιστολή ὁ διαφορά ὁ ἁμαρτία ἐκδιδάσκω ἐν οὗτος · ἐάν τις ὁράω ὁ ἀδελφός αὐτός ἁμαρτάνω ἁμαρτία μή πρός θάνατος , αἰτέω , καί δίδωμι αὐτός ζωή , ὁ ἁμαρτάνω μή πρός θάνατος λέγω · εἰμί γάρ ἁμαρτία πρός θάνατος · οὐ περί ἐκεῖνος λέγω , ἵνα ἐρωτάω τις . πᾶς ἀδικία ἁμαρτία εἰμί .
clemens-alexandrinus.stromata 2.15.67
καὶ ἔστιν ἁμαρτία μὴ πρὸς θάνατον . ἀλλὰ καὶ Δαβὶδ καὶ πρὸ Δαβὶδ ὁ Μωυσῆς τῶν τριῶν δογμάτων τὴν γνῶσιν ἐμφαίνουσιν διὰ τούτων · μακάριος ἀνὴρ ὃς οὐκ ἐπορεύθη ἐν βουλῇ ἀσεβῶν , καθὼς οἱ ἰχθύες πορεύονται ἐν σκότει εἰς τὰ βάθη · οἱ γὰρ λεπίδα μὴ ἔχονται · ὧν ἀπαγορεύει Μωυσῆς ἐφάπτεσθαι , κάτω τῆς θαλάσσης νέμονται · οὐδὲ ἐν ὁδῷ ἁμαρτωλῶν ἔστη , καθὼς οἱ δοκοῦντες κοῦντες φοβεῖσθαι τὸν κύριον ἁμαρτάνουσιν ὡς ὁ χοῖρος · πεινῶν γὰρ κραυγάζει , πληρωθεὶς δὲ τὸν δεσπότην οὐ γνωρίζει · οὐδὲ ἐπὶ καθέδραν λοιμῶν ἐκάθισεν , καθὼς τὰ πτηνὰ εἰς ἁρπαγὴν ἕτοιμα . παρῄνεσε δὲ Μωυσῆς · οὐ φάγεσθε χοῖρον οὐδέ ἀετὸν οὐδὲ ὀξύπτερον οὐδὲ κόρακα οὐδὲ πάντ’ ἰχθὺν ὃς οὐκ ἔχει λεπίδα ἐν αὑτῷ . ταῦτα μὲν ὁ Βαρνάβας . ἀκήκοα δ’ ἔγωγε σοφοῦ τὰ τοιαῦτα ἀνδρὸς βουλὴν μὲν ἀσεβῶν τὰ ἔθνη λέγοντος , ὁδὸν δὲ ἁμαρτωλῶν τὴν Ἰουδαϊκὴν ὑπόληψιν καὶ καθέδραν λοιμῶν τὰς αἱρέσεις ἐκλαμβάνοντος .
Lemmas: καί εἰμί ἁμαρτία μή πρός θάνατος . ἀλλά καί Δαυίδ καί πρό Δαυίδ ὁ Μωϋσῆς ὁ τρεῖς δόγμα ὁ γνῶσις ἐμφαίνω διά οὗτος · μακάριος ἀνήρ ὅς οὐ πορεύω ἐν βουλή ἀσεβής , καθώς ὁ ἰχθῦς πορεύω ἐν σκότος εἰς ὁ βάθος · ὁ γάρ λεπίς μή ἔχω · ὅς ἀπαγορεύω Μωϋσῆς ἐφάπτω , κάτω ὁ θάλασσα νέμω · οὐδέ ἐν ὁδός ἁμαρτωλός ἵστημι , καθώς ὁ δοκέω χούντα φοβέω ὁ κύριος ἁμαρτάνω ὡς ὁ χοῖρος · πεινάω γάρ κραυγάζω , πληρόω δέ ὁ δεσπότης οὐ γνωρίζω · οὐδέ ἐπί καθέδρα λοιμός καθίζω , καθώς ὁ πτηνός εἰς ἁρπαγή ἑτοῖμος . παραινέω δέ Μωϋσῆς · οὐ ἐσθίω χοῖρος οὐδέ ἀετός οὐδέ ὀξύπτερος οὐδέ κόραξ οὐδέ πᾶς ἰχθῦς ὅς οὐ ἔχω λεπίς ἐν ἑαυτοῦ . οὗτος μέν ὁ Βαρναβᾶς . ἀκούω δέ ἐγώ σοφός ὁ τοιοῦτος ἀνήρ βουλή μέν ἀσεβής ὁ ἔθνος λέγω , ὁδός δέ ἁμαρτωλός ὁ Ἰουδαικός ὑπόληψις καί καθέδρα λοιμός ὁ αἵρεσις ἐκλαμβάνω .
clemens-alexandrinus.stromata 2.15.68
ἕτερος δὲ κυριώτερον ἔλεγεν τὸν μὲν πρῶτον μακαρισμὸν τετάχθαι ἐπὶ τῶν μὴ κατακολουθησάντων ταῖς γνώμαις ταῖς πονηραῖς , ταῖς ἀποστατησάσαις τοῦ , τὸν δεύτερον δὲ ἐπὶ τῶν τῇ εὐρυχώρῳ καὶ πλατείᾳ ὁδῷ οὐκ ἐμμενόντων , ἢ τῶν ἐν νόμῳ τραφέντων ἢ καὶ τῶν ἐξ ἐθνῶν μετανενοηκότων · καθέδρα δὲ λοιμῶν καὶ τὰ θέατρα καὶ τὰ δικαστήρια εἴη ἂν ἤ , ὅπερ καὶ μᾶλλον , ἡ ἐξακολούθησις ταῖς πονηραῖς καὶ ταῖς λυμαντικαῖς ἐξουσίαις καὶ ἡ κατὰ τὰ ἔργα αὐτῶν κοινωνία . ἀλλ’ ἢ ἐν τῷ νόμῳ κυρίου τὸ θέλημα αὐτοῦ · ὁ Πέτρος ἐν τῷ Κηρύγματι νόμον καὶ λόγον τὸν κύριον προσεῖπεν . δοκεῖ καὶ ἄλλως τριῶν ἀποχὴν ἁμαρτίας τρόπων διδάσκειν ὁ νομοθέτης , τῶν μὲν ἐν λόγῳ διὰ τῶν ἰχθύων τῶν ἀναύδων · ἔστι γὰρ τῷ ὄντι οὗ σιγὴ λόγου διαφέρει · ἔστι καὶ σιγῆς ἀκίνδυνον γέρας · τῶν δὲ ἐν ἔργῳ διὰ τῶν ἁρπακτικῶν καὶ σαρκοβόρων ὀρνέων · χοῖρος βορβόρῳ ἥδεται καὶ κόπρῳ ·
Lemmas: ἕτερος δέ κύριος λέγω ὁ μέν πρῶτος μακαρισμός τάσσω ἐπί ὁ μή κατακολουθέω ὁ γνώμη ὁ πονηρός , ὁ ἀποστατέω ὁ , ὁ δεύτερος δέ ἐπί ὁ ὁ εὐρύχωρος καί πλατύς ὁδός οὐ ἐμμένω , ἤ ὁ ἐν νόμος τρέφω ἤ καί ὁ ἐκ ἔθνος μετανοέω · καθέδρα δέ λοιμός καί ὁ θέατρον καί ὁ δικαστήριον εἰμί ἄν ἤ , ὅς καί μάλα , ὁ ἐξακολούθησις ὁ πονηρός καί ὁ λυμαντικός ἐξουσία καί ὁ κατά ὁ ἔργον αὐτός κοινωνία . ἀλλά ἤ ἐν ὁ νόμος κύριος ὁ θέλημα αὐτός · ὁ Πέτρος ἐν ὁ Κήρυγμα νόμος καί λόγος ὁ κύριος προσλέγω . δοκέω καί ἄλλος τρεῖς ἀποχή ἁμαρτία τρόπος διδάσκω ὁ νομοθέτης , ὁ μέν ἐν λόγος διά ὁ ἰχθῦς ὁ ἄναυδος · εἰμί γάρ ὁ εἰμί ὅς σιγή λόγος διαφέρω · εἰμί καί σιγή ἀκίνδυνος γέρας · ὁ δέ ἐν ἔργον διά ὁ ἁρπακτικός καί σαρκοβόρος ὄρνεον · χοῖρος βόρβορος ἥδομαι καί κόπρος ·
clemens-alexandrinus.stromata 2.15.69
καὶ χρὴ μηδὲ τὴν συνείδησιν ἔχειν μεμολυσμένην . εἰκότως οὖν φησιν ὁ προφήτης · οὐχ οὕτως , φησίν , οἱ ἀσεβεῖς , ἀλλ’ ἢ ὡσεὶ χνοῦς ὃν ἐκρίπτει ὁ ἄνεμος ἀπὸ προσώπου τῆς γῆς . διὰ τοῦτο οὐκ ἀναστήσονται ἀσεβεῖς ἐν κρίσει ( οἱ ἤδη κατακεκριμένοι , ἐπεὶ ὁ μὴ πιστεύων ἤδη κέκριται ) , οὐδὲ οἱ ἁμαρτωλοὶ ἐν βουλῇ δικαίων ( οἱ ἤδη κατεγνωσμένοι εἰς τὸ μὴ ἑνωθῆναι τοῖς ἀπταίστως βεβιωκόσιν ) , ὅτι γινώσκει κύριος ὁδὸν δικαίων , καὶ ὁδὸς ἀσεβῶν ἀπολεῖται . πάλιν ὁ κύριος δείκνυσιν ἄντικρυς ἐφ’ ἡμῖν καὶ τὰ παραπτώματα καὶ τὰ πλημμελήματα , τρόπους θεραπείας καταλλήλους τοῖς πάθεσιν ὑποτιθέμενος , πρὸς τῶν ποιμένων ἐπανορθοῦσθαι βουλόμενος ἡμᾶς διὰ Ἰεζεκιήλ , αἰτιώμενος αὐτῶν , οἶμαι , τινὰς ἐφ’ οἷς οὐκ ἐτήρησαν τὰς ἐντολάς · τὸ ἠσθενηκὸς οὐκ ἐνισχύσατε καὶ τὰ ἑξῆς ἕως καὶ οὐκ ἦν ὁ ἐπιζητῶν οὐδὲ ὁ ἀποστρέφων · μεγάλη γὰρ χαρὰ παρὰ τῷ πατρὶ ἑνὸς ἁμαρτωλοῦ σωθέντος , ὁ κύριός φησι . ταύτῃ πλέον ἐπαινετὸς ὁ Ἀβραὰμ ὅτι ἐπορεύθη καθάπερ ἐλάλησεν αὐτῷ ὁ κύριος .
Lemmas: καί χρή μηδέ ὁ συνείδησις ἔχω μολύνω . ἔοικα οὖν φημί ὁ προφήτης · οὐ οὕτως , φημί , ὁ ἀσεβής , ἀλλά ἤ ὡσεί χνόος ὅς ἐκριπτέω ὁ ἄνεμος ἀπό πρόσωπον ὁ γῆ . διά οὗτος οὐ ἀνίστημι ἀσεβής ἐν κρίσις ( ὁ ἤδη κατακρίνω , ἐπεί ὁ μή πιστεύω ἤδη κρίνω ) , οὐδέ ὁ ἁμαρτωλός ἐν βουλή δίκαιος ( ὁ ἤδη καταγιγνώσκω εἰς ὁ μή ἑνόω ὁ ἄπταιστος βιόω ) , ὅτι γιγνώσκω κύριος ὁδός δίκαιος , καί ὁδός ἀσεβής ἀπόλλυμι . πάλιν ὁ κύριος δείκνυμι ἄντικρυς ἐπί ἐγώ καί ὁ παράπτωμα καί ὁ πλημμέλημα , τρόπος θεραπεία κατάλληλος ὁ πάθος ὑποτίθημι , πρός ὁ ποιμήν ἐπανορθόω βούλομαι ἐγώ διά Ἰεζεκιήλ , αἰτιάομαι αὐτός , οἴομαι , τις ἐπί ὅς οὐ τηρέω ὁ ἐντολή · ὁ ἀσθενέω οὐ ἐνισχύω καί ὁ ἑξῆς ἕως καί οὐ εἰμί ὁ ἐπιζητέω οὐδέ ὁ ἀποστρέφω · μέγας γάρ χαρά παρά ὁ πατήρ εἷς ἁμαρτωλός σῴζω , ὁ κύριος φημί . οὗτος πολύς ἐπαινετός ὁ Ἀβραάμ ὅτι πορεύω καθά λαλέω αὐτός ὁ κύριος .
clemens-alexandrinus.stromata 2.15.70
ἐντεῦθεν ἀρυσάμενός τις τῶν παρ’ Ἕλλησι σοφῶν τὸ ἕπου θεῷ ἀπεφθέγξατο . οἱ δὲ εὐσεβεῖς φησὶν ̔Πσαΐας συνετὰ ἐβουλεύσαντο . βουλὴ δέ ἐστι ζήτησις περὶ τοῦ πῶς ἂν ἐν τοῖς παροῦσι πράγμασιν ὀρθῶς διεξάγοιμεν , εὐβουλία δὲ φρόνησις πρὸς τὰ βουλεύματα . τί δέ ; οὐχὶ καὶ ὁ θεὸς μετὰ τὴν ἐπὶ τῷ Κάιν συγγνώμην ἀκολούθως οὐ πολλῷ ὕστερον τὸν μετανοήσαντα Ἐνὼχ εἰσάγει δηλῶν ὅτι συγγνώμην μετάνοια πέφυκε γεννᾶν ; ἡ συγγνώμη δὲ οὐ κατὰ ἄφεσιν , ἀλλὰ κατὰ ἴασιν συνίσταται . τὸ δ’ αὐτὸ γίνεται κἀν τῇ κατὰ τὸν Ἀαρὼν τοῦ λαοῦ μοσχοποιίᾳ . ἐντεῦθέν τις τῶν παρ’ Ἕλλησι σοφῶν συγγνώμη τιμωρίας κρείσσων ἀπεφθέγξατο , ὥσπερ ἀμέλει καὶ τὸ ἐγγύα , πάρα δ’ ἄτα ἀπὸ τῆς Σολομῶντος φωνῆς λεγούσης · υἱέ , ἐὰν ἐγγυήσῃ σὸν φίλον , παραδώσεις σὴν χεῖρα ἐχθρῷ · παγὶς γὰρ ἀνδρὶ ἰσχυρὰ τὰ ἴδια χείλη , καὶ ἁλίσκεται ῥήμασιν ἰδίου στόματος . μυστικώτερον δὲ ἤδη τὸ γνῶθι σαυτὸν ἐκεῖθεν εἴληπται · εἶδες τὸν ἀδελφόν σου , εἶδες τὸν θεόν σου .
Lemmas: ἐντεῦθεν ἀρύω τις ὁ παρά Ἕλλην σοφός ὁ ἕπομαι θεός ἀποφθέγγομαι . ὁ δέ εὐσεβής φημί ̔Πσαΐας συνετός βουλεύω . βουλή δέ εἰμί ζήτησις περί ὁ πῶς ἄν ἐν ὁ πάρειμι πρᾶγμα ὀρθός διεξάγω , εὐβουλία δέ φρόνησις πρός ὁ βούλευμα . τίς δέ ; οὐ καί ὁ θεός μετά ὁ ἐπί ὁ Κάϊς συγγνώμη ἀκόλουθος οὐ πολύς ὕστερον ὁ μετανοέω Ἐνώχ εἰσάγω δηλόω ὅτι συγγνώμη μετάνοια φύω γεννάω ; ὁ συγγνώμη δέ οὐ κατά ἄφεσις , ἀλλά κατά ἴασις συνίστημι . ὁ δέ αὐτός γίγνομαι ἐν ὁ κατά ὁ Ἀαρών ὁ λαός μοσχοποιΐα . ἐντεῦθεν τις ὁ παρά Ἕλλην σοφός συγγνώμη τιμωρία κρατύς ἀποφθέγγομαι , ὥσπερ ἀμέλει καί ὁ ἐγγύη , πάρειμι δέ ἄτη ἀπό ὁ Σολομών φωνή λέγω · υἱός , ἐάν ἐγγυάω σός φίλος , παραδίδωμι σός χείρ ἐχθρός · παγίς γάρ ἀνήρ ἰσχυρός ὁ ἴδιος χεῖλος , καί ἁλίσκομαι ῥῆμα ἴδιος στόμα . μυστικός δέ ἤδη ὁ γιγνώσκω σεαυτοῦ ἐκεῖθεν λαμβάνω · ὁράω ὁ ἀδελφός σύ , ὁράω ὁ θεός σύ .
clemens-alexandrinus.stromata 2.15.71
ταύτῃ που ἀγαπήσεις κύριον τὸν θεόν σου , ἐξ ὅλης καρδίας καὶ τὸν πλησίον σου ὡς σεαυτόν · ἐν ταύταις λέγει ταῖς ἐντολαῖς ὅλον τὸν νόμον καὶ τοὺς προφήτας κρέμασθαί τε καὶ ἐξηρτῆσθαι . συνᾴδει τούτοις κἀκεῖνα · ταῦτα λελάληκα ὑμῖν , ἵνα ἡ χαρὰ ἡ ἐμὴ πληρωθῇ . αὕτη δέ ἐστιν ἡ ἐντολὴ ἡ ἑμή , ἵνα ἀγαπᾶτε ἀλλήλους καθὼς ἠγάπησα ὑμᾶς · ἐλεήμων γὰρ καὶ οἰκτίρμων ὁ κύριος , καὶ χρηστὸς κύριος τοῖς σύμπασι . σαφέστερον δὲ τὸ γνῶθι σαυτὸν παρεγγυῶν ὁ Μωυσῆς λέγει πολλάκις · πρόσεχε σεαυτῷ . ἐλεημοσύναις οὖν καὶ πίστεσιν ἀποκαθαίρονται ἁμαρτίαι · τῷ δὲ φόβῳ κυρίου ἐκκλίνει πᾶς ἀπὸ κακοῦ . φόβος δὲ κυρίου παιδεία καὶ σοφία .
Lemmas: ταύτῃ που ἀγαπάω κύριος ὁ θεός σύ , ἐκ ὅλος καρδία καί ὁ πλησίος σύ ὡς σεαυτοῦ · ἐν οὗτος λέγω ὁ ἐντολή ὅλος ὁ νόμος καί ὁ προφήτης κρεμάννυμι τε καί ἐξαρτάω . συνᾴδω οὗτος ἐκεῖνος · οὗτος λαλέω σύ , ἵνα ὁ χαρά ὁ ἐμός πληρόω . οὗτος δέ εἰμί ὁ ἐντολή ὁ ἐμός , ἵνα ἀγαπάω ἀλλήλων καθώς ἀγαπάω σύ · ἐλεήμων γάρ καί οἰκτίρμων ὁ κύριος , καί χρηστός κύριος ὁ σύμπας . σαφής δέ ὁ γιγνώσκω σεαυτοῦ παρεγγυάω ὁ Μωϋσῆς λέγω πολλάκις · προσέχω σεαυτοῦ . ἐλεημοσύνη οὖν καί πίστις ἀποκαθαίρω ἁμαρτία · ὁ δέ φόβος κύριος ἐκκλίνω πᾶς ἀπό κακός . φόβος δέ κύριος παιδεία καί σοφία .
clemens-alexandrinus.stromata 2.16.72
Ἐνταῦθα πάλιν ἐπιφύονται οἱ κατήγοροι χαρὰν καὶ λύπην πάθη ψυχῆς λέγοντες · τὴν μὲν γὰρ χαρὰν εὔλογον ἔπαρσιν ἀποδιδόασι καὶ τὸ ἀγάλλεσθαι χαίρειν ἐπὶ καλοῖς , τὸ δὲ ἔλεος λύπην ἐπὶ ἀναξίως κακοπαθοῦντι , τροπὰς δὲ εἶναι ψυχῆς καὶ πάθη τὰ τοιαῦτα . ἡμεῖς δέ , ὡς ἔοικεν , οὐ παυόμεθα σαρκικῶς νοοῦντες τὰς γραφὰς καὶ ἀπὸ τῶν ἡμετέρων παθῶν ἀναγόμενοι , τὸ βούλημα τοῦ ἀπαθοῦς θεοῦ ὁμοίως τοῖς ἡμεδαποῖς κινήμασιν ἀπεκδεχόμενοι · ὡς δ’ ἡμεῖς ἀκοῦσαι δυνατοί , οὕτως ἔχειν ἐπὶ τοῦ παντοκράτορος ὑπολαμβάνοντες , ἀθέως πλανώμεθα . οὐ γὰρ ὡς ἔχει τὸ θεῖον , οὕτως οἷόν τε ἦν λέγεσθαι · ἀλλ’ ὡς οἷόν τε ἦν ἐπαΐειν ἡμᾶς σαρκὶ πεπεδημένους , οὕτως ἡμῖν ἐλάλησαν οἱ προφῆται συμπεριφερομένου σωτηρίως τῇ τῶν ἀνθρώπων ἀσθενείᾳ τοῦ κυρίου .
Lemmas: ἐνταῦθα πάλιν ἐπιφύω ὁ κατήγορος χαρά καί λύπη πάθος ψυχή λέγω · ὁ μέν γάρ χαρά εὔλογος ἔπαρσις ἀποδίδωμι καί ὁ ἀγάλλω χαίρω ἐπί καλός , ὁ δέ ἔλεος λύπη ἐπί ἀνάξιος κακοπαθέω , τροπή δέ εἰμί ψυχή καί πάθος ὁ τοιοῦτος . ἐγώ δέ , ὡς ἔοικα , οὐ παύω σαρκικός νοέω ὁ γραφή καί ἀπό ὁ ἡμέτερος πάθος ἀνάγω , ὁ βούλημα ὁ ἀπαθής θεός ὅμοιος ὁ ἡμεδαπός κίνημα ἀπεκδέχομαι · ὡς δέ ἐγώ ἀκούω δυνατός , οὕτως ἔχω ἐπί ὁ παντοκράτωρ ὑπολαμβάνω , ἄθεος πλανάω . οὐ γάρ ὡς ἔχω ὁ θεῖος , οὕτως οἷος τε εἰμί λέγω · ἀλλά ὡς οἷος τε εἰμί ἐπαΐω ἐγώ σάρξ πεδάω , οὕτως ἐγώ λαλέω ὁ προφήτης συμπεριφέρω σωτήριος ὁ ὁ ἄνθρωπος ἀσθένεια ὁ κύριος .
clemens-alexandrinus.stromata 2.16.73
ἐπεὶ τοίνυν βούλημά ἐστι τοῦ ἐστι τοῦ θεοῦ σῴζεσθαι τὸν ταῖς ἐντολαῖς πειθήνιον τόν τε ἐκ τῶν ἁμαρτημάτων μετανοοῦντα , χαίρομεν δὲ ἡμεῖς ἐπὶ τῇ σωτηρίᾳ ἡμῶν , τὸ χαρτὸν ἡμῶν ἐξιδιοποιήσατο ὁ διὰ τῶν προφητῶν λαλήσας κύριος , καθάπερ ἐν τῷ εὐαγγελίῳ φιλανθρώπως λέγων · ἐπείνασα καὶ ἐδώκατέ μοι φαγεῖν , ἐδίψησα καὶ ἐδώκατέ μοι πιεῖν · ὃ γὰρ ἑνὶ τούτων τῶν ἐλαχίστων πεποιήκατε , ἐμοὶ πεποιήκατε . ὥσπερ οὖν τρέφεται μὴ τρεφόμενος διὰ τὸ τεθράφθαι ὅνπερ βούλεται , οὕτως ἐχάρη μὴ τραπεὶς διὰ τὸ ἐν χαρᾷ γεγονέναι τὸν μετανενοηκότα ὡς ἐβούλετο . ἐπεὶ δὲ πλουσίως ἐλεεῖ ἀγαθὸς ὤν ὁ θεὸς τάς τε ἐντολὰς διδοὺς διὰ νόμου , διὰ προφητῶν καὶ προσεχέστερον ἤδη διὰ τῆς τοῦ υἱοῦ παρουσίας σῴζων καὶ ἐλεῶν , ὡς εἴρηται , τοὺς ἠλεημένους , κυρίως τε ἐλεεῖ ὁ κρείττων τὸν ἐλάσσω , καὶ κρείττων μὲν ἄνθρωπος ἀνθρώπου οὐκ ἂν εἴη , καθὸ ἄνθρωπος πέφυκεν , κρείττων δὲ ὁ θεὸς τοῦ ἀνθρώπου κατὰ πάντα , εἰ τοίνυν ὁ κρείττων τὸν ἥσσω ἐλεεῖ , μόνος ἡμᾶς ὁ θεὸς ἐλεήσει . κοινωνικὸς μὲν γὰρ ἄνθρωπος ὑπὸ δικαιοσύνης γίνεται καὶ μεταδίδωσιν ὧν ἔλαβεν παρὰ τοῦ θεοῦ διά τε φυσικὴν εὔνοιαν καὶ σχέσιν διά τε τὰς ἐντολὰς αἷς πείθεται ·
Lemmas: ἐπεί τοίνυν βούλημα εἰμί ὁ εἰμί ὁ θεός σῴζω ὁ ὁ ἐντολή πειθήνιος ὁ τε ἐκ ὁ ἁμάρτημα μετανοέω , χαίρω δέ ἐγώ ἐπί ὁ σωτηρία ἐγώ , ὁ χαρτός ἐγώ ἐξιδιοποιέομαι ὁ διά ὁ προφήτης λαλέω κύριος , καθά ἐν ὁ εὐαγγέλιον φιλάνθρωπος λέγω · πεινάω καί δίδωμι ἐγώ ἐσθίω , διψάω καί δίδωμι ἐγώ πίνω · ὅς γάρ εἷς οὗτος ὁ ἐλαχύς ποιέω , ἐγώ ποιέω . ὥσπερ οὖν τρέφω μή τρέφω διά ὁ τρέφω ὅς βούλομαι , οὕτως χαίρω μή τρέπω διά ὁ ἐν χαρά γίγνομαι ὁ μετανοέω ὡς βούλομαι . ἐπεί δέ πλούσιος ἐλεέω ἀγαθός εἰμί ὁ θεός ὁ τε ἐντολή δίδωμι διά νόμος , διά προφήτης καί προσεχής ἤδη διά ὁ ὁ υἱός παρουσία σῴζω καί ἐλεέω , ὡς λέγω , ὁ ἐλεέω , κύριος τε ἐλεέω ὁ κρατύς ὁ ἐλαχύς , καί κρατύς μέν ἄνθρωπος ἄνθρωπος οὐ ἄν εἰμί , καθό ἄνθρωπος φύω , κρατύς δέ ὁ θεός ὁ ἄνθρωπος κατά πᾶς , εἰ τοίνυν ὁ κρατύς ὁ ἥσσων ἐλεέω , μόνος ἐγώ ὁ θεός ἐλεέω . κοινωνικός μέν γάρ ἄνθρωπος ὑπό δικαιοσύνη γίγνομαι καί μεταδίδωμι ὅς λαμβάνω παρά ὁ θεός διά τε φυσικός εὔνοια καί σχέσις διά τε ὁ ἐντολή ὅς πείθω ·
clemens-alexandrinus.stromata 2.16.74
ὁ θεὸς δὲ οὐδεμίαν ἔχει πρὸς ἡμᾶς φυσικὴν σχέσιν , ὡς οἱ τῶν αἱρέσεων κτίσται θέλουσιν , ( οὔτ’ εἰ ἐκ μὴ ὄντων ποιοίη οὔτ’ εἰ ἐξ ὕλης δημιουργοίη , ἐπεὶ τὸ μὲν οὐδ’ ὅλως ὄν , ἥ δὲ κατὰ πάντα ἑτέρα τυγχάνει τοῦ θεοῦ ) εἰ μή τις μέρος αὐτοῦ καὶ ὁμοουσίους ἡμᾶς τῷ τολμήσει λέγειν · καὶ οὐκ οἶδ’ ὅπως ἀνέξεταί τις ἐπαΐων τούτου θεὸν ἐγνωκώς , ἀπιδὼν εἰς τὸν βίον τὸν ἡμέτερον , ἐν ὅσοις φυρόμεθα κακοῖς . εἴη γὰρ ἂν οὕτως , ὃ μηδ’ εἰπεῖν θέμις , μερικῶς ἁμαρτάνων ὁ θεός , εἴ γε τὰ μέρη τοῦ ὅλου μέρη καὶ συμπληρωτικὰ τοῦ ὅλου , εἰ δὲ μὴ συμπληρωτικά . οὐδὲ μέρη εἴη ἄν . ἀλλὰ γὰρ φύσει πλούσιος ὤν ὁ θεὸς ἐν ἐλέῳ διὰ τὴν αὐτοῦ ἀγαθότητα κήδεται ἡμῶν μήτε μορίων ὄντων αὐτοῦ μήτε φύσει τέκνων .
Lemmas: ὁ θεός δέ οὐδείς ἔχω πρός ἐγώ φυσικός σχέσις , ὡς ὁ ὁ αἵρεσις κτίστης ἐθέλω , ( οὔτε εἰ ἐκ μή εἰμί ποιέω οὔτε εἰ ἐκ ὕλη δημιουργέω , ἐπεί ὁ μέν οὐδέ ὅλος εἰμί , ὁ δέ κατά πᾶς ἕτερος τυγχάνω ὁ θεός ) εἰ μή τις μέρος αὐτός καί ὁμοούσιος ἐγώ ὁ τολμάω λέγω · καί οὐ οἶδα ὅπως ἀνέχω τις ἐπαΐω οὗτος θεός γιγνώσκω , ἀφοράω εἰς ὁ βίος ὁ ἡμέτερος , ἐν ὅσος φύρω κακός . εἰμί γάρ ἄν οὕτως , ὅς μηδέ λέγω θέμις , μερικός ἁμαρτάνω ὁ θεός , εἰ γε ὁ μέρος ὁ ὅλος μέρος καί συμπληρωτικός ὁ ὅλος , εἰ δέ μή συμπληρωτικός . οὐδέ μέρος εἰμί ἄν . ἀλλά γάρ φύσις πλούσιος εἰμί ὁ θεός ἐν ἔλεος διά ὁ ἑαυτοῦ ἀγαθότης κήδω ἐγώ μήτε μόριον εἰμί αὐτός μήτε φύσις τέκνον .
clemens-alexandrinus.stromata 2.16.75
καὶ δὴ ἡ μεγίστη τῆς τοῦ θεοῦ ἀγαθότητος ἔνδειξις αὕτη τυγχάνει , ὅτι οὕτως ἐχόντων ἡμῶν πρὸς αὐτὸν καὶ φύσει ἀπηλλοτριωμένων παντελῶς ὅμως κήδεται . φυσικὴ μὲν γὰρ ἡ πρὸς τὰ τέκνα φιλοστοργία τοῖς ζῴοις ἥ τε ἐκ συνηθείας τοῖς ὁμογνώμοσι φιλία , θεοῦ δὲ ὁ ἔλεος εἰς ἡμᾶς πλούσιος τοὺς κατὰ μηδὲν αὐτῷ προσήκοντας , τῇ οὐσίᾳ ἡμῶν λέγω ἢ φύσει ἢ δυνάμει τῇ οἰκείᾳ τῆς οὐσίας ἡμῶν , μόνῳ δὲ τῷ ἔργον εἶναι τοῦ θελήματος αὐτοῦ · καὶ δὴ τὸν ἑκόντα μετὰ ἀσκήσεως καὶ διδασκαλίας τὴν γνῶσιν τῆς ἀληθείας ἐπανῃρημένον εἰς υἱοθεσίαν καλεῖ , τὴν μεγίστην πασῶν προκοπήν . παρανομίαι δὲ ἄνδρα ἀγρεύουσι , σειραῖς δὲ τῶν ἑαυτοῦ ἁμαρτιῶν ἕκαστος σφίγγεται , καὶ ἔστιν ὁ θεὸς ἀναίτιος · καὶ τῷ ὄντι μακάριος ἀνὴρ ὃς καταπτήσσει πάντα δἰ εὐλάβειαν .
Lemmas: καί δή ὁ μέγας ὁ ὁ θεός ἀγαθότης ἔνδειξις οὗτος τυγχάνω , ὅτι οὕτως ἔχω ἐγώ πρός αὐτός καί φύσις ἀπαλλοτριόω παντελής ὅμως κήδω . φυσικός μέν γάρ ὁ πρός ὁ τέκνον φιλοστοργία ὁ ζῷον ὁ τε ἐκ συνήθεια ὁ ὁμογνώμων φιλία , θεός δέ ὁ ἔλεος εἰς ἐγώ πλούσιος ὁ κατά μηδείς αὐτός προσήκω , ὁ οὐσία ἐγώ λέγω ἤ φύσις ἤ δύναμις ὁ οἰκεῖος ὁ οὐσία ἐγώ , μόνος δέ ὁ ἔργον εἰμί ὁ θέλημα αὐτός · καί δή ὁ ἑκών μετά ἄσκησις καί διδασκαλία ὁ γνῶσις ὁ ἀλήθεια ἐπαναλέγω εἰς υἱοθεσία καλέω , ὁ μέγας πᾶς προκοπή . παρανομία δέ ἀνήρ ἀγρεύω , σειρά δέ ὁ ἑαυτοῦ ἁμαρτία ἕκαστος σφίγγω , καί εἰμί ὁ θεός ἀναίτιος · καί ὁ εἰμί μακάριος ἀνήρ ὅς καταπτήσσω πᾶς διά εὐλάβεια .
clemens-alexandrinus.stromata 2.17.76
Ὡς οὖν ἡ ἐπιστήμη ἐπιστητική ἐστιν ἕξις . ἀφ’ ἧς τὸ ἐπίστασθαι συμβαίνει , γίνεται δὲ ἡ κατάληψις αὐτῇ ἀμετάπτωτος ὑπὸ λόγου , οὕτω καὶ ἡ ἄγνοια φαντασία ἐστὶν εἴκουσα , μεταπτωτικὴ ὑπὸ λόγου , τὸ δὲ μεταπῖπτον ὡς καὶ τὸ συνασκούμενον ἐκ λόγου ἐφ’ ἡμῖν . παράκειται δὲ τῇ ἐπιστήμῃ ἥ τ’ ἐμπειρία καὶ ἡ εἴδησις σύνεσίς τε καὶ νόησις καὶ γνῶσις . καὶ ἡ μὲν εἴδησις ἐπιστήμη τῶν καθ’ ὅλου κατ’ εἶδος εἴη ἄν · ἡ δὲ ἐμπειρία ἐπιστήμη περιληπτική , ὥστε καὶ οἷόν ἐστιν ἕκαστον πολυπραγμονεῖν · νόησις δὲ ἐπιστήμη νοητοῦ · καὶ σύνεσις ἐπιστήμη συμβλητοῦ ἢ σύμβλησις ἀμετάπτωτος ἢ συμβλητικὴ δύναμις ὧν φρόνησίς ἐστι καὶ ἐπιστήμη . καὶ ἑνὸς καὶ ἑκάστου καὶ πάντων τῶν εἰς ἕνα λόγον γνῶσις δὲ ἐπιστήμη τοῦ ὄντος αὐτοῦ ἢ ἐπιστήμη σύμφωνος τοῖς γινομένοις · ἀλήθειά τε ἐπιστήμη ἀληθοῦς , ἡ δὲ ἕξις τῆς ἀληθείας ἐπιστήμη ἀληθῶν .
Lemmas: ὡς οὖν ὁ ἐπιστήμη ἐπιστηδικός εἰμί ἕξις . ἀπό ὅς ὁ ἐπίσταμαι συμβαίνω , γίγνομαι δέ ὁ κατάληψις αὐτός ἀμετάπτωτος ὑπό λόγος , οὕτως καί ὁ ἄγνοια φαντασία εἰμί εἴκω , μεταπτωτικός ὑπό λόγος , ὁ δέ μεταπίπτω ὡς καί ὁ συνασκέω ἐκ λόγος ἐπί ἐγώ . παράκειμαι δέ ὁ ἐπιστήμη ὁ τε ἐμπειρία καί ὁ εἴδησις σύνεσις τε καί νόησις καί γνῶσις . καί ὁ μέν εἴδησις ἐπιστήμη ὁ κατά ὅλος κατά εἶδος εἰμί ἄν · ὁ δέ ἐμπειρία ἐπιστήμη περιληπτικός , ὥστε καί οἷος εἰμί ἕκαστος πολυπραγμονέω · νόησις δέ ἐπιστήμη νοητός · καί σύνεσις ἐπιστήμη συμβλητός ἤ σύμβλησις ἀμετάπτωτος ἤ συμβλητικός δύναμις ὅς φρόνησις εἰμί καί ἐπιστήμη . καί εἷς καί ἕκαστος καί πᾶς ὁ εἰς εἷς λόγος γνῶσις δέ ἐπιστήμη ὁ εἰμί αὐτός ἤ ἐπιστήμη σύμφωνος ὁ γίγνομαι · ἀλήθεια τε ἐπιστήμη ἀληθής , ὁ δέ ἕξις ὁ ἀλήθεια ἐπιστήμη ἀληθής .