clemens-alexandrinus.stromata 7.15.91
Διὰ δὴ τοῦτο ἄρα πλέονος ἐπιμελείας καὶ προμηθείας δεόμεθα εἰς τὴν ἐξέτασιν τοῦ πῶς ἀκριβῶς βιωτέον καὶ τίς ἡ ὄντως οὖσα θεοσέβεια . δῆλον γὰρ ὅτι δυσκόλου καὶ δυσεργοῦ τῆς ἀληθείας τυγχανούσης διὰ τοῦτο γεγόνασιν αἱ ζητήσεις · ἀφ᾿ ὧν αἱ φίλαυτοι καὶ φιλόδοξοι αἱρέσεις , μὴ μαθόντων μὲν μηδὲ παρειληφότων ἀληθῶς . οἴησιν δὲ γνώσεως εἰληφότων . διὰ πλείονος τοίνυν φροντίδος ἐρευνητέον τὴν τῷ ὄντι ἀλήθειαν , ἢ μόνην περὶ τὸν ὄντως ὄντα θεὸν καταγίνεται . πόνῳ δὲ ἕπεται γλυκεῖα εὕρεσίς τε καὶ μνήμη . ἐπαποδυτέον ἄρα τῷ πόνῳ τῆς εὑρέσεως διὰ τὰς αἱρέσεις , ἀλλ᾿ οὐ τέλεον ἀποστατέον . οὐδὲ γὰρ ὀπώρας παρακειμένης , τῆς μὲν ἀληθοῦς καὶ ὡρίμου . τῆς δὲ ἐκ κηροῦ ὡς ὅτι μάλιστα ἐμφεροῦς πεποιημένης . διὰ τὴν ὁμοιότητα ἀμφοῖν ἀφεκτέον , διακριτέον δὲ ὁμοῦ τε τῇ καταληπτικῇ θεωρίᾳ καὶ τῷ κυριωτάτῳ λογισμῷ τὸ ἀληθὲς ἀπὸ τοῦ φαινομένου . καὶ ὥσπερ ὁδοῦ μιᾶς μὲν τῆς βασιλικῆς τυγχανούσης , πολλῶν δὲ καὶ ἄλλων τῶν μὲν ἐπί τινα κρημνόν , τῶν δὲ ἐπὶ ποταμὸν ῥοώδη ἢ θάλασσαν ἀγχιβαθῆ φερουσῶν , οὐκ ἄν τις ὀκνήσαι διὰ τὴν διαφωνίαν ὁδεῦσαι , χρήσαιτο δ᾿ ἂν τῇ ἀκινδύνῳ καὶ βασιλικῇ καὶ λεωφόρῳ , οὕτως ἄλλα ἄλλων περὶ ἀληθείας λεγόντων οὐκ ἀποστατέον , ἐπιμελέστερον δὲ θηρατέον τὴν ἀκριβεστάτην περὶ αὐτῆς γνῶσιν · ἐπεὶ κἀν τοῖς κηπευομένοις λαχάνοις συναναφύονται καὶ πόαι · μή τι οὖν ἀπέχονται οἱ γεωργοὶ τῆς κηπευτικῆς ἐπιμελείας ; ἔχοντες οὖν πολλὰς ἐκ φύσεως ἀφορμὰς πρὸς τὸ ἐξετάξειν τὰ λεγόμενα καὶ τῆς ἀληθείας τὴν ἀκολουθίαν ἐξευρίσκειν ὀφείλομεν . διὸ καὶ εἰκότως κρινόμεθα , οἷς δέον πείθεσθαι μὴ συγκα τατιθέμενοι , μὴ διαστέλλοντες τὸ μαχόμενον καὶ ἀπρεπὲς καὶ παρὰ φύσιν καὶ ψεῦδος ἀπὸ [ τε ] τἀληθοῦς καὶ τοῦ ἀκολούθου καὶ τοῦ πρέποντος καὶ τοῦ κατὰ φύσιν , αἷς ἀφορμαῖς καταχρηστέον εἰς ἐπίγνωσιν τῆς ὄντως οὔσης ἀληθείας .
Lemmas: διά δή οὗτος ἄρα πολύς ἐπιμέλεια καί προμήθεια δέω εἰς ὁ ἐξέτασις ὁ πῶς ἀκριβής βιωτέον καί τίς ὁ ὄντως εἰμί θεοσέβεια . δῆλος γάρ ὅτι δύσκολος καί δυσεργέω ὁ ἀλήθεια τυγχάνω διά οὗτος γίγνομαι ὁ ζήτησις · ἀπό ὅς ὁ φίλαυτος καί φιλόδοξος αἵρεσις , μή μανθάνω μέν μηδέ παραλαμβάνω ἀληθής . οἴησις δέ γνῶσις λαμβάνω . διά πολύς τοίνυν φροντίς ἐρευνητέον ὁ ὁ εἰμί ἀλήθεια , ὅς μόνος περί ὁ ὄντως εἰμί θεός καταγίγνομαι . πόνος δέ ἕπομαι γλυκύς εὕρεσις τε καί μνήμη . ἐπαποδύω ἄρα ὁ πόνος ὁ εὕρεσις διά ὁ αἵρεσις , ἀλλά οὐ τέλειος ἀφίστημι . οὐδέ γάρ ὀπώρα παράκειμαι , ὁ μέν ἀληθής καί ὥριμος . ὁ δέ ἐκ κηρός ὡς ὅτι μάλα ἐμφερής ποιέω . διά ὁ ὁμοιότης ἄμφω ἀπέχω , διακριτέος δέ ὁμοῦ τε ὁ καταληπτικός θεωρία καί ὁ κύριος λογισμός ὁ ἀληθής ἀπό ὁ φαίνω . καί ὥσπερ ὁδός εἷς μέν ὁ βασιλικός τυγχάνω , πολύς δέ καί ἄλλος ὁ μέν ἐπί τις κρημνός , ὁ δέ ἐπί ποταμός ῥοώδης ἤ θάλασσα ἀγχιβαθής φέρω , οὐ ἄν τις ὀκνέω διά ὁ διαφωνία ὁδεύω , χράω δέ ἄν ὁ ἀκίνδυνος καί βασιλικός καί λαοφόρος , οὕτως ἄλλος ἄλλος περί ἀλήθεια λέγω οὐ ἀφίστημι , ἐπιμελής δέ θηρατέος ὁ ἀκριβής περί αὐτός γνῶσις · ἐπεί ἐν ὁ κηπεύω λάχανον συναναφύω καί πόα · μή τις οὖν ἀπέχω ὁ γεωργός ὁ κηπυτικός ἐπιμέλεια ; ἔχω οὖν πολύς ἐκ φύσις ἀφορμή πρός ὁ ἐξετάζω ὁ λέγω καί ὁ ἀλήθεια ὁ ἀκολουθία ἐξευρίσκω ὀφείλω . διό καί ἔοικα κρίνω , ὅς δέω πείθω μή Σύγκα τατιτιθημι , μή διαστέλλω ὁ μάχομαι καί ἀπρεπής καί παρά φύσις καί ψεῦδος ἀπό [ τε ] ἀληθής καί ὁ ἀκόλουθος καί ὁ πρέπω καί ὁ κατά φύσις , ὅς ἀφορμή καταχρηστέον εἰς ἐπίγνωσις ὁ ὄντως εἰμί ἀλήθεια .