ciscoriordan/open-greek-corpus-annotations huggingface dataset:
clemens-alexandrinus.stromata 1.23.151
Μωυσῆς οὖν ἄνωθεν τὸ γένος Χαλδαῖος ὢν ἐν Αἰγύπτῳ γεννᾶται , τῶν προγόνων αὐτοῦ διὰ πολυχρόνιον λιμὸν ἐκ Βαβυλῶνος εἰς Αἴγυπτον μεταναστάντων . ἑβδόμῃ γενεᾷ γεννηθεὶς καὶ τραφεὶς βασιλικῶς περιστάσει κέχρηται τοιαύτῃ . εἰς πολυανθρωπίαν ἐπιδεδωκότων ἐν Αἰγύπτῳ τῶν Ἑβραίων δείσας ὁ βασιλεὺς τῆς χώρας τὴν ἐκ τοῦ πλήθους ἐπιβουλὴν τῶν γεννωμένων ἐκ τῶν Ἑβραίων κελεύει τὰ μὲν θήλεα τρέφειν αὐτούς ( ἀσθενὲς γὰρ εἰς πόλεμον γυνή ) , διαφθείρειν δὲ τὰ ἄρρενα εὐαλκῆ νεότητα ὑφορώμενος . εὐπατρίδην δὲ τὸν παῖδα ὄντα τρεῖς ἐφεξῆς κρύπτοντες ἔτρεφον μῆνας οἱ γονεῖς νικώσης τῆς φυσικῆς εὐνοίας τὴν τυραννικὴν ὠμότητα , δείσαντες δὲ ὕστερον μὴ συναπόλωνται τῷ παιδί , ἐκ βίβλου τῆς ἐπιχωρίου σκεῦός τι ποιησάμενοι τὸν παῖδα ἐνθέμενοι ἐκτιθέασι παρὰ τὰς ὄχθας τοῦ ποταμοῦ ἑλώδους ὄντος , ἐπετήρει δὲ τὸ ἀποβησόμενον ἄπωθεν ἑστῶσα τοῦ παιδὸς ἡ ἀδελφή .
Lemmas: Μωϋσῆς οὖν ἄνωθεν ὁ γένος Χαλδαῖος εἰμί ἐν Αἴγυπτος γεννάω , ὁ πρόγονος αὐτός διά πολυχρόνιος λιμός ἐκ Βαβυλών εἰς Αἴγυπτος μετανίστημι . ἕβδομος γενεά γεννάω καί τρέφω βασιλικός περίστασις χράω τοιοῦτος . εἰς πολυανθρωπία ἐπιδίδωμι ἐν Αἴγυπτος ὁ Ἑβραῖος δείδω ὁ βασιλεύς ὁ χώρα ὁ ἐκ ὁ πλῆθος ἐπιβουλή ὁ γεννάω ἐκ ὁ Ἑβραῖος κελεύω ὁ μέν θῆλυς τρέφω αὐτός ( ἀσθενής γάρ εἰς πόλεμος γυνή ) , διαφθείρω δέ ὁ ἄρσην εὐαλκής νεότης ὑφοράω . εὐπατρίδης δέ ὁ παῖς εἰμί τρεῖς ἐφεξῆς κρύπτω τρέφω μείς ὁ γονεύς νικάω ὁ φυσικός εὔνοια ὁ τυραννικός ὠμότης , δείδω δέ ὕστερον μή συναπόλλυμι ὁ παῖς , ἐκ βίβλος ὁ ἐπιχώριος σκεῦος τις ποιέω ὁ παῖς ἐντίθημι ἐκτίθημι παρά ὁ ὄχθη ὁ ποταμός ἑλώδης εἰμί , ἐπιτηρέω δέ ὁ ἀποβαίνω ἄπωθεν ἵστημι ὁ παῖς ὁ ἀδελφή .
clemens-alexandrinus.stromata 1.23.152
ἐνταῦθα ἡ θυγάτηρ τοῦ βασιλέως , συχνῷ χρόνῳ μὴ κυΐσκουσα , τέκνων δὲ ἐπιθυμοῦσα , ἐκείνης ἀφικνεῖται τῆς ἡμέρας ἐπὶ τὸν ποταμὸν λουτροῖς καὶ περιρραντηρίοις χρησομένη , ἐπακούσασα δὲ κλαυθμυριζομένου τοὺ παιδὸς κελεύει προσενεχθῆναι αὐτῇ καὶ κατοικτείρασα ἐζήτει τροφόν . ἐνταῦθα προσδραμοῦσα ἡ ἀδελφὴ τοῦ παιδὸς ἔχειν ἔφασκεν Ἑβραίαν γυναῖκα μὴ πρὸ πολλοῦ τετοκυῖαν παραστῆσαι αὐτῇ τροφόν , εἰ βούλοιτο · τῆς δὲ συνθεμένης καὶ δεηθείσης παρήνεγκε τὴν μητέρα τὴν τοῦ παιδὸς τροφὸν ἐσομένην ὥς τινα ἄλλην οὖσαν ἐπὶ ῥητῷ μισθῷ . εἶτα τίθεται τῷ παιδίῳ ὄνομα ἡ βασιλὶς Μωυσῆν ἐτύμως διὰ τὸ ἐξ ὕδατος ἀνελέσθαι αὐτό ( τὸ γὰρ ὕδωρ μῶυ ὀνομάζουσιν Αἰγύπτιοι ) , εἰς ὃ ἐκτέθειται τεθνηξόμενος . καὶ γάρ τοι Μωυσῆν τὸν ἀποπνεύσαντα τῷ ὕδατι προσαγορεύουσι .
Lemmas: ἐνταῦθα ὁ θυγάτηρ ὁ βασιλεύς , συχνός χρόνος μή κυίσκω , τέκνον δέ ἐπιθυμέω , ἐκεῖνος ἀφικνέομαι ὁ ἡμέρα ἐπί ὁ ποταμός λουτρόν καί περιρραντήριον χράω , ἐπακούω δέ κλαυθμυρίζω ὁ παῖς κελεύω προσφέρω αὐτός καί κατοικτείρω ζητέω τροφός . ἐνταῦθα προστρέχω ὁ ἀδελφή ὁ παῖς ἔχω φάσκω Ἑβραία γυνή μή πρό πολύς τίκτω παρίστημι αὐτός τροφός , εἰ βούλομαι · ὁ δέ συντίθημι καί δέω παραφέρω ὁ μήτηρ ὁ ὁ παῖς τροφός εἰμί ὡς τις ἄλλος εἰμί ἐπί ῥητός μισθός . εἶτα τίθημι ὁ παιδίον ὄνομα ὁ βασιλίς Μωϋσῆς ἔτυμος διά ὁ ἐκ ὕδωρ ἀναιρέω αὐτός ( ὁ γάρ ὕδωρ μῶν ὀνομάζω Αἰγύπτιος ) , εἰς ὅς ἐκτίθημι τεθνήγω . καί γάρ τοι Μωϋσῆς ὁ ἀποπνέω ὁ ὕδωρ προσαγορεύω .
clemens-alexandrinus.stromata 1.23.153
δῆλον οὖν ὡς ἐν τῷ ἔμπροσθεν χρόνῳ περιτμηθέντι τῷ παιδίῳ οἱ γονεῖς ἔθεντο ὄνομά τι , ἐκαλεῖτο δὲ Ἰωακείμ . ἔσχεν δὲ καὶ τρίτον ὄνομα ἐν οὐρανῷ μετὰ τὴν ἀνάληψιν , ὥς φασιν οἱ μύσται , Μελχί . ἐν δὲ ἡλικίᾳ γενόμενος ἀριθμητικήν τε καὶ γεωμετρίαν ῥυθμικήν τε καὶ ἁρμονικὴν ἔτι τε μετρικὴν ἅμα καὶ μουσικὴν παρὰ τοῖς διαπρέπουσιν Αἰγυπτίων ἐδιδάσκετο καὶ προσέτι τὴν διὰ συμβόλων φιλοσοφίαν , ἣν ἐν τοῖς ἱερογλυφικοῖς γράμμασιν ἐπιδείκνυνται . τὴν δὲ ἄλλην ἐγκύκλιον παιδείαν Ἕλληνες ἐδίδασκον ἐν Αἰγύπτῳ , ὡς ἂν βασιλικὸν παιδίον , ᾗ φησι Φίλων ἐν τῷ Μωυσέως βίῳ , προσεμάνθανε δὲ τὰ Ἀσσυρίων γράμματα καὶ τὴν τῶν οὐρανίων ἐπιστήμην παρά τε Χαλδαίων παρά τε Αἰγυπτίων , ὅθεν ἐν ταῖς Πράξεσι πᾶσαν σοφίαν Αἰγυπτίων πεπαιδεῦσθαι φέρεται . Εὐπόλεμος δὲ ἐν τῷ περὶ τῶν ἐν τῇ Ἰουδαίᾳ βασιλέων τὸν Μωυσῆ φησι πρῶτον σοφὸν γενέσθαι καὶ γραμματικὴν πρῶτον τοῖς Ἰουδαίοις παραδοῦναι καὶ παρὰ Ἰουδαίων Φοίνικας παραλαβεῖν , Ἕλληνας δὲ παρὰ Φοινίκων . εἰς δὲ τὴν ἀνδρῶν φύσιν ᾄξας ἐπέτεινε τὴν φρόνησιν , τὴν συγγενικὴν καὶ προγονικὴν ζηλώσας παιδείαν , ἄχρι καὶ τὸν Αἰγύπτιον τὸν τῷ Ἑβραίῳ ἀδίκως ἐπιθέμενον πατάξας ἀποκτεῖναι .
Lemmas: δῆλος οὖν ὡς ἐν ὁ ἔμπροσθεν χρόνος περιτέμνω ὁ παιδίον ὁ γονεύς τίθημι ὄνομα τις , καλέω δέ Ιωακιμ . ἔχω δέ καί τρίτος ὄνομα ἐν οὐρανός μετά ὁ ἀνάληψις , ὡς φημί ὁ μύστης , Μελχί . ἐν δέ ἡλικία γίγνομαι ἀριθμητικός τε καί γεωμετρία ῥυθμικός τε καί ἁρμονικός ἔτι τε μετρικός ἅμα καί μουσική παρά ὁ διαπρέπω Αἰγύπτιος διδάσκω καί προσέτι ὁ διά σύμβολος φιλοσοφία , ὅς ἐν ὁ ἱερογλυφικός γράμμα ἐπιδείκνυμι . ὁ δέ ἄλλος ἐγκύκλιος παιδεία Ἕλλην διδάσκω ἐν Αἴγυπτος , ὡς ἄν βασιλικός παιδίον , ὅς φημί Φίλων ἐν ὁ Μωϋσῆς βίος , προσμανθάνω δέ ὁ Ἀσσύριος γράμμα καί ὁ ὁ οὐράνιος ἐπιστήμη παρά τε Χαλδαῖος παρά τε Αἰγύπτιος , ὅθεν ἐν ὁ Πρᾶξις πᾶς σοφία Αἰγύπτιος παιδεύω φέρω . Εὐπόλεμος δέ ἐν ὁ περί ὁ ἐν ὁ Ἰουδαία βασιλεύς ὁ Μωϋσῆς φημί πρῶτος σοφός γίγνομαι καί γραμματικός πρῶτος ὁ Ἰουδαῖος παραδίδωμι καί παρά Ἰουδαῖος Φοῖνιξ παραλαμβάνω , Ἕλλην δέ παρά Φοῖνιξ . εἰς δέ ὁ ἀνήρ φύσις ἀΐσσω ἐπιτείνω ὁ φρόνησις , ὁ συγγενικός καί προγονικός ζηλόω παιδεία , ἄχρι καί ὁ Αἰγύπτιος ὁ ὁ Ἑβραῖος ἄδικος ἐπιτίθημι πατάσσω ἀποκτείνω .
clemens-alexandrinus.stromata 1.23.154
φασὶ δὲ οἱ μύσται λόγῳ μόνῳ ἀνελεῖν τὸν Αἰγύπτιον , ὥσπερ ἀμέλει ὕστερον Πέτρος ἐν ταῖς Πράξεσι φέρεται τοὺς νοσφισαμένους τῆς τιμῆς τοῦ χωρίου καὶ ψευσαμένους λόγῳ ἀποκτείνας . Ἀρτάπανος γοῦν ἐν τῷ περὶ Ἰουδαίων συγγράμματι ἱστορεῖ κατακλεισθέντα εἰς φυλακὴν Μωυσέα ὑπὸ Χενεφρέους τοῦ Αἰγυπτίων βασιλέως ἐπὶ τῷ παραιτεῖσθαι τὸν λαὸν ἐξ Αἰγύπτου ἀπολυθῆναι , νύκτωρ ἀνοιχθέντος τοῦ δεσμωτηρίου κατὰ βούλησιν τοῦ θεοῦ ἐξελθόντα καὶ εἰς τὰ βασίλεια παρελθόντα ἐπιστῆναι κοιμωμένῳ τῷ βασιλεῖ καὶ ἐξεγεῖραι αὐτόν , τὸν δὲ καταπλαγέντα τῷ γεγονότι κελεῦσαι τῷ Μωυσεῖ τὸ τοῦ πέμψαντος εἰπεῖν ὄνομα θεοῦ καὶ τὸν μὲν προσκύψαντα πρὸς τὸ οὖς εἰπεῖν , ἀκούσαντα δὲ τὸν βασιλέα ἄφωνον πεσεῖν , διακρατηθέντα δὲ ὑπὸ τοῦ Μωυσέως πάλιν ἀναβιῶναι .
Lemmas: φημί δέ ὁ μύστης λόγος μόνος ἀναιρέω ὁ Αἰγύπτιος , ὥσπερ ἀμέλει ὕστερον Πέτρος ἐν ὁ Πρᾶξις φέρω ὁ νοσφίζω ὁ τιμή ὁ χωρίον καί ψεύδω λόγος ἀποκτείνω . Ἀρτάπανος γοῦν ἐν ὁ περί Ἰουδαῖος σύγγραμμα ἱστορέω κατακλείω εἰς φυλακή Μωϋσῆς ὑπό Χενεφρῆς ὁ Αἰγύπτιος βασιλεύς ἐπί ὁ παραιτέομαι ὁ λαός ἐκ Αἴγυπτος ἀπολύω , νύκτωρ ἀνοίγνυμι ὁ δεσμωτήριον κατά βούλησις ὁ θεός ἐξέρχομαι καί εἰς ὁ βασίλεια παρέρχομαι ἐφίστημι κοιμάω ὁ βασιλεύς καί ἐξεγείρω αὐτός , ὁ δέ καταπλήσσω ὁ γίγνομαι κελεύω ὁ Μωϋσῆς ὁ ὁ πέμπω λέγω ὄνομα θεός καί ὁ μέν προσκύπτω πρός ὁ οὖς λέγω , ἀκούω δέ ὁ βασιλεύς ἄφωνος πίπτω , διακρατέω δέ ὑπό ὁ Μωϋσῆς πάλιν ἀναβιόω .
clemens-alexandrinus.stromata 1.23.155
Περὶ δὲ τῆς ἀνατροφῆς τοῦ Μωυσέως συνᾴσεται ἡμῖν καὶ ὁ Ἐζεκίηλος ὁ τῶν Ἰουδαϊκῶν τραγῳδιῶν ποιητὴς ἐν τῷ ἐπιγραφομένῳ δράματι Ἐξαγωγή γράφων ὧδε ἐκ προσώπου Μωυσέως · ἰδὼν γὰρ ἡμῶν γένναν ἅλις ηὐξημένην δόλον καθ’ ἡμῶν πολὺν ἐμηχανήσατο βασιλεὺς Φαραώ , τοὺς μὲν ἐν πλινθεύμασιν οἰκοδομίαις τε βαρέσιν αἰκίζων βροτούς , πόλεις τ ἐπύργου , σφῶν ἕκητι δυσμόρων · ἔπειτ’ ἐκήρυσ’ ἡμῖν , Ἑβραίων γένει , τἀρσενικὰ ῥίπτειν ποταμὸν ἐς βαθύρροον . ἐνταῦθα μήτηρ ἡ τεκοῦσ’ ἔκρυπτέ με τρεῖς μῆνας , ὡς ἔφασκεν · οὐ λαθοῦσα δὲ ὑπεξέθηκε , κόσον ἀμφιθεῖσά μοι , παρ’ ἄκρα ποταμοῦ , λάσιον εἰς ἕλος βαθύ . Μαριὰμ δ’ ἀδελφή μου κατώπτευεν πέλας · κἄπειτα θυγάτηρ βασιλέως ἅβραις ὁμοῦ κατῆλθε λουτροῖς χρῶτα φαιδρῦναι νέον . ἰδοῦσά δ’ εὐθὺς κἀλεοῦσ’ ἀνείλετο , ἔγνω δ’ Ἑβραῖον ὄντα · καὶ λέγει τάδε Μαριὰμ ἀδελφὴ προσδραμοῦσα βασιλίδι · θέλεις τροφόν σοι παιδὶ τῷδ’ εὕρω ταχὺ ἐκ τῶν Ἑβραίων ; ἡ δ’ ἐπέσπευσεν κόρην . μολοῦσα δ’ εἶπεν μητρί , καὶ παρῆν ταχὺ αὐτή τε μήτηρ κἄλαβέν μ’ εἰς ἀγκάλας . εἶπεν δὲ θυγάτηρ βασιλέως · τοῦτον , γύναι , τρόφευε , κἀγὼ μισθὸν ἀποδώσω σέθεν . ὄνομα δὲ Μωυσῆν ὠνόμαζ’ , ὅτου χάριν ὑγρᾶς ἀνεῖλε ποταμίας ἀπ’ ᾐόνος . ἐπεὶ δὲ καιρὸς νηπίων παρῆλθέ μοι , ἦγέν με μήτηρ βασιλίδος πρὸς δώματα , ἅπαντα μυθεύσασα καὶ λέξασά μοι , γένος πατρῷον καὶ θεοῦ δωρήματα . ἕως μὲν οὖν τὸν παιδὸς εἴχομεν χρόνον . τροφαῖσι βασιλικαῖσι καὶ παιδεύμασιν ἅπανθ’ ὑπισχνεῖτο , ὡς ἀπὸ σπλάγχνων ἑῶν · ἐπεὶ δὲ πλήρης κύκλος ἡμερῶν παρῆν . ἐξῆλθον οἴκων βασιλικῶν .
Lemmas: περί δέ ὁ ἀνατροφή ὁ Μωϋσῆς συνᾴδω ἐγώ καί ὁ Ἐζεκίηλος ὁ ὁ Ἰουδαικός τραγῳδία ποιητής ἐν ὁ ἐπιγράφω δρᾶμα ἐξαγωγή γράφω ὧδε ἐκ πρόσωπον Μωϋσῆς · ὁράω γάρ ἐγώ γέννα ἅλις αὐξάνω δόλος κατά ἐγώ πολύς μηχανάομαι βασιλεύς Φαραώ , ὁ μέν ἐν πλίνθευμα οἰκοδομία τε βαρύς αἰκίζω βροτός , πόλις τ πυργόω , σφεῖς ἕκητι δύσμορος · ἔπειτα κηρύσσω ἐγώ , Ἑβραῖος γένος , ἀρσενικός ῥίπτω ποταμός εἰς βαθύρροος . ἐνταῦθα μήτηρ ὁ τίκτω κρύπτω ἐγώ τρεῖς μείς , ὡς φάσκω · οὐ λανθάνω δέ ὑπεκτίθεμαι , κόσος ἀμφιτίθημι ἐγώ , παρά ἄκρον ποταμός , λάσιος εἰς ἕλος βαθύς . Μαρία δέ ἀδελφή ἐγώ κατοπτεύω πέλας · ἔπειτα θυγάτηρ βασιλεύς ἅβρα ὁμοῦ κατέρχομαι λουτρόν χρώς φαιδρύνω νέος . ὁράω δέ εὐθύς καλός ἀναιρέω , γιγνώσκω δέ Ἑβραῖος εἰμί · καί λέγω ὅδε Μαρία ἀδελφή προστρέχω βασιλίς · ἐθέλω τροφός σύ παῖς ὅδε εὑρίσκω ταχύς ἐκ ὁ Ἑβραῖος ; ὁ δέ ἐπισπεύδω κόρη . βλώσκω δέ λέγω μήτηρ , καί πάρειμι ταχύς αὐτός τε μήτηρ λαμβάνω ἐγώ εἰς ἀγκάλη . λέγω δέ θυγάτηρ βασιλεύς · οὗτος , γυνή , τροφεύω , ἐγώ μισθός ἀποδίδωμι σύ . ὄνομα δέ Μωϋσῆς ὀνομάζω , ὅστις χάριν ὑγρός ἀναιρέω ποτάμιος ἀπό ἠιών . ἐπεί δέ καιρός νήπιος παρέρχομαι ἐγώ , ἄγω ἐγώ μήτηρ βασιλίς πρός δῶμα , ἅπας μυθεύω καί λέγω ἐγώ , γένος πατρῷος καί θεός δώρημα . ἕως μέν οὖν ὁ παῖς ἔχω χρόνος . τροφή βασιλικός καί παίδευμα ἅπας ὑπισχνέομαι , ὡς ἀπό σπλάγχνον ἑός · ἐπεί δέ πλήρης κύκλος ἡμέρα πάρειμι . ἐξέρχομαι οἶκος βασιλικός .
clemens-alexandrinus.stromata 1.23.156
ἔπειτα τὴν διαμάχην τοῦ θ’ Ἑβραίου καὶ τοῦ Αἰγυπτίου διηγησάμενος καὶ τὴν ταφὴν τὴν ἐν τῇ ψάμμῳ τοῦ Αἰγυπτίου , ἐπὶ τῆς ἑτέρας μάχης φησὶν οὕτως · τί τύπτεις ἀσθενέστερον σέθεν ; ὃ δ’ εἶπεν · ἡμῖν τίς σ’ ἀπέστειλεν κριτὴν ἢπιστάτην ἐνταῦθα ; μὴ κτενεῖς δέ με ὥσπερ τὸν ἐχθὲς ἄνδρα ; καὶ δείσας ἐγὼ ἔλεξα · πῶς ἐγένετο συμφανὲς τόδε ; φεύγει δὴ ἐντεῦθεν καὶ ποιμαίνει πρόβατα προδιδασκόμενος εἰς ἡγεμονίαν ποιμενικῇ · προγυμνασία γὰρ βασιλείας τῷ μέλλοντι τῆς ἡμερωτάτης τῶν ἀνθρώπων ἐπιστατεῖν ἀγέλης ἡ ποιμενικὴ καθάπερ καὶ τοῖς πολεμικοῖς τῇ φύσει ἡ θηρευτική . ἄγει δὲ αὐτὸν ἐντεῦθεν ὁ θεὸς ἐπὶ τὴν τῶν Ἑβραίων στρατηγίαν .
Lemmas: ἔπειτα ὁ διαμάχη ὁ τε Ἑβραῖος καί ὁ Αἰγύπτιος διηγέομαι καί ὁ ταφή ὁ ἐν ὁ ψάμμος ὁ Αἰγύπτιος , ἐπί ὁ ἕτερος μάχη φημί οὕτως · τίς τύπτω ἀσθενής σύ ; ὁ δέ λέγω · ἐγώ τίς σύ ἀποστέλλω κριτής ἐπιστάτης ἐνταῦθα ; μή κτείνω δέ ἐγώ ὥσπερ ὁ χθές ἀνήρ ; καί δείδω ἐγώ λέγω · πῶς γίγνομαι συμφανής ὅδε ; φεύγω δή ἐντεῦθεν καί ποιμαίνω πρόβατον προδιδάσκω εἰς ἡγεμονία ποιμενικός · προγυμνασία γάρ βασιλεία ὁ μέλλω ὁ ἥμερος ὁ ἄνθρωπος ἐπιστατέω ἀγέλη ὁ ποιμενικός καθά καί ὁ πολεμικός ὁ φύσις ὁ θηρευτικός . ἄγω δέ αὐτός ἐντεῦθεν ὁ θεός ἐπί ὁ ὁ Ἑβραῖος στρατηγία .
clemens-alexandrinus.stromata 1.23.157
ἔπειτα νουθετοῦνται μὲν Αἰγύπτιοι πολλάκις οἱ πολλάκις ἀσύνετοι , θεαταὶ δὲ Ἑβραῖοι ἐγίνοντο ὧν ἕτεροι κακῶν ὑπέμενον ἀκινδύνως ἐκμανθάνοντες τὴν δύναμιν τοῦ θεοῦ . ἔτι δὲ Αἰγύπτιοι ἀκοῇ μὴ παραδεχόμενοι τὰ τῆς δυνάμεως ἀποτελέσματα , δἰ ἀφροσύνην οἱ νήπιοι ἀπιστοῦντες , τότε , ὡς εἴρηται , ῥεχθὲν δέ τε οἱ νήπιοι ἔγνωσαν ὕστερόν τε ἐξιόντες οἱ Ἑβραῖοι πολλὴν λείαν τῶν Αἰγυπτίων ἐκφορήσαντες ἀπῄεσαν , οὐ διὰ φιλοχρηματίαν , ὡς οἱ κατήγοροί φασιν ( οὐδὲ γὰρ ἀλλοτρίων αὐτοὺς ἀνέπειθεν ἐπιθυμεῖν ὁ θεός ) , ἀλλὰ πρῶτον μὲν ὧν παρὰ πάντα τὸν χρόνον ὑπηρέτησαν τοῖς Αἰγυπτίοις μισθὸν ἀναγκαῖον κομιζόμενοι , ἔπειτα δὲ καὶ τρόπον τινὰ ἠμύναντο ἀντιλυποῦντες ὡς φιλαργύρους Αἰγυπτίους τῇ τῆς λείας ἐκφορήσει , καθάπερ ἐκεῖνοι τοὺς Ἑβραίους τῇ καταδουλώσει . εἴτ’ οὖν ὡς ἐν πολέμῳ φαίη τις τοῦτο γεγονέναι , τὰ τῶν ἐχθρῶν φέρειν ἠξίουν νόμῳ τῶν κεκρατηκότων ὡς κρείττονες ἡττόνων ( καὶ τοῦ πολέμου ἡ αἰτία δικαία · ἱκέται διὰ λιμὸν Ἑβραῖοι ἧκον πρὸς Αἰγυπτίους · οἳ δὲ τοὺς ξένους καταδουλωσάμενοι τρόπον αἰχμαλώτων ὑπηρετεῖν ἠνάγκασαν σφίσι μηδὲ τὸν μισθὸν ἀποδιδόντες ) , εἴτε ὡς ἐν εἰρήνῃ , μισθὸν ἔλαβον τὴν λείαν παρὰ ἀκόντων τῶν πολὺν χρόνον οὐκ ἀποδιδόντων , ἀλλὰ ἀποστερούντων .
Lemmas: ἔπειτα νουθετέω μέν Αἰγύπτιος πολλάκις ὁ πολλάκις ἀσύνετος , θεατής δέ Ἑβραῖος γίγνομαι ὅς ἕτερος κακός ὑπομένω ἀκίνδυνος ἐκμανθάνω ὁ δύναμις ὁ θεός . ἔτι δέ Αἰγύπτιος ἀκοή μή παραδέχομαι ὁ ὁ δύναμις ἀποτέλεσμα , διά ἀφροσύνη ὁ νήπιος ἀπιστέω , τότε , ὡς λέγω , ῥέζω δέ τε ὁ νήπιος γιγνώσκω ὕστερον τε ἐξέρχομαι ὁ Ἑβραῖος πολύς λεία ὁ Αἰγύπτιος ἐκφορέω ἀπέρχομαι , οὐ διά φιλοχρηματία , ὡς ὁ κατήγορος φημί ( οὐδέ γάρ ἀλλότριος αὐτός ἀναπείθω ἐπιθυμέω ὁ θεός ) , ἀλλά πρῶτος μέν ὅς παρά πᾶς ὁ χρόνος ὑπηρετέω ὁ Αἰγύπτιος μισθός ἀναγκαῖος κομίζω , ἔπειτα δέ καί τρόπος τις ἀμύνω ἀντιλυπέω ὡς φιλάργυρος Αἰγύπτιος ὁ ὁ λεία ἐκφορέω , καθά ἐκεῖνος ὁ Ἑβραῖος ὁ καταδούλωσις . εἴτε οὖν ὡς ἐν πόλεμος φημί τις οὗτος γίγνομαι , ὁ ὁ ἐχθρός φέρω ἀξιόω νόμος ὁ κρατέω ὡς κρατύς ἥσσων ( καί ὁ πόλεμος ὁ αἰτία δίκαιος · ἱκέτης διά λιμός Ἑβραῖος ἥκω πρός Αἰγύπτιος · ὁ δέ ὁ ξένος καταδουλόω τρόπος αἰχμάλωτος ὑπηρετέω ἀναγκάζω σφεῖς μηδέ ὁ μισθός ἀποδίδωμι ) , εἴτε ὡς ἐν εἰρήνη , μισθός λαμβάνω ὁ λεία παρά ἄκων ὁ πολύς χρόνος οὐ ἀποδίδωμι , ἀλλά ἀποστερέω .
clemens-alexandrinus.stromata 1.24.158
Ἔστιν οὖν ὁ Μωυσῆς ἡμῖν προφητικός , νομοθετικός , τακτικός , στρατηγικός , πολιτικός , φιλόσοφος . ὅπως μὲν οὖν ἦν προφητικός , μετὰ ταῦτα λεχθήσεται , ὁπηνίκα ἂν περὶ προφητείας διαλαμβάνωμεν · τὸ τακτικὸν δὲ μέρος ἂν εἴη τοῦ στρατηγικοῦ , τὸ στρατηγικὸν δὲ τοῦ βασιλικοῦ · πάλιν τε αὖ τὸ νομοθετικὸν μέρος ἂν εἴη τοῦ βασιλικοῦ , καθάπερ καὶ τὸ δικαστικόν . τοῦ δὲ βασιλικοῦ τὸ μὲν θεῖον μέρος ἐστίν , οἶον τὸ κατὰ τὸν θεὸν καὶ τὸν ἅγιον υἱὸν αὐτοῦ , παρ’ ὧν τά τε ἀπὸ γῆς ἀγαθὰ καὶ τὰ ἐκτὸς καὶ ἡ τελεία εὐδαιμονία χορηγεῖται · αἰτεῖσθε γάρ , φησί , τὰ μεγάλα , καὶ τὰ μικρὰ ὑμῖν προστεθήσεται . δεύτερον δέ ἐστιν εἶδος βασιλείας μετὰ τὴν ἀκραιφνῶν λογικὴν καὶ θείαν διοίκησιν τὸ μόνῳ τῷ θυμοειδεῖ τῆς ψυχῆς εἰς βασιλείαν συγχρώμενον , καθ’ ὃ εἶδος Ἡρακλῆς μὲν Ἄργους , Ἀλέξανδρος δὲ Μακεδόνων ἐβασίλευσε . τρίτον δὲ τὸ ἑνὸς ἐφιέμενον τοῦ νικῆσαι μόνον καὶ καταστρέψασθαι ( τὸ δὲ πρὸς κακὸν ἢ ἀγαθὸν τὴν νίκην ποιεῖσθαι τῷ τοιούτῳ οὐ πρόσεστιν ) . ᾦ Πέρσαι ἐπὶ τὴν Ἑλλάδα στρατεύσαντες συνεχρήσαντο . τοῦ γὰρ θυμοῦ τὸ μὲν φιλόνικον μόνον ἐστιν , αὐτοῦ τοῦ κρατεῖν ἕνεκα τὴν δυναστείαν πεποιημένον , τὸ δὲ φιλόκαλον , εἰς καλὸν καταχρωμένης τῆς ψυχῆς τῷ θυμῷ .
Lemmas: εἰμί οὖν ὁ Μωϋσῆς ἐγώ προφητικός , νομοθετικός , τακτικός , στρατηγικός , πολιτικός , φιλόσοφος . ὅπως μέν οὖν εἰμί προφητικός , μετά οὗτος λέγω , ὁπηνίκα ἄν περί προφητεία διαλαμβάνω · ὁ τακτικός δέ μέρος ἄν εἰμί ὁ στρατηγικός , ὁ στρατηγικός δέ ὁ βασιλικός · πάλιν τε αὖ ὁ νομοθετικός μέρος ἄν εἰμί ὁ βασιλικός , καθά καί ὁ δικαστικός . ὁ δέ βασιλικός ὁ μέν θεῖος μέρος εἰμί , οἷος ὁ κατά ὁ θεός καί ὁ ἅγιος υἱός αὐτός , παρά ὅς ὁ τε ἀπό γῆ ἀγαθός καί ὁ ἐκτός καί ὁ τέλειος εὐδαιμονία χορηγέω · αἰτέω γάρ , φημί , ὁ μέγας , καί ὁ μικρός σύ προστίθημι . δεύτερος δέ εἰμί εἶδος βασιλεία μετά ὁ ἀκραιφνής λογικός καί θεῖος διοίκησις ὁ μόνος ὁ θυμοειδής ὁ ψυχή εἰς βασιλεία συγχράομαι , κατά ὅς εἶδος Ἡρακλῆς μέν Ἄργος , Ἀλέξανδρος δέ Μακεδών βασιλεύω . τρίτος δέ ὁ εἷς ἐφίημι ὁ νικάω μόνος καί καταστρέφω ( ὁ δέ πρός κακός ἤ ἀγαθός ὁ νίκη ποιέω ὁ τοιοῦτος οὐ πρόσειμι ) . ὅς Πέρσης ἐπί ὁ Ἑλλάς στρατεύω συγχράω . ὁ γάρ θυμός ὁ μέν φιλόνικος μόνος εἰμί , αὐτός ὁ κρατέω ἕνεκα ὁ δυναστεία ποιέω , ὁ δέ φιλόκαλος , εἰς καλός καταχράομαι ὁ ψυχή ὁ θυμός .
clemens-alexandrinus.stromata 1.24.159
τετάρτη δὲ ἡ πασῶν κακίστη ἡ κατὰ τὰς ἐπιθυμίας τάττεται βασιλεία , ὡς ἡ Σαρδαναπάλλου καὶ τῶν τὸ τέλος ποιουμένων ταῖς ἐπιθυμίαις . ὡς πλείστα χαρίζεσθαι . τοῦ δὴ βασιλικοῦ τοῦ τε κατ’ ἀρετὴν νικῶντος καὶ τοῦ κατὰ βίαν ὄργανον τὸ τακτικόν , ἄλλο δὲ κατ’ ἄλλην φύσιν τε καὶ ὕλην . ἐν μέν γε ὅπλοις καὶ τοῖς μαχίμοις ζῴοις δἰ ἐμψύχων τε καὶ ἀψύχων ψυχὴ τὸ τάττον ἐστὶ καὶ νοῦς , ἐν δὲ τοῖς τῆς ψυχῆς πάθεσιν , ὧν ἐπικρατοῦμεν τῇ ἀρετῇ , λογισμός ἐστι τὸ τακτικόν , ἐπισφραγιζόμενος ἐγκράτειαν καὶ σωφροσύνην μεθ’ ὁσιότητος καὶ γνῶσιν ἀγαθὴν μετ’ ἀληθείας , τὸ τέλος εἰς εὐσέβειαν ἀναφέρων θεοῦ . οὕτω γὰρ τῇ ἀρετῇ χρωμένοις φρόνησις ἡ τάττουσά ἐστι , τὰ μὲν θεῖα ἡ σοφία , τὰ ἀνθρώπεια δὲ ἡ πολιτική , σύμπαντα δὲ ἡ βασιλική . βασιλεὺς τοίνυν ἐστὶν ὁ ἄρχων κατὰ νόμους ὁ τὴν τοῦ ἄρχειν ἑκόντων ἐπιστήμην ἔχων , οἷός ἐστιν ὁ κύριος τοὺς εἰς αὐτὸν καὶ δἰ αὐτοῦ πιστεύοντας προσιέμενος . πάντα γὰρ παρέδωκεν ὁ θεὸς καὶ πάντα ὑπέταξεν Χριστῷ τῷ βασιλεῖ ἡμῶν , ἵνα ἐν τῷ ὀνόματι Ἰησοῦ πᾶν γόνυ κάμψῃ ἐπουρανίων καὶ ἐπιγείων καὶ καταχθονίων , καὶ πᾶσα γλῶσσα ἐξομολογήσηται ὅτι κύριος Ἰησοῦς Χριστὸς εἰς δόξαν θεοῦ πατρός .
Lemmas: τέταρτος δέ ὁ πᾶς κακός ὁ κατά ὁ ἐπιθυμία τάσσω βασιλεία , ὡς ὁ Σαρδανάπαλλος καί ὁ ὁ τέλος ποιέω ὁ ἐπιθυμία . ὡς πολύς χαρίζω . ὁ δή βασιλικός ὁ τε κατά ἀρετή νικάω καί ὁ κατά βία ὄργανον ὁ τακτικός , ἄλλος δέ κατά ἄλλος φύσις τε καί ὕλη . ἐν μέν γε ὅπλον καί ὁ μάχιμος ζῷον διά ἔμψυχος τε καί ἄψυχος ψυχή ὁ τάσσω εἰμί καί νόος , ἐν δέ ὁ ὁ ψυχή πάθος , ὅς ἐπικρατέω ὁ ἀρετή , λογισμός εἰμί ὁ τακτικός , ἐπισφραγίζω ἐγκράτεια καί σωφροσύνη μετά ὁσιότης καί γνῶσις ἀγαθός μετά ἀλήθεια , ὁ τέλος εἰς εὐσέβεια ἀναφέρω θεός . οὕτως γάρ ὁ ἀρετή χράω φρόνησις ὁ τάσσω εἰμί , ὁ μέν θεῖος ὁ σοφία , ὁ ἀνθρώπειος δέ ὁ πολιτικός , σύμπας δέ ὁ βασιλικός . βασιλεύς τοίνυν εἰμί ὁ ἄρχω κατά νόμος ὁ ὁ ὁ ἄρχω ἑκών ἐπιστήμη ἔχω , οἷος εἰμί ὁ κύριος ὁ εἰς αὐτός καί διά αὐτός πιστεύω προσίημι . πᾶς γάρ παραδίδωμι ὁ θεός καί πᾶς ὑποτάσσω Χριστός ὁ βασιλεύς ἐγώ , ἵνα ἐν ὁ ὄνομα Ἰησοῦς πᾶς γόνυ κάμπτω ἐπουράνιος καί ἐπίγειος καί καταχθόνιος , καί πᾶς γλῶσσα ἐξομολογέω ὅτι κύριος Ἰησοῦς Χριστός εἰς δόξα θεός πατήρ .
clemens-alexandrinus.stromata 1.24.160
Ἰδέαις δὲ ἐνέχεται τὸ στρατήγημα τρισίν , ἀσφαλεῖ , παραβόλῳ καὶ τῷ ἐκ τούτων μικτῷ · συντίθεται δὲ τούτων ἕκαστον ἐκ τριῶν , ἢ διὰ λόγου ἢ δἰ ἔργων ἢ καὶ δἰ ἀμφοτέρων ἅμα τούτων . ταῦτα δὲ ὑπάρξει πάντα ἐπιτελεῖν ἢ πείθοντας ἢ βιαζομένους ἢ ἀδικοῦντας ἐν τῷ ἀμύνασθαι , οἷς ἐμπεριέχεται ἢ τὰ δίκαια ποιοῦντας ἢ ψευδομένους ἢ ἀληθεύοντας , ἢ καὶ τούτων ἅμα τισὶ χρωμένους κατὰ τὸν αὐτὸν καιρόν . ταῦτα δὲ σύμπαντα καὶ τὸ πῶς δεῖ χρῆσθαι τούτων ἑκάστῳ παρὰ Μωυσέως λαβόντες Ἕλληνες ὠφέληνται . τύπου δὲ ἕνεκεν ἑνὸς ἢ καὶ δευτέρου ἐπιμνησθήσομαι παραδείγματος στρατηγικοῦ . Μωυσῆς τὸν λαὸν ἐξαγαγὼν ὑποπτεύσας ἐπιδιώξειν τοὺς Αἰγυπτίους τὴν ὀλίγην καὶ σύντομον ἀπολιπὼν ὁδὸν ἐπὶ τὴν ἔρημον ἐτρέπετο καὶ νύκτωρ τὰ πολλὰ τῇ πορείᾳ ἐκέχρητο . ἑτέρα γὰρ ἦν οἰκονομία , καθ’ ἣν ἐπαιδεύοντο Ἑβραῖοι δἰ ἐρημίας πολλῆς καὶ χρόνου μακροῦ , εἰς μόνον τὸ πιστεύειν τὸν θεὸν εἶναι δἰ ὑπομονῆς ἐθιζόμενοι σώφρονος .
Lemmas: ἰδέα δέ ἐνέχω ὁ στρατήγημα τρεῖς , ἀσφαλής , παράβολος καί ὁ ἐκ οὗτος μικτός · συντίθημι δέ οὗτος ἕκαστος ἐκ τρεῖς , ἤ διά λόγος ἤ διά ἔργον ἤ καί διά ἀμφότερος ἅμα οὗτος . οὗτος δέ ὑπάρχω πᾶς ἐπιτελέω ἤ πείθω ἤ βιάζω ἤ ἀδικέω ἐν ὁ ἀμύνω , ὅς ἐμπεριέχω ἤ ὁ δίκαιος ποιέω ἤ ψεύδω ἤ ἀληθεύω , ἤ καί οὗτος ἅμα τις χράω κατά ὁ αὐτός καιρός . οὗτος δέ σύμπας καί ὁ πῶς δέω χράω οὗτος ἕκαστος παρά Μωϋσῆς λαμβάνω Ἕλλην ὠφελέω . τύπος δέ ἕνεκα εἷς ἤ καί δεύτερος ἐπιμιμνήσκομαι παράδειγμα στρατηγικός . Μωϋσῆς ὁ λαός ἐξάγω ὑποπτεύω ἐπιδιώκω ὁ Αἰγύπτιος ὁ ὀλίγος καί σύντομος ἀπολείπω ὁδός ἐπί ὁ ἐρῆμος τρέπω καί νύκτωρ ὁ πολύς ὁ πορεία χράω . ἕτερος γάρ εἰμί οἰκονομία , κατά ὅς παιδεύω Ἑβραῖος διά ἐρημία πολύς καί χρόνος μακρός , εἰς μόνος ὁ πιστεύω ὁ θεός εἰμί διά ὑπομονή ἐθίζω σώφρων .
clemens-alexandrinus.stromata 1.24.161
τὸ γοῦν στρατήγημα τοῦ Μωυσέως διδάσκει πρὸ τῶν κινδύνων δεῖν τὰ χρήσιμα συνιδεῖν καὶ οὕτως ἐπιβαλεῖν . ἀμέλει γέγονεν ὅπερ καὶ ὑπώπτευσεν · ἐπεδίωξαν γὰρ οἱ Αἰγύπτιοι ἐφ’ ἵππων καὶ ὀχημάτων , ἀλλ’ ἀπώλοντο θᾶττον ῥαγείσης τῆς θαλάσσης καὶ σὺν ἵπποις καὶ ἅρμασιν αὐτοὺς κατακλυσάσης,ὡς μηδὲ λείψανον αὐτῶν ἀπολειφθῆναι . μετὰ δὲ ταῦτα στῦλος πυρὸς ἑπόμενος ( ὡδήγει γὰρ ἔμπροσθεν αὐτῶν ) ἦγε νύκτωρ τοὺς Ἑβραίους δἰ ἀβάτου , ἐν πόνοις καὶ ὁδοιπορίαις εἴς τε ἀνδρίαν εἴς τε καρτερίαν γυμνάζων καὶ συμβιβάζων αὐτούς , ἵνα καὶ χρηστὰ τὰ τῆς χώρας μετὰ τὴν πεῖραν τῶν δοκούντων δεινῶν φανῇ , εἰς ἥν ἐξ ἀνοδίας παρέπεμπεν αὐτούς .
Lemmas: ὁ γοῦν στρατήγημα ὁ Μωϋσῆς διδάσκω πρό ὁ κίνδυνος δέω ὁ χρήσιμος συνοράω καί οὕτως ἐπιβάλλω . ἀμέλει γίγνομαι ὅς καί ὑποπτεύω · ἐπιδιώκω γάρ ὁ Αἰγύπτιος ἐπί ἵππος καί ὄχημα , ἀλλά ἀπόλλυμι ταχύς ἀράσσω ὁ θάλασσα καί σύν ἵππος καί ἅρμα αὐτός κατακλύζω μηδέ λείψανον αὐτός ἀπολείπω . μετά δέ οὗτος στῦλος πῦρ ἕπομαι ( ὁδηγέω γάρ ἔμπροσθεν αὐτός ) ἄγω νύκτωρ ὁ Ἑβραῖος διά ἄβατος , ἐν πόνος καί ὁδοιπορία εἰς τε ἀνδρεία εἰς τε καρτερία γυμνάζω καί συμβιβάζω αὐτός , ἵνα καί χρηστός ὁ ὁ χώρα μετά ὁ πεῖρα ὁ δοκέω δεινός φαίνω , εἰς ὅς ἐκ ἀνοδία παραπέμπω αὐτός .
clemens-alexandrinus.stromata 1.24.162
ναὶ μὴν καὶ τοὺς πολεμίους τοὺς τῆς χώρας προκαθεζομένους τροπωσάμενος ἀπέκτεινεν ἐξ ἐρήμου καὶ τραχείας ὁδοῦ ( τοιαύτη γὰρ ἡ ἀρετὴ τοῦ στρατηγικοῦ ) ἐπιθέμενος αὐτοῖς . ἐμπειρίας γὰρ καὶ στρατηγίας ἔργον ἦν τὸ τὴν χώραν τῶν πολεμίων λαβεῖν . Τοῦτο συνιδὼν Μιλτιάδης ὁ τῶν Ἀθηναίων στρατηγὸς ὁ τῇ ἐν Μαραθῶνι μάχῃ νικήσας τοὺς Πέρσας ἐμιμήσατο τόνδε τὸν τρόπον · ἤγαγε τοὺς Ἀθηναίους νύκτωρ δἰ ἀνοδίας βαδίσας καὶ πλανήσας τοὺς τηροῦντας αὐτὸν τῶν βαρβάρων · ὁ γὰρ Ἱππίας ὁ τῶν Ἀθηναίων ἀποστὰς ἐπήγαγε τοὺς βαρβάρους εἰς τὴν Ἀττικὴν καὶ τοὺς ἐπικαίρους τῶν τόπων προκαταλαβόμενος ἐφύλαττεν διὰ τὸ τῆς χώρας ἔχειν τὴν ἐμπειρίαν . ἔργον μὲν οὖν ἦν τὸν Ἱππίαν λαθεῖν , ὅθεν εἰκότως ὁ Μιλτιάδης συγχρησάμενος ἀνοδίᾳ τε καὶ νυκτὶ ἐπιθέμενος τοῖς Πέρσαις , ὧν Δᾶτις ἡγεῖτο , τὰ τὸν ἀγῶνα μετ’ ἐκείνων ὧν αὐτὸς ἡγεῖτο κατώρθωσεν .
Lemmas: ναί μήν καί ὁ πολέμιος ὁ ὁ χώρα προκαθέζομαι τροπόω ἀποκτείνω ἐκ ἐρῆμος καί τραχύς ὁδός ( τοιοῦτος γάρ ὁ ἀρετή ὁ στρατηγικός ) ἐπιτίθημι αὐτός . ἐμπειρία γάρ καί στρατηγία ἔργον εἰμί ὁ ὁ χώρα ὁ πολέμιος λαμβάνω . οὗτος συνοράω Μιλτιάδης ὁ ὁ Ἀθηναῖος στρατηγός ὁ ὁ ἐν Μαραθών μάχη νικάω ὁ Πέρσης μιμέομαι ὅδε ὁ τρόπος · ἄγω ὁ Ἀθηναῖος νύκτωρ διά ἀνοδία βαδίζω καί πλανάω ὁ τηρέω αὐτός ὁ βάρβαρος · ὁ γάρ Ἱππίας ὁ ὁ Ἀθηναῖος ἀφίστημι ἐπάγω ὁ βάρβαρος εἰς ὁ Ἀττική καί ὁ ἐπίκαιρος ὁ τόπος προκαταλαμβάνω φυλάσσω διά ὁ ὁ χώρα ἔχω ὁ ἐμπειρία . ἔργον μέν οὖν εἰμί ὁ Ἱππίας λανθάνω , ὅθεν ἔοικα ὁ Μιλτιάδης συγχράομαι ἀνοδία τε καί νύξ ἐπιτίθημι ὁ Πέρσης , ὅς Δᾶτις ἡγέομαι , ὁ ὁ ἀγών μετά ἐκεῖνος ὅς αὐτός ἡγέομαι κατορθόω .
clemens-alexandrinus.stromata 1.24.163
Ἀλλὰ καὶ Θρασυβούλῳ τοὺς ἐκπεσόντας ἀπὸ Φυλῆς καταγαγόντι καὶ βουλομένῳ λαθεῖν στῦλος ὁδηγὸς γίνεται διὰ τῶν ἀτριβῶν ἰόντι . τῷ Θρασυβούλῳ νύκτωρ ἀσελήνου καὶ δυσχειμέρου τοῦ καταστήματος γεγονότος πῦρ ἑωρᾶτο προηγούμενον , ὅπερ αὐτοὺς ἀπταίστως προπέμψαν κατὰ τὴν Μουνυχίαν ἐξέλιπεν , ἔνθα νῦν ὁ τῆς Φωσφόρου βωμός ἐστι . πιστὰ τοίνυν τὰ ἡμέτερα κἂν ἐντεῦθεν γενέσθω τοῖς Ἕλλησιν , ὅτι ἄρα δυνατὸν τῷ παντοκράτορι θεῷ προηγεῖσθαι ποιῆσαι τοῖς Ἑβραίοις νύκτωρ στῦλον πυρὸς τὸν καὶ καθηγησάμενον αὐτοῖς τῆς ὁδοῦ . λέγεται δὲ καὶ ἐν χρησμῷ τινι · στῦλος Θηβαίοισι Διώνυσος πολυγηθής , ἐκ τῆς παρ’ Ἑβραίοις ἱστορίας . ἀλλὰ καὶ Εὐριπίδης ἐν Ἀντιόπῃ φησίν · ἔνδον δὲ θαλάμοις βουκόλων κομῶντα κισσῷ στῦλον Εὐίου θεοῦ . σημαίνει δὲ ὁ στῦλος τὸ ἀνεικόνιστον τοῦ θεοῦ , ὁ δὲ πεφωτισμένος στῦλος πρὸς τῷ τὸ ἀνεικόνιστον σημαίνειν δηλοῖ τὸ ἑστὸς καὶ μόνιμον τοῦ θεοῦ καὶ τὸ ἄτρεπτον αὐτοῦ φῶς καὶ ἀσχημάτιστον .
Lemmas: ἀλλά καί Θρασύβουλος ὁ ἐκπίπτω ἀπό Φυλή κατάγω καί βούλομαι λανθάνω στῦλος ὁδηγός γίγνομαι διά ὁ ἀτριβής ἔρχομαι . ὁ Θρασύβουλος νύκτωρ ἀσέληνος καί δυσχείμερος ὁ κατάστημα γίγνομαι πῦρ ὁράω προηγέομαι , ὅς αὐτός ἄπταιστος προπέμπω κατά ὁ Μουνυχία ἐκλείπω , ἔνθα νῦν ὁ ὁ Φωσφόρος βωμός εἰμί . πιστός τοίνυν ὁ ἡμέτερος ἐάν ἐντεῦθεν γίγνομαι ὁ Ἕλλην , ὅτι ἄρα δυνατός ὁ παντοκράτωρ θεός προηγέομαι ποιέω ὁ Ἑβραῖος νύκτωρ στῦλος πῦρ ὁ καί καθηγέομαι αὐτός ὁ ὁδός . λέγω δέ καί ἐν χρησμός τις · στῦλος Θηβαῖος Διόνυσος πολυγηθής , ἐκ ὁ παρά Ἑβραῖος ἱστορία . ἀλλά καί Εὐριπίδης ἐν Ἀντιόπη φημί · ἔνδον δέ θάλαμος βούκολος κομάω κισσός στῦλος Εὔϊος θεός . σημαίνω δέ ὁ στῦλος ὁ ἀνεικόνιστος ὁ θεός , ὁ δέ φωτίζω στῦλος πρός ὁ ὁ ἀνεικόνιστος σημαίνω δηλόω ὁ ἵστημι καί μόνιμος ὁ θεός καί ὁ ἄτρεπτος αὐτός φάος καί ἀσχημάτιστος .
clemens-alexandrinus.stromata 1.24.164
πρὶν γοῦν ἀκριβωθῆναι τὰς τῶν ἀγαλμάτων σχέσεις κίονας ἱστάντες οἱ παλαιοὶ ἔσεβον τούτους ὡς ἀφιδρύματα τοῦ θεοῦ . γράφει γοῦν ὁ τὴν Φορωνίδα ποιήσας · Καλλιθόη κλειδοῦχος Ὀλυμπιάδος βασιλείης , Ἥρης Ἀργείης , ἣ στέμμασι καὶ θυσάνοισι πρώτη ἐκόσμησεν περὶ κίονα μακρὸν ἀνάσσης . ἀλλὰ καὶ ὁ τὴν Εὐρωπίαν ποιήσας ἱστορεῖ τὸ ἐν Δελφοῖς ἄγαλμα Ἀπόλλωνος κίονα εἶναι διὰ τῶνδε · ὄφρα θεῷ δεκάτην ἀκροθίνιά τε κρεμάσαιμεν σταθμῶν ἐκ ζαθέων καὶ κίονος ὑψηλοῖο . Ἀπόλλων μέντοι μυστικῶς κατὰ στέρησιν τῶν πολλῶν νοούμενος ὁ εἶς ἐστι θεός . ἀλλ’ οὖν τὸ πῦρ ἐκεῖνο τὸ ἐοικὸς στύλῳ καὶ πῦρ τὸ διὰ βάτου σύμβολόν ἐστι φωτὸς ἁγίου τοῦ διαβαίνοντος ἐκ γῆς καὶ ἀνατρέχοντος αὖθις εἰς οὐρανὸν διὰ τοῦ ξύλου , δἰ οὗ καὶ τὸ βλέπειν ἡμῖν νοητῶς δεδώρηται .
Lemmas: πρίν γοῦν ἀκριβόω ὁ ὁ ἄγαλμα σχέσις κίων ἵστημι ὁ παλαιός σέβω οὗτος ὡς ἀφίδρυμα ὁ θεός . γράφω γοῦν ὁ ὁ Φορωνίς ποιέω · Καλλιθόη κλειδοῦχος Ὀλυμπιάς βασίλειος , Ἥρα Ἀργεῖος , ὅς στέμμα καί θύσανος πρῶτος κοσμέω περί κίων μακρός ἄνασσα . ἀλλά καί ὁ ὁ Εὐρωπία ποιέω ἱστορέω ὁ ἐν Δελφοί ἄγαλμα Ἀπόλλων κίων εἰμί διά ὅδε · ὄφρα θεός δέκατος ἀκροθίνιον τε κρεμάννυμι σταθμός ἐκ ζάθεος καί κίων ὑψηλός . Ἀπόλλων μέντοι μυστικός κατά στέρησις ὁ πολύς νοέω ὁ εἷς εἰμί θεός . ἀλλά οὖν ὁ πῦρ ἐκεῖνος ὁ ἔοικα στῦλος καί πῦρ ὁ διά βάτος σύμβολον εἰμί φώς ἅγιος ὁ διαβαίνω ἐκ γῆ καί ἀνατρέχω αὖθις εἰς οὐρανός διά ὁ ξύλον , διά ὅς καί ὁ βλέπω ἐγώ νοητός δωρέω .
clemens-alexandrinus.stromata 1.25.165
Πλάτων δὲ ὁ φιλόσοφος ἐκ τῶν Μωυσέως τὰ περὶ τὴν νομοθεσίαν ὠφεληθεὶς ἐπετίμησε μὲν τῇ Μίνωος καὶ Λυκούργου πολιτείᾳ πρὸς ἀνδρείαν μόνην ἀποβλεπομέναις , ἐπῄνεσε δὲ ὡς σεμνοτέραν τὴν ἕν τι λέγουσαν καὶ πρὸς δόγμα ἕν νεύουσαν αἰεί · καὶ γὰρ ἰσχύι καὶ σεμνότητι καὶ φρονήσει πρέπειν ἂν μᾶλλον φιλοσοφεῖν ἡμᾶς λέγει πρὸς τὸ ἀξίωμα τοῦ οὐρανοῦ ἀμετανοήτως χρωμένους γνώμῃ τῇ αὐτῇ περὶ τῶν αὐτῶν . ἆρ’ οὐ τά κατὰ τὸν νόμον ἑρμηνεύει νεύει πρὸς ἕνα θεὸν ἀφορῶν καὶ δικαιοπραγεῖν ἐντελλόμενος ; τοῦ δὲ πολιτικοῦ δύο εἴδη λέγει , τὸ μὲν νομικόν , τὸ δὲ πολιτικὸν ὁμωνύμως ὠνομασμένον , καὶ πολιτικὸν μὲν κυρίως αἰνίττεται τὸν δημιουργὸν ἐν τῷ ὁμωνύμῳ βιβλίῳ τούς τε εἰς αὐτὸν ἀφορῶντας καὶ βιοῦντας ἐνεργῶς καὶ δικαίως σὺν καὶ τῇ θεωρίᾳ αὐτοὺς πολιτικοὺς ὀνομάζει , τὸ δὲ ἐπ’ ἴσης τῷ νομικῷ κεκλημένον πολιτικὸν εἴς τε κοσμικὴν μεγαλόνοιαν διαιρεῖ εἴς τε ἰδιωτικὴν σύνταξιν , ἣν κοσμιότητα καὶ ἁρμονίαν καὶ σωφροσύνην ὠνόμασαν , ὅταν ἄρχοντες μὲν πρέπωσι τοῖς ἀρχομένοις , πειθήνιοι δὲ οἱ ἀρχόμενοι τοῖς ἄρχουσι γίγνωνται , ὅπερ ἡ κατὰ Μωυσία πραγματεία διὰ σπουδῆς ἔχει γενέσθαι .
Lemmas: Πλάτων δέ ὁ φιλόσοφος ἐκ ὁ Μωϋσῆς ὁ περί ὁ νομοθεσία ὠφελέω ἐπιτιμάω μέν ὁ Μίνως καί Λυκοῦργος πολιτεία πρός ἀνδρεία μόνος ἀποβλέπω , ἐπαινέω δέ ὡς σεμνός ὁ εἷς τις λέγω καί πρός δόγμα εἷς νεύω ἀεί · καί γάρ ἰσχύς καί σεμνότης καί φρόνησις πρέπω ἄν μάλα φιλοσοφέω ἐγώ λέγω πρός ὁ ἀξίωμα ὁ οὐρανός ἀμετανόητος χράω γνώμη ὁ αὐτός περί ὁ αὐτός . ἆρα οὐ ὁ κατά ὁ νόμος ἑρμηνεύω νεύω πρός εἷς θεός ἀφοράω καί δικαιοπραγέω ἐντέλλω ; ὁ δέ πολιτικός δύο εἶδος λέγω , ὁ μέν νομικός , ὁ δέ πολιτικός ὁμώνυμος ὀνομάζω , καί πολιτικός μέν κύριος αἰνίσσομαι ὁ δημιουργός ἐν ὁ ὁμώνυμος βιβλίον ὁ τε εἰς αὐτός ἀφοράω καί βιόω ἐνεργός καί δίκαιος σύν καί ὁ θεωρία αὐτός πολιτικός ὀνομάζω , ὁ δέ ἐπί ἴσος ὁ νομικός καλέω πολιτικός εἰς τε κοσμικός μεγαλόνοια διαιρέω εἰς τε ἰδιωτικός σύνταξις , ὅς κοσμιότης καί ἁρμονία καί σωφροσύνη ὀνομάζω , ὅταν ἄρχω μέν πρέπω ὁ ἄρχω , πειθήνιος δέ ὁ ἄρχω ὁ ἄρχω γίγνομαι , ὅς ὁ κατά Μωυσία πραγματεία διά σπουδή ἔχω γίγνομαι .
clemens-alexandrinus.stromata 1.25.166
ἔτι τὸ μὲν νομικὸν πρὸς γενέσεως εἶναι , τὸ πολιτικὸν δὲ πρὸς φιλίας καὶ ὁμονοίας ὁ Πλάτων ὠφεληθείς , τοῖς μὲν Νόμοις τὸν φιλόσοφον τὸν ἐν τῇ Ἐπινομίδι συνέταξεν , τὸν τὴν διέξοδον πάσης γενέσεως διὰ τῶν πλανωμένων εἰδότα , φιλόσοφον δὲ ἄλλον τὸν Τίμαιον , ὄντα ἀστρονομικὸν καὶ θεωρητικὸν τῆς ἐκείνων φορᾶς συμπαθείας τε καὶ κοινωνίας τῆς πρὸς ἄλληλα , ἑπομένως τῇ Πολιτείᾳ συνάπτει , ἔπειτα . τίλος γὰρ οἶμαι τοῦ τε πολιτικοῦ τοῦ τε κατὰ νόμον βιοῦντος ἡ θεωρία · ἀναγκαῖον γοῦν τὸ πολιτεύεσθαι ὀρθῶς , ἄριστον δὲ τὸ φιλοσοφεῖν . ὁ γὰρ νοῦν ἔχων πάντα τὰ αὑτοῦ εἰς γνῶσιν συντείνας βιώσειεν ἄν , κατευθύνας μὲν τὸν βίον ἔργοις ἀγαθοῖς , ἀτιμάσας δὲ τὰ ἐναντία τά τε πρὸς ἀλήθειαν συλλαμβανόμενα μεθέπων μαθήματα . νόμος δέ ἐστιν οὐ τὰ νομιζόμενα ( οὐδὲ γὰρ τὰ ὁρώμενα ὅρασις ) οὐδὲ δόξα πᾶσα ( οὐ γὰρ καὶ ἡ πονηρά ) , ἀλλὰ νόμος ἐστὶ χρηστὴ δόξα , χρηστὴ δὲ ἡ ἀληθής , ἀληθὴς δὲ ἡ τὸ ὂν εὑρίσκουσα καὶ τούτου τυγχάνουσα · ὁ ὢν δὲ ἐξαπέσταλκέν με , φησὶν ὁ Μωυσῆς . ᾗ τινες ἀκολούθως δηλονότι τῇ χρηστῇ δόξῃ λόγον ὀρθὸν τὸν νόμον ἔφασαν , προστακτικὸν μὲν ὧν ποιητέον , ἀπαγορευτικὸν δὲ ὧν οὐ ποιητέον .
Lemmas: ἔτι ὁ μέν νομικός πρός γένεσις εἰμί , ὁ πολιτικός δέ πρός φιλία καί ὁμόνοια ὁ Πλάτων ὠφελέω , ὁ μέν Νόμος ὁ φιλόσοφος ὁ ἐν ὁ Ἐπινομίς συντάσσω , ὁ ὁ διέξοδος πᾶς γένεσις διά ὁ πλανάω οἶδα , φιλόσοφος δέ ἄλλος ὁ Τίμαιος , εἰμί ἀστρονομικός καί θεωρητικός ὁ ἐκεῖνος φορά συμπάθεια τε καί κοινωνία ὁ πρός ἀλλήλων , ἑπομένως ὁ Πολιτεία συνάπτω , ἔπειτα . τῖλος γάρ οἴομαι ὁ τε πολιτικός ὁ τε κατά νόμος βιάζω ὁ θεωρία · ἀναγκαῖος γοῦν ὁ πολιτεύω ὀρθός , ἀγαθός δέ ὁ φιλοσοφέω . ὁ γάρ νόος ἔχω πᾶς ὁ ἑαυτοῦ εἰς γνῶσις συντείνω βιόω ἄν , κατευθύνω μέν ὁ βίος ἔργον ἀγαθός , ἀτιμάζω δέ ὁ ἐναντίος ὁ τε πρός ἀλήθεια συλλαμβάνω μεθέπω μάθημα . νόμος δέ εἰμί οὐ ὁ νομίζω ( οὐδέ γάρ ὁ ὁράω ὅρασις ) οὐδέ δόξα πᾶς ( οὐ γάρ καί ὁ πονηρός ) , ἀλλά νόμος εἰμί χρηστός δόξα , χρηστός δέ ὁ ἀληθής , ἀληθής δέ ὁ ὁ εἰμί εὑρίσκω καί οὗτος τυγχάνω · ὁ εἰμί δέ ἐξαποστέλλω ἐγώ , φημί ὁ Μωϋσῆς . ὅς τις ἀκόλουθος δηλονότι ὁ χρηστός δόξα λόγος ὀρθός ὁ νόμος φημί , προστακτικός μέν ὅς ποιέω , ἀπαγορευτικός δέ ὅς οὐ ποιέω .
clemens-alexandrinus.stromata 1.26.167
Ὅθεν ὁ νόμος εἰκότως εἴρηται διὰ Μωυσέως δεδόσθαι , κανὼν τυγχάνων δικαίων τε καὶ ἀδίκων . καὶ τοῦτον κυρίως θεσμὸν ἂν εἴποιμεν τὸν ὑπὸ θεοῦ διὰ Μωυσέως παραδεδομένον . ἔχει γοῦν τὴν ἀγωγὴν εἰς τὸ θεῖον . λέγει δὲ καὶ ὁ Παῦλος · ὁ νόμος τῶν παραβάσεων χάριν ἐτέθη , ἄχρις ἂν ἔλθῃ τὸ σπέρμα ᾧ ἐπήγγελται . εἶτα οἱονεὶ ἐπεξηγούμενος τὴν διάνοιαν ἐπιφέρει · πρὸ τοῦ δὲ ἐλθεῖν τὴν πίστιν ὑπὸ νόμον ἐφρουρούμεθα συγκεκλεισμένοι , φόβῳ δηλαδὴ ἀπὸ ἁμαρτιῶν , εἰς τὴν μέλλουσαν πίστιν ἀποκαλυφθήσεσθαι . ὥστε ὁ νόμος παιδαγωγὸς ἡμῶν ἐγίνετο εἰς Χριστόν . ἵνα ἐκ πίστεως δικαιωθῶμεν . ὁ νομοθετικὸς δέ ἐστιν ὁ τὸ προσῆκον ἑκάστῳ μέρει τῆς ψυχῆς καὶ τοῖς τούτων ἔργοις ἀπονέμων , Μωυσῆς δὲ συνελόντι εἰπεῖν νόμος ἔμψυχος ἦν τῷ χρηστῷ λόγῳ κυβερνώμενος .
Lemmas: ὅθεν ὁ νόμος ἔοικα λέγω διά Μωϋσῆς δίδωμι , κανών τυγχάνω δίκαιος τε καί ἄδικος . καί οὗτος κύριος θεσμός ἄν λέγω ὁ ὑπό θεός διά Μωϋσῆς παραδίδωμι . ἔχω γοῦν ὁ ἀγωγή εἰς ὁ θεῖος . λέγω δέ καί ὁ Παῦλος · ὁ νόμος ὁ παράβασις χάριν τίθημι , ἄχρι ἄν ἔρχομαι ὁ σπέρμα ὅς ἐπαγγέλλω . εἶτα οἱονεί ἐπεξηγέομαι ὁ διάνοια ἐπιφέρω · πρό ὁ δέ ἔρχομαι ὁ πίστις ὑπό νόμος φρουρέω συγκλείω , φόβος δηλαδή ἀπό ἁμαρτία , εἰς ὁ μέλλω πίστις ἀποκαλύπτω . ὥστε ὁ νόμος παιδαγωγός ἐγώ γίνομαι εἰς Χριστός . ἵνα ἐκ πίστις δικαιόω . ὁ νομοθετικός δέ εἰμί ὁ ὁ προσήκω ἕκαστος μέρος ὁ ψυχή καί ὁ οὗτος ἔργον ἀπονέμω , Μωϋσῆς δέ συναιρέω λέγω νόμος ἔμψυχος εἰμί ὁ χρηστός λόγος κυβερνάω .
clemens-alexandrinus.stromata 1.26.168
πολιτείαν γοῦν διηκόνησεν ἀγαθήν · ἣ δέ ἐστι τροφὴ ἀνθρώπων καλὴ κατὰ κοινωνίαν . αὐτίκα τὴν δικαστικὴν μετεχειρίζετο , ἐπιστήμην οὖσαν διορθωτικὴν τῶν ἁμαρτανομένων ἕνεκεν τοῦ δικαίου . σύστοιχος δὲ αὐτῇ ἡ κολαστική , τοῦ κατὰ τὰς κολάσεις μέτρου ἐπιστημονική τις οὖσα . κόλασις δὲ δικαία οὖσα διόρθωσίς ἐστι ψυχῆς . ἔστι δὲ ὡς ἔπος εἰπεῖν τῷ Μωυσεῖ ἡ πᾶσα ἀγωγὴ παιδευτικὴ μὲν τῶν οἵων τε γενέσθαι καλῶν κἀγαθῶν ἀνδρῶν , θηρευτικὴ δὲ τῶν ὁμοίων τούτοις , ἥτις ἂν εἴη στρατηγική . ἡ δὲ χρηστικὴ τοῖς θηρευθεῖσαι λόγῳ κατὰ τρόπον σοφία εἴη ἂν νομοθετική · κτᾶσθαί τε γὰρ καὶ χρῆσθαι ταύτης ἴδιον βασιλικωτάτης οὔσης . μόνον γοῦν τὸν σοφὸν οἱ φιλόσοφοι βασιλέα , νομοθέτην , στρατηγόν , δίκαιον , ὅσιον , θεοφιλῆ κηρύττουσιν . εἰ δὲ ταῦτα περὶ τὸν Μωυσέα εὕροιμεν , ὡς ἐξ αὐτῶν δείκνυται τῶν γραφῶν , εὖ μάλα πεπεισμένως ἂν ἀγορεύοιμεν σοφόν τῷ ὄντι τὸν Μωυσέα .
Lemmas: πολιτεία γοῦν διακονέω ἀγαθός · ὁ δέ εἰμί τροφή ἄνθρωπος καλός κατά κοινωνία . αὐτίκα ὁ δικαστικός μεταχειρίζω , ἐπιστήμη εἰμί διορθωτικός ὁ ἁμαρτάνω ἕνεκα ὁ δίκαιος . σύστοιχος δέ αὐτός ὁ κολαστικός , ὁ κατά ὁ κόλασις μέτρον ἐπιστημονικός τις εἰμί . κόλασις δέ δίκαιος εἰμί διόρθωσις εἰμί ψυχή . εἰμί δέ ὡς ἔπος λέγω ὁ Μωϋσῆς ὁ πᾶς ἀγωγή παιδευτικός μέν ὁ οἷος τε γίγνομαι καλός ἀγαθός ἀνήρ , θηρευτικός δέ ὁ ὅμοιος οὗτος , ὅστις ἄν εἰμί στρατηγικός . ὁ δέ χρηστικός ὁ θηρεύω λόγος κατά τρόπος σοφία εἰμί ἄν νομοθετικός · κτάομαι τε γάρ καί χράω οὗτος ἴδιος βασιλικός εἰμί . μόνος γοῦν ὁ σοφός ὁ φιλόσοφος βασιλεύς , νομοθέτης , στρατηγός , δίκαιος , ὅσιος , θεοφιλής κηρύσσω . εἰ δέ οὗτος περί ὁ Μωϋσῆς εὑρίσκω , ὡς ἐκ αὐτός δείκνυμι ὁ γραφή , εὖ μάλα πεπεισμένως ἄν ἀγορεύω σοφός ὁ εἰμί ὁ Μωϋσῆς .
clemens-alexandrinus.stromata 1.26.169
καθάπερ οὖν τὴν ποιμενικὴν τὸ τῶν προβάτων προνοεῖν φαμεν , ὁ ἀγαθὸς ποιμὴν τὴν ψυχὴν τίθησιν ὑπὲρ τῶν προβάτων , οὕτω γε καὶ τὴν νομοθετικὴν τὸ τὴν ἀνθρώπων ἀρετὴν κατασκευάζειν ἐροῦμεν , τὸ ἀνθρώπινον κατὰ δύναμιν ἀγαθὸν ἀναζωπυροῦσαν , ἐπιστατικὴν οὖσαν καὶ κηδεμονικὴν τῆς ἀνθρώπων ἀφίλης . εἰ δὲ ἡ ποίμνη ἡ ἀλληγορουμένη πρὸς τοῦ κυρίου οὐδὲν ἄλλο ἢ ἀγέλη τις ἀνθρώπων ἐστίν , ὁ αὐτὸς ἔσται ποιμήν τε καὶ νομοθέτης ἀγαθὸς μιᾶς τῆς ἀγέλης τῶν αὐτοῦ ἐπαϊόντων προβάτων , ὁ εἷς κηδεμών , ὁ τὸ ἀπολωλὸς ἐπιζητῶν τε καὶ εὑρίσκων νόμῳ καὶ λόγῳ , εἴ γε ὁ νόμος πνευματικὸς καὶ ἐπὶ τὴν εὐδαιμονίαν ἄγων · ὁ γὰρ πνεύματι ἁγίῳ γενόμενος πνευματικός . οὗτος δὲ ὁ τῷ ὄντι νομοθέτης , ὃς οὐ μόνον ἐπαγγέλλεται τὰ ἀγαθά τε καὶ καλά , ἀλλὰ καὶ ἐπίσταται . τούτου καὶ ὁ νόμος τοῦ τὴν ἐπιστήμην ἔχοντος τὸ σωτήριον πρόσταγμα , μᾶλλον δὲ ἐπιστήμης πρόσταγμα ὁ νόμος , δύναμις γὰρ καὶ σοφία ὁ λόγος τοῦ θεοῦ . νόμων τε αὖ ἐξηγητὴς οὗτος αὐτός , δἰ οὗ ὁ νόμος ἐδόθη , ὁ πρῶτος ἐξηγητὴς τῶν θείων προσταγμάτων , ὁ τὸν κόλπον τοῦ πατρός ἐξηγούμενος υἱὸς μονογενής .
Lemmas: καθά οὖν ὁ ποιμενικός ὁ ὁ πρόβατον προνοέω φημί , ὁ ἀγαθός ποιμήν ὁ ψυχή τίθημι ὑπέρ ὁ πρόβατον , οὕτως γε καί ὁ νομοθετικός ὁ ὁ ἄνθρωπος ἀρετή κατασκευάζω λέγω , ὁ ἀνθρώπινος κατά δύναμις ἀγαθός ἀναζωπυρέω , ἐπιστατικός εἰμί καί κηδεμονικός ὁ ἄνθρωπος ἀφίλης . εἰ δέ ὁ ποίμνη ὁ ἀλληγορέω πρός ὁ κύριος οὐδείς ἄλλος ἤ ἀγέλη τις ἄνθρωπος εἰμί , ὁ αὐτός εἰμί ποιμήν τε καί νομοθέτης ἀγαθός εἷς ὁ ἀγέλη ὁ αὐτός ἐπαΐω πρόβατον , ὁ εἷς κηδεμών , ὁ ὁ ἀπόλλυμι ἐπιζητέω τε καί εὑρίσκω νόμος καί λόγος , εἰμί γε ὁ νόμος πνευματικός καί ἐπί ὁ εὐδαιμονία ἄγω · ὁ γάρ πνεῦμα ἅγιος γίγνομαι πνευματικός . οὗτος δέ ὁ ὁ εἰμί νομοθέτης , ὅς οὐ μόνος ἐπαγγέλλω ὁ ἀγαθός τε καί καλός , ἀλλά καί ἐπίσταμαι . οὗτος καί ὁ νόμος ὁ ὁ ἐπιστήμη ἔχω ὁ σωτήριος πρόσταγμα , μάλα δέ ἐπιστήμη πρόσταγμα ὁ νόμος , δύναμις γάρ καί σοφία ὁ λόγος ὁ θεός . νόμος τε αὖ ἐξηγητής οὗτος αὐτός , διά ὅς ὁ νόμος δίδωμι , ὁ πρῶτος ἐξηγητής ὁ θεῖος πρόσταγμα , ὁ ὁ κόλπος ὁ πατήρ ἐξηγέομαι υἱός μονογενής .
clemens-alexandrinus.stromata 1.26.170
ἔπειτα οἱ μὲν πειθόμενοι τῷ νόμῳ τῷ γνῶσιν ἔχειν τινὰ αὐτοῦ οὔτ’ ἀπιστεῖν οὔτ’ ἀγνοεῖν δύνανται τὴν ἀλήθειαν , οἱ δὲ ἀπιστοῦντες ἥκιστά τε ἐν τοῖς ἔργοις εἶναι βεβουλημένοι , εἴπερ τινὲς ἄλλοι καὶ οὗτοι ἀγνοεῖν ὁμολογοῦνται τὴν ἀλήθειαν . τίς τοίνυν ἡ ἀπιστία τῶν Ἑλλήνων ; μή πῃ βούλεσθαι πείθεσθαι τῇ ἀληθείᾳ φασκούσῃ θεόθεν διὰ Μωυσέως δεδόσθαι τὸν νόμον , ὁπότε γε καὶ αὐτοὶ ἐκ τῶν παρὰ σφίσι τιμῶσι Μωυσῆ . τόν τε Μίνω παρὰ Διὸς δἰ ἐνάτου ἔτους λαμβάνειν τοὺς νόμους ἱστοροῦσι φοιτῶντα εἰς τὸ τοῦ Διὸς ἄντρον , τόν τε αὖ Λυκοῦργον τὰ νομοθετικὰ εἰς Δελφοὺς πρὸς τὸν Ἀπόλλωνα συνεχὲς ἀπιόντα παιδεύεσθαι γράφουσι Πλάτων τε καὶ Ἀριστοτέλης καὶ Ἔφορος , Χαμαιλέων τε ὁ Ἡρακλεώτης ἐν τῷ Περὶ μέθης καὶ Ἀριστοτέλης ἐν τῇ Λοκρῶν πολιτείᾳ Ζάλευκον τὸν Λοκρὸν παρὰ τῆς Ἀθηνᾶς τοὺς νόμους λαμβάνειν ἀπομνημονεύουσιν . οἳ δὲ τὸ ἀξιόπιστον τῆς παρ’ Ἕλλησι νομοθεσίας , ὡς οἷόν τε αὐτοῖς , ἐπαίροντες εἰς τὸ θεῖον κατ’ εἰκόνα τῆς κατὰ τὸν Μωυσέα προφητείας ἀγνώμονες , οὐκ αὐτόθεν ὁμολογοῦντες τήν τε ἀλήθειαν καὶ τὸ ἀρχέτυπον τῶν παρὰ σφίσιν ἱστορουμένων .
Lemmas: ἔπειτα ὁ μέν πείθω ὁ νόμος ὁ γνῶσις ἔχω τις αὐτός οὔτε ἀπιστέω οὔτε ἀγνοέω δύναμαι ὁ ἀλήθεια , ὁ δέ ἀπιστέω ἦκα τε ἐν ὁ ἔργον εἰμί βούλομαι , εἴπερ τις ἄλλος καί οὗτος ἀγνοέω ὁμολογέω ὁ ἀλήθεια . τίς τοίνυν ὁ ἀπιστία ὁ Ἕλλην ; μή πη βούλομαι πείθω ὁ ἀλήθεια φάσκω θεόθεν διά Μωϋσῆς δίδωμι ὁ νόμος , ὁπότε γε καί αὐτός ἐκ ὁ παρά σφεῖς τιμάω Μωϋσῆς . ὁ τε Μίνως παρά Ζεύς διά ἔνατος ἔτος λαμβάνω ὁ νόμος ἱστορέω φοιτάω εἰς ὁ ὁ Ζεύς ἄντρον , ὁ τε αὖ Λυκοῦργος ὁ νομοθετικός εἰς Δελφοί πρός ὁ Ἀπόλλων συνεχής ἀπέρχομαι παιδεύω γράφω Πλάτων τε καί Ἀριστοτέλης καί Ἔφορος , Χαμαιλέων τε ὁ Ἡρακλεώτης ἐν ὁ Περι μέθη καί Ἀριστοτέλης ἐν ὁ Λοκροί πολιτεία Ζάλευκος ὁ Λοκρός παρά ὁ Ἀθήνη ὁ νόμος λαμβάνω ἀπομνημονεύω . ὁ δέ ὁ ἀξιόπιστος ὁ παρά Ἕλλην νομοθεσία , ὡς οἷος τε αὐτός , ἐπαίρω εἰς ὁ θεῖος κατά εἰκών ὁ κατά ὁ Μωϋσῆς προφητεία ἀγνώμων , οὐ αὐτόθεν ὁμολογέω ὁ τε ἀλήθεια καί ὁ ἀρχέτυπος ὁ παρά σφεῖς ἱστορέω .
clemens-alexandrinus.stromata 1.27.171
Μὴ τοίνυν κατατρεχέτω τις τοῦ νόμου διὰ τὰς τιμωρίας ὡς οὐ καλοῦ κἀγαθοῦ · οὐ γὰρ ὁ μὲν τὴν τοῦ σώματος νόσον ἀπάγων εὐεργέτης δόξει , ψυχὴν δὲ ἀδικίας ὁ πειρώμενος ἀπαλλάττειν οὐ μᾶλλον ἂν εἴη κηδεμών , ὅσῳπερ ψυχὴ σώματος ἐντιμότερον . ἀλλ’ ἄρα τῆς μὲν τοῦ σώματος ὑγείας ἕνεκα καὶ τομὰς καὶ καύσεις καὶ φαρμακοποσίας ὑφιστάμεθα καὶ ὁ ταῦτα προσάγων σωτήρ τε καὶ ἰατρὸς καλεῖται , οὐ φθόνῳ τινὶ οὐδὲ δυσμενείᾳ τῇ πρὸς τὸν πάσχοντα , ὡς δ’ ἂν ὁ τῆς τέχνης ὑπαγορεύοι λόγος , καὶ μέρη τινὰ ἀποτέμνων , ὡς μὴ τὰ ὑγιαίνοντα συνδιαφθείρεσθαι αὐτοῖς , καὶ οὐκ ἄν τις πονηρίας αἰτιάσαιτο τοῦ ἰατροῦ τὴν τέχνην · τῆς δὲ ψυχῆς ἕνεκα οὐχ ὁμοίως ὑποστησόμεθα ἐάν τε φεύγειν ἐάν τε ἐκτίνειν ζημίας ἐάν τε δεσμά , εἰ μέλλοι τις μόνον ἐξ ἀδικίας ποτὲ δικαιοσύνην κτᾶσθαι ; ὁ γὰρ νόμος κηδόμενος τῶν ὑπηκόων πρὸς μὲν τὴν θεοσέβειαν παιδεύει καὶ ὑπαγορεύει τὰ ποιητέα εἴργει τε ἕκαστον τῶν ἁμαρτημάτων , δίκας ἐπιτιθεὶς τοῖς μετρίοις αὐτῶν , ὅταν δέ τινα οὕτως ἔχοντα κατίδῃ ὡς ἀνίατον δοκεῖν εἰς ἔσχατον ἀδικίας ἐλαύνοντα , τότε ἤδη τῶν ἄλλων κηδόμενος ὅπως ἂν μὴ διαφθείρωνται πρὸς αὐτοῦ , ὥσπερ μέρος τι τοῦ παντὸς σώματος ἀποτεμὼν οὕτω που τὸν τοιοῦτον ὑγιέστατα ἀποκτείννυσι .
Lemmas: μή τοίνυν κατατρέχω τις ὁ νόμος διά ὁ τιμωρία ὡς οὐ καλός ἀγαθός · οὐ γάρ ὁ μέν ὁ ὁ σῶμα νόσος ἀπάγω εὐεργέτης δοκέω , ψυχή δέ ἀδικία ὁ πειράω ἀπαλλάσσω οὐ μάλα ἄν εἰμί κηδεμών , ὅσος ψυχή σῶμα ἔντιμος . ἀλλά ἄρα ὁ μέν ὁ σῶμα ὑγεία ἕνεκα καί τομή καί καῦσις καί φαρμακοποσία ὑφίστημι καί ὁ οὗτος προσάγω σωτήρ τε καί ἰατρός καλέω , οὐ φθόνος τις οὐδέ δυσμένεια ὁ πρός ὁ πάσχω , ὡς δέ ἄν ὁ ὁ τέχνη ὑπαγορεύω λόγος , καί μέρος τις ἀποτέμνω , ὡς μή ὁ ὑγιαίνω συνδιαφθείρομαι αὐτός , καί οὐ ἄν τις πονηρία αἰτιάομαι ὁ ἰατρός ὁ τέχνη · ὁ δέ ψυχή ἕνεκα οὐ ὅμοιος ὑφίστημι ἐάν τε φεύγω ἐάν τε ἐκτίνω ζημία ἐάν τε δεσμός , εἰ μέλλω τις μόνος ἐκ ἀδικία ποτέ δικαιοσύνη κτάομαι ; ὁ γάρ νόμος κήδω ὁ ὑπήκοος πρός μέν ὁ θεοσέβεια παιδεύω καί ὑπαγορεύω ὁ ποιέω ἔργω τε ἕκαστος ὁ ἁμάρτημα , δίκη ἐπιτίθημι ὁ μέτριος αὐτός , ὅταν δέ τις οὕτως ἔχω καθοράω ὡς ἀνίατος δοκέω εἰς ἔσχατος ἀδικία ἐλαύνω , τότε ἤδη ὁ ἄλλος κήδω ὅπως ἄν μή διαφθείρω πρός αὐτός , ὥσπερ μέρος τις ὁ πᾶς σῶμα ἀποτέμνω οὕτως που ὁ τοιοῦτος ὑγιής ἀποκτείννυμι .
clemens-alexandrinus.stromata 1.27.172
κρινόμενοι δὲ ὑπὸ τοῦ κυρίου , φησὶν ὁ ἀπόστολος , παιδευόμεθα , ἵνα μὴ σὺν τῷ κόσμῳ κατακριθῶμεν . προεῖπεν γὰρ ὁ προφήτης · παιδεύων ἐπαίδευσέν με ὁ κύριος , τῷ δὲ θανάτῳ οὐ παρέδωκέν με · ἕνεκα γὰρ τοῦ διδάξαι σε τὴν δικαιοσύνην αὐτοῦ ἐπαίδευσέν σε , φησί , καὶ ἐπείρασέν σε καὶ ἐλιμαγχόνησέν σε καὶ διψῆν ἐποίησέν σε ἐν γῇ ἐρήμῳ , ἵνα γνωσθῇ πάντα τὰ δικαιώματα καὶ τὰ κρίματα αὐτοῦ ἐν τῇ καρδίᾳ σου ὅσα ἐγὼ ἐντέλλομαί σοι σήμερον , καὶ γνώσῃ ἐν τῇ καρδίᾳ σου ὅτι ὡς εἴ τις παιδεύσει ἄνθρωπος τὸν υἱὸν αὐτοῦ , οὕτω παιδεύσει σε κύριος ὁ θεὸς ἡμῶν . ὅτι δὲ τὸ ὑπόδειγμα σωφρονίζει αὐτίκα φησί · πανοῦργος ἰδὼν τιμωρούμενον πονηρὸν κραταιῶς αὐτὸς παιδεύεται ,
Lemmas: κρίνω δέ ὑπό ὁ κύριος , φημί ὁ ἀπόστολος , παιδεύω , ἵνα μή σύν ὁ κόσμος κατακρίνω . προλέγω γάρ ὁ προφήτης · παιδεύω παιδεύω ἐγώ ὁ κύριος , ὁ δέ θάνατος οὐ παραδίδωμι ἐγώ · ἕνεκα γάρ ὁ διδάσκω σύ ὁ δικαιοσύνη αὐτός παιδεύω σύ , φημί , καί πειράω σύ καί λιμαγχονέω σύ καί διψάω ποιέω σύ ἐν γῆ ἐρῆμος , ἵνα γιγνώσκω πᾶς ὁ δικαίωμα καί ὁ κρίμα αὐτός ἐν ὁ καρδία σύ ὅσος ἐγώ ἐντέλλω σύ σήμερον , καί γιγνώσκω ἐν ὁ καρδία σύ ὅτι ὡς εἰ τις παιδεύω ἄνθρωπος ὁ υἱός αὐτός , οὕτως παιδεύω σύ κύριος ὁ θεός ἐγώ . ὅτι δέ ὁ ὑπόδειγμα σωφρονίζω αὐτίκα φημί · πάνουργος ὁράω τιμωρέω πονηρός κραταιός αὐτός παιδεύω ,
clemens-alexandrinus.stromata 1.27.173
ἐπεὶ γενεὰ σοφίας φόβος κυρίου . μέγιστον δὲ καὶ τελεώτατον ἀγαθόν , ὅταν τινὰ ἐκ τοῦ κακῶς πράττειν εἰς ἀρετήν τε καὶ εὐπραγίαν μετάγειν δύνηταί τις , ὅπερ ὁ νόμος ἐργάζεται . ὥστε καὶ ὅταν ἀνηκέστῳ τινὶ κακῷ περιπέσῃ τις ὑπό τε ἀδικίας καὶ πλεονεξίας καταληφθείς , εὐεργετοῖτ’ ἂν ἀποκτειννύμενος · εὐεργέτης γὰρ ὁ νόμος τοὺς μὲν δικαίους ἐξ ἀδίκων ποιεῖν δυνάμενος , ἢν μόνον ἐπαΐειν ἐθελήσωσιν αὐτοῦ , τοὺς δὲ ἀπαλλάττων τῶν παρόντων κακῶν . τοὺς γὰρ σωφρόνως καὶ δικαίως βιοῦν ἑλομένους ἀθανατίζειν ἐπαγγέλλεται . τὸ δὲ γνῶναι νόμον διανοίας ἐστὶν ἀγαθῆς . καὶ πάλιν · ἄνδρες κακοὶ οὐ νοοῦσι νόμον , οἱ δὲ ζητοῦντες τὸν κύριον συνήσουσιν ἐν παντὶ ἀγαθῷ . δεῖ δὴ τὴν διοικοῦσαν πρόνοιαν κυρίαν τε εἶναι καὶ ἀγαθήν . ἀμφοῖν γὰρ ἡ δύναμις οἰκονομεῖ σωτηρίαν , ἣ μὲν κολάσει σωφρονίζουσα ὡς κυρία , ἣ δὲ δἰ εὐποιίας χρηστευομένη ὡς εὐεργέτις . ἔξεστι δὲ μὴ εἶναι ἀπειθείας υἱόν , ἀλλὰ μεταβαίνειν ἐκ τοῦ σκότους εἰς ζωὴν καὶ παραθέντα τῇ σοφίᾳ τὴν ἀκοὴν νόμιμον εἶναι θεοῦ δοῦλον μὲν τὰ πρῶτα , ἔπειτα δὲ πιστὸν γενέσθαι θεράποντα , φοβούμενον κύριον τὸν θεόν , εἰ δέ τις ἐπαναβαίη , τοῖς υἱοῖς ἐγκαταλέγεσθαι , ἐπὰν δὲ ἀγάπη καλύψῃ πλῆθος ἁμαρτιῶν , μακαρίας ἐλπίδος τελείωσιν αὐξηθέντα ἐν ἀγάπῃ ἐκδέχεσθαι τὸν ἐγκαταταγέντα τῇ ἐκλεκτῇ υἱοθεσίᾳ τῇ φίλῃ κεκλημένῃ τοῦ θεοῦ , ᾄδοντα ἤδη τὴν εὐχὴν καὶ λέγοντα · γενέσθω μοι κύριος εἰς θεόν .
Lemmas: ἐπεί γενεά σοφία φόβος κύριος . μέγας δέ καί τέλειος ἀγαθός , ὅταν τις ἐκ ὁ κακός πράσσω εἰς ἀρετή τε καί εὐπραγία μετάγω δύναμαι τις , ὅς ὁ νόμος ἐργάζομαι . ὥστε καί ὅταν ἀνήκεστος τις κακός περιπίπτω τις ὑπό τε ἀδικία καί πλεονεξία καταλαμβάνω , εὐεργετέω ἄν ἀποκτειν́νυμαι · εὐεργέτης γάρ ὁ νόμος ὁ μέν δίκαιος ἐκ ἄδικος ποιέω δύναμαι , ἐάν μόνος ἐπαΐω ἐθέλω αὐτός , ὁ δέ ἀπαλλάσσω ὁ πάρειμι κακός . ὁ γάρ σώφρων καί δίκαιος βιόω αἱρέω ἀθανατίζω ἐπαγγέλλω . ὁ δέ γιγνώσκω νόμος διάνοια εἰμί ἀγαθός . καί πάλιν · ἀνήρ κακός οὐ νοέω νόμος , ὁ δέ ζητέω ὁ κύριος συνίημι ἐν πᾶς ἀγαθός . δέω δή ὁ διοικέω πρόνοια κύριος τε εἰμί καί ἀγαθός . ἄμφω γάρ ὁ δύναμις οἰκονομέω σωτηρία , ὁ μέν κόλασις σωφρονίζω ὡς κύριος , ὁ δέ διά εὐποιΐα χρηστεύομαι ὡς εὐεργέτις . ἔξεστι δέ μή εἰμί ἀπείθεια υἱός , ἀλλά μεταβαίνω ἐκ ὁ σκότος εἰς ζωή καί παρατίθημι ὁ σοφία ὁ ἀκοή νόμιμος εἰμί θεός δοῦλος μέν ὁ πρῶτος , ἔπειτα δέ πιστός γίγνομαι θεράπων , φοβέω κύριος ὁ θεός , εἰ δέ τις ἐπαναβαίνω , ὁ υἱός ἐγκαταλέγω , ἐπάν δέ ἀγάπη καλύπτω πλῆθος ἁμαρτία , μακάριος ἐλπίς τελείωσις αὐξάνω ἐν ἀγάπη ἐκδέχομαι ὁ ἐγκατατάσσω ὁ ἐκλεκτός υἱοθεσία ὁ φίλος καλέω ὁ θεός , ἀείδω ἤδη ὁ εὐχή καί λέγω · γίγνομαι ἐγώ κύριος εἰς θεός .
clemens-alexandrinus.stromata 1.27.174
τοῦ νόμου δὲ δὴν εὐποιίαν διὰ τῆς πρὸς τοὺς Ἰουδαίους περικοπῆς δεδήλωκεν ὁ ἀπόστολος γράφων ὧδέ πως · εἰ δὲ σὺ Ἰουδαῖος ἐπονομάζῃ καὶ ἐπαναπαύῃ νόμῳ καὶ καυχᾶσαι ἐν θεῷ καὶ γιγνώσκεις τὸ θέλημα τοῦ θεοῦ καὶ δοκιμάζεις τὰ διαφέροντα κατηχούμενος ἐκ τοῦ νόμου , πέποιθάς τε σεαυτὸν ὁδηγὸν εἶναι τυφλῶν , φῶς τῶν ἐν σκότει , παιδευτὴν ἀφρόνων , διδάσκαλον νηπίων , ἔχοντα τὴν μόρφωσιν τῆς γνώσεως καὶ τῆς ἀληθείας ἐν τῷ νόμῳ . ταῦτα γὰρ δύνασθαι τὸν νόμον ὁμολογεῖται , κἂν οἱ κατὰ νόμον μὴ πολιτευόμενοι ὡς ἐν νόμῳ ἀλαζονεύωνται βιοῦντες · μακάριος δὲ ἀνὴρ ὃς εὗρεν σοφίαν , καὶ θνητὸς ὃς εἶδεν φρόνησιν , ἐκ δὲ τοῦ στόματος αὐτῆς , τῆς σοφίας δηλονότι , δικαιοσύνη ἐκπορεύεται , νόμον δὲ καὶ ἔλεον ἐπὶ γλώσσης φορεῖ . ἑνὸς γὰρ κυρίου ἐνέργεια , ὅς ἐστι δύναμις καὶ σοφία τοῦ θεοῦ , ὅ τε νόμος τό τε εὐαγγέλιον , καὶ ὃν ἐγέννησε φόβον ὁ νόμος , ἐλεήμων οὗτος εἰς σωτηρίαν . ἐλεημοσύναι δὲ καὶ πίστεις καὶ ἀλήθεια μὴ ἐκλιπέτωσάν σε , ἄφαψαι δὲ αὐτὰς περὶ σῷ τραχήλῳ .
Lemmas: ὁ νόμος δέ δήν εὐποιία διά ὁ πρός ὁ Ἰουδαῖος περικοπή δηλόω ὁ ἀπόστολος γράφω ὧδε πως · εἰ δέ σύ Ἰουδαῖος ἐπονομάζω καί ἐπαναπαύω νόμος καί καυχάομαι ἐν θεός καί γιγνώσκω ὁ θέλημα ὁ θεός καί δοκιμάζω ὁ διαφέρω κατηχέω ἐκ ὁ νόμος , πείθω τε σεαυτοῦ ὁδηγός εἰμί τυφλός , φάος ὁ ἐν σκότος , παιδευτής ἄφρων , διδάσκαλος νήπιος , ἔχω ὁ μόρφωσις ὁ γνῶσις καί ὁ ἀλήθεια ἐν ὁ νόμος . οὗτος γάρ δύναμαι ὁ νόμος ὁμολογέω , ἐάν ὁ κατά νόμος μή πολιτεύω ὡς ἐν νόμος ἀλαζονεύομαι βιάζω · μακάριος δέ ἀνήρ ὅς εὑρίσκω σοφία , καί θνητός ὅς ὁράω φρόνησις , ἐκ δέ ὁ στόμα αὐτός , ὁ σοφία δηλονότι , δικαιοσύνη ἐκπορεύω , νόμος δέ καί ἔλεος ἐπί γλῶσσα φορέω . εἷς γάρ κύριος ἐνέργεια , ὅς εἰμί δύναμις καί σοφία ὁ θεός , ὁ τε νόμος ὁ τε εὐαγγέλιον , καί ὅς γεννάω φόβος ὁ νόμος , ἐλεήμων οὗτος εἰς σωτηρία . ἐλεημοσύνη δέ καί πίστις καί ἀλήθεια μή ἐκλιμπάνω σύ , ἀπάπτω δέ αὐτός περί σός τράχηλος .
clemens-alexandrinus.stromata 1.27.175
ὁμοίως δὲ τῷ Παύλῳ ἡ προφητεία ὀνειδίζει τὸν λαὸν ὡς μὴ συνιέντα τὸν νόμον . σύντριμμα καὶ ταλαιπωρία ἐν ταῖς ὁδοῖς αὐτῶν , καὶ ὁδὸν εἰρήνης οὐκ ἔγνωσαν , οὐκ ἔστι φόβος θεοῦ ἀπέναντι τῶν ὀφθαλμῶν αὐτῶν . φάσκοντες εἶναι σοφοὶ ἐμωράνθησαν . οἴδαμεν δὲ ὅτι καλὸς ὁ νόμος , ἐάν τις αὐτῷ νομίμως χρήσηται · οἱ δὲ θέλοντες εἶναι νομοδιδάσκαλοι οὐ νοοῦσι , φησὶν ὁ ἀπόστολος , οὔτε ἃ λέγουσιν οὔτε περὶ τίνων διαβεβαιοῦνται , τὸ δὲ τέλος τῆς παραγγελίας ἀγάπη ἐκ καθαρὰς καρδίας καὶ συνειδήσεως ἀγαθῆς καὶ πίστεως ἀνυποκρίτου .
Lemmas: ὅμοιος δέ ὁ Παῦλος ὁ προφητεία ὀνειδίζω ὁ λαός ὡς μή συνίημι ὁ νόμος . σύντριμμα καί ταλαιπωρία ἐν ὁ ὁδός αὐτός , καί ὁδός εἰρήνη οὐ γιγνώσκω , οὐ εἰμί φόβος θεός ἀπέναντι ὁ ὀφθαλμός αὐτός . φάσκω εἰμί σοφός μωραίνω . οἶδα δέ ὅτι καλός ὁ νόμος , ἐάν τις αὐτός νόμιμος χράω · ὁ δέ ἐθέλω εἰμί νομοδιδάσκαλος οὐ νοέω , φημί ὁ ἀπόστολος , οὔτε ὅς λέγω οὔτε περί τίς διαβεβαιόω , ὁ δέ τέλος ὁ παραγγελία ἀγάπη ἐκ καθαρός καρδία καί συνείδησις ἀγαθός καί πίστις ἀνυπόκριτος .
clemens-alexandrinus.stromata 1.28.176
Ἡ μὲν οὖν κατὰ Μωυσέα φιλοσοφία τετραχῇ τέμνεται , εἴς τε τὸ ἱστορικὸν καὶ τὸ κυρίως λεγόμενον νομοθετικόν , ἅπερ ἂν εἴη τῆς ἠθικῆς πραγματείας ἴδια , τὸ τρίτον δὲ εἰς τὸ ἱερουργικόν , ὅ ἐστιν ἤδη τῆς φυσικῆς θεωρίας · καὶ τέταρτον ἐπὶ πᾶσι τὸ θεολογικὸν εἶδος , ἡ ἐποπτεία , ἥν φησιν ὁ Πλάτων τῶν μεγάλων ὄντως εἶναι μυστηρίων , Ἀριστοτέλης δὲ τὸ εἶδος τοῦτο μετὰ τὰ φυσικὰ καλεῖ . καὶ ἥ γε κατὰ Πλάτωνα διαλεκτική , ὥς φησιν ἐν τῷ Πολιτικῷ , τῆς τῶν ὄντων δηλώσεως εὑρετική τίς ἐστιν ἐπιστήμη , κτητὴ δὲ αὕτη τῷ σώφρονι οὐχ ἕνεκα τοῦ λέγειν τε καὶ πράττειν τι τῶν πρὸς τοὺς ἀνθρώπους , ὥσπερ οἱ νῦν διαλεκτικοὶ περὶ τὰ σοφιστικὰ ἀσχολούμενοι ποιοῦσιν , ἀλλὰ τοῦ τῷ θεῷ κεχαρισμένα μὲν λέγειν δύνασθαι , κεχαρισμένα δὲ πράττειν , τὸ πᾶν εἰς δύναμιν .
Lemmas: ὁ μέν οὖν κατά Μωϋσῆς φιλοσοφία τετραχῇ τέμνω , εἰς τε ὁ ἱστορικός καί ὁ κύριος λέγω νομοθετικός , ὅς ἄν εἰμί ὁ ἠθικός πραγματεία ἴδιος , ὁ τρίτος δέ εἰς ὁ ἱερουργικός , ὅς εἰμί ἤδη ὁ φυσικός θεωρία · καί τέταρτος ἐπί πᾶς ὁ θεολογικός εἶδος , ὁ ἐποπτεία , ὅς φημί ὁ Πλάτων ὁ μέγας ὄντως εἰμί μυστήριον , Ἀριστοτέλης δέ ὁ εἶδος οὗτος μετά ὁ φυσικός καλέω . καί ὁ γε κατά Πλάτων διαλεκτικός , ὡς φημί ἐν ὁ Πολιτικός , ὁ ὁ εἰμί δήλωσις εὑρετικός τις εἰμί ἐπιστήμη , κτητός δέ οὗτος ὁ σώφρων οὐ ἕνεκα ὁ λέγω τε καί πράσσω τις ὁ πρός ὁ ἄνθρωπος , ὥσπερ ὁ νῦν διαλεκτικός περί ὁ σοφιστικός ἀσχολέω ποιέω , ἀλλά ὁ ὁ θεός χαρίζω μέν λέγω δύναμαι , χαρίζω δέ πράσσω , ὁ πᾶς εἰς δύναμις .
clemens-alexandrinus.stromata 1.28.177
μικτὴ δὲ φιλοσοφίᾳ οὖσα τῇ ἀληθεῖ ἡ ἀληθὴς διαλεκτικὴ ἐπισκοποῦσα τὰ πράγματα καὶ τὰς δυνάμεις καὶ τὰς ἐξουσίας δοκιμάζουσα ὑπεξαναβαίνει ἐπὶ τὴν πάντων κρατίστην οὐσίαν τολμᾷ τε ἐπέκεινα ἐπὶ τὸν τῶν ὅλων θεόν , οὐκ ἐμπειρίαν τῶν θνητῶν , ἀλλ’ ἐπιστήμην τῶν θείων καὶ οὐρανίων ἐπαγγελλομένη , ᾗ συνέπεται καὶ ἡ τῶν ἀνθρωπείων περί τε τοὺς λόγους καὶ τὰς πράξεις οἰκεία χρῆσις . εἰκότως ἄρα καὶ ἡ γραφὴ τοιούτους τινὰς ἡμᾶς διαλεκτικοὺς οὕτως ἐθέλουσα γενέσθαι παραινεῖ · γίνεσθε δὲ δόκιμοι τραπεζῖται , τὰ μὲν ἀποδοκιμάζοντες , τὸ δὲ καλὸν κατέχοντες · αὕτη γὰρ τῷ ὄντι ἡ διαλεκτικὴ φρόνησίς ἐστι περὶ τὰ νοητὰ διαιρετική , ἑκάστου τῶν ὄντων ἀμίκτως τε καὶ εἰλικρινῶς τοῦ ὑποκειμένου δεικτική , ἢ δύναμις περὶ τὰ τῶν πραγμάτων γένη διαιρετική , μέχρι τῶν ἰδικωτάτων καταβαίνουσα , παρεχομένη ἕκαστον τῶν ὄντων καθαρὸν οἷον ἔστι φαίνεσθαι .
Lemmas: μικτός δέ φιλοσοφία εἰμί ὁ ἀληθής ὁ ἀληθής διαλεκτικός ἐπισκοπέω ὁ πρᾶγμα καί ὁ δύναμις καί ὁ ἐξουσία δοκιμάζω ὑπεξαναβαίνω ἐπί ὁ πᾶς κρατύς οὐσία τολμάω τε ἐπέκεινα ἐπί ὁ ὁ ὅλος θεός , οὐ ἐμπειρία ὁ θνητός , ἀλλά ἐπιστήμη ὁ θεῖος καί οὐράνιος ἐπαγγέλλω , ὅς συνέπομαι καί ὁ ὁ ἀνθρώπειος περί τε ὁ λόγος καί ὁ πρᾶξις οἰκεῖος χρῆσις . ἔοικα ἄρα καί ὁ γραφή τοιοῦτος τις ἐγώ διαλεκτικός οὕτως ἐθέλω γίγνομαι παραινέω · γίγνομαι δέ δόκιμος τραπεζίτης , ὁ μέν ἀποδοκιμάζω , ὁ δέ καλός κατέχω · οὗτος γάρ ὁ εἰμί ὁ διαλεκτικός φρόνησις εἰμί περί ὁ νοητός διαιρετικός , ἕκαστος ὁ εἰμί ἄμικτος τε καί εἰλικρινής ὁ ὑπόκειμαι δεικτικός , ἤ δύναμις περί ὁ ὁ πρᾶγμα γένος διαιρετικός , μέχρι ὁ ἰδικός καταβαίνω , παρέχω ἕκαστος ὁ εἰμί καθαρός οἷος εἰμί φαίνω .