ciscoriordan/open-greek-corpus-annotations huggingface dataset:
clemens-alexandrinus.quis-dives-salvetur 27
οὐ μὴν ἀλλὰ τό γε φαινόμενον πρῶτον καὶ δι᾿ ὃ λέλεκται τῆς παραβολῆς παρεχέσθω . διδασκέτω τοὺς εὐποροῦντας ὡς οὐκ ἀμελητέον τῆς ἑαυτῶν σωτηρίας ὡς ἤδη προκατεγνωσμένους οὐδὲ καταποντιστέον αὖ πάλιν τὸν πλοῦτον οὐδὲ καταδικαστέον ὡς τῆς ζωῆς ἐπίβουλον καὶ πολέμιον , ἀλλὰ μαθητέον τίνα τρόπον καὶ πῶς πλούτῳ χρηστέον καὶ τὴν ζωὴν κτητέον . ἐπειδὴ γὰρ οὔτε ἐκ παντὸς ἀπόλλυταί τις , ὅτι πλουτεῖ δεδιώς , οὔτε ἐκ παντὸς σῴζεται θαρρῶν καὶ πιστεύων ὡς σωθήσεται , φέρε σκεπτέον ἥντινα τὴν ἐλπίδα αὐτοῖς ὁ σωτὴρ ὑπογράφει καὶ πῶς ἂν τὸ μὲν ἀνέλπιστον ἐχέγγυον γένοιτο , τὸ δὲ ἐλπισθὲν εἰς κτῆσιν ἀφίκοιτο . Φησὶν οὖν ὁ διδάσκαλος , τίς ἡ μεγίστη τῶν ἐντολῶν ἠρωτημένος · » ἀγαπήσεις κύριον τὸν θεόν σου ἐξ ὅλης τῆς ψυχῆς σου καὶ ἐξ ὅλης τῆς δυνάμεώς σου « , ταύτης μείζω μηδεμίαν ἐντολὴν εἶναι , καὶ μάλα εἰκότως , καὶ γὰρ καὶ περὶ τοῦ πρώτου καὶ περὶ τοῦ μεγίστου παρήγγελται . αὐτοῦ τοῦ θεοῦ πατρὸς ἡμῶν , δι᾿ οὗ καὶ γέγονε καὶ ἔστι τὰ πάντα καὶ εἰς ὃν τὰ σῳζόμενα πάλιν ἐπανέρχεται . ὑπὸ τούτου τοίνυν προαγαπηθέντας καὶ τοῦ γενέσθαι τυχόντας οὐχ ὅσιον ἄλλο τι πρεσβύτερον ἄγειν καὶ τιμιώτερον , ἐκτίνοντας μόνην τὴν χάριν ταύτην μικρὰν ἐπὶ μεγίστοις , ἄλλο δὲ μηδοτιοῦν ἔχοντας ἀνενδεεῖ καὶ τελείῳ θεῷ πρὸς ἀμοιβὴν ἐπινοῆσαι , αὐτῷ δὲ τῷ ἀγαπᾶν τὸν πατέρα εἰς οἰκείαν ἰσχὺν καὶ δύναμιν ἀφθαρσίαν κομιζομένους , ὅσον γὰρ ἀγαπᾷ τις θεόν , τοσούτῳ καὶ πλέον ἐνδοτέρω τοῦ θεοῦ παραδύεται . Δευτέραν δὲ τάξει καὶ οὐδέν τι μικροτέραν ταύτης εἶναι
Lemmas: οὐ μήν ἀλλά ὁ γε φαίνω πρῶτος καί διά ὅς λέγω ὁ παραβολή παρέχω . διδάσκω ὁ εὐπορέω ὡς οὐ ἀμελητέος ὁ ἑαυτοῦ σωτηρία ὡς ἤδη προκαταγιγνώσκω οὐδέ καταποντίζω αὖ πάλιν ὁ πλοῦτος οὐδέ καταδικάζω ὡς ὁ ζωή ἐπίβουλος καί πολέμιος , ἀλλά μανθάνω τίς τρόπος καί πῶς πλοῦτος χράω καί ὁ ζωή κτητέος . ἐπειδή γάρ οὔτε ἐκ πᾶς ἀπόλλυμι τις , ὅτι πλουτέω δείδω , οὔτε ἐκ πᾶς σῴζω θαρσέω καί πιστεύω ὡς σῴζω , φέρω σκοπέω ὅστις ὁ ἐλπίς αὐτός ὁ σωτήρ ὑπογράφω καί πῶς ἄν ὁ μέν ἀνέλπιστος ἐχέγγυος γίγνομαι , ὁ δέ ἐλπίζω εἰς κτῆσις ἀφικνέομαι . φημί οὖν ὁ διδάσκαλος , τίς ὁ μέγας ὁ ἐντολή ἐρωτάω · » ἀγαπάω κύριος ὁ θεός σύ ἐκ ὅλος ὁ ψυχή σύ καί ἐκ ὅλος ὁ δύναμις σύ « , οὗτος μέγας μηδείς ἐντολή εἰμί , καί μάλα ἔοικα , καί γάρ καί περί ὁ πρῶτος καί περί ὁ μέγας παραγγέλλω . αὐτός ὁ θεός πατήρ ἐγώ , διά ὅς καί γίγνομαι καί εἰμί ὁ πᾶς καί εἰς ὅς ὁ σῴζω πάλιν ἐπανέρχομαι . ὑπό οὗτος τοίνυν προαγαπάω καί ὁ γίγνομαι τυγχάνω οὐ ὅσιος ἄλλος τις πρέσβυς ἄγω καί τίμιος , ἐκτίνω μόνος ὁ χάρις οὗτος μικρός ἐπί μέγας , ἄλλος δέ μηδοτιοῦν ἔχω ἀνενδεής καί τέλειος θεός πρός ἀμοιβή ἐπινοέω , αὐτός δέ ὁ ἀγαπάω ὁ πατήρ εἰς οἰκεῖος ἰσχύς καί δύναμις ἀφθαρσία κομίζω , ὅσος γάρ ἀγαπάω τις θεός , τοσοῦτος καί πολύς ἔνδον ὁ θεός παραδύομαι . Δεύτερος δέ τάξις καί οὐδείς τίς μικρός οὗτος ἔρχομαι
clemens-alexandrinus.quis-dives-salvetur 28
λέγει τό · » ἀγαπήσεις τὸν πλησίον σου ὡς σεαυτόν · « οὐκοῦν τὸν θεὸν ὑπὲρ σεαυτόν . πυνθανομένου δὲ τοῦ προσδιαλεγομένου » τίς ἐστιν πλησίον ; « οὐ τὸν αὐτὸν τρόπον Ἰουδαίοις προωρίσατο τὸν πρὸς αἵματος οὐδὲ τὸν πολίτην οὐδὲ τὸν προσήλυτον οὐδὲ τὸν ὁμοίως περιτετμημένον οὐδὲ τὸν ἑνὶ καὶ ταὐτῷ νόμῳ χρώμενον · ἀλλὰ ἄνωθεν καταβαίνοντα ἀπὸ Ἱερουσαλὴμ ἄγει τῷ λόγῳ τινὰ εἰς Ἱεριχὼ καὶ τοῦτον δείκνυσιν ὑπὸ λῃστῶν συγκεκεντημένον , ἐρριμμένον ἡμιθνῆτα ἐπὶ τῆς ὁδοῦ , ὑπὸ ἱερέως παροδευόμενον , ὑπὸ Λευίτου παρορώμενον , ὑπὸ δὲ τοῦ Σαμαρείτου τοῦ ἐξωνειδισμένου καὶ ἀφωρισμένου κατελεούμενον , ὃς οὐχὶ κατὰ τύχην ὡς ἐκεῖνοι παρῆλθεν , ἀλλ᾿ ἧκε συνεσκευασμένος ὧν ὁ κινδυνεύων ἐδεῖτο , οἶνον , ἔλαιον , ἐπιδέσμους , κτῆνος , μισθὸν τῷ πανδοχεῖ , τὸν μὲν ἤδη διδόμενον , τὸν δὲ προσυπισχνούμενον . » τίς « , ἔφη , » τούτων γέγονε πλησίον τῷ τὰ δεινὰ παθόντι ; « τοῦ δὲ ἀποκριναμένου ὅτι » ὁ τὸν ἔλεον πρὸς αὐτὸν ἐπιδειξάμενος · καὶ σὺ τοίνυν πορευθεὶς οὕτω ποίει « , ὡς τῆς ἀγάπης βλαστανούσης εὐποιίαν .
Lemmas: λέγω ὁ · » ἀγαπάω ὁ πλησίος σύ ὡς σεαυτοῦ · « οὐκοῦν ὁ θεός ὑπέρ σεαυτοῦ . πυνθάνομαι δέ ὁ προσδιαλέγομαι » τίς εἰμί πλησίον ; « οὐ ὁ αὐτός τρόπος Ἰουδαῖος προορίζω ὁ πρός αἷμα οὐδέ ὁ πολίτης οὐδέ ὁ προσήλυτος οὐδέ ὁ ὅμοιος περιτέμνω οὐδέ ὁ εἷς καί αὐτός νόμος χράω · ἀλλά ἄνωθεν καταβαίνω ἀπό Ἱεροσόλυμα ἄγω ὁ λόγος τις εἰς Ἰεριχώ καί οὗτος δείκνυμι ὑπό λῃστής συγκεντέω , ῥίπτω ἡμιθνής ἐπί ὁ ὁδός , ὑπό ἱερεύς παροδεύω , ὑπό Λευίτης παροράω , ὑπό δέ ὁ Σαμαρείτης ὁ ἐξονειδίζω καί ἀφορίζω κατελεέω , ὅς οὐ κατά τύχη ὡς ἐκεῖνος παρέρχομαι , ἀλλά ἵημι συσκευάζω ὅς ὁ κινδυνεύω δέω , οἶνος , ἔλαιον , ἐπίδεσμος , κτῆνος , μισθός ὁ πανδοχεύς , ὁ μέν ἤδη δίδωμι , ὁ δέ προσυπισχνέομαι . » τίς « , φημί , » οὗτος γίγνομαι πλησίον ὁ ὁ δεινός πάσχω ; « ὁ δέ ἀποκρίνω ὅτι » ὁ ὁ ἔλεος πρός αὐτός ἐπιδείκνυμι · καί σύ τοίνυν πορεύω οὕτως ποιέω « , ὡς ὁ ἀγάπη βλαστάνω εὐποιία .
clemens-alexandrinus.quis-dives-salvetur 29
Ἐν ἀμφοτέραις μὲν οὖν ταῖς ἐντολαῖς ἀγάπην εἰσηγεῖται , τάξει δ᾿ αὐτὴν διῄρηκε , καὶ ὅπου μὲν τὰ πρωτεῖα τῆς ἀγάπης ἀνάπτει τῷ θεῷ , ὅπου δὲ τὰ δευτερεῖα νέμει τῷ πλησίον . τίς δ᾿ ἂν ἄλλος οὗτος εἴη πλὴν αὐτὸς ὁ σωτήρ ; ἢ τίς μᾶλλον ἡμᾶς ἐλεήσας ἐκείνου , τοῦς ὑπὸ τῶν κοσμοκρατόρων τοῦ σκότους ὀλίγου τεθανατωμένους τοῖς πολλοῖς τραύμασι . φόβοις , ἐπιθυμίαις . ὀργαῖς , λύπαις , ἀπάταις , ἡδοναῖς ; τούτων δὲ τῶν τραυμάτων μόνος ἰατρὸς Ἰησοῦς , ἐκκόπτων ἄρδην τὰ πάθη πρόρριζα , οὐχ ὥσπερ ὁ νόμος ψιλὰ τὰ ἀποτελέσματα , τοὺς καρποὺς τῶν πονηρῶν φυτῶν , ἀλλὰ τὴν ἀξίνην τὴν ἑαυτοῦ πρὸς τὰς ῥίζας τῆς κακίας προσαγαγών . οὗτος ὁ τὸν οἶνον . τὸ αἷμα τῆς ἀμπέλου τῆς Δαβίδ , ἐκχέας ἡμῶν ἐπὶ τὰς τετρωμένας ψυχάς , οὗτος ὁ τὸ ἔλαιον , τὸν ἐκ σπλάγχνων πατρὸς ἔλεον , προσενεγκὼν καὶ ἐπιδαψιλευόμενος , οὗτος ὁ τοὺς τῆς ὑγείας καὶ σωτηρίας δεσμοὺς ἀλύτους ἐπιδείξας , ἀγάπην , πίστιν , ἐλπίδα , οὗτος ὁ διακονεῖν ἀγγέλους καὶ ἀρχὰς καὶ ἐξουσίας ἡμῖν ἐπιτάξας ἐπὶ μεγάλῳ μισθῷ , διότι καὶ αὐτοὶ ἐλευθερωθήσονται ἀπὸ τῆς ματαιότητος τοῦ κόσμου παρὰ τὴν ἀποκάλυψιν τῆς δόξης τῶν υἱῶν τοῦ θεοῦ . τοῦτον οὖν ἀγαπᾶν ἴσα χρὴ τῷ θεῷ . ἀγαπᾷ δὲ Χριστὸν Ἰησοῦν ὁ τὸ θέλημα αὐτοῦ ποιῶν καὶ φυλάσσων αὐτοῦ τὰς ἐντολάς . » οὐ γὰρ πᾶς ὁ λέγων μοι › κύριε κύριε ‹ εἰσελεύσεται εἰς τὴν τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν , ἀλλ᾿ ὁ ποιῶν τὸ θέλημα τοῦ πατρός μου . « καί · » τί με λέγετε › κύριε κύριε ‹ καὶ οὐ ποιεῖτε ἃ λέγω ; « καί · » ὑμεῖς μακάριοι οἱ ὁρῶντες καὶ ἀκούοντες ἃ μήτε δίκαιοι μήτε προφῆται « , ἐὰν ποιῆτε ἃ λέγω .
Lemmas: ἐν ἀμφότερος μέν οὖν ὁ ἐντολή ἀγάπη εἰσηγέομαι , τάξις δέ αὐτός διαλέγω , καί ὅπου μέν ὁ πρωτεῖον ὁ ἀγάπη ἀνάπτω ὁ θεός , ὅπου δέ ὁ δευτερεῖα νέμω ὁ πλησίον . τίς δέ ἄν ἄλλος οὗτος εἰμί πλήν αὐτός ὁ σωτήρ ; ἤ τίς μάλα ἐγώ ἐλεέω ἐκεῖνος , ὁ ὑπό ὁ κοσμοκράτωρ ὁ σκότος ὀλίγος θανατόω ὁ πολύς τραῦμα . φόβος , ἐπιθυμία . ὀργή , λύπη , ἀπάτη , ἡδονή ; οὗτος δέ ὁ τραῦμα μόνος ἰατρός Ἰησοῦς , ἐκκόπτω ἄρδην ὁ πάθος πρόρριζος , οὐ ὥσπερ ὁ νόμος ψιλός ὁ ἀποτέλεσμα , ὁ καρπός ὁ πονηρός φυτόν , ἀλλά ὁ ἀξίνη ὁ ἑαυτοῦ πρός ὁ ῥίζα ὁ κακία προσάγω . οὗτος ὁ ὁ οἶνος . ὁ αἷμα ὁ ἄμπελος ὁ Δαυίδ , ἐκχέω ἐγώ ἐπί ὁ τιτρώσκω ψυχή , οὗτος ὁ ὁ ἔλαιον , ὁ ἐκ σπλάγχνον πατήρ ἔλεος , προσφέρω καί ἐπιδαψιλεύω , οὗτος ὁ ὁ ὁ ὑγεία καί σωτηρία δεσμός ἄλυτος ἐπιδείκνυμι , ἀγάπη , πίστις , ἐλπίς , οὗτος ὁ διακονέω ἄγγελος καί ἀρχή καί ἐξουσία ἐγώ ἐπιτάσσω ἐπί μέγας μισθός , διότι καί αὐτός ἐλευθερόω ἀπό ὁ ματαιότης ὁ κόσμος παρά ὁ ἀποκάλυψις ὁ δόξα ὁ υἱός ὁ θεός . οὗτος οὖν ἀγαπάω ἴσος χρή ὁ θεός . ἀγαπάω δέ Χριστός Ἰησοῦς ὁ ὁ θέλημα αὐτός ποιέω καί φυλάσσω αὐτός ὁ ἐντολή . » οὐ γάρ πᾶς ὁ λέγω ἐγώ › κύριος κύριος ‹ εἰσέρχομαι εἰς ὁ ὁ βασιλεία ὁ οὐρανός , ἀλλά ὁ ποιέω ὁ θέλημα ὁ πατήρ ἐγώ . « καί · » τίς ἐγώ λέγω › κύριος κύριος ‹ καί οὐ ποιέω ὅς λέγω ; « καί · » σύ μακάριος ὁ ὁράω καί ἀκούω ὅς μήτε δίκαιος μήτε προφήτης « , ἐάν ποιέω ὅς λέγω .
clemens-alexandrinus.quis-dives-salvetur 30
Πρῶτος μὲν οὖν οὗτός ἐστιν ὁ Χριστὸν ἀγαπῶν . δεύτερος δὲ ὁ τοὺς ἐκείνῳ πεπιστευκότας τιμῶν καὶ περιέπων . ὃ γὰρ ἄν τις εἰς μαθητὴν ἐργάσηται , τοῦτο εἰς ἑαυτὸν ὁ κύριος ἐκδέχεται καὶ πᾶν ἑαυτοῦ ποιεῖται . » δεῦτε , οἱ εὐλογημένοι τοῦ πατρός μου , κληρονομήσατε τὴν ἡτοιμασμένην ὑμῖν βασιλείαν ἀπὸ καταβολῆς κόσμου . ἐπείνασα γὰρ καὶ ἐδώκατέ μοι φαγεῖν , καὶ ἐδίψησα καὶ ἐδώκατέ μοι πιεῖν . καὶ ξένος ἤμην καὶ συνηγάγετέ με . γυμνὸς ἤμην καὶ ἐνεδύσατέ με , ἠσθένησα καὶ ἐπεσκέψασθέ με , ἐν φυλακῇ ἤμην καὶ ἤλθετε πρός με . τότε ἀποκριθήσονται αὐτῷ οἱ δίκαιοι λέγοντες · κύριε , πότε σε εἴδομεν πεινῶντα καὶ ἐθρέψαμεν , ἢ διψῶντα καὶ ἐποτίσαμεν ; πότε δὲ εἴδομέν σε ξένον καὶ συνηγάγομεν . ἢ γυμνὸν καὶ περιεβάλομεν ; ἢ πότε σε εἴδομεν ἀσθενοῦντα καὶ ἐπεσκεψάμεθα ; ἢ ἐν φυλακῇ καὶ ἤλθομεν πρὸς σέ ; ἀποκριθεὶς ὁ βασιλεὺς ἐρεῖ αὐτοῖς · ἀμὴν λέγω ὑμῖν . ἐφ᾿ ὅσον ἐποιήσατε ἑνὶ τούτων τῶν ἀδελφῶν μου τῶν ἐλαχίστων . ἐμοὶ ἐποιήσατε . « πάλιν ἐκ τῶν ἐναντίων τοὺς ταῦτα μὴ παρασχόντας αὐτοῖς εἰς τὸ πῦρ ἐμβάλλει τὸ αἰώνιον , ὡς αὐτῷ μὴ παρεσχηκότας . καὶ ἀλλαχοῦ · » ὁ ὑμᾶς δεχόμενος ἐμὲ δέχεται , ὁ ὑμᾶς μὴ δεχόμενος ἐμὲ ἀθετεῖ . «
Lemmas: πρῶτος μέν οὖν οὗτος εἰμί ὁ Χριστός ἀγαπάω . δεύτερος δέ ὁ ὁ ἐκεῖνος πιστεύω τιμάω καί περιέπω . ὅς γάρ ἄν τις εἰς μαθητής ἐργάζομαι , οὗτος εἰς ἑαυτοῦ ὁ κύριος ἐκδέχομαι καί πᾶς ἑαυτοῦ ποιέω . » δεῦτε , ὁ εὐλογέω ὁ πατήρ ἐγώ , κληρονομέω ὁ ἑτοιμάζω σύ βασιλεία ἀπό καταβολή κόσμος . πεινάω γάρ καί δίδωμι ἐγώ ἐσθίω , καί διψάω καί δίδωμι ἐγώ πίνω . καί ξένος εἰμί καί συνάγω ἐγώ . γυμνός εἰμί καί ἐνδύω ἐγώ , ἀσθενέω καί ἐπισκοπέω ἐγώ , ἐν φυλακή εἰμί καί ἔρχομαι πρός ἐγώ . τότε ἀποκρίνω αὐτός ὁ δίκαιος λέγω · κύριος , πότε σύ ὁράω πεινάω καί τρέφω , ἤ διψάω καί ποτίζω ; πότε δέ ὁράω σύ ξένος καί συνάγω . ἤ γυμνός καί περιβάλλω ; ἤ πότε σύ ὁράω ἀσθενέω καί ἐπισκοπέω ; ἤ ἐν φυλακή καί ἔρχομαι πρός σύ ; ἀποκρίνω ὁ βασιλεύς λέγω αὐτός · ἀμήν λέγω σύ . ἐπί ὅσος ποιέω εἷς οὗτος ὁ ἀδελφός ἐγώ ὁ ἐλαχύς . ἐγώ ποιέω . « πάλιν ἐκ ὁ ἐναντίος ὁ οὗτος μή παρέχω αὐτός εἰς ὁ πῦρ ἐμβάλλω ὁ αἰώνιος , ὡς αὐτός μή παρέχω . καί ἀλλαχοῦ · » ὁ σύ δέχομαι ἐγώ δέχομαι , ὁ σύ μή δέχομαι ἐγώ ἀθετέω . «
clemens-alexandrinus.quis-dives-salvetur 32
ἔπειτα τηλικοῦτον μισθὸν ὁρίσαι τῆς κοινωνίας , αἰώνιον σκηνήν . ὢ καλῆς ἐμπορίας , ὢ θείας ἀγορᾶς · ὠνεῖται χρημάτων τις ἀφθαρσίαν . καὶ δοὺς τὰ διολλύμενα τοῦ κόσμου μονὴν τούτων αἰώνιον ἐν οὐρανοῖς ἀντιλαμβάνει . πλεῦσον ἐπὶ ταύτην , ἂν σωφρονῇς . τὴν πανήγυριν , ὦ πλούσιε , κἂν δέῃ , περίελθε γῆν ὅλην . μὴ φείσῃ κινδύνων καὶ πόνων , ἵν᾿ ἐνταῦθα βασιλείαν οὐράνιον ἀγοράσῃς . τί σε λίθοι διαφανεῖς καὶ σμάραγδοι τοσοῦτον εὐφραίνουσι καὶ οἰκία . τροφὴ πυρὸς ἢ χρόνου παίγνιον ἢ σεισμοῦ πάρεργον ἢ ὕβρισμα τυράννου ; ἐπιθύμησον ἐν οὐρανοῖς οἰκῆσαι καὶ βασιλεῦσαι μετὰ θεοῦ , ταύτην σοὶ τὴν βασιλείαν ἄνθρωπος δώσει θεὸν ἀπομιμούμενος · ἐνταῦθα μικρὰ λαβὼν ἐκεῖ δι᾿ ὅλων αἰώνων σύνοικόν σε ποιήσεται . ἱκέτευσον ἵνα λάβῃ · σπεῦσον , ἀγωνίασον , φοβήθητι μή σε ἀτιμάσῃ · οὐ γὰρ κεκέλευσται λαβεῖν , ἀλλὰ σὺ παρασχεῖν . οὐ μὴν οὐδ᾿ εἶπεν ὁ κύριος · › δὸς ‹ ἢ › παράσχες ‹ ἢ › εὐεργέτησον ‹ ἢ › βοήθησον ‹ , › φίλον ‹ δὲ › ποίησαι ‹ · ὁ δὲ φίλος οὐκ ἐκ μιᾶς δόσεως γίνεται , ἀλλ᾿ ἐξ ὅλης ἀναπαύσεως καὶ συνουσίας μακρᾶς · οὔτε γὰρ ἡ πίστις οὔτε ἡ ἀγάπη οὔτε ἡ καρτερία μιᾶς ἡμέρας , ἀλλ᾿ » ὁ ὑπομείνας εἰς τέλος , οὗτος σωθήσεται « .
Lemmas: ἔπειτα τηλικοῦτος μισθός ὁρίζω ὁ κοινωνία , αἰώνιος σκῆνος . ὦ καλός ἐμπορία , ὦ θεῖος ἀγορά · ὠνέομαι χρῆμα τις ἀφθαρσία . καί δίδωμι ὁ διόλλυμι ὁ κόσμος μονή οὗτος αἰώνιος ἐν οὐρανός ἀντιλαμβάνω . πλέω ἐπί οὗτος , ἐάν σωφρονέω . ὁ πανήγυρις , ὦ πλούσιος , ἐάν δέω , περιέρχομαι γῆ ὅλος . μή φείδομαι κίνδυνος καί πόνος , ἵνα ἐνταῦθα βασιλεία οὐράνιος ἀγοράζω . τίς σύ λίθος διαφανής καί σμάραγδος τοσοῦτος εὐφραίνω καί οἰκίον . τροφή πῦρ ἤ χρόνος παίγνιον ἤ σεισμός πάρεργον ἤ ὕβρισμα τύραννος ; ἐπιθυμέω ἐν οὐρανός οἰκέω καί βασιλεύω μετά θεός , οὗτος σύ ὁ βασιλεία ἄνθρωπος δίδωμι θεός ἀπομιμέομαι · ἐνταῦθα μικρός λαμβάνω ἐκεῖ διά ὅλος αἰών σύνοικος σύ ποιέω . ἱκετεύω ἵνα λαμβάνω · σπεύδω , ἀγωνιάω , φοβέω μή σύ ἀτιμάζω · οὐ γάρ κελεύω λαμβάνω , ἀλλά σύ παρέχω . οὐ μήν οὐδέ λέγω ὁ κύριος · › δίδωμι ‹ ἤ › παρέχω ‹ ἤ › εὐεργετέω ‹ ἤ › βοηθέω ‹ , › φίλος ‹ δέ › ποιέω ‹ · ὁ δέ φίλος οὐ ἐκ εἷς δόσις γίγνομαι , ἀλλά ἐκ ὅλος ἀνάπαυσις καί συνουσία μακρός · οὔτε γάρ ὁ πίστις οὔτε ὁ ἀγάπη οὔτε ὁ καρτερία εἷς ἡμέρα , ἀλλά » ὁ ὑπομένω εἰς τέλος , οὗτος σῴζω « .
clemens-alexandrinus.quis-dives-salvetur 33
Πῶς οὖν ὁ ἄνθρωπος ταῦτα δίδωσιν ; ὅτι διὰ τὴν ἐκείνου τιμὴν καὶ εὔνοιαν καὶ οἰκείωσιν ὁ κύριος δίδωσι · » δώσω γὰρ οὐ μόνον τοῖς φίλοις , ἀλλὰ καὶ τοῖς φίλοις τῶν φίλων . « καὶ τίς οὗτός ἐστιν ὁ φίλος τοῦ θεοῦ ; σὺ μὲν μὲν μὴ κρῖνε , τίς ἄξιος καὶ τίς ἀνάξιος · ἐνδέχεται γάρ σε διαμαρτεῖν περὶ τὴν δόξαν · ὡς ἐν ἀμφιβόλῳ δὲ τῆς ἀγνοίας ἄμεινον καὶ τοὺς ἀναξίους εὖ ποιεῖν διὰ τοὺς ἀξίους ἢ φυλασσόμενον · τοὺς ἧσσον ἀγαθοὺς μηδὲ τοῖς σπουδαίοις περιπεσεῖν . ἐκ μὲν γὰρ τοῦ φείδεσθαι καὶ προσποιεῖσθαι δοκιμάζειν τοὺς εὐλόγως ἢ μὴ τευξομένους ἐνδέχεταί σε καὶ θεοφιλῶν ἀμελῆσαί τινων , οὗ τὸ ἐπιτίμιον κόλασις ἔμπυρος αἰώνιος · ἐκ δὲ τοῦ προΐεσθαι πᾶσιν ἑξῆς τοῖς χρῄζουσιν ἀνάγκη πάντως εὑρεῖν τινα καὶ τῶν σῶσαι παρὰ θεῷ δυναμένων . » μὴ κρῖνε « τοίνυν , » ἵνα μὴ κριθῇς · ᾧ μέτρῳ μετρεῖς . τούτῳ καὶ ἀντιμετρηθήσεταί σοι · μέτρον καλόν . πεπιεσμένον καὶ σεσαλευμένον . ὑπερεκχυνόμενον , ἀποδοθήσεταί σοι . « πᾶσιν ἄνοιξον τὰ σπλάγχνα τοῖς τοῦ θεοῦ μαθηταῖς ἀπογεγραμμένοις . μὴ πρὸς σῶμα ἀπιδὼν ὑπερόπτως . μὴ πρὸς ἡλικίαν ἀμελῶς διατεθείς , μηδ᾿ εἴ τις ἀκτήμων ἢ δυσείμων ἢ δυσειδὴς ἢ ἀσθενὴς φαίνεται , πρὸς τοῦτο τῇ ψυχῇ δυσχεράνῃς καὶ ἀποστραφῇς . σχῆμα τοῦτ᾿ ἔστιν ἔξωθεν ἡμῖν περιβεβλημένον τῆς εἰς κόσμον παρόδου προφάσει , ἵν᾿ εἰς τὸ κοινὸν τοῦτο παιδευτήριον εἰσελθεῖν δυνηθῶμεν · ἀλλ᾿ ἔνδον κρυπτὸς ἐνοικεῖ ὁ πατὴρ καὶ ὁ τούτου παῖς ὁ ὑπὲρ ἡμῶν ἀποθανὼν καὶ μεθ᾿ ἡμῶν ἀναστάς .
Lemmas: πῶς οὖν ὁ ἄνθρωπος οὗτος δίδωμι ; ὅτι διά ὁ ἐκεῖνος τιμή καί εὔνοια καί οἰκείωσις ὁ κύριος δίδωμι · » δίδωμι γάρ οὐ μόνος ὁ φίλος , ἀλλά καί ὁ φίλος ὁ φίλος . « καί τίς οὗτος εἰμί ὁ φίλος ὁ θεός ; σύ μέν μέν μή κρίνω , τίς ἄξιος καί τίς ἀνάξιος · ἐνδέχομαι γάρ σύ διαμαρτάνω περί ὁ δόξα · ὡς ἐν ἀμφίβολος δέ ὁ ἄγνοια ἀγαθός καί ὁ ἀνάξιος εὖ ποιέω διά ὁ ἄξιος ἤ φυλάσσω · ὁ ἥσσων ἀγαθός μηδέ ὁ σπουδαῖος περιπίπτω . ἐκ μέν γάρ ὁ φείδομαι καί προσποιέω δοκιμάζω ὁ εὔλογος ἤ μή τυγχάνω ἐνδέχομαι σύ καί θεοφιλής ἀμελέω τις , ὅς ὁ ἐπιτίμιον κόλασις ἔμπυρος αἰώνιος · ἐκ δέ ὁ προίημι πᾶς ἑξῆς ὁ χρῄζω ἀνάγκη πάντως εὑρίσκω τις καί ὁ σῴζω παρά θεός δύναμαι . » μή κρίνω « τοίνυν , » ἵνα μή κριθάω · ὅς μέτρον μετρέω . οὗτος καί ἀντιμετρέω σύ · μέτρον καλός . πιέζω καί σαλεύω . ὑπερεκχύνω , ἀποδίδωμι σύ . « πᾶς ἀνοίγνυμι ὁ σπλάγχνον ὁ ὁ θεός μαθητής ἀπογράφω . μή πρός σῶμα ἀφοράω ὑπέροπτος . μή πρός ἡλικία ἀμελής διατίθημι , μηδέ εἰ τις ἀκτήμων ἤ δυσείμων ἤ δυσειδής ἤ ἀσθενής φαίνω , πρός οὗτος ὁ ψυχή δυσχεραίνω καί ἀποστρέφω . σχῆμα οὗτος εἰμί ἔξωθεν ἐγώ περιβάλλω ὁ εἰς κόσμος πάροδος πρόφασις , ἵνα εἰς ὁ κοινός οὗτος παιδευτήριον εἰσέρχομαι δύναμαι · ἀλλά ἔνδον κρυπτός ἐνοικέω ὁ πατήρ καί ὁ οὗτος παῖς ὁ ὑπέρ ἐγώ ἀποθνῄσκω καί μετά ἐγώ ἀνίστημι .
clemens-alexandrinus.quis-dives-salvetur 34
Τοῦτο τὸ σχῆμα τὸ βλεπόμενον ἐξαπατᾷ τὸν θάνατον καὶ τὸν διάβολον · ὁ γὰρ ἐντὸς πλοῦτος καὶ τὸ κάλλος αὐτοῖς ἀθέατός ἐστι · καὶ μαίνονται περὶ τὸ σαρκίον , οὗ καταφρονοῦσιν ὡς ἀσθενοῦς . τῶν ἔνδον ὄντες τυφλοὶ κτημάτων , οὐκ ἐπιστάμενοι πηλίκον τινὰ » θησαυρὸν ἐν ὀστρακίνῳ σκεύει « βαστάζομεν , δυνάμει θεοῦ πατρὸς καὶ αἵματι θεοῦ παιδὸς καὶ δρόσῳ πνεύματος ἁγίου περιτετειχισμένον . ἀλλὰ σύ γε μὴ ἐξαπατηθῇς . ὁ γεγευμένος ἀληθείας καὶ κατηξιωμένος τῆς μεγάλης λυτρώσεως , ἀλλὰ τὸ ἐναντίον τοῖς ἄλλοις ἀνθρώποις σεαυτῷ κατάλεξον στρατὸν ἄοπλον , ἀπόλεμον , ἀναίμακτον , ἀόργητον , ἀμίαντον , γέροντας θεοσεβεῖς . ὀρφανοὺς θεοφιλεῖς , χήρας πραότητι ὡπλισμένας . ἄνδρας ἀγάπῃ κεκοσμημένους . τοιούτους κτῆσαι τῷ σῷ πλούτῳ καὶ τῷ σώματι καὶ τῇ ψυχῇ δορυφόρους , ὧν στρατηγεῖ θεός . δι᾿ οὓς καὶ ναῦς βαπτιζομένη κουφίζεται , μόναις ἁγίων εὐχαῖς κυβερνωμένη . καὶ νόσος ἀκμάζουσα δαμάζεται , χειρῶν ἐπιβολαῖς διωκομένη . καὶ προσβολὴ λῃστῶν ἀφοπλίζεται , εὐχαῖς εὐσεβέσι σκυλευομένη , καὶ δαιμόνων βία θραύεται προστάγμασι συντόνοις ἐλεγχομένη .
Lemmas: οὗτος ὁ σχῆμα ὁ βλέπω ἐξαπατάω ὁ θάνατος καί ὁ διάβολος · ὁ γάρ ἐντός πλοῦτος καί ὁ κάλλος αὐτός ἀθέατος εἰμί · καί μαίνομαι περί ὁ σαρκίον , ὅς καταφρονέω ὡς ἀσθενής . ὁ ἔνδον εἰμί τυφλός κτῆμα , οὐ ἐπίσταμαι πηλίκος τις » θησαυρός ἐν ὀστράκινος σκεῦος « βαστάζω , δύναμις θεός πατήρ καί αἷμα θεός παῖς καί δρόσος πνεῦμα ἅγιος περιτειχίζω . ἀλλά σύ γε μή ἐξαπατάω . ὁ γεύω ἀλήθεια καί καταξιόω ὁ μέγας λύτρωσις , ἀλλά ὁ ἐναντίος ὁ ἄλλος ἄνθρωπος σεαυτοῦ καταλέγω στρατός ἄοπλος , ἀπόλεμος , ἀναίμακτος , ἀόργητος , ἀμίαντος , γέρων θεοσεβής . ὀρφανός θεοφιλής , χήρα πραότης ὁπλίζω . ἀνήρ ἀγάπη κοσμέω . τοιοῦτος κτάομαι ὁ σός πλοῦτος καί ὁ σῶμα καί ὁ ψυχή δορυφόρος , ὅς στρατηγέω θεός . διά ὅς καί ναῦς βαπτίζω κουφίζω , μόνος ἅγιος εὐχή κυβερνάω . καί νόσος ἀκμάζω δαμάζω , χείρ ἐπιβολή διώκω . καί προσβολή λῃστής ἀφοπλίζω , εὐχή εὐσεβής σκυλεύω , καί δαίμων βία θραύω πρόσταγμα σύντονος ἐλέγχω .
clemens-alexandrinus.quis-dives-salvetur 35
Ἐνεργοὶ οὗτοι πάντες [ οἱ ] στρατιῶται καὶ φύλακες βέβαιοι . οὐδεὶς ἀργός , οὐδεὶς ἀχρεῖος . ὃ μὲν ἐξαιτήσασθαί σε δύναται παρὰ θεοῦ . ὅ δὲ παραμυθήσασθαι κάμνοντα , ὃ δὲ δακρῦσαι καὶ στενάξαι συμπαθῶς ὑπὲρ σοῦ πρὸς τὸν κύριον τῶν ὅλων , ὅ δὲ διδάξαι τι τῶν πρὸς τὴν σωτηρίαν χρησίμων , ὃ δὲ νουθετῆσαι μετὰ παρρησίας , ὃ δὲ συμβουλεῦσαι μετ᾿ εὐνοίας , πάντες δὲ φιλεῖν ἀληθῶς , ἀδόλως , ἀφόβως . ἀνυποκρίτως , ἀκολακεύτως . ἀπλάστως . ὦ γλυκεῖαι θεραπεῖαι φιλούντων , ὦ μακάριοι διακονίαι θαρρούντων , ὦ πίστις εἰλικρινὴς θεὸν μόνον δεδιότων , ὦ λόγων ἀλήθεια παρὰ τοῖς ψεύσασθαι μὴ δυναμένοις , ὦ κάλλος ἔργων παρὰ τοῖς θεῷ διακονεῖν πεπεισμένοις . πείθειν θεόν , ἀρέσκειν θεῷ · οὐ σαρκὸς τῆς σῆς ἅπτεσθαι δοκοῦσιν . ἀλλὰ τῆς ἑαυτοῦ ψυχῆς ἕκαστος , οὐκ ἀδελφῷ λαλεῖν , ἀλλὰ τῷ βασιλεῖ τῶν αἰώνων ἐν σοὶ κατοικοῦντι .
Lemmas: ἐνεργός οὗτος πᾶς [ ὁ ] στρατιώτης καί φύλαξ βέβαιος . οὐδείς ἀργός , οὐδείς ἀχρεῖος . ὁ μέν ἐξαιτέω σύ δύναμαι παρά θεός . ὁ δέ παραμυθέομαι κάμνω , ὁ δέ δακρύω καί στενάζω συμπαθής ὑπέρ σύ πρός ὁ κύριος ὁ ὅλος , ὁ δέ διδάσκω τις ὁ πρός ὁ σωτηρία χρήσιμος , ὁ δέ νουθετέω μετά παρρησία , ὁ δέ συμβουλεύω μετά εὔνοια , πᾶς δέ φιλέω ἀληθής , ἄδολος , ἄφοβος . ἀνυπόκριτος , ἀκολάκευτος . ἄπλαστος . ὦ γλυκύς θεραπεία φιλέω , ὦ μακάριος διακονία θαρσέω , ὦ πίστις εἰλικρινής θεός μόνος δείδω , ὦ λόγος ἀλήθεια παρά ὁ ψεύδω μή δύναμαι , ὦ κάλλος ἔργον παρά ὁ θεός διακονέω πείθω . πείθω θεός , ἀρέσκω θεός · οὐ σάρξ ὁ σός ἅπτω δοκέω . ἀλλά ὁ ἑαυτοῦ ψυχή ἕκαστος , οὐ ἀδελφός λαλέω , ἀλλά ὁ βασιλεύς ὁ αἰών ἐν σύ κατοικέω .
clemens-alexandrinus.quis-dives-salvetur 36
Πάντες οὖν οἱ πιστοὶ καλοὶ καὶ θεοπρεπεῖς καὶ τῆς προσηγορίας ἄξιοι , ἣν ὥσπερ διάδημα περίκεινται . οὐ μὴν ἀλλ᾿ εἰσὶν ἤδη τινὲς καὶ τῶν ἐκλεκτῶν ἐκλεκτότεροι , καὶ τοσούτῳ μᾶλλον ᾗ ἧττον ἐπίσημοι , τρόπον τινὰ ἐκ τοῦ κλύδωνος τοῦ κόσμου νεωλκοῦντες ἑαυτοὺς καὶ ἐπανάγοντες ἐπ᾿ ἀσφαλές , οὐ βουλόμενοι δοκεῖν ἅγιοι . κἂν εἴπῃ τις , αἰσχυνόμενοι , ἐν βάθει γνώμης ἀποκρύπτοντες τὰ ἀνεκλάλητα μυστήρια . καὶ τὴν αὑτῶν εὐγένειαν ὑπερηφανοῦντες ἐν κόσμῳ βλέπεσθαι , οὓς ὁ λόγος » φῶς τοῦ κόσμου « καὶ » ἅλας τῆς γῆς « καλεῖ . τοῦτ᾿ ἔστι τὸ σπέρμα , εἰκὼν καὶ ὁμοίωσις θεοῦ , καὶ τέκνον αὐτοῦ γνήσιον καὶ κληρονόμον , ὥσπερ ἐπί τινα ξενιτείαν ἐνταῦθα πεμπόμενον ὑπὸ μεγάλης οἰκονομίας καὶ ἀναλογίας τοῦ πατρός · δι᾿ ὃ καὶ τὰ φανερὰ καὶ τὰ ἀφανῆ τοῦ κόσμου δεδημιούργηται , τὰ μὲν εἰς δουλείαν , τὰ δὲ εἰς ἄσκησιν . τὰ δὲ εἰς μάθησιν αὐτῷ . καὶ πάντα , μέχρις ἂν ἐνταῦθα τὸ σπέρμα μένῃ . συνέχεται , καὶ συναχθέντος αὐτοῦ πάντα τάχιστα λυθήσεται .
Lemmas: πᾶς οὖν ὁ πιστός καλός καί θεοπρεπής καί ὁ προσηγορία ἄξιος , ὅς ὥσπερ διάδημα περίκειμαι . οὐ μήν ἀλλά εἰμί ἤδη τις καί ὁ ἐκλεκτός ἐκλεκτός , καί τοσοῦτος μάλα ᾗ ἥσσων ἐπίσημος , τρόπος τις ἐκ ὁ κλύδων ὁ κόσμος νεωλκέω ἑαυτοῦ καί ἐπανάγω ἐπί ἀσφαλής , οὐ βούλομαι δοκέω ἅγιος . ἐάν λέγω τις , αἰσχύνω , ἐν βάθος γνώμη ἀποκρύπτω ὁ ἀνεκλάλητος μυστήριον . καί ὁ ἑαυτοῦ εὐγένεια ὑπερηφανέω ἐν κόσμος βλέπω , ὅς ὁ λόγος » φάος ὁ κόσμος « καί » ἅλς ὁ γῆ « καλέω . οὗτος εἰμί ὁ σπέρμα , εἰκών καί ὁμοίωσις θεός , καί τέκνον αὐτός γνήσιος καί κληρονόμος , ὥσπερ ἐπί τις ξενιτεία ἐνταῦθα πέμπω ὑπό μέγας οἰκονομία καί ἀναλογία ὁ πατήρ · διά ὅς καί ὁ φανερός καί ὁ ἀφανής ὁ κόσμος δημιουργέω , ὁ μέν εἰς δουλεία , ὁ δέ εἰς ἄσκησις . ὁ δέ εἰς μάθησις αὐτός . καί πᾶς , μέχρι ἄν ἐνταῦθα ὁ σπέρμα μένω . συνέχω , καί συνάγω αὐτός πᾶς ταχύς λύω .
clemens-alexandrinus.quis-dives-salvetur 37
Τί γὰρ ἔτι δεῖ ; θεῶ τὰ τῆς ἀγάπης μυστήρια , καὶ τότε ἐποπτεύσεις τὸν κόλπον τοῦ πατρός , ὃν ὁ μονογενὴς θεὸς μόνος ἐξηγήσατο . ἐστι δὲ καὶ αὐτὸς ὁ θεὸς ἀγάπη καὶ δι᾿ ἀγάπην ἡμῖν ἐθεάθη . καὶ τὸ μὲν ἄρρητον αὐτοῦ πατήρ . τὸ δὲ εἰς ἡμᾶς συμπαθὲς γέγονε μήτηρ . ἀγαπήσας ὁ πατὴρ ἐθηλύνθη . καὶ τούτου μέγα σημεῖον ὃν αὐτὸς ἐγέννησεν ἐξ αὑτοῦ · καὶ ὁ τεχθεὶς ἐξ ἀγάπης καρπὸς ἀγάπη . διὰ τοῦτο καὶ αὐτὸς κατῆλθε . διὰ τοῦτο ἄνθρωπον ἐνέδυ . διὰ τοῦτο τὰ ἀνθρώπων ἑκὼν ἔπαθεν . ἵνα πρὸς τὴν ἡμετέραν ἀσθένειαν οὓς ἠγάπησε μετρηθεὶς ἡμᾶς πρὸς τὴν ἑαυτοῦ δύναμιν ἀντιμετρήσῃ . καὶ μέλλων σπένδεσθαι καὶ λύτρον ἑαυτὸν ἐπιδιδοὺς καινὴν ἡμῖν διαθήκην καταλιμπάνει · » ἀγάπην ὑμῖν δίδωμι τὴν ἐμήν . « τίς δέ ἐστιν αὕτη καὶ πόση ; ὑπὲρ ἡμῶν ἑκάστου κατέθηκε τὴν ψυχὴν τὴν ἀνταξίαν τῶν ὅλων · ταύτην ἡμᾶς ὑπὲρ ἀλλήλων ἀνταπαιτεῖ . εἰ δὲ τὰς ψυχὰς ὀφείλομεν τοῖς ἀδελφοῖς . καὶ τοιαύτην τὴν συνθήκην πρὸς τὸν σωτῆρα ἀνθωμολογήμεθα . ἔτι τὰ τοῦ κόσμου . τὰ πτωχὰ καὶ ἀλλότρια καὶ παραρρέοντα . καθείρξομεν ταμιευόμενοι ; ἀλλήλων ἀποκλείσομεν , ἃ μετὰ μικρὸν ἕξει τὸ πῦρ ; θείως γε καὶ ἐπιπνόως ὁ Ἰωάννης » ὁ μὴ φιλῶν « φησὶ » τὸν ἀδελφὸν ἀνθρωποκτόνος ἐστί « , σπέρμα τοῦ Κάιν , θρέμμα τοῦ διαβόλου . θεοῦ σπλάγχνον οὐκ ἔχει , ἐλπίδα κρειττόνων οὐκ ἔχει . ἄσπορός ἐστιν , ἄγονός ἐστιν . οὐκ ἔστι κλῆμα τῆς ἀεὶ ζώσης ὑπερουρανίας ἀμπέλου , ἐκκόπτεται , τὸ πῦρ ἄθρουν ἀναμένει .
Lemmas: τίς γάρ ἔτι δέω ; θεάομαι ὁ ὁ ἀγάπη μυστήριον , καί τότε ἐποπτεύω ὁ κόλπος ὁ πατήρ , ὅς ὁ μονογενής θεός μόνος ἐξηγέομαι . εἰμί δέ καί αὐτός ὁ θεός ἀγάπη καί διά ἀγάπη ἐγώ θεάομαι . καί ὁ μέν ἄρρητος αὐτός πατήρ . ὁ δέ εἰς ἐγώ συμπαθής γίγνομαι μήτηρ . ἀγαπάω ὁ πατήρ θηλύνω . καί οὗτος μέγας σημεῖον ὅς αὐτός γεννάω ἐκ ἑαυτοῦ · καί ὁ τίκτω ἐκ ἀγάπη καρπός ἀγάπη . διά οὗτος καί αὐτός κατέρχομαι . διά οὗτος ἄνθρωπος ἐνδύω . διά οὗτος ὁ ἄνθρωπος ἑκών πάσχω . ἵνα πρός ὁ ἡμέτερος ἀσθένεια ὅς ἀγαπάω μετρέω ἐγώ πρός ὁ ἑαυτοῦ δύναμις ἀντιμετρέω . καί μέλλω σπένδω καί λύτρον ἑαυτοῦ ἐπιδίδωμι καινός ἐγώ διαθήκη καταλείπω · » ἀγάπη σύ δίδωμι ὁ ἐμός . « τίς δέ εἰμί οὗτος καί πόσος ; ὑπέρ ἐγώ ἕκαστος κατατίθημι ὁ ψυχή ὁ ἀντάξιος ὁ ὅλος · οὗτος ἐγώ ὑπέρ ἀλλήλων ἀνταπαιτέω . εἰ δέ ὁ ψυχή ὀφείλω ὁ ἀδελφός . καί τοιοῦτος ὁ συνθήκη πρός ὁ σωτήρ ἀνθομολογέομαι . ἔτι ὁ ὁ κόσμος . ὁ πτωχός καί ἀλλότριος καί παραρρέω . κατείργω ταμιεύω ; ἀλλήλων ἀποκλείω , ὅς μετά μικρός ἔχω ὁ πῦρ ; θεῖος γε καί ἐπίπνοος ὁ Ἰωάννης » ὁ μή φιλέω « φημί » ὁ ἀδελφός ἀνθρωποκτόνος εἰμί « , σπέρμα ὁ Κάϊς , θρέμμα ὁ διάβολος . θεός σπλάγχνον οὐ ἔχω , ἐλπίς κρατύς οὐ ἔχω . ἄσπορος εἰμί , ἄγονος εἰμί . οὐ εἰμί κλῆμα ὁ ἀεί ζάω ὑπερουράνιος ἄμπελος , ἐκκόπτω , ὁ πῦρ ἀθρόος ἀναμένω .
clemens-alexandrinus.quis-dives-salvetur 38
Σὺ δὲ μάθε τὴν » καθ᾿ ὑπερβολὴν ὁδόν « , ἣν δείκνυσι Παῦλος ἐπὶ σωτηρίαν · » ἡ ἀγάπη τὰ ἑαυτῆς οὐ ζητεῖ « , ἀλλ᾿ ἐπὶ τὸν ἀδελφὸν ἐκκέχυται · περὶ τοῦτον ἐπτόηται , περὶ τοῦτον σωφρόνως μαίνεται . » ἀγάπη καλύπτει πλῆθος ἁμαρτιῶν · ἡ τελεία ἀγάπη ἐκβάλλει τὸν φόβον · οὐ περπερεύεται , οὐ φυσιοῦται . οὐκ ἐπιχαίρει τῇ ἀδικίᾳ , συγχαίρει δὲ τῇ ἀληθείᾳ · πάντα στέγει . πάντα πιστεύει , πάντα ἐλπίζει . πάντα ὑπομένει . ἡ ἀγάπη οὐδέποτε ἐκπίπτει , προφητεῖαι καταργοῦνται . γλῶσσαι παύονται , ἰάσεις ἐπὶ γῆς καταλείπονται . μένει δὲ τὰ τρία ταῦτα , πίστις , ἐλπίς , ἀγάπη · μείζων δὲ ἐν τούτοις ἡ ἀγάπη . « καὶ δικαίως · πίστις μὲν γὰρ ἀπέρχεται , ὅταν αὐτοψίᾳ πεισθῶμεν ἰδόντες θεόν , καὶ ἐλπὶς ἀφανίζεται τῶν ἐλπισθέντων ἀποδοθέντων , ἀγάπη δὲ εἰς πλήρωμα συνέρχεται καὶ μᾶλλον αὔξεται τῶν τελείων παραδοθέντων . ἐὰν ταύτην ἐμβάληταί τις τῇ ψυχῇ , δύναται , κἂν ἐν ἁμαρτήμασιν ᾖ γεγεννημένος , κἂν πολλὰ τῶν κεκωλυμένων εἰργασμένος , αὐξήσας τὴν ἀγάπην καὶ μετάνοιαν καθαρὰν λαβὼν ἀναμαχέσασθαι τὰ ἐπταισμένα . μηδὲ γὰρ τοῦτο εἰς ἀπόγνωσίν σοι καὶ ἀπόνοιαν καταλελείφθω , εἰ καὶ τὸν πλούσιον μάθοις ὅστις ἐστὶν
Lemmas: σύ δέ μανθάνω ὁ » κατά ὑπερβολή ὁδός « , ὅς δείκνυμι Παῦλος ἐπί σωτηρία · » ὁ ἀγάπη ὁ ἑαυτοῦ οὐ ζητέω « , ἀλλά ἐπί ὁ ἀδελφός ἐκχέω · περί οὗτος πτοέω , περί οὗτος σώφρων μαίνομαι . » ἀγάπη καλύπτω πλῆθος ἁμαρτία · ὁ τέλειος ἀγάπη ἐκβάλλω ὁ φόβος · οὐ περπερεύομαι , οὐ φυσιόω . οὐ ἐπιχαίρω ὁ ἀδικία , συγχαίρω δέ ὁ ἀλήθεια · πᾶς στέγω . πᾶς πιστεύω , πᾶς ἐλπίζω . πᾶς ὑπομένω . ὁ ἀγάπη οὐδέποτε ἐκπίπτω , προφητεία καταργέω . γλῶσσα παύω , ἴασις ἐπί γῆ καταλείπω . μένω δέ ὁ τρεῖς οὗτος , πίστις , ἐλπίς , ἀγάπη · μέγας δέ ἐν οὗτος ὁ ἀγάπη . « καί δίκαιος · πίστις μέν γάρ ἀπέρχομαι , ὅταν αὐτοψία πείθω ὁράω θεός , καί ἐλπίς ἀφανίζω ὁ ἐλπίζω ἀποδίδωμι , ἀγάπη δέ εἰς πλήρωμα συνέρχομαι καί μάλα αὐξάνω ὁ τέλειος παραδίδωμι . ἐάν οὗτος ἐμβάλλω τις ὁ ψυχή , δύναμαι , ἐάν ἐν ἁμάρτημα εἰμί γεννάω , ἐάν πολύς ὁ κωλύω ἐργάζομαι , αὐξάνω ὁ ἀγάπη καί μετάνοια καθαρός λαμβάνω ἀναμάχομαι ὁ πταίω . μηδέ γάρ οὗτος εἰς ἀπόγνωσις σύ καί ἀπόνοια καταλείπω , εἰ καί ὁ πλούσιος μανθάνω ὅστις εἰμί
clemens-alexandrinus.quis-dives-salvetur 39
ὁ χώραν ἐν οὐρανοῖς οὐκ ἔχων καὶ τίνα τρόπον τοῖς οὖσι χρώμενος ἄν τις τό τε ἐπίρρητον τοῦ πλούτου καὶ χαλεπὸν εἰς ζωὴν διαφύγοι καὶ δύναιτο τῶν αἰωνίων [ τῶν ] ἀγαθῶν ἐπαύρασθαι , εἴη δὲ τετυχηκὼς ἢ δι᾿ ἄγνοιαν ἢ δι᾿ ἀσθένειαν ἢ περίστασιν ἀκούσιον μετὰ τὴν σφραγῖδα καὶ τὴν λύτρωσιν περιπετής τισιν ἁμαρτήμασιν ἢ παραπτώμασιν , ὡς ὑπενηνέχθαι τέλεον , ὅτι οὗτος κατεψήφισται παντάπασιν ὑπὸ τοῦ θεοῦ . παντὶ γὰρ τῷ μετ᾿ ἀληθείας ἐξ ὅλης τῆς καρδίας ἐπιστρέψαντι πρὸς τὸν θεὸν ἀνεῴγασιν αἱ θύραι καὶ δέχεται τρισάσμενος πατὴρ υἱὸν ἀληθῶς μετανοοῦντα · ἡ δ᾿ ἀληθινὴ μετάνοια τὸ μηκέτι τοῖς αὐτοῖς ἔνοχον εἶναι , ἀλλὰ ἄρδην ἐκριζῶσαι τῆς ψυχῆς ἐφ᾿ οἷς ἑαυτοῦ κατέγνω θάνατον ἁμαρτήμασιν · τούτων γὰρ ἀναιρεθέντων αὖθις εἰς σὲ θεὸς εἰσοικισθήσεται . μεγάλην γάρ φησι καὶ ἀνυπέρβλητον εἶναι χαρὰν καὶ ἑορτὴν ἐν οὐρανοῖς τῷ πατρὶ καὶ τοῖς ἀγγέλοις ἑνὸς ἁμαρτωλοῦ ἐπιστρέψαντος καὶ μετανοήσαντος . διὸ καὶ κέκραγεν · » ἔλεον θέλω καὶ οὐ θυσίαν · οὐ βούλομαι τὸν θάνατον τοῦ ἁμαρτωλοῦ , ἀλλὰ τὴν μετάνοιαν · κἂν ὦσιν αἱ ἁμαρτίαι ὑμῶν ὡς φοινικοῦν ἔριον , ὡς χιόνα λευκανῶ , κἂν μελάντερον τοῦ σκότους , ὡς ἔριον λευκὸν ἐκνίψας ποιήσω . « θεῷ γὰρ μόνῳ δυνατὸν ἄφεσιν ἁμαρτιῶν παρασχέσθαι καὶ μὴ λογίσασθαι παραπτώματα , ὅπου γε καὶ ἡμῖν παρακελεύεται τῆς ἡμέρας ἑκάστης ὁ κύριος ἀφιέναι τοῖς ἀδελφοῖς μετανοοῦσιν . εἰ δὲ ἡμεῖς πονηροὶ ὄντες ἴσμεν ἀγαθὰ δόματα διδόναι . πόσῳ μᾶλλον » ὁ πατὴρ τῶν οἰκτιρμῶν « . ὁ ἀγαθὸς πατὴρ » πάσης παρακλήσεως « . ὁ πολύσπλαγχνος καὶ πολυέλεος πέφυκε μακροθυμεῖν · τοὺς ἐπιστρέψαντας περιμένει · ἐπιστρέψαι δέ ἐστιν ὄντως ἀπὸ τῶν ἁμαρτημάτων τὸ παύσασθαι καὶ μηκέτι βλέπειν εἰς τὰ ὀπίσω .
Lemmas: ὁ χώρα ἐν οὐρανός οὐ ἔχω καί τίς τρόπος ὁ εἰμί χράω ἄν τις ὁ τε ἐπίρρητος ὁ πλοῦτος καί χαλεπός εἰς ζωή διαφεύγω καί δύναμαι ὁ αἰώνιος [ ὁ ] ἀγαθός ἐπαυρέω , εἰμί δέ τυγχάνω ἤ διά ἄγνοια ἤ διά ἀσθένεια ἤ περίστασις ἀκούσιος μετά ὁ σφραγίς καί ὁ λύτρωσις περιπετής τις ἁμάρτημα ἤ παράπτωμα , ὡς ὑποφέρω τέλειος , ὅτι οὗτος καταψηφίζομαι παντάπασι ὑπό ὁ θεός . πᾶς γάρ ὁ μετά ἀλήθεια ἐκ ὅλος ὁ καρδία ἐπιστρέφω πρός ὁ θεός ἀνοίγνυμι ὁ θύρα καί δέχομαι τρισάσμενος πατήρ υἱός ἀληθής μετανοέω · ὁ δέ ἀληθινός μετάνοια ὁ μηκέτι ὁ αὐτός ἔνοχος εἰμί , ἀλλά ἄρδην ἐκριζόω ὁ ψυχή ἐπί ὅς ἑαυτοῦ καταγιγνώσκω θάνατος ἁμάρτημα · οὗτος γάρ ἀναιρέω αὖθις εἰς σύ θεός εἰσοικίζω . μέγας γάρ φημί καί ἀνυπέρβλητος εἰμί χαρά καί ἑορτή ἐν οὐρανός ὁ πατήρ καί ὁ ἄγγελος εἷς ἁμαρτωλός ἐπιστρέφω καί μετανοέω . διό καί κράζω · » ἔλεος ἐθέλω καί οὐ θυσία · οὐ βούλομαι ὁ θάνατος ὁ ἁμαρτωλός , ἀλλά ὁ μετάνοια · ἐάν εἰμί ὁ ἁμαρτία σύ ὡς φοινίκεος ἔριον , ὡς χιών λευκαίνω , ἐάν μέλας ὁ σκότος , ὡς ἔριον λευκός ἐκνίζω ποιέω . « θεός γάρ μόνος δυνατός ἄφεσις ἁμαρτία παρέχω καί μή λογίζομαι παράπτωμα , ὅπου γε καί ἐγώ παρακελεύομαι ὁ ἡμέρα ἕκαστος ὁ κύριος ἀφίημι ὁ ἀδελφός μετανοέω . εἰ δέ ἐγώ πονηρός εἰμί οἶδα ἀγαθός δόμα δίδωμι . πόσος μάλα » ὁ πατήρ ὁ οἰκτιρμός « . ὁ ἀγαθός πατήρ » πᾶς παράκλησις « . ὁ πολύσπλαγχνος καί πολυέλεος φύω μακροθυμέω · ὁ ἐπιστρέφω περιμένω · ἐπιστρέφω δέ εἰμί ὄντως ἀπό ὁ ἁμάρτημα ὁ παύω καί μηκέτι βλέπω εἰς ὁ ὀπίσω .
clemens-alexandrinus.quis-dives-salvetur 40
Τῶν μὲν οὖν προγεγενημένων θεὸς δίδωσιν ἄφεσιν . τῶν δὲ ἐπιόντων αὐτὸς ἕκαστος ἑαυτῷ . καὶ τοῦτ᾿ ἔστι μεταγνῶναι τὸ καταγνῶναι τῶν παρῳχημένων καὶ αἰτήσασθαι τούτων ἀμνηστίαν παρὰ πατρός , ὃς μόνος τῶν ἁπάντων οἷός τέ ἐστιν ἄπρακτα ποιῆσαι τὰ πεπραγμένα ἐλέῳ τῷ παρ᾿ αὑτοῦ καὶ δρόσῳ πνεύματος ἀπαλείψας τὰ προημαρτημένα . » ἐφ᾿ οἷς γὰρ ἂν εὕρω ὑμᾶς « , φησίν , » ἐπὶ τούτοις καὶ κρινῶ · « καὶ παρ᾿ ἕκαστα βοᾷ τὸ τέλος πάντων · ὥστε καὶ τῷ τὰ μέγιστα εὖ πεποιηκότι κατὰ τὸν βίον , ἐπὶ δὲ τοῦ τέλους ἐξοκείλαντι πρὸς κακίαν , ἀνόνητοι πάντες οἱ πρόσθεν πόνοι , ἐπὶ τῆς καταστροφῆς τοῦ δράματος ἐξάθλῳ γενομένῳ , τῷ τε χεῖρον καὶ ἐπισεσυρμένως βιώσαντι πρότερον ἔστιν ὕστερον μετανοήσαντι πολλοῦ χρόνου πολιτείαν πονηρὰν ἐκνικῆσαι τῷ μετὰ τὴν μετάνοιαν χρόνῳ · ἀκριβείας δὲ δεῖ πολλῆς , ὥσπερ τοῖς μακρᾷ νόσῳ πεπονηκόσι σώμασι διαίτης χρεία καὶ προσοχῆς πλείονος . ὁ κλέπτης , ἄφεσιν βούλει λαβεῖν ; μηκέτι κλέπτε · ὁ μοιχεύσας , μηκέτι πυρούσθω · ὁ πορνεύσας , λοιπὸν ἁγνευέτω · ὁ ἁρπάσας , ἀποδίδου καὶ προσαποδίδου · ὁ ψευδομάρτυς . ἀλήθειαν ἄσκησον · ὁ ἐπίορκος , μηκέτι ὄμνυε · καὶ τὰ ἄλλα πάθη σύντεμε , ὀργήν , ἐπιθυμίαν , λύπην . φόβον , ἵνα εὑρεθῇς ἐπὶ τῆς ἐξόδου πρὸς τὸν ἀντίδικον ἐνταῦθα διαλελύσθαι φθάνων . ἔστιν μὲν οὖν ἀδύνατον ἴσως ἀθρόως ἀποκόψαι πάθη σύντροφα , ἀλλὰ μετὰ θεοῦ δυνάμεως καὶ ἀνθρωπείας ἱκεσίας καὶ ἀδελφῶν βοηθείας καὶ εἰλικρινοῦς μετανοίας καὶ συνεχοῦς μελέτης κατορθοῦται .
Lemmas: ὁ μέν οὖν προγίγνομαι θεός δίδωμι ἄφεσις . ὁ δέ ἐπέρχομαι αὐτός ἕκαστος ἑαυτοῦ . καί οὗτος εἰμί μεταγιγνώσκω ὁ καταγιγνώσκω ὁ παροίχομαι καί αἰτέω οὗτος ἀμνηστία παρά πατήρ , ὅς μόνος ὁ ἅπας οἷος τε εἰμί ἄπρακτος ποιέω ὁ πράσσω ἔλεος ὁ παρά ἑαυτοῦ καί δρόσος πνεῦμα ἀπαλείφω ὁ προαμαρτάνω . » ἐπί ὅς γάρ ἄν εὑρίσκω σύ « , φημί , » ἐπί οὗτος καί κρίνω · « καί παρά ἕκαστος βοάω ὁ τέλος πᾶς · ὥστε καί ὁ ὁ μέγας εὖ ποιέω κατά ὁ βίος , ἐπί δέ ὁ τέλος ἐξοκέλλω πρός κακία , ἀνόνητος πᾶς ὁ πρόσθεν πόνος , ἐπί ὁ καταστροφή ὁ δρᾶμα ἔξαθλος γίγνομαι , ὁ τε κακός καί ἐπισύρω βιόω πρότερος εἰμί ὕστερον μετανοέω πολύς χρόνος πολιτεία πονηρός ἐκνικάω ὁ μετά ὁ μετάνοια χρόνος · ἀκρίβεια δέ δέω πολύς , ὥσπερ ὁ μακρός νόσος πονέω σῶμα δίαιτα χρεία καί προσοχή πολύς . ὁ κλέπτης , ἄφεσις βούλομαι λαμβάνω ; μηκέτι κλέπτω · ὁ μοιχεύω , μηκέτι πυρόω · ὁ πορνεύω , λοιπός ἁγνεύω · ὁ ἁρπάζω , ἀποδίδημι καί προσαποδίδωμι · ὁ ψευδομάρτυς . ἀλήθεια ἀσκέω · ὁ ἐπίορκος , μηκέτι ὄμνυμι · καί ὁ ἄλλος πάθος συντέμνω , ὀργή , ἐπιθυμία , λύπη . φόβος , ἵνα εὑρίσκω ἐπί ὁ ἔξοδος πρός ὁ ἀντίδικος ἐνταῦθα διαλύω φθάνω . εἰμί μέν ἐν ἀδύνατος ἴσως ἀθρόος ἀποκόπτω πάθος σύντροφος , ἀλλά μετά θεός δύναμις καί ἀνθρώπειος ἱκεσία καί ἀδελφός βοήθεια καί εἰλικρινής μετάνοια καί συνεχής μελέτη κατορθόω .
clemens-alexandrinus.quis-dives-salvetur 41
Διὸ δεῖ πάντως σε τὸν σοβαρὸν καὶ δυνατὸν καὶ πλούσιον ἐπιστήσασθαι ἑαυτῷ τινα ἄνθρωπον θεοῦ καθάπερ ἀλείπτην καὶ κυβερνήτην . αἰδοῦ κἂν ἕνα , φοβοῦ κἂν ἕνα , μελέτησον ἀκούειν κἂν ἑνὸς παρρησιαζομένου καὶ στύφοντος ἅμα καὶ θεραπεύοντος . οὐδὲ γὰρ τοῖς ὀφθαλμοῖς συμφέρει τὸν ἀεὶ χρόνον ἀκολάστοις μένειν , ἀλλὰ καὶ δακρῦσαι καὶ δηχθῆναί ποτε ὑπὲρ τῆς ὑγείας τῆς πλείονος . οὕτω καὶ ψυχῇ διηνεκοῦς ἡδονῆς οὐδὲν ὀλεθριώτερον · ἀποτυφλοῦται γὰρ ἀπὸ τῆς τήξεως , ἐὰν ἀκίνητος τῷ παρρησιαζομένῳ διαμείνῃ λόγῳ . τοῦτον καὶ ὀργισθέντα φοβήθητι , καὶ στενάξαντα † λυπήθητι , καὶ ὀργὴν παύοντα αἰδέσθητι , καὶ κόλασιν παραιτούμενον φθάσον . οὗτος ὑπὲρ σοῦ πολλὰς νύκτας ἀγρυπνησάτω , πρεσβεύων ὑπὲρ σοῦ πρὸς θεὸν καὶ λιτανείαις συνήθεσι μαγεύων τὸν πατέρα · οὐ γὰρ ἀντέχει τοῖς τέκνοις αὐτοῦ τὰ σπλάγχνα δεομένοις . δεήσεται δὲ καθαρῶς ὑπὸ σοῦ προτιμώμενος ὡς ἄγγελος τοῦ θεοῦ καὶ μηδὲν ὑπὸ σοῦ λυπούμενος , ἀλλ᾿ ὑπὲρ σοῦ . τοῦτό ἐστι μετάνοια ἀνυπόκριτος . » θεὸς οὐ μυκτηρίζεται « οὐδὲ προσέχει κενοῖς ῥήμασι · μόνος γὰρ ἀνακρίνει μυελοὺς καὶ νεφροὺς καρδίας καὶ τῶν ἐν πυρὶ κατακούει καὶ τῶν ἐν κοιλίᾳ κήτους ἱκετευόντων ἐξακούει καὶ πᾶσιν ἐγγύς ἐστι τοῖς πιστεύουσι καὶ πόρρω τοῖς ἀθέοις , ἂν μὴ μετανοήσωσιν .
Lemmas: διό δέω πάντως σύ ὁ σοβαρός καί δυνατός καί πλούσιος ἐφίστημι ἑαυτοῦ τις ἄνθρωπος θεός καθά ἀλείπτης καί κυβερνήτης . αἰδέομαι ἐάν εἷς , φοβέω ἐάν εἷς , μελετάω ἀκούω ἐάν εἷς παρρησιάζομαι καί στύφω ἅμα καί θεραπεύω . οὐδέ γάρ ὁ ὀφθαλμός συμφέρω ὁ ἀεί χρόνος ἀκόλαστος μένω , ἀλλά καί δακρύω καί δάκνω ποτέ ὑπέρ ὁ ὑγεία ὁ πολύς . οὕτως καί ψυχή διηνεκής ἡδονή οὐδείς ὀλέθριος · ἀποτυφλόω γάρ ἀπό ὁ τῆξις , ἐάν ἀκίνητος ὁ παρρησιάζομαι διαμένω λόγος . οὗτος καί ὀργίζω φοβέω , καί στενάζω † λυπέω , καί ὀργή παύω αἰδέομαι , καί κόλασις παραιτέομαι φθάνω . οὗτος ὑπέρ σύ πολύς νύξ ἀγρυπνέω , πρεσβεύω ὑπέρ σύ πρός θεός καί λιτανεία συνήθης μαγεύω ὁ πατήρ · οὐ γάρ ἀντέχω ὁ τέκνον αὐτός ὁ σπλάγχνον δέω . δέω δέ καθαρός ὑπό σύ προτιμάω ὡς ἄγγελος ὁ θεός καί μηδείς ὑπό σύ λυπέω , ἀλλά ὑπέρ σύ . οὗτος εἰμί μετάνοια ἀνυπόκριτος . » θεός οὐ μυκτηρίζω « οὐδέ προσέχω κενός ῥῆμα · μόνος γάρ ἀνακρίνω μυελός καί νεφρός καρδία καί ὁ ἐν πῦρ κατακούω καί ὁ ἐν κοιλία κῆτος ἱκετεύω ἐξακούω καί πᾶς ἐγγύς εἰμί ὁ πιστεύω καί πρόσω ὁ ἄθεος , ἐάν μή μετανοέω .