clemens-alexandrinus.quis-dives-salvetur 42
Ἵνα δὲ ἐπιθαρρήσῃς , οὕτω μετανοήσας ἀληθῶς , ὅτι σοὶ μένει σωτηρίας ἐλπὶς ἀξιόχρεως , ἄκουσον μῦθον οὐ μῦθον , ἀλλὰ ὄντα λόγον περὶ Ἰωάννου τοῦ ἀποστόλου παραδεδομένον καὶ μνήμῃ πεφυλαγμένον . ἐπειδὴ γὰρ τοῦ τυράννου τελευτήσαντος ἀπὸ τῆς Πάτμου τῆς νήσου μετῆλθεν ἐπὶ τὴν Ἔφεσον . ἀπῄει παρακαλούμενος καὶ ἐπὶ τὰ πλησιόχωρα τῶν ἐθνῶν , ὅπου μὲν ἐπισκόπους καταστήσων . ὅπου δὲ ὅλας ἐκκλησίας ἁρμόσων , ὅπου δὲ κλῆρον ἕνα γέ τινα κληρώσων τῶν ὑπὸ τοῦ πνεύματος σημαινομένων . ἐλθὼν οὖν καὶ ἐπί τινα τῶν οὐ μακρὰν πόλεων , ἧς καὶ τοὔνομα λέγουσιν ἔνιοι , καὶ τὰ ἄλλα ἀναπαύσας τοὺς ἀδελφούς , ἐπὶ πᾶσι τῷ καθεστῶτι προσβλέψας ἐπισκόπῳ . νεανίσκον ἱκανὸν τῷ σώματι καὶ τὴν ὄψιν ἀστεῖον καὶ θερμὸν τὴν ψυχὴν ἰδών , » τοῦτον « ἔφη » σοὶ παρακατατίθεμαι μετὰ πάσης σπουδῆς ἐπὶ τῆς ἐκκλησίας καὶ τοῦ Χριστοῦ μάρτυρος « . τοῦ δὲ δεχομένου καὶ πάνθ᾿ ὑπισχνουμένου καὶ πάλιν τὰ αὐτὰ διετείνατο καὶ διεμαρτύρατο . εἶτα ὃ μὲν ἀπῆρεν ἐπὶ τὴν Ἔφεσον , ὁ δὲ πρεσβύτερος ἀναλαβὼν οἴκαδε τὸν παραδοθέντα νεανίσκον ἔτρεφε , συνεῖχεν . ἔθαλπε , τὸ τελευταῖον ἐφώτισε · καὶ μετὰ τοῦτο ὑφῆκε τῆς πλείονος ἐπιμελείας καὶ παραφυλακῆς , ὡς τὸ τέλειον αὐτῷ φυλακτήριον ἐπιστήσας , τὴν σφραγῖδα τοῦ κυρίου . τῷ δὲ ἀνέσεως πρὸ ὥρας λαβομένῳ προσφθείρονταί τινες ἥλικες ἀργοὶ καὶ ἀπερρωγότες , ἐθάδες κακῶν · καὶ πρῶτον μὲν δι᾿ ἑστιάσεων πολυτελῶν αὐτὸν ὑπάγονται . εἶτά που καὶ νύκτωρ ἐπὶ λωποδυσίαν ἐξιόντες συνεπάγονται , εἶτά τι καὶ μεῖζον συμπράττειν ἠξίουν . ὃ δὲ κατ᾿ ὀλίγον προσειθίζετο καὶ διὰ μέγεθος φύσεως ἐκστὰς ὥσπερ ἄστομος καὶ εὔρωστος ἵππος ὀρθῆς ὁδοῦ καὶ τὸν χαλινὸν ἐνδακὼν μειζόνως κατὰ τῶν βαράθρων ἐφέρετο . ἀπογνοὺς δὲ τελέως τὴν ἐν θεῷ σωτηρίαν οὐδὲν ἔτι μικρὸν διενοεῖτο , ἀλλὰ μέγα τι πράξας , ἐπειδήπερ ἅπαξ ἀπολώλει , ἴσα τοῖς ἄλλοις παθεῖν ἠξίου . αὐτοὺς δὴ τούτους ἀναλαβὼν καὶ λῃστήριον συγκροτήσας , ἕτοιμος λῄσταρχος ἦν , βιαιότατος , μιαιφονώτατος , χαλεπώτατος . χρόνος ἐν μέσῳ , καί τινος ἐπιπεσούσης χρείας ἀνακαλοῦσι τὸν Ἰωάννην . ὃ δέ , ἐπεὶ τὰ ἄλλα ὧν χάριν ἧκεν κατεστήσατο , » ἄγε δή « , ἔφη . » ὦ ἐπίσκοπε , τὴν παραθήκην ἀπόδος ἡμῖν , ἣν ἐγώ τε καὶ ὁ Χριστός σοι παρακατεθέμεθα ἐπὶ τῆς ἐκκλησίας , ἧς προκαθέζῃ . μάρτυρος . « ὃ δὲ τὸ μὲν πρῶτον ἐξεπλάγη , χρήματα οἰόμενος . ἅπερ οὐκ ἔλαβε , συκοφαντεῖσθαι , καὶ οὔτε πιστεύειν εἶχεν ὑπὲρ ὧν οὐκ εἶχεν οὔτε ἀπιστεῖν Ἰωάννῃ · ὡς δὲ » τὸν νεανίσκον « εἶπεν » ἀπαιτῶ καὶ τὴν ψυχὴν τοῦ ἀδελφοῦ « , στενάξας κάτωθεν ὁ πρεσβύτης καί τι καὶ ἐπιδακρύσας , » ἐκεῖνος « ἔφη » τέθνηκε « . » πῶς καὶ τίνα θάνατον ; « » θεῷ τέθνηκεν « εἶπεν · » ἀπέβη γὰρ πονηρὸς καὶ ἐξώλης καί , τὸ κεφάλαιον . λῃστής , καὶ νῦν ἀντὶ τῆς ἐκκλησίας τὸ ὄρος κατείληφε μεθ᾿ ὁμοίου στρατιωτικοῦ . « καταρρηξάμενος τὴν ἐσθῆτα ὁ ἀπόστολος καὶ μετὰ μεγάλης οἰμωγῆς πληξάμενος τὴν κεφαλήν . » καλόν γε « ἔφη » φύλακα τῆς τἀδελφοῦ ψυχῆς κατέλιπον · ἀλλ᾿ ἵππος ἤδη μοι παρέστω καὶ ἡγεμὼν γενέσθω μοί τις τῆς ὁδοῦ . « ἤλαυνεν , ὥσπερ εἶχεν , αὐτόθεν ἀπὸ τῆς ἐκκλησίας . ἐλθὼν δὲ εἰς τὸ χωρίον ὑπὸ τῆς προφυλακῆς τῶν λῃστῶν ἁλίσκεται , μήτε φεύγων μήτε παραιτούμενος . ἀλλὰ βοῶν · » ἐπὶ τοῦτ᾿ ἐλήλυθα , ἐπὶ τὸν ἄρχοντα ὑμῶν ἀγάγετέ με . « ὃς τέως , ὥσπερ ὥπλιστο , ἀνέμενεν · ὡς δὲ προσιόντα ἐγνώρισε τὸν Ἰωάννην , εἰς φυγὴν αἰδεσθεὶς ἐτράπετο . ὃ δὲ ἐδίωκεν ἀνὰ κράτος , ἐπιλαθόμενος τῆς ἡλικίας τῆς ἑαυτοῦ , κεκραγώς · » τί με φεύγεις , τέκνον , τὸν σαυτοῦ πατέρα , τὸν γυμνόν , τὸν γέροντα ; ἐλέησόν με . τέκνον , μή φοβοῦ · ἔχεις ἔτι ζωῆς ἐλπίδας · ἐγὼ χριστῷ λόγον δώσω ὑπὲρ σοῦ · ἂν δέῃ , τὸν σὸν θάνατον ἑκὼν ὑπομενῶ , ὡς ὁ κύριος τὸν ὑπὲρ ἡμῶν · ὑπὲρ σοῦ τὴν ψυχὴν ἀντιδώσω τὴν ἐμήν . στῆθι , πίστευσον · Χριστός με ἀπέστειλεν . « ὃ δὲ ἀκούσας πρῶτον ἔστη μὲν κάτω βλέπων . εἶτα ἔρριψε τὰ ὅπλα , εἶτα τρέμων ἔκλαιε πικρῶς · προσελθόντα δὲ τὸν γέροντα περιέλαβεν , ἀπολογούμενος ταῖς οἰμωγαῖς ὡς ἐδύνατο καὶ τοῖς δάκρυσι βαπτιζόμενος ἐκ δευτέρου . μόνην ἀποκρύπτων τὴν δεξιάν . ὃ δὲ ἐγγυώμενος , ἐπομνύμενος ὡς ἄφεσιν αὐτῷ παρὰ τοῦ σωτῆρος εὕρηται , δεόμενος , γονυπετῶν , αὐτὴν τὴν δεξιὰν ὡς ὑπὸ τῆς μετανοίας κεκαθαρμένην καταφιλῶν , ἐπὶ τὴν ἐκκλησίαν ἐπανήγαγε , καὶ δαψιλέσι μὲν εὐχαῖς ἐξαιτούμενος , συνεχέσι δὲ νηστείαις συναγωνιζόμενος , ποικίλαις δὲ σειρῆσι λόγων κατεπᾴδων αὐτοῦ τὴν γνώμην , οὐ πρότερον ἀπῆλθεν , ὥς φασι , πρὶν αὐτὸν ἐπιστῆσαι τῇ ἐκκλησίᾳ , διδοὺς μέγα παράδειγμα μετανοίας ἀληθινῆς καὶ μέγα γνώρισμα παλιγγενεσίας,τρόπαιον ἀναστάσεως βλεπομένης . * * * φαιδροῖς γεγηθότες , ὑμνοῦντες , ἀνοιγνύντες τοὺς οὐρανούς . πρὸ δὲ πάντων αὐτὸς ὁ σωτὴρ προαπαντᾷ δεξιούμενος , φῶς ὀρέγων ἄσκιον , ἄπαυστον , ὁδηγῶν εἰς τοὺς κόλπους τοῦ πατρός , εἰς τὴν αἰώνιον ζωήν , εἰς τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν . πιστευέτω ταῦτά τις καὶ θεοῦ μαθηταῖς καὶ ἐγγυητῇ θεῷ , προφητείαις , εὐαγγελίοις , λόγοις ἀποστολικοῖς · τούτοις συζῶν καὶ τὰ ὦτα ὑπέχων καὶ τὰ ἔργα ἀσκῶν ἐπ᾿ αὐτῆς τῆς ἐξόδου τὸ τέλος καὶ τὴν ἐπίδειξιν τῶν δογμάτων ὄψεται . ὁ γὰρ ἐνταῦθα τὸν ἄγγελον τῆς μετανοίας προσιέμενος οὐ μετανοήσει τότε , ἡνίκα ἂν καταλίπῃ τὸ σῶμα , οὐδὲ καταισχυνθήσεται , τὸν σωτῆρα προσιόντα μετὰ τῆς αὑτοῦ δόξης καὶ στρατιᾶς ἰδών · οὐ δέδιε τὸ πῦρ · εἰ δέ τις αἱρεῖται μένειν ἐπεξαμαρτάνων ἑκάστοτε ἐπὶ ταῖς ἡδοναῖς καὶ τὴν ἐνταῦθα τρυφὴν τῆς αἰωνίου ζωῆς προτιμᾷ καὶ διδόντος τοῦ σωτῆρος ἄφεσιν ἀποστρέφεται , μήτε τὸν θεὸν ἔτι μήτε τὸν πλοῦτον μήτε τὸ προπεσεῖν αἰτιάσθω , τὴν δὲ ἑαυτοῦ ψυχὴν ἑκουσίως ἀπολουμένην . τῷ δὲ ἐπιβλέποντι τὴν σωτηρίαν καὶ ποθοῦντι καὶ μετὰ ἀναιδείας καὶ βίας αἰτοῦντι παρέξει τὴν ἀληθινὴν κάθαρσιν καὶ τὴν ἄτρεπτον ζωὴν ὁ πατὴρ ὁ ἀγαθὸς ὁ ἐν τοῖς οὐρανοῖς . ᾧ διὰ τοῦ παιδὸς Ἰησοῦ Χριστοῦ , τοῦ κυρίου ζώντων καὶ νεκρῶν , καὶ διὰ τοῦ ἁγίου πνεύματος εἴη δόξα , τιμή , κράτος , αἰώνιος μεγαλειότης καὶ νῦν καὶ εἰς γενεὰς γενεῶν καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων . ἀμήν .
Lemmas: ἵνα δέ ἐπιθαρσέω , οὕτως μετανοέω ἀληθής , ὅτι σύ μένω σωτηρία ἐλπίς ἀξιόχρεως , ἀκούω μῦθος οὐ μῦθος , ἀλλά εἰμί λόγος περί Ἰωάννης ὁ ἀπόστολος παραδίδωμι καί μνήμη φυλάσσω . ἐπειδή γάρ ὁ τύραννος τελευτάω ἀπό ὁ Πάτμος ὁ νῆσος μετέρχομαι ἐπί ὁ Ἔφεσος . ἀπέρχομαι παρακαλέω καί ἐπί ὁ πλησιόχωρος ὁ ἔθνος , ὅπου μέν ἐπίσκοπος καθίστημι . ὅπου δέ ὅλος ἐκκλησία ἁρμόζω , ὅπου δέ κλῆρος εἷς γε τις κληρόω ὁ ὑπό ὁ πνεῦμα σημαίνω . ἔρχομαι οὖν καί ἐπί τις ὁ οὐ μακρός πόλις , ὅς καί ὄνομα λέγω ἔνιοι , καί ὁ ἄλλος ἀναπαύω ὁ ἀδελφός , ἐπί πᾶς ὁ καθίστημι προσβλέπω ἐπίσκοπος . νεανίσκος ἱκανός ὁ σῶμα καί ὁ ὄψις ἀστεῖος καί θερμός ὁ ψυχή ὁράω , » οὗτος « φημί » σύ παρακατατίθεμαι μετά πᾶς σπουδή ἐπί ὁ ἐκκλησία καί ὁ Χριστός μάρτυς « . ὁ δέ δέχομαι καί πᾶς ὑπισχνέομαι καί πάλιν ὁ αὐτός διατείνω καί διαμαρτύρομαι . εἶτα ὁ μέν ἀπαίρω ἐπί ὁ Ἔφεσος , ὁ δέ πρέσβυς ἀναλαμβάνω οἴκαδε ὁ παραδίδωμι νεανίσκος τρέφω , συνέχω . θάλπω , ὁ τελευταῖος φωτίζω · καί μετά οὗτος ὑφίημι ὁ πολύς ἐπιμέλεια καί παραφυλακή , ὡς ὁ τέλειος αὐτός φυλακτήριον ἐφίστημι , ὁ σφραγίς ὁ κύριος . ὁ δέ ἄνεσις πρό ὥρα λαμβάνω προσφθείρω τις ἧλιξ ἀργός καί ἀπορρήγνυμι , ἐθάς κακός · καί πρῶτος μέν διά ἑστίασις πολυτελής αὐτός ὑπάγω . εἶτα που καί νύκτωρ ἐπί λωποδυσία ἐξέρχομαι συνεπάγω , εἶτα τις καί μέγας συμπράσσω ἀξιόω . ὁ δέ κατά ὀλίγος προσεθίζω καί διά μέγεθος φύσις ἐξίστημι ὥσπερ ἄστομος καί εὔρωστος ἵππος ὀρθός ὁδός καί ὁ χαλινός ἐνδάκνω μέγας κατά ὁ βάραθρος φέρω . ἀπογιγνώσκω δέ τέλειος ὁ ἐν θεός σωτηρία οὐδείς ἔτι μικρός διανοέω , ἀλλά μέγας τις πράσσω , ἐπειδή ἅπαξ ἀπόλλυμι , ἵζω ὁ ἄλλος πάσχω ἀξιόω . αὐτός δή οὗτος ἀναλαμβάνω καί λῃστήριον συγκροτέω , ἑτοῖμος λῄσταρχος εἰμί , βίαιος , μιαίφονος , χαλεπός . χρόνος ἐν μέσος , καί τις ἐπιπίπτω χρεία ἀνακαλέω ὁ Ἰωάννης . ὁ δέ , ἐπεί ὁ ἄλλος ὅς χάριν ἥκω καθίστημι , » ἄγω δή « , φημί . » ὦ ἐπίσκοπος , ὁ παραθήκη ἀποδίδωμι ἐγώ , ὅς ἐγώ τε καί ὁ Χριστός σύ παρακατατίθεμαι ἐπί ὁ ἐκκλησία , ὅς προκαθέζομαι . μάρτυς . « ὁ δέ ὁ μέν πρῶτος ἐκπλήσσω , χρῆμα οἴομαι . ὅς οὐ λαμβάνω , συκοφαντέω , καί οὔτε πιστεύω ἔχω ὑπέρ ὅς οὐ ἔχω οὔτε ἀπιστέω Ἰωάννης · ὡς δέ » ὁ νεανίσκος « λέγω » ἀπαιτέω καί ὁ ψυχή ὁ ἀδελφός « , στενάζω κάτωθεν ὁ πρεσβύτης καί τις καί ἐπιδακρύω , » ἐκεῖνος « φημί » θνῄσκω « . » πῶς καί τίς θάνατος ; « » θεός θνῄσκω « λέγω · » ἀποβαίνω γάρ πονηρός καί ἐξώλης καί , ὁ κεφάλαιος . λῃστής , καί νῦν ἀντί ὁ ἐκκλησία ὁ ὄρος καταλαμβάνω μετά ὅμοιος στρατιωτικός . « καταρρήγνυμι ὁ ἐσθής ὁ ἀπόστολος καί μετά μέγας οἰμωγή πλήσσω ὁ κεφαλή . » καλός γε « φημί » φύλαξ ὁ ἀδελφός ψυχή καταλείπω · ἀλλά ἵππος ἤδη ἐγώ πάρειμι καί ἡγεμών γίγνομαι ἐγώ τις ὁ ὁδός . « ἐλαύνω , ὥσπερ ἔχω , αὐτόθεν ἀπό ὁ ἐκκλησία . ἔρχομαι δέ εἰς ὁ χωρίον ὑπό ὁ προφυλακή ὁ λῃστής ἁλίσκομαι , μήτε φεύγω μήτε παραιτέομαι . ἀλλά βοάω · » ἐπί οὗτος ἔρχομαι , ἐπί ὁ ἄρχων σύ ἄγω ἐγώ . « ὅς τέως , ὥσπερ ὁπλίζω , ἀναμένω · ὡς δέ προσέρχομαι γνωρίζω ὁ Ἰωάννης , εἰς φυγή αἰδέομαι τρέπω . ὁ δέ διώκω ἀνά κράτος , ἐπιλανθάνω ὁ ἡλικία ὁ ἑαυτοῦ , κράζω · » τίς ἐγώ φεύγω , τέκνον , ὁ σεαυτοῦ πατήρ , ὁ γυμνός , ὁ γέρων ; ἐλεέω ἐγώ . τέκνον , μή φοβέω · ἔχω ἔτι ζωή ἐλπίς · ἐγώ Χριστός λόγος δίδωμι ὑπέρ σύ · ἐάν δέω , ὁ σός θάνατος ἑκών ὑπομένω , ὡς ὁ κύριος ὁ ὑπέρ ἐγώ · ὑπέρ σύ ὁ ψυχή ἀντιδίδωμι ὁ ἐμός . ἵστημι , πιστεύω · Χριστός ἐγώ ἀποστέλλω . « ὁ δέ ἀκούω πρῶτος ἵστημι μέν κάτω βλέπω . εἶτα ῥίπτω ὁ ὅπλον , εἶτα τρέμω κλαίω πικρός · προσέρχομαι δέ ὁ γέρων περιλαμβάνω , ἀπολογέομαι ὁ οἰμωγή ὡς δύναμαι καί ὁ δάκρυον βαπτίζω ἐκ δεύτερος . μόνος ἀποκρύπτω ὁ δεξιά . ὁ δέ ἐγγυάω , ἐπόμνυμι ὡς ἄφεσις αὐτός παρά ὁ σωτήρ εὑρίσκω , δέω , γονυπετέω , αὐτός ὁ δεξιά ὡς ὑπό ὁ μετάνοια καθαρ́νω καταφιλέω , ἐπί ὁ ἐκκλησία ἐπανάγω , καί δαψιλής μέν εὐχή ἐξαιτέω , συνεχής δέ νηστεία συναγωνίζομαι , ποικίλος δέ σειράω λόγος κατεπᾴδω αὐτός ὁ γνώμη , οὐ πρότερος ἀπέρχομαι , ὡς φημί , πρίν αὐτός ἐφίστημι ὁ ἐκκλησία , δίδωμι μέγας παράδειγμα μετάνοια ἀληθινός καί μέγας γνώρισμα παλιγγενεσία ἀνάστασις βλέπω . * * * φαιδρός γηθέω , ὑμνέω , ἀνοίγνυμι ὁ οὐρανός . πρό δέ πᾶς αὐτός ὁ σωτήρ προαπαντάω δεξιόομαι , φάος ὀρέγω ἄσκιος , ἄπαυστος , ὁδηγέω εἰς ὁ κόλπος ὁ πατήρ , εἰς ὁ αἰώνιος ζωή , εἰς ὁ βασιλεία ὁ οὐρανός . πιστεύω οὗτος τις καί θεός μαθητής καί ἐγγυητής θεός , προφητεία , εὐαγγέλιον , λόγος ἀποστολικός · οὗτος συζάω καί ὁ οὖς ὑπέχω καί ὁ ἔργον ἀσκέω ἐπί αὐτός ὁ ἔξοδος ὁ τέλος καί ὁ ἐπίδειξις ὁ δόγμα ὁράω . ὁ γάρ ἐνταῦθα ὁ ἄγγελος ὁ μετάνοια προσίημι οὐ μετανοέω τότε , ἡνίκα ἄν καταλείπω ὁ σῶμα , οὐδέ καταισχύνω , ὁ σωτήρ προσέρχομαι μετά ὁ αὐτός δόξα καί στρατιά ὁράω · οὐ δείδω ὁ πῦρ · εἰ δέ τις αἱρέω μένω ἐπεξαμαρτάνω ἑκάστοτε ἐπί ὁ ἡδονή καί ὁ ἐνταῦθα τρυφή ὁ αἰώνιος ζωή προτιμάω καί δίδωμι ὁ σωτήρ ἄφεσις ἀποστρέφω , μήτε ὁ θεός ἔτι μήτε ὁ πλοῦτος μήτε ὁ προπίπτω αἰτιάομαι , ὁ δέ ἑαυτοῦ ψυχή ἑκούσιος ἀπολούω . ὁ δέ ἐπιβλέπω ὁ σωτηρία καί ποθέω καί μετά ἀναίδεια καί βία αἰτέω παρέχω ὁ ἀληθινός κάθαρσις καί ὁ ἄτρεπτος ζωή ὁ πατήρ ὁ ἀγαθός ὁ ἐν ὁ οὐρανός . ὅς διά ὁ παῖς Ἰησοῦς Χριστός , ὁ κύριος ζάω καί νεκρός , καί διά ὁ ἅγιος πνεῦμα εἰμί δόξα , τιμή , κράτος , αἰώνιος μεγαλειότης καί νῦν καί εἰς γενεά γενεά καί εἰς ὁ αἰών ὁ αἰών . ἀμήν .