ciscoriordan/open-greek-corpus-annotations huggingface dataset:
clemens-alexandrinus.quis-dives-salvetur 2
Κινδυνεύει δὲ οὐχ ἁπλοῦν τι εἶναι τὸ αἴτιον τοῦ τὴν σωτηρίαν χαλεπωτέραν τοῖς πλουτοῦσι δοκεῖν ἢ τοῖς ἀχρημάτοις τῶν ἀνθρώπων , ἀλλὰ ποικίλον . οἱ μὲν γὰρ αὐτόθεν καὶ προχείρως ἀκούσαντες τῆς τοῦ κυρίου φωνῆς , ὅτι ῥᾷον κάμηλος διὰ τρήματος ῥαφίδος διεκδύσεται ἢ πλούσιος εἰς τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν , ἀπογνόντες ἑαυτοὺς ὡς οὐ βιωσόμενοι , τῷ κόσμῳ πάντα χαριζόμενοι καὶ τῆς ἐνταῦθα ζωῆς ὡς μόνης ἑαυτοῖς ὑπολειπομένης ἐκκρεμασθέντες ἀπέστησαν πλέον τῆς ἐκεῖ ὁδοῦ , μηκέτι πολυπραγμονήσαντες μήτε τίνας τοὺς πλουσίους ὁ δεσπότης καὶ διδάσκαλος προσαγορεύει μήτε ὅπως τὸ ἀδύνατον ἐν ἀνθρώποις δυνατὸν γίνεται . ἄλλοι δὲ τοῦτο μὲν συνῆκαν ὀρθῶς καὶ προσηκόντως , τῶν δὲ ἔργων τῶν εἰς τὴν σωτηρίαν ἀναφερόντων ὀλιγωρήσαντες οὐ παρεσκευάσαντο τὴν δέουσαν παρασκευὴν εἰς τὸ τῶν ἐλπιζομένων τυχεῖν . λέγω δὲ ταῦτα . ἑκάτερα περὶ τῶν πλουσίων τῶν καὶ τῆς δυνάμεως τοῦ σωτῆρος καὶ τῆς ἐπιφανοῦς σωτηρίας ᾐσθημένων , τῶν δὲ ἀμυήτων τῆς ἀληθείας ὀλίγον μοι μέλει . Χρὴ τοίνυν τοὺς φιλαλήθως καὶ φιλαδέλφως . . . . . . . . . . . . . . . .
Lemmas: κινδυνεύω δέ οὐ ἁπλόος τις εἰμί ὁ αἴτιος ὁ ὁ σωτηρία χαλεπός ὁ πλουτέω δοκέω ἤ ὁ ἀχρήματος ὁ ἄνθρωπος , ἀλλά ποικίλος . ὁ μέν γάρ αὐτόθεν καί πρόχειρος ἀκούω ὁ ὁ κύριος φωνή , ὅτι ῥᾴδιος κάμηλος διά τρῆμα ῥαφίς διεκδύομαι ἤ πλούσιος εἰς ὁ βασιλεία ὁ οὐρανός , ἀπογιγνώσκω ἑαυτοῦ ὡς οὐ βιόω , ὁ κόσμος πᾶς χαρίζω καί ὁ ἐνταῦθα ζωή ὡς μόνος ἑαυτοῦ ὑπολείπω ἐκκρεμάννυμι ἀφίστημι πολύς ὁ ἐκεῖ ὁδός , μηκέτι πολυπραγμονέω μήτε τίς ὁ πλούσιος ὁ δεσπότης καί διδάσκαλος προσαγορεύω μήτε ὅπως ὁ ἀδύνατος ἐν ἄνθρωπος δυνατός γίγνομαι . ἄλλος δέ οὗτος μέν συνίημι ὀρθός καί προσηκόντως , ὁ δέ ἔργον ὁ εἰς ὁ σωτηρία ἀναφέρω ὀλιγωρέω οὐ παρασκευάζω ὁ δέω παρασκευή εἰς ὁ ὁ ἐλπίζω τυγχάνω . λέγω δέ οὗτος . ἑκάτερος περί ὁ πλούσιος ὁ καί ὁ δύναμις ὁ σωτήρ καί ὁ ἐπιφανής σωτηρία αἰσθάνομαι , ὁ δέ ἀμύητος ὁ ἀλήθεια ὀλίγος ἐγώ μέλω . χρή τοίνυν ὁ φιλαλήθης καί φιλάδελφος . . . . . . . . . . . . . . . .
clemens-alexandrinus.quis-dives-salvetur 5
Ταῦτα μὲν ἐν τῷ κατὰ Μάρκον εὐαγγελίῳ γέγραπται · καὶ ἐν τοῖς ἄλλοις δὲ πᾶσιν τοῖς ἀνωμολογημένοις ὀλίγον μὲν ἴσως ἑκασταχοῦ τῶν ῥημάτων ἐναλλάσσει , πάντα δὲ τὴν αὐτὴν τῆς γνώμης συμφωνίαν ἐπιδείκνυται . δεὶ δὲ σαφῶς εἰδότας ὡς οὐδὲν ἀνθρωπίνως ὁ σωτήρ . ἀλλὰ πάντα θείᾳ σοφίᾳ καὶ μυστικῇ διδάσκει τοὺς ἑαυτοῦ , μὴ σαρκίνως ἀκροᾶσθαι τῶν λεγομένων . ἀλλὰ τὸν ἐν αὐτοῖς κεκρυμμένον νοῦν μετὰ τῆς ἀξίας ζητήσεως καὶ συνέσεως ἐρευνᾶν καὶ καταμανθάνειν . καὶ γὰρ τὰ ὑπ᾿ αὐτοῦ τοῦ κυρίου δοκοῦντα ἡπλῶσθαι πρὸς τοὺς μαθητὰς τῶν ᾐνιγμένως ὑπειρημένων οὐδὲν ἥττονος [ ἔτι καὶ νῦν ] . ἀλλὰ πλείονος ἔτι καὶ νῦν τῆς ἐπιστάσεως εὑρίσκεται δεόμενα διὰ τὴν ὑπερβάλλουσαν τῆς φρονήσεως ἐν αὐτοῖς ὑπερβολήν . ὅπου δὲ καὶ τὰ νομιζόμενα ὑπ᾿ αὐτοῦ διοῖχθαι τοῖς ἔσω καὶ αὐτοῖς τοῖς τῆς βασιλείας τέκνοις ὑπ᾿ αὐτοῦ καλουμένοις ἔτι χρῄζει φροντίδος πλείονος , ἦ πού γε τὰ δόξαντα μὲν ἁπλῶς ἐξενηνέχθαι καὶ διὰ τοῦτο μηδὲ διηρωτημένα πρὸς τῶν ἀκουσάντων , εἰς ὅλον δὲ τὸ τέλος αὐτὸ τῆς σωτηρίας διαφέροντα . ἐσκεπασμένα δὲ θαυμαστῷ καὶ ὑπερουρανίῳ διανοίας βάθει , οὐκ ἐπιπολαίως δέχεσθαι ταῖς ἀκοαῖς προσῆκεν , ἀλλὰ καθιέντας τὸν νοῦν ἐπ᾿ αὐτὸ τὸ πνεῦμα τοῦ σωτῆρος καὶ τὸ τῆς γνώμης ἀπόρρητον .
Lemmas: οὗτος μέν ἐν ὁ κατά Μάρκος εὐαγγέλιον γράφω · καί ἐν ὁ ἄλλος δέ πᾶς ὁ ἀνομολογέομαι ὀλίγος μέν ἴσως ἑκασταχοῦ ὁ ῥῆμα ἐναλλάσσω , πᾶς δέ ὁ αὐτός ὁ γνώμη συμφωνία ἐπιδείκνυμι . δέω δέ σαφής οἶδα ὡς οὐδείς ἀνθρώπινος ὁ σωτήρ . ἀλλά πᾶς θεῖος σοφία καί μυστικός διδάσκω ὁ ἑαυτοῦ , μή σάρκινος ἀκροάομαι ὁ λέγω . ἀλλά ὁ ἐν αὐτός κρύπτω νόος μετά ὁ ἄξιος ζήτησις καί σύνεσις ἐρευνάω καί καταμανθάνω . καί γάρ ὁ ὑπό αὐτός ὁ κύριος δοκέω ἁπλόω πρός ὁ μαθητής ὁ ᾐνιγμένως ὑπολέγω οὐδείς ἥσσων [ ἔτι καί νῦν ] . ἀλλά πολύς ἔτι καί νῦν ὁ ἐπίστασις εὑρίσκω δέω διά ὁ ὑπερβάλλω ὁ φρόνησις ἐν αὐτός ὑπερβολή . ὅπου δέ καί ὁ νομίζω ὑπό αὐτός διίγνυοι ὁ ἔσω καί αὐτός ὁ ὁ βασιλεία τέκνον ὑπό αὐτός καλέω ἔτι χρῄζω φροντίς πολύς , ἦ που γε ὁ δοκέω μέν ἁπλῶς ἐκφέρω καί διά οὗτος μηδέ διερωτάω πρός ὁ ἀκούω , εἰς ὅλος δέ ὁ τέλος αὐτός ὁ σωτηρία διαφέρω . σκεπάζω δέ θαυμαστός καί ὑπερουράνιος διάνοια βάθος , οὐ ἐπιπόλαιος δέχομαι ὁ ἀκοή προσήκω , ἀλλά καθίημι ὁ νόος ἐπί αὐτός ὁ πνεῦμα ὁ σωτήρ καί ὁ ὁ γνώμη ἀπόρρητος .
clemens-alexandrinus.quis-dives-salvetur 6
Ἠρώτηται μὲν γὰρ ἡδέως ὁ κύριος ἡμῶν καὶ σωτὴρ ἐρώτημα καταλληλότατον αὐτῷ , ἡ ζωὴ περὶ ζωῆς , ὁ σωτὴρ περὶ σωτηρίας . ὁ διδάσκαλος περὶ κεφαλαίου [ οὐ τῶν διδασκομένων δογμάτων . ἡ ἀλήθεια περὶ τῆς ἀληθινῆς ἀθανασίας , ὁ λόγος περὶ τοῦ πατρῴου λόγου . ὁ τέλειος περὶ τῆς τελείας ἀναπαύσεως , ὁ ἄφθαρτος περὶ τῆς βεβαίας ἀφθαρσίας . ἠρώτηται περὶ τούτων ὑπὲρ ὧν καὶ κατελήλυθεν . ἃ παιδεύει . ἃ διδάσκει . ἃ παρέχει , ἵνα δείξῃ τὴν τοῦ εὐαγγελίου ὑπόθεσιν . ὅτι δόσις ἐστὶν αἰωνίου ζωῆς . πρόοιδε δὲ ὡς θεὸς καὶ ἃ μέλλει διερωτηθήσεσθαι καὶ ἃ μέλλει τις αὐτῷ ἀποκρίνεσθαι . τίς γὰρ καὶ μᾶλλον ἣ ὁ προφήτης προφητῶν καὶ κύριος παντὸς προφητικοῦ πνεύματος ; κληθεὶς δὲ ἀγαθός . ἀπ᾿ αὐτοῦ πρώτου τοῦ ῥήματος τούτου τὸ ἐνδόσιμον λαβὼν ἐντεῦθεν καὶ τῆς διδασκαλίας ἄρχεται , ἐπιστρέφων τὸν μαθητὴν ἐπὶ τὸ θεὸν τὸν ἀγαθὸν καὶ πρῶτον καὶ μόνον ζωῆς αἰωνίου ταμίαν , ἣν ὁ υἱὸς δίδωσιν ἡμῖν παρ᾿ ἐκείνου λαβών .
Lemmas: ἐρωτάω μέν γάρ ἡδύς ὁ κύριος ἐγώ καί σωτήρ ἐρώτημα κατάλληλος αὐτός , ὁ ζωή περί ζωή , ὁ σωτήρ περί σωτηρία . ὁ διδάσκαλος περί κεφάλαιος [ οὐ ὁ διδάσκω δόγμα . ὁ ἀλήθεια περί ὁ ἀληθινός ἀθανασία , ὁ λόγος περί ὁ πατρῷος λόγος . ὁ τέλειος περί ὁ τέλειος ἀνάπαυσις , ὁ ἄφθαρτος περί ὁ βέβαιος ἀφθαρσία . ἐρωτάω περί οὗτος ὑπέρ ὅς καί κατέρχομαι . ὅς παιδεύω . ὅς διδάσκω . ὅς παρέχω , ἵνα δείκνυμι ὁ ὁ εὐαγγέλιον ὑπόθεσις . ὅτι δόσις εἰμί αἰώνιος ζωή . πρόοιδα δέ ὡς θεός καί ὅς μέλλω διερωτάω καί ὅς μέλλω τις αὐτός ἀποκρίνω . τίς γάρ καί μάλα ἤ ὁ προφήτης προφήτης καί κύριος πᾶς προφητικός πνεῦμα ; καλέω δέ ἀγαθός . ἀπό αὐτός πρῶτος ὁ ῥῆμα οὗτος ὁ ἐνδόσιμος λαμβάνω ἐντεῦθεν καί ὁ διδασκαλία ἄρχω , ἐπιστρέφω ὁ μαθητής ἐπί ὁ θεός ὁ ἀγαθός καί πρῶτος καί μόνος ζωή αἰώνιος ταμίας , ὅς ὁ υἱός δίδωμι ἐγώ παρά ἐκεῖνος λαμβάνω .
clemens-alexandrinus.quis-dives-salvetur 7
Οὐκοῦν τὸ μέγιστον καὶ κορυφαιότατον τῶν πρὸς τὴν ζωὴν μαθημάτων ἀπὸ τῆς ἀρχῆς εὐθὺς ἐγκαταθέσθαι τῇ ψυχῇ ψυχῇ δεῖ , γνῶναι τὸν θεὸν τὸν αἰώνιον καὶ δοτῆρα αἰωνίων καὶ πρῶτον καὶ ὑπέρτατον καὶ ἕνα καὶ ἀγαθὸν θεόν . ὅν ἔστι κτήσασθαι διὰ γνώσεως καὶ καταλήψεως · αὕτη γὰρ ἄτρεπτος καὶ ἀσάλευτος ἀρχὴ καὶ κρηπὶς ζωῆς , ἐπιστήμη θεοῦ τοῦ ὄντως ὄντος καὶ τὰ ὄντα . τουτέστι τὰ αἰώνια , δωρουμένου , ἐξ οὗ καὶ τὸ εἶναι τοῖς ἄλλοις ὑπάρχει καὶ τὸ μεῖναι λαβεῖν . ἡ μὲν γὰρ τούτου ἄγνοια θάνατός ἐστιν , ἡ δὲ ἐπίγνωσις αὐτοῦ καὶ οἰκείωσις καὶ ἡ πρὸς αὐτὸν ἀγάπη καὶ ἐξομοίωσις μόνη ζωή .
Lemmas: οὐκοῦν ὁ μέγας καί κορυφαῖος ὁ πρός ὁ ζωή μάθημα ἀπό ὁ ἀρχή εὐθύς ἐγκατατίθεμαι ὁ ψυχή ψυχή δέω , γιγνώσκω ὁ θεός ὁ αἰώνιος καί δοτήρ αἰώνιος καί πρῶτος καί ὑπέρ καί εἷς καί ἀγαθός θεός . ὅς εἰμί κτάομαι διά γνῶσις καί κατάληψις · οὗτος γάρ ἄτρεπτος καί ἀσάλευτος ἀρχή καί κρηπίς ζωή , ἐπιστήμη θεός ὁ ὄντως εἰμί καί ὁ εἰμί . τουτέστι ὁ αἰώνιος , δωρέω , ἐκ ὅς καί ὁ εἰμί ὁ ἄλλος ὑπάρχω καί ὁ μένω λαμβάνω . ὁ μέν γάρ οὗτος ἄγνοια θάνατος εἰμί , ὁ δέ ἐπίγνωσις αὐτός καί οἰκείωσις καί ὁ πρός αὐτός ἀγάπη καί ἐξομοίωσις μόνος ζωή .
clemens-alexandrinus.quis-dives-salvetur 8
Τοῦτον οὖν πρῶτον ἐπιγνῶναι τῷ ζησομένῳ τὴν ὄντως ζωὴν παρακελεύεται , ὃν » οὐδεὶς ἐπιγινώσκει εἰ μὴ ὁ υἱὸς καὶ ᾧ ἂν ὁ υἱὸς ἀποκαλύψῃ « . ἔπειτα τὸ μέγεθος τοῦ σωτῆρος μετ᾿ ἐκεῖνον καὶ τὴν καινότητα τῆς χάριτος μαθεῖν , ὅτι δὴ κατὰ τὸν ἀπόστολον » ὁ νόμος διὰ Μωσέως ἐδόθη , ἡ χάρις καὶ ἡ ἀλήθεια διὰ Ἰησοῦ Χριστοῦ « · καὶ οὐκ ἴσα τὰ διὰ δούλου πιστοῦ διδόμενα τοῖς ὑπὸ [ τοῦ ] υἱοῦ γνησίου δωρουμένοις . εἰ γοῦν ἱκανὸς ἦν ὁ Μωσέως νόμος ζωὴν αἰώνιον παρασχεῖν , μάτην μὲν ὁ σωτὴρ αὐτὸς παραγίνεται καὶ πάσχει δι᾿ ἡμᾶς ἀπὸ γενέσεως μέχρι τοῦ σημείου τὴν ἀνθρωπότητα διατρέχων , μάτην δὲ ὁ πάσας πεποιηκὼς » ἐκ νεότητος « τὰς νομίμους ἐντολὰς παρὰ ἄλλου αἰτεῖ γονυπετῶν ἀθανασίαν . οὐδὲ γὰρ πεπλήρωκε μόνον τὸν νόμον , ἀλλὰ καὶ εὐθὺς ἀπὸ πρώτης ἡλικίας ἀρξάμενος · ἐπεὶ καὶ τί μέγα ἢ ὑπέρλαμπρον γῆρας ἄγονον ἀδικημάτων ὧν ἐπιθυμίαι τίκτουσι νεανικαὶ ἢ ὀργὴ ζέουσα ἢ ἔρως χρημάτων ; ἀλλ᾿ εἴ τις ἐν σκιρτήματι νεοτησίῳ καὶ τῷ καύσωνι τῆς ἡλικίας παρέσχηται φρόνημα πεπανὸν καὶ πρεσβύτερον τοῦ χρόνου , θαυμαστὸς οὗτος ἀγωνιστὴς καὶ διαπρεπὴς καὶ τὴν γνώμην πολιός . ἀλλ᾿ ὅμως οὗτος ὁ τοιοῦτος ἀκριβῶς πέπεισται , διότι αὐτῷ πρὸς μὲν δικαιοσύνην οὐδὲν ἐνδεῖ , ζωῆς δὲ ὅλως προσδεῖ · διὸ αὐτὴν αἰτεῖ παρὰ τοῦ δοῦναι μόνου δυναμένου · καὶ πρὸς μὲν τὸν νόμον ἄγει παρρησίαν , τοῦ θεοῦ δὲ τὸν υἱὸν ἱκετεύει . » ἐκ πίστεως εἰς πίστιν « μετατάσσεται · ὡς σφαλερῶς ἐν νόμῳ σαλεύων καὶ ἐπικινδύνως ναυλοχῶν εἰς τὸν σωτῆρα μεθορμίζεται .
Lemmas: οὗτος οὖν πρῶτος ἐπιγιγνώσκω ὁ ζάω ὁ ὄντως ζωή παρακελεύομαι , ὅς » οὐδείς ἐπιγιγνώσκω εἰ μή ὁ υἱός καί ὅς ἄν ὁ υἱός ἀποκαλύπτω « . ἔπειτα ὁ μέγεθος ὁ σωτήρ μετά ἐκεῖνος καί ὁ καινότης ὁ χάρις μανθάνω , ὅτι δή κατά ὁ ἀπόστολος » ὁ νόμος διά Μωϋσῆς δίδωμι , ὁ χάρις καί ὁ ἀλήθεια διά Ἰησοῦς Χριστός « · καί οὐ ἴσος ὁ διά δοῦλος πιστός δίδωμι ὁ ὑπό [ ὁ ] υἱός γνήσιος δωρέω . εἰ γοῦν ἱκανός εἰμί ὁ Μωϋσῆς νόμος ζωή αἰώνιος παρέχω , μάτην μέν ὁ σωτήρ αὐτός παραγίγνομαι καί πάσχω διά ἐγώ ἀπό γένεσις μέχρι ὁ σημεῖον ὁ ἀνθρωπότης διατρέχω , μάτην δέ ὁ πᾶς ποιέω » ἐκ νεότης « ὁ νόμιμος ἐντολή παρά ἄλλος αἰτέω γονυπετέω ἀθανασία . οὐδέ γάρ πληρόω μόνος ὁ νόμος , ἀλλά καί εὐθύς ἀπό πρῶτος ἡλικία ἄρχω · ἐπεί καί τίς μέγας ἤ ὑπέρλαμπρος γῆρας ἄγονος ἀδίκημα ὅς ἐπιθυμία τίκτω νεανικός ἤ ὀργή ζέω ἤ ἔρως χρῆμα ; ἀλλά εἰ τις ἐν σκίρτημα νεοτήσιος καί ὁ καύσων ὁ ἡλικία παρέχω φρόνημα πεπανός καί πρέσβυς ὁ χρόνος , θαυμαστός οὗτος ἀγωνιστής καί διαπρεπής καί ὁ γνώμη πολιός . ἀλλά ὅμως οὗτος ὁ τοιοῦτος ἀκριβής πείθω , διότι αὐτός πρός μέν δικαιοσύνη οὐδείς ἐνδέω , ζωή δέ ὅλος προσδέω · διό αὐτός αἰτέω παρά ὁ δίδωμι μόνος δύναμαι · καί πρός μέν ὁ νόμος ἄγω παρρησία , ὁ θεός δέ ὁ υἱός ἱκετεύω . » ἐκ πίστις εἰς πίστις « μετατάσσω · ὡς σφαλερός ἐν νόμος σαλεύω καί ἐπικίνδυνος ναυλοχέω εἰς ὁ σωτήρ μεθορμίζω .
clemens-alexandrinus.quis-dives-salvetur 9
Ὁ γοῦν Ἰησοῦς οὐκ ἐλέγχει μὲν αὐτὸν ὡς πάντα τὰ ἐκ νόμου μὴ πεπληρωκότα , ἀλλὰ καὶ ἀγαπᾷ καὶ ὑπερασπάζεται τῆς ἐν οἷς ἔμαθεν εὐπειθείας , ἀτελῆ δὲ εἶναί φησιν ὡς πρὸς τὴν αἰώνιον ζωήν , ὡς οὐ τέλεια πεπληρωκότα καὶ νόμου μὲν ἐργάτην , ἀργὸν δὲ ζωῆς ἀληθινῆς . καλὰ μὲν οὖν κἀκεῖνα ( τίς δ᾿ οὔ φησιν ; ἡ γὰρ » ἐντολὴ ἁγία « ) ἄχρι παιδαγωγίας τινὸς μετὰ φόβου καὶ προπαιδείας ἐπὶ τὴν τοῦ Ἰησοῦ νομοθεσίαν τὴν ἄκραν καὶ χάριν προχωροῦντα . πλήρωμα δὲ » νόμου Χριστὸς εἰς δικαιοσύνην παντὶ τῷ πιστεύοντι « , οὐχὶ δὲ δούλους ποιῶν ὡς δοῦλος , ἀλλὰ καὶ υἱοὺς καὶ ἀδελφοὺς καὶ συγκληρονόμους τοὺς ἐπιτελοῦντας τὸ θέλημα τοῦ πατρός .
Lemmas: ὁ γοῦν Ἰησοῦς οὐ ἐλέγχω μέν αὐτός ὡς πᾶς ὁ ἐκ νόμος μή πληρόω , ἀλλά καί ἀγαπάω καί ὑπερασπάζομαι ὁ ἐν ὅς μανθάνω εὐπείθεια , ἀτελής δέ εἰμί φημί ὡς πρός ὁ αἰώνιος ζωή , ὡς οὐ τέλειος πληρόω καί νόμος μέν ἐργάτης , ἀργός δέ ζωή ἀληθινός . καλός μέν οὖν ἐκεῖνος ( τίς δέ οὐ φημί ; ὁ γάρ » ἐντολή ἅγιος « ) ἄχρι παιδαγωγία τις μετά φόβος καί προπαιδεία ἐπί ὁ ὁ Ἰησοῦς νομοθεσία ὁ ἄκρος καί χάρις προχωρέω . πλήρωμα δέ » νόμος Χριστός εἰς δικαιοσύνη πᾶς ὁ πιστεύω « , οὐ δέ δοῦλος ποιέω ὡς δοῦλος , ἀλλά καί υἱός καί ἀδελφός καί συγκληρόνομος ὁ ἐπιτελέω ὁ θέλημα ὁ πατήρ .
clemens-alexandrinus.quis-dives-salvetur 10
» Εἴ θέλεις τέλειος γενέσθαι . « οὐκ ἄρα πω τέλειος ἦν · οὐδὲν γὰρ τελείου τελειότερον . καὶ θείως τὸ » εἰ θέλεις « τὸ αὐτεξούσιον τῆς προσδιαλεγομένης αὐτῷ ψυχῆς ἐδήλωσεν . ἐπὶ τῷ ἀνθρώπῳ γὰρ ἦν ἡ αἵρεσις ὡς ἐλευθέρῳ , ἐπὶ θεῷ δὲ ἡ δόσις ὡς κυρίῳ . δίδωσι δὲ βουλομένοις καὶ ὑπερεσπουδακόσι καὶ δεομένοις , ἵν᾿ οὕτως ἴδιον αὐτῶν ἡ σωτηρία γένηται . οὐ γὰρ ἀναγκάζει ὁ θεός , βία γὰρ ἐχθρὸν θεῷ , ἀλλὰ τοῖς ζητοῦσι πορίζει καὶ τοῖς αἰτοῦσι παρέχει καὶ τοῖς κρούουσιν ἀνοίγει . εἰ θέλεις οὖν , εἰ ὄντως θέλεις καὶ μὴ ἑαυτὸν ἐξαπατᾷς , κτῆσαι τὸ ἐνδέον . » ἕν σοι λείπει « , τὸ ἕν , τὸ ἐμόν . τὸ ἀγαθόν . τὸ ἤδη ὑπὲρ νόμον . ὅπερ νόμος οὐ δίδωσιν . ὅπερ νόμος οὐ χωρεῖ , ὃ τῶν ζώντων ἴδιόν ἐστιν . ἀμέλει ὁ πάντα τὰ τοῦ νόμου πληρώσας » ἐκ νεότητος « καὶ τὰ ὑπέρογκα φρυαξάμενος τὸ ἓν τοῦτο προσθεῖναι τοῖς ὅλοις οὐ δεδύνηται . τὸ τοῦ σωτῆρος ἐξαίρετον , ἵνα λάβῃ ζωὴν αἰώνιον , ἣν ποθεῖ · ἀλλὰ δυσχεράνας ἀπῆλθεν , ἀχθεσθεὶς τῷ παραγγέλματι τῆς ζωῆς . ὑπὲρ ἧς ἱκέτευεν . οὐ γὰρ ἀληθῶς ζωὴν ἤθελεν , ὡς ἔφασκεν , ἀλλὰ δόξαν προαιρέσεως ἀγαθῆς μόνην περιεβάλλετο . καὶ περὶ πολλὰ μὲν οἷός τε ἧν ἀσχολεῖσθαι , τὸ δὲ ἕν , τὸ τῆς ζωῆς ἔργον , ἀδύνατος καὶ ἀπρόθυμος καὶ ἀσθενὴς ἐκτελεῖν · ὁποῖόν τι καὶ πρὸς τὴν Μάρθαν εἶπεν ὁ σωτὴρ ἀσχολουμένην περὶ πολλὰ καὶ περιελκομένην καὶ ταρασσομένην διακονικῶς , τὴν δὲ ἀδελφὴν αἰτιωμένην , ὅτι τὸ ὑπηρετεῖν ἀπολιποῦσα τοῖς ποσὶν αὐτοῦ παρακάθηται μαθητικὴν ἄγουσα σχολήν · » σὺ περὶ πολλὰ ταράσσῃ · Μαρία δὲ τὴν ἀγαθὴν μερίδα ἐξελέξατο , καὶ οὐκ ἀφαιρεθήσεται αὐτῆς . « οὕτως καὶ τοῦτον ἐκέλευε τῆς πολυπραγμοσύνης ἀφέμενον ἑνὶ προστετηκέναι καὶ προσκαθέζεσθαι , τῇ χάριτι τοῦ ζωὴν αἰώνιον προστιθέντος .
Lemmas: » εἰ ἐθέλω τέλειος γίγνομαι . « οὐ ἄρα πω τέλειος εἰμί · οὐδείς γάρ τέλειος τέλειος . καί θεῖος ὁ » εἰ ἐθέλω « ὁ αὐτεξούσιος ὁ προσδιαλέγομαι αὐτός ψυχή δηλόω . ἐπί ὁ ἄνθρωπος γάρ εἰμί ὁ αἵρεσις ὡς ἐλεύθερος , ἐπί θεός δέ ὁ δόσις ὡς κύριος . δίδωμι δέ βούλομαι καί ὑπερσπουδάζω καί δέω , ἵνα οὕτως ἴδιος αὐτός ὁ σωτηρία γίγνομαι . οὐ γάρ ἀναγκάζω ὁ θεός , βία γάρ ἐχθρός θεός , ἀλλά ὁ ζητέω πορίζω καί ὁ αἰτέω παρέχω καί ὁ κρούω ἀνοίγνυμι . εἰ ἐθέλω οὖν , εἰ ὄντως ἐθέλω καί μή ἑαυτοῦ ἐξαπατάω , κτάομαι ὁ ἐνδέω . » εἷς σύ λείπω « , ὁ εἷς , ὁ ἐμός . ὁ ἀγαθός . ὁ ἤδη ὑπέρ νόμος . ὅς νόμος οὐ δίδωμι . ὅς νόμος οὐ χωρέω , ὅς ὁ ζάω ἴδιος εἰμί . ἀμέλει ὁ πᾶς ὁ ὁ νόμος πληρόω » ἐκ νεότης « καί ὁ ὑπέρογκος φρυάσσομαι ὁ ἐν οὗτος προστίθημι ὁ ὅλος οὐ δύναμαι . ὁ ὁ σωτήρ ἐξαιρετός , ἵνα λαμβάνω ζωή αἰώνιος , ὅς ποθέω · ἀλλά δυσχεραίνω ἀπέρχομαι , ἄχθομαι ὁ παράγγελμα ὁ ζωή . ὑπέρ ὅς ἱκετεύω . οὐ γάρ ἀληθής ζωή ἐθέλω , ὡς φάσκω , ἀλλά δόξα προαίρεσις ἀγαθός μόνος περιβάλλω . καί περί πολύς μέν οἷος τε εἰμί ἀσχολέω , ὁ δέ εἷς , ὁ ὁ ζωή ἔργον , ἀδύνατος καί ἀπρόθυμος καί ἀσθενής ἐκτελέω · ὁποῖος τις καί πρός ὁ Μάρθα λέγω ὁ σωτήρ ἀσχολέω περί πολύς καί περιέλκω καί ταράσσω διακονικός , ὁ δέ ἀδελφή αἰτιάομαι , ὅτι ὁ ὑπηρετέω ἀπολείπω ὁ πούς αὐτός παρακάθημαι μαθητικός ἄγω σχολή · » σύ περί πολύς ταράσσω · Μαρία δέ ὁ ἀγαθός μερίς ἐκλέγω , καί οὐ ἀφαιρέω αὐτός . « οὕτως καί οὗτος κελεύω ὁ πολυπραγμοσύνη ἀφίημι εἷς προστήκομαι καί προσκαθέζομαι , ὁ χάρις ὁ ζωή αἰώνιος προστίθημι .
clemens-alexandrinus.quis-dives-salvetur 11
Τί τοίνυν ἦν τὸ προτρεψάμενον αὐτὸν εἰς φυγὴν καὶ ποιῆσαν ἀπαυτομολῆσαι τοῦ διδασκάλου , τῆς ἱκετείας . τῆς ἐλπίδος , τῆς ζωῆς , τῶν προπεπονημένων ; » πώλησον τὰ ὑπάρχοντά σου . « τί δὲ τοῦτό ἐστιν ; οὐχ ὃ προχείρως δέχονταί τινες , τὴν ὑπάρχουσαν οὐσίαν ἀπορρῖψαι προστάσσει καὶ ἀποστῆναι τῶν χρημάτων , ἀλλὰ τὰ δόγματα τὰ περὶ χρημάτων ἐξορίσαι τῆς ψυχῆς , τὴν πρὸς αὐτὰ συμπάθειαν . τὴν ὑπεράγαν ἐπιθυμίαν , τὴν περὶ αὐτὰ πτοίαν καὶ νόσον , τὰς μερίμνας , τὰς ἀκάνθας τοῦ βίου , αἳ τὸ σπέρμα τῆς ζωῆς συμπνίγουσιν . οὔτε γὰρ μέγα καὶ ζηλωτὸν τὸ τηνάλλως ἀπορεῖν χρημάτων μὴ οὐκ ἐπὶ λόγῳ ζωῆς ( οὕτω μέν γ᾿ ἂν ἦσαν οἱ μηδὲν ἔχοντες μηδαμῇ , ἀλλὰ ἔρημοι καὶ μεταῖται τῶν ἐφ᾿ ἡμέραν , οἱ κατὰ τὰς ὁδοὺς ἐρριμμένοι πτωχοί , » ἀγνοοῦντες « δὲ θεὸν καὶ » δικαιοσύνην θεοῦ « , κατ᾿ αὐτὸ μόνον τὸ ἄκρως ἀπορεῖν καὶ ἀμηχανεῖν βίου καὶ τῶν ἐλαχίστων σπανίζειν μακαριώτατοι καὶ θεοφιλέστατοι καὶ μόνοι ζωὴν ἔχοντες αἰώνιον ) οὔτε καινὸν τὸ ἀπείπασθαι πλοῦτον καὶ χαρίσασθαι πτωχοῖς ἢ πατρίσιν , ὃ πολλοὶ πρὸ τῆς τοῦ σωτῆρος καθόδου πεποιήκασιν , οἳ μὲν τῆς εἰς λόγους σχολῆς καὶ νεκρᾶς σοφίας ἕνεκεν . οἵ δὲ φήμης κενῆς καὶ κενοδοξίας , Ἀναξαγόραι καὶ Δημόκριτοι καὶ Κράτητες .
Lemmas: τίς τοίνυν εἰμί ὁ προσρέπω αὐτός εἰς φυγή καί ποιέω ἀπαυτομολέω ὁ διδάσκαλος , ὁ ἱκετεία . ὁ ἐλπίς , ὁ ζωή , ὁ προπονέω ; » πωλέω ὁ ὑπάρχω σύ . « τίς δέ οὗτος εἰμί ; οὐ ὅς πρόχειρος δέχομαι τις , ὁ ὑπάρχω οὐσία ἀπορρίπτω προστάσσω καί ἀφίστημι ὁ χρῆμα , ἀλλά ὁ δόγμα ὁ περί χρῆμα ἐξορίζω ὁ ψυχή , ὁ πρός αὐτός συμπάθεια . ὁ ὑπεράγαν ἐπιθυμία , ὁ περί αὐτός πτοία καί νόσος , ὁ μέριμνα , ὁ ἄκανθα ὁ βίος , ὅς ὁ σπέρμα ὁ ζωή συμπνίγω . οὔτε γάρ μέγας καί ζηλωτός ὁ τηνάλλως ἀπορέω χρῆμα μή οὐ ἐπί λόγος ζωή ( οὕτως μέν γε ἄν εἰμί ὁ μηδείς ἔχω μηδαμῇ , ἀλλά ἐρῆμος καί μεταίτης ὁ ἐπί ἡμέρα , ὁ κατά ὁ ὁδός ῥίπτω πτωχός , » ἀγνοέω « δέ θεός καί » δικαιοσύνη θεός « , κατά αὐτός μόνος ὁ ἄκρος ἀπορέω καί ἀμηχανέω βίος καί ὁ ἐλαχύς σπανίζω μακάριος καί θεοφιλής καί μόνος ζωή ἔχω αἰώνιος ) οὔτε καινός ὁ ἀπολέγω πλοῦτος καί χαρίζω πτωχός ἤ πατρίς , ὅς πολύς πρό ὁ ὁ σωτήρ κάθοδος ποιέω , ὁ μέν ὁ εἰς λόγος σχολή καί νεκρός σοφία ἕνεκα . ὁ δέ φήμη κενός καί κενοδοξία , Ἀναξαγόρας καί Δημόκριτος καί Κράτης .
clemens-alexandrinus.quis-dives-salvetur 12
Τί οὖν ὡς καινὸν καὶ ἴδιον θεοῦ παραγγέλλει καὶ μόνον ζωοποιοῦν , ὃ τοὺς προτέρους οὐκ ἔσωσεν ; εἰ δὲ ἐξαίρετόν τι ἡ » καινὴ κτίσις « , ὁ υἱὸς τοῦ θεοῦ , μηνύει καὶ διδάσκει , οὐ τὸ φαινόμενον , ὅπερ ἄλλοι πεποιήκασι , παρεγγυᾷ , ἀλλ᾿ ἕτερόν τι διὰ τούτου σημαινόμενον μεῖζον καὶ θειότερον καὶ τελεώτερον , τὸ τὴν ψυχὴν αὐτὴν καὶ τὴν διάθεσιν γυμνῶσαι τῶν ὑπόντων παθῶν καὶ πρόρριζα τὰ ἀλλότρια τῆς γνώμης ἐκτεμεῖν καὶ ἐκβαλεῖν . τοῦτο γὰρ ἴδιον μὲν τοῦ πιστοῦ τὸ μάθημα . ἄξιον δὲ τοῦ σωτῆρος τὸ δίδαγμα . οἱ γάρ τοι πρότεροι , καταφρονήσαντες τῶν ἐκτός , τὰ μὲν κτήματα ἀφῆκαν καὶ παραπώλεσαν , τὰ δὲ πάθη τῶν ψυχῶν οἶμαι ὅτι καὶ προσεπέτειναν · ἐν ὑπεροψίᾳ γὰρ ἐγένοντο καὶ ἀλαζονείᾳ καὶ κενοδοξίᾳ καὶ περιφρονήσει τῶν ἄλλων ἀνθρώπων ὡς αὐτοί τι ὑπὲρ ἄνθρωπον ἐργασάμενοι . πῶς ἂν οὖν ὁ σωτὴρ παρῄνει τοῖς εἰς ἀεὶ βιωσομένοις τὰ βλάψοντα καὶ λυμανούμενα πρὸς τὴν ζωήν , ἣν ἐπαγγέλλεται ; καὶ γὰρ αὖ κἀκεῖνό ἐστι · δύναταί τις ἀποφορτισάμενος τὴν κτῆσιν οὐδὲν ἧττον ἔτι τὴν ἐπιθυμίαν καὶ τὴν ὄρεξιν τῶν χρημάτων ἔχειν ἐντετηκυῖαν καὶ συζῶσαν καὶ τὴν μὲν χρῆσιν ἀποβεβληκέναι , ἀπορῶν δὲ ἅμα καὶ ποθῶν ἅπερ ἐσπάθησε διπλῇ λυπεῖσθαι , καὶ τῇ τῆς ὑπηρεσίας ἀπουσίᾳ καὶ τῇ τῆς μετανοίας συνουσίᾳ . ἀνέφικτον γὰρ καὶ ἀμήχανον δεόμενον τῶν πρὸς τὸ βιοτεύειν ἀναγκαίων μὴ οὐ κατακλᾶσθαι τὴν γνώμην καὶ ἀσχολίαν ἄγειν ἀπὸ τῶν κρειττόνων , ὁπωσοῦν καὶ ὁθενοῦν ταῦτα πειρώμενον ἐκπορίζειν .
Lemmas: τίς οὖν ὡς καινός καί ἴδιος θεός παραγγέλλω καί μόνος ζωοποιέω , ὅς ὁ πρότερος οὐ σῴζω ; εἰ δέ ἐξαιρετός τις ὁ » καινός κτίσις « , ὁ υἱός ὁ θεός , μηνύω καί διδάσκω , οὐ ὁ φαίνω , ὅς ἄλλος ποιέω , παρεγγυάω , ἀλλά ἕτερος τις διά οὗτος σημαίνω μέγας καί θεῖος καί τέλειος , ὁ ὁ ψυχή αὐτός καί ὁ διάθεσις γυμνόω ὁ ὕπειμι πάθος καί πρόρριζος ὁ ἀλλότριος ὁ γνώμη ἐκτέμνω καί ἐκβάλλω . οὗτος γάρ ἴδιος μέν ὁ πιστός ὁ μάθημα . ἄξιος δέ ὁ σωτήρ ὁ δίδαγμα . ὁ γάρ τοι πρότερος , καταφρονέω ὁ ἐκτός , ὁ μέν κτῆμα ἀφίημι καί παραπόλλυμι , ὁ δέ πάθος ὁ ψυχή οἴομαι ὅτι καί προσεπιτείνω · ἐν ὑπεροψία γάρ γίγνομαι καί ἀλαζονεία καί κενοδοξία καί περιφρόνησις ὁ ἄλλος ἄνθρωπος ὡς αὐτός τις ὑπέρ ἄνθρωπος ἐργάζομαι . πῶς ἄν οὖν ὁ σωτήρ παραινέω ὁ εἰς ἀεί βιόω ὁ βλάπτω καί λυμαίνομαι πρός ὁ ζωή , ὅς ἐπαγγέλλω ; καί γάρ αὖ ἐκεῖνος εἰμί · δύναμαι τις ἀποφορτίζομαι ὁ κτῆσις οὐδείς ἥσσων ἔτι ὁ ἐπιθυμία καί ὁ ὄρεξις ὁ χρῆμα ἔχω ἐντήκω καί συζάω καί ὁ μέν χρῆσις ἀποβάλλω , ἀπορέω δέ ἅμα καί ποθέω ὅς σπαθάω διπλός λυπέω , καί ὁ ὁ ὑπηρεσία ἀπουσία καί ὁ ὁ μετάνοια συνουσία . ἀνέφικτος γάρ καί ἀμήχανος δέω ὁ πρός ὁ βιοτεύω ἀναγκαῖος μή οὐ κατακλάω ὁ γνώμη καί ἀσχολία ἄγω ἀπό ὁ κρατύς , ὁπωσοῦν καί ὁθενοῦν οὗτος πειράω ἐκπορίζω .
clemens-alexandrinus.quis-dives-salvetur 13
Καὶ πόσῳ χρησιμώτερον τὸ ἐναντίον , ἱκανὰ κεκτημένον αὐτόν τε περὶ τὴν κτῆσιν μὴ κακοπαθεῖν καὶ οἷς καθῆκεν ἐπικουρεῖν ; τίς γὰρ ἂν κοινωνία καταλείποιτο παρὰ ἀνθρώποις , εἰ μηδεὶς ἔχοι μηδέν ; πῶς δ᾿ ἂν τοῦτο τὸ δόγμα πολλοῖς ἄλλοις καὶ καλοῖς τοῦ κυρίου δόγμασιν οὐχὶ φανερῶς ἐναντιούμενον εὑρίσκοιτο καὶ μαχόμενον ; » ποιήσατε ἑαυτοῖς φίλους ἐκ τοῦ μαμωνᾶ τῆς ἀδικίας , ἵν᾿ ὅταν ἐκλίπῃ , δέξωνται ὑμᾶς εἰς τὰς αἰωνίους σκηνάς . « » κτήσασθε θησαυροὺς ἐν οὐρανῷ , ὅπου μήτε σὴς μήτε βρῶσις ἀφανίζει μήτε κλέπται διορύσσουσι . « πῶς ἄν τις πεινῶντα τρέφοι καὶ διψῶντα ποτίζοι καὶ γυμνὸν σκεπάζοι καὶ ἄστεγον συνάγοι , ἃ τοῖς μὴ ποιήσασιν ἀπειλεῖ πῦρ καὶ σκότος τὸ ἐξώτερον , εἰ πάντων αὐτὸς ἕκαστος φθάνοι τούτων ὑστερῶν ; ἀλλὰ μὴν αὐτός τε ἐπιξενοῦται Ζακχαίῳ καὶ Λευεὶ καὶ Ματθαίῳ τοῖς πλουσίοις καὶ τελώναις , καὶ τὰ μὲν χρήματα αὐτοὺς οὐ κελεύει μεθεῖναι , τὴν δὲ δικαίαν χρῆσιν ἐπιθεὶς καὶ τὴν ἄδικον ἀφελὼν καταγγέλλει · » σήμερον σωτηρία τῷ οἴκῳ τούτῳ . « οὕτω τὴν χρείαν αὐτῶν ἐπαινεῖ , ὥστε καὶ μετὰ τῆς προσθήκης ταύτης τὴν κοινωνίαν ἐπιτάσσει , ποτίζειν τὸν διψῶντα , ἄρτον διδόναι τῷ πεινῶντι , ὑποδέχεσθαι τὸν ἄστεγον , ἀμφιεννύναι τὸν γυμνόν . εἰ δὲ τὰς χρείας οὐχ οἶόν τε ἐκπληροῦν ταύτας μὴ ἀπὸ χρημάτων , τῶν δὲ χρημάτων ἀφίστασθαι κελεύει , τί ἂν ἕτερον εἴη ποιῶν ὁ κύριος ἢ τὰ αὐτὰ διδόναι τε καὶ μὴ διδόναι παραινῶν , τρέφειν καὶ μὴ τρέφειν , ὑποδέχεσθαι καὶ ἀποκλείειν , κοινωνεῖν καὶ μὴ κοινωνεῖν , ὅπερ ἁπάντων ἀλογώτατον . Οὐκ ἄρα ἀπορριπτέον τὰ καὶ τοὺς πέλας ὠφελοῦντα χρήματα ·
Lemmas: καί πόσος χρήσιμος ὁ ἐναντίος , ἱκανός κτάομαι αὐτός τε περί ὁ κτῆσις μή κακοπαθέω καί ὅς καθίημι ἐπικουρέω ; τίς γάρ ἄν κοινωνία καταλείπω παρά ἄνθρωπος , εἰ μηδείς ἔχω μηδείς ; πῶς δέ ἄν οὗτος ὁ δόγμα πολύς ἄλλος καί καλός ὁ κύριος δόγμα οὐ φανερός ἐναντιόομαι εὑρίσκω καί μάχομαι ; » ποιέω ἑαυτοῦ φίλος ἐκ ὁ μαμωνᾶς ὁ ἀδικία , ἵνα ὅταν ἐκλείπω , δέχομαι σύ εἰς ὁ αἰώνιος σκηνή . « » κτάομαι θησαυρός ἐν οὐρανός , ὅπου μήτε σής μήτε βρῶσις ἀφανίζω μήτε κλέπτης διορύσσω . « πῶς ἄν τις πεινάω τρέφω καί διψάω ποτίζω καί γυμνός σκεπάζω καί ἄστεγος συνάγω , ὅς ὁ μή ποιέω ἀπειλέω πῦρ καί σκότος ὁ ἐξώτερος , εἰ πᾶς αὐτός ἕκαστος φθάνω οὗτος ὑστερέω ; ἀλλά μήν αὐτός τε ἐπιξενόομαι Ζακχαῖος καί Λευί καί Ματθαῖος ὁ πλούσιος καί τελώνης , καί ὁ μέν χρῆμα αὐτός οὐ κελεύω μεθίημι , ὁ δέ δίκαιος χρῆσις ἐπιτίθημι καί ὁ ἄδικος ἀφαιρέω καταγγέλλω · » σήμερον σωτηρία ὁ οἶκος οὗτος . « οὕτως ὁ χρεία αὐτός ἐπαινέω , ὥστε καί μετά ὁ προσθήκη οὗτος ὁ κοινωνία ἐπιτάσσω , ποτίζω ὁ διψάω , ἄρτος δίδωμι ὁ πεινάω , ὑποδέχομαι ὁ ἄστεγος , ἀμφιέννυμι ὁ γυμνός . εἰ δέ ὁ χρεία οὐ οἷος τε ἐκπληρόω οὗτος μή ἀπό χρῆμα , ὁ δέ χρῆμα ἀφίστημι κελεύω , τίς ἄν ἕτερος εἰμί ποιέω ὁ κύριος ἤ ὁ αὐτός δίδωμι τε καί μή δίδωμι παραινέω , τρέφω καί μή τρέφω , ὑποδέχομαι καί ἀποκλείω , κοινωνέω καί μή κοινωνέω , ὅς ἅπας ἄλογος . οὐ ἄρα ἀπορριπτέον ὁ καί ὁ πέλας ὠφελέω χρῆμα ·
clemens-alexandrinus.quis-dives-salvetur 14
κτήματα γάρ ἐστι κτητὰ ὄντα καὶ χρήματα χρήσιμα ὄντα καὶ εἰς χρῆσιν ἀνθρώπων ὑπὸ τοῦ θεοῦ παρεσκευασμένα , ἃ δὴ παράκειται καὶ ὑποβέβληται καθάπερ ὕλη τις καὶ ὄργανα πρὸς χρῆσιν ἀγαθὴν τοῖς εἰδόσι . τὸ ὄργανον , ἐὰν χρῇ τεχνικῶς , τεχνικόν ἐστιν , ἐὰν ὑστερῇς τῆς τέχνης , ἀπολαύει τῆς σῆς ἀμουσίας , ὂν ἀναίτιον . τοιοῦτον καὶ ὁ πλοῦτος ὄργανόν ἐστι . δύνασαι χρῆσθαι δικαίως αὐτῷ · πρὸς δικαιοσύνην καθυπηρετεῖ · ἀδίκως τις αὐτῷ χρῆται · πάλιν ὑπηρέτης ἀδικίας εὑρίσκεται · πέφυκε γὰρ ὑπηρετεῖν , ἀλλ᾿ οὐκ ἄρχειν . οὐ χρὴ τοίνυν τὸ ἐξ ἑαυτοῦ μὴ ἔχον μήτε τὸ ἀγαθὸν μήτε τὸ κακόν . ἀναίτιον ὄν , αἰτιᾶσθαι , ἀλλὰ τὸ δυνάμενον καὶ καλῶς τούτοις χρῆσθαι καὶ κακῶς , ἀφ᾿ ὧν ἂν ἕληται , κατ᾿ αὐτὸ τοῦτο αἴτιον ὄν . τοῦτο δ᾿ ἐστὶ νοῦς ἀνθρώπου . καὶ κριτήριον ἐλεύθερον ἔχων ἐν ἑαυτῷ καὶ τὸ αὐτεξούσιον τῆς μεταχειρίσεως τῶν δοθέντων · ὥστε μὴ τὰ κτήματά τις ἀφανιζέτω μᾶλλον ἢ τὰ πάθη τῆς ψυχῆς , τὰ μὴ συγχωροῦντα τὴν ἀμείνω χρῆσιν τῶν ὑπαρχόντων . ἵνα καλὸς καὶ ἀγαθὸς γενόμενος καὶ τούτοις τοῖς κτήμασι χρῆσθαι δυνηθῇ καλῶς . τὸ οὖν ἀποτάξασθαι πᾶσι τοῖς ὑπάρχουσι καὶ πωλῆσαι πάντα τὰ ὑπάρχοντα τοῦτον τὸν τρόπον ἐκδεκτέον ὡς ἐπὶ τῶν ψυχικῶν παθῶν διειρημένον .
Lemmas: κτῆμα γάρ εἰμί κτητός εἰμί καί χρῆμα χρήσιμος εἰμί καί εἰς χρῆσις ἄνθρωπος ὑπό ὁ θεός παρασκευάζω , ὅς δή παράκειμαι καί ὑποβάλλω καθά ὕλη τις καί ὄργανον πρός χρῆσις ἀγαθός ὁ οἶδα . ὁ ὄργανον , ἐάν χράω τεχνικός , τεχνικός εἰμί , ἐάν ὑστερέω ὁ τέχνη , ἀπολαύω ὁ σός ἀμουσία , εἰμί ἀναίτιος . τοιοῦτος καί ὁ πλοῦτος ὄργανον εἰμί . δύναμαι χράω δίκαιος αὐτός · πρός δικαιοσύνη καθυπηρετέω · ἄδικος τις αὐτός χράω · πάλιν ὑπηρέτης ἀδικία εὑρίσκω · φύω γάρ ὑπηρετέω , ἀλλά οὐ ἄρχω . οὐ χρή τοίνυν ὁ ἐκ ἑαυτοῦ μή ἔχω μήτε ὁ ἀγαθός μήτε ὁ κακός . ἀναίτιος εἰμί , αἰτιάομαι , ἀλλά ὁ δύναμαι καί καλός οὗτος χράω καί κακός , ἀπό ὅς ἄν αἱρέω , κατά αὐτός οὗτος αἴτιος εἰμί . οὗτος δέ εἰμί νόος ἄνθρωπος . καί κριτήριον ἐλεύθερος ἔχω ἐν ἑαυτοῦ καί ὁ αὐτεξούσιος ὁ μεταχείρισις ὁ δίδωμι · ὥστε μή ὁ κτῆμα τις ἀφανίζω μάλα ἤ ὁ πάθος ὁ ψυχή , ὁ μή συγχωρέω ὁ ἀγαθός χρῆσις ὁ ὑπάρχω . ἵνα καλός καί ἀγαθός γίγνομαι καί οὗτος ὁ κτῆμα χράω δύναμαι καλός . ὁ οὖν ἀποτάσσω πᾶς ὁ ὑπάρχω καί πωλέω πᾶς ὁ ὑπάρχω οὗτος ὁ τρόπος ἐκδεκτέον ὡς ἐπί ὁ ψυχικός πάθος διερῶ .
clemens-alexandrinus.quis-dives-salvetur 15
Ἐγὼ γοῦν κἀκεῖνο φήσαιμ᾿ ἄν · ἐπειδὴ τὰ μὲν ἐντός ἐστι τῆς ψυχῆς , τὰ δὲ ἐκτός , κἂν μὲν ἡ ψυχὴ χρῆται καλῶς . καλὰ καὶ ταῦτα δοκεῖ , ἐὰν δὲ πονηρῶς . πονηρά , ὁ κελεύων ἀπαλλοτριοῦν τὰ ὑπάρχοντα π[ρ]ότερον ταῦτα παραιτεῖται ὧν ἀναιρεθέντων ἔτι τὰ πάθη μένει , ἢ ἐκεῖνα μᾶλλον ὧν ἀναιρεθέντων καὶ τὰ κτήματα χρήσιμα γίνεται ; ὁ τοίνυν ἀποβαλὼν τὴν κοσμικὴν περιουσίαν ἔτι δύναται πλουτεῖν τῶν παθῶν καὶ τῆς ὕλης μὴ παρούσης · ἡ γάρ τοι διάθεσις τὸ αὑτῆς ἐνεργεῖ καὶ τὸν λογισμὸν ἄγχει καὶ πιέζει καὶ φλεγμαίνει ταῖς συντρόφοις ἐπιθυμίαις · οὐδὲν οὖν προὔργου γέγονεν αὐτῷ πτωχεύειν χρημάτων πλουτοῦντι τῶν παθῶν . οὐ γὰρ τὰ ἀπόβλητα ἀπέβαλεν , ἀλλὰ τὰ ἀδιάφορα , καὶ τῶν μὲν ὑπηρετικῶν ἑαυτὸν περιέκοψεν , ἐξέκαυσε δὲ τὴν ὕλην τῆς κακίας τὴν ἔμφυτον τῇ τῶν ἐκτὸς ἀπορίᾳ . ἀποτακτέον οὖν τοῖς ὑπάρχουσι τοῖς βλαβεροῖς . οὐχὶ τοῖς ἐὰν ἐπίστηταί τις τὴν ὀρθὴν χρῆσιν καὶ συνωφελεῖν δυναμένοις . ὠφελεῖ δὲ τὰ μετὰ φρονήσεως καὶ σωφροσύνης καὶ εὐσεβείας οἰκονομούμενα , ἀπωστέα δὲ τὰ ἐπιζήμια · τὰ δὲ ἐκτὸς οὐ βλάπτει . Οὕτως οὖν ὁ κύριος καὶ τὴν τῶν ἐκτὸς χρείαν εἰσάγει . κελεύων ἀποθέσθαι οὐ τὰ βιωτικά , ἀλλὰ τὰ τούτοις κακῶς χρώμενα · ταῦτα
Lemmas: ἐγώ γοῦν ἐκεῖνος φημί ἄν · ἐπειδή ὁ μέν ἐντός εἰμί ὁ ψυχή , ὁ δέ ἐκτός , ἐάν μέν ὁ ψυχή χράω καλός . καλός καί οὗτος δοκέω , ἐάν δέ πονηρός . πονηρός , ὁ κελεύω ἀπαλλοτριόω ὁ ὑπάρχω πέρος οὗτος παραιτέομαι ὅς ἀναιρέω ἔτι ὁ πάθος μένω , ἤ ἐκεῖνος μάλα ὅς ἀναιρέω καί ὁ κτῆμα χρήσιμος γίγνομαι ; ὁ τοίνυν ἀποβάλλω ὁ κοσμικός περιουσία ἔτι δύναμαι πλουτέω ὁ πάθος καί ὁ ὕλη μή πάρειμι · ὁ γάρ τοι διάθεσις ὁ ἑαυτοῦ ἐνεργέω καί ὁ λογισμός ἄγχω καί πιέζω καί φλεγμαίνω ὁ σύντροφος ἐπιθυμία · οὐδείς οὖν προὔργου γίγνομαι αὐτός πτωχεύω χρῆμα πλουτέω ὁ πάθος . οὐ γάρ ὁ ἀπόβλητος ἀποβάλλω , ἀλλά ὁ ἀδιάφορος , καί ὁ μέν ὑπηρετικός ἑαυτοῦ περικόπτω , ἐκκαίω δέ ὁ ὕλη ὁ κακία ὁ ἔμφυτος ὁ ὁ ἐκτός ἀπορία . ἀποτακτέον οὖν ὁ ὑπάρχω ὁ βλαβερός . οὐ ὁ ἐάν ἐπίσταμαι τις ὁ ὀρθός χρῆσις καί συνωφελέω δύναμαι . ὠφελέω δέ ὁ μετά φρόνησις καί σωφροσύνη καί εὐσέβεια οἰκονομέω , ἀπωστέον δέ ὁ ἐπιζήμιος · ὁ δέ ἐκτός οὐ βλάπτω . οὕτως οὖν ὁ κύριος καί ὁ ὁ ἐκτός χρεία εἰσάγω . κελεύω ἀποτίθημι οὐ ὁ βιωτικός , ἀλλά ὁ οὗτος κακός χράω · οὗτος
clemens-alexandrinus.quis-dives-salvetur 16
δὲ ἦν τὰ τῆς ψυχῆς ἀρρωστήματα καὶ πάθη . ὁ τούτων πλοῦτος παρὼν μὲν ἅπασι θανατηφόρος , ἀπολόμενος δὲ σωτήριος · οὗ δεῖ καθαρεύουσαν . τουτέστι πτωχεύουσαν καὶ γυμνήν . τὴν ψυχὴν παρασχόμενον οὕτως ἤδη τοῦ σωτῆρος ἀκοῦσαι λέγοντος · » δεῦρο ἀκολούθει μοι . « ὁδὸς γὰρ αὐτὸς ἤδη τῷ καθαρῷ τὴν καρδίαν γίνεται , εἰς δὲ ἀκάθαρτον ψυχὴν θεοῦ χάρις οὐ παραδύεται · ἀκάθαρτος δὲ ἡ πλουτοῦσα τῶν ἐπιθυμιῶν καὶ ὠδίνουσα πολλοῖς ἔρωσι καὶ κοσμικοῖς . ὁ μὲν γὰρ ἔχων κτήματα καὶ χρυσὸν καὶ ἄργυρον καὶ οἰκίας ὡς θεοῦ δωρεὰς [ καὶ ] τῷ τε διδόντι θεῷ λειτουργῶν ἀπ᾿ αὐτῶν εἰς ἀνθρώπων σωτηρίαν καὶ εἰδὼς ὅτι ταῦτα κέκτηται διὰ τοὺς ἀδελφοὺς μᾶλλον ἢ ἑαυτὸν καὶ κρείττων ὑπάρχων τῆς κτήσεως αὐτῶν , μὴ δοῦλος ὢν ὧν κέκτηται μηδὲ ἐν τῇ ψυχῇ ταῦτα περιφέρων μηδὲ ἐν τούτοις ὁρίζων καὶ περιγράφων τὴν ἑαυτοῦ ζωήν , ἀλλά τι καὶ καλὸν ἔργον καὶ θεῖον ἀεὶ διαπονῶν , κἂν ἀποστερηθῆναι δέῃ ποτὲ τούτων , δυνάμενος ἵλεῳ τῇ γνώμῃ καὶ τὴν ἀπαλλαγὴν αὐτῶν ἐνεγκεῖν ἐξ ἴσου καθάπερ καὶ τὴν περιουσίαν , οὗτός ἐστιν ὁ μακαριζόμενος ὑπὸ τοῦ κυρίου καὶ πτωχὸς τῷ πνεύματι καλούμενος , κληρονόμος ἕτοιμος οὐρανοῦ βασιλείας , οὐ πλούσιος ζῆσαι μὴ δυνάμενος ·
Lemmas: δέ εἰμί ὁ ὁ ψυχή ἀρρώστημα καί πάθος . ὁ οὗτος πλοῦτος πάρειμι μέν ἅπας θανατηφόρος , ἀπόλλυμι δέ σωτήριος · ὅς δέω καθαρεύω . τουτέστι πτωχεύω καί γυμνός . ὁ ψυχή παρέχω οὕτως ἤδη ὁ σωτήρ ἀκούω λέγω · » δεῦρο ἀκολουθέω ἐγώ . « ὁδός γάρ αὐτός ἤδη ὁ καθαρός ὁ καρδία γίγνομαι , εἰς δέ ἀκάθαρτος ψυχή θεός χάρις οὐ παραδύομαι · ἀκάθαρτος δέ ὁ πλουτέω ὁ ἐπιθυμία καί ὠδίνω πολύς ἔρως καί κοσμικός . ὁ μέν γάρ ἔχω κτῆμα καί χρυσός καί ἄργυρος καί οἰκία ὡς θεός δωρεά [ καί ] ὁ τε δίδωμι θεός λειτουργέω ἀπό αὐτός εἰς ἄνθρωπος σωτηρία καί οἶδα ὅτι οὗτος κτάομαι διά ὁ ἀδελφός μάλα ἤ ἑαυτοῦ καί κρατύς ὑπάρχω ὁ κτῆσις αὐτός , μή δοῦλος εἰμί ὅς κτάομαι μηδέ ἐν ὁ ψυχή οὗτος περιφέρω μηδέ ἐν οὗτος ὁρίζω καί περιγράφω ὁ ἑαυτοῦ ζωή , ἀλλά τις καί καλός ἔργον καί θεῖος ἀεί διαπονέω , ἐάν ἀποστερέω δέω ποτέ οὗτος , δύναμαι ἵλαος ὁ γνώμη καί ὁ ἀπαλλαγή αὐτός φέρω ἐκ ἴσος καθά καί ὁ περιουσία , οὗτος εἰμί ὁ μακαρίζω ὑπό ὁ κύριος καί πτωχός τῷ πνεῦμα καλέω , κληρονόμος ἑτοῖμος οὐρανός βασιλεία , οὐ πλούσιος ζάω μή δύναμαι ·
clemens-alexandrinus.quis-dives-salvetur 17
ὁ δὲ ἐν τῇ ψυχῇ τὸν πλοῦτον φέρων καὶ ἀντὶ θεοῦ πνεύματος ἐν τῇ καρδίᾳ χρυσὸν φέρων ἢ ἀγρὸν καὶ τὴν κτῆσιν ἄμετρον ἀεὶ ποιῶν καὶ ἑκάστοτε τὸ πλεῖον βλέπων , κάτω νενευκὼς καὶ τοῖς τοῦ κόσμου θηράτροις πεπεδημένος , γῆ ὢν καὶ εἰς γῆν ἀπελευσόμενος , πόθεν δύναται βασιλείας οὐρανῶν ἐπιθυμῆσαι καὶ φροντίσαι . ἄνθρωπος οὐ καρδίαν , ἀλλὰ ἀγρὸν ἢ μέταλλον φορῶν , ἐν τούτοις εὑρεθησόμενος ἐπάναγκες [ ἐν ] οἷς εἵλετο ; » ὅπου γὰρ ὁ νοῦς τοῦ ἀνθρώπου , ἐκεῖ καὶ ὁ θησαυρὸς αὐτοῦ . « Θησαυροὺς δέ γε ὁ κύριος οἶδε διττούς , τὸν μὲν ἀγαθόν , » ὁ « γὰρ » ἀγαθὸς ἄνθρωπος ἐκ τοῦ ἀγαθοῦ θησαυροῦ τῆς καρδίας προφέρει τὸ ἀγαθόν « , τὸν δὲ πονηρόν . » ὁ « γὰρ » κακὸς ἐκ τοῦ κακοῦ θησαυροῦ προφέρει τὸ κακόν , ὅτι ἐκ περισσεύματος τῆς καρδίας τὸ στόμα λαλεῖ . « ὥσπερ οὖν θησαυρὸς οὐχ εἷς παρ᾿ αὐτῷ καθὸ καὶ παρ᾿ ἡμῖν , ὁ τὸ αἰφνίδιον μέγα κέρδος ἐν εὑρήσει διδούς . ἀλλὰ καὶ δεύτερος , ὁ ἀκερδὴς καὶ ἄζηλος καὶ δύσκτητος καὶ ἐπιζήμιος , οὕτως καὶ πλοῦτος ὃ μέν τις ἀγαθῶν , ὃ δὲ κακῶν , εἴ γε τὸν πλοῦτον καὶ τὸν θησαυρὸν οὐκ ἀπηρτημένους ἴσμεν ἀλλήλων τῇ φύσει . καὶ ὁ μέν τις πλοῦτος κτητὸς ἂν εἴη καὶ περίβλητος , ὃ δὲ ἄκτητος καὶ ἀπόβλητος · τὸν αὐτὸν δὲ τρόπον καὶ πτωχεία μακαριστὴ μὲν ἡ πνευματική . διὸ καὶ προσέθηκεν ὁ Ματθαῖος · » μακάριοι οἱ πτωχοί · « πῶς ; » τῷ πνεύματι . « καὶ πάλιν · » μακάριοι οἱ πεινῶντες καὶ διψῶντες τὴν δικαιοτοῦ θεοῦ · « οὐκοῦν ἄθλιοι οἱ ἐναντίοι πτωχοί , θεοῦ μὲν ἄμοιροι , ἀμοιρότεροι δὲ τῆς ἀνθρωπίνης κτήσεως , ἄγευστοι δὲ δικαιοσύνης θεοῦ .
Lemmas: ὁ δέ ἐν ὁ ψυχή ὁ πλοῦτος φέρω καί ἀντί θεός πνεῦμα ἐν ὁ καρδία χρυσός φέρω ἤ ἀγρός καί ὁ κτῆσις ἄμετρος ἀεί ποιέω καί ἑκάστοτε ὁ πολύς βλέπω , κάτω νέω καί ὁ ὁ κόσμος θήρατρον πεδάω , γῆ εἰμί καί εἰς γῆ ἀπέρχομαι , πόθεν δύναμαι βασιλεία οὐρανός ἐπιθυμέω καί φροντίζω . ἄνθρωπος οὐ καρδία , ἀλλά ἀγρός ἤ μέταλλον φορέω , ἐν οὗτος εὑρίσκω ἐπανάγκης [ ἐν ] ὅς αἱρέω ; » ὅπου γάρ ὁ νόος ὁ ἄνθρωπος , ἐκεῖ καί ὁ θησαυρός αὐτός . « θησαυρός δέ γε ὁ κύριος οἶδα δισσός , ὁ μέν ἀγαθός , » ὁ « γάρ » ἀγαθός ἄνθρωπος ἐκ ὁ ἀγαθός θησαυρός ὁ καρδία προφέρω ὁ ἀγαθός « , ὁ δέ πονηρός . » ὁ « γάρ » κακός ἐκ ὁ κακός θησαυρός προφέρω ὁ κακός , ὅτι ἐκ περίσσευμα ὁ καρδία ὁ στόμα λαλέω . « ὥσπερ οὖν θησαυρός οὐ εἷς παρά αὐτός καθό καί παρά ἐγώ , ὁ ὁ αἰφνίδιος μέγας κέρδος ἐν εὕρησις δίδωμι . ἀλλά καί δεύτερος , ὁ ἀκερδής καί ἄζηλος καί δύσκτητος καί ἐπιζήμιος , οὕτως καί πλοῦτος ὁ μέν τις ἀγαθός , ὁ δέ κακός , εἰ γε ὁ πλοῦτος καί ὁ θησαυρός οὐ ἀπαρτάω οἶδα ἀλλήλων ὁ φύσις . καί ὁ μέν τις πλοῦτος κτητός ἄν εἰμί καί περίβλητος , ὁ δέ ἄκτητος καί ἀπόβλητος · ὁ αὐτός δέ τρόπος καί πτωχεία μακαριστός μέν ὁ πνευματικός . διό καί προστίθημι ὁ Ματθαῖος · » μακάριος ὁ πτωχός · « πῶς ; » ὁ πνεῦμα . « καί πάλιν · » μακάριος ὁ πεινάω καί διψάω ὁ δικαιόω θεός · « οὐκοῦν ἄθλιος ὁ ἐναντίος πτωχός , θεός μέν ἄμοιρος , ἄμοιρος δέ ὁ ἀνθρώπινος κτῆσις , ἄγευστος δέ δικαιοσύνη θεός .
clemens-alexandrinus.quis-dives-salvetur 18
Ὥστε τοὺς πλουσίους μαθηματικῶς ἀκουστέον , τοὺς δυσκόλως εἰσελευσομένους εἰς τὴν βασιλείαν , μὴ σκαιῶς μηδὲ ἀγροίκως μηδὲ σαρκίνως · οὐ γὰρ οὕτως λέλεκται . οὐδὲ ἐπὶ τοῖς ἐκτὸς ἡ σωτηρία . οὔτε εἰ πολλὰ οὔτε εἰ ὀλίγα ταῦτα ἢ μικρὰ ἢ μεγάλα ἢ ἔνδοξα ἢ ἄδοξα ἢ εὐδόκιμα ἢ ἀδόκιμα , ἀλλ᾿ ἐπὶ τῇ τῆς ψυχῆς ἀρετῇ . πίστει καὶ ἐλπίδι καὶ ἀγάπῃ καὶ φιλαδελφίᾳ καὶ γνώσει καὶ πραότητι καὶ ἀτυφίᾳ καὶ ἀληθείᾳ , ὧν ἆθλον ἡ σωτηρία . οὐδὲ γὰρ διὰ κάλλος σώματος ζήσεταί τις ἢ τοὐναντίον ἀπολεῖται · ἀλλ᾿ ὁ μὲν τῷ δοθέντι σώματι ἁγνῶς καὶ κατὰ θεὸν χρώμενος ζήσεται . ὁ δὲ φθείρων τὸν ναὸν θεοῦ φθαρήσεται . δύναται δέ τις καὶ αἰσχρὸς ἀσελγαίνειν καὶ κατὰ κάλλος σωφρονεῖν · οὐδὲ ἰσχὺς καὶ μέγεθος σώματος ζωοποιεῖ οὐδὲ τῶν μελῶν οὐδενία ἀπολλύει . ἀλλ᾿ ἡ τούτοις ψυχὴ χρωμένη τὴν αἰτίαν ἐφ᾿ ἑκάτερα παρέχεται . ὑπόφερε γοῦν . φησί . παιόμενος τὸ πρόσωπον . ὅπερ δύναται καὶ ἰσχυρός τις ὢν καὶ εὐεκτῶν ὑπακοῦσαι καὶ πάλιν ἀσθενικός τις ὢν ἀκρασίᾳ γνώμης παραβῆναι . οὕτως καὶ ἄπορός τις ὢν καὶ ἄβιος εὑρεθείη ποτ᾿ ἂν μεθύων ταῖς ἐπιθυμίαις . καὶ χρήμασι πλούσιος νήφων καὶ πτωχεύων ἡδονῶν . πεπεισμένος . συνετός , καθαρός , κεκολασμένος . εἰ τοίνυν ἐστὶ τὸ ζησόμενον μάλιστα καὶ πρῶτον ἡ ψυχὴ καὶ περὶ ταύτην ἀρετὴ μὲν φυομένη σῴζει , κακία δὲ θανατοῖ , δῆλον ἤδη σαφῶς ὅτι αὕτη καὶ πτωχεύουσα ὧν ἄν τις ὑπὸ πλούτου διαφθείρηται σῴζεται , καὶ πλουτοῦσα τούτων ὧν ἐπιτρίβει πλοῦτος θανατοῦται · καὶ μηκέτι ζητῶμεν ἀλλαχοῦ τὴν αἰτίαν τοῦ τέλους πλὴν ἐν τῇ τῆς ψυχῆς καταστάσει καὶ διαθέσει πρός τε ὑπακοὴν θεοῦ καὶ καθαρότητα πρός τε παράβασιν · ἐντολῶν καὶ κακίας συλλογήν .
Lemmas: ὥστε ὁ πλούσιος μαθηματικός ἀκούω , ὁ δύσκολος εἰσέρχομαι εἰς ὁ βασιλεία , μή σκαιός μηδέ ἄγροικος μηδέ σάρκινος · οὐ γάρ οὕτως λέγω . οὐδέ ἐπί ὁ ἐκτός ὁ σωτηρία . οὔτε εἰ πολύς οὔτε εἰ ὀλίγος οὗτος ἤ μικρός ἤ μέγας ἤ ἔνδοξος ἤ ἄδοξος ἤ εὐδόκιμος ἤ ἀδόκιμος , ἀλλά ἐπί ὁ ὁ ψυχή ἀρετή . πίστις καί ἐλπίς καί ἀγάπη καί φιλαδελφία καί γνῶσις καί πραότης καί ἀτυφία καί ἀλήθεια , ὅς ἆθλον ὁ σωτηρία . οὐδέ γάρ διά κάλλος σῶμα ζάω τις ἤ ἐναντίος ἀπόλλυμι · ἀλλά ὁ μέν ὁ δίδωμι σῶμα ἁγνός καί κατά θεός χράω ζάω . ὁ δέ φθείρω ὁ ναός θεός φθείρω . δύναμαι δέ τις καί αἰσχρός ἀσελγαίνω καί κατά κάλλος σωφρονέω · οὐδέ ἰσχύς καί μέγεθος σῶμα ζωοποιέω οὐδέ ὁ μέλος οὐδενία ἀπόλλυμι . ἀλλά ὁ οὗτος ψυχή χράω ὁ αἰτία ἐπί ἑκάτερος παρέχω . ὑποφέρω γοῦν . φημί . παίω ὁ πρόσωπον . ὅς δύναμαι καί ἰσχυρός τις εἰμί καί εὐεκτός ὑπακούω καί πάλιν ἀσθενικός τις εἰμί ἀκρασία γνώμη παραβαίνω . οὕτως καί ἄπορος τις εἰμί καί ἄβιος εὑρίσκω ποτέ ἄν μεθύω ὁ ἐπιθυμία . καί χρῆμα πλούσιος νήφω καί πτωχεύω ἡδονή . πείθω . συνετός , καθαρός , κολάζω . εἰ τοίνυν εἰμί ὁ ζάω μάλα καί πρῶτος ὁ ψυχή καί περί οὗτος ἀρετή μέν φύω σῴζω , κακία δέ θανατόω , δῆλος ἤδη σαφής ὅτι οὗτος καί πτωχεύω ὅς ἄν τις ὑπό πλοῦτος διαφθείρω σῴζω , καί πλουτέω οὗτος ὅς ἐπιτρίβω πλοῦτος θανατόω · καί μηκέτι ζητέω ἀλλαχοῦ ὁ αἰτία ὁ τέλος πλήν ἐν ὁ ὁ ψυχή κατάστασις καί διάθεσις πρός τε ὑπακοή θεός καί καθαρότης πρός τε παράβασις · ἐντολή καί κακία συλλογή .
clemens-alexandrinus.quis-dives-salvetur 19
Ὁ μὲν ἄρα ἀληθῶς καὶ καλῶς πλούσιός ἐστιν ὁ τῶν ἀρετῶν πλούσιος καὶ πάσῃ τύχῃ χρῆσθαι ὁσίως καὶ πιστῶς δυνάμενος , ὁ δὲ νόθος πλούσιος ὁ κατὰ σάρκα πλουτῶν καὶ τὴν ζωὴν εἰς τὴν ἔξω κτῆσιν μετενηνοχὼς τὴν παρερχομένην καὶ φθειρομένην καὶ ἄλλοτε ἄλλου γινομένην καὶ ἐν τῷ τέλει μηδενὸς μηδαμῇ . πάλιν αὖ κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον καὶ γνήσιος πτωχὸς καὶ νόθος ἄλλος πτωχὸς καὶ ψευδώνυμος . ὃ μὲν κατὰ πνεῦμα πτωχός . τὸ ἴδιον , ὃ δὲ κατὰ κόσμον . τὸ ἀλλότριον . τῷ δὴ κατὰ κόσμον οὐ πτωχῷ καὶ πλουσίῳ κατὰ τὰ πάθη ὁ κατὰ πνεῦμα οὐ πτωχὸς καὶ κατὰ θεὸν πλούσιος › ἀπόστηθι ‹ φησί › τῶν ὑπαρχόντων ἐν τῇ ψυχῇ σου κτημάτων ἀλλοτρίων . ἵνα καθαρὸς τῇ καρδίᾳ γενόμενος ἴδῃς τὸν θεόν , ὅπερ καὶ δι᾿ ἑτέρας φωνῆς ἐστιν εἰσελθεῖν εἰς τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν . καὶ πῶς αὐτῶν ἀποστῇς ; πωλήσας . τί οὖν ; χρήματα ἀντὶ κτημάτων λάβῃς ; ἀντίδοσιν πλούτου πρὸς πλοῦτον ποιησάμενος . ἐξαργυρίσας τὴν φανερὰν οὐσίαν ; οὐδαμῶς · ἀλλὰ ἀντὶ τῶν πρότερον ἐνυπαρχόντων τῇ ψυχῇ , ἣν σῶσαι ποθεῖς , ἀντεισαγόμενος ἕτερον πλοῦτον θεοποιὸν καὶ ζωῆς χορηγὸν αἰωνίου , τὰς κατὰ τὴν ἐντολὴν τοῦ θεοῦ διαθέσεις . ἀνθ᾿ ὧν σοι περιέσται μισθὸς καὶ τιμή . διηνεκὴς σωτηρία καὶ αἰώνιος ἀφθαρσία . οὕτως καλῶς πωλεῖς τὰ ὑπάρχοντα , τὰ πολλὰ καὶ περισσὰ καὶ ἀποκλείοντά σοι τοὺς οὐρανούς . ἀντικαταλλασσόμενος αὐτῶν τὰ σῶσαι δυνάμενα . ἐκεῖνα ἐχέτωσαν οἱ σάρκινοι πτωχοὶ καὶ τούτων δεόμενοι , σὺ δὲ τὸν πνευματικὸν πλοῦτον ἀντιλαβὼν ἔχοις ἂν ἤδη θησαυρὸν ἐν οὐρανοῖς . ‹
Lemmas: ὁ μέν ἄρα ἀληθής καί καλός πλούσιος εἰμί ὁ ὁ ἀρετή πλούσιος καί πᾶς τύχη χράω ὅσιος καί πιστός δύναμαι , ὁ δέ νόθος πλούσιος ὁ κατά σάρξ πλουτέω καί ὁ ζωή εἰς ὁ ἔξω κτῆσις μεταφέρω ὁ παρέρχομαι καί φθείρω καί ἄλλοτε ἄλλος γίγνομαι καί ἐν ὁ τέλος μηδείς μηδαμῇ . πάλιν αὖ κατά ὁ αὐτός τρόπος καί γνήσιος πτωχός καί νόθος ἄλλος πτωχός καί ψευδώνυμος . ὁ μέν κατά πνεῦμα πτωχός . ὁ ἴδιος , ὁ δέ κατά κόσμος . ὁ ἀλλότριος . ὁ δή κατά κόσμος οὐ πτωχός καί πλούσιος κατά ὁ πάθος ὁ κατά πνεῦμα οὐ πτωχός καί κατά θεός πλούσιος › ἀφίστημι ‹ φημί › ὁ ὑπάρχω ἐν ὁ ψυχή σύ κτῆμα ἀλλότριος . ἵνα καθαρός ὁ καρδία γίγνομαι ὁράω ὁ θεός , ὅς καί διά ἕτερος φωνή εἰμί εἰσέρχομαι εἰς ὁ βασιλεία ὁ οὐρανός . καί πῶς αὐτός ἀφίστημι ; πωλέω . τίς οὖν ; χρῆμα ἀντί κτῆμα λαμβάνω ; ἀντίδοσις πλοῦτος πρός πλοῦτος ποιέω . ἐξαργυρίζω ὁ φανερός οὐσία ; οὐδαμῶς · ἀλλά ἀντί ὁ πρότερος ἐνυπάρχω ὁ ψυχή , ὅς σῴζω ποθέω , ἀντεισάγω ἕτερος πλοῦτος θεοποιός καί ζωή χορηγός αἰώνιος , ὁ κατά ὁ ἐντολή ὁ θεός διάθεσις . ἀντί ὅς σύ περίειμι μισθός καί τιμή . διηνεκής σωτηρία καί αἰώνιος ἀφθαρσία . οὕτως καλός πωλέω ὁ ὑπάρχω , ὁ πολύς καί περισσός καί ἀποκλείω σύ ὁ οὐρανός . ἀντικαταλλάσσομαι αὐτός ὁ σῴζω δύναμαι . ἐκεῖνος ἔχω ὁ σάρκινος πτωχός καί οὗτος δέω , σύ δέ ὁ πνευματικός πλοῦτος ἀντιλαμβάνω ἔχω ἄν ἤδη θησαυρός ἐν οὐρανός . ‹
clemens-alexandrinus.quis-dives-salvetur 21
Ὁ δὲ κύριος ἀποκρίνεται διότι » τὸ ἐν ἀνθρώποις ἀδύνατον δυνατὸν θεῷ « . πάλιν καὶ τοῦτο μεγάλης σοφίας μεστόν ἐστιν . ὅτι καθ᾿ αὑτὸν μὲν ἀσκῶν και διαπονούμενος ἀπάθειαν ὁ ἄνθρωπος οὐδὲν ἀνύει , ἐὰν δὲ γένηται δῆλος ὑπερεπιθυμῶν τούτου καὶ διεσπουδακώς . τῇ προσθήκῃ τῆς παρὰ θεοῦ δυνάμεως περιγίνεται · βουλομέναις μὲν γὰρ ταῖς ψυχαῖς ὁ θεὸς συνεπιπνεῖ , εἰ δὲ ἀποσταῖεν τῆς προθυμίας . καὶ τὸ δοθὲν ἐκ θεοῦ πνεῦμα συνεστάλη · τὸ μὲν γὰρ ἄκοντας σῴζειν ἐστὶ βιαζομένου , τὸ δὲ αἱρουμένους χαριζομένου . οὐδὲ τῶν καθευδόντων καὶ βλακευόντων ἐστὶν ἡ βασιλεία τοῦ θεοῦ , ἀλλ᾿ οἱ » βιασταὶ ἁρπάζουσιν αὐτήν « · αὕτη γὰρ μόνη βία καλή , θεὸν βιάσασθαι καὶ παρὰ θεοῦ ζωὴν ἁρπάσαι , ὁ δὲ γνοὺς τοὺς βιαίως , μᾶλλον δὲ βεβαίως ἀντεχομένους [ συνεχώρησεν ] εἶξεν · χαίρει γὰρ ὁ θεὸς τὰ τοιαῦτα ἡττώμενος . τοιγάρτοι τούτων ἀκούσας ὁ μακάριος Πέτρος . ὁ ἐκλεκτός . ὁ ἐξαίρετος , ὁ πρῶτος τῶν μαθητῶν . ὑπὲρ οὗ μόνου καὶ ἑαυτοῦ τὸν . φόρον ὁ σωτὴρ ἐκτελεῖ , ταχέως ἥρπασε καὶ συνέβαλε τὸν λόγον . καὶ τί φησιν ; » ἴδε ἡμεῖς ἀφήκαμεν πάντα καὶ ἠκολουθήσαμέν σοι . « τὰ δὲ » πάντα « εἰ μὲν τὰ κτήματα τὰ ἑαυτοῦ λέγει . τέσσαρας ὀβολοὺς ἴσως . τὸ τοῦ λόγου , καταλιπὼν μεγαλύνεται καὶ τούτων ἀνταξίαν ἀποφαίνων ἂν λάθοι τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν · εἰ δέ , ἅπερ ἄρτι νῦν λέγομεν , τὰ παλαιὰ νοητὰ κτήματα καὶ ψυχικὰ νοσήματα ἀπορρίψαντες ἕπονται κατ᾿ ἴχνος τοῦ διδασκάλου , τοῦτ᾿ ἂν ἀνάπτοιτο ἤδη τοῖς ἐν οὐρανοῖς ἐγγραφησομένοις . τοῦτο γὰρ ἀκολουθεῖν ὄντως τῷ σωτῆρι . ἀναμαρτησίαν καὶ τελειότητα τὴν ἐκείνου μετερχόμενον καὶ πρὸς ἐκεῖνον ὥσπερ κάτοπτρον κοσμοῦντα καὶ ῥυθμίζοντα τὴν ψυχὴν καὶ πάντα διὰ πάντων ὁμοίως διατιθέντα .
Lemmas: ὁ δέ κύριος ἀποκρίνω διότι » ὁ ἐν ἄνθρωπος ἀδύνατος δυνατός θεός « . πάλιν καί οὗτος μέγας σοφία μεστός εἰμί . ὅτι κατά ἑαυτοῦ μέν ἀσκέω καί διαπονέω ἀπάθεια ὁ ἄνθρωπος οὐδείς ἀνύω , ἐάν δέ γίγνομαι δῆλος ὑπερεπιθυμέω οὗτος καί διασπουδάζω . ὁ προσθήκη ὁ παρά θεός δύναμις περιγίγνομαι · βούλομαι μέν γάρ ὁ ψυχή ὁ θεός συνεπιπνέω , εἰ δέ ἀφίστημι ὁ προθυμία . καί ὁ δίδωμι ἐκ θεός πνεῦμα συστέλλω · ὁ μέν γάρ ἄκων σῴζω εἰμί βιάζω , ὁ δέ αἱρέω χαρίζω . οὐδέ ὁ καθεύδω καί βλακεύω εἰμί ὁ βασιλεία ὁ θεός , ἀλλά ὁ » βιαστής ἁρπάζω αὐτός « · οὗτος γάρ μόνος βία καλός , θεός βιάζω καί παρά θεός ζωή ἁρπάζω , ὁ δέ γιγνώσκω ὁ βίαιος , μάλα δέ βέβαιος ἀντέχω [ συγχωρέω ] εἴκω · χαίρω γάρ ὁ θεός ὁ τοιοῦτος ἡσσάομαι . τοιγάρ οὗτος ἀκούω ὁ μακάριος Πέτρος . ὁ ἐκλεκτός . ὁ ἐξαιρετός , ὁ πρῶτος ὁ μαθητής . ὑπέρ ὅς μόνος καί ἑαυτοῦ ὁ . φόρος ὁ σωτήρ ἐκτελέω , ταχύς ἁρπάζω καί συμβάλλω ὁ λόγος . καί τίς φημί ; » ὁράω ἐγώ ἀφίημι πᾶς καί ἀκολουθέω σύ . « ὁ δέ » πᾶς « εἰ μέν ὁ κτῆμα ὁ ἑαυτοῦ λέγω . τέσσαρες ὀβολός ἴσως . ὁ ὁ λόγος , καταλείπω μεγαλύνω καί οὗτος ἀντάξιος ἀποφαίνω ἄν λανθάνω ὁ βασιλεία ὁ οὐρανός · εἰ δέ , ὅς ἄρτι νῦν λέγω , ὁ παλαιός νοητός κτῆμα καί ψυχικός νόσημα ἀπορρίπτω ἕπομαι κατά ἴχνος ὁ διδάσκαλος , οὗτος ἄν ἀνάπτω ἤδη ὁ ἐν οὐρανός ἐγγράφω . οὗτος γάρ ἀκολουθέω ὄντως ὁ σωτήρ . ἀναμαρτησία καί τελειότης ὁ ἐκεῖνος μετέρχομαι καί πρός ἐκεῖνος ὥσπερ κάτοπτρον κοσμέω καί ῥυθμίζω ὁ ψυχή καί πᾶς διά πᾶς ὅμοιος διατίθημι .
clemens-alexandrinus.quis-dives-salvetur 22
» Ἀποκριθεὶς δὲ Ἰησοῦς · ἀμὴν ὑμῖν λέγω . ὃς ἂν ἀφῇ τὰ ἴδια καὶ γονεῖς καὶ ἀδελφοὺς καὶ χρήματα ἕνεκεν ἐμοῦ καὶ ἕνεκεν τοῦ εὐαγγελίου . ἀπολήψεται ἑκατονταπλασίονα . « ἀλλὰ μηδὲ τοῦθ᾿ ἡμᾶς ἐπιταρασσέτω μηδὲ τὸ ἔτι τούτου σκληρότερον ἀλλαχοῦ ταῖς φωναῖς ἐξενηνεγμένον · » ὅς οὐ μισεῖ πατέρα καὶ μητέρα καὶ παῖδας . προσέτι δὲ καὶ τὴν ἑαυτοῦ ψυχήν , ἐμὸς μαθητὴς εἶναι οὐ δύναται . « οὐ γὰρ εἰσηγεῖται μῖσος καὶ διάλυσιν ἀπὸ τῶν φιλτάτων ὁ τῆς εἰρήνης θεός . ὅ γε καὶ τοὺς ἐχθροὺς ἀγαπᾶν παραινῶν . εἰ δὲ τοὺς ἐχθροὺς ἀγαπητέον , ἀνάλογον ἀπ᾿ ἐκείνων ἀνιόντι καὶ τοὺς ἐγγυτάτω γένους · ἢ εἰ μισητέον τοὺς πρὸς αἵματος , πολὺ μᾶλλον τοὺς ἐχθροὺς προβάλλεσθαι κατιὼν ὁ λόγος διδάσκει , ὥστε ἀλλήλους ἀναιροῦντες ἐλέγχοιντ᾿ ἂν οἱ λόγοι . ἀλλ᾿ οὐδ᾿ ἀναιροῦσιν οὐδ᾿ ἐγγύς , ἀπὸ γὰρ τῆς αὐτῆς γνώμης καὶ διαθέσεως καὶ ἐπὶ τῷ αὐτῷ ὅρῳ πατέρα μισοίη τις ἂν καὶ ἐχθρὸν ἀγαπώῃ ὁ μήτε ἐχθρὸν ἀμυνόμενος μήτε πατέρα Χριστοῦ πλέον αἰδούμενος . ἐν ἐκείνῳ μὲν γὰρ τῷ λόγῳ μῖσος ἐκκόπτει καὶ κακοποιίαν , ἐν τούτῳ δὲ τὴν πρὸς τὰ σύντροφα δυσωπίαν . εἰ βλάπτοι πρὸς σωτηρίαν , εἰ γοῦν ἄθεος εἴη τινὶ πατὴρ ἢ υἱὸς ἢ ἀδελφὸς καὶ κώλυμα τῆς πίστεως γένοιτο καὶ ἐμπόδιον τῆς ἄνω ζωῆς , τούτῳ μὴ συμφερέσθω μηδὲ ὁμονοείτω . ἀλλὰ τὴν σαρκικὴν οἰκειότητα διὰ τὴν πνευματικὴν ἔχθραν διαλυσάτω .
Lemmas: » ἀποκρίνω δέ Ἰησοῦς · ἀμήν σύ λέγω . ὅς ἄν ἀφίημι ὁ ἴδιος καί γονεύς καί ἀδελφός καί χρῆμα ἕνεκα ἐγώ καί ἕνεκα ὁ εὐαγγέλιον . ἀπολαμβάνω ἑκατονταπλασίων . « ἀλλά μηδέ οὗτος ἐγώ ἐπιταράσσω μηδέ ὁ ἔτι οὗτος σκληρός ἀλλαχοῦ ὁ φωνή ἐκφέρω · » ὅς οὐ μισέω πατήρ καί μήτηρ καί παῖς . προσέτι δέ καί ὁ ἑαυτοῦ ψυχή , ἐμός μαθητής εἰμί οὐ δύναμαι . « οὐ γάρ εἰσηγέομαι μῖσος καί διάλυσις ἀπό ὁ φίλος ὁ ὁ εἰρήνη θεός . ὁ γε καί ὁ ἐχθρός ἀγαπάω παραινέω . εἰ δέ ὁ ἐχθρός ἀγαπητέος , ἀνάλογος ἀπό ἐκεῖνος ἀνέρχομαι καί ὁ ἐγγύς γένος · ἤ εἰ μισητέος ὁ πρός αἷμα , πολύς μάλα ὁ ἐχθρός προβάλλω κατέρχομαι ὁ λόγος διδάσκω , ὥστε ἀλλήλων ἀναιρέω ἐλέγχω ἄν ὁ λόγος . ἀλλά οὐδέ ἀναιρέω οὐδέ ἐγγύς , ἀπό γάρ ὁ αὐτός γνώμη καί διάθεσις καί ἐπί ὁ αὐτός ὅρος πατήρ μισέω τις ἄν καί ἐχθρός ἀγαιγπώσκω ὁ μήτε ἐχθρός ἀμύνω μήτε πατήρ Χριστός πολύς αἰδέομαι . ἐν ἐκεῖνος μέν γάρ ὁ λόγος μῖσος ἐκκόπτω καί κακοποιία , ἐν οὗτος δέ ὁ πρός ὁ σύντροφος δυσωπία . εἰ βλάπτω πρός σωτηρία , εἰ γοῦν ἄθεος εἰμί τις πατήρ ἤ υἱός ἤ ἀδελφός καί κώλυμα ὁ πίστις γίγνομαι καί ἐμπόδιος ὁ ἄνω ζωή , οὗτος μή συμφέρω μηδέ ὁμονοέω . ἀλλά ὁ σαρκικός οἰκειότης διά ὁ πνευματικός ἔχθρα διαλύω .
clemens-alexandrinus.quis-dives-salvetur 23
Νόμισον εἶναι τὸ πρᾶγμα διαδικασίαν , ὁ μὲν πατήρ σοι δοκείτω παρεστὼς λέγειν › ἐγώ σε ἔσπειρα καὶ ἔθρεψα , ἀκολούθει μοι καὶ συναδίκει καὶ μὴ πείθου τῷ Χριστοῦ νόμῳ ‹ καὶ ὁπόσα ἂν εἴποι βλάσφημος ἄνθρωπος καὶ νεκρὸς τῇ φύσει . ἑτέρωθεν δὲ ἄκουε τοῦ σωτῆρος · › ἐγώ σε ἀνεγέννησα , κακῶς ὑπὸ κόσμου πρὸς θάνατον γεγεννημένον , ἠλευθέρωσα , ἰασάμην , ἐλυτρωσάμην · ἐγώ σοι παρέξω ζωὴν ἄπαυστον , αἰώνιον , ὑπερκόσμιον · ἐγώ σοι δείξω θεοῦ πατρὸς ἀγαθοῦ πρόσωπον · » μὴ κάλει σεαυτῷ πατέρα ἐπὶ γῆς · « » οἱ νεκροὶ τοὺς νεκροὺς θαπτέτωσαν , σὺ δέ μοι ἀκολούθει · « ἀνάξω γάρ σε εἰς ἀνάπαυσιν καὶ ἀπόλαυσιν ἀρρήτων καὶ ἀλέκτων ἀγαθῶν , » ἃ μήτε ὀφθαλμὸς εἶδε μήτε οὖς ἤκουσε μήτε ἐπὶ καρδίαν ἀνθρώπων ἀνέβη . εἰς ἃ ἐπιθυμοῦσιν ἄγγελοι παρακύψαι καὶ ἰδεῖν ἅπερ ἡτοίμασεν ὁ θεὸς τοῖς ἁγίοις ἀγαθὰ καὶ τοῖς φιλοῦσιν αὐτὸν τέκνοις . « ἐγώ σου τροφεὺς ἄρτον ἐμαυτὸν διδούς , οὗ γευσάμενος οὐδεὶς ἔτι πεῖραν θανάτου λαμβάνει , καὶ πόμα καθ᾿ ἡμέραν ἐνδιδοὺς ἀθανασίας · ἐγὼ διδάσκαλος ὑπερουρανίων παιδευμάτων · ὑπὲρ σοῦ πρὸς τὸν θάνατον διηγωνισάμην καὶ τὸν σὸν ἐξέτισα θάνατον , ὃν ὤφειλες ἐπὶ τοῖς προημαρτημένοις καὶ τῇ πρὸς θεὸν ἀπιστίᾳ . ‹ τούτων τῶν λόγων ἑκατέρωθεν διακούσας ὑπὲρ σεαυτοῦ δίκασον καὶ τὴν ψῆφον ἀνένεγκε τῇ σαυτοῦ σωτηρίᾳ · κἂν ἀδελφὸς ὅμοια λέγῃ κἂν τέκνον κἂν γυνὴ κἂν ὁστισοῦν . πρὸ πάντων ἐν σοὶ Χριστὸς ὁ νικῶν ἔστω · ὑπὲρ σοῦ γὰρ ἀγωνίζεται .
Lemmas: νομίζω εἰμί ὁ πρᾶγμα διαδικασία , ὁ μέν πατήρ σύ δοκέω παρίστημι λέγω › ἐγώ σύ σπείρω καί τρέφω , ἀκολουθέω ἐγώ καί συναδικέω καί μή πείθω ὁ Χριστός νόμος ‹ καί ὁπόσος ἄν λέγω βλάσφημος ἄνθρωπος καί νεκρός ὁ φύσις . ἑτέρωθεν δέ ἀκούω ὁ σωτήρ · › ἐγώ σύ ἀναγεννάω , κακός ὑπό κόσμος πρός θάνατος γεννάω , ἐλευθερόω , ἰάομαι , λυτρόω · ἐγώ σύ παρέχω ζωή ἄπαυστος , αἰώνιος , ὑπερκόσμιος · ἐγώ σύ δείκνυμι θεός πατήρ ἀγαθός πρόσωπον · » μή καλέω σεαυτοῦ πατήρ ἐπί γῆ · « » ὁ νεκρός ὁ νεκρός θάπτω , σύ δέ ἐγώ ἀκολουθέω · « ἀνάσσω γάρ σύ εἰς ἀνάπαυσις καί ἀπόλαυσις ἄρρητος καί ἄλεκτος ἀγαθός , » ὅς μήτε ὀφθαλμός ὁράω μήτε οὖς ἀκούω μήτε ἐπί καρδία ἄνθρωπος ἀναβαίνω . εἰς ὅς ἐπιθυμέω ἄγγελος παρακύπτω καί ὁράω ὅς ἑτοιμάζω ὁ θεός ὁ ἅγιος ἀγαθός καί ὁ φιλέω αὐτός τέκνον . « ἐγώ σύ τροφεύς ἄρτος ἐμαυτοῦ δίδωμι , ὅς γεύω οὐδείς ἔτι πεῖρα θάνατος λαμβάνω , καί πόμα κατά ἡμέρα ἐνδίδωμι ἀθανασία · ἐγώ διδάσκαλος ὑπερουράνιος παίδευμα · ὑπέρ σύ πρός ὁ θάνατος διαγωνίζομαι καί ὁ σός ἐκτίνω θάνατος , ὅς ὀφείλω ἐπί ὁ προαμαρτάνω καί ὁ πρός θεός ἀπιστία . ‹ οὗτος ὁ λόγος ἑκατέρωθεν διακούω ὑπέρ σεαυτοῦ δικάζω καί ὁ ψῆφος ἀναφέρω ὁ σεαυτοῦ σωτηρία · ἐάν ἀδελφός ὅμοιος λέγω ἐάν τέκνον ἐάν γυνή ἐάν ὅστις . πρό πᾶς ἐν σύ Χριστός ὁ νικάω εἰμί · ὑπέρ σύ γάρ ἀγωνίζομαι .
clemens-alexandrinus.quis-dives-salvetur 24
Δύνασαι καὶ τῶν χρημάτων ἐπίπροσθεν εἶναι ; φράσον καὶ οὐκ ἀπάγει σε Χριστὸς τῆς κτήσεως , ὁ κύριος οὐ φθονεῖ . ἀλλ᾿ ὁρᾷς σεαυτὸν ἡττώμενον ὑπ᾿ αὐτῶν καὶ ἀνατρεπόμενον ; ἄφες . ῥῖψον . μίσησον , ἀπόταξαι , φύγε · » κἂν ὁ δέξιός σου ὀφθαλμὸς σκανδαλίζῃ σε . ταχέως ἔκκοψον αὐτόν · « αἱρετώτερον ἑτεροφθάλμῳ βασιλεία θεοῦ ἢ ὁλοκλήρῳ τὸ πῦρ · κἂν χεὶρ κἂν ποὺς κἂν ἡ ψυχή , μίσησον αὐτήν . ἂν γὰρ ἐνταῦθα ἀπόληται ὑπὲρ Χριστοῦ , ἐκεῖ σωθήσεται .
Lemmas: δύναμαι καί ὁ χρῆμα ἐπίπροσθεν εἰμί ; φράζω καί οὐ ἀπάγω σύ Χριστός ὁ κτῆσις , ὁ κύριος οὐ φθονέω . ἀλλά ὁράω σεαυτοῦ ἡσσάομαι ὑπό αὐτός καί ἀνατρέπω ; ἀφίημι . ῥίπτω . μισέω , ἀποτάσσω , φεύγω · » ἐάν ὁ δεξιός σύ ὀφθαλμός σκανδαλίζω σύ . ταχύς ἐκκόπτω αὐτός · « αἱρετός ἑτερόφθαλμος βασιλεία θεός ἤ ὁλόκληρος ὁ πῦρ · ἐάν χείρ ἐάν πούς ἐάν ὁ ψυχή , μισέω αὐτός . ἐάν γάρ ἐνταῦθα ἀπόλλυμι ὑπέρ Χριστός , ἐκεῖ σῴζω .