clemens-alexandrinus.protrepticus 10
Ἀλλ᾿ ἐκ πατέρων , φατέ , παραδεδομένον ἡμῖν ἔθος ἀνατρέπειν οὐκ εὔλογον . καὶ τί δὴ οὐχὶ τῇ πρώτῃ τροφῇ , τῷ γάλακτι , χρώμεθα , ᾧ δήπουθεν συνείθισαν ἡμᾶς ἐκ γενετῆς αἱ τίτθαι ; τί δὲ αὐξάνομεν ἢ μειοῦμεν τὴν πατρῴαν οὐσίαν , καὶ οὐχὶ τὴν ἴσην , ὡς παρειλήφαμεν , διαφυλάττομεν ; τί δὲ οὐκέτι τοῖς κόλποις τοῖς πατρῴοις ἐναποβλύζομεν , ἢ καὶ τὰ ἄλλα , ἃ νηπιάζοντες ὑπὸ μητράσιν τε ἐκτρεφόμενοι γέλωτα ὤφλομεν , ἐπιτελοῦμεν ἔτι , ἀλλὰ σφᾶς αὐτούς , καὶ εἰ μὴ παιδαγωγῶν ἐτύχομεν ἀγαθῶν , ἐπανωρθώσαμεν ; εἶτα ἐπὶ τῶν πλόων αἱ παρεκβάσεις καίτοι ἐπιζήμιοι καὶ ἐπισφαλεῖς οὖσαι , ὅμως γλυκεῖαί πως προσπίπτουσιν , ἐπὶ δὲ τοῦ βίου οὐχὶ τὸ ἔθος καταλιπόντες τὸ πονηρὸν καὶ ἐμπαθὲς καὶ ἄθεον , κἂν οἱ πατέρες χαλεπαίνωσιν , ἐπὶ τὴν ἀλήθειαν ἐκκλινοῦμεν καὶ τὸν ὄντως ὄντα πατέρα ἐπιζητήσομεν , οἷον δηλητήριον φάρμακον τὴν συνήθειαν ἀπωσάμενοι ; τοῦτ᾿ αὐτὸ γάρ τοι τὸ κάλλιστον τῶν ἐγχειρουμένων ἐστίν , ὑποδεῖξαι ὑμῖν ὡς ἀπὸ μανίας καὶ τοῦ τρισαθλίου τούτου ἔθους ἐμισήθη ἡ θεοσέβεια · οὐ γὰρ ἂν ἐμισήθη ποτὲ ἢ ἀπηγορεύθη ἀγαθὸν τοσοῦτον , οὗ μεῖζον οὐδὲν ἐκ θεοῦ δεδώρηταί πω τῇ τῶν ἀνθρώπων γενέσει , εἰ μὴ συναρπαζόμενοι τῷ ἔθει , εἶτα μέντοι ἀποβύσαντες τὰ ὦτα ἡμῖν , οἷον ἵπποι σκληραύχενες ἀφηνιάζοντες , τοὺς χαλινοὺς ἐνδακόντες , ἀπεφεύγετε τοὺς λόγους , ἀποσείσασθαι μὲν τοὺς ἡνιόχους ὑμῶν τοῦ βίου ἡμᾶς ἐπιποθοῦντες , ἐπὶ δὲ τοὺς κρημνοὺς τῆς ἀπωλείας ὑπὸ τῆς ἀνοίας φερόμενοι ἐναγῆ τὸν ἅγιον ὑπελαμβάνετε τοῦ θεοῦ λόγον . ἕπεται τοιγαροῦν ὑμῖν κατὰ τὸν Σοφοκλέα τὰ ἐπίχειρα τῆς ἐκλογῆς , νοῦς φροῦδος , ὦτα ἀχρεῖα , φροντίδες κεναί , καὶ οὐκ ἴστε ὡς παντὸς μᾶλλον τοῦτο ἀληθές , ὅτι ἄρα οἱ μὲν ἀγαθοὶ καὶ θεοσεβεῖς ἀγαθῆς τῆς ἀμοιβῆς τεύξονται τἀγαθὸν τετιμηκότες , οἱ δὲ ἐκ τῶν ἐναντίων πονηροὶ τῆς καταλλήλου τιμωρίας , καὶ τῷ γε ἄρχοντι τῆς κακίας ἐπήρτηται κόλασις . ἀπειλεῖ γοῦν αὐτῷ ὁ προφήτης Ζαχαρίας » ἐπιτιμήσαι ἐν σοὶ ὁ ἐκλεξάμενος τὴν Ἱερουσαλήμ · οὐκ ἰδοὺ τοῦτο δαλὸς ἐξεσπασμένος ἐκ πυρός ; « τίς οὖν ἔτι τοῖς ἀνθρώποις ὄρεξις ἔγκειται θανάτου ἑκουσίου ; τί δὲ τῷ δαλῷ τῷ θανατηφόρῳ τούτῳ προσπεφεύγασιν , μεθ᾿ οὗ καταφλεχθήσονται , ἐξὸν βιῶναι καλῶς κατὰ τὸν θεόν , οὐ κατὰ τὸ ἔθος ; θεὸς μὲν γὰρ ζωὴν χαρίζεται , ἔθος δὲ πονηρὸν μετὰ τὴν ἐνθένδε ἀπαλλαγὴν μετάνοιαν κενὴν ἅμα τιμωρίᾳ προστρίβεται , » παθὼν δέ τε νήπιος ἔγνω « , ὡς ἀπολλύει δεισιδαιμονία καὶ σῴζει θεοσέβεια . ἰδέτω τις ὑμῶν τοὺς παρὰ τοῖς εἰδώλοις λατρεύοντας , κόμῃ ῥυπῶντας , ἐσθῆτι πιναρᾷ καὶ κατερρωγυίᾳ καθυβρισμένους , λουτρῶν μὲν παντάπασιν ἀπειράτους , ταῖς δὲ τῶν ὀνύχων ἀκμαῖς ἐκτεθηριωμένους , πολλοὺς δὲ καὶ τῶν αἰδοίων ἀφῃρημένους , ἔργῳ δεικνύντας τῶν εἰδώλων τὰ τεμένη τάφους τινὰς ἢ δεσμωτήρια · οὗτοί μοι δοκοῦσι πενθεῖν , οὐ θρῃσκεύειν τοὺς θεούς , ἐλέου μᾶλλον ἢ θεοσεβείας ἄξια πεπονθότες . καὶ ταῦτα ὁρῶντες ἔτι τυφλώττετε καὶ οὐχὶ πρὸς τὸν δεσπότην τῶν πάντων καὶ κύριον τῶν ὅλων ἀναβλέψετε ; οὐχὶ δὲ καταφεύξεσθε , ἐκ τῶν ἐνταῦθα δεσμωτηρίων ἐκφεύγοντες , ἐπὶ τὸν ἔλεον τὸν ἐξ οὐρανῶν ; ὁ γὰρ θεὸς ἐκ πολλῆς τῆς φιλανθρωπίας ἀντέχεται τοῦ ἀνθρώπου , ὥσπερ ἐκ καλιᾶς ἐκπίπτοντος νεοττοῦ ἡ μήτηρ ὄρνις ἐφίπταται · εἰ δέ που καὶ θηρίον ἑρπηστικὸν περιχάνοι τῷ νεοττῷ , μήτηρ δ᾿ ἀμφιποτᾶται ὀδυρομένη φίλα τέκνα · ὁ δὲ θεὸς πατὴρ καὶ ζητεῖ τὸ πλάσμα καὶ ἰᾶται τὸ παράπτωμα καὶ διώκει τὸ θηρίον καὶ τὸν νεοττὸν αὖθις ἀναλαμβάνει ἐπὶ τὴν καλιὰν ἀναπτῆναι παρορμῶν . εἶτα κύνες μὲν ἤδη πεπλανημένοι ὀδμαῖς ῥινηλατοῦντες ἐξίχνευσαν τὸν δεσπότην καὶ ἵπποι τὸν ἀναβάτην ἀποσεισάμενοι ἑνί που συρίγματι ὑπήκουσαν τῷ δεσπότῃ · » ἔγνω δέ « , φησί , » βοῦς τὸν κτησάμενον καὶ ὄνος τὴν φάτνην τοῦ κυρίου αὐτοῦ , Ἰσραὴλ δέ με οὐκ ἔγνω . « τί οὖν ὁ κύριος ; οὐ μνησικακεῖ , ἔτι ἐλεεῖ , ἔτι τὴν μετάνοιαν ἀπαιτεῖ . ἐρέσθαι δὲ ὑμᾶς βούλομαι , εἰ οὐκ ἄτοπον ὑμῖν δοκεῖ πλάσμα ὑμᾶς τοὺς ἀνθρώπους [ ἐπι]γεγονότας τοῦ θεοῦ καὶ παρ᾿ αὐτοῦ τὴν ψυχὴν εἰληφότας καὶ ὄντας ὅλως τοῦ θεοῦ ἑτέρῳ δουλεύειν δεσπότῃ , πρὸς δὲ καὶ θεραπεύειν ἀντὶ μὲν τοῦ βασιλέως τὸν τύραννον , ἀντὶ δὲ τοῦ ἀγαθοῦ τὸν πονηρόν . τίς γάρ , ὢ πρὸς τῆς ἀληθείας , σωφρονῶν γε τἀγαθὸν καταλείπων κακίᾳ σύνεστιν ; τίς δὲ ὅστις τὸν θεὸν ἀποφεύγων δαιμονίοις συμβιοῖ ; τίς δὲ υἱὸς εἶναι δυνάμενος τοῦ θεοῦ δουλεύειν ἥδεται ; ἢ τίς οὐρανοῦ πολίτης εἶναι δυνάμενος ἔρεβος διώκει , ἐξὸν παράδεισον γεωργεῖν καὶ οὐρανὸν περιπολεῖν καὶ τῆς ζωτικῆς καὶ ἀκηράτου μεταλαμβάνειν πηγῆς , κατ᾿ ἴχνος ἐκείνης τῆς φωτεινῆς ἀεροβατοῦντα νεφέλης , ὥσπερ ὁ Ἡλίας , θεωροῦντα τὸν ὑετὸν τὸν σωτήριον ; οἱ δὲ σκωλήκων δίκην περὶ τέλματα καὶ βορβόρους , τὰ ἡδονῆς ῥεύματα , καλινδούμενοι ἀνονήτους καὶ ἀνοήτους ἐκβόσκονται τρυφάς , ὑώδεις τινὲς ἄνθρωποι . ὕες γάρ , φησίν , » ἥδονται βορβόρῳ « μᾶλλον ἢ καθαρῷ ὕδατι καὶ » ἐπὶ φορυτῷ μαργαίνουσιν « κατὰ Δημόκριτον . μὴ δῆτα οὖν , μὴ δῆτα ἐξανδραποδισθῶμεν μηδὲ ὑώδεις γενώμεθα , ἀλλ᾿ » ὡς τέκνα φωτὸς « γνήσια , ἀναθρήσωμεν καὶ ἀναβλέψωμεν εἰς τὸ φῶς , μὴ νόθους ἡμᾶς ἐξελέγξῃ ὁ κύριος ὥσπερ ὁ ἥλιος τοὺς ἀετούς . μετανοήσωμεν οὖν καὶ μεταστῶμεν ἐξ ἀμαθίας εἰς ἐπιστήμην , ἐξ ἀφροσύνης εἰς φρόνησιν , ἐξ ἀκρασίας εἰς ἐγκράτειαν , ἐξ ἀδικίας εἰς δικαιοσύνην , ἐξ ἀθεότητος εἰς θεόν . καλὸς ὁ κίνδυνος αὐτομολεῖν πρὸς θεόν . πολλῶν δὲ καὶ ἄλλων ἔστιν ἀπολαῦσαι ἀγαθῶν τοὺς δικαιοσύνης ἐραστάς , οἳ τὴν ἀίδιον διώκομεν σωτηρίαν , ἀτὰρ δὴ καὶ ὧν αὐτὸς αἰνίττεται ὁ θεὸς διὰ Ἡσαΐου λαλῶν » ἔστι κληρονομία τοῖς θεραπεύουσι κύριον « · καλή γε καὶ ἐράσμιος ἡ κληρονομία , οὐ χρυσίον , οὐκ ἄργυρος , οὐκ ἐσθής , ἔνθα που σὴς καὶ [ τὰ τῆς γῆς ] λῃστής που καταδύεται περὶ τὸν χαμαίζηλον πλοῦτον ὀφθαλμιῶν , ἀλλ᾿ ἐκεῖνος ὁ θησαυρὸς τῆς σωτηρίας , πρὸς ὅν γε ἐπείγεσθαι χρὴ φιλολόγους γενομένους , συναπαίρει δὲ ἡμῖν ἐνθένδε τὰ ἔργα τὰ ἀστεῖα καὶ συνίπταται τῷ τῆς ἀληθείας πτερῷ . ταύτην ἡμῖν τὴν κληρονομίαν ἐγχειρίζει ἡ ἀίδιος διαθήκη τοῦ θεοῦ τὴν ἀίδιον δωρεὰν χορηγοῦσα · ὁ δὲ φιλόστοργος οὗτος ἡμῶν πατήρ , ὁ ὄντως πατήρ , οὐ παύεται προτρέπων , νουθετῶν , παιδεύων , φιλῶν · οὐδὲ γὰρ σῴζων παύεται , συμβουλεύει δὲ τὰ ἄριστα · » δίκαιοι γένεσθε , λέγει κύριος · οἱ διψῶντες πορεύεσθε ἐφ᾿ ὕδωρ , καὶ ὅσοι μὴ ἔχετε ἀργύριον , βαδίσατε καὶ ἀγοράσατε καὶ πίετε ἄνευ ἀργυρίου . « ἐπὶ τὸ λουτρόν , ἐπὶ τὴν σωτηρίαν , ἐπὶ τὸν φωτισμὸν παρακαλεῖ μονονουχὶ βοῶν καὶ λέγων · γῆν σοι δίδωμι καὶ θάλατταν , παιδίον , οὐρανόν τε καὶ τὰ ἐν αὐτοῖς πάντα ζῷά σοι χαρίζομαι · μόνον , ὦ παιδίον , δίψησον τοῦ πατρός , ἀμισθεί σοι δειχθήσεται ὁ θεός · οὐ καπηλεύεται ἡ ἀλήθεια , δίδωσί σοι καὶ τὰ πτηνὰ καὶ τὰ νηκτὰ καὶ τὰ ἐπὶ τῆς γῆς · ταῦτά σου ταῖς εὐχαρίστοις τρυφαῖς δεδημιούργηκεν ὁ πατήρ . ἀργυρίῳ μὲν ὠνήσεται ὁ νόθος , ὃς ἀπωλείας ἐστὶ παιδίον , ὃς » μαμωνᾷ δουλεύειν « προῄρηται , σοὶ δὲ τὰ σὰ ἐπιτρέπει , τῷ γνησίῳ λέγω , τῷ φιλοῦντι τὸν πατέρα , δι᾿ ὃν ἔτι ἐργάζεται , ᾧ μόνῳ καὶ ὑπισχνεῖται λέγων · » καὶ ἡ γῆ οὐ πραθήσεται εἰς βεβαίωσιν · « οὐ γὰρ κυροῦται τῇ φθορᾷ · » ἐμὴ γάρ ἐστιν πᾶσα ἡ γῆ , « ἔστι δὲ καὶ σή , ἐὰν ἀπολάβῃς τὸν θεόν . ὅθεν ἡ γραφὴ εἰκότως εὐαγγελίζεται τοῖς πεπιστευκόσιν · » οἱ δὲ ἅγιοι κυρίου κληρονομήσουσι τὴν δόξαν τοῦ θεοῦ καὶ τὴν δύναμιν αὐτοῦ . « ποίαν , ὦ μακάριε , δόξαν , εἰπέ μοι · » ἣν ὀφθαλμὸς οὐκ εἶδεν οὐδὲ οὖς ἤκουσεν , οὐδὲ ἐπὶ καρδίαν ἀνθρώπου ἀνέβη · καὶ χαρήσονται ἐπὶ τῇ βασιλείᾳ τοῦ κυρίου αὐτῶν εἰς τοὺς αἰῶνας , ἀμήν . « ἔχετε , ὦ ἄνθρωποι , τὴν θείαν τῆς χάριτος ἐπαγγελίαν , ἀκηκόατε καὶ τὴν ἄλλην τῆς κολάσεως ἀπειλήν , δι᾿ ὧν ὁ κύριος σῴζει , φόβῳ καὶ χάριτι παιδαγωγῶν τὸν ἄνθρωπον · τί μέλλομεν ; τί οὐκ ἐκκλίνομεν τὴν κόλασιν ; τί οὐ καταδεχόμεθα τὴν δωρεάν ; τί δὲ οὐχ αἱρούμεθα τὰ βελτίονα , θεὸν ἀντὶ τοῦ πονηροῦ , καὶ σοφίαν εἰδωλολατρείας προκρίνομεν καὶ ζωὴν ἀντικαταλλασσόμεθα θανάτου ; » ἰδοὺ τέθεικα πρὸ προσώπου ὑμῶν , « φησί , » τὸν θάνατον καὶ τὴν ζωήν . « πειράζει σε ὁ κύριος ἐκλέξασθαι τὴν ζωήν , συμβουλεύει σοι ὡς πατὴρ πείθεσθαι τῷ θεῷ . » ἐὰν γὰρ ἀκούσητέ μου « , φησί , » καὶ θελήσητε , τὰ ἀγαθὰ τῆς γῆς φάγεσθε , « ὑπακοῆς ἡ χάρις · » ἐὰν δὲ μὴ ὑπακούσητέ μου μηδὲ θελήσητε , μάχαιρα ὑμᾶς καὶ πῦρ κατέδεται , « παρακοῆς ἡ κρίσις . » τὸ γὰρ στόμα κυρίου ἐλάλησεν ταῦτα · « νόμος ἀληθείας λόγος κυρίου · βούλεσθε ὑμῖν ἀγαθὸς γένωμαι σύμβουλος ; ἀλλ᾿ ὑμεῖς μὲν ἀκούσατε · ἐγὼ δέ , εἰ δυνατόν , ἐνδείξομαι . ἐχρῆν μὲν ὑμᾶς , ὦ ἄνθρωποι , αὐτοῦ πέρι ἐννοουμένους τοῦ ἀγαθοῦ ἔμφυτον ἐπάγεσθαι πίστιν , μάρτυρα ἀξιόχρεων αὐτόθεν οἴκοθεν , περιφανῶς αἱρουμένην τὸ βέλτιστον , μηδὲ ζητεῖν εἰ μεταδιωκτέον , τὸ δ᾿ ἀγαθὸν ἐκπονεῖν . καὶ γὰρ εἴ τῳ μεθυστέον , φέρε εἰπεῖν , ἀμφιβάλλειν χρή · ὑμεῖς δὲ πρὶν ἢ ἐπισκέψασθαι μεθύετε · καὶ εἰ ὑβριστέον , οὐ πολυπραγμονεῖτε , ἀλλ᾿ ᾗ τάχος ὑβρίζετε . μόνον δ᾿ ἄρα εἰ θεοσεβητέον , ζητεῖτε , καὶ εἰ τῷ σοφῷ τούτῳ [ δὴ ] τῷ θεῷ καὶ τῷ Χριστῷ κατακολουθητέον , τοῦτο δὴ βουλῆς καὶ σκέψεως ἀξιοῦτε , οὐδ᾿ ὃ πρέπει θεῷ , ὅ τι ποτέ ἐστι , νενοηκότες . πιστεύσατε ἡμῖν κἂν ὡς μέθῃ , ἵνα σωφρονήσητε · πιστεύσατε κἂν ὡς ὕβρει , ἵνα ζήσητε . εἰ δὲ καὶ πείθεσθαι βούλεσθε τὴν ἐναργῆ τῶν ἀρετῶν ἐποπτεύσαντες πίστιν , φέρε ὑμῖν ἐκ περιουσίας τὴν περὶ τοῦ λόγου παραθήσομαι πειθώ . ὑμεῖς δέ , οὐ γὰρ τὰ πάτρια ὑμᾶς ἔτι τῆς ἀληθείας ἀπασχολεῖ ἔθη προκατηχημένους , ἀκούοιτ᾿ ἂν ἤδη τὸ μετὰ τοῦτο ὅπως ἔχει · καὶ δὴ μή τις ὑμᾶς τοῦδε τοῦ ὀνόματος αἰσχύνη προκαταλαμβανέτω , » ἥτ᾿ ἄνδρας μέγα σίνεται , « παρατρέπουσα σωτηρίας . ἀποδυσάμενοι δ᾿ οὖν περιφανῶς ἐν τῷ τῆς ἀληθείας σταδίῳ γνησίως ἀγωνιζώμεθα , βραβεύοντος μὲν τοῦ λόγου τοῦ ἁγίου , ἀγωνοθετοῦντος δὲ τοῦ δεσπότου τῶν ὅλων . οὐ γὰρ σμικρὸν ἡμῖν τὸ ἆθλον ἀθανασία πρόκειται . μὴ οὖν ἔτι φροντίζετε μηδὲ [ εἰ ] ὀλίγον , τί ὑμᾶς ἀγορεύουσι σύρφακές τινες ἀγοραῖοι , δεισιδαιμονίας ἄθεοι χορευταί , ἀνοίᾳ καὶ παρανοίᾳ ἐς αὐτὸ ὠθούμενοι τὸ βάραθρον , εἰδώλων ποιηταὶ καὶ λίθων προσκυνηταί · οἵδε γὰρ ἀνθρώπους ἀποθεοῦν τετολμήκασι , τρισκαιδέκατον Ἀλέξανδρον τὸν Μακεδόνα ἀναγράφοντες θεόν , » ὃν Βαβυλὼν ἤλεγξε νεκρόν . « ἄγαμαι τοίνυν τὸν Χῖον σοφιστήν , Θεόκριτος ὄνομα αὐτῷ · μετὰ τὴν Ἀλεξάνδρου τελευτὴν ἐπισκώπτων ὁ Θεόκριτος τὰς δόξας τὰς κενὰς τῶν ἀνθρώπων ἃς εἶχον περὶ θεῶν , πρὸς τοὺς πολίτας » ἄνδρες , « εἶπεν , » θαρρεῖτε ἄχρις ἂν ὁρᾶτε τοὺς θεοὺς πρότερον τῶν ἀνθρώπων ἀποθνῄσκοντας . « θεοὺς δὲ δὴ τοὺς ὁρατοὺς καὶ τὸν σύγκλυδα τῶν γενητῶν τούτων ὄχλον ὁ προσκυνῶν καὶ προσεταιριζόμενος , αὐτῶν ἐκείνων τῶν δαιμόνων ἀθλιώτερος μακρῷ . θεὸς γὰρ οὐδαμῇ οὐδαμῶς ἄδικος ὥσπερ οἱ δαίμονες , ἀλλ᾿ ὡς οἷόν τε δικαιότατος , καὶ οὐκ ἔστιν αὐτῷ ὁμοιότερον οὐδὲν ἢ ὃς ἂν ἡμῶν γένηται ὅτι δικαιότατος . βᾶτ᾿ εἰς ὁδὸν δὴ πᾶς ὁ χειρῶναξ λεώς , οἳ τὴν Διὸς γοργῶπιν Ἐργάνην θεὸν στατοῖσι λίκνοις προστρέπεσθε , ἠλίθιοι τῶν λίθων δημιουργοί τε καὶ προσκυνηταί . ὁ Φειδίας ὑμῶν καὶ ὁ Πολύκλειτος ἡκόντων Πραξιτέλης τε αὖ καὶ Ἀπελλῆς καὶ ὅσοι τὰς βαναύσους μετέρχονται τέχνας , γήινοι γῆς ὄντες ἐργάται . τότε γὰρ φησί τις προφητεία δυστυχήσειν τὰ τῇδε πράγματα , ὅταν ἀνδριᾶσι πιστεύσωσιν . ἡκόντων οὖν αὖθις , οὐ γὰρ ἀνήσω καλῶν , οἱ μικροτέχναι . οὐδείς που τούτων ἔμπνουν εἰκόνα δεδημιούργηκεν , οὐδὲ μὴν ἐκ γῆς μαλθακὴν ἐμάλαξε σάρκα . τίς ἔτηξε μυελὸν ἢ τίς ἔπηξεν ὀστέα ; τίς νεῦρα διέτεινεν ἢ τίς φλέβας ἐφύσησεν ; τίς αἷμα ἐνέχεεν ἐν αὐταῖς ἢ τίς δέρμα περιέτεινεν ; ποῦ δ᾿ ἄν τις αὐτῶν ὀφθαλμοὺς ποιήσαι βλέποντας ; τίς ἐνεφύσησε ψυχήν ; τίς δικαιοσύνην ἐδωρήσατο ; τίς ἀθανασίαν ὑπέσχηται ; μόνος ὁ τῶν ὅλων δημιουργός , ὁ » ἀριστοτέχνας πατήρ , « τοιοῦτον ἄγαλμα ἔμψυχον ἡμᾶς τὸν ἄνθρωπον ἔπλασεν · ὁ δὲ Ὀλύμπιος ὑμῶν , εἰκόνος εἰκών , πολύ τι τῆς ἀληθείας ἀπᾴδων , ἔργον ἐστὶ κωφὸν χειρῶν Ἀττικῶν . » εἰκὼν « μὲν γὰρ » τοῦ θεοῦ « ὁ λόγος αὐτοῦ ( καὶ υἱὸς τοῦ νοῦ γνήσιος ὁ θεῖος λόγος , φωτὸς ἀρχέτυπον φῶς ) , εἰκὼν δὲ τοῦ λόγου ὁ ἄνθρωπος ὁ ἀληθινός , ὁ νοῦς ὁ ἐν ἀνθρώπῳ , ὁ » κατ᾿ εἰκόνα « τοῦ θεοῦ καὶ » καθ᾿ ὁμοίωσιν « διὰ τοῦτο γεγενῆσθαι λεγόμενος , τῇ κατὰ καρδίαν φρονήσει τῷ θείῳ παρεικαζόμενος λόγῳ καὶ ταύτῃ λογικός . ἀνθρώπου δὲ τοῦ ὁρωμένου τοῦ γηγενοῦς γήινος εἰκὼν τὰ ἀγάλματα τὰ ἀνδρείκελα καὶ πόρρω τῆς ἀληθείας ἐπίκαιρον ἐκμαγεῖον καταφαίνεται . οὐδὲν οὖν ἀλλ᾿ ἢ μανίας ἔμπλεως ὁ βίος ἔδοξέ μοι γεγονέναι , τοσαύτῃ σπουδῇ περὶ τὴν ὕλην καταγινόμενος . ἐπιτέτριπται δὲ ὑπὸ κενῆς δόξης ἡ συνήθεια δουλείας μὲν γεύσασα ὑμᾶς καὶ ἀλόγου περιεργασίας · νομίμων δὲ ἀνόμων καὶ ἀπατηλῶν ὑποκρίσεων ἄγνοια αἰτία , ἣ δὴ † κατασκευασθεῖσα τὸ τῶν ἀνθρώπων γένος κηρῶν ὀλεθρίων καὶ εἰδώλων ἐπιστυγῶν πολλὰς τῶν δαιμόνων ἐπινοήσασα μορφάς , κηλῖδα τοῖς ἑπομένοις αὐτῇ ἐναπεμάξατο θανάτου μακροῦ . λάβετε οὖν ὕδωρ λογικόν , λούσασθε οἱ μεμολυσμένοι , περιρράνατε αὑτοὺς ἀπὸ τῆς συνηθείας ταῖς ἀληθιναῖς σταγόσιν · καθαροὺς εἰς οὐρανοὺς ἀναβῆναι δεῖ . ἄνθρωπος εἶ , τὸ κοινότατον , ἐπιζήτησον τὸν δημιουργήσαντά σε · υἱὸς εἶ , τὸ ἰδιαίτατον , ἀναγνώρισον τὸν πατέρα . σὺ δὲ ἔτι ταῖς ἁμαρτίαις παραμένεις , προστετηκὼς ἡδοναῖς ; τίνι λαλήσει κύριος » ὑμῶν ἐστιν ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν « ; ὑμῶν ἐστιν , ἐὰν θελήσητε , τῶν πρὸς τὸν θεὸν τὴν προαίρεσιν ἐσχηκότων · ὑμῶν , ἐὰν ἐθελήσητε πιστεῦσαι μόνον καὶ τῇ συντομίᾳ τοῦ κηρύγματος ἕπεσθαι , ἧς ὑπακούσαντες οἱ Νινευῖται τῆς προσδοκηθείσης ἁλώσεως μετανοίᾳ γνησίῳ τὴν καλὴν ἀντικατηλλάξαντο σωτηρίαν . πῶς οὖν ἀνέλθω , φησίν , εἰς οὐρανούς ; » ὁδός « ἐστιν ὁ κύριος , » στενὴ « μέν , ἀλλ᾿ » ἐξ οὐρανῶν , « στενὴ μέν , ἀλλ᾿ εἰς οὐρανοὺς ἀναπέμπουσα · στενὴ ἐπὶ γῆς ὑπερορωμένη , πλατεῖα ἐν οὐρανοῖς προσκυνουμένη . εἶθ᾿ ὁ μὲν ἄπυστος τοῦ λόγου συγγνώμην τῆς πλάνης ἔχει τὴν ἄγνοιαν , ὁ δὲ εἰς ὦτα βαλλόμενος [ καὶ ] τῇ ψυχῇ παρὰ τῆς γνώμης φέρει τὴν ἀπείθειαν , καὶ ὅσῳ γε φρονιμώτερος εἶναι δόξει , πρὸς κακοῦ ἡ σύνεσις αὐτῷ , ὅτι τῇ φρονήσει κέχρηται κατηγόρῳ τὸ βέλτιστον οὐχ ἑλόμενος · πέφυκε γὰρ ὡς ἄνθρωπος οἰκείως ἔχειν πρὸς θεόν . ὥσπερ οὖν τὸν ἵππον ἀροῦν οὐ βιαζόμεθα οὐδὲ τὸν ταῦρον κυνηγετεῖν , πρὸς ὃ πέφυκε δὲ ἕκαστον τῶν ζῴων περιέλκομεν , οὕτως ἀμέλει καὶ τὸν ἄνθρωπον ἐπὶ τὴν οὐρανοῦ γενόμενον θέαν , φυτὸν οὐράνιον ὡς ἀληθῶς , ἐπὶ τὴν γνῶσιν παρακαλοῦμεν τοῦ θεοῦ , τὸ οἰκεῖον αὐτοῦ καὶ ἐξαίρετον καὶ ἰδιωματικὸν παρὰ τὰ ἄλλα ζῷα κατειλημμένοι , αὔταρκες ἐφόδιον αἰώνων , θεοσέβειαν , παρασκευάζεσθαι συμβουλεύοντες . γεώργει , φαμέν , εἰ γεωργὸς εἶ , ἀλλὰ γνῶθι τὸν θεὸν γεωργῶν , καὶ πλεῖθι ὁ τῆς ναυτιλίας ἐρῶν , ἀλλὰ τὸν οὐράνιον κυβερνήτην παρακαλῶν · στρατευόμενόν σε κατείληφεν ἡ γνῶσις · τοῦ δίκαια σημαίνοντος ἄκουε στρατηγοῦ . καθάπερ οὖν κάρῳ καὶ μέθῃ βεβαρημένοι ἀνανήψατε καὶ διαβλέψαντες ὀλίγον ἐννοήθητε , τί θέλουσιν ὑμῖν οἱ προσκυνούμενοι λίθοι καὶ ἃ περὶ τὴν ὕλην κενοσπούδως δαπανᾶτε · εἰς ἄγνοιαν [ καὶ ] τὰ χρήματα καὶ τὸν βίον ὡς τὸ ζῆν ὑμῶν εἰς θάνατον καταναλίσκετε , τοῦτο μόνον τῆς ματαίας ὑμῶν ἐλπίδος εὑρόμενοι τὸ πέρας , οὐδὲ αὑτοὺς οἷοί τε ὄντες οἰκτεῖραι , ἀλλ᾿ οὐδὲ τοῖς κατελεῶσιν ὑμᾶς τῆς πλάνης ἐπιτήδειοι πείθεσθαι γίνεσθε , συνηθείᾳ κακῇ δεδουλωμένοι , ἧς ἀπηρτημένοι αὐθαίρετοι μέχρι τῆς ἐσχάτης ἀναπνοῆς εἰς ἀπώλειαν ὑποφέρεσθε · » ὅτι τὸ φῶς ἐλήλυθεν εἰς τὸν κόσμον καὶ ἠγάπησαν οἱ ἄνθρωποι μᾶλλον τὸ σκότος ἢ τὸ φῶς , « ἐξὸν ἀπομάξασθαι τὰ ἐμποδὼν τῇ σωτηρίᾳ καὶ τὸν τῦφον καὶ τὸν πλοῦτον καὶ τὸν φόβον , ἐπιφθεγγομένους τὸ ποιητικὸν δὴ τοῦτο πῇ δὴ χρήματα πολλὰ φέρω τάδε ; πῇ δὲ καὶ αὐτὸς πλάζομαι ; οὐ βούλεσθε οὖν τὰς φαντασίας ταύτας τὰς κενὰς ἀπορρίψαντες τῇ συνηθείᾳ αὐτῇ ἀποτάξασθαι , κενοδοξίᾳ ἐπιλέγοντες · ψευδεῖς ὄνειροι χαίρετ᾿ , οὐδὲν ἦτ᾿ ἄρα ; τί γὰρ ἡγεῖσθε , ὦ ἄνθρωποι , τὸν Τύχωνα Ἑρμῆν καὶ τὸν Ἀνδοκίδου καὶ τὸν Ἀμύητον ; ἦ παντί τῳ δῆλον ὅτι λίθους , ὥσπερ καὶ αὐτὸν τὸν Ἑρμῆν . ὡς δὲ οὐκ ἔστι θεὸς ἡ ἅλως καὶ ὡς οὐκ ἔστι θεὸς ἡ ἶρις , ἀλλὰ πάθη ἀέρος καὶ νεφῶν , καὶ ὃν τρόπον οὐκ ἔστιν ἡμέρα θεός , οὐδὲ μὴν οὐδὲ ἐνιαυτὸς οὐδὲ χρόνος ὁ ἐκ τούτων συμπληρούμενος , οὕτως οὐδὲ ἥλιος οὐδὲ σελήνη , οἷς ἕκαστον τῶν προειρημένων διορίζεται . τίς ἂν οὖν τὴν εὔθυναν καὶ τὴν κόλασιν καὶ τὴν δίκην καὶ τὴν νέμεσιν εὖ φρονῶν ὑπολάβοι θεούς ; οὐδὲ γὰρ οὐδ᾿ ἐρινῦς οὐδὲ μοῖραι οὐδὲ εἱμαρμένη , ἐπεὶ μηδὲ πολιτεία μηδὲ δόξα μηδὲ πλοῦτος θεοί , ὃν καὶ ζωγράφοι τυφλὸν ἐπιδεικνύουσιν · εἰ δὲ αἰδῶ καὶ ἔρωτα καὶ ἀφροδίτην ἐκθειάζετε , ἀκολουθούντων αὐτοῖς αἰσχύνη καὶ ὁρμὴ καὶ κάλλος καὶ συνουσία . οὔκουν ἔτ᾿ ἂν εἰκότως ὕπνος καὶ θάνατος θεὼ διδυμάονε παρ᾿ ὑμῖν νομίζοιντο , πάθη ταῦτα περὶ τὰ ζῷα συμβαίνοντα φυσικῶς · οὐδὲ μὴν κῆρα οὐδε εἱμαρμένην οὐδὲ μοίρας θεὰς ἐνδίκως ἐρεῖτε . εἰ δὲ ἔρις καὶ μάχη οὐ θεοί , οὐδὲ Ἄρης οὐδὲ Ἐνυώ . ἔτι τε εἰ αἱ ἀστραπαὶ καὶ οἱ κεραυνοὶ καὶ οἱ ὄμβροι οὐ θεοί , πῶς τὸ πῦρ καὶ τὸ ὕδωρ θεοί ; πῶς δὲ καὶ οἱ διᾴσσοντες καὶ οἱ κομῆται διὰ πάθος ἀέρος γεγενημένοι ; ὁ δὲ τὴν τύχην θεὸν λέγων καὶ τὴν πρᾶξιν λεγέτω θεόν . εἰ δὴ οὖν τούτων οὐδὲ ἓν θεὸς εἶναι νομίζεται οὐδὲ μὴν ἐκείνων τῶν χειροκμήτων καὶ ἀναισθήτων πλασμάτων , πρόνοια δέ τις περὶ ἡμᾶς καταφαίνεται δυνάμεως θεϊκῆς , λείπεται οὐδὲν ἄλλο ἢ τοῦτο ὁμολογεῖν , ὅτι ἄρα ὄντως μόνος ἔστι τε καὶ ὑφέστηκεν ὁ μόνος ὄντως ὑπάρχων θεός . ἀλλὰ γὰρ μανδραγόραν ἤ τι ἄλλο φάρμακον πεπωκόσιν ἀνθρώποις ἐοίκατε οἱ ἀνόητοι , θεὸς δὲ ὑμῖν ἀνανῆψαι δοίη ποτὲ τοῦδε τοῦ ὕπνου καὶ συνιέναι θεὸν μηδὲ χρυσὸν ἢ λίθον ἢ δένδρον ἢ πρᾶξιν ἢ πάθος ἢ νόσον ἢ φόβον ἰνδάλλεσθαι ὡς θεόν . » τρὶς γὰρ μύριοί εἰσιν « ὡς ἀληθῶς » ἐπὶ χθονὶ πουλυβοτείρῃ δαίμονες « οὐκ » ἀθάνατοι « οὐδὲ μὴν θνητοί ( οὐδὲ γὰρ αἰσθήσεως , ἵνα καὶ θανάτου , μετειλήφασιν ) , λίθινοι δὲ καὶ ξύλινοι δεσπόται ἀνθρώπων , ὑβρίζοντες καὶ παρασπονδοῦντες τὸν βίον διὰ τῆς συνηθείας . » ἡ γῆ δὲ τοῦ κυρίου , « φησί , » καὶ τὸ πλήρωμα αὐτῆς · « εἶτα τί τολμᾷς ἐν τοῖς τοῦ κυρίου τρυφῶν ἀγνοεῖν τὸν δεσπότην ; κατάλειπε τὴν γῆν τὴν ἐμήν , ἐρεῖ σοι ὁ κύριος , μὴ θίγῃς τοῦ ὕδατος ὃ ἐγὼ ἀναδίδωμι , τῶν καρπῶν ὧν ἐγὼ γεωργῶ , μὴ μεταλάμβανε · ἀπόδος , ἄνθρωπε , τὰ τροφεῖα τῷ θεῷ · ἐπίγνωθί σου τὸν δεσπότην · ἴδιον εἶ πλάσμα τοῦ θεοῦ · τὸ δὲ οἰκεῖον αὐτοῦ πῶς ἂν ἐνδίκως ἀλλότριον γένοιτο ; τὸ γὰρ ἀπηλλοτριωμένον στερόμενον τῆς οἰκειότητος στέρεται τῆς ἀληθείας . ἦ γὰρ οὐχ ᾗ Νιόβη τρόπον τινά , μᾶλλον δὲ ἵνα μυστικώτερον πρὸς ὑμᾶς ἀποφθέγξωμαι , γυναικὸς τῆς Ἑβραίας δίκην ( Λὼτ ἐκάλουν αὐτὴν οἱ παλαιοὶ ) εἰς ἀναισθησίαν μετατρέπεσθε ; λελιθωμένην ταύτην παρειλήφαμεν τὴν γυναῖκα διὰ τὸ Σοδόμων ἐρᾶν · Σοδομῖται δὲ οἱ ἄθεοι καὶ οἱ πρὸς τὴν ἀσέβειαν ἐπιστρεφόμενοι σκληροκάρδιοί τε καὶ ἠλίθιοι . ταύτας οἴου θεόθεν ἐπιλέγεσθαί σοι τὰς φωνάς · μὴ γὰρ οἴου λίθους μὲν εἶναι ἱερὰ καὶ ξύλα καὶ ὄρνεα καὶ ὄφεις , ἀνθρώπους δὲ μή · πολὺ δὲ τοὐναντίον · ἱεροὺς μὲν ὄντως τοὺς ἀνθρώπους ὑπολάμβανε , τὰ δὲ θηρία καὶ τοὺς λίθους ὅπερ εἰσίν . οἱ γάρ τοι δείλαιοι τῶν ἀνθρώπων καὶ ἄθλιοι διὰ μὲν κόρακος καὶ κολοιοῦ νομίζουσι τὸν θεὸν ἐμβοᾶν , διὰ δὲ ἀνθρώπου σιωπᾶν , καὶ τὸν μὲν κόρακα τετιμήκασιν ὡς ἄγγελον θεοῦ , τὸν δὲ ἄνθρωπον τοῦ θεοῦ διώκουσιν , οὐ κρῴζοντα , οὐ κλώζοντα , φθεγγόμενον δέ · οἴμοι , λογικῶς καὶ φιλανθρώπως κατηχοῦντα ἀποσφάττειν ἀπανθρώπως ἐπιχειροῦσιν , ἐπὶ τὴν δικαιοσύνην καλοῦντα , οὔτε τὴν χάριν τὴν ἄνωθεν ἀπεκδεχόμενοι οὔτε τὴν κόλασιν ἐκτρεπόμενοι . οὐ γὰρ πιστεύουσι τῷ θεῷ οὐδὲ ἐκμανθάνουσι τὴν δύναμιν αὐτοῦ . οὗ δὲ ἄρρητος ἡ φιλανθρωπία , τούτου ἀχώρητος ἡ μισοπονηρία . τρέφει δὲ ὁ μὲν θυμὸς τὴν κόλασιν ἐπὶ ἁμαρτίᾳ , εὖ ποιεῖ δὲ ἐπὶ μετανοίᾳ ἡ φιλανθρωπία . οἰκτρότατον δὲ τὸ στέρεσθαι τῆς παρὰ τοῦ θεοῦ ἐπικουρίας . ὀμμάτων μὲν οὖν ἡ πήρωσις καὶ τῆς ἀκοῆς ἡ κώφωσις ἀλγεινοτέρα παρὰ τὰς λοιπὰς τοῦ πονηροῦ πλεονεξίας · ἣ μὲν γὰρ αὐτῶν ἀφῄρηται τῆς οὐρανίου προσόψεως , ἣ δὲ τῆς θείας μαθήσεως ἐστέρηται . ὑμεῖς δὲ πρὸς τὴν ἀλήθειαν ἀνάπηροι καὶ τυφλοὶ μὲν τὸν νοῦν , κωφοὶ δὲ τὴν σύνεσιν ὄντες οὐκ ἀλγεῖτε , οὐκ ἀγανακτεῖτε , οὐ τὸν οὐρανὸν ἰδεῖν καὶ τὸν τοῦ οὐρανοῦ ποιητὴν ἐπεθυμήσατε , οὐδὲ τὸν τῶν πάντων δημιουργὸν καὶ πατέρα ἀκοῦσαι καὶ μαθεῖν ἐξεζητήσατε , τὴν προαίρεσιν τῇ σωτηρίᾳ συνάψαντες · ἐμποδὼν γὰρ ἵσταται οὐδὲν τῷ σπεύδοντι πρὸς γνῶσιν θεοῦ , οὐκ ἀπαιδευσία , οὐ πενία , οὐκ ἀδοξία , οὐκ ἀκτημοσύνη · οὐδέ τις τὴν ὄντως ἀληθῆ σοφίαν » χαλκῷ δῃώσας « μεταλλάξαι εὔχεται οὐδὲ σιδήρῳ · εὖ γάρ τοι παντὸς μᾶλλον τοῦτο εἴρηται · ὁ χρηστός ἐστι πανταχοῦ σωτήριος · ὁ γὰρ τοῦ δικαίου ζηλωτής , ὡς ἂν τοῦ ἀνενδεοῦς ἐραστής , ὀλιγοδεής , οὐκ ἐν ἄλλῳ τινὶ ἢ ἐν αὐτῷ [ καὶ ] τῷ θεῷ τὸ μακάριον θησαυρίσας , ἔνθα οὐ σής , οὐ λῃστής , οὐ πειρατής , ἀλλ᾿ ὁ τῶν ἀγαθῶν ἀίδιος δοτήρ . ἄρα οὖν εἰκότως ὡμοίωσθε τοῖς ὄφεσιν ἐκείνοις , οἷς τὰ ὦτα πρὸς τοὺς κατεπᾴδοντας ἀποκέκλεισται . » θυμὸς γὰρ αὐτοῖς « , φησὶν ἡ γραφή , » κατὰ τὴν ὁμοίωσιν τοῦ ὄφεως , ὡσεὶ ἀσπίδος κωφῆς καὶ βυούσης τὰ ὦτα αὐτῆς , ἥτις οὐκ εἰσακούσεται φωνῆς ἐπᾳδόντων . « ἀλλ ὑμεῖς γε κατεπᾴσθητε τὴν ἀγριότητα καὶ παραδέξασθε τὸν ἥμερον καὶ ἡμέτερον λόγον καὶ τὸν ἰὸν ἀποπτύσατε τὸν δηλητήριον , ὅπως ὅτι μάλιστα ὑμῖν τὴν φθοράν , ὡς ἐκείνοις τὸ γῆρας , ἀποδύσασθαι δοθῇ . ἀκούσατέ μου καὶ μὴ τὰ ὦτα ἀποβύσητε μηδὲ τὰς ἀκοὰς ἀποφράξητε , ἀλλ᾿ εἰς νοῦν βάλεσθε τὰ λεγόμενα . καλόν ἐστι τὸ φάρμακον τῆς ἀθανασίας · στήσατέ ποτε τοὺς ὁλκοὺς τοὺς ἑρπηστικούς . » οἱ γὰρ ἐχθροὶ κυρίου χοῦν λείξουσι « , φησίν [ ἡ γραφὴ λέγει ] · ἀνανεύσατε τῆς γῆς εἰς αἰθέρα , ἀναβλέψατε εἰς οὐρανόν , θαυμάσατε , παύσασθε καραδοκοῦντες τῶν δικαίων τὴν πτέρναν καὶ » τὴν ὁδὸν τῆς ἀληθείας « ἐμποδίζοντες · φρόνιμοι γένεσθε καὶ ἀβλαβεῖς · τάχα που ὁ κύριος ἁπλότητος ὑμῖν δωρήσεται πτερόν ( πτερῶσαι προῄρηται τοὺς γηγενεῖς ) , ἵνα δὴ τοὺς χηραμοὺς καταλείποντες οἰκήσητε τοὺς οὐρανούς . μόνον ἐξ ὅλης καρδίας μετανοήσωμεν , ὡς ὅλῃ καρδίᾳ δυνηθῆναι χωρῆσαι τὸν θεόν . » ἐλπίσατε ἐπ᾿ αὐτόν « , φησί , » πᾶσα συναγωγὴ λαοῦ , ἐκχέετε ἐνώπιον αὐτοῦ πάσας τὰς καρδίας ὑμῶν « πρὸς τοὺς κενοὺς τῆς πονηρίας λέγει · ἐλεεῖ καὶ δικαιοσύνης πληροῖ · πίστευσον , ἄν¦θρωπε , ἀνθρώπῳ καὶ θεῷ · πίστευσον , ἄνθρωπε τῷ παθόντι καὶ προσκυνουμένῳ , θεῷ ζῶντι πιστεύσατε οἱ δοῦλοι τῷ νεκρῷ · πάντες ἄνθρωποι πιστεύσατε μόνῳ τῷ πάντων ἀνθρώπων θεῷ · πιστεύσατε καὶ μισθὸν λάβετε σωτηρίαν · » ἐκζητήσατε τὸν θεόν , καὶ ζήσεται ἡ ψυχὴ ὑμῶν . « ὁ ἐκζητῶν τὸν θεὸν τὴν ἰδίαν πολυπραγμονεῖ σωτηρίαν · εὗρες τὸν θεόν , ἔχεις τὴν ζωήν . ζητήσωμεν οὖν , ἵνα καὶ ζήσωμεν . ὁ μισθὸς τῆς εὑρέσεως ζωὴ παρὰ θεῷ . » ἀγαλλιάσθωσαν καὶ εὐφρανθήτωσαν ἐπὶ σοὶ πάντες οἱ ζητοῦντές σε καὶ λεγέτωσαν διὰ παντός , μεγαλυνθήτω ὁ θεός . « καλὸς ὕμνος τοῦ θεοῦ ἀθάνατος ἄνθρωπος , δικαιοσύνῃ οἰκοδομούμενος , ἐν ᾧ τὰ λόγια τῆς ἀληθείας ἐγκεχάρακται . ποῦ γὰρ ἀλλαχόθι ἢ ἐν σώφρονι ψυχῇ δικαιοσύνην ἐγγραπτέον ; ποῦ ἀγάπην ; αἰδῶ δὲ ποῦ ; πραότητα δὲ ποῦ ; ταύτας , οἶμαι , τὰς θείας γραφὰς ἐναποσφραγισαμένους χρὴ τῇ ψυχῇ καλὸν ἀφετήριον σοφίαν ἡγεῖσθαι τοῖς ἐφ᾿ ὁτιοῦν τοῦ βίου τραπεῖσι μέρος , ὅρμον τε τὴν αὐτὴν ἀκύμονα σωτηρίας σοφίαν νομίζειν · δι᾿ ἣν ἀγαθοὶ μὲν πατέρες τέκνων οἱ τῷ πατρὶ προσδεδραμηκότες , ἀγαθοὶ δὲ γονεῦσιν υἱοὶ οἱ τὸν υἱὸν νενοηκότες , ἀγαθοὶ δὲ ἄνδρες γυναικῶν οἱ μεμνημένοι τοῦ νυμφίου , ἀγαθοὶ δὲ οἰκετῶν δεσπόται οἱ τῆς ἐσχάτης δουλείας λελυτρωμένοι . ὢ μακαριώτερα τῆς ἐν ἀνθρώποις πλάνης τὰ θηρία · ἐπινέμεται τὴν ἄγνοιαν , ὡς ὑμεῖς , οὐχ ὑποκρίνεται δὲ τὴν ἀλήθειαν · οὐκ ἔστι παρ᾿ αὐτοῖς κολάκων γένη , οὐ δεισιδαιμονοῦσιν ἰχθύες , οὐκ εἰδωλολατρεῖ τὰ ὄρνεα , ἕνα μόνον ἐκπλήττεται τὸν οὐρανόν , ἐπεὶ θεὸν νοῆσαι μὴ δύναται ἀπηξιωμένα τοῦ λόγου . εἶτ᾿ οὐκ αἰσχύνεσθε καὶ τῶν ἀλόγων σφᾶς αὐτοὺς ἀλογωτέρους πεποιηκότες , οἳ διὰ τοσούτων ἡλικιῶν ἐν ἀθεότητι κατατέτριφθε ; παῖδες γεγόνατε , εἶτα μειράκια , εἶτα ἔφηβοι , εἶτα ἄνδρες , χρηστοὶ δὲ οὐδέποτε . κἂν τὸ γῆρας αἰδέσθητε , ἐπὶ δυσμαῖς τοῦ βίου γενόμενοι σωφρονήσατε , κἂν ἐπὶ τέλει τοῦ βίου τὸν θεὸν ἐπίγνωτε , ὡς δὴ τὸ τέλος ὑμῖν τοῦ βίου ἀρχὴν ἀναλάβοι σωτηρίας . ἐ γηράσατε πρὸς δεισιδαιμονίαν , νέοι ἀφίκεσθε πρὸς θεοσέβειαν · παῖδας ἀκάκους ἐγκρινεῖ θεός . ὁ μὲν οὖν Ἀθηναῖος τοῖς Σόλωνος ἑπέσθω νόμοις καὶ ὁ Ἀργεῖος τοῖς Φορωνέως καὶ ὁ Σπαρτιάτης τοῖς Λυκούργου , εἰ δὲ σεαυτὸν ἀναγράφεις τοῦ θεοῦ , οὐρανὸς μέν σοι ἡ πατρίς , ὁ δὲ θεὸς νομοθέτης . τίνες δὲ καὶ οἱ νόμοι ; » οὐ φονεύσεις , οὐ μοιχεύσεις , οὐ παιδοφθορήσεις , οὐ κλέψεις , οὐ ψευδομαρτυρήσεις , ἀγαπήσεις κύριον τὸν θεόν σου . « εἰσὶ δὲ καὶ τούτων τὰ παραπληρώματα , λόγιοι νόμοι καὶ ἅγιοι λόγοι ἐν αὐταῖς ἐγγραφόμενοι ταῖς καρδίαις · » ἀγαπήσεις τὸν πλησίον σου ὡς σεαυτόν , « καὶ » τῷ τύπτοντί σε εἰς τὴν σιαγόνα πάρεχε καὶ τὴν ἄλλην , « καὶ » οὐκ ἐπιθυμήσεις , ἐπιθυμίᾳ γὰρ μόνῃ μεμοίχευκας . « πόσῳ γοῦν ἄμεινον τοῖς ἀνθρώποις τοῦ τυγχάνειν τῶν ἐπιθυμιῶν ἀρχὴν μηδὲ ἐπιθυμεῖν ἐθέλειν ὧν μὴ δεῖ ; ἀλλ᾿ ὑμεῖς μὲν τὸ αὐστηρὸν τῆς σωτηρίας ὑπομένειν οὐ καρτερεῖτε , καθάπερ δὲ τῶν σιτίων τοῖς γλυκέσιν ἡδόμεθα διὰ τὴν λειότητα τῆς ἡδονῆς προτιμῶντες , ἰᾶται δὲ ἡμᾶς καὶ ὑγιάζει τὰ πικρὰ τραχύνοντα τὴν αἴσθησιν , ἀλλὰ τοὺς ἀσθενεῖς τὸν στόμαχον ῥώννυσιν ἡ τῶν φαρμάκων αὐστηρία , οὕτως ἥδει μὲν καὶ γαργαλίζει ἡ συνήθεια , ἀλλ᾿ ἣ μὲν εἰς τὸ βάραθρον ὠθεῖ , ἡ συνήθεια , ἣ δὲ εἰς οὐρανὸν ἀνάγει , ἡ ἀλήθεια , » τραχεῖα « μὲν τὸ πρῶτον , » ἀλλ᾿ ἀγαθὴ κουροτρόφος · « καὶ σεμνὴ μὲν ἡ γυναικωνῖτις αὕτη , σώφρων δὲ ἡ γερουσία · οὐδέ ἐστι δυσπρόσιτος οὐδὲ ἀδύνατος λαβεῖν , ἀλλ᾿ ἔστιν ἐγγυτάτω ἔνοικος ἡμῶν , ᾗ φησιν αἰνιττόμενος ὁ πάνσοφος Μωυσῆς , τρισὶ τοῖς καθ᾿ ἡμᾶς ἐνδιαιτωμένη μέρεσι , » χερσὶ καὶ στόματι καὶ καρδίᾳ . « σύμβολον τοῦτο γνήσιον τρισὶ τοῖς πᾶσι συμπληρουμένης τῆς ἀληθείας , βουλῇ καὶ πράξει καὶ λόγῳ · μηδὲ γὰρ τόδε δείμαινε , μή σε τὰ πολλὰ καὶ ἐπιτερπῆ φανταζόμενα ἀφέληται σοφίας · αὐτὸς ἑκὼν ὑπερβήσῃ τὸν λῆρον τῆς συνηθείας , καθάπερ καὶ οἱ παῖδες τὰ ἀθύρματα ἄνδρες γενόμενοι ἀπέρριψαν . τάχει μὲν δὴ . ἀνυπερβλήτῳ εὐνοίᾳ τε εὐπροσίτῳ ἡ δύναμις ἡ θεϊκὴ ἐπιλάμψασα τὴν γῆν σωτηρίου σπέρματος ἐνέπλησε τὸ πᾶν . οὐ γὰρ ἂν οὕτως ἐν ὀλίγῳ χρόνῳ τοσοῦτον ἔργον ἄνευ θείας κομιδῆς ἐξήνυσεν ὁ κύριος , ὄψει καταφρονούμενος , ἔργῳ προσκυνούμενος , ὁ καθάρσιος καὶ σωτήριος καὶ μειλίχιος , ὁ θεῖος λόγος , ὁ φανερώτατος ὄντως θεός , ὁ τῷ δεσπότῃ τῶν ὅλων ἐξισωθείς , ὅτι ἦν υἱὸς αὐτοῦ καὶ » ὁ λόγος ἦν ἐν τῷ θεῷ « , οὔθ᾿ ὅτε τὸ πρῶτον προεκηρύχθη , ἀπιστηθείς , οὔθ᾿ ὅτε τὸ ἀνθρώπου προσωπεῖον ἀναλαβὼν καὶ σαρκὶ ἀναπλασάμενος τὸ σωτήριον δρᾶμα τῆς ἀνθρωπότητος ὑπεκρίνετο , ἀγνοηθείς · γνήσιος γὰρ ἦν ἀγωνιστὴς καὶ τοῦ πλάσματος συναγωνιστής , τάχιστα δὲ εἰς πάντας ἀνθρώπους διαδοθεὶς θᾶττον ἡλίου ἐξ αὐτῆς ἀνατείλας τῆς πατρικῆς βουλήσεως , ῥᾷστα ἡμῖν ἐπέλαμψε τὸν θεόν , ὅθεν τε ἦν αὐτὸς καὶ ὃς ἦν , δι᾿ ὧν ἐδίδαξεν καὶ ἐνεδείξατο , παραστησάμενος , ὁ σπονδοφόρος καὶ διαλλακτὴς καὶ σωτὴρ ἡμῶν λόγος , πηγὴ ζωοποιός , εἰρηνική , ἐπὶ πᾶν τὸ πρόσωπον τῆς γῆς χεόμενος , δι᾿ ὃν ὡς ἔπος εἰπεῖν τὰ πάντα ἤδη πέλαγος γέγονεν ἀγαθῶν .
Lemmas: ἀλλά ἐκ πατήρ , φημί , παραδίδωμι ἐγώ ἔθος ἀνατρέπω οὐ εὔλογος . καί τίς δή οὐ ὁ πρῶτος τροφή , ὁ γάλα , χράω , ὅς δήπουθεν συνεθίζω ἐγώ ἐκ γενετή ὁ τίτθη ; τίς δέ αὐξάνω ἤ μειόω ὁ πατρῷος οὐσία , καί οὐ ὁ ἴσος , ὡς παραλαμβάνω , διαφυλάσσω ; τίς δέ οὐκέτι ὁ κόλπος ὁ πατρῷος ἐναποβλύζω , ἤ καί ὁ ἄλλος , ὅς νηπιάζω ὑπό μήτηρ τε ἐκτρέφω γέλως ὀφλισκάνω , ἐπιτελέω ἔτι , ἀλλά σφεῖς αὐτός , καί εἰ μή παιδαγωγός τυγχάνω ἀγαθός , ἐπανορθόω ; εἶτα ἐπί ὁ πλόος ὁ παρέκβασις καίτοι ἐπιζήμιος καί ἐπισφαλής εἰμί , ὅμως γλυκύς πως προσπίπτω , ἐπί δέ ὁ βίος οὐ ὁ ἔθος καταλείπω ὁ πονηρός καί ἐμπαθής καί ἄθεος , ἐάν ὁ πατήρ χαλεπαίνω , ἐπί ὁ ἀλήθεια ἐκκλίνω καί ὁ ὄντως εἰμί πατήρ ἐπιζητέω , οἷος δηλητήριος φάρμακον ὁ συνήθεια ἀπωθέω ; οὗτος αὐτός γάρ τοι ὁ καλός ὁ ἐγχειρέω εἰμί , ὑποδείκνυμι σύ ὡς ἀπό μανία καί ὁ τρισάθλιος οὗτος ἔθος μισέω ὁ θεοσέβεια · οὐ γάρ ἄν μισέω ποτέ ἤ ἀπαγορεύω ἀγαθός τοσοῦτος , ὅς μέγας οὐδείς ἐκ θεός δωρέω πω ὁ ὁ ἄνθρωπος γένεσις , εἰ μή συναρπάζω ὁ ἔθος , εἶτα μέντοι ἀποβύω ὁ οὖς ἐγώ , οἷος ἵππος σκληραύχην ἀφηνιάζω , ὁ χαλινός ἐνδάκνω , ἀποφεύγω ὁ λόγος , ἀποσείω μέν ὁ ἡνίοχος σύ ὁ βίος ἐγώ ἐπιποθέω , ἐπί δέ ὁ κρημνός ὁ ἀπώλεια ὑπό ὁ ἄνοια φέρω ἐναγής ὁ ἅγιος ὑπολαμβάνω ὁ θεός λόγος . ἕπομαι τοιγαροῦν σύ κατά ὁ Σοφοκλῆς ὁ ἐπίχειρα ὁ ἐκλογή , νόος φροῦδος , οὖς ἀχρεῖος , φροντίς κενός , καί οὐ οἶδα ὡς πᾶς μάλα οὗτος ἀληθής , ὅτι ἄρα ὁ μέν ἀγαθός καί θεοσεβής ἀγαθός ὁ ἀμοιβή τυγχάνω ἀγαθός τιμάω , ὁ δέ ἐκ ὁ ἐναντίος πονηρός ὁ κατάλληλος τιμωρία , καί ὁ γε ἄρχω ὁ κακία ἐπαρτάω κόλασις . ἀπειλέω γοῦν αὐτός ὁ προφήτης Ζαχαρίας » ἐπιτιμάω ἐν σύ ὁ ἐκλέγω ὁ Ἱεροσόλυμα · οὐ ἰδού οὗτος δαλός ἐκσπάω ἐκ πῦρ ; « τίς οὖν ἔτι ὁ ἄνθρωπος ὄρεξις ἔγκειμαι θάνατος ἑκούσιος ; τίς δέ ὁ δαλός ὁ θανατηφόρος οὗτος προσφεύγω , μετά ὅς καταφλέγω , ἔξεστι βιόω καλός κατά ὁ θεός , οὐ κατά ὁ ἔθος ; θεός μέν γάρ ζωή χαρίζω , ἔθος δέ πονηρός μετά ὁ ἐνθένδε ἀπαλλαγή μετάνοια κενός ἅμα τιμωρία προστρίβω , » πάσχω δέ τε νήπιος γιγνώσκω « , ὡς ἀπόλλυμι δεισιδαιμονία καί σῴζω θεοσέβεια . ὁράω τις σύ ὁ παρά ὁ εἴδωλον λατρεύω , κόμη ῥυπάω , ἐσθής πιναρός καί καταρρήγνυμι καθυβρίζω , λουτρόν μέν παντάπασι ἀπείρατος , ὁ δέ ὁ ὄνυξ ἀκμή ἐκθηριόομαι , πολύς δέ καί ὁ αἰδοῖον ἀφαιρέω , ἔργον δείκνυμι ὁ εἴδωλον ὁ τέμενος τάφος τις ἤ δεσμωτήριον · οὗτος ἐγώ δοκέω πενθέω , οὐ θρησκεύω ὁ θεός , ἔλεος μάλα ἤ θεοσέβεια ἄξιος πάσχω . καί οὗτος ὁράω ἔτι τυφλώττω καί οὐ πρός ὁ δεσπότης ὁ πᾶς καί κύριος ὁ ὅλος ἀναβλέπω ; οὐ δέ καταφεύγω , ἐκ ὁ ἐνταῦθα δεσμωτήριον ἐκφεύγω , ἐπί ὁ ἔλεος ὁ ἐκ οὐρανός ; ὁ γάρ θεός ἐκ πολύς ὁ φιλανθρωπία ἀντέχω ὁ ἄνθρωπος , ὥσπερ ἐκ καλιά ἐκπίπτω νεοσσός ὁ μήτηρ ὄρνις ἐφίπταμαι · εἰ δέ που καί θηρίον ἑρπηστικός περιχάσκω ὁ νεοσσός , μήτηρ δέ ἀμφιποτάομαι ὀδύρομαι φίλος τέκνον · ὁ δέ θεός πατήρ καί ζητέω ὁ πλάσμα καί ἰάομαι ὁ παράπτωμα καί διώκω ὁ θηρίον καί ὁ νεοσσός αὖθις ἀναλαμβάνω ἐπί ὁ καλιά ἀναπέτομαι παρορμάω . εἶτα κύων μέν ἤδη πλανάω ὀσμή ῥινηλατέω ἐξιχνεύω ὁ δεσπότης καί ἵππος ὁ ἀναβάτης ἀποσείω εἷς που σύριγμα ὑπακούω ὁ δεσπότης · » γιγνώσκω δέ « , φημί , » βοῦς ὁ κτάομαι καί ὄνος ὁ φάτνη ὁ κύριος αὐτός , Ἰσραήλ δέ ἐγώ οὐ γιγνώσκω . « τίς οὖν ὁ κύριος ; οὐ μνησικακέω , ἔτι ἐλεέω , ἔτι ὁ μετάνοια ἀπαιτέω . ἔρομαι δέ σύ βούλομαι , εἰ οὐ ἄτοπος σύ δοκέω πλάσμα σύ ὁ ἄνθρωπος [ ἐπιγίγνομαι ὁ θεός καί παρά αὐτός ὁ ψυχή λαμβάνω καί εἰμί ὅλος ὁ θεός ἕτερος δουλεύω δεσπότης , πρός δέ καί θεραπεύω ἀντί μέν ὁ βασιλεύς ὁ τύραννος , ἀντί δέ ὁ ἀγαθός ὁ πονηρός . τίς γάρ , ὦ πρός ὁ ἀλήθεια , σωφρονέω γε ἀγαθός καταλείπω κακία σύνειμι ; τίς δέ ὅστις ὁ θεός ἀποφεύγω δαιμόνιον συμβιόω ; τίς δέ υἱός εἰμί δύναμαι ὁ θεός δουλεύω ἥδομαι ; ἤ τίς οὐρανός πολίτης εἰμί δύναμαι ἔρεβος διώκω , ἔξεστι παράδεισος γεωργέω καί οὐρανός περιπολέω καί ὁ ζωτικός καί ἀκήρατος μεταλαμβάνω πηγή , κατά ἴχνος ἐκεῖνος ὁ φωτεινός ἀεροβατέω νεφέλη , ὥσπερ ὁ Ἡλίας , θεωρέω ὁ ὑετός ὁ σωτήριος ; ὁ δέ σκώληξ δίκη περί τέλμα καί βόρβορος , ὁ ἡδονή ῥεῦμα , καλινδέομαι ἀνόνητος καί ἀνόητος ἐκβόσκω τρυφή , ὑώδης τις ἄνθρωπος . ὗς γάρ , φημί , » ἥδομαι βόρβορος « μάλα ἤ καθαρός ὕδωρ καί » ἐπί φορυτός μαργαίνω « κατά Δημόκριτος . μή δῆτα οὖν , μή δῆτα ἐξανδραποδίζω μηδέ ὑώδης γίγνομαι , ἀλλά » ὡς τέκνον φώς « γνήσιος , ἀναθρέω καί ἀναβλέπω εἰς ὁ φάος , μή νόθος ἐγώ ἐξελέγχω ὁ κύριος ὥσπερ ὁ ἥλιος ὁ ἀετός . μετανοέω οὖν καί μεθίστημι ἐκ ἀμαθία εἰς ἐπιστήμη , ἐκ ἀφροσύνη εἰς φρόνησις , ἐκ ἀκρασία εἰς ἐγκράτεια , ἐκ ἀδικία εἰς δικαιοσύνη , ἐκ ἀθεότης εἰς θεός . καλός ὁ κίνδυνος αὐτομολέω πρός θεός . πολύς δέ καί ἄλλος εἰμί ἀπολαύω ἀγαθός ὁ δικαιοσύνη ἐραστής , ὅς ὁ ἀίδιος διώκω σωτηρία , ἀτάρ δή καί ὅς αὐτός αἰνίσσομαι ὁ θεός διά Ἠσαΐας λαλέω » εἰμί κληρονομία ὁ θεραπεύω κύριος « · καλός γε καί ἐράσμιος ὁ κληρονομία , οὐ χρυσίον , οὐ ἄργυρος , οὐ ἐσθής , ἔνθα που σής καί [ ὁ ὁ γῆ ] λῃστής που καταδύω περί ὁ χαμαίζηλος πλοῦτος ὀφθαλμιάω , ἀλλά ἐκεῖνος ὁ θησαυρός ὁ σωτηρία , πρός ὅς γε ἐπείγω χρή φιλόλογος γίγνομαι , συναπαίρω δέ ἐγώ ἐνθένδε ὁ ἔργον ὁ ἀστεῖος καί συμπέτομαι ὁ ὁ ἀλήθεια πτερόν . οὗτος ἐγώ ὁ κληρονομία ἐγχειρίζω ὁ ἀίδιος διαθήκη ὁ θεός ὁ ἀίδιος δωρεά χορηγέω · ὁ δέ φιλόστοργος οὗτος ἐγώ πατήρ , ὁ ὄντως πατήρ , οὐ παύω προτρέπω , νουθετέω , παιδεύω , φιλέω · οὐδέ γάρ σῴζω παύω , συμβουλεύω δέ ὁ ἀγαθός · » δίκαιος γίγνομαι , λέγω κύριος · ὁ διψάω πορεύω ἐπί ὕδωρ , καί ὅσος μή ἔχω ἀργύριον , βαδίζω καί ἀγοράζω καί πίνω ἄνευ ἀργύριον . « ἐπί ὁ λουτρόν , ἐπί ὁ σωτηρία , ἐπί ὁ φωτισμός παρακαλέω μονονού βοάω καί λέγω · γῆ σύ δίδωμι καί θάλασσα , παιδίον , οὐρανός τε καί ὁ ἐν αὐτός πᾶς ζῷον σύ χαρίζω · μόνος , ὦ παιδίον , διψάω ὁ πατήρ , ἀμισθί σύ δείκνυμι ὁ θεός · οὐ καπηλεύω ὁ ἀλήθεια , δίδωμι σύ καί ὁ πτηνός καί ὁ νηκτός καί ὁ ἐπί ὁ γῆ · οὗτος σύ ὁ εὐχάριστος τρυφή δημιουργέω ὁ πατήρ . ἀργύριον μέν ὠνέομαι ὁ νόθος , ὅς ἀπώλεια εἰμί παιδίον , ὅς » μαμωνᾶς δουλεύω « προαιρέω , σύ δέ ὁ σός ἐπιτρέπω , ὁ γνήσιος λέγω , ὁ φιλέω ὁ πατήρ , διά ὅς ἔτι ἐργάζομαι , ὅς μόνος καί ὑπισχνέομαι λέγω · » καί ὁ γῆ οὐ πιπράσκω εἰς βεβαίωσις · « οὐ γάρ κυρόω ὁ φθορά · » ἐμός γάρ εἰμί πᾶς ὁ γῆ , « εἰμί δέ καί σός , ἐάν ἀπολαμβάνω ὁ θεός . ὅθεν ὁ γραφή ἔοικα εὐαγγελίζομαι ὁ πιστεύω · » ὁ δέ ἅγιος κύριος κληρονομέω ὁ δόξα ὁ θεός καί ὁ δύναμις αὐτός . « ποῖος , ὦ μακάριος , δόξα , λέγω ἐγώ · » ὅς ὀφθαλμός οὐ ὁράω οὐδέ οὖς ἀκούω , οὐδέ ἐπί καρδία ἄνθρωπος ἀναβαίνω · καί χαίρω ἐπί ὁ βασιλεία ὁ κύριος αὐτός εἰς ὁ αἰών , ἀμήν . « ἔχω , ὦ ἄνθρωπος , ὁ θεῖος ὁ χάρις ἐπαγγελία , ἀκούω καί ὁ ἄλλος ὁ κόλασις ἀπειλή , διά ὅς ὁ κύριος σῴζω , φόβος καί χάρις παιδαγωγέω ὁ ἄνθρωπος · τίς μέλλω ; τίς οὐ ἐκκλίνω ὁ κόλασις ; τίς οὐ καταδέχομαι ὁ δωρεά ; τίς δέ οὐ αἱρέω ὁ ἀγαθός , θεός ἀντί ὁ πονηρός , καί σοφία εἰδωλολατρία προκρίνω καί ζωή ἀντικαταλλάσσομαι θάνατος ; » ἰδού τίθημι πρό πρόσωπον σύ , « φημί , » ὁ θάνατος καί ὁ ζωή . « πειράω σύ ὁ κύριος ἐκλέγω ὁ ζωή , συμβουλεύω σύ ὡς πατήρ πείθω ὁ θεός . » ἐάν γάρ ἀκούω ἐγώ « , φημί , » καί ἐθέλω , ὁ ἀγαθός ὁ γῆ ἐσθίω , « ὑπακοή ὁ χάρις · » ἐάν δέ μή ὑπακούω ἐγώ μηδέ ἐθέλω , μάχαιρα σύ καί πῦρ κατεσθίω , « παρακοή ὁ κρίσις . » ὁ γάρ στόμα κύριος λαλέω οὗτος · « νόμος ἀλήθεια λόγος κύριος · βούλομαι σύ ἀγαθός γίγνομαι σύμβουλος ; ἀλλά σύ μέν ἀκούω · ἐγώ δέ , εἰ δυνατός , ἐνδείκνυμι . χρή μέν σύ , ὦ ἄνθρωπος , αὐτός περί ἐννοέω ὁ ἀγαθός ἔμφυτος ἐπάγω πίστις , μάρτυς ἀξιόχρεως αὐτόθεν οἴκοθεν , περιφανής αἱρέω ὁ ἀγαθός , μηδέ ζητέω εἰ μεταδιωκτέον , ὁ δέ ἀγαθός ἐκπονέω . καί γάρ εἰ τις μεθύω , φέρω λέγω , ἀμφιβάλλω χρή · σύ δέ πρίν ἤ ἐπισκοπέω μεθύω · καί εἰ ὑβριστέος , οὐ πολυπραγμονέω , ἀλλά ᾗ τάχος ὑβρίζω . μόνος δέ ἄρα εἰ θεοσεβέω , ζητέω , καί εἰ ὁ σοφός οὗτος [ δή ] ὁ θεός καί ὁ Χριστός κατακολουθέω , οὗτος δή βουλή καί σκέψις ἀξιόω , οὐδέ ὅς πρέπω θεός , ὅς τις ποτέ εἰμί , νοέω . πιστεύω ἐγώ ἐάν ὡς μέθη , ἵνα σωφρονέω · πιστεύω ἄν ὡς ὕβρις , ἵνα ζάω . εἰ δέ καί πείθω βούλομαι ὁ ἐναργής ὁ ἀρετή ἐποπτεύω πίστις , φέρω σύ ἐκ περιουσία ὁ περί ὁ λόγος παρατίθημι πειθώ . σύ δέ , οὐ γάρ ὁ πάτριος σύ ἔτι ὁ ἀλήθεια ἀπασχολέω ἔθος προκατηχέω , ἀκούω ἄν ἤδη ὁ μετά οὗτος ὅπως ἔχω · καί δή μή τις σύ ὅδε ὁ ὄνομα αἰσχύνη προκαταλαμβάνω , » ὅστε ἀνήρ μέγας σίνομαι , « παρατρέπω σωτηρία . ἀποδύω δέ οὖν περιφανής ἐν ὁ ὁ ἀλήθεια στάδιον γνήσιος ἀγωνίζομαι , βραβεύω μέν ὁ λόγος ὁ ἅγιος , ἀγωνοθετέω δέ ὁ δεσπότης ὁ ὅλος . οὐ γάρ μικρός ἐγώ ὁ ἆθλον ἀθανασία πρόκειμαι . μή οὖν ἔτι φροντίζω μηδέ [ εἰ ] ὀλίγος , τίς σύ ἀγορεύω σύρφαξ τις ἀγοραῖος , δεισιδαιμονία ἄθεος χορευτής , ἄνοια καί παράνοια εἰς αὐτός ὠθέω ὁ βάραθρον , εἴδωλον ποιητής καί λίθος προσκυνητής · ὅδε γάρ ἄνθρωπος ἀποθεόω τολμάω , τρισκαιδέκατος Ἀλέξανδρος ὁ Μακεδών ἀναγράφω θεός , » ὅς Βαβυλών ἐλέγχω νεκρός . « ἄγαμαι τοίνυν ὁ Χῖος σοφιστής , Θεόκριτος ὄνομα αὐτός · μετά ὁ Ἀλέξανδρος τελευτή ἐπισκώπτω ὁ Θεόκριτος ὁ δόξα ὁ κενός ὁ ἄνθρωπος ὅς ἔχω περί θεός , πρός ὁ πολίτης » ἀνήρ , « λέγω , » θαρσέω ἄχρι ἄν ὁράω ὁ θεός πρότερος ὁ ἄνθρωπος ἀποθνῄσκω . « θεός δέ δή ὁ ὁρατός καί ὁ σύγκλυς ὁ γενητός οὗτος ὄχλος ὁ προσκυνέω καί προσεταιρίζομαι , αὐτός ἐκεῖνος ὁ δαίμων ἄθλιος μακρός . θεός γάρ οὐδαμῇ οὐδαμῶς ἄδικος ὥσπερ ὁ δαίμων , ἀλλά ὡς οἷος τε δίκαιος , καί οὐ εἰμί αὐτός ὅμοιος οὐδείς ἤ ὅς ἄν ἐγώ γίγνομαι ὅτι δίκαιος . βαίνω εἰς ὁδός δή πᾶς ὁ χειρῶναξ λαός , ὅς ὁ Ζεύς γοργωπός Ἐργάνη θεός στατός λίκνον προστρέπω , ἠλίθιος ὁ λίθος δημιουργός τε καί προσκυνητής . ὁ Φειδίας σύ καί ὁ Πολύκλειτος ἥκω Πραξιτέλης τε αὖ καί Ἀπελλῆς καί ὅσος ὁ βάναυσος μετέρχομαι τέχνη , γήϊνος γῆ εἰμί ἐργάτης . τότε γάρ φημί τις προφητεία δυστυχέω ὁ τῇδε πρᾶγμα , ὅταν ἀνδριάς πιστεύω . ἥκω οὖν αὖθις , οὐ γάρ ἀνίημι καλός , ὁ μικροτέχναι . οὐδείς που οὗτος ἔμπνους εἰκών δημιουργέω , οὐδέ μήν ἐκ γῆ μαλθακός μαλάσσω σάρξ . τίς τήκω μυελός ἤ τίς πήγνυμι ὀστέον ; τίς νεῦρον διατείνω ἤ τίς φλέψ φυσάω ; τίς αἷμα ἐγχύνω ἐν αὐτός ἤ τίς δέρμα περιτείνω ; ποῦ δέ ἄν τις αὐτός ὀφθαλμός ποιέω βλέπω ; τίς ἐμφυσάω ψυχή ; τίς δικαιοσύνη δωρέω ; τίς ἀθανασία ὑπισχνέομαι ; μόνος ὁ ὁ ὅλος δημιουργός , ὁ » ἀριστοτέχνης πατήρ , « τοιοῦτος ἄγαλμα ἔμψυχος ἐγώ ὁ ἄνθρωπος πλάσσω · ὁ δέ Ὀλύμπιος σύ , εἰκών εἰκών , πολύς τις ὁ ἀλήθεια ἀπᾴδω , ἔργον εἰμί κωφός χείρ Ἀττικός . » εἰκών « μέν γάρ » ὁ θεός « ὁ λόγος αὐτός ( καί υἱός ὁ νόος γνήσιος ὁ θεῖος λόγος , φώς ἀρχέτυπος φάος ) , εἰκών δέ ὁ λόγος ὁ ἄνθρωπος ὁ ἀληθινός , ὁ νόος ὁ ἐν ἄνθρωπος , ὁ » κατά εἰκών « ὁ θεός καί » κατά ὁμοίωσις « διά οὗτος γίγνομαι λέγω , ὁ κατά καρδία φρόνησις ὁ θεῖος παρεικάζω λόγος καί οὗτος λογικός . ἄνθρωπος δέ ὁ ὁράω ὁ γηγενής γήϊνος εἰκών ὁ ἄγαλμα ὁ ἀνδρείκελος καί πρόσω ὁ ἀλήθεια ἐπίκαιρος ἐκμαγεῖον καταφαίνω . οὐδείς οὖν ἀλλά ἤ μανία ἔμπλεος ὁ βίος δοκέω ἐγώ γίγνομαι , τοσοῦτος σπουδή περί ὁ ὕλη καταγίγνομαι . ἐπιτρίβω δέ ὑπό κενός δόξα ὁ συνήθεια δουλεία μέν γεύω σύ καί ἄλογος περιεργασία · νόμιμος δέ ἄνομος καί ἀπατηλός ὑπόκρισις ἄγνοια αἰτία , ὅς δή † κατασκευάζω ὁ ὁ ἄνθρωπος γένος κήρα ὀλέθριος καί εἴδωλον ἐπιστυγέω πολύς ὁ δαίμων ἐπινοέω μορφή , κηλίς ὁ ἕπομαι αὐτός ἐναπομάσσω θάνατος μακρός . λαμβάνω οὖν ὕδωρ λογικός , λούω ὁ μολύνω , περιρραίνω ἑαυτοῦ ἀπό ὁ συνήθεια ὁ ἀληθινός σταγών · καθαρός εἰς οὐρανός ἀναβαίνω δέω . ἄνθρωπος εἰμί , ὁ κοινός , ἐπιζητέω ὁ δημιουργέω σύ · υἱός εἰμί , ὁ ἴδιος , ἀναγνωρίζω ὁ πατήρ . σύ δέ ἔτι ὁ ἁμαρτία παραμένω , προστήκομαι ἡδονή ; τίς λαλέω κύριος » σύ εἰμί ὁ βασιλεία ὁ οὐρανός « ; σύ εἰμί , ἐάν ἐθέλω , ὁ πρός ὁ θεός ὁ προαίρεσις ἔχω · σύ , ἐάν ἐθέλω πιστεύω μόνος καί ὁ συντομία ὁ κήρυγμα ἕπομαι , ὅς ὑπακούω ὁ Νινευίτης ὁ προσδοκάω ἅλωσις μετάνοια γνήσιος ὁ καλός ἀντικαταλλάσσομαι σωτηρία . πῶς οὖν ἀνέρχομαι , φημί , εἰς οὐρανός ; » ὁδός « εἰμί ὁ κύριος , » στενός « μέν , ἀλλά » ἐκ οὐρανός , « στενός μέν , ἀλλά εἰς οὐρανός ἀναπέμπω · στενός ἐπί γῆ ὑπεροράω , πλατύς ἐν οὐρανός προσκυνέω . εἶτα ὁ μέν ἄπυστος ὁ λόγος συγγνώμη ὁ πλάνη ἔχω ὁ ἄγνοια , ὁ δέ εἰς οὖς βάλλω [ καί ] ὁ ψυχή παρά ὁ γνώμη φέρω ὁ ἀπείθεια , καί ὅσος γε φρόνιμος εἰμί δοκέω , πρός κακός ὁ σύνεσις αὐτός , ὅτι ὁ φρόνησις χράω κατήγορος ὁ ἀγαθός οὐ αἱρέω · φύω γάρ ὡς ἄνθρωπος οἰκεῖος ἔχω πρός θεός . ὥσπερ οὖν ὁ ἵππος ἀρόω οὐ βιάζω οὐδέ ὁ ταῦρος κυνηγετέω , πρός ὅς φύω δέ ἕκαστος ὁ ζῷον περιέλκω , οὕτως ἀμέλει καί ὁ ἄνθρωπος ἐπί ὁ οὐρανός γίγνομαι θέα , φυτόν οὐράνιος ὡς ἀληθής , ἐπί ὁ γνῶσις παρακαλέω ὁ θεός , ὁ οἰκεῖος αὐτός καί ἐξαιρετός καί ἰδιωματικός παρά ὁ ἄλλος ζῷον καταλαμβάνω , αὐτάρκης ἐφόδιον αἰών , θεοσέβεια , παρασκευάζω συμβουλεύω . γεωργέω , φημί , εἰ γεωργός εἰμί , ἀλλά γιγνώσκω ὁ θεός γεωργός , καί πλείω ὁ ὁ ναυτιλία ἐράω , ἀλλά ὁ οὐράνιος κυβερνήτης παρακαλέω · στρατεύω σύ καταλαμβάνω ὁ γνῶσις · ὁ δίκαιος σημαίνω ἀκούω στρατηγός . καθά οὖν κάρον καί μέθη βαρέω ἀνανήφω καί διαβλέπω ὀλίγος ἐννοέω , τίς ἐθέλω σύ ὁ προσκυνέω λίθος καί ὅς περί ὁ ὕλη κενόσπουδος δαπανάω · εἰς ἄγνοια [ καί ] ὁ χρῆμα καί ὁ βίος ὡς ὁ ζάω σύ εἰς θάνατος καταναλίσκω , οὗτος μόνος ὁ μάταιος σύ ἐλπίς εὑρίσκω ὁ πέρας , οὐδέ ἑαυτοῦ οἷος τε εἰμί οἰκτίρω , ἀλλά οὐδέ ὁ κατελεάω σύ ὁ πλάνη ἐπιτήδειος πείθω γίγνομαι , συνήθεια κακός δουλόω , ὅς ἀπαρτάω αὐθαίρετος μέχρι ὁ ἔσχατος ἀναπνοή εἰς ἀπώλεια ὑποφέρω · » ὅτι ὁ φάος ἔρχομαι εἰς ὁ κόσμος καί ἀγαπάω ὁ ἄνθρωπος μάλα ὁ σκότος ἤ ὁ φάος , « ἔξεστι ἀπομάσσω ὁ ἐμποδών ὁ σωτηρία καί ὁ τῦφος καί ὁ πλοῦτος καί ὁ φόβος , ἐπιφθέγγομαι ὁ ποιητικός δή οὗτος πῇ δή χρῆμα πολύς φέρω ὅδε ; πῇ δέ καί αὐτός πλάζω ; οὐ βούλομαι οὖν ὁ φαντασία οὗτος ὁ κενός ἀπορρίπτω ὁ συνήθεια αὐτός ἀποτάσσω , κενοδοξία ἐπιλέγω · ψευδής ὄνειρος χαίρω , οὐδείς εἰμί ἄρα ; τίς γάρ ἡγέομαι , ὦ ἄνθρωπος , ὁ Τύχων Ἑρμῆς καί ὁ Ἀνδοκίδης καί ὁ Ἀμύητος ; ἦ πᾶς τις δῆλος ὅτι λίθος , ὥσπερ καί αὐτός ὁ Ἑρμῆς . ὡς δέ οὐ εἰμί θεός ὁ ἅλως καί ὡς οὐ εἰμί θεός ὁ ἶρις , ἀλλά πάθος ἀήρ καί νέφος , καί ὅς τρόπος οὐ εἰμί ἡμέρα θεός , οὐδέ μήν οὐδέ ἐνιαυτός οὐδέ χρόνος ὁ ἐκ οὗτος συμπληρόω , οὕτως οὐδέ ἥλιος οὐδέ σελήνη , ὅς ἕκαστος ὁ προλέγω διορίζω . τίς ἄν οὖν ὁ εὔθυνα καί ὁ κόλασις καί ὁ δίκη καί ὁ νέμεσις εὖ φρονέω ὑπολαμβάνω θεός ; οὐδέ γάρ οὐδέ ἐρινύς οὐδέ μοῖρα οὐδέ μείρομαι , ἐπεί μηδέ πολιτεία μηδέ δόξα Μῆδος πλοῦτος θεός , ὅς καί ζωγράφος τυφλός ἐπιδείκνυμι · εἰ δέ αἰδώς καί ἔρως καί ἀφροδίτη ἐκθειάζω , ἀκολουθέω αὐτός αἰσχύνη καί ὁρμή καί κάλλος καί συνουσία . οὔκουν ἔτι ἄν ἔοικα ὕπνος καί θάνατος θεός διδυμάων παρά σύ νομίζω , πάθος οὗτος περί ὁ ζῷον συμβαίνω φυσικός · οὐδέ μήν κήρ οὐ μείρομαι οὐδέ μοῖρα θεά ἔνδικος λέγω . εἰ δέ ἔρις καί μάχη οὐ θεός , οὐδέ Ἄρης οὐδέ Ἐνυώ . ἔτι τε εἰ ὁ ἀστραπή καί ὁ κεραυνός καί ὁ ὄμβρος οὐ θεός , πῶς ὁ πῦρ καί ὁ ὕδωρ θεός ; πῶς δέ καί ὁ διαίσσω καί ὁ κομήτης διά πάθος ἀήρ γίγνομαι ; ὁ δέ ὁ τύχη θεός λέγω καί ὁ πρᾶξις λέγω θεός . εἰ δή οὖν οὗτος οὐδέ εἷς θεός εἰμί νομίζω οὐδέ μήν ἐκεῖνος ὁ χειρόκμητος καί ἀναίσθητος πλάσμα , πρόνοια δέ τις περί ἐγώ καταφαίνω δύναμις θεικός , λείπω οὐδείς ἄλλος ἤ οὗτος ὁμολογέω , ὅτι ἄρα ὄντως μόνος εἰμί τε καί ὑφίστημι ὁ μόνος ὄντως ὑπάρχω θεός . ἀλλά γάρ μανδραγόρας ἤ τις ἄλλος φάρμακον πίνω ἄνθρωπος ἔοικα ὁ ἀνόητος , θεός δέ σύ ἀνανήφω δίδωμι ποτέ ὅδε ὁ ὕπνος καί συνίημι θεός μηδέ χρυσός ἤ λίθος ἤ δένδρον ἤ πρᾶξις ἤ πάθος ἤ νόσος ἤ φόβος ἰνδάλλομαι ὡς θεός . » τρίς γάρ μυρίος εἰμί « ὡς ἀληθής » ἐπί χθών πολυβότειρα δαίμων « οὐ » ἀθάνατος « οὐδέ μήν θνητός ( οὐδέ γάρ αἴσθησις , ἵνα καί θάνατος , μεταλαμβάνω ) , λίθινος δέ καί ξύλινος δεσπότης ἄνθρωπος , ὑβρίζω καί παρασπονδέω ὁ βίος διά ὁ συνήθεια . » ὁ γῆ δέ ὁ κύριος , « φημί , » καί ὁ πλήρωμα αὐτός · « εἶτα τίς τολμάω ἐν ὁ ὁ κύριος τρυφάω ἀγνοέω ὁ δεσπότης ; καταλείπω ὁ γῆ ὁ ἐμός , λέγω σύ ὁ κύριος , μή θιγγάνω ὁ ὕδωρ ὅς ἐγώ ἀναδίδωμι , ὁ καρπός ὅς ἐγώ γεωργέω , μή μεταλαμβάνω · ἀποδίδωμι , ἄνθρωπος , ὁ τροφεῖα ὁ θεός · ἐπιγιγνώσκω σύ ὁ δεσπότης · ἴδιος εἰμί πλάσμα ὁ θεός · ὁ δέ οἰκεῖος αὐτός πῶς ἄν ἔνδικος ἀλλότριος γίγνομαι ; ὁ γάρ ἀπαλλοτριόω στέρομαι ὁ οἰκειότης στέρομαι ὁ ἀλήθεια . ἦ γάρ οὐ ᾗ Νιόβη τρόπος τις , μάλα δέ ἵνα μυστικός πρός σύ ἀποφθέγγομαι , γυνή ὁ Ἑβραῖος δίκη ( Λώτ καλέω αὐτός ὁ παλαιός ) εἰς ἀναισθησία μετατρέπομαι ; λιθόω οὗτος παραλαμβάνω ὁ γυνή διά ὁ Σόδομα ἐράω · Σοδομίτης δέ ὁ ἄθεος καί ὁ πρός ὁ ἀσέβεια ἐπιστρέφω σκληροκάρδιος τε καί ἠλίθιος . οὗτος οἴομαι θεόθεν ἐπιλέγω σύ ὁ φωνή · μή γάρ οἴομαι λίθος μέν εἰμί ἱερός καί ξύλον καί ὄρνεον καί ὄφις , ἄνθρωπος δέ μή · πολύς δέ ἐναντίος · ἱερός μέν ὄντως ὁ ἄνθρωπος ὑπολαμβάνω , ὁ δέ θηρίον καί ὁ λίθος ὅς εἰμί . ὁ γάρ τοι δείλαιος ὁ ἄνθρωπος καί ἄθλιος διά μέν κόραξ καί κολοιός νομίζω ὁ θεός ἐμβοάω , διά δέ ἄνθρωπος σιωπάω , καί ὁ μέν κόραξ τιμάω ὡς ἄγγελος θεός , ὁ δέ ἄνθρωπος ὁ θεός διώκω , οὐ κρῴζω , οὐ κλώζω , φθέγγομαι δέ · οἴμοι , λογικός καί φιλάνθρωπος κατηχέω ἀποσφάζω ἀπάνθρωπος ἐπιχειρέω , ἐπί ὁ δικαιοσύνη καλέω , οὔτε ὁ χάρις ὁ ἄνωθεν ἀπεκδέχομαι οὔτε ὁ κόλασις ἐκτρέπω . οὐ γάρ πιστεύω ὁ θεός οὐδέ ἐκμανθάνω ὁ δύναμις αὐτός . ὅς δέ ἄρρητος ὁ φιλανθρωπία , οὗτος ἀχώρητος ὁ μισοπονηρία . τρέφω δέ ὁ μέν θυμός ὁ κόλασις ἐπί ἁμαρτία , εὖ ποιέω δέ ἐπί μετάνοια ὁ φιλανθρωπία . οἰκτρός δέ ὁ στέρομαι ὁ παρά ὁ θεός ἐπικουρία . ὄμμα μέν οὖν ὁ πήρωσις καί ὁ ἀκοή ὁ κώφωσις ἀλγεινός παρά ὁ λοιπός ὁ πονηρός πλεονεξία · ὁ μέν γάρ αὐτός ἀφαιρέω ὁ οὐράνιος πρόσοψις , ὁ δέ ὁ θεῖος μάθησις στερέω . σύ δέ πρός ὁ ἀλήθεια ἀνάπηρος καί τυφλός μέν ὁ νόος , κωφός δέ ὁ σύνεσις εἰμί οὐ ἀλγέω , οὐ ἀγανακτέω , οὐ ὁ οὐρανός ὁράω καί ὁ ὁ οὐρανός ποιητής ἐπιθυμέω , οὐδέ ὁ ὁ πᾶς δημιουργός καί πατήρ ἀκούω καί μανθάνω ἐκζητέω , ὁ προαίρεσις ὁ σωτηρία συνάπτω · ἐμποδών γάρ ἵστημι οὐδείς ὁ σπεύδω πρός γνῶσις θεός , οὐ ἀπαιδευσία , οὐ πενία , οὐ ἀδοξία , οὐ ἀκτημοσύνη · οὐδέ τις ὁ ὄντως ἀληθής σοφία » χαλκός δηϊόω « μεταλλάσσω εὔχομαι οὐδέ σίδηρος · εὖ γάρ τοι πᾶς μάλα οὗτος λέγω · ὁ χρηστός εἰμί πανταχοῦ σωτήριος · ὁ γάρ ὁ δίκαιος ζηλωτής , ὡς ἄν ὁ ἀνενδεής ἐραστής , ὀλιγοδεής , οὐ ἐν ἄλλος τις ἤ ἐν αὐτός [ καί ] ὁ θεός ὁ μακάριος θησαυρίζω , ἔνθα οὐ σής , οὐ λῃστής , οὐ πειρατής , ἀλλά ὁ ὁ ἀγαθός ἀίδιος δοτήρ . ἄρα οὖν ἔοικα ὁμοιόω ὁ ὄφις ἐκεῖνος , ὅς ὁ οὖς πρός ὁ κατεπᾴδω ἀποκλείω . » θυμός γάρ αὐτός « , φημί ὁ γραφή , » κατά ὁ ὁμοίωσις ὁ ὄφις , ὡσεί ἀσπίς κωφός καί βύω ὁ οὖς αὐτός , ὅστις οὐ εἰσακούω φωνή ἐπαείδω . « ἀλλά σύ γε καταπαίζω ὁ ἀγριότης καί παραδέχομαι ὁ ἥμερος καί ἡμέτερος λόγος καί ὁ ἰός ἀποπτύω ὁ δηλητήριος , ὅπως ὅτι μάλα σύ ὁ φθορά , ὡς ἐκεῖνος ὁ γῆρας , ἀποδύω δίδωμι . ἀκούω ἐγώ καί μή ὁ οὖς ἀποβύω μηδέ ὁ ἀκοή ἀποφράσσω , ἀλλά εἰς νόος βάλλω ὁ λέγω . καλός εἰμί ὁ φάρμακον ὁ ἀθανασία · ἵστημι ποτέ ὁ ὁλκός ὁ ἑρπηστικός . » ὁ γάρ ἐχθρός κύριος χοῦς λείχω « , φημί [ ὁ γραφὴ λέγω ] · ἀνανεύω ὁ γῆ εἰς αἰθήρ , ἀναβλέπω εἰς οὐρανός , θαυμάζω , παύω καραδοκέω ὁ δίκαιος ὁ πτέρνα καί » ὁ ὁδός ὁ ἀλήθεια « ἐμποδίζω · φρόνιμος γίγνομαι καί ἀβλαβής · τάχα που ὁ κύριος ἁπλότης σύ δωρέω πτερόν ( πτερόω προαιρέω ὁ γηγενής ) , ἵνα δή ὁ χηραμός καταλείπω οἰκέω ὁ οὐρανός . μόνος ἐκ ὅλος καρδία μετανοέω , ὡς ὅλος καρδία δύναμαι χωρέω ὁ θεός . » ἐλπίζω ἐπί αὐτός « , φημί , » πᾶς συναγωγή λαός , ἐκχέω ἐνώπιον αὐτός πᾶς ὁ καρδία σύ « πρός ὁ κενός ὁ πονηρία λέγω · ἐλεέω καί δικαιοσύνη πληρόω · πιστεύω , ἄνθρωπος , ἄνθρωπος καί θεός · πιστεύω , ἄνθρωπος ὁ πάσχω καί προσκυνέω , θεός ζάω πιστεύω ὁ δοῦλος ὁ νεκρός · πᾶς ἄνθρωπος πιστεύω μόνος ὁ πᾶς ἄνθρωπος θεός · πιστεύω καί μισθός λαμβάνω σωτηρία · » ἐκζητέω ὁ θεός , καί ζάω ὁ ψυχή σύ . « ὁ ἐκζητέω ὁ θεός ὁ ἴδιος πολυπραγμονέω σωτηρία · εὑρίσκω ὁ θεός , ἔχω ὁ ζωή . ζητέω οὖν , ἵνα καί ζάω . ὁ μισθός ὁ εὕρεσις ζωή παρά θεός . » ἀγαλλιάω καί εὐφραίνω ἐπί σύ πᾶς ὁ ζητέω σύ καί λέγω διά πᾶς , μεγαλύνω ὁ θεός . « καλός ὕμνος ὁ θεός ἀθάνατος ἄνθρωπος , δικαιοσύνη οἰκοδομέω , ἐν ὅς ὁ λόγιον ὁ ἀλήθεια ἐγχαράσσω . ποῦ γάρ ἀλλαχόθι ἤ ἐν σώφρων ψυχή δικαιοσύνη ἐγγράφω ; ποῦ ἀγάπη ; αἰδώς δέ ποῦ ; πραότης δέ ποῦ ; οὗτος , οἴομαι , ὁ θεῖος γραφή ἐναποσφραγίζω χρή ὁ ψυχή καλός ἀφετήριος σοφία ἡγέομαι ὁ ἐπί ὁστισοῦν ὁ βίος τέρπω μέρος , ὅρμος τε ὁ αὐτός ἀκύμων σωτηρία σοφία νομίζω · διά ὅς ἀγαθός μέν πατήρ τέκνον ὁ ὁ πατήρ προστρέχω , ἀγαθός δέ γονεύς υἱός ὁ ὁ υἱός νοέω , ἀγαθός δέ ἀνήρ γυνή ὁ μιμνῄσκω ὁ νυμφίος , ἀγαθός δέ οἰκέτης δεσπότης ὁ ὁ ἔσχατος δουλεία λυτρόω . ὦ μακάριος ὁ ἐν ἄνθρωπος πλάνη ὁ θηρίον · ἐπινέμω ὁ ἄγνοια , ὡς σύ , οὐ ὑποκρίνω δέ ὁ ἀλήθεια · οὐ εἰμί παρά αὐτός κόλαξ γένος , οὐ δεισιδαιμονέω ἰχθῦς , οὐ εἰδωλολατρέω ὁ ὄρνεον , εἷς μόνος ἐκπλήσσω ὁ οὐρανός , ἐπεί θεός νοέω μή δύναμαι ἀπαξιόω ὁ λόγος . εἶτα οὐ αἰσχύνω καί ὁ ἄλογος σφεῖς αὐτός ἄλογος ποιέω , ὅς διά τοσοῦτος ἡλικία ἐν ἀθεότης κατατρίβω ; παῖς γίγνομαι , εἶτα μειράκιον , εἶτα ἔφηβος , εἶτα ἀνήρ , χρηστός δέ οὐδέποτε . ἐάν ὁ γῆρας αἰδέομαι , ἐπί δυσμή ὁ βίος γίγνομαι σωφρονέω , ἐάν ἐπί τέλος ὁ βίος ὁ θεός ἐπιγιγνώσκω , ὡς δή ὁ τέλος σύ ὁ βίος ἀρχή ἀναλαμβάνω σωτηρία . πέντε γηράσκω πρός δεισιδαιμονία , νέος ἀφικνέομαι πρός θεοσέβεια · παῖς ἄκακος ἐγκρίνω θεός . ὁ μέν οὖν Ἀθηναῖος ὁ Σόλων ἕπομαι νόμος καί ὁ Ἀργεῖος ὁ Φορωνεύς καί ὁ Σπαρτιάτης ὁ Λυκοῦργος , εἰ δέ σεαυτοῦ ἀναγράφω ὁ θεός , οὐρανός μέν σύ ὁ πατρίς , ὁ δέ θεός νομοθέτης . τίς δέ καί ὁ νόμος ; » οὐ φονεύω , οὐ μοιχεύω , οὐ παιδοφθοράω , οὐ κλέπτω , οὐ ψευδομαρτυρέω , ἀγαπάω κύριος ὁ θεός σύ . « εἰμί δέ καί οὗτος ὁ παραπλήρωμα , λόγιος νόμος καί ἅγιος λόγος ἐν αὐτός ἐγγράφω ὁ καρδία · » ἀγαπάω ὁ πλησίον σύ ὡς σεαυτοῦ , « καί » ὁ τύπτω σύ εἰς ὁ σιαγών παρέχω καί ὁ ἄλλος , « καί » οὐ ἐπιθυμέω , ἐπιθυμία γάρ μόνος μοιχεύω . « πόσος γοῦν ἀγαθός ὁ ἄνθρωπος ὁ τυγχάνω ὁ ἐπιθυμία ἀρχή μηδέ ἐπιθυμέω ἐθέλω ὅς μή δέω ; ἀλλά σύ μέν ὁ αὐστηρός ὁ σωτηρία ὑπομένω οὐ καρτερέω , καθά δέ ὁ σιτίον ὁ γλυκύς ἥδομαι διά ὁ λειότης ὁ ἡδονή προτιμάω , ἰάομαι δέ ἐγώ καί ὑγιάζω ὁ πικρός τραχύνω ὁ αἴσθησις , ἀλλά ὁ ἀσθενής ὁ στόμαχος ῥώννυμι ὁ ὁ φάρμακον αὐστηρία , οὕτως ἥδομαι μέν καί γαργαλίζω ὁ συνήθεια , ἀλλά ὁ μέν εἰς ὁ βάραθρον ὠθέω , ὁ συνήθεια , ὁ δέ εἰς οὐρανός ἀνάγω , ὁ ἀλήθεια , » τραχύς « μέν ὁ πρῶτος , » ἀλλά ἀγαθός κουροτρόφος · « καί σεμνός μέν ὁ γυναικωνῖτις οὗτος , σώφρων δέ ὁ γερουσία · οὐδέ εἰμί δυσπρόσιτος οὐδέ ἀδύνατος λαμβάνω , ἀλλά εἰμί ἐγγύς ἔνοικος ἐγώ , ὅς φημί αἰνίσσομαι ὁ πάνσοφος Μωϋσῆς , τρεῖς ὁ κατά ἐγώ ἐνδιαιτάομαι μέρος , » χείρ καί στόμα καί καρδία . « σύμβολον οὗτος γνήσιος τρεῖς ὁ πᾶς συμπληρόω ὁ ἀλήθεια , βουλή καί πρᾶξις καί λόγος · μηδέ γάρ ὅδε δειμαίνω , μή σύ ὁ πολύς καί ἐπιτερπής φαντάζω ἀφαιρέω σοφία · αὐτός ἑκών ὑπερβαίνω ὁ λῆρος ὁ συνήθεια , καθά καί ὁ παῖς ὁ ἄθυρμα ἀνήρ γίγνομαι ἀπορρίπτω . τάχος μέν δή . ἀνυπέρβλητος εὔνοια τε εὐπρόσιτος ὁ δύναμις ὁ θεικός ἐπιλάμπω ὁ γῆ σωτήριος σπέρμα ἐμπίμπλημι ὁ πᾶς . οὐ γάρ ἄν οὕτως ἐν ὀλίγος χρόνος τοσοῦτος ἔργον ἄνευ θεῖος κομιδή ἐξανύω ὁ κύριος , ὄψις καταφρονέω , ἔργον προσκυνέω , ὁ καθάρσιος καί σωτήριος καί μειλίχιος , ὁ θεῖος λόγος , ὁ φανερός ὄντως θεός , ὁ ὁ δεσπότης ὁ ὅλος ἐξισόω , ὅτι εἰμί υἱός αὐτός καί » ὁ λόγος εἰμί ἐν ὁ θεός « , οὔτε ὅτε ὁ πρῶτος προκηρύσσω , ἀπιστέω , οὔτε ὅτε ὁ ἄνθρωπος προσωπεῖον ἀναλαμβάνω καί σάρξ ἀναπολάζω ὁ σωτήριος δρᾶμα ὁ ἀνθρωπότης ὑποκρίνω , ἀγνοέω · γνήσιος γάρ εἰμί ἀγωνιστής καί ὁ πλάσμα συναγωνιστής , ταχύς δέ εἰς πᾶς ἄνθρωπος διαδίδωμι ταχύς ἥλιος ἐκ αὐτός ἀνατέλλω ὁ πατρικός βούλησις , ῥᾴδιος ἐγώ ἐπιλάμπω ὁ θεός , ὅθεν τε εἰμί αὐτός καί ὅς εἰμί , διά ὅς διδάσκω καί ἐνδείκνυμι , παρίστημι , ὁ σπονδοφόρος καί διαλλακτής καί σωτήρ ἐγώ λόγος , πηγή ζωοποιός , εἰρηνικός , ἐπί πᾶς ὁ πρόσωπον ὁ γῆ χέω , διά ὅς ὡς ἔπος λέγω ὁ πᾶς ἤδη πέλαγος γίγνομαι ἀγαθός .