clemens-alexandrinus.paedagogus 1.7
Ἐπεὶ τοίνυν ἀπεδείξαμεν παῖδας ἡμᾶς τοὺς πάντας ὑπὸ τῆς γραφῆς καλουμένους οὐ μόνον , ἀλλὰ καὶ τοὺς Χριστῷ κατηκολουθηκότας ἡμᾶς νηπίους ἀλληγορουμένους , μόνον δὲ εἶναι τέλειον τὸν πατέρα τῶν ὅλων ( ἐν αὐτῷ γὰρ ὁ υἱὸς καὶ ἐν τῷ υἱῷ ὁ πατήρ ) , ὥρα ἡμῖν ἑπομένοις τῇ τάξει καὶ τὸν παιδαγωγὸν ἡμῶν εἰπεῖν ὅστις ἐστί . καλεῖται δὲ Ἰησοῦς . ἔσθ᾿ ὅτε οὖν ποιμένα ἑαυτὸν καλεῖ καὶ λέγει » ἐγώ εἰμι ὁ ποιμὴν ὁ καλός « , κατὰ μεταφορὰν ἀπὸ τῶν ποιμένων τῶν καθηγουμένων τοῖς προβάτοις ὁ καθηγούμενος τῶν παιδίων παιδαγωγὸς νοούμενος , ὁ τῶν νηπίων κηδεμονικὸς ποιμήν · ἁπλοῖ γὰρ οἱ νήπιοι ὡς πρόβατα ἀλληγορούμενοι · » καὶ γενήσονται « , φησίν , » οἱ πάντες μία ποίμνη καὶ εἷς ποιμήν . « παιδαγωγὸς οὖν εἰκότως ὁ λόγος ὁ τοὺς παῖδας ἡμᾶς εἰς σωτηρίαν ἄγων . ἐναργέστατα γοῦν ὁ λόγος περὶ ἑαυτοῦ διὰ Ὠσηὲ εἴρηκεν » ἐγὼ δὲ παιδευτὴς ὑμῶν εἰμι « . παιδαγωγία δὲ ἡ θεοσέβεια , μάθησις οὖσα θεοῦ θεραπείας καὶ παίδευσις εἰς ἐπίγνωσιν ἀληθείας ἀγωγή τε ὀρθὴ ἀνάγουσα εἰς οὐρανόν . Παιδαγωγία δε καλεῖται πολλαχῶς · καὶ γὰρ ἡ τοῦ ἀγομένου καὶ μανθάνοντος , καὶ ἡ τοῦ ἄγοντος καὶ διδάσκοντος , καὶ αὐτὴ τρίτον ἡ ἀγωγή , καὶ τὰ διδασκόμενα τέταρτον , οἷον αἱ ἐντολαί . ἔστι δὲ ἡ κατὰ τὸν θεὸν παιδαγωγία κατευθυσμὸς ἀληθείας εἰς ἐποπτείαν θεοῦ καὶ πράξεων ἁγίων ὑποτύπωσις ἐν αἰωνίῳ διαμονῇ . ὥσπερ οὖν κατευθύνει τὴν φάλαγγα ὁ στρατηγὸς τῆς σωτηρίας τῶν μισθοφόρων προμηθούμενος , καὶ ὡς ὁ κυβερνήτης οἰακίζει τὸ σκάφος σῴζειν προαιρούμενος τοὺς ἐμπλέοντας , οὕτως καὶ ὁ παιδαγωγὸς ἄγει τοὺς παῖδας ἐπὶ τὴν σωτήριον δίαιταν τῆς ἡμῶν αὐτῶν ἕνεκεν κηδεμονίας · καὶ καθόλου ὁπόσα ἂν παρὰ τοῦ θεοῦ εὐλόγως αἰτήσαιμεν ἡμῖν γενέσθαι , ταῦτα πειθομένοις τῷ παιδαγωγῷ περιέσται . ὅνπερ οὖν τρόπον ὁ κυβερνήτης οὐκ αἰεὶ τοῖς ἀνέμοις ὑπείκει , ἀντίπρῳρος δὲ ἔσθ᾿ ὅτε ὅλαις ἀνθίσταται καταιγίσιν , οὕτως ὁ παιδαγωγὸς οὐχὶ τοῖς ἐν τῷ κόσμῳ τῷδε καταπνέουσιν ἀνέμοις ὑπείκει ποτὲ οὐδὲ ἐπιτρέπει αὐτοῖς τὸ παιδίον , ὥσπερ σκάφος , εἰς θηριώδη καὶ ἀσελγῆ προσρῆξαι δίαιταν , μόνῳ δὲ ἄρα τῷ ἀληθείας πνεύματι ἔπουρος ἀρθεὶς ἀντέχεται μάλα ἐρρωμένως τῶν οἰάκων τοῦ παιδός , τῶν ὤτων λέγω , ἕως ἂν ἀβλαβὲς καθορμίσῃ τὸ παιδίον εἰς τὸν λιμένα τῶν οὐρανῶν · τὸ μὲν γὰρ πάτριον καλούμενον παρ᾿ ἀνθρώποις ἔθος ὅσον οὐδέπω παρέρχεται , ἡ δὲ ἀγωγὴ ἡ θεία κτῆμά ἐστιν εἰς ἀεὶ παραμένον . Ἀχιλλέως μὲν οὖν παιδαγωγὸν τὸν Φοίνικά φασι γεγονέναι καὶ τῶν Κροίσου παίδων Ἄδραστον , Ἀλεξάνδρου δὲ Λεωνίδην καὶ Φιλίππου Ναυσίθοον . ἀλλ᾿ ὃ μὲν γυναικομανής , ὁ Φοῖνιξ , ἦν , ὃ δὲ φυγάς , ὁ Ἄδραστος , ἦν , Λεωνίδης δὲ οὐ περιεῖλεν τὸν τῦφον τοῦ Μακεδόνος οὐδὲ Ναυσίθοος μεθύοντα τὸν ἐκ Πέλλης ἰάσατο · Ἀλκιβιάδου δὲ τὴν πορνείαν ὁ Θρᾷξ ἐπισχεῖν οὐκ ἴσχυσεν Ζώπυρος , ἀλλ᾿ ὠνητὸν ἀνδράποδον ὁ Ζώπυρος ἦν , καὶ τῶν Θεμιστοκλέους παίδων ὁ παιδαγωγὸς Σίκιννος οἰκέτης ῥᾴθυμος ἦν · ὀρχεῖσθαί φασιν αὐτὸν καὶ σικιννίζειν εὑρηκέναι . οὐκ ἔλαθον ἡμᾶς οἱ παρὰ Πέρσαις βασίλειοι καλούμενοι παιδαγωγοί , οὓς τέτταρας τὸν ἀριθμὸν ἀριστίνδην ἐκλέγοντες ἐκ πάντων Περσῶν οἱ βασιλεῖς Περσῶν τοῖς σφῶν αὐτῶν ἐφίστων παισίν · ἀλλὰ τοξεύειν μόνον οἱ παῖδες αὐτοῖς μανθάνουσιν , ἡβήσαντες δὲ ἀδελφαῖς καὶ μητράσιν καὶ γυναιξὶν γαμεταῖς τε ἅμα καὶ παλλακίσιν ἀναρίθμοις ἐπιμίσγονται , καθάπερ οἱ κάπροι εἰς συνουσίαν ἠσκημένοι . ὁ δὲ ἡμέτερος παιδαγωγὸς ἅγιος θεὸς Ἰησοῦς , ὁ πάσης τῆς ἀνθρωπότητος καθηγεμὼν λόγος , αὐτὸς ὁ φιλάνθρωπος θεός ἐστι παιδαγωγός . λέγει δέ που διὰ τῆς ᾠδῆς τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον εἰς αὐτόν · » αὐτάρκησεν τὸν λαὸν ἐν τῇ ἐρήμῳ , ἐν δίψει καύματος , ἐν ἀνύδρῳ · ἐκύκλωσεν αὐτὸν καὶ ἐπαίδευσεν αὐτὸν καὶ διεφύλαξεν ὡς κόρην ὀφθαλμοῦ . ὡς ἀετὸς σκεπάσαι νοσσιὰν αὐτοῦ καὶ ἐπὶ τοῖς νεοσσοῖς αὐτοῦ ἐπεπόθησεν . διεὶς τὰς πτέρυγας αὐτοῦ ἐδέξατο αὐτοὺς καὶ ἀνέλαβεν αὐτοὺς ἐπὶ τῶν μεταφρένων αὐτοῦ · κύριος μόνος ἦγεν αὐτοὺς καὶ οὐκ ἦν μετ᾿ αὐτῶν θεὸς ἀλλότριος . « σαφῶς , οἶμαι , τὸν παιδαγωγὸν ἐνδείκνυται ἡ γραφὴ τὴν ἀγωγὴν αὐτοῦ διηγουμένη . πάλιν δὲ ὅταν λέγῃ διὰ τοῦ ἰδίου προσώπου , ἑαυτὸν ὁμολογεῖ παιδαγωγόν · » ἐγὼ κύριος ὁ θεός σου , ὁ ἐξαγαγών σε ἐκ γῆς Αἰγύπτου . « τίς οὖν ἔχει ἐξουσίαν τοῦ ἄγειν εἴσω τε καὶ ἔξω ; οὐχὶ ὁ παιδαγωγός ; οὗτος » ὤφθη τῷ Ἀβραὰμ καὶ εἶπεν αὐτῷ · ἐγώ εἰμι ὁ θεός σου · εὐαρέστει ἐνώπιόν μου . « τοῦτον δὲ παιδαγωγικώτατα ὑποκατασκευάζει παῖδα πιστόν , » καὶ γίνου « φήσας » ἄμεμπτος · καὶ θήσω τὴν διαθήκην μου ἀνὰ μέσον ἐμοῦ καὶ ἀνὰ μέσον σοῦ καὶ τοῦ σπέρματός σου « . φιλίας ἐνταῦθα ἐπιστατικῆς ἐστι κοινωνία . τοῦ δὲ Ἰακὼβ ἐναργέστατα παιδαγωγὸς εἶναι φαίνεται . λέγει γοῦν αὐτῷ · » ἰδοὺ ἐγὼ μετὰ σοῦ , διαφυλάσσων σε ἐν τῇ ὁδῷ πάσῃ , οὗ ἂν πορευθῇς · καὶ ἀποστρέψω σε εἰς τὴν γῆν ταύτην , ὅτι οὐ μή σε ἐγκαταλείπω ἕως τοῦ ποιῆσαί με ὅσα ἐλάλησά σοι . « τούτῳ δὲ καὶ συμπαλαίειν λέγεται . » ὑπελείφθη δέ « , φησίν , » Ἰακὼβ μόνος , καὶ ἐπάλαιεν μετ᾿ αὐτοῦ ἄνθρωπος « , ὁ παιδαγωγός , » μέχρι πρωί . « οὗτος ἦν ὁ ἄνθρωπος ὁ ἄγων καὶ φέρων , ὁ συγγυμναζόμενος καὶ ἀλείφων κατὰ τοῦ πονηροῦ τὸν ἀσκητὴν Ἰακώβ . ὅτι δὲ ὁ λόγος ἦν ὁ ἀλείπτης ἅμα τῷ Ἰακὼβ καὶ παιδαγωγὸς τῆς ἀνθρωπότητος , » ἠρώτησεν « , φησίν , » αὐτὸν καὶ εἶπεν αὐτῷ · ἀνάγγειλόν μοι τί τὸ ὄνομά σου . καὶ εἶπεν · ἵνα τί τοῦτο ἐρωτᾷς τὸ ὄνομά μου ; « ἐτήρει γὰρ τὸ ὄνομα τὸ καινὸν τῷ νέῳ λαῷ τῷ νηπίῳ · ἔτι δὲ ἀνωνόμαστος ἦν ὁ θεὸς ὁ κύριος , μηδέπω γεγενημένος ἄνθρωπος . πλὴν ἀλλὰ » ὁ Ἰακὼβ ἐκάλεσε τὸ ὄνομα τοῦ τόπου ἐκείνου Εἶδος θεοῦ · εἶδον γάρ « , φησί , » θεὸν πρόσωπον πρὸς πρόσωπον , καὶ ἐσώθη μου ἡ ψυχή . « πρόσωπον δὲ τοῦ θεοῦ ὁ λόγος , ᾧ φωτίζεται ὁ θεὸς καὶ γνωρίζεται . τότε καὶ Ἰσραὴλ ἐπωνόμασται , ὅτε εἶδεν τὸν θεὸν τὸν κύριον . οὗτός ἐστιν ὁ θεός , ὁ λόγος , ὁ παιδαγωγός , ὁ φήσας αὐτῷ πάλιν ὕστερον » μὴ φοβοῦ καταβῆναι εἰς Αἴγυπτον « . ὅρα πῶς μὲν ἕπεται τῷ δικαίῳ ὁ παιδαγωγός , ὅπως δὲ καὶ ἀλείφει τὸν ἀσκητήν , πτερνίζειν διδάσκων τὸν ἀνταγωνιστήν . αὐτὸς γοῦν οὗτος καὶ τὸν Μωσέα διδάσκει παιδαγωγεῖν · λέγει γὰρ ὁ κύριος · » εἴ τις ἡμάρτηκεν ἐνώπιόν μου , ἐξαλείφω αὐτὸν ἐκ τῆς βίβλου μου . νυνὶ δὲ βάδιζε καὶ ὁδήγησον τὸν λαὸν τοῦτον εἰς τὸν τόπον , ὃν εἶπά σοι . « ἐνταῦθα διδάσκαλός ἐστι παιδαγωγίας · καὶ γὰρ ἦν ὡς ἀληθῶς διὰ μὲν Μωσέως παιδαγωγὸς ὁ κύριος τοῦ λαοῦ τοῦ παλαιοῦ , δι᾿ αὐτοῦ δὲ τοῦ νέου καθηγεμὼν λαοῦ , πρόσωπον πρὸς πρόσωπον . » ἰδού « , γάρ φησι τῷ Μωσεῖ , » ὁ ἄγγελός μου προπορεύεταί σου « , τὴν εὐαγγέλιον καὶ ἡγεμόνιον ἐπιστήσας τοῦ λόγου δύναμιν · τὸ δὲ ἀξίωμα τὸ κυριακὸν φυλάττων » ᾗ δ᾿ ἂν ἡμέρᾳ ἐπισκέπτωμαι , « φησίν , » ἐπάξω ἐπ᾿ αὐτοὺς τὴν ἁμαρτίαν αὐτῶν « , τουτέστιν , ᾗ δ᾿ ἂν ἡμέρᾳ κριτὴς καθεσθῶ , ἀποδώσω τῶν ἁμαρτιῶν αὐτῶν τὰ ἀντάξια · ὁ γὰρ αὐτὸς παιδαγωγὸς καὶ κριτὴς τοὺς παρακούσαντας αὐτοῦ δικάζει , τὸ δὲ ἁμάρτημα αὐτῶν οὐ παρασιωπᾷ ὁ φιλάνθρωπος λόγος , ἐλέγχει δέ , ἵνα μετανοήσωσιν · » θέλει γὰρ ὁ κύριος τὴν μετάνοιαν τοῦ ἁμαρτωλοῦ μᾶλλον ἢ τὸν θάνατον . « ἡμεῖς δὲ τὰς ἄλλων ἁμαρτίας ὡς νήπιοι δι᾿ ἀκοῆς παραδεξάμενοι φόβῳ τῆς ἀπειλῆς τοῦ μὴ τὰ ὅμοια παθεῖν ἀποσχώμεθα τῶν ἴσων πλημμελημάτων . τί οὖν ἦν ὃ ἥμαρτον ; » ὅτι ἐν τῷ θυμῷ αὐτῶν ἀπέκτειναν ἀνθρώπους καὶ ἐν τῇ ἐπιθυμίᾳ αὐτῶν ἐνευροκόπησαν ταῦρον · ἐπικατάρατος ὁ θυμὸς αὐτῶν . « Τίς ἂν οὖν τούτου μᾶλλον ἡμᾶς φιλανθρωπότερον παιδεύσαι ; τὸ μὲν οὖν πρότερον τῷ πρεσβυτέρῳ λαῷ πρεσβυτέρα διαθήκη ἦν καὶ νόμος ἐπαιδαγώγει τὸν λαὸν μετὰ φόβου καὶ λόγος ἄγγελος ἦν , καινῷ . δὲ καὶ νέῳ λαῷ καινὴ καὶ νέα διαθήκη δεδώρηται καὶ ὁ λόγος σὰρξ γεγένηται καὶ ὁ φόβος εἰς ἀγάπην μετατέτραπται καὶ ὁ μυστικὸς ἐκεῖνος ἄγγελος Ἰησοῦς τίκτεται . ὁ γὰρ αὐτὸς οὗτος παιδαγωγὸς τότε μὲν » φοβηθήσῃ κύριον τὸν θεὸν « ἔλεγεν , ἡμῖν δὲ » ἀγαπήσεις κύριον τὸν θεόν σου « παρῄνεσεν . διὰ τοῦτο καὶ ἐντέλλεται ἡμῖν » παύσασθε ἀπὸ τῶν ἔργων ὑμῶν « , τῶν παλαιῶν ἁμαρτιῶν , » μάθετε καλὸν ποιεῖν · ἔκκλινον ἀπὸ κακοῦ καὶ ποίησον ἀγαθόν · ἠγάπησας δικαιοσύνην , ἐμίσησας ἀνομίαν . « αὕτη μου ἡ νέα διαθήκη παλαιῷ κεχαραγμένη γράμματι . οὐκ ἄρα ἡ νεότης τοῦ λόγου ὀνειδιστέα . ἀλλὰ καὶ ἐν τῷ Ἱερεμίᾳ ὁ κύριος λέγει · » μὴ λέγε ὅτι νεώτερός εἰμι · πρὸ τοῦ με πλάσαι σε ἐν κοιλίᾳ ἐπίσταμαί σε , καὶ πρὸ τοῦ σε ἐξελθεῖν ἐκ μήτρας ἡγίακά σε . « ταῦτα δύναται πρὸς ἡμᾶς ἡ προφητεία αἰνίττεσθαι τοὺς πρὸ καταβολῆς κόσμου εἰς πίστιν ἐγνωσμένους θεῷ , νυνὶ δὲ νηπίους διὰ τὴν ἔναγχος πεπληρωμένην βούλησιν τοῦ θεοῦ , καθὸ εἰς κλῆσιν καὶ σωτηρίαν νεογνοὶ γεγόναμεν . διὸ καὶ ἐπιφέρει » προφήτην εἰς ἔθνη τέθεικά σε « , προφητεῦσαι λέγων αὐτὸν δεῖν μηδὲ ὄνειδος εἶναι δοκεῖν τοῦ νεωτέρου τὴν προσηγορίαν τοῖς νηπίοις καλουμένοις . ὁ δὲ νόμος χάρις ἐστὶν παλαιὰ διὰ Μωσέως ὑπὸ τοῦ λόγου δοθεῖσα . διὸ καὶ φησιν ἡ γραφή · » ὁ νόμος διὰ Μωσέως ἐδόθη « ( οὐχὶ ὑπὸ Μωσέως , ἀλλὰ ὑπὸ μὲν τοῦ λόγου , διὰ Μωσέως δὲ τοῦ θεράποντος αὐτοῦ · διὸ καὶ πρόσκαιρος ἐγένετο ) , » ἡ δὲ ἀίδιος χάρις καὶ ἡ ἀλήθεια διὰ Ἰησοῦ Χριστοῦ ἐγένετο . « ὁρᾶτε τὰς λέξεις τῆς γραφῆς · ἐπὶ μὲν τοῦ νόμου » ἐδόθη « φησὶ . μόνον , » ἡ δὲ ἀλήθεια « , χάρις οὖσα τοῦ πατρός , ἔργον ἐστὶ τοῦ λόγου αἰώνιον καὶ οὐκέτι δίδοσθαι λέγεται , ἀλλὰ » διὰ Ἰησοῦ γίνεσθαι , οὗ χωρὶς ἐγένετο οὐδὲ ἕν « . αὐτίκα γοῦν ὁ Μωσῆς , τῷ τελείῳ προφητικῶς παραχωρῶν παιδαγωγῷ τῷ λόγῳ , καὶ τὸ ὄνομα καὶ τὴν παιδαγωγίαν προθεσπίζει καὶ τῷ λαῷ παρατίθεται τὸν παιδαγωγόν , ἐντολὰς ὑπακοῆς ἐγχειρίσας · » προφήτην ὑμῖν ἀναστήσει « , φησίν , » ὁ θεὸς ὡς ἐμὲ ἐκ τῶν ἀδελφῶν ὑμῶν « , τὸν Ἰησοῦν τὸν τοῦ Ναυῆ , αἰνιττόμενος τὸν Ἰησοῦν τὸν τοῦ θεοῦ υἱόν · σκιαγραφία γὰρ ἦν τοῦ κυρίου τὸ ὄνομα τὸ Ἰησοῦ προκηρυσσόμενον ἐν νόμῳ . ἐπιφέρει γοῦν , τὸ λυσιτελὲς τῷ λαῷ συμβουλεύων , » αὐτοῦ ἀκούσεσθε « λέγων , » καὶ ὁ ἄνθρωπος , ὃς ἂν μὴ ἀκούσῃ τοῦ προφήτου τούτου , τούτῳ ἀπειλεῖ « . τοιοῦτον ἡμῖν ὄνομα σωτηρίου προφητεύει παιδαγωγοῦ . διὰ τοῦτο αὐτῷ ῥάβδον περιτίθησιν ἡ προφητεία , ῥάβδον παιδευτικήν , ἀρχικήν , κατεξουσιαστικήν , ἵν᾿ οὓς ὁ λόγος ὁ πειθήνιος οὐκ ἰᾶται , ἀπειλὴ ἰάσεται , οὓς δὲ ἡ ἀπειλὴ οὐκ ἰᾶται , ἡ ῥάβδος ἰάσεται , οὓς δὲ ἡ ῥάβδος οὐκ ἰᾶται , τὸ πῦρ ἐπινέμεται . » ἐξελεύσεται « , φησί , » ῥάβδος ἐκ τῆς ῥίζης Ἰεσσαί . « ὅρα καὶ τὴν ἐπιμέλειαν καὶ τὴν σοφίαν καὶ τὴν δύναμιν τοῦ παιδαγωγοῦ · » οὐ κατὰ τὴν δόξαν « , φησί , » κρινεῖ , οὐδὲ κατὰ τὴν λαλιὰν ἐλέγξει , ἀλλὰ κρινεῖ ταπεινῷ κρίσιν καὶ ἐλέγξει τοὺς ἁμαρτωλοὺς τῆς γῆς . « καὶ διὰ Δαβίδ · » κύριος παιδεύων ἐπαίδευσέν με καὶ τῷ θανάτῳ οὐ παρέδωκέν με · « τὸ γὰρ ὑπὸ κυρίου παιδευθῆναι καὶ παιδαγωγηθῆναι θανάτου ἐστὶν ἀπαλλαγή . καὶ διὰ τοῦ αὐτοῦ προφήτου φησίν · » ἐν ῥάβδῳ σιδηρᾷ ποιμανεῖς αὐτούς . « ταύτῃ καὶ ὁ ἀπόστολος κινηθεὶς ἐν τῇ πρὸς Κορινθίους » τί θέλετε ; « φησίν , » ἐν ῥάβδῳ ἔλθω πρὸς ὑμᾶς ἢ ἐν ἀγάπῃ πνεύματί τε πραΰτητος ; « ἀλλὰ καὶ » ῥάβδον δυνάμεως ἐξαποστελεῖ κύριος ἐκ Σιὼν « δι᾿ ἄλλου προφήτου λέγει . ἡ δὲ παιδαγωγικὴ αὕτη » ἡ ῥάβδος σου καὶ ἡ βακτηρία σου παρεκάλεσάν με « , εἶπέν τις ἕτερος αὕτη τοῦ παιδαγωγοῦ ἡ δύναμις ἡ σεμνή , ἡ παρακλητική , ἡ σωτήριος .
Lemmas: ἐπεί τοίνυν ἀποδείκνυμι παῖς ἐγώ ὁ πᾶς ὑπό ὁ γραφή καλέω οὐ μόνος , ἀλλά καί ὁ Χριστός κατακολουθέω ἐγώ νήπιος ἀλληγορέω , μόνος δέ εἰμί τέλειος ὁ πατήρ ὁ ὅλος ( ἐν αὐτός γάρ ὁ υἱός καί ἐν ὁ υἱός ὁ πατήρ ) , ὥρα ἐγώ ἕπομαι ὁ τάξις καί ὁ παιδαγωγός ἐγώ λέγω ὅστις εἰμί . καλέω δέ Ἰησοῦς . εἰμί ὅτε οὖν ποιμήν ἑαυτοῦ καλέω καί λέγω » ἐγώ εἰμί ὁ ποιμήν ὁ καλός « , κατά μεταφορά ἀπό ὁ ποιμήν ὁ καθηγέομαι ὁ πρόβατον ὁ καθηγέομαι ὁ παιδίον παιδαγωγός νοέω , ὁ ὁ νήπιος κηδεμονικός ποιμήν · ἁπλόος γάρ ὁ νήπιος ὡς πρόβατον ἀλληγορέω · » καί γίγνομαι « , φημί , » ὁ πᾶς εἷς ποίμνη καί εἷς ποιμήν . « παιδαγωγός οὖν ἔοικα ὁ λόγος ὁ ὁ παῖς ἐγώ εἰς σωτηρία ἄγω . ἐναργής γοῦν ὁ λόγος περί ἑαυτοῦ διά Ὠσηέ λέγω » ἐγώ δέ παιδευτής σύ εἰμί « . παιδαγωγία δέ ὁ θεοσέβεια , μάθησις εἰμί θεός θεραπεία καί παίδευσις εἰς ἐπίγνωσις ἀλήθεια ἀγωγή τε ὀρθός ἀνάγω εἰς οὐρανός . παιδαγωγία δέ καλέω πολλαχῶς · καί γάρ ὁ ὁ ἄγω καί μανθάνω , καί ὁ ὁ ἄγω καί διδάσκω , καί αὐτός τρίτος ὁ ἀγωγή , καί ὁ διδάσκω τέταρτος , οἷος ὁ ἐντολή . εἰμί δέ ὁ κατά ὁ θεός παιδαγωγία κατευθυσμός ἀλήθεια εἰς ἐποπτεία θεός καί πρᾶξις ἅγιος ὑποτύπωσις ἐν αἰώνιος διαμονή . ὥσπερ οὖν κατευθύνω ὁ φάλαγξ ὁ στρατηγός ὁ σωτηρία ὁ μισθοφόρος προμηθέομαι , καί ὡς ὁ κυβερνήτης οἰακίζω ὁ σκάφος σῴζω προαιρέω ὁ ἐμπλέω , οὕτως καί ὁ παιδαγωγός ἄγω ὁ παῖς ἐπί ὁ σωτήριος δίαιτα ὁ ἐγώ αὐτός ἕνεκα κηδεμονία · καί καθόλου ὁπόσος ἄν παρά ὁ θεός εὔλογος αἰτέω ἐγώ γίγνομαι , οὗτος πείθω ὁ παιδαγωγός περίειμι . ὅς οὖν τρόπος ὁ κυβερνήτης οὐ ἀεί ὁ ἄνεμος ὑπείκω , ἀντίπρῳρος δέ εἰμί ὅτε ὅλος ἀνθίστημι καταιγίς , οὕτως ὁ παιδαγωγός οὐ ὁ ἐν ὁ κόσμος ὅδε καταπονέω ἄνεμος ὑπείκω ποτέ οὐδέ ἐπιτρέπω αὐτός ὁ παιδίον , ὥσπερ σκάφος , εἰς θηριώδης καί ἀσελγής προσρήγνυμι δίαιτα , μόνος δέ ἄρα ὁ ἀλήθεια πνεῦμα ἔπουρος ἀείρω ἀντέχω μάλα ἐρρωμένος ὁ οἴαξ ὁ παῖς , ὁ οὖς λέγω , ἕως ἄν ἀβλαβής καθορμίζω ὁ παιδίον εἰς ὁ λιμήν ὁ οὐρανός · ὁ μέν γάρ πάτριος καλέω παρά ἄνθρωπος ἔθος ὅσος οὐδέπω παρέρχομαι , ὁ δέ ἀγωγή ὁ θεῖος κτῆμα εἰμί εἰς ἀεί παραμένω . Ἀχιλλεύς μέν οὖν παιδαγωγός ὁ Φοῖνιξ φημί γίγνομαι καί ὁ Κροῖσος παῖς Ἄδραστος , Ἀλέξανδρος δέ Λεωνίδης καί Φίλιππος Ναυσίθοος . ἀλλά ὁ μέν γυναικομανής , ὁ Φοῖνιξ , εἰμί , ὁ δέ φυγάς , ὁ Ἄδραστος , εἰμί , Λεωνίδης δέ οὐ περιαιρέω ὁ τῦφος ὁ Μακεδών οὐδέ Ναυσίθοος μεθύω ὁ ἐκ Πέλλα ἰάομαι · Ἀλκιβιάδης δέ ὁ πορνεία ὁ Θρᾷξ ἐπέχω οὐ ἰσχύω Ζώπυρος , ἀλλά ὠνητός ἀνδράποδον ὁ Ζώπυρος εἰμί , καί ὁ Θεμιστοκλῆς παῖς ὁ παιδαγωγός Σίκιννος οἰκέτης ῥᾴθυμος εἰμί · ὀρχέομαι φημί αὐτός καί σικιννίζω εὑρίσκω . οὐ λανθάνω ἐγώ ὁ παρά Πέρσης βασίλειος καλέω παιδαγωγός , ὅς τέσσαρες ὁ ἀριθμός ἀριστίνδην ἐκλέγω ἐκ πᾶς Πέρσης ὁ βασιλεύς Πέρσης ὁ σφεῖς αὐτός ἐφιστάω παῖς · ἀλλά τοξεύω μόνος ὁ παῖς αὐτός μανθάνω , ἡβάω δέ ἀδελφή καί μήτηρ καί γυνή γαμετή τε ἅμα καί παλλακίς ἀνάριθμος ἐπιμείγνυμι , καθά ὁ κάπρος εἰς συνουσία ἀσκέω . ὁ δέ ἡμέτερος παιδαγωγός ἅγιος θεός Ἰησοῦς , ὁ πᾶς ὁ ἀνθρωπότης καθηγεμών λόγος , αὐτός ὁ φιλάνθρωπος θεός εἰμί παιδαγωγός . λέγω δέ που διά ὁ ἀοιδή ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος εἰς αὐτός · » αὐταρκέω ὁ λαός ἐν ὁ ἐρῆμος , ἐν δίψος καῦμα , ἐν ἄνυδρος · κυκλόω αὐτός καί παιδεύω αὐτός καί διαφυλάσσω ὡς κόρη ὀφθαλμός . ὡς ἀετός σκεπάζω νοσσιά αὐτός καί ἐπί ὁ νεοσσός αὐτός ἐπιποθέω . διΐημι ὁ πτέρυξ αὐτός δέχομαι αὐτός καί ἀναλαμβάνω αὐτός ἐπί ὁ μετάφρενον αὐτός · κύριος μόνος ἄγω αὐτός καί οὐ εἰμί μετά αὐτός θεός ἀλλότριος . « σαφής , οἴομαι , ὁ παιδαγωγός ἐνδείκνυμι ὁ γραφή ὁ ἀγωγή αὐτός διηγέομαι . πάλιν δέ ὅταν λέγω διά ὁ ἴδιος πρόσωπον , ἑαυτοῦ ὁμολογέω παιδαγωγός · » ἐγώ κύριος ὁ θεός σύ , ὁ ἐξάγω σύ ἐκ γῆ Αἴγυπτος . « τίς οὖν ἔχω ἐξουσία ὁ ἄγω εἴσω τε καί ἔξω ; οὐ ὁ παιδαγωγός ; οὗτος » ὁράω ὁ Ἀβραάμ καί λέγω αὐτός · ἐγώ εἰμί ὁ θεός σύ · εὐαρεστέω ἐνώπιον ἐγώ . « οὗτος δέ παιδαγωγικός ὑποκατασκευάζω παῖς πιστός , » καί γίγνομαι « φημί » ἄμεμπτος · καί τίθημι ὁ διαθήκη ἐγώ ἀνά μέσος ἐγώ καί ἀνά μέσος σύ καί ὁ σπέρμα σύ « . φιλία ἐνταῦθα ἐπιστατικός εἰμί κοινωνία . ὁ δέ Ἰακώβ ἐναργής παιδαγωγός εἰμί φαίνω . λέγω γοῦν αὐτός · » ἰδού ἐγώ μετά σύ , διαφυλάσσω σύ ἐν ὁ ὁδός πᾶς , οὗ ἄν πορεύω · καί ἀποστρέφω σύ εἰς ὁ γῆ οὗτος , ὅτι οὐ μή σύ ἐγκαταλείπω ἕως ὁ ποιέω ἐγώ ὅσος λαλέω σύ . « οὗτος δέ καί συμπαλαίω λέγω . » ὑπολείπω δέ « , φημί , » Ἰακώβ μόνος , καί παλαίω μετά αὐτός ἄνθρωπος « , ὁ παιδαγωγός , » μέχρι πρωΐ . « οὗτος εἰμί ὁ ἄνθρωπος ὁ ἄγω καί φέρω , ὁ συγγυμνάζω καί ἀλείφω κατά ὁ πονηρός ὁ ἀσκητής Ἰακώβ . ὅτι δέ ὁ λόγος εἰμί ὁ ἀλείπτης ἅμα ὁ Ἰακώβ καί παιδαγωγός ὁ ἀνθρωπότης , » ἐρωτάω « , φημί , » αὐτός καί λέγω αὐτός · ἀναγγέλλω ἐγώ τίς ὁ ὄνομα σύ . καί λέγω · ἵνα τίς οὗτος ἐρωτάω ὁ ὄνομα ἐγώ ; « τηρέω γάρ ὁ ὄνομα ὁ καινός ὁ νέος λαός ὁ νήπιος · ἔτι δέ ἀνωνόμαστος εἰμί ὁ θεός ὁ κύριος , μηδέπω γίγνομαι ἄνθρωπος . πλήν ἀλλά » ὁ Ἰακώβ καλέω ὁ ὄνομα ὁ τόπος ἐκεῖνος Εἶδος θεός · ὁράω γάρ « , φημί , » θεός πρόσωπον πρός πρόσωπον , καί σῴζω ἐγώ ὁ ψυχή . « πρόσωπον δέ ὁ θεός ὁ λόγος , ὅς φωτίζω ὁ θεός καί γνωρίζω . τότε καί Ἰσραήλ ἐπονομάζω , ὅτε ὁράω ὁ θεός ὁ κύριος . οὗτος εἰμί ὁ θεός , ὁ λόγος , ὁ παιδαγωγός , ὁ φημί αὐτός πάλιν ὕστερον » μή φοβέω καταβαίνω εἰς Αἴγυπτος « . ὁράω πῶς μέν ἕπομαι ὁ δίκαιος ὁ παιδαγωγός , ὅπως δέ καί ἀλείφω ὁ ἀσκητής , πτερνίζω διδάσκω ὁ ἀνταγωνιστής . αὐτός γοῦν οὗτος καί ὁ Μωϋσῆς διδάσκω παιδαγωγέω · λέγω γάρ ὁ κύριος · » εἰ τις ἁμαρτάνω ἐνώπιον ἐγώ , ἐξαλείφω αὐτός ἐκ ὁ βίβλος ἐγώ . νυνί δέ βαδίζω καί ὁδηγέω ὁ λαός οὗτος εἰς ὁ τόπος , ὅς λέγω σύ . « ἐνταῦθα διδάσκαλος εἰμί παιδαγωγία · καί γάρ εἰμί ὡς ἀληθής διά μέν Μωϋσῆς παιδαγωγός ὁ κύριος ὁ λαός ὁ παλαιός , διά αὐτός δέ ὁ νέος καθηγεμών λαός , πρόσωπον πρός πρόσωπον . » ἰδού « , γάρ φημί ὁ Μωϋσῆς , » ὁ ἄγγελος ἐγώ προπορεύω σύ « , ὁ εὐαγγέλιον καί ἡγεμόνιος ἐφίστημι ὁ λόγος δύναμις · ὁ δέ ἀξίωμα ὁ κυριακός φυλάσσω » ὅς δέ ἄν ἡμέρα ἐπισκοπέω , « φημί , » ἐπάγω ἐπί αὐτός ὁ ἁμαρτία αὐτός « , τουτέστι , ὅς δέ ἄν ἡμέρα κριτής καθέζομαι , ἀποδίδωμι ὁ ἁμαρτία αὐτός ὁ ἀντάξιος · ὁ γάρ αὐτός παιδαγωγός καί κριτής ὁ παρακούω αὐτός δικάζω , ὁ δέ ἁμάρτημα αὐτός οὐ παρασιωπάω ὁ φιλάνθρωπος λόγος , ἐλέγχω δέ , ἵνα μετανοέω · » ἐθέλω γάρ ὁ κύριος ὁ μετάνοια ὁ ἁμαρτωλός μάλα ἤ ὁ θάνατος . « ἐγώ δέ ὁ ἄλλος ἁμαρτία ὡς νήπιος διά ἀκοή παραδέχομαι φόβος ὁ ἀπειλή ὁ μή ὁ ὅμοιος πάσχω ἀπέχω ὁ ἴσος πλημμέλημα . τίς οὖν εἰμί ὅς ἁμαρτάνω ; » ὅτι ἐν ὁ θυμός αὐτός ἀποκτείνω ἄνθρωπος καί ἐν ὁ ἐπιθυμία αὐτός νευροκοπέω ταῦρος · ἐπικατάρατος ὁ θυμός αὐτός . « τίς ἄν οὖν οὗτος μάλα ἐγώ φιλάνθρωπος παιδεύω ; ὁ μέν οὖν πρότερος ὁ πρέσβυς λαός πρέσβυς διαθήκη εἰμί καί νόμος παιδαγωγέω ὁ λαός μετά φόβος καί λόγος ἄγγελος εἰμί , καινός . δέ καί νέος λαός καινός καί νέος διαθήκη δωρέω καί ὁ λόγος σάρξ γίγνομαι καί ὁ φόβος εἰς ἀγάπη μετατρέπομαι καί ὁ μυστικός ἐκεῖνος ἄγγελος Ἰησοῦς τίκτω . ὁ γάρ αὐτός οὗτος παιδαγωγός τότε μέν » φοβέω κύριος ὁ θεός « λέγω , ἐγώ δέ » ἀγαπάω κύριος ὁ θεός σύ « παραινέω . διά οὗτος καί ἐντέλλω ἐγώ » παύω ἀπό ὁ ἔργον σύ « , ὁ παλαιός ἁμαρτία , » μανθάνω καλός ποιέω · ἐκκλίνω ἀπό κακός καί ποιέω ἀγαθός · ἀγαπάω δικαιοσύνη , μισέω ἀνομία . « οὗτος ἐγώ ὁ νέος διαθήκη παλαιός χαράσσω γράμμα . οὐ ἄρα ὁ νεότης ὁ λόγος ὀνειδιστέος . ἀλλά καί ἐν ὁ Ἱερεμίας ὁ κύριος λέγω · » μή λέγω ὅτι νέος εἰμί · πρό ὁ ἐγώ πλάσσω σύ ἐν κοιλία ἐπίσταμαι σύ , καί πρό ὁ σύ ἐξέρχομαι ἐκ μήτρα ἁγιάζω σύ . « οὗτος δύναμαι πρός ἐγώ ὁ προφητεία αἰνίσσομαι ὁ πρό καταβολή κόσμος εἰς πίστις γιγνώσκω θεός , νυνί δέ νήπιος διά ὁ ἔναγχος πληρόω βούλησις ὁ θεός , καθό εἰς κλῆσις καί σωτηρία νεογνός γίγνομαι . διό καί ἐπιφέρω » προφήτης εἰς ἔθνος τίθημι σύ « , προφητεύω λέγω αὐτός δέω μηδέ ὄνειδος εἰμί δοκέω ὁ νεώτερος ὁ προσηγορία ὁ νήπιος καλέω . ὁ δέ νόμος χάρις εἰμί παλαιός διά Μωϋσῆς ὑπό ὁ λόγος δίδωμι . διό καί φημί ὁ γραφή · » ὁ νόμος διά Μωϋσῆς δίδωμι « ( οὐ ὑπό Μωϋσῆς , ἀλλά ὑπό μέν ὁ λόγος , διά Μωϋσῆς δέ ὁ θεράπων αὐτός · διό καί πρόσκαιρος γίγνομαι ) , » ὁ δέ ἀίδιος χάρις καί ὁ ἀλήθεια διά Ἰησοῦς Χριστός γίγνομαι . « ὁράω ὁ λέξις ὁ γραφή · ἐπί μέν ὁ νόμος » δίδωμι « φημί . μόνος , » ὁ δέ ἀλήθεια « , χάρις εἰμί ὁ πατήρ , ἔργον εἰμί ὁ λόγος αἰώνιος καί οὐκέτι δίδωμι λέγω , ἀλλά » διά Ἰησοῦς γίγνομαι , ὅς χωρίς γίγνομαι οὐδέ εἷς « . αὐτίκα γοῦν ὁ Μωσῆς , ὁ τέλειος προφητικός παραχωρέω παιδαγωγός ὁ λόγος , καί ὁ ὄνομα καί ὁ παιδαγωγία προθεσπίζω καί ὁ λαός παρατίθημι ὁ παιδαγωγός , ἐντολή ὑπακοή ἐγχειρίζω · » προφήτης σύ ἀνίστημι « , φημί , » ὁ θεός ὡς ἐγώ ἐκ ὁ ἀδελφός σύ « , ὁ Ἰησοῦς ὁ ὁ Ναυῆ , αἰνίσσομαι ὁ Ἰησοῦς ὁ ὁ θεός υἱός · σκιαγραφία γάρ εἰμί ὁ κύριος ὁ ὄνομα ὁ Ἰησοῦς προκηρύσσω ἐν νόμος . ἐπιφέρω γοῦν , ὁ λυσιτελής ὁ λαός συμβουλεύω , » αὐτός ἀκούω « λέγω , » καί ὁ ἄνθρωπος , ὅς ἄν μή ἀκούω ὁ προφήτης οὗτος , οὗτος ἀπειλέω « . τοιοῦτος ἐγώ ὄνομα σωτήριος προφητεύω παιδαγωγός . διά οὗτος αὐτός ῥάβδος περιτίθημι ὁ προφητεία , ῥάβδος παιδευτικός , ἀρχικός , κατεξουσιαστικός , ἵνα ὅς ὁ λόγος ὁ πειθήνιος οὐ ἰάομαι , ἀπειλή ἰάζω , ὅς δέ ὁ ἀπειλή οὐ ἰάομαι , ὁ ῥάβδος ἰάζω , ὅς δέ ὁ ῥάβδος οὐ ἰάομαι , ὁ πῦρ ἐπινέμω . » ἐξέρχομαι « , φημί , » ῥάβδος ἐκ ὁ ῥίζα Ἰεσσαί . « ὁράω καί ὁ ἐπιμέλεια καί ὁ σοφία καί ὁ δύναμις ὁ παιδαγωγός · » οὐ κατά ὁ δόξα « , φημί , » κρίνω , οὐδέ κατά ὁ λαλιά ἐλέγχω , ἀλλά κρίνω ταπεινός κρίσις καί ἐλέγχω ὁ ἁμαρτωλός ὁ γῆ . « καί διά Δαυίδ · » κύριος παιδεύω παιδεύω ἐγώ καί ὁ θάνατος οὐ παραδίδωμι ἐγώ · « ὁ γάρ ὑπό κύριος παιδεύω καί παιδαγωγέω θάνατος εἰμί ἀπαλλαγή . καί διά ὁ αὐτός προφήτης φημί · » ἐν ῥάβδος σιδήρεος ποιμαίνω αὐτός . « οὗτος καί ὁ ἀπόστολος κινέω ἐν ὁ πρός Κορίνθιος » τίς ἐθέλω ; « φημί , » ἐν ῥάβδος ἔρχομαι πρός σύ ἤ ἐν ἀγάπη πνεῦμα τε πραότης ; « ἀλλά καί » ῥάβδος δύναμις ἐξαποστέλλω κύριος ἐκ Σιών « διά ἄλλος προφήτης λέγω . ὁ δέ παιδαγωγικός οὗτος » ὁ ῥάβδος σύ καί ὁ βακτηρία σύ παρακαλέω ἐγώ « , λέγω τις ἕτερος οὗτος ὁ παιδαγωγός ὁ δύναμις ὁ σεμνός , ὁ παρακλητικός , ὁ σωτήριος .