clemens-alexandrinus.paedagogus 3.5
Οἷα δὲ καὶ τὰ λουτρὰ αὐταῖς · οἶκοι τεχνητοί , συμπαγεῖς καὶ περιφορητοί , διαφανεῖ σινδόνι καλυπτόμενοι , καθέδραι τε ἐπίχρυσοι , ἀργυροῖ * * καὶ σκεύη μυρία χρυσοῦ τε καὶ ἀργύρου , τὰ μὲν εἰς προπόσεις , τὰ δὲ εἰς τροφάς , τὰ δὲ εἰς τὸ λούσασθαι περιφερόμενα · ναὶ μὴν καὶ ἐσχαρίδες ἀνθράκων · εἰς τοσοῦτον γὰρ ἀκρασίας ἥκουσιν ὡς δειπνεῖν καὶ μεθύειν ἔτι λουομένας · τά τε ἀργυρώματα , μεθ᾿ ὧν ἐμπομπεύουσιν , ἀπειροκάλως ἐν τοῖς βαλανείοις προτιθέασι · τάχα μέν που καὶ τὸν πλοῦτον δι᾿ ἀλαζονείαν περιττήν , μάλιστα δὲ τὴν αὐτεξούσιον ἀπαιδευσίαν , καθ᾿ ἣν κατηγοροῦσιν ἀνάνδρων ἀνδρῶν πρὸς γυναικῶν κεκρατημένων , ἐπιδεικνύμεναι ἐλέγχουσαί τε ἁμῇ γέ πῃ σφᾶς αὐτὰς μὴ οἵας τε εἶναι [ συνεῖναι ] καὶ δίχα τῶν σκευῶν τῶν πολλῶν ἱδροῦν [ δύνασθαι ] · καὶ γὰρ αἱ πενόμεναι τῆς πομπῆς μὴ μεταλαμβάνουσαι τῶν ἴσων κοινωνοῦσι λουτρῶν . ἔχει δὲ ἄρα ὁ ῥύπος τῆς περιουσίας βλασφημίας περιβολὴν πολλήν . τούτῳ καθάπερ δελέατι ἀγκιστρεύουσιν τοὺς ἀθλίους κεχηνότας ἐπὶ τὰς μαρμαρυγὰς τοῦ χρυσίου · καὶ γὰρ ἐκπλήττουσαι τούτῳ τοὺς ἀπειροκάλους θαυμάζειν σφᾶς τεχνῶνται τοὺς ἐραστάς , οἳ μετ᾿ ὀλίγον αὐταῖς ἐνυβρίζουσι γυμναῖς . καὶ δὴ τοῖς μὲν ἀνδράσι τοῖς σφῶν οὐκ ἂν ἀποδύσαιντο προσποίητον αἰσχύνης ἀξιοπιστίαν μνώμεναι , ἔξεστι δὲ τοῖς βουλομένοις τῶν ἄλλων τὰς οἴκοι κατακλείστους γυμνὰς ἐν τοῖς βαλανείοις θεάσασθαι · ἐνταῦθα γὰρ ἀποδύσασθαι τοῖς θεαταῖς ὥσπερ καπήλοις σωμάτων οὐκ αἰσχύνονται . ἀλλ᾿ ὁ μὲν Ἡσίοδος μηδὲ γυναικείῳ λουτρῷ χρόα φαιδρύνεσθαι παραινεῖ . κοινὰ δὲ ἀνέῳκται ἀνδράσιν ὁμοῦ καὶ γυναιξὶ τὰ βαλανεῖα , κἀντεῦθεν ἐπὶ τὴν ἀκρασίαν ἀποδύονται · » ἐκ τοῦ γὰρ εἰσορᾶν γίνεται ἀνθρώποις ἐρᾶν « , ὥσπερ ἀποκλυζομένης τῆς αἰδοῦς αὐτοῖς κατὰ τὰ λουτρά . αἳ δὲ μὴ εἰς τοσοῦτον ἀπερυθριῶσαι τοὺς μὲν ὀθνείους ἀποκλείουσιν , ἰδίοις δὲ οἰκέταις συλλούονται καὶ δούλοις ἀποδύονται γυμναὶ καὶ ἀνατρίβονται ὑπ᾿ αὐτῶν , ἐξουσίαν δοῦσαι τῷ κατεπτηχότι τῆς ἐπιθυμίας τὸ ἀδεὲς τῆς ψηλαφήσεως · οἱ γὰρ παρεισαγόμενοι παρὰ τὰ λουτρὰ ταῖς δεσποίναις γυμναῖς μελέτην ἴσχουσιν ἀποδύσασθαι πρὸς τόλμαν ἐπιθυμίας ἔθει πονηρῷ περιγράφοντες τὸν φόβον . καὶ οἱ μὲν παλαιοὶ τῶν ἀθλητῶν γυμνὸν δεικνύναι τὸν ἄνδρα αἰδούμενοι ἐν διαζώσμασι τὴν ἀγωνίαν ἐκτελοῦντες τὸ αἰδῆμον ἐφύλαττον · αἳ δὲ ἀποδυσάμεναι ἅμα τῷ χιτῶνι καὶ τὴν αἰδῶ φαίνεσθαι μὲν βούλονται καλαί , ἄκουσαι δ᾿ ὁμοίως ἐλέγχονται κακαί · καὶ γὰρ δι᾿ αὐτοῦ καταφαίνεται μάλιστα τοῦ σώματος τὸ μάχλον τῆς ἐπιθυμίας , καθάπερ τοῖς ὑδεριῶσιν τὸ περιστεγόμενον τῆς ἐπιφανείας ὑγρόν · τὸ νοσοῦν δὲ ἀμφοῖν ἐκ τῆς ὄψεως γνωρίζεται . χρὴ τοίνυν τοὺς ἄνδρας γενναῖον ἀληθείας ὑπόδειγμα ταῖς γυναιξὶ γινομένους αἰσχύνεσθαι τὰς μετ᾿ αὐτῶν ἀποδύσεις καὶ φυλάττεσθαι τὰς ὄψεις τὰς ὀλισθηράς » ὁ γὰρ ἐμβλέψας « , φησί , » περιεργότερον ἤδη ἥμαρτεν . « οἴκοι μὲν οὖν τοὺς γονεῖς καὶ τοὺς οἰκέτας αἰδεῖσθαι χρή , ἐν δὲ ταῖς ὁδοῖς τοὺς ἀπαντῶντας , ἐν δὲ τοῖς λουτροῖς τὰς γυναῖκας , ἐν δὲ ταῖς ἐρημίαις ἑαυτούς , πανταχοῦ δὲ τὸν λόγον , ὅς ἐστι πανταχοῦ , καὶ » ἐγένετο ἄνευ αὐτοῦ οὐδὲ ἕν « . οὕτως γὰρ μόνως ἀπτώς τις διαμενεῖ , εἰ πάντοτε αὐτῷ συμπαρεῖναι νομίζοι τὸν θεόν .
Lemmas: οἷος δέ καί ὁ λουτρόν αὐτός · οἶκος τεχνητός , συμπαγής καί περιφορητός , διαφανής σινδών καλύπτω , καθέδρα τε ἐπίχρυσος , ἀργύρεος * * καί σκεῦος μυρίος χρυσός τε καί ἄργυρος , ὁ μέν εἰς πρόποσις , ὁ δέ εἰς τροφή , ὁ δέ εἰς ὁ λούω περιφέρω · ναί μήν καί ἐσχαρίς ἄνθραξ · εἰς τοσοῦτος γάρ ἀκρασία ἥκω ὡς δειπνέω καί μεθύω ἔτι λούω · ὁ τε ἀργύρωμα , μετά ὅς ἐμπομπεύω , ἀπειρόκαλος ἐν ὁ βαλανεῖον προτίθημι · τάχα μέν που καί ὁ πλοῦτος διά ἀλαζονεία περισσός , μάλα δέ ὁ αὐτεξούσιος ἀπαιδευσία , κατά ὅς κατηγορέω ἄνανδρος ἀνήρ πρός γυνή κρατέω , ἐπιδείκνυμι ἐλέγχω τε ἁμός γε πη σφεῖς αὐτός μή οἷος τε εἰμί [ σύνειμι ] καί δίχα ὁ σκεῦος ὁ πολύς ἱδρόω [ δύναμαι ] · καί γάρ ὁ πένομαι ὁ πομπή μή μεταλαμβάνω ὁ ἴσος κοινωνέω λουτρόν . ἔχω δέ ἄρα ὁ ῥύπος ὁ περιουσία βλασφημία περιβολή πολύς . οὗτος καθά δέλεαρ ἀγκιστρεύω ὁ ἄθλιος χάσκω ἐπί ὁ μαρμαρυγή ὁ χρυσίον · καί γάρ ἐκπλήσσω οὗτος ὁ ἀπειρόκαλος θαυμάζω σφεῖς τεχνάομαι ὁ ἐραστής , ὅς μετά ὀλίγος αὐτός ἐνυβρίζω γυμνός . καί δή ὁ μέν ἀνήρ ὁ σφεῖς οὐ ἄν ἀποδύω προσποίητος αἰσχύνη ἀξιοπιστία μνάομαι , ἔξεστι δέ ὁ βούλομαι ὁ ἄλλος ὁ οἴκοι κατάκλειστος γυμνός ἐν ὁ βαλανεῖον θεάομαι · ἐνταῦθα γάρ ἀποδύω ὁ θεατής ὥσπερ κάπηλος σῶμα οὐ αἰσχύνω . ἀλλά ὁ μέν Ἡσίοδος μηδέ γυναικεῖος λουτρόν χρώς φαιδρύνω παραινέω . κοινός δέ ἀνοίγνυμι ἀνήρ ὁμοῦ καί γυνή ὁ βαλανεῖον , ἐντεῦθεν ἐπί ὁ ἀκρασία ἀποδύω · » ἐκ ὁ γάρ εἰσοράω γίγνομαι ἄνθρωπος ἐράω « , ὥσπερ ἀποκλύζω ὁ αἰδώς αὐτός κατά ὁ λουτρόν . ὁ δέ μή εἰς τοσοῦτος ἀπερυθριάω ὁ μέν ὀθνεῖος ἀποκλείω , ἴδιος δέ οἰκέτης συλλούομαι καί δοῦλος ἀποδύω γυμνός καί ἀνατρίβω ὑπό αὐτός , ἐξουσία δίδωμι ὁ καταπτήσσω ὁ ἐπιθυμία ὁ ἀδεής ὁ ψηλάφησις · ὁ γάρ παρεισάγω παρά ὁ λουτρόν ὁ δέσποινα γυμνός μελέτη ἴσχω ἀποδύω πρός τόλμα ἐπιθυμία ἔθος πονηρός περιγράφω ὁ φόβος . καί ὁ μέν παλαιός ὁ ἀθλητής γυμνός δείκνυμι ὁ ἀνήρ αἰδέομαι ἐν διάζωσμα ὁ ἀγωνία ἐκτελέω ὁ αἰδήμων φυλάσσω · ὁ δέ ἀποδύω ἅμα ὁ χιτών καί ὁ αἰδώς φαίνω μέν βούλομαι καλός , ἀέκων δέ ὅμοιος ἐλέγχω κακός · καί γάρ διά αὐτός καταφαίνω μάλα ὁ σῶμα ὁ μάχλος ὁ ἐπιθυμία , καθά ὁ ὑδεριάω ὁ περιστέγω ὁ ἐπιφάνεια ὑγρός · ὁ νοσέω δέ ἄμφω ἐκ ὁ ὄψις γνωρίζω . χρή τοίνυν ὁ ἀνήρ γενναῖος ἀλήθεια ὑπόδειγμα ὁ γυνή γίγνομαι αἰσχύνω ὁ μετά αὐτός ἀπόδυσις καί φυλάσσω ὁ ὄψις ὁ ὀλισθηρός » ὁ γάρ ἐμβλέπω « , φημί , » περίεργος ἤδη ἁμαρτάνω . « οἴκοι μέν οὖν ὁ γονεύς καί ὁ οἰκέτης αἰδέομαι χρή , ἐν δέ ὁ ὁδός ὁ ἀπαντάω , ἐν δέ ὁ λουτρόν ὁ γυνή , ἐν δέ ὁ ἐρημία ἑαυτοῦ , πανταχοῦ δέ ὁ λόγος , ὅς εἰμί πανταχοῦ , καί » γίγνομαι ἄνευ αὐτός οὐδέ εἷς « . οὕτως γάρ μόνος ἀπτώς τις διαμένω , εἰ πάντοτε αὐτός συμπάρειμι νομίζω ὁ θεός .