clearchus-solensis.fragmenta 2.25
Κλέαρχος δ ὁ Σολεὺς ἐν τῷ ἐπιγραφομένῳ Γεργιθίῳ , καὶ πόθεν ἡ ἀρχὴ τοῦ ὀνόματος τῶν κολάκων παρῆλθε , διηγεῖται , καὶ αὐτὸν τὸν Γεργίθιον ὑποτιθέμενος , ἀφ' οὗ τὸ βιβλίον ἔχει τὴν ἐπιγραφὴν , ἕνα γεγονότα τῶν Ἀλεξάνδρου κολάκων . Διηγεῖται δὲ οὕτως · « Τὴν κολακείαν ταπεινὰ ποιεῖν τὰ ἤθη τῶν κολάκων , καταφρονητικῶν ὄντων τῶν περὶ αὐτούς . Σημεῖον δὲ τὸ πᾶν ὑπομένειν εἰδότας οἷα τολμῶσι . Τὰ δὲ τῶν κολακευομένων ἐμφυσωμένων τῇ κολακείᾳ , χαύνους καὶ κενοὺς ποιοῦντα , πάντων ἐν ὑπεροχῇ παρ’ αὐτοῖς ὑπολαμβάνεσθαι κατασκευάζεσθαι . » Ἑξῆς τε διηγούμενος περί τινος μειρακίου , Παφίου μὲν τὸ γένος , βασιλέως δὲ τὴν τύχην , « Τοῦτο ( φησὶ ) τὸ μειράκιον ( οὐ λέγων αὐτοῦ τοὔνομα ) κατέκειτο δι’ ὑπερβάλλουσαν τρυφὴν ἐπὶ ἀργυρόποδος κλίνης , ὑπεστρωμένης Σαρδιανῇ ψιλοτάπιδι τῶν πάνυ πολυτελῶν . Ἐπεβέβλητο δ’ αὐτῷ πορφυροῦν ἀμφίταπον ἀμοργίνῳ καλύμματι περιειλημμένον . Προσκεφάλαια δ’ εἶχε τρία μὲν ὑπὸ τῇ κεφαλῇ βύσσινα παραλουργῆ , δι’ ὧν ἠμύνετο τὸ καῦμα , δύο δ’ ὑπὸ τοῖς ποσὶν , ὑσγινοβαφῆ τῶν Δωρικῶν καλουμένων · ἐφ’ ὧν κατέκειτο λευκῇ χλαμύδι . » « Παραδεδεγμένοι δ’ εἰσὶ πάντες οἱ κατὰ τὴν Κύπρον μόναρχοι τὸ τῶν εὐγενῶν κολάκων γένος , ὡς χρήσιμον . Πάνυ γὰρ τὸ κτῆμα τυραννικόν ἐστι . Καὶ τούτων οἱον Ἀρεοπαγιτῶν τινων οὔτε τὸ πλῆθος οὔτε τὰς ὄψεις ἔξω τῶν ἐπιφανεστάτων οἶδεν οὐδείς . Διῃρμένων δὲ διχῆ κατὰ συγγένειαν τῶν ἐν τῇ Σαλαμῖνι κολάκων , ἀφ’ ὧν εἰσιν οἰ κατὰ τὴν ἄλλην Κύπρον κόλακες , τοὺς μὲν Γεργίνους , τοὺς δὲ Προμάλαγγας προσαγορεύουσιν . Ὧν οἱ μὲν Γεργῖνοι συναναμιγνύμενοι τοῖς κατὰ τὴν πόλιν ἔν τε τοῖς ἐργαστηρίοις καὶ ταῖς ἀγοραῖς ὡτακουστοῦσι , κατασκόπων ἔχοντες τάξιν , ὅ τι δ’ ἂν ἀκούσωσιν ἀναφέρουσιν ἑκάστης ἡμέρας πρὸς τοὺς καλουμένους ἄνακτας . Οἱ δὲ Προμάλαγγες ζητοῦσιν ἀντὶ τῶν ὑπὸ τῶν Γεργίνων προσαγγελθέντων , ὅ τι ἂν ἄξιον εἶναι ζητήσεως δόξῃ , ὄντες τινὲς ἐρευνηταί . Καὶ τούτων οὕτως ἔντεχνος καὶ πιθανὴ πρὸς ἅπαντας ἡ ἔντευξις , ὥστ’ ἔμοιγε δοκεῖ , καθάπερ καὶ αὐτοί φασι , παρ’ ἐκείνων εἰς τοὺς ἔξω τόπους διαδεδόσθαι τὸ σπέρμα τῶν ἐλλογίμων κολάκων . Καὶ γὰρ οὐχ οἷον μετρίως ἐπὶ τῷ πράγματι σεμνύνονται διὰ τὸ τετιμῆσθαι παρὰ τοῖς βασιλεῦσιν , ἀλλὰ καὶ λέγουσιν ὅτι τῶν Γεργίνων τις , ἀπόγονος ὢν τῶν Τρώων ἐκείνων , οὓς Τεῦκρος ἀπὸ τῶν αἰχμαλώτων κατακτησάμενος εἰς Κύπρον ἔχων ἀπῴκισεν , οὗτος διὰ τῆς παραλίας μετ’ ὀλίγων στείλας ἐπὶ τῆς Αἰολίδος κατὰ πύστιν ἅμα καὶ οἰκισμὸν τῆς τῶν προγόνων χώρας , πόλιν οἰκίσειε περὶ τὴν Τρωικὴν Ἴδην , συμπαραλαβών τινας τῶν Μυσῶν · ἣ πάλαι μὲν ἀπὸ τοῦ γένους Γέργινα , νῦν δὲ Γέργιιθα κέκληται . Τούτου γὰρ , ὡς ἔοικε , τοὺ στόλου τινὲς ἀποσπασθέντες ἐν τῇ Κυμαίᾳ κατέσχον , ἐκ Κύπρου τὸ γένος ὄντες , ἀλλ’ οὐ ἐκ τῆς Θετταλικῆς Τρίκκης , καθάπερ τινὲς εἰρήκασιν , ὧν ἰατρεῦσαι τὴν ἄγνοιαν , οὐδ’ Ἀσκληπιάδαις τοῦτό γε νομίζω δεδόσθαι . » « Γεγόνασι δὲ παρ’ ἡμῖν καὶ ἐπὶ Γλοῦ τοῦ Καρὸς καὶ γυναῖκες ὑπὸ τὰς ἀνάσσας , αἱ προσαγορευθεῖσαι κολακίδες . Ἀφ’ ὧν ὑπολιπεῖς τινες εἰς τὸ πέραν ἀφικόμεναι μετάπεμπτοι πρός τε τὰς Ἀρταβάζου καὶ τὰς Μέντορος γυναῖκας , κλιμακίδες μετωνομάσθησαν , ἀπὸ τοιαύτης πράξεως · ταῖς μεταπεμψαμέναις ἀρεσκευόμεναι κλίμακα κατεσκεύαζον ἐξ ἑαυτῶν οὕτως , ὥστ’ ἐπὶ τοῖς νώτοις αὐτῶν τὴν ἀνάβασιν γίγνεσθαι καὶ τὴν κατάβασιν ταῖς ἐπὶ τῶν ἁμαξῶν ὀχουμέναις . Εἰς τοῦτο τρυφῆς , ἵνα μὴ ἀθλιότητος εἴπω , προηγάγοντο τεχνώμεναι τὰς ἀφρονεστάτας . Τοιγαροῦν αὗται μὲν , ἐκ τῶν λίαν μαλακῶν ὑπὸ τῆς τύχης μεταβιβασθεῖσαι , σκληρῶς ἐβίωσαν ἐπὶ γήρως , αἱ δὲ τῶν παρ’ ἡμῖν ταῦτα διαδεξάμεναι , ἐκπεσοῦσαι τῆς ἐξουσίας , κατῆραν εἰς Μακεδονίαν , καὶ τὰς τῶν ἐκεῖ κυρίας τε καὶ βασιλίδας ὃν τρόπον ταῖς ὁμιλίας διέθεσαν , οὐδὲ λέγειν καλὸν , πλὴν ὅτι μαγευόμεναι καὶ μαγεύουσαι , ταυροπόλοι καὶ τρίοδοί τινες αὗται πρὸς ἀλήθειαν ἐγένοντο , πλήρεις πάντων ἀποκαθαρμάτων . Τοσούτων ἔοικε καὶ τοιούτων ἡ κολακεία κακῶν αἰτία γενέσθαι τοῖς διὰ τοῦ κολακεύεσθαι προσδεξαμένοισ αὐτήν . » Προελθὼν δὲ πάλιν ὁ Κλέαρχος καὶ τάδε φησίν · « Ἀλλ’ ἤδη καὶ τῇ τούτων χρείᾳ μέμψαιτ’ ἄν τις τὸ μειράκιον , ὥσπερ εἶπον . Οἱ μὲν γὰρ παῖδες μικρὸν ἄπωθεν τῆς κλίνης ἐν χιτωνίσκοις ἕστασαν · τριῶν δ’ ὄντων ἀνδρῶν , δι’ οὓς δὴ νῦν ὁ πᾶς λόγος ἐνέστηκε , καὶ τούτων ὄντων ἐπωνύμων παρ’ ἡμῖν , ὁ μὲν εἷς ἐπὶ τῆς κλίνης πρὸς ποδῶν καθῆστο , τοὺς τοῦ μειρακίου πόδας ἐπὶ τοῖς αὑτοῦ γόνασι λεπτῷ λῃδίῳ συνημφιακώς . Ὄ δὲ ἐποίει , δήπου καὶ μὴ λέγοντος οὐκ ἄδηλον . Καλεῖται δ’ οὗτος ὑπὸ τῶν ἐγχωρίων Παράβυστος , διὰ τὸ καὶ τῶν μὴ παραδεχομένων ὅμως τεχνικώτατα κολακεύων παρεμπίπτειν ἐς τὰς ὁμιλίας . Ἅτερος δ’ ἦν ἐπί τινος δίφρου κειμένου παρ’ αὐτὴν τὴν κλίνην , καὶ τοῦ νεανίσκου τὴν χεῖρα παρεικότος ἐκκρεμάμενος , ταύτῃ καὶ προσπεπτωκὼς κατέψηχέ τε καὶ τῶν δακτύλων ἕκαστον ἐν μέρει διαλαμβάνων , εἷλκέ τε καὶ ἐξέτεινεν · ὥστε τὸν πρῶτον αὐτὸν ἐπονομάσαντα Σικύαν εὐστόχως εἰρηκέναι δοκεῖν . Ὁ τρίτος , ὁ Θὴρ ὁ γενναιότατος , ὅσπερ ἦν τῆς ὑπηρεσίας πρωταγωνιστὴς , προσεστηκὼς αὐτῷ κατὰ κεφαλὴν , μετεῖχε τῶν βυσσίνων προσκεφαλαίων , ἀποκεκλιμένος εἰς αὐτὰ πάνυ φιλικῶς . Καὶ τῇ μὲν ἀριστερᾷ τὸ τοῦ μειρακίου τριχωμάτων ἐπικοσμῶν , τῇ δεξιᾷ δὲ Φωκαῑκὸν ψῦγμά τι διακινῶν , ὡς αἰωρῶν ἡδὺς ἦν , ἀλλ’ οὐκ ἀποσοβῶν . Διό μοι δοκεῖ ἂν αὐτῷ δαίμων τις ἐλευθέριος νεμεσήσας ἐφεῖναι τῷ μειρακίῳ μυῑαν , οὐκ ἄλλην ἢ κείνην , ἧς καὶ τὴν Ἀθηνᾶν νᾶν φησιν Ὅμηρος ἐνεῖναι τῷ Μενελάῳ τὸ θάρσος , οὕτως ἦν ἐρρωμένη καὶ ἄφοβος τὴν ψυχήν . Δηχθέντος δὲ τοῦ μειρακίου τηλικοῦτον ἀνέκραγεν ἅνθρωπος ὑπὲρ ἐκείνου , καὶ οὕτως ἠγανάκτησεν , ὥστε διὰ τὴν πρὸς μίαν ἔχθραν ἁπάσας ἐκ τῆς οἰκίαν ἤλαυνεν . Ὅθεν καὶ φανερὸς ἐγένετο πρὸς τούτῳ τεταχὼς ἑαυτόν . »
Lemmas: Κλέαρχος δέ ὁ Σολεύς ἐν ὁ ἐπιγράφω Γεργίθιος , καί πόθεν ὁ ἀρχή ὁ ὄνομα ὁ κόλαξ παρέρχομαι , διηγέομαι , καί αὐτός ὁ Γεργίθιος ὑποτίθημι , ἀπό ὅς ὁ βιβλίον ἔχω ὁ ἐπιγραφή , εἷς γίγνομαι ὁ Ἀλέξανδρος κόλαξ . διηγέομαι δέ οὕτως · « Τά κολακεία ταπεινός ποιέω ὁ ἦθος ὁ κόλαξ , καταφρονητικός εἰμί ὁ περί αὐτός . σημεῖον δέ ὁ πᾶς ὑπομένω οἶδα οἷος τολμάω . Τά δέ ὁ κολακεύω ἐμφυσάω ὁ κολακεία , χαῦνος καί κενός ποιέω , πᾶς ἐν ὑπεροχή παρά αὐτός ὑπολαμβάνω κατασκευάζω . » ἑξῆς τε διηγέομαι περί τις μειράκιον , Πάφος μέν ὁ γένος , βασιλεύς δέ ὁ τύχη , « Τοῦτης ( φημί ) ὁ μειράκιον ( οὐ λέγω αὐτός ὄνομα ) κατάκειμαι διά ὑπερβάλλω τρυφή ἐπί ἀργυρόπους κλίνη , ὑποστορέννυμι Σάρδεις ψιλόταπις ὁ πάνυ πολυτελής . ἐπιβάλλω δέ αὐτός πορφύρεος ἀμφίταπος ἀμόργινος κάλυμμα περιλαμβάνω . προσκεφάλαιον δέ ἔχω τρεῖς μέν ὑπό ὁ κεφαλή βύσσινος παραλουργής , διά ὅς ἀμύνω ὁ καῦμα , δύο δέ ὑπό ὁ πούς , ὑσγινοβαφής ὁ Δωρικός καλέω · ἐπί ὅς κατάκειμαι λευκός χλαμύς . » « παραδέχομαι δέ εἰμί πᾶς ὁ κατά ὁ Κύπρος μόναρχος ὁ ὁ εὐγενής κόλαξ γένος , ὡς χρήσιμος . πάνυ γάρ ὁ κτῆμα τυραννικός εἰμί . καί οὗτος οἱος Ἀρεοπαγίτης τις οὔτε ὁ πλῆθος οὔτε ὁ ὄψις ἔξω ὁ ἐπιφανής οἶδα οὐδείς . διαίρω δέ διχῆ κατά συγγένεια ὁ ἐν ὁ Σαλαμίς κόλαξ , ἀπό ὅς εἰμί ὁ κατά ὁ ἄλλος Κύπρος κόλαξ , ὁ μέν γεργῖνος , ὁ δέ Προμάλαγγες προσαγορεύω . ὅς ὁ μέν γεργῖνος συναναμείγνυμι ὁ κατά ὁ πόλις ἐν τε ὁ ἐργαστήριον καί ὁ ἀγορά ὠτακουστέω , κατάσκοπος ἔχω τάξις , ὁ τίς δέ ἄν ἀκούω ἀναφέρω ἕκαστος ἡμέρα πρός ὁ καλέω ἄναξ . ὁ δέ Προμάλαγγες ζητέω ἀντί ὁ ὑπό ὁ γεργῖνος προσαγγέλλω , ὁ τίς ἄν ἄξιος ἔρχομαι ζήτησις δοκέω , ο τις ἐρευνητής . καί οὗτος οὕτως ἔντεχνος καί πιθανός πρός ἅπας ὁ ἔντευξις , ὥστε ἐγώ δοκέω , καθά καί αὐτός φημί , παρά ἐκεῖνος εἰς ὁ ἔξω τόπος διαδίδωμι ὁ σπέρμα ὁ ἐλλόγιμος κόλαξ . καί γάρ οὐ οἷος μέτριος ἐπί ὁ πρᾶγμα σεμνύνω διά ὁ τιμάω παρά ὁ βασιλεύς , ἀλλά καί λέγω ὅτι ὁ γεργῖνος τις , Ἀπόγονος εἰμί ὁ Τρώς ἐκεῖνος , ὅς Τεῦκρος ἀπό ὁ αἰχμάλωτος κατακτάομαι εἰς Κύπρος ἔχω ἀποικίζω , οὗτος διά ὁ παράλιος μετά ὀλίγος στέλλω ἐπί ὁ Αἰολίς κατά πύστις ἅμα καί οἰκισμός ὁ ὁ πρόγονος χώρα , πόλις οἰκίζω περί ὁ Τρωϊκός Ἴδη , συμπαραλαμβάνω τις ὁ Μύσων · ὅς πάλαι μέν ἀπό ὁ γένος Γέργς , νῦν δέ γεργιιθη καλέω . Τοῦτος γάρ , ὡς ἔοικα , ὁ στόλος τις ἀποσπάω ἐν ὁ Κυμαῖος κατέχω , ἐκ Κύπρος ὁ γένος ο , ἀλλά οὐ ἐκ ὁ Θεσσαλικός Τρίκκη , καθά τις λέγω , ὅς ἰατρεύω ὁ ἄγνοια , οὐδέ Ἀσκληπιάδης τούτος γε νομίζω δίδωμι . » « γίγνομαι δέ παρά ἐγώ καί ἐπί Γλοῦς ὁ Κάρ καί γυνή ὑπό ὁ ἄνασσα , ὁ προσαγορεύω κολακίς . ἀπό ὅς ὑπολιπής τις εἰς ὁ πέραν ἀφικνέομαι μετάπεμπτος πρός τε ὁ Ἀρτάβαζος καί ὁ Μέντωρ γυνή , κλιμακίς μετονομάζω , ἀπό τοιοῦτος πρᾶξις · ὁ μεταπέμπω ἀρεσκεύομαι κλῖμαξ κατασκευάζω ἐκ ἑαυτοῦ οὕτως , ὥστε ἐπί ὁ νῶτον αὐτός ὁ ἀνάβασις γίγνομαι καί ὁ κατάβασις ὁ ἐπί ὁ ἅμαξα ὀχέω . Καπετώλιον Τοῦτος τρυφή , ἵνα μή ἀθλιότης λέγω , προάγω τεχνάομαι ὁ ἄφρων . τοιγάρ αὐτός μέν , ἐκ ὁ λίαν μαλακός ὑπό ὁ τύχη μεταβιβάζω , σκληρός βιόω ἐπί γῆρας , ὁ δέ ὁ παρά ἐγώ οὗτος διαδέχομαι , ἐκπίπτω ὁ ἐξουσία , καταίρω εἰς Μακεδονία , καί ὁ ὁ ἐκεῖ κύριος τε καί βασιλίς ὅς τρόπος ὁ ὁμιλία διατίθημι , οὐδέ λέγω καλός , πλήν ὅτι μαγεύω καί μαγεύω , ταυροπόλος καί τρίοδος τις αὐτός πρός ἀλήθεια γίνομαι , πλήρης πᾶς ἀποκάθαρμα . τοσοῦτο ἔοικα καί τοιοῦτος ὁ κολακεία κακός αἴτιος γίγνομαι ὁ διά ὁ κολακεύω προσδέχομαι αὐτός . » προέρχομαι δέ πάλιν ὁ Κλέαρχος καί ὅδε φημί · « ἀλλά ἤδη καί ὁ οὗτος χρεῖος μέμφομαι ἄν τις ὁ μειράκιον , ὥσπερ λέγω . ὁ μέν γάρ παῖς μικρός ἄπωθεν ὁ κλίνη ἐν χιτωνίσκος ἵστημι · τρεῖς δέ εἰμί ἀνήρ , διά ὅς δή νῦν ὁ πᾶς λόγος ἐνίστημι , καί οὗτος εἰμί ἐπώνυμος παρά ἐγώ , ὁ μέν εἷς ἐπί ὁ κλίνη πρός πούς κάθημαι , ὁ ὁ μειράκιον πόδι ἐπί ὁ αὐτός γόνυ λεπτός λῃδίον συνημφίακα . ὅς δέ ποιέω , δήπου καί μή λέγω οὐ ἄδηλος . καλέω δέ οὗτος ὑπό ὁ ἐγχώριος παράβυστος , διά ὁ καί ὁ μή παραδέχομαι ὅμως τεχνικός κολακεύω παρεμπίπτω εἰς ὁ ὁμιλία . ἕτερος δέ εἰμί ἐπί τις δίφρος κεῖμαι παρά αὐτός ὁ κλίνη , καί ὁ νεανίσκος ὁ χείρ παρίημι ἐκκρεμάννυμι , οὗτος καί προσπίπτω καταψήχω τε καί ὁ δάκτυλος ἕκαστος ἐν μέρος διαλαμβάνω , ἕλκω τε καί ἐκτείνω · ὥστε ὁ πρῶτος αὐτός ἐπονομάζω Σικύας εὔστοχος λέγω δοκέω . ὁ τρίτος , ὁ θήρ ὁ γενναῖος , ὅς εἰμί ὁ ὑπηρεσία πρωταγωνιστής , προσίστημι αὐτός κατά κεφαλή , μετέχω ὁ βύσσινος προσκεφάλαιον , ἀποκλίνω εἰς αὐτός πάνυ φιλικός . καί ὁ μέν ἀριστερός ὁ ὁ μειράκιον τρίχωμα ἐπικοσμέω , ὁ δεξιός δέ Φωκαῑκὸν ψῦγμα τίς διακινέω , ὡς αἰωρέω ἡδύς εἰμί , ἀλλά οὐ ἀποσοβέω . διό ἐγώ δοκέω ἄν αὐτός δαίμων τις ἐλευθέριος νεμεσάω ἐφίημι ὁ μειράκιον μυῖα , οὐ ἄλλος ἢ ἐκεῖνος , ὅς καί ὁ Ἀθηνᾶ νάω φημί Ὅμηρος ἐνίημι ὁ Μενέλαος ὁ θάρσος , οὕτως εἰμί ῥώννυμι καί ἄφοβος ὁ ψυχή . δάκνω δέ ὁ μειράκιον τηλικοῦτος ἀνακράζω ἄνθρωπος ὑπέρ ἐκεῖνος , καί οὕτως ἀγανακτέω , ὥστε διά ὁ πρός εἷς ἔχθρα ἅπας ἐκ ὁ οἰκία ἐλαύνω . ὅθεν καί φανερός γίνομαι πρός οὗτος τάσσω ἑαυτοῦ . »