claudius-aelianus.varia-historia 3.17
ἐπολιτεύσαντο οὖν καὶ φιλόσοφοι , μηδʼ αὐτὸ τοῦτο μόνον τὴν διάνοιαν ἀγαθοὶ γενόμενοι ἐφʼ ἡσυχίας κατεβίωσαν . ἐπηνώρθωσαν γὰρ τὰ κοινὰ Ζάλευκος μὲν τὰ ἐν Λοκροῖς , Χαρώνδας δὲ τὰ ἐν Κατάνῃ καὶ τὰ ἐν Ῥηγίῳ , ὅτε ἐκ Κατάνης ἔφευγε . Ταραντίνοις δὲ ἐγένετο ἀγαθὸν Ἀρχύτας , Σόλων δὲ Ἀθηναίοις , Βίας δὲ καὶ Θαλῆς τὴν Ἰωνίαν πολλὰ ὤνησαν , Χίλων δὲ Λακεδαιμονίους , Μυτιληναίους γε μὴν Πιττακός , Κλεόβουλος δὲ Ῥοδίους . καὶ Ἀναξίμανδρος δὲ ἡγήσατο τῆς ἐς Ἀπολλωνίαν ἐκ Μιλήτου ἀποικίας . ἀλλὰ καὶ Ξενοφῶν στρατιώτης ἀγαθὸς ἦν καὶ ἀμείνων στρατηγός , ὅτε Κύρῳ συνανέβη · καὶ Κῦρος μὲν καὶ οἱ σὺν αὐτῷ ἀπέθανον , καλούσης δὲ τῆς χρείας τὸν δυνησόμενον σῶσαι τοὺς Ἕλληνας καὶ ἀγαγεῖν τὴν ὀπίσω ἐς τὰ οἰκεῖα , οὗτος ἐκεῖνος ἦν . Πλάτων δὲ ὁ Ἀρίστωνος Δίωνα κατήγαγεν ἐς Σικελίαν , καὶ διʼ ὧν αὐτῷ συνεβούλευε καὶ ἐδίδασκε , διὰ τούτων τὴν τυραννίδα τὴν Διονυσίου κατέλυσε . Σωκράτης δὲ τῇ μὲν Ἀθηναίων πολιτείᾳ οὐκ ἠρέσκετο · τυραννικὴν γὰρ καὶ μοναρχικὴν ἑώρα τὴν δημοκρατίαν οὖσαν · καὶ διὰ ταῦτα οὔτε ἐπεψήφισεν Ἀθηναίοις τὸν τῶν δέκα στρατηγῶν θάνατον , ἀλλʼ οὐδὲ τοῖς τριάκοντα ἐκοινώνει τῶν ἀσεβημάτων . ἔνθα δὲ ἐχρῆν ὑπὲρ τῆς πατρίδος ἀγωνίζεσθαι , ἀλλʼ ἐνταῦθά γε ἀπροφάσιστος ἐκεῖνος στρατιωτὴς ἦν . ἐστρατεύσατο γοῦν ἐπὶ Δήλιον , καὶ ἐς Ἀμφίπολιν καὶ ἐς Ποτίδαιαν . Ἀριστοτέλης δὲ τὴν ἑαυτοῦ πατρίδα οὐ τὸ λεγόμενον δὴ τοῦτο ἐς γόνυ πεσοῦσαν ἀλλʼ ἐπὶ στόμα ἀνέστησεν αὖθις . Δημήτριος δὲ ὁ Φαληρεὺς καὶ Ἀθήνησιν ἐπιφανέστατα ἐπολιτεύσατο , ἔστʼ αὐτὸν ὁ συνήθης Ἀθηναίοις φθόνος ἐξέωσε · καὶ ἐν Αἰγύπτῳ δὲ συνὼν τῷ Πτολεμαίῳ νομοθεσίας ἦρξε . τίς δὲ ἀντιφήσει καὶ Περικλέα τὸν Ξανθίππου φιλόσοφον γενέσθαι καὶ Ἐπαμεινώνδαν τὸν Πολύμνιδος καὶ Φωκίωνα τὸν Φώκου καὶ Ἀριστείδην τὸν Λυσιμάχου καὶ Ἐφιάλτην τὸν Σοφωνίδου καὶ ἔτι κάτω τοῦ χρόνου Καρνεάδην καὶ Κριτόλαον , εἴ γε ἐς τὴν Ῥώμην ἀφίκοντο ἐκεῖνοι ὑπὲρ τῶν Ἀθηναίων πρεσβεύοντες , καὶ αὐτοῖς σωτηρίαν εὕραντο ; οἵπερ οὖν ἐς τοσοῦτον ἐνέτρεψαν τὴν σύγκλητον βουλήν , ὡς εἰπεῖν αὐτοὺς ʽἔπεμψαν Ἀθηναῖοι πρεσβεύοντας οὐ τοὺς πείσοντας ἀλλὰ γὰρ τοὺς βιασομένους ἡμᾶς δρᾶσαι ὅσα θέλουσιν.ʼ ἐγὼ δὲ πολιτείαν φαίην ἂν καὶ τὸ Περσαίου , εἴ γε Ἀντίγονον ἐπαίδευσε , καὶ τὸ Ἀριστοτέλους , ἐπεὶ καὶ αὐτὸς σὺν Ἀλεξάνδρῳ τῷ Φιλίππου νέῳ ὄντι φιλοσοφῶν ἦν δῆλος . καὶ Λῦσις δὲ ὁ γνώριμος ὁ Πυθαγόρου καὶ αὐτὸς Ἐπαμεινώνδαν ἐξεπαίδευσεν . εἴ τις οὖν ἀπράκτους λέγει τοὺς φιλοσόφους , ἀλλὰ εὐήθη γε αὐτοῦ καὶ ἀνόητα ταῦτα · ἐγὼ μὲν γὰρ τὴν σὺν αὐτοῖς ἀπραγμοσύνην καὶ τὸν τῆς ἡσυχίας ἔρωτα κἂν ἁρπάσαιμι ἐπιδραμών .
Lemmas: πολιτεύω οὖν καί φιλόσοφος , μηδέ αὐτός οὗτος μόνος ὁ διάνοια ἀγαθός γίγνομαι ἐπί ἡσυχία καταβιόω . ἐπανορθόω γάρ ὁ κοινός Ζάλευκος μέν ὁ ἐν Λοκροί , Χαρώνδης δέ ὁ ἐν Κατάνη καί ὁ ἐν Ῥήγιον , ὅτε ἐκ Κατάνη φεύγω . Ταραντῖνος δέ γίγνομαι ἀγαθός Ἀρχύτας , Σόλων δέ Ἀθηναῖος , Βίας δέ καί Θαλῆς ὁ Ἰωνία πολύς ὀνίνημι , Χίλων δέ Λακεδαιμόνιος , Μυτιληναῖος γε μήν Πιττακός , Κλεόβουλος δέ Ῥόδιος . καί Ἀναξίμανδρος δέ ἡγέομαι ὁ εἰς Ἀπολλωνία ἐκ Μίλητος ἀποικία . ἀλλά καί Ξενοφῶν στρατιώτης ἀγαθός εἰμί καί ἀγαθός στρατηγός , ὅτε Κῦρος συναναβαίνω · καί Κῦρος μέν καί ὁ σύν αὐτός ἀποθνῄσκω , καλέω δέ ὁ χρεία ὁ δύναμαι σῴζω ὁ Ἕλλην καί ἄγω ὁ ὀπίσω εἰς ὁ οἰκεῖος , οὗτος ἐκεῖνος εἰμί . Πλάτων δέ ὁ Ἀρίστων Δίων κατάγω εἰς Σικελία , καί διά ὅς αὐτός συμβουλεύω καί διδάσκω , διά οὗτος ὁ τυραννίς ὁ Διονύσιος καταλύω . Σωκράτης δέ ὁ μέν Ἀθηναῖος πολιτεία οὐ ἀρέσκω · τυραννικός γάρ καί μοναρχικός ὁράω ὁ δημοκρατία εἰμί · καί διά οὗτος οὔτε ἐπιψηφίζω Ἀθηναῖος ὁ ὁ δέκα στρατηγός θάνατος , ἀλλά οὐδέ ὁ τριάκοντα κοινωνέω ὁ ἀσέβημα . ἔνθα δέ χρή ὑπέρ ὁ πατρίς ἀγωνίζομαι , ἀλλά ἐνταῦθα γε ἀπροφάσιστος ἐκεῖνος στρατιωτής εἰμί . στρατεύω γοῦν ἐπί Δήλιον , καί εἰς Ἀμφίπολις καί εἰς Ποτιδαία . Ἀριστοτέλης δέ ὁ ἑαυτοῦ πατρίς οὐ ὁ λέγω δή οὗτος εἰς γόνυ πίπτω ἀλλά ἐπί στόμα ἀνίστημι αὖθις . Δημήτριος δέ ὁ Φαληρεύς καί Ἀθήνησι ἐπιφανής πολιτεύω , ἔστε αὐτός ὁ συνήθης Ἀθηναῖος φθόνος ἐξωθέω · καί ἐν Αἴγυπτος δέ σύνειμι ὁ Πτολεμαῖος νομοθεσία ἄρχω . τίς δέ ἀντίφημι καί Περικλῆς ὁ Ξάνθιππος φιλόσοφος γίγνομαι καί Ἐπαμεινώνδας ὁ Πόλυμνις καί Φωκίων ὁ Φῶκος καί Ἀριστείδης ὁ Λυσίμαχος καί Ἐφιάλτης ὁ Σοφωνίδης καί ἔτι κάτω ὁ χρόνος Καρνεάδης καί Κριτόλαος , εἰ γε εἰς ὁ Ῥώμη ἀφικνέομαι ἐκεῖνος ὑπέρ ὁ Ἀθηναῖος πρεσβεύω , καί αὐτός σωτηρία εὑρίσκω ; ὅς οὖν εἰς τοσοῦτος ἐντρέπω ὁ σύγκλητος βουλή , ὡς λέγω αὐτός ἕπω Ἀθηναῖος πρεσβεύω οὐ ὁ πείθω ἀλλά γάρ ὁ βιάζω ἐγώ δράω ὅσος θέλω ἐγώ δέ πολιτεία φημί ἄν καί ὁ Περσαῖος , εἰ γε Ἀντίγονος παιδεύω , καί ὁ Ἀριστοτέλης , ἐπεί καί αὐτός σύν Ἀλέξανδρος ὁ Φίλιππος νέος εἰμί φιλοσοφέω εἰμί δῆλος . καί Λῦσις δέ ὁ γνώριμος ὁ Πυθαγόρας καί αὐτός Ἐπαμεινώνδας ἐκπαιδεύω . εἰ τις οὖν ἄπρακτος λέγω ὁ φιλόσοφος , ἀλλά εὐήθης γε αὐτός καί ἀνόητος οὗτος · ἐγώ μέν γάρ ὁ σύν αὐτός ἀπραγμοσύνη καί ὁ ὁ ἡσυχία ἔρως ἄν ἁρπάζω ἐπιτρέχω .