claudius-aelianus.varia-historia 11.9
οἱ τῶν Ἑλλήνων ἄριστοι πενίᾳ διέζων παρὰ πάντα τὸν βίον . ἐπαινείτωσαν οὖν πλοῦτόν τινες ἔτι μετὰ τοὺς τῶν Ἑλλήνων ἀρίστους , οἷς ἡ πενία παρὰ πάντα τὸν βίον συνεκληρώθη . εἰσὶ δὲ οὗτοι , οἷον Ἀριστείδης ὁ Λυσιμάχου , ἀνὴρ πολλὰ μὲν ἐν πολέμῳ κατορθώσας , καὶ τοὺς φόρους δὲ τοῖς Ἕλλησι τάξας . ἀλλʼ οὗτός γε ὁ τοιοῦτος οὐδὲ ἐντάφια ἑαυτῷ κατέλιπεν ἱκανά . καὶ Φωκίων δὲ πένης ᾖν . Ἀλεξάνδρου δὲ πέμψαντος αὐτῷ τάλαντα ἑκατὸν ἠρώτα ʽδιὰ τίνα αἰτίαν μοι δίδωσιν;ʼ ὡς δʼ εἶπον ὅτι μόνον αὐτὸν Ἀθηναίων ἡγεῖται καλὸν καὶ ἀγαθόν , ʽοὐκοῦνʼ ἔφη ʽἐασάτω με τοιοῦτον εἶναι.ʼ Καὶ Ἐπαμεινώνδας δὲ ὁ Πολύμνιδος πένης ἦν . Ἰάσονος δὲ αὐτῷ πέμψαντος πεντήκοντα χρυσοῦς , ὃ δὲ ʽἀδίκωνʼ ἔφη ʽἄρχεις χειρῶν.ʼ δανεισάμενος δὲ παρά τινος τῶν πολιτῶν πεντήκοντα δραχμὰς ἐφόδιον ἐς Πελοπόννησον ἐνέβαλε . πυθόμενος δὲ τὸν ὑπασπιστὴν αὐτοῦ χρήματα εἰληφέναι παρά τινος τῶν αἰχμαλώτων ʽἐμοὶ μὲνʼ εἶπεν ʽἀπόδος τὴν ἀσπίδα , σεαυτῷ δὲ πρίω καπηλεῖον , ἐν ᾧ καταζήσεις · οὐ γὰρ ἔτι κινδυνεύειν ἐθελήσεις , πλούσιος γενόμενος.ʼ Πελοπίδας δὲ ἐπιτιμώντων αὐτῷ τῶν φίλων ὅτι χρημάτων ἀμελεῖ πράγματος ἐς τὸν βίον λυσιτελοῦς , ʽνὴ τὸν Δίἀ εἶπε ʽλυσιτελές , ἀλλὰ Νικομήδει τούτῳ,ʼ δείξας χωλόν τινα καὶ ἀνάπηρον . ὅτι Σκηπίων τέτταρα καὶ πεντήκονται ἔτη βιώσας οὐδὲν οὔτε ἐπρίατο οὔτε ἀπέδοτο · οὕτως ἄρα ὀλίγων ἐδεῖτο . ἀσπίδα δὲ αὐτῷ τινος ἐπιδείξαντος εὖ κεκοσμημένην εἶπεν ʽἀλλὰ τόν γε Ῥωμαῖον ἄνδρα προσήκει ἐν τῇ δεξιᾷ τὰς ἐλπίδας ἔχειν , ἀλλʼ οὐκ ἐν τῇ ἀριστερᾷ.ʼ Ὅτι Ἐφιάλτης ὁ Σοφωνίδου πενέστατος ἦν . δέκα δὲ τάλαντα διδόντων αὐτῷ τῶν ἑταίρων , ὃ δὲ οὐ προσήκατο εἰπὼν ʽταῦτά με ἀναγκάσει αἰδούμενον ὑμᾶς καταχαρίσασθαί τι τῶν δικαίων , μὴ αἰδούμενον δὲ μηδὲ χαριζόμενον ὑμῖν ἀχάριστον δόξαι.ʼ
Lemmas: ὁ ὁ Ἕλλην ἀγαθός πενία διαζάω παρά πᾶς ὁ βίος . ἐπαινέω οὖν πλοῦτος τις ἔτι μετά ὁ ὁ Ἕλλην ἀγαθός , ὅς ὁ πενία παρά πᾶς ὁ βίος συγκληρόω . εἰμί δέ οὗτος , οἷος Ἀριστείδης ὁ Λυσίμαχος , ἀνήρ πολύς μέν ἐν πόλεμος κατορθόω , καί ὁ φόρος δέ ὁ Ἕλλην τάσσω . ἀλλά οὗτος γε ὁ τοιοῦτος οὐδέ ἐντάφιος ἑαυτοῦ καταλείπω ἱκανός . καί Φωκίων δέ πένης ἔρχομαι . Ἀλέξανδρος δέ πέμπω αὐτός τάλαντον ἑκατόν ἐρωτάω ὅδε τίς αἰτία ἐγώ ὁράω ὡς δέ λέγω ὅτι μόνος αὐτός Ἀθηναῖος ἡγέομαι καλός καί ἀγαθός , ʽοὐκοῦνʼ φημί ἐάω ἐγώ τοιοῦτος εἶναι καί Ἐπαμεινώνδας δέ ὁ Πόλυμνις πένης εἰμί . Ἰάσων δέ αὐτός πέμπω πεντήκοντα χρύσεος , ὁ δέ ἄδικος φημί ἄρχω ὅς δανείζω δέ παρά τις ὁ πολίτης πεντήκοντα δραχμή ἐφόδιον εἰς Πελοπόννησος ἐμβάλλω . πυνθάνομαι δέ ὁ ὑπασπιστής αὐτός χρῆμα λαμβάνω παρά τις ὁ αἰχμάλωτος εἰμί μένω λέγω ἄποδος ὁ ἀσπίς , σεαυτοῦ δέ πρίαμαι καπηλεῖον , ἐν ὅς καταζάω · οὐ γάρ ἔτι κινδυνεύω ἐθέλω , πλούσιος γενόμενος Πελοπίδης δέ ἐπιτιμάω αὐτός ὁ φίλος ὅτι χρῆμα ἀμελέω πρᾶγμα εἰς ὁ βίος λυσιτελής , ὅς ὁ Ζεύς λέγω ʽλυσιτελές , ἀλλά Νικομήδης ὅσος δείκνυμι χωλός τις καί ἀνάπηρος . ὅτι Σκιπίων τέσσαρες καί πεντήκονται ἔτος βιόω οὐδείς οὔτε πρίαμαι οὔτε ἀποδίδωμι · οὕτως ἄρα ὀλίγος δέω . ἀσπίς δέ αὐτός τις ἐπιδείκνυμι εὖ κοσμέω λέγω ἀλλά ὁ γε Ῥωμαῖος ἀνήρ προσήκω ἐν ὁ δεξιός ὁ ἐλπίς ἔχω , ἀλλά οὐ ἐν ὁ ἀριστερός ὅτι Ἐφιάλτης ὁ Σοφωνίδης πένης εἰμί . δέκα δέ τάλαντον δίδωμι αὐτός ὁ ἑταῖρος , ὁ δέ οὐ προσίημι λέγω ἵστημι ἐγώ ἀναγκάζω αἰδέομαι σύ καταχαρίζω τις ὁ δίκαιος , μή αἰδέομαι δέ μηδέ χαρίζω σύ ἀχάριστος δόξαι.ʼ