claudius-aelianus.de-natura-animalium 4.52
ὄνους ἀγρίους οὐκ ἐλάττους ἵππων τὰ μεγέθη ἐν Ἰνδοῖς γίνεσθαι πέπυσμαι . καὶ λευκοὺς μὲν τὸ ἄλλο εἶναι σῶμα , τήν γε μὴν κεφαλὴν ἔχειν πορφύρᾳ παραπλησίαν , τοὺς δὲ ὀφθαλμοὺς ἀποστέλλειν κυανοῦ χρόαν . κέρας δὲ ἔχειν ἐπὶ τῷ μετώπῳ ὅσον πήχεως τὸ μέγεθος καὶ ἡμίσεος προσέτι , καὶ τὸ μὲν κάτω μέρος τοῦ κέρατος εἶναι λευκόν , τὸ δὲ ἄνω φοινικοῦν , τό γε μὴν μέσον μέλαν δεινῶς . ἐκ δὴ τῶνδε τῶν ποικίλων κεράτων πίνειν Ἰνδοὺς ἀκούω , καὶ ταῦτα οὐ πάντας , ἀλλὰ τοὺς τῶν Ἰνδῶν κρατίστους , ἐκ διαστημάτων αὐτοῖς χρυσὸν περιχέαντας , οἱονεὶ ψελίοις τισὶ κοσμήσαντας βραχίονα ὡραῖον ἀγάλματος . καί φασι νόσων ἀφύκτων ἀμαθῆ καὶ ἄπειρον γίνεσθαι τὸν ἀπογευσάμενον ἐκ τοῦδε τοῦ κέρατος · μήτε γὰρ σπασμῷ ληφθῆναι ἂν αὐτὸν μήτε τῇ καλουμένῃ ἱερᾷ νόσῳ , μήτε μὴν διαφθαρῆναι φαρμάκοις . ἐὰν δέ τι καὶ πρότερον ᾖ πεπωκὼς κακόν , ἀνεμεῖν τοῦτο , καὶ ὑγιᾶ γίνεσθαι αὐτόν . πεπίστευται δὲ τοὺς ἄλλους τοὺς ἀνὰ πᾶσαν τὴν γῆν ὄνους καὶ ἡμέρους καὶ ἀγρίους καὶ τὰ ἄλλα μώνυχα θηρία ἀστραγάλους οὐκ ἔχειν , οὐδὲ μὴν ἐπὶ τῷ ἥπατι χολήν , ὄνους δὲ τοὺς Ἰνδοὺς λέγει Κτησίας τοὺς ἔχοντας τὸ κέρας ἀστραγάλους φορεῖν , καὶ ἀχόλους μὴ εἶναι · λέγονται δὲ οἱ ἀστράγαλοι μέλανες εἶναι , καὶ εἴ τις αὐτοὺς συντρίψειεν , εἶναι τοιοῦτοι καὶ τὰ ἔνδον . εἰσὶ δὲ καὶ ὤκιστοι οἵδε οὐ μόνον τῶν ὄνων , ἀλλὰ καὶ ἵππων καὶ ἐλάφων · καὶ ὑπάρχονται μὲν ἡσυχῆ τοῦ δρόμου , κατὰ μικρὰ δὲ ἐπιρρώννυνται , καὶ διώκειν ἐκείνους τοῦτο δὴ τὸ ποιητικὸν μεταθεῖν τὰ ἀκίχητά ἐστιν . ὅταν γε μὴν ὁ θῆλυς τέκῃ , καὶ περιάγηται τὰ ἀρτιγενῆ , σύννομοι αὐτοῖς οἱ πατέρες αὐτῶν φυλάττουσι τὰ βρέφη . διατριβαὶ δὲ τοῖς ὄνοις τῶν Ἰνδικῶν πεδίων τὰ ἐρημότατά ἐστιν . ἰόντων δὲ τῶν Ἰνδῶν ἐπὶ τὴν ἄγραν αὐτῶν , τὰ μὲν ἁπαλὰ καὶ ἔτι νεαρὰ ἑαυτῶν νέμεσθαι κατόπιν ἐῶσιν , αὐτοὶ δὲ ὑπερμαχοῦσι , καὶ ἴασι τοῖς ἱππεῦσιν ὁμόσε , καὶ τοῖς κέρασι παίουσι . τοσαύτη δὲ ἄρα ἡ ἰσχὺς ἡ τῶνδέ ἐστιν . οὐδὲν ἀντέχει αὐτοῖς παιόμενον , ἀλλὰ εἴκει καὶ διακόπτεται καὶ ἐὰν τύχῃ κατατέθλασται καὶ ἀχρεῖόν ἐστιν . ἤδη δὲ καὶ ἵππων πλευραῖς ἐμπεσόντες διέσχισαν καὶ τὰ σπλάγχνα ἐξέχεαν . ἔνθεν τοι καὶ ὀρρωδοῦσιν αὐτοῖς πλησιάζειν οἱ ἱππεῖς · τὸ γάρ τοι τίμημα τοῦ γενέσθαι πλησίον θάνατός ἐστιν οἴκτιστος αὐτοῖς , καὶ ἀπόλλυνται καὶ αὐτοὶ καὶ οἱ ἵπποι . δεινοὶ δέ εἰσι καὶ λακτίσαι . δήγματα δὲ ἄρα ἐς τοσοῦτον καθικνεῖται αὐτῶν , ὡς ἀποσπᾶν τὸ περιληφθὲν πᾶν . ζῶντα μὲν οὖν τέλειον οὐκ ἂν λάβοις , βάλλονται δὲ ἀκοντίοις καὶ οἰστοῖς , καὶ τὰ κέρατα ἐξ αὐτῶν Ἰνδοὶ νεκρῶν σκυλεύσαντες ὡς εἶπον περιέπουσιν . ὄνων δὲ Ἰνδῶν ἄβρωτόν ἐστι τὸ κρέας · τὸ δὲ αἴτιον , πέφυκεν εἶναι πικρότατον .
Lemmas: ὄνος ἄγριος οὐ ἐλαχύς ἵππος ὁ μέγεθος ἐν Ἰνδός γίγνομαι πυνθάνομαι . καί λευκός μέν ὁ ἄλλος εἰμί σῶμα , ὁ γε μήν κεφαλή ἔχω πορφύρα παραπλήσιος , ὁ δέ ὀφθαλμός ἀποστέλλω κυάνεος χροιά . κέρας δέ ἔχω ἐπί ὁ μέτωπον ὅσος πῆχυς ὁ μέγεθος καί ἥμισυς προσέτι , καί ὁ μέν κάτω μέρος ὁ κέρας εἰμί λευκός , ὁ δέ ἄνω φοινίκεος , ὁ γε μήν μέσος μέλας δεινός . ἐκ δή ὅδε ὁ ποικίλος κέρας πίνω Ἰνδός ἀκούω , καί οὗτος οὐ πᾶς , ἀλλά ὁ ὁ Ἰνδός κρατύς , ἐκ διάστημα αὐτός χρυσός περιχέω , οἷον ψέλιον τις κοσμέω βραχίων ὡραῖος ἄγαλμα . καί φημί νόσος ἄφυκτος ἀμαθής καί ἄπειρος γίγνομαι ὁ ἀπογεύω ἐκ ὅδε ὁ κέρας · μήτε γάρ σπασμός λαμβάνω ἄν αὐτός μήτε ὁ καλέω ἱερός νόσος , μήτε μήν διαφθείρω φάρμακον . ἐάν δέ τις καί πρότερος εἰμί πίνω κακός , ἀνεμέω οὗτος , καί ὑγιής γίγνομαι αὐτός . πιστεύω δέ ὁ ἄλλος ὁ ἀνά πᾶς ὁ γῆ ὄνος καί ἥμερος καί ἄγριος καί ὁ ἄλλος μώνυχος θηρίον ἀστράγαλος οὐ ἔχω , οὐδέ μήν ἐπί ὁ ἧπαρ χολή , ὄνος δέ ὁ Ἰνδός λέγω Κτησίας ὁ ἔχω ὁ κέρας ἀστράγαλος φορέω , καί ἄχολος μή εἰμί · λέγω δέ ὁ ἀστράγαλος μέλας εἰμί , καί εἰ τις αὐτός συντρίβω , εἰμί τοιοῦτος καί ὁ ἔνδον . εἰμί δέ καί ὠκύς ὅδε οὐ μόνος ὁ ὄνος , ἀλλά καί ἵππος καί ἔλαφος · καί ὑπάρχω μέν ἡσυχῆ ὁ δρόμος , κατά μικρός δέ ἐπιρρώννυμι , καί διώκω ἐκεῖνος οὗτος δή ὁ ποιητικός μεταθέω ὁ ἀκίχητος εἰμί . ὅταν γε μήν ὁ θῆλυς τίκτω , καί περιάγω ὁ ἀρτιγενής , σύννομος αὐτός ὁ πατήρ αὐτός φυλάσσω ὁ βρέφος . διατριβή δέ ὁ ὄνος ὁ Ἰνδικός πεδίον ὁ ἐρῆμος εἰμί . ἔρχομαι δέ ὁ Ἰνδός ἐπί ὁ ἄγρα αὐτός , ὁ μέν ἁπαλός καί ἔτι νεαρός ἑαυτοῦ νέμω κατόπιν ἐάω , αὐτός δέ ὑπερμαχέω , καί ἔρχομαι ὁ ἱππεύς ὁμόσε , καί ὁ κέρας παίω . τοσοῦτος δέ ἄρα ὁ ἰσχύς ὁ ὅδε εἰμί . οὐδείς ἀντέχω αὐτός παίω , ἀλλά εἴκω καί διακόπτω καί ἐάν τυγχάνω καταταθλείσω καί ἀχρεῖος εἰμί . ἤδη δέ καί ἵππος πλευρά ἐμπίπτω διασχίω καί ὁ σπλάγχνον ἐκχέω . ἔνθεν τοι καί ὀρρωδέω αὐτός πλησιάζω ὁ ἱππεύς · ὁ γάρ τοι τίμημα ὁ γίγνομαι πλησίον θάνατος εἰμί οἴκτιστος αὐτός , καί ἀπόλλυμι καί αὐτός καί ὁ ἵππος . δεινός δέ εἰμί καί λακτίζω . δῆγμα δέ ἄρα εἰς τοσοῦτος καθικνέομαι αὐτός , ὡς ἀποσπάω ὁ περιλήπω πᾶς . ζάω μέν οὖν τέλειος οὐ ἄν λαμβάνω , βάλλω δέ ἀκόντιον καί ὀιστός , καί ὁ κέρας ἐκ αὐτός Ἰνδός νεκρός σκυλεύω ὡς λέγω περιέπω . ὄνος δέ Ἰνδός ἄβρωτος εἰμί ὁ κρέας · ὁ δέ αἴτιος , φύω εἰμί πικρός .