claudius-aelianus.de-natura-animalium 15.2
οἱ θαλάττιοι κριοί , ὧνπερ οὖν ὄνομα μὲν ἐς τοὺς πολλοὺς διαρρεῖ , ἱστορία δὲ οὐ πάνυ τι σαφής , εἰ μὴ ὅσον χειρουργίᾳ δείκνυται , χειμάζουσι μὲν περὶ τὸν Κύρνειόν τε καὶ Σαρδῷον πορθμόν , καὶ φαίνονταί γε καὶ ἔξαλοι . περινήχονται δὲ ἄρα αὐτοὺς καὶ δελφῖνες μεγέθει μέγιστοι . ὁ τοίνυν ἄρρην κριός , λευκὴν τὸ μέτωπον ταινίαν ἔχει περιθέουσαν ʽεἴποις ἂν Λυσιμάχου τοῦτο διάδημα ἢ Ἀντιγόνου ἤ τινος τῶν ἐν Μακεδονίᾳ βασιλέων ἄλλοὐ · κριὸς δὲ θῆλυς , ὡς οἱ ἀλεκτρυόνες τὰ κάλλαια , οὕτω τοι καὶ οὗτος ὑπὸ τῇ δέρῃ ἠρτημένους πλοκάμους ἔχει . ἁρπάζει δὲ ἄρα τοῖνδε τοῖν κριοῖν ἑκάτερος νεκρὰ σώματα , καὶ ποιεῖται τροφὴν αὐτά . ἀλλὰ καὶ ζῶντας ἁρπάζει , καὶ τῷ τῆς νήξεως κλύδωνι , πολὺς ὢν καὶ ὑπέρογκος , καὶ ναῦς περιτρέπει , χειμῶνα αὐταῖς ἐξ ἑαυτοῦ τοσοῦτον ἐργασάμενος . ἁρπάζει δὲ καὶ τοὺς ἀπὸ γῆς ἑστῶτας τῆς πλησίον . λέγουσι δὲ οἱ τὴν Κύρνον κατοικοῦντες , νεὼς διεφθαρμένης ἐν χειμῶνι ἄνδρα εὖ μάλα νηκτικὸν πολλὴν θάλατταν διανύσαντα λαβέσθαι τινὸς ἄκρας σφίσιν ἐπιχωρίου , καὶ ἀνελθόντα ἑστάναι καὶ μάλα ἀδεῶς , ὡς ἤδη κινδύνων ἁπάντων ἐλεύθερον γενόμενον καὶ ἐν ἀδείᾳ τοῦ ζῆν καὶ ἐξουσίᾳ ὄντα . κριὸν οὖν παρανηχόμενον θεάσασθαι τὸν ἑστῶτα , καὶ ἀναφλεχθέντα ὑπὸ τοῦ λιμοῦ ἑλίξαι τε ἑαυτὸν καὶ κυρτῶσαι καὶ τῷ οὐραίῳ μέρει πολλὴν ἐλάσαι θάλατταν , εἶτα ἑαυτὸν μετεωρίσαι ἀρθέντα ὑπὸ τοῦ οἰδήσαντος κύματος , καὶ ἐπὶ τὴν ἄκραν φθάσαι ἀναταθέντα καὶ δίκην καταιγίδος ἢ στροβίλου ἁρπάσαι τὸν ἄνθρωπον . καὶ τὸ μὲν Κύρνειον ἅρπαγμά τε καὶ θήραμα τοῦ κριοῦ ἐς τοσοῦτον · μυθοποιοῦσι δὲ οἱ τὸν Ὠκεανὸν περιοικοῦντες τοὺς πάλαι τῆς Ἀτλαντίδος βασιλέας τοὺς ἐκ τῆς Ποσειδῶνος σπορᾶς φέρειν ἐπὶ τῆς κεφαλῆς τὰς τῶν κριῶν τῶν ἀρρένων ταινίας , γνώρισμα τῆς ἀρχῆς τοῦτο · καὶ τὰς ἐκείνων γαμετὰς τὰς βασιλίδας τοὺς πλοκάμους τῶν ἑτέρων καὶ ἐκείνας φορεῖν τῆς ἀρχῆς ἔλεγχον . ἔστι δὲ ἄρα τοὺς μυκτῆρας τὸ ζῷον τοῦτο καρτερὸν δεινῶς , καὶ πολὺ πνεῦμα ἐσπνεῖ , καὶ ἕλκει ἀέρα ἐφʼ ἑαυτὸν πάμπολυν , θηρᾷ δὲ καὶ τὰς φώκας τὸν τρόπον τοῦτον . αἳ μὲν συνεῖσαι πλησίον που κριὸν εἶναι καὶ φέρειν σφίσιν ὄλεθρον , ὡς ὅτι τάχιστα ἐκνήχονται καὶ παρελθοῦσαι ἐς τὴν γῆν καὶ τὰς ὑπάντρους πέτρας ὑπελθοῦσαι καταδύονται , οἳ δὲ αἰσθόμενοι τὴν φυγὴν μεταθέουσι καὶ ἀντίοι στάντες τοῦ ἄντρου κατὰ τὴν τοῦ χρωτὸς ὀσμὴν ἔνδον εἶναί σφισι τὴν ἄγραν συνιᾶσι , καὶ ὡς ἴυγγί τινι βιαιοτάτῃ ἕλκουσι ταῖς ῥισὶ τὸν μεταξὺ ἑαυτῶν καὶ τῆς φώκης ἀέρα . ἣ δὲ ὡς βέλος ἢ δόρατος αἰχμὴν ἐκκλίνει τὴν τοῦ πνεύματος προσβολήν , καὶ τὰ μὲν πρῶτα ὑπαναχωρεῖ , τελευτῶσα δὲ ὑπὸ τῆς βιαιοτάτης ἕλξεως ἐκσπᾶται τοῦ ἄντρου , καὶ ἄκουσα ἀκολουθεῖ , ὥσπερ οὖν ἱμᾶσί τισιν ἢ σχοίνοις κατατεινομένη , καὶ τέτριγε καὶ γίνεται τῷ κριῷ δεῖπνον . τάς γε μὴν ἐκπεφυκυίας τῶν μυκτήρων τοῦ κριοῦ τρίχας οἱ ταῦτα ἐξετάζειν δεινοὶ λέγουσιν ἐς πολλὰ ἀγαθάς .
Lemmas: ὁ θαλάσσιος κριός , ὅς οὖν ὄνομα μέν εἰς ὁ πολύς διαρρέω , ἱστορία δέ οὐ πάνυ τις σαφής , εἰ μή ὅσος χειρουργία δείκνυμι , χειμάζω μέν περί ὁ Κύρνειος τε καί Σαρδῶος πορθμός , καί φαίνω γε καί ἔξαλος . περινήχομαι δέ ἄρα αὐτός καί δελφίς μέγεθος μέγας . ὁ τοίνυν ἄρσην κριός , λευκός ὁ μέτωπον ταινία ἔχω περιθέω εἶπον ἄν Λυσίμαχος οὗτος διάδημα ἤ Ἀντίγονος ἤ τις ὁ ἐν Μακεδονία βασιλεύς ἄλλος · κριός δέ θῆλυς , ὡς ὁ ἀλεκτρυών ὁ κάλλαιον , οὕτως τοι καί οὗτος ὑπό ὁ δειρή ἠρ́θημαι πλόκαμος ἔχω . ἁρπάζω δέ ἄρα ὅδε ὁ κριός ἑκάτερος νεκρός σῶμα , καί ποιέω τροφή αὐτός . ἀλλά καί ζάω ἁρπάζω , καί ὁ ὁ νῆξις κλύδων , πολύς εἰμί καί ὑπέρογκος , καί ναῦς περιτρέπω , χειμών αὐτός ἐκ ἑαυτοῦ τοσοῦτος ἐργάζομαι . ἁρπάζω δέ καί ὁ ἀπό γῆ ἵστημι ὁ πλησίον . λέγω δέ ὁ ὁ Κύρνος κατοικέω , ναῦς διεφθναάνρμαι ἐν χειμών ἀνήρ εὖ μάλα νηκτικός πολύς θάλασσα διανύω λαμβάνω τις ἄκρα σφεῖς ἐπιχώριος , καί ἀνέρχομαι ἵστημι καί μάλα ἀδεής , ὡς ἤδη κίνδυνος ἅπας ἐλεύθερος γίγνομαι καί ἐν ἄδεια ὁ ζάω καί ἐξουσία εἰμί . κριός οὖν παρανήχομαι θεάομαι ὁ ἵστημι , καί ἀναφλέγω ὑπό ὁ λιμός ἑλίσσω τε ἑαυτοῦ καί κυρτόω καί ὁ οὐραῖος μέρος πολύς ἐλαύνω θάλασσα , εἶτα ἑαυτοῦ μετεωρίζω ἀείρω ὑπό ὁ οἰδέω κῦμα , καί ἐπί ὁ ἄκρα φθάνω ἀνατατίθημι καί δίκη καταιγίς ἤ στρόβιλος ἁρπάζω ὁ ἄνθρωπος . καί ὁ μέν Κύρνειον ἅρπαγμα τε καί θήραμα ὁ κριός εἰς τοσοῦτος · μυθοποιέω δέ ὁ ὁ Ὠκεανός περιοικέω ὁ πάλαι ὁ Ἀτλαντίς βασιλεύς ὁ ἐκ ὁ Ποσειδῶν σπορά φέρω ἐπί ὁ κεφαλή ὁ ὁ κριός ὁ ἄρσην ταινία , γνώρισμα ὁ ἀρχή οὗτος · καί ὁ ἐκεῖνος γαμετή ὁ βασιλίς ὁ πλόκαμος ὁ ἕτερος καί ἐκεῖνος φορέω ὁ ἀρχή ἔλεγχος . εἰμί δέ ἄρα ὁ μυκτήρ ὁ ζῷον οὗτος καρτερός δεινός , καί πολύς πνεῦμα ἐσπνέω , καί ἕλκω ἀήρ ἐπί ἑαυτοῦ πάμπολυς , θηράω δέ καί ὁ φώκη ὁ τρόπος οὗτος . ὁ μέν συνίημι πλησίον που κριός εἰμί καί φέρω σφεῖς ὄλεθρος , ὡς ὅτι ταχύς ἐκνήχομαι καί παρέρχομαι εἰς ὁ γῆ καί ὁ ὕπαντρος πέτρα ὑπέρχομαι καταδύω , ὁ δέ αἰσθάνομαι ὁ φυγή μεταθέω καί ἀντίος ἵστημι ὁ ἄντρον κατά ὁ ὁ χρώς ὀσμή ἔνδον εἰμί σφεῖς ὁ ἄγρα σύνιημι , καί ὡς ἴυγξ τις βίαιος ἕλκω ὁ ῥίς ὁ μεταξύ ἑαυτοῦ καί ὁ φώκη ἀήρ . ὁ δέ ὡς βέλος ἤ δόρυ αἰχμή ἐκκλίνω ὁ ὁ πνεῦμα προσβολή , καί ὁ μέν πρῶτος ὑπαναχωρέω , τελευτάω δέ ὑπό ὁ βίαιος ἕλξις ἐκσπάω ὁ ἄντρον , καί ἄκων ἀκολουθέω , ὥσπερ οὖν ἱμάς τις ἤ σχοῖνος κατατείνω , καί τετρίγνυμι καί γίγνομαι ὁ κριός δεῖπνον . ὁ γε μήν ἴκπεφυμι ὁ μυκτήρ ὁ κριός θρίξ ὁ οὗτος ἐξετάζω δεινός λέγω εἰς πολύς ἀγαθός .