claudius-aelianus.de-natura-animalium 17.epilogos
ὅσα μὲν οὖν σπουδή τε ἐμὴ καὶ φροντὶς καὶ πόνος καὶ ἐς τὸ πλέον μαθεῖν καὶ ἐν τοῖσδε ἡ γνώμη προχωροῦσα ἀνίχνευσέ τε καὶ ἀνεῦρε , δοκίμων τε ἀνδρῶν καὶ φιλοσόφων ἀγώνισμα θεμένων τὴν ἐπʼ αὐτοῖς ἐμπειρίαν , καὶ δὴ λέλεκταί μοι , ὡς οἷόν τε ἦν εἰπεῖν , μὴ παραλείποντι ἅπερ ἔγνων μηδὲ βλακεύοντι , ὡς ἀλόγου τε καὶ ἀφώνου ἀγέλης ὑπεριδόντι καὶ ἀτιμάσαντι , ἀλλὰ κἀνταῦθα ἔρως με σοφίας ὁ σύνοικός τε καἱ ὁ συμφυὴς ἐξέκαυσεν . οὐκ ἀγνοῶ δὲ ὅτι ἄρα καὶ τῶν ἐς χρήματα ὁρώντων ὀξὺ καὶ τεθηγμένων ἐς τιμάς τε καὶ δυνάμεις τινὲς καὶ πᾶν τὸ φιλόδοξον διʼ αἰτίας ἕξουσιν , εἰ τὴν ἐμαυτοῦ σχολὴν κατεθέμην ἐς ταῦτα , ἐξὸν καὶ ὠφρυῶσθαι καὶ ἐν ταῖς αὐλαῖς ἐξετάζεσθαι καὶ ἐπὶ μέγα προήκειν πλούτου . ἐγὼ δὲ ὑπέρ τε ἀλωπέκων καὶ σαυρῶν καὶ κανθάρων καὶ ὄφεων καὶ λεόντων καὶ τί δρᾷ πάρδαλις καὶ ὅπως πελαργὸς φιλόστοργον καὶ ὅτι ἀηδὼν εὔστομον καὶ πῶς φιλόσοφον ἐλέφας καὶ εἴδη ἰχθύων καὶ γεράνων ἀποδημίας καὶ δρακόντων φύσεις καὶ τὰ λοιπὰ ὅσα ἥδε ἡ συγγραφὴ πεπονημένως ἔχει καὶ φυλάττει , περιέρχομαι · ἀλλὰ οὔ μοι φίλον σὺν τοῖσδε τοῖς πλουσίοις ἀριθμεῖσθαι καὶ πρὸς ἐκείνους ἐζετάζεσθαι , εἰ δὲ ὧν καὶ ποιηταὶ σοφοὶ καὶ ἄνδρες φύσεως ἀπόρρητα ἰδεῖν τε ἅμα καὶ κατασκέψασθαι δεινοὶ καὶ συγγραφεῖς τῆς πείρας ἐς τὸ μήκιστον προελθόντες ἑαυτοὺς ἠξίωσαν , τούτων τοι καὶ ἐμαυτὸν ἁμωσγέπως ἕνα πειρῶμαι ἀριθμεῖν καὶ ἐθέλω , δῆλον ὡς ἀμείνων ἐμαυτῷ σύμβουλός εἰμι τῆς ἐξ ἐκείνων κρίσεως . βουλοίμην γὰρ ἂν μάθημα ἓν γοῦν πεπαιδευμένον περιγενέσθαι μοι ἢ τὰ ᾀδόμενα τῶν πάνυ πλουσίων χρήματά τε ἅμα καὶ κτήματα . καὶ ὑπὲρ μὲν τούτων ἱκανὰ νῦν . οἶδα δὲ ὅτι καὶ ἐκεῖνα οὐκ ἐπαινέσονταί τινες , εἰ μὴ καθʼ ἕκαστον τῶν ζῴων ἀπέκρινα μου τὸν λόγον , μηδὲ ἰδίᾳ τὰ ἑκάστου εἶπον ἀθρόα , ἀνέμιξα δὲ καὶ τὰ ποικίλα ποικίλως , καὶ ὑπὲρ πολλῶν διεξῆλθον , καὶ πῆ μὲν ἀπέλιπον τὸν περὶ τῶνδε λόγον τῶν ζῴων , πῆ δὲ ὑπέστρεψα ὑπὲρ τῆς αὐτῶν φύσεως ἕτερα εἴρων . ἐγὼ δὲ πρῶτον μὲν τὸ ἐμὸν ἴδιον οὔκ εἰμι τῆς ἄλλου κρίσεώς τε καὶ βουλήσεως δοῦλος , οὐδέ φημι δεῖν ἕπεσθαι ἑτέρῳ , ὅποι μʼ ἂν ἀπάγῃ · δεύτερον δὲ τῷ ποικίλῳ τῆς ἀναγνώσεως τὸ ἐφολκὸν θηρῶν καὶ τὴν ἐκ τῶν ὁμοίων βδελυγμίαν ἀποδιδράσκων , οἱονεὶ λειμῶνά τινα ἢ στέφανον ὡραῖον ἐκ τῆς πολυχροίας , ὡς ἀνθεσφόρων τῶν ζῴων τῶν πολλῶν , ᾠήθην δεῖν τήνδε ὑφᾶναί τε καὶ διαπλέξαι τὴν συγγραφήν . εἰ δὲ τοῖς θηρατικοῖς καὶ ἓν ζῷον εὑρεῖν δοκεῖ πως εὐερμία , ἀλλὰ τό γε τῶν τοσούτων οὐ τὰ ἴχνη , οὐδὲ τὰ μέλη συλλαβεῖν ἐγώ φημι γενναῖον , ἀλλʼ ὁπόσα ἡ φύσις ἔδωκέ τε αὐτοῖς καὶ ὅσων ἠξίωσεν ἀνιχνεῦσαι . τί πρὸς ταῦτα Κέφαλοί τε καὶ Ἱππόλυτοι καὶ εἴ τις ἐν ὄρεσιν ἀγρίοις θηρία μετελθεῖν δεινὸς ἕτερος ἢ αὖ πάλιν τῶν ἐν ὑδροθηρίαις δεινῶν Μητρόδωρος ὁ Βυζάντιος ἢ Λεωνίδης ὁ τούτου παῖς ἢ Δημόστρατος ἢ ἄλλοι τινὲς θηραταὶ ἰχθύων οἱ δεινότατοι , πολλοὶ ναὶ μὰ Δία ; καὶ γραφικοὶ δὲ ἄνδρες , μέγα αὐτοὺς φρονεῖν ἀνέπειθεν ἢ ἵππος γραφεὶς κάλλιστα , ὡς Ἀγλαοφῶντα , ἢ νεβρός , ὡς Ἀπελλῆν , ἢ βλασθὲν βοΐδιον , ὡς Μύρωνα , ἢ ἄλλο τι . εἰ δὲ εἷς τὰ τῶν τοσούτων ἐκδεικνύει καὶ ὑπʼ αὐγὰς ἄγει καὶ ἤθη καὶ πλάσεις καὶ σοφίαν καὶ ἀγχίνοιαν καὶ δικαιοσύνην καὶ σωφροσύνην καὶ ἀνδρείαν καὶ στοργὴν καὶ εὐσέβειαν θηράσας , πῶς οὐκ ἤδη καὶ θαυμάσαι ἄξιος ; ἥκων δὲ ἐνταυθοῖ τοῦ λόγου καὶ πάνυ ἄχθομαι , εἰ ζῴων μὲν εὐσέβειαν ἀλόγων ᾅδομεν , ἀνθρώπων δὲ ἀσέβειαν ἐλέγχομεν . καὶ τοῦτο μὲν οὐκ ἐνταῦθα ἀποδείξομεν , ἐκεῖνο δὲ προσέτι εἰπεῖν δικαιότατον , οὗπερ οὖν καὶ ἐναρχόμενος τῶνδε τῶν λόγων μνήμην ἐποιησάμην , εἰ ταῦτα εἶπον , ὅσα πάντες , ἢ οἵ γε πλεῖστοι , οὔπω δίκαιον αἰτιᾶσθαι · ζῷα γὰρ αὐτὸς ἄλλα πλάσαι οὐκ ἠδυνάμην , ὅτι δὲ ἔγνων πολλὰ ἐπεδειξάμην . ἤδη μέντοι καὶ εἶπόν τινα , ὧν οὐκ ἄλλος εἶπε διά γε τῆς πείρας τῆσδε αὐτὸς ἐλθών · φίλη δὲ ἡ ἀλήθειά μοι τῇ τε ἄλλῃ καὶ ἐνταῦθα οὐχ ἥκιστα . ὅπως δὲ αὐτὰ εἶπον καὶ σὺν ὅσῳ πόνῳ , τό τε εὐγενὲς τῆς λέξεως ὁποῖον καὶ τῆς συνθήκης , τῶν τε ὀνομάτων καὶ τῶν ῥημάτων τὸ κάλλος , ὁπόσοις ἂν μὴ χρήσωμαι πονηροῖς κριταῖς , ἐκεῖνοι εἴσονται .
Lemmas: ὅσος μέν οὖν σπουδή τε ἐμός καί φροντίς καί πόνος καί εἰς ὁ πολύς μανθάνω καί ἐν ὅδε ὁ γνώμη προχωρέω αἰνιχνεύω τε καί ἀνευρίσκω , δόκιμος τε ἀνήρ καί φιλόσοφος ἀγώνισμα θέω ὁ ἐπί αὐτός ἐμπειρία , καί δή λέγω ἐγώ , ὡς οἷος τε εἰμί λέγω , μή παραλείπω ὅς γιγνώσκω μηδέ βλακεύω , ὡς ἄλογος τε καί ἄφωνος ἀγέλη ὑπερείδω καί ἀτιμάζω , ἀλλά ἐνταῦθα ἔρως ἐγώ σοφία ὁ σύνοικος τε καί ὁ συμφυής ἐκκαίω . οὐ ἀγνοέω δέ ὅτι ἄρα καί ὁ εἰς χρῆμα ὁράω ὀξύς καί θήσσω εἰς τιμή τε καί δύναμις τις καί πᾶς ὁ φιλόδοξος διά αἰτία ἔχω , εἰ ὁ ἐμαυτοῦ σχολή κατατίθημι εἰς οὗτος , ἔξεστι καί ὀφρυόω καί ἐν ὁ αὐλή ἐξετάζω καί ἐπί μέγας προήκω πλοῦτος . ἐγώ δέ ὑπέρ τε ἀλώπηξ καί σαύρα καί κάνθαρος καί ὄφις καί λέων καί τίς δράω πάρδαλις καί ὅπως πελαργός φιλόστοργος καί ὅτι ἀηδών εὔστομος καί πῶς φιλόσοφος ἐλέφας καί εἶδος ἰχθῦς καί γέρανος ἀποδημία καί δράκων φύσις καί ὁ λοιπός ὅσος ὅδε ὁ συγγραφή πεπονημένως ἔχω καί φυλάσσω , περιέρχομαι · ἀλλά οὐ ἐγώ φίλος σύν ὅδε ὁ πλούσιος ἀριθμέω καί πρός ἐκεῖνος ἐζετάζω , εἰ δέ ὅς καί ποιητής σοφός καί ἀνήρ φύσις ἀπόρρητος ὁράω τε ἅμα καί κατασκέπτομαι δεινός καί συγγραφεύς ὁ πεῖρα εἰς ὁ μήκιστος προέρχομαι ἑαυτοῦ ἀξιόω , οὗτος τοι καί ἐμαυτοῦ ἀμῶς εἷς πειράω ἀριθμέω καί ἐθέλω , δῆλος ὡς ἀγαθός ἐμαυτοῦ σύμβουλος εἰμί ὁ ἐκ ἐκεῖνος κρίσις . βούλομαι γάρ ἄν μάθημα εἷς γοῦν παιδεύω περιγίγνομαι ἐγώ ἤ ὁ ᾀδ́ω ὁ πάνυ πλούσιος χρῆμα τε ἅμα καί κτῆμα . καί ὑπέρ μέν οὗτος ἱκανός νῦν . οἶδα δέ ὅτι καί ἐκεῖνος οὐ ἐπαινέω τις , εἰ μή κατά ἕκαστος ὁ ζῷον ἀποκρίνω ἐγώ ὁ λόγος , μηδέ ἴδιος ὁ ἕκαστος λέγω ἀθρόος , ἀμμείγνυμι δέ καί ὁ ποικίλος ποικίλος , καί ὑπέρ πολύς διεξέρχομαι , καί πη μέν ἀπολείπω ὁ περί ὅδε λόγος ὁ ζῷον , πη δέ ὑποστρέφω ὑπέρ ὁ αὐτός φύσις ἕτερος εἴρω . ἐγώ δέ πρῶτος μέν ὁ ἐμός ἴδιος οὐ εἰμί ὁ ἄλλος κρίσις τε καί βούλησις δοῦλος , οὐδέ φημί δέω ἕπομαι ἕτερος , ὅποι ἐγώ ἄν ἀπάγω · δεύτερος δέ ὁ ποικίλος ὁ ἀνάγνωσις ὁ ἐφολκός θηράω καί ὁ ἐκ ὁ ὅμοιος βδελυγμία ἀποδιδράσκω , οἱονεί λειμών τις ἤ στέφανος ὡραῖος ἐκ ὁ πολύχροια , ὡς ἀνθεσφόρος ὁ ζῷον ὁ πολύς , οἴομαι δέω ὅδε ὑφαίνω τε καί διαπλέκω ὁ συγγραφή . εἰ δέ ὁ θηρατικός καί εἷς ζῷον εὑρίσκω δοκέω πως εὐερμία , ἀλλά ὁ γε ὁ τοσοῦτος οὐ ὁ ἴχνος , οὐδέ ὁ μέλος συλλαμβάνω ἐγώ φημί γενναῖος , ἀλλά ὁπόσος ὁ φύσις δίδωμι τε αὐτός καί ὅσος ἀξιόω ἀνιχνεύω . τίς πρός οὗτος Κέφαλος τε καί Ἱππόλυτος καί εἰ τις ἐν ὄρος ἄγριος θηρίον μετέρχομαι δεινός ἕτερος ἤ αὖ πάλιν ὁ ἐν ὑδροθηρία δεινός Μητρόδωρος ὁ Βυζάντιος ἤ Λεωνίδης ὁ οὗτος παῖς ἤ Δημόστρατος ἤ ἄλλος τις θηρατής ἰχθῦς ὁ δεινός , πολύς ναί μά Ζεύς ; καί γραφικός δέ ἀνήρ , μέγας αὐτός φρονέω ἀναπείθω ἤ ἵππος γράφω καλός , ὡς Ἀγλαοφῶν , ἤ νεβρός , ὡς Ἀπελλῆς , ἤ βλάζω βοίδιον , ὡς Μύρων , ἤ ἄλλος τις . εἰ δέ εἷς ὁ ὁ τοσοῦτος ἐκδείκνυμι καί ὑπό αὐγή ἄγω καί ἦθος καί πλάσις καί σοφία καί ἀγχίνοια καί δικαιοσύνη καί σωφροσύνη καί ἀνδρεία καί στοργή καί εὐσέβεια θηράω , πῶς οὐ ἤδη καί θαυμάζω ἄξιος ; ἥκω δέ ἐνταυθοῖ ὁ λόγος καί πάνυ ἄχθομαι , εἰ ζῷον μέν εὐσέβεια ἄλογος ᾄδω , ἄνθρωπος δέ ἀσέβεια ἐλέγχω . καί οὗτος μέν οὐ ἐνταῦθα ἀποδείκνυμι , ἐκεῖνος δέ προσέτι λέγω δίκαιος , ὅς οὖν καί ἐνάρχομαι ὅδε ὁ λόγος μνήμη ποιέω , εἰ οὗτος λέγω , ὅσος πᾶς , ἤ ὁ γε πολύς , οὔπω δίκαιος αἰτιάομαι · ζῷον γάρ αὐτός ἄλλος πλάσσω οὐ δύναμαι , ὅτι δέ γιγνώσκω πολύς ἐπδείκνυμι . ἤδη μέντοι καί λέγω τις , ὅς οὐ ἄλλος λέγω διά γε ὁ πεῖρα ὅδε αὐτός ἔρχομαι · φίλος δέ ὁ ἀλήθεια ἐγώ ὁ τε ἄλλος καί ἐνταῦθα οὐ ἦκα . ὅπως δέ αὐτός λέγω καί σύν ὅσος πόνος , ὁ τε εὐγενής ὁ λέξις ὁποῖος καί ὁ συνθήκη , ὁ τε ὄνομα καί ὁ ῥῆμα ὁ κάλλος , ὁπόσος ἄν μή χράω πονηρός κριτής , ἐκεῖνος οἶδα .