claudius-aelianus.de-natura-animalium 16.20
οὐδὲ καλάμου πρόσεισιν ὁρμιᾷ καὶ δελέατι . ὅταν δὲ ἄρα νοσήσας ὅδε ὁ λαγὼς εἶτα ἥκιστος ὢν νήχεσθαι ἐκβρασθῇ , πᾶς ὅστις ἂν αὐτοῦ προσάψηται τῇ χειρὶ ἀπόλλυται ἀμεληθείς . ἀλλὰ καὶ τῇ βακτηρίᾳ ἐὰν θίγῃ τοῦ λαγὼ τοῦδε , καὶ διʼ αὐτῆς πάσχει τὸ αὐτό , ὥσπερ οὖν καὶ οἱ τοῦ βασιλίσκου προσαψάμενοι . ῥίζαν δὲ ἐν τῇ νήσῳ τῇ κατὰ τὴν μεγάλην θάλατταν φύεσθαί φασι καὶ εἶναι πᾶσιν εὔγνωστον , ἥπερ οὖν τῇ λιποθυμίᾳ ἀντίπαλός ἐστιν . προσενεχθεῖσα γοῦν τῇ τοῦ λιποψυχοῦντος ῥινὶ ἀναβιώσκεται τὸν ἄνθρωπον . ἐὰν δὲ ἀμεληθῇ , καὶ μέχρι θανάτου πρόεισι τῷ ἀνθρώπῳ τὸ πάθος · τοσαύτην ἄρα ἐς τὸ κακὸν ὅδε ὁ λαγὼς ἔχει τὴν ἰσχύν . Ἐν τοῖς χωρίοις τοῖς ἐν Ἰνδίᾳ ʽλέγω δὲ τοῖς ἐνδοτάτὠ ὄρη φασὶν εἶναι δύσβατά τε καὶ ἔνθηρα , καὶ ἔχειν ζῷα ὅσα καὶ ἡ καθʼ ἡμᾶς τρέφει γῆ , ἄγρια δέ · καὶ γάρ τοι καὶ τὰς οἶς τὰς ἐκεῖ φασιν εἶναι καὶ ταύτας θηρία , καὶ κύνας καὶ αἶγας καὶ βοῦς , αὐτόνομά τε ἀλᾶσθαι καὶ ἐλεύθερα , ἀφειμένα νομευτικῆς ἀρχῆς . πλήθη δὲ αὐτῶν καὶ ἀριθμοῦ πλείω φασὶν οἱ τῶν Ἰνδῶν λόγιοι . ἐν δὲ τοῖς καὶ τοὺς Βραχμᾶνας ἀριθμεῖν ἄξιον · καὶ γάρ τοι καὶ ἐκεῖνοι ὑπὲρ τῶνδε ὁμολογοῦσι τὰ αὐτά . λέγεται δὲ καὶ ζῷον ἐν τούτοις εἶναι μονόκερων , καὶ ὑπʼ αὐτῶν ὀνομάζεσθαι καρτάζωνον . καὶ μέγεθος μὲν ἔχειν ἵππου τοῦ τελείου καὶ λόφον , καὶ λάχνην ἔχειν ξανθήν , ποδῶν δὲ ἄριστα εἰληχέναι . καὶ τοὺς μὲν πόδας ἀδιαρθρώτους τε καὶ ἐμφερεῖς ἐλέφαντι πεφυκέναι , τὴν δὲ οὐρὰν ἔχειν συός · μέσον δὲ τῶν ὀφρύων ἔχειν ἐκπεφυκὸς κέρας οὐ λεῖον ἀλλὰ ἑλιγμοὺς ἔχον τινὰς καὶ μάλα αὐτοφυεῖς , καὶ εἶναι μέλαν τὴν χρόαν · λέγεται δὲ καὶ ὀξύτατον εἶναι τὸ κέρας ἐκεῖνο . φωνὴν δὲ ἔχειν τὸ θηρίον ἀκούω τοῦτο πάντων ἀπηχεστάτην τε καὶ γεγωνοτάτην . καὶ τῶν μὲν ἄλλων αὐτῷ ζῴων προσιόντων φέρειν καὶ πρᾶον εἶναι , λέγουσι δὲ ἄρα πρὸς τὸ ὁμόφυλον δύσεριν εἶναί πως . καὶ οὐ μόνον φασὶ τοῖς ἄρρεσιν εἶναί τινα συμφυῆ κύριξίν τε πρὸς ἀλλήλους καὶ μάχην , ἀλλὰ καὶ πρὸς τὰς θηλείας ἔχουσι θυμὸν τὸν αὐτόν , καὶ προάγοντες τὴν φιλονεικίαν καὶ μέχρι θανάτου τοῦ ἡττηθέντος ἐξάγουσιν . ἔστι μὲν οὖν καὶ διὰ παντὸς τοῦ σώματος ῥωμαλέον , ἀλκὴ δέ οἱ τοῦ κέρατος ἄμαχός ἐστι . νομὰς δὲ ἐρήμους ἀσπάζεται , καὶ πλανᾶται μόνον · ὥρᾳ δὲ ἀφροδίτης τῆς σφετέρας συνδυασθεὶς πρὸς τὴν θήλειαν πεπράυνται , καὶ μέντοι καὶ συννόμω ἐστόν . εἶτα ταύτης παραδραμούσης καὶ τῆς θηλείας κυούσης , ἐκθηριοῦται αὖθις , καὶ μονίας ἐστὶν ὅδε ὁ Ἰνδὸς καρτάζωνος . τούτων οὖν πώλους πάνυ νεαροὺς κομίζεσθαί φασι τῷ τῶν Πρασίων βασιλεῖ , καὶ τὴν ἀλκὴν ἐν ἀλλήλοις ἐπιδείκνυσθαι κατὰ τὰς θέας τὰς πανηγυρικάς . τέλειον δὲ ἁλῶναί ποτε οὐδεὶς μέμνηται .
Lemmas: οὐδέ κάλαμος πρόσειμι ὁρμιά καί δέλεαρ . ὅταν δέ ἄρα νοσέω ὅδε ὁ λαγῶς εἶτα ἦκα εἰμί νήχω ἐκβράζω , πᾶς ὅστις ἄν αὐτός προσάπτω ὁ χείρ ἀπόλλυμι ἀμελέω . ἀλλά καί ὁ βακτηρία ἐάν θιγγάνω ὁ λαγῶς ὅδε , καί διά αὐτηες͂ς πάσχω ὁ αὐτός , ὥσπερ οὖν καί ὁ ὁ βασιλίσκος προσάπτω . ῥίζα δέ ἐν ὁ νῆσος ὁ κατά ὁ μέγας θάλασσα φύω φημί καί ἔρχομαι πᾶς εὔγνωστος , ὅς οὖν ὁ λιποθυμία ἀντίπαλος εἰμί . προσφέρω γοῦν ὁ ὁ λιποψυχέω ῥίς ἀναβιώσκομαι ὁ ἄνθρωπος . ἐάν δέ ἀμελέω , καί μέχρι θάνατος πρόειμι ὁ ἄνθρωπος ὁ πάθος · τοσοῦτος ἄρα εἰς ὁ κακός ὅδε ὁ λαγῶς ἔχω ὁ ἰσχύς . ἐν ὁ χωρίον ὁ ἐν Ἰνδία ἔλεγος δέ ὁ ἐνδοτάτω ὄρος φημί εἰμί δύσβατος τε καί ἔνθηρος , καί ἔχω ζῷον ὅσος καί ὁ κατά ἐγώ τρέφω γῆ , ἄγριος δέ · καί γάρ τοι καί ὁ ὄις ὁ ἐκεῖ φημί εἰμί καί οὗτος θηρίον , καί κύων καί αἴξ καί βοῦς , αὐτόνομος τε ἀλάομαι καί ἐλεύθερος , ἀφίημι νομευτικός ἀρχή . πλῆθος δέ αὐτός καί ἀριθμός πολύς φημί ὁ ὁ Ἰνδός λόγιος . ἐν δέ ὁ καί ὁ Βραχμᾶνες ἀριθμέω ἄξιος · καί γάρ τοι καί ἐκεῖνος ὑπέρ ὅδε ὁμολογέω ὁ αὐτός . λέγω δέ καί ζῷον ἐν οὗτος εἰμί μονόκερως , καί ὑπό αὐτός ὀνομάζω καρτάζωνος . καί μέγεθος μέν ἔχω ἵππος ὁ τέλειος καί λόφος , καί λάχνη ἔχω ξανθός , πούς δέ ἀγαθός λαγχάνω . καί ὁ μέν πούς ἀδιάρθρωτος τε καί ἐμφερής ἐλέφας φύω , ὁ δέ οὐρά ἔχω ὗς · μέσος δέ ὁ ὀφρύς ἔχω ἐκφύω κέρας οὐ λεῖος ἀλλά ἑλιγμός ἔχω τις καί μάλα αὐτοφυής , καί εἰμί μέλας ὁ χροιά · λέγω δέ καί ὀξύς εἰμί ὁ κέρας ἐκεῖνος . φωνή δέ ἔχω ὁ θηρίον ἀκούω οὗτος πᾶς ἀπηχής τε καί γεγωνός . καί ὁ μέν ἄλλος αὐτός ζῷον προσέρχομαι φέρω καί πρᾶος εἰμί , λέγω δέ ἄρα πρός ὁ ὁμόφυλος δύσερις εἰμί πως . καί οὐ μόνος φημί ὁ ἄρσην εἰμί τις συμφυής κύριξις τε πρός ἀλλήλων καί μάχη , ἀλλά καί πρός ὁ θῆλυς ἔχω θυμός ὁ αὐτός , καί προάγω ὁ φιλονικία καί μέχρι θάνατος ὁ ἡττάω ἐξάγω . εἰμί μέν οὖν καί διά πᾶς ὁ σῶμα ῥωμαλέος , ἀλκή δέ ἕ ὁ κέρας ἄμαχος εἰμί . νομή δέ ἐρῆμος ἀσπάζομαι , καί πλανάω μόνος · ὥρα δέ ἀφροδίτη ὁ σφέτερος συνδυάζω πρός ὁ θῆλυς πεπράυμι , καί μέντοι καί σύννομος εἰμί . εἶτα οὗτος παρατρέχω καί ὁ θῆλυς κύω , ἐκθηριόω αὖθις , καί μονίας εἰμί ὅδε ὁ Ἰνδός καρτάζωνος . οὗτος οὖν πῶλος πάνυ νεαρός κομίζω φημί ὁ ὁ Πράσιος βασιλεύς , καί ὁ ἀλκή ἐν ἀλλήλων ἐπιδείκνυμι κατά ὁ θέα ὁ πανηγυρικός . τέλειος δέ ἁλίσκομαι ποτέ οὐδείς μιμνῄσκω .