claudius-aelianus.de-natura-animalium 6.43
σύριγγας μὲν Αἰγυπτίας ᾅδουσιν μὲν οἱ συγγραφεῖς , ᾅδουσι δὲ καὶ λαβυρίνθους τινὰς Κρητικοὺς ἐκεῖνοί τε αὐτοὶ καὶ τὸ τῶν ποιητῶν φῦλον · μυρμήκων δὲ ἐν γεωρυχίᾳ ποικίλας ἀτραποὺς καὶ ἑλιγμοὺς καὶ περιόδους οὔπω ἴσασι . σοφίᾳ δὲ ἄρα τὴν ὑπόγειον οἰκονομίαν τήνδε ἀπεργάζονται σκολιωτάτην , τοῖς ἐπιβουλεύουσί σφισι τῶν θηρίων τὴν πάροδον δύσπορον ἢ καὶ παντελῶς ἄπορον ἀποφαίνοντες . τὴν δὲ γῆν ἣν ἐξορύττουσιν , ἀλλὰ ταύτην ὑπὲρ τοῦ στομίου περιβαλόντες οἱονεὶ τείχη τινὰ καὶ προβλήματα ἐργάζονται , ὡς μὴ τὸ ὕδωρ τὸ ἐξ οὐρανοῦ καταθέον εἶτα ῥᾳδίως αὐτοὺς ἐπικλύσαν ἢ ἀπολέσῃ πάντας ἢ τούς γε πλείστους . αἱμασιὰς δέ τινας μέσας διειργούσας ἀπʼ ἀλλήλων τοὺς χηραμοὺς διατειχίζουσι καὶ μάλα ἐντέχνως , εἶεν δʼ ἂν οἱ χῶροι τρεῖς , ὡς ἐν οἰκίᾳ σοβαρᾷ . καὶ τὸν μὲν ἀποφαίνουσιν ἀνδρῶνα εἶναι , ἐν ᾧ διαιτῶνται οἱ ἄρρενες καὶ ὅσον σὺν αὐτοῖς θῆλυ · τὸν δὲ ἕτερον , ἔνθα ἀποτίκτουσι κύουσαι μύρμηκες , οἱονεὶ γυναικῶνα · τρίτον δʼ ἕτερον θησαυρόν τε καὶ σιρὸν ἀποκρίνουσι τοῖς ἠθροισμένοις σπέρμασι . καὶ οὔτε Ἰσχόμαχος ἐνταῦθα οὔτε Σωκράτης ὑπὲρ τῆς ἀξιοζήλου οἰκονομίας σπουδάζοντες διδάσκουσιν αὐτά . οἱ δὲ μύρμηκες προῖόντες ὥσπερ οὖν ἐπισιτίσασθαι , τοῖς μεγίστοις ἕπονται · οἳ δὲ ἄγουσι στρατηγῶν δίκην . καὶ ἐς τὰ λήια ἐλθόντες οἱ μὲν ἔτι νεαροὶ τὴν καλάμην ὑφεστᾶσιν , οἱ δὲ ἡγεμόνες ἀνέρπουσι , καὶ τοὺς καλουμένους οὐραχοὺς τῶν καρπίμων διατραγόντες τῷ δήμῳ τῷ κάτω ῥίπτουσιν · οἳ δὲ περιελθόντες τοὺς μὲν ἀθέρας ἀποκόπτουσιν , ἐκλέπουσι δὲ τὰς τὸν πυρὸν στεγούσας τε καὶ περιαμπεχούσας θυλακίδας . καὶ μήτε ἀλοητοῦ δεόμενοι μήτε ἀνδρῶν λικμῆσαι δυναμένων μήτε μὴν ἐπειγομένων πνευμάτων ἀποκρῖναι καὶ διαστῆσαι τάς τε ἄχνας καὶ τὸν καρπόν , ἀνθρώπων ἀρούντων τε καὶ σπειρόντων τροφὰς ἔχουσι μύρμηκες . σοφὸν δὲ καὶ ἐκεῖνο προσακήκοα , ὅτι ἄρα τοὺς τεθνεῶτας μύρμηκας οἱ προσήκοντες ἐν ταῖς τῶν πυρῶν κηδεύουσι θυλακίσιν , ὡς πατέρας ἢ πᾶν τὸ φίλιον ἐν ταῖς σοροῖς οἱ ἄνθρωποι .
Lemmas: σῦριγξ μέν Αἰγύπτιος ἀείδω μέν ὁ συγγραφεύς , ᾄδω δέ καί λαβύρινθος τις Κρητικός ἐκεῖνος τε αὐτός καί ὁ ὁ ποιητής φῦλον · μύρμηξ δέ ἐν γεωρυχία ποικίλος ἀτραπός καί ἑλιγμός καί περίοδος οὔπω οἶδα . σοφία δέ ἄρα ὁ ὑπόγειος οἰκονομία ὅδε ἀπεργάζομαι σκολιός , ὁ ἐπιβουλεύω σφεῖς ὁ θηρίον ὁ πάροδος δύσπορος ἤ καί παντελής ἄπορος ἀποφαίνω . ὁ δέ γῆ ὅς ἐξορύσσω , ἀλλά οὗτος ὑπέρ ὁ στόμιον περιβάλλω οἱονεί τεῖχος τις καί πρόβλημα ἐργάζομαι , ὡς μή ὁ ὕδωρ ὁ ἐκ οὐρανός καταθέω εἶτα ῥᾴδιος αὐτός ἐπικλύζω ἤ ἀπόλλυμι πᾶς ἤ ὁ γε πολύς . αἱμασιά δέ τις μέσος διείργω ἀπό ἀλλήλων ὁ χηραμός διατειχίζω καί μάλα ἔντεχνος , εἰμί δέ ἄν ὁ χῶρος τρεῖς , ὡς ἐν οἰκία σοβαρός . καί ὁ μέν ἀποφαίνω ἀνδρών εἰμί , ἐν ὅς διαιτάω ὁ ἄρσην καί ὅσος σύν αὐτός θῆλυς · ὁ δέ ἕτερος , ἔνθα ἀποτίκτω κύω μύρμηξ , οἷον γυναικών · τρίτος δέ ἕτερος θησαυρός τε καί σιρός ἀποκρίνω ὁ ἀθροίζω σπέρμα . καί οὔτε Ἰσχόμαχος ἐνταῦθα οὔτε Σωκράτης ὑπέρ ὁ ἀξιόζηλος οἰκονομία σπουδάζω διδάσκω αὐτός . ὁ δέ μύρμηξ προέρχομαι ὥσπερ οὖν ἐπισιτίζομαι , ὁ μέγας ἕπομαι · ὁ δέ ἄγω στρατηγός δίκη . καί εἰς ὁ λήϊον ἔρχομαι ὁ μέν ἔτι νεαρός ὁ καλάμη ὑφίστημι , ὁ δέ ἡγεμών ἀνέρπω , καί ὁ καλέω οὐραχός ὁ κάρπιμος διατραιγώσκω ὁ δῆμος ὁ κάτω ῥίπτω · ὁ δέ περιέρχομαι ὁ μέν ἀθήρ ἀποκόπτω , ἐκλέπω δέ ὁ ὁ πυρός στέγω τε καί περιαμπέχω θυλακίς . καί μήτε ἀλοητής δέω μήτε ἀνήρ λικμάω δύναμαι μήτε μήν ἐπείγω πνεῦμα ἀποκρίνω καί διΐστημι ὁ τε ἄχνη καί ὁ καρπός , ἄνθρωπος ἀράω τε καί σπείρω τροφή ἔχω μύρμηξ . σοφός δέ καί ἐκεῖνος προσακούω , ὅτι ἄρα ὁ θνῄσκω μύρμηξ ὁ προσήκω ἐν ὁ ὁ πυρός κηδεύω θυλακίς , ὡς πατήρ ἤ πᾶς ὁ φίλιος ἐν ὁ σορός ὁ ἄνθρωπος .